Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..) (31356)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 736-749

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-01-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 15, pagina 736-749

16-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31356Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..) (31356)Pagina 782-802
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2009) (31704); - Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2009) (31705); - Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale Onderhoudswet 2009) (31717); - het rapport Breder, lager, eenvoudiger? Een evaluatie van de belastingherziening 2001 (30375, nr. 2)Pagina 759-781
Lijst van besluiten (dinsdag 16 december 2008)Pagina 810-810
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inburgering (inburgeringsvoorzieningen voor alle inburgeringsplichtigen gericht op het inburgeringsexamen of het staatsexamen Nederlands als tweede taal) (31318)Pagina 802-810
Stemmingen in verband met: - het wetvoorstel Wijziging van de Monumentenwet 1988 in verband met onder meer beperking van de ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een monumentenvergunning (31345); - de motie-Asscher c.s. over de verhoging van de subsidies aan de stadsherstellichamen met de vennootschapsbelastingheffing over die lichamen (31345, letter H)Pagina 735-735
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetvoorstel Wijziging van enige belastingwetten (Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen) (31459), te weten de motie-Reuten c.s. inzake een notitie over vervolgstappen tijdens deze kabinetsperiode (31459, letter F)Pagina 734-735
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 16 december 2008)Pagina 811-812
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..) (31356)Pagina 736-749
Stemmingen in verband met het wetvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart inzake vernieuwing van de regelgeving voor burgerluchthavens en militaire luchthavens en de decentralisatie van bevoegdheden voor burgerluchthavens naar het provinciaal bestuur (Regelgeving burgerluchthavens en militaire luchthavens) (30452)Pagina 735-736
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Goedkeuring en uitvoering van het op 25 mei 2000 te New York tot stand gekomen Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van het kind inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten (29976, R1780); - wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met het vervallen van de facilitaire diensten van het Korps landelijke politiediensten (31564); - en nog drie andere wetsvoorstellen (31450, 31449 en 31561)Pagina 750-750
Presentie en opening (dinsdag 16 december 2008)Pagina 707-707
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) (31706)Pagina 707-734
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inburgering (inburgeringsvoorzieningen voor alle inburgeringsplichtigen gericht op het inburgeringsexamen of het staatsexamen Nederlands als tweede taal) (31318)Pagina 750-759

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..) (31356).De voorzitter:Ik heet de minister van OCW van harte welkom in dit huis.De beraadslaging wordt geopend.Voorzitter: DupuisDe heer Asscher (VVD):Voorzitter. Laat ik vanaf deze plaats nu eens u verwelkomen op deze bijzondere
dag. Chapeau voor het feit dat u vanochtend terugkwam uit de West en nu al
hier aanwezig bent.Het doet mij deugd dat wij deze minister binnen een maand voor de tweede
maal mogen verwelkomen in deze Kamer, en dan nog wel over een onderwerp betreffende
de cultuur. De nieuwe Mediawet is ontegenzeggelijk een belangrijk onderwerp,
ook al is er brede twijfel of deze wetswijziging wel nodig is. De Raad van
State betwijfelt de noodzaak van deze wet, een eenvoudige wetswijziging had
kunnen volstaan. Inhoudelijk deugt de wet ook al niet, al was het maar omdat
er onvoldoende waarborgen zijn tegen concurrentievervalsing tussen publieke
omroep en commerciële omroep en tegen overtreding van de Europese regels
voor staatssteun. Ik kom hier later op terug.Vanwege mijn positieve doch kritische levenshouding wil ik toch enkele
punten noemen die wij positief achten. In de eerste plaats behelst de nieuwe
wet voor de publieke omroep onder andere de invoering van prestatieovereenkomsten
in plaats van de programmavoorschriften waarin werd vastgelegd welk aandeel
zendtijd aan welk genre moest worden besteed. De programmavoorschriften voor
onder andere educatie, cultuur en informatie bleken in de praktijk moeilijk
hanteerbaar en even slecht controleerbaar.De overheid houdt door goedkeuring van het totale aanbod eens in de vijf
jaar invloed op de programmering. Deze overeenkomst is flexibeler dan de percentages
voor categorieën programma's en sluit beter aan op de multimediale taak
van de omroepen. Een prestatieovereenkomst is bovendien transparanter en zorgt
voor minder administratieve lasten. De definitie van de publieke mediaopdracht
is verruimd, waarbij de hoofdgedachte is dat de publieke omroep zijn taak
op multimediale wijze moet kunnen vervullen.Ten tweede leidt de verruiming van de hoofdtaak van de publieke omroeporganisatie
tot een meer realistische benadering van de huidige praktijk, waarin omroepcontent
meervoudig – van oorspronkelijke uitzending tot en met www.uitzendinggemist.nl –
en multimediaal – radio, televisie en internet of combinaties hiervan –
wordt uitgezonden.Ten derde zorgt deze nieuwe wet ervoor dat de publieke omroeporganisaties
niet langer een van tevoren vastgelegde hoeveelheid zendtijd op één
specifiek thuisnet hoeven uit te zenden, waardoor ook publieke omroeporganisaties
marktgerichter kunnen opereren.Ten vierde maakt het wetsvoorstel de aanpak van haat zaaiende of tot geweld
oproepende zenders beter mogelijk. Het Commissariaat voor de Media kan namelijk
deze zenders tijdelijk of blijvend uit de lucht halen, mits de zender daarvoor
in Nederland daadwerkelijk strafrechtelijk veroordeeld is.Ten vijfde komt er een verdere versoepeling van de reclameregels voor
commerciële omroeporganisaties. Deze groep van omroeporganisaties krijgt
meer vrijheid om naar eigen inzicht reclamecontent in omroepcontent te integreren.
Hierdoor wordt ook op dit niveau een level playing field van Nederlandse commerciële
omroeporganisaties zoals SBS versus formeel Luxemburgse commerciële omroeporganisaties
zoals RTL gecreëerd en kan de onderlinge concurrentie in deze groep verder
worden bevorderd.Naast een moderner begrippenkader hebben wij daarmee dan meteen alle voordelen
van de nieuwe Mediawet kort samengevat. Er speelt hier ook een principiële
kant van de Mediawet, namelijk de vraag hoe de politieke partijen aankijken
tegen nut en noodzaak van de publieke omroep. In de VVD wordt en werd daar
verschillend over gedacht. Indien ik kijk naar de Handelingen uit de Tweede
Kamer over dit onderwerp, valt het volgende op. Ik citeer mijn collega Remkes:
"Ik ben een warme voorstander van de publieke omroep. Ik zie het nut van de
publieke omroep voor de komende jaren ook voor de volle honderd procent in.
Ik vind echter niet dat het ongelimiteerd is. Onze fractie heeft iets warmere
gevoelens bij de publieke omroep dan de vorige fractie. Bedroeg de temperatuur
50 à 60 graden, nu is dat ongeveer 70 à 80 graden." Einde citaat.Wel, het lijkt erop dat de temperatuur bij het oversteken van het Binnenhof
weer gedaald is naar die 50 graden. Wij zijn een voorstander van de publieke
omroep, mits aan tal van voorwaarden wordt voldaan. De onafhankelijkheid van
overheidsinmenging in de programmering is daar wel een van de belangrijkste
van. De regering kiest voor de volgende publieke doeleinden: informatie, cultuur,
educatie en verstrooiing. Volgens onze fractie is het nog maar de vraag of
het element verstrooiing een opdracht aan de publieke omroep moet zijn. De
huidige status quo wordt gehandhaafd, terwijl naar onze mening twee publieke
tv-netten en vier radiozenders voldoende zouden moeten zijn. Is de minister
bereid om bij de toekomstige herziening van de Mediawet en bij de introductie
van de Erkenningswet de huidige status quo wat betreft het aantal tv- en radiozenders
opnieuw kritisch te bezien? Is de minister bereid, de discussie aan te gaan
over de vraag of verstrooiing wel een taak moet zijn van de publieke omroep?
Dit mede in het licht van de negatieve adviezen hierover van de Wetenschappelijke
Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en het commentaar van de Raad van State.
Bovendien kan men zich afvragen of de keuze voor drie algemene televisiekanalen
en vijf algemene radiozenders wettelijk moet worden vastgelegd of dat het
beter en zuiverder zou zijn uit een oogpunt van wetsystematiek om die keuze
over te laten aan het bestuur van de publieke omroep.Eigenlijk kunnen wij nog een stap verder gaan. Wij hebben immers drie
soorten omroepen: de publieke, de commerciële en de verenigingsomroepen.
Hadden wij vroeger te veel aanbieders en te weinig kanalen, tegenwoordig is
er een onbeperkt aantal digitale kanalen. De verenigingomroepen zijn vrijwel
niet meer te herkennen, maar moeten voor hun voortbestaan wel leden blijven
werven. Is het niet tijd om het gehele omroepstelsel opnieuw te bezien en
de door de overheid betaalde publieke omroep te beperken tot informatie, educatie
en cultuur? Is de minister bereid het gehele omroepbestel opnieuw ter discussie
te stellen? Volgens de VVD-fractie is dat in ieder geval hard nodig.Wat betreft de hoofd- en neventaken is er een mistig gebied. Er is geen
heldere afbakening tussen de taken. Hoe denkt de minister die dan wel te definiëren
en te handhaven? Juist hier moet scherp aan de wind worden gevaren om te bevorderen
dat er een level playing field is ten opzichte van andere spelers in het veld.
Er moet geen sprake zijn van directe of verborgen staatssteun via de publieke
middelen van de publieke omroep. Enerzijds mag er geen concurrentievervalsing
komen met de commerciële omroepen, anderzijds mag er geen publiek geld
in private projecten vloeien. Dan wordt immers de kans dat wederom geld terug
moet worden gevorderd wegens onrechtmatig verleende staatssteun groter. Hoe
wil de minister voorkomen dat de publieke omroep in dezelfde problemen komt
door feitelijk of schijnbaar publiek geld privaat aan te wenden? Hoe wil hij
bevorderen dat er werkelijk een level playing field is ten opzichte van de
commerciële omroepen?Hetzelfde geldt voor de verstoring van de concurrentieverhoudingen tussen
de publieke omroepen en de uitgevers. Ook uitgevers bieden nieuwe diensten
aan en moeten daarvoor investeringen doen. Ook daarvoor is een level playing
field nodig. Daarnaast speelt een rol dat de publieke omroepen lagere tarieven
mogen en kunnen hanteren waardoor concurrentievervalsing optreedt ten opzichte
van de commerciële omroepen, de dagbladen en tijdschriften van commerciële uitgevers. Het feit dat de minister hun een sigaar uit
eigen doos aanreikt uit de STER-pot doet daar niet aan af. Is de minister
bereid de concurrentievervalsing te bestrijden en de uitgevers van dagbladen
en tijdschriften werkelijk een level playing field te verschaffen?Dan het hoofdstuk van de technologische neutraliteit. Hier klopt er weinig
van deze Mediawet en is juist zichtbaar dat die eigenlijk een tussenwet is
waar een wijziging meer op zijn plaats zou zijn geweest. De minister zegt
in de memorie van antwoord dat de regering niet is afgestapt van het standpunt
dat alle regelgeving rond de omroepen technologieneutraal moet worden gemaakt.
Er gelden echter verschillende voorschriften voor de kabelbedrijven met vaste
infrastructuren en de draadloze infrastructuren. De regering wijst erop dat
kabelbedrijven een dominante positie hebben in de aanlevering van televisiesignalen,
dat etherfrequenties door de overheid worden verdeeld en dat de publieke omroep
eigen frequenties heeft. De logica waarom dit zou moeten leiden tot verplichte
doorgifte van de vaste infrastructuren ontgaat ons. Als de wetgever inderdaad
technologieneutraal wil zijn, geldt de doorgifteverplichting of voor alle
infrastructuren of voor geen enkele. Anders is er geen sprake van technologische
neutraliteit.Het feit dat juist de overheid een frequentie uitgeeft, is hierbij niet
significant, om eens een term uit de wet te gebruiken waar ik nog op terugkom.
Wil de minister nog eens uiteenzetten waarom hij vindt dat deze wet wel technologieneutraal
is, terwijl deze dat in feite niet is, zoals eerder geschetst? Is hij bereid
om bij de herziening van deze wet en de volgende wetten de omroepen betreffende,
de technologische neutraliteit nog eens tegen het licht te houden, bijvoorbeeld
door de must-carryverplichting in zijn geheel af te schaffen of voor iedereen
verplicht te stellen? Deze wet heeft de pretentie om een modern begrippenkader
te hanteren, maar gaat gepaard met ouderwetse doorgifteverplichtingen die
eenzijdig worden opgelegd. In het kader van de herziening van de Europese
Telecommunicatierichtlijn pleit het Europees Parlement ook voor een uitbreiding
van de must-carryverplichting tot alle digitale aanbieders. Pas als dat het
geval is, wordt er echt multimediaal gehandeld.Daarmee komen we bij artikel 31 van de personele universele dienstenrichtlijn.
Volgens dit artikel kunnen redelijke doorgifteverplichtingen worden opgelegd
aan bepaalde radio- en televisieomroepnetten en diensten als deze netten voor
een significant aantal eindgebruikers het belangrijkste middel zijn om radio-
en televisieprogramma's te ontvangen. In de praktijk voldoen de kabelnetwerken
aan dat criterium. Dat mag feitelijk vaak juist zijn voor televisiekanalen,
maar voor radioprogramma's is dat nog maar te bezien. Het doet af aan de eerdergenoemde
technologische neutraliteit.Over het begrip "significant aantal" is de minister niet erg duidelijk.
In de memorie van antwoord blijkt sprake te zijn van een significant aantal
wanneer minimaal de helft van de op een netwerk aangesloten huishoudens analoog
dan wel digitaal ontvangt. Daaronder wordt de bepaling van wat significant
is overgelaten aan het Commissariaat voor de Media. Het delegeren van de verantwoordelijkheid
voor een dergelijk besluit, onder het motto dat het Commissariaat voor de
Media samen met de OPTA beschikt over informatie over de aantallen aangesloten
huishoudens, is een typisch Haagse oplossing. Het ware beter en helderder
geweest indien de minister klip en klaar percentages had opgenomen in een
AMvB met zware voorhangverplichting. Is de minister bereid om het wetsvoorstel
op dit punt te herzien?Dan is er het hoofdstuk van het uitzendverbod wegens haatzaaiende programma's.
Laat er geen misverstand over bestaan dat ook de VVD-fractie van mening is
dat het goed is dat hiervoor een artikel in de wet is opgenomen. Een strafrechtelijke
veroordeling kan nodig zijn en leiden tot een uitzendverbod en intrekking
van de zendmachtiging. Het is positief dat dit gekoppeld wordt aan een objectiveerbaar
feit.De heer Thissen (GroenLinks):Ik hoor de heer Asscher zeggen dat de vernieuwde Mediawet de mogelijkheid
biedt om haatzaaiende programma's te weren. Volgens mij gaat het om zenders.
Daar zit wellicht een klein verschil in. Begrijp ik goed dat hij ook pleit
voor een eventueel verbod op haatzaaiende programma's?De heer Asscher (VVD):Ja, dat klopt. Ik zat net midden in mijn stukje over dit onderwerp. Ik
hoop dat de heer Thissen mij toestaat dit even af te ronden, zodat duidelijk
is hoe wij erover denken.De heer Thissen (GroenLinks):Ik zal nog even luisteren.De heer Asscher (VVD):Ik zei al dat het positief is dat dit wordt gekoppeld aan een objectiveerbaar
feit, namelijk de strafrechtelijke veroordeling op grond van artikel 137d
van het Wetboek van Strafrecht. Deze wijze van grenzen stellen aan en objectiveerbaar
maken wat wel of niet haatzaaiend is, verwelkomen wij, temeer daar dit slechts
achteraf kan gebeuren en daarmee de vrijheid van meningsuiting beschermd wordt.
De jurisprudentie zal op den duur de scheidslijn trekken tussen wat toelaatbaar
is en wat strafbaar is. Een bezwaar tegen deze weg is wel dat het strafrecht
weliswaar in Nederland goed werkt, maar in vele gevallen langzaam kan zijn,
mede indien de justitiabelen het proces rekken. Juist in het geval van een
vermoeden van haatzaaiende uitzendingen is een snelle reactie geboden. Dit
temeer gezien de grote maatschappelijke onrust die dergelijke uitzendingen
met zich kunnen brengen. Hoe denkt de minister dit probleem op te lossen?Dan is er nog het onderwerp erkenning van de omroepen en de advisering
door de Raad voor Cultuur bij het verlenen van een voorlopige erkenning van
omroepverenigingen. Het is duidelijk dat dit opnieuw aan de orde komt zodra
wij de Erkenningswet gaan behandelen. De VVD-fractie vraagt aandacht voor
de problematiek van het intrekken van een erkenning. Tot dusverre is er bij
de erkenning van omroepgemachtigden sprake van een voordeur in plaats van
een draaideur. Er komen wel gemachtigden bij, maar er gaan er nooit af. Is
de minister bereid hiervoor duidelijk beleid te formuleren? Het instellen
van een visitatiecommissie lijkt onvoldoende en niet erg objectief. Hoe gaat
de minister dit aanpakken? Wij kijken ook met belangstelling uit naar het
verslag van de visitatiecommissie in april 2009.Dan is er nog de onzinnige benadering van de topinkomens bij de publieke
omroep. Voor zover de normering van de topinkomens bij de publieke omroep
betrekking heeft op functionarissen in de semipublieke sector kan onze fractie
zich ten dele vinden in die normering. Immers, er is niets verkeerd
aan het verhoogde salaris van een minister. Indien iemand een publieke of
semipublieke functie ambieert, is dat veelal een adequaat salaris. Echter,
de overheid wijkt hier zelf veelal vanaf indien blijkt dat de markt zich niet
wenst te houden aan de door sommigen gewenste aftopping. Dit is niet de plek
voor een discussie over die beloningscode anders dan bij de publieke omroep.Vooral is het absurd een maximumbedrag op te nemen voor de andere functionarissen
werkzaam bij de omroep, zoals presentatoren, deejays en andere artiesten.
Dat heeft dezelfde onlogische onderbouwing als het maximeren van de honorering
van een topartiest die optreedt bij het gesubsidieerde Concertgebouworkest.
En we horen niemand klagen over de topinkomens van voetballers in de vrije
sector, mits die presteren natuurlijk.Kortom, de VVD-fractie kan zich niet vinden in het maximeren van de beloning
in de vrije sector, tenzij het voortbestaan van organisaties in de vrije sector
uitsluitend te danken is aan het feit dat de overheid er partner in is geworden
en er sprake is van overgang naar de semipublieke sector. Maar het jongste
verleden heeft al aangetoond dat de overheid dan ook maar al te graag afwijkt
van die maximering. De markt bepaalt uiteindelijk en niet de overheid.Het laatste onderwerp is dat van de beperking van de alcoholreclame tot
uitzendingen vanaf 21.00 uur, met daarbij ook nog eens de strenge waarschuwing
van de minister dat niet alle reclame vlak na 21.00 uur moet vallen. De vraag
is of er uit het oogpunt van volksgezondheid argumenten zijn om die reclame
zo in te perken. Dat is een kwestie van afweging en proportionaliteit. In
veel gevallen blijkt dat alcohol een groter probleem vormt dan het verantwoorde
gebruik van softdrugs, zie de opmerking daarover van de burgemeester van Amsterdam.
De vraag die zich voordoet, is tweeledig: moet de overheid de reclame voor
genotsmiddelen aan banden leggen en waar ligt dan de grens? Bij de volksgezondheid
of bij de politiek ingegeven grenzen? Voor de een is alcohol gebruik normaal,
voor de ander verwerpelijk. Er is dus een afweging nodig tussen de overheid
als zedenmeester en de volksgezondheid. De VVD-fractie is geen voorstander
van drastisch ingrijpen van de overheid in het private domein. De betutteling
komt al gauw om de hoek kijken, zeker bij dit kabinet.Principieel ligt hier toch wel een heel ander en veel groter probleem,
omdat de vrijheid van meningsuiting wordt aangetast. Wel free speech maar
geen commercial free speech. Juist hier ligt de principiële afweging
van de vrijheid van meningsuiting tegenover een door de regering gewenste
beperking van die vrijheid van meningsuiting in de reclame-uiting.Kortom, die vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt, niet door de grenzen
te bepalen waar de vrijheid van de ander begint en waar zij met elkaar botsen,
niet door de rechter vast te stellen grenzen rond belediging en/of haatzaaiende
opmerkingen, nee, doordat de regering een gewenst beleid voorstaat om iets
te doen of na te laten. Kortom, de vrijheid van meningsuiting wordt beperkt
door wat de heersende meerderheid gewenst gedrag acht. Dat is voor de VVD-fractie
onaanvaardbaar en een inbreuk op de Grondwet. En de bescherming van de Grondwet
hoort nu juist bij uitstek in dit huis plaats te vinden, zoals onze collega
Duthler ook bepleitte bij de behandeling van de constitutionele toetsing.De heer Dölle (CDA):Het is toch wel zo dat artikel 7 van onze Grondwet reclame nu juist uitsluit?De heer Asscher (VVD):Ik zei al: hier is een afweging nodig tussen de vrijheid van meningsuiting
en datgene wat de overheid wenst. Wij moeten als politieke partij de keuzes
daarin maken. Voor ons is het duidelijk dat de vrijheid van meningsuiting
juist op dit terrein voorrang verdient boven inperking. Wij kunnen die beperking
van de vrijheid van meningsuiting in dezen dan ook niet aanvaarden.Afgezien van het principiële aspect, zoals hiervoor omstandig uiteengezet,
is de bedachte regel niet effectief, gezien de reclames die uit het buitenland
komen. Gaat de minister die uitzendingen dan ook verbieden? Wij moeten daar
toch maar niet aan denken.De VVD-fractie ziet zeker wel de noodzaak om te komen tot een nieuwe Mediawet.
Maar de vraag is of dat déze Mediawet moet zijn. Deze wet is een broddellap
van vernieuwingen, die ten dele nodig zijn door de digitalisering van de samenleving
en door wat we voortschrijdend inzicht noemen, waardoor wordt afgestapt van
programmavoorschriften en deze door prestatieovereenkomsten worden vervangen.
Het stuk over haatzaaiende uitzendingen zien wij als een vooruitgang, mits
sterk ondersteund door Justitie. Het voorkomt censuur vooraf. Het onderdeel
over technologische neutraliteit schiet tekort. Het thema van het verbod van
de alcoholreclame stelt ons voor onoverkomelijke bezwaren.Onze fractie ziet de beantwoording door de minister dan ook met zeer gemengde
gevoelens tegemoet.De heer Slager (SP):Voorzitter. De media bevinden zich in een turbulente tijd, maar daarvan
is in deze Mediawet eigenlijk nog maar weinig te merken. De minister wil voorlopig
het liefst zo veel mogelijk bij het oude laten en dat kan volgens hem ook
best, want het gaat weer goed met de publieke omroep. Er is rust in Hilversum
en Nederland 1 is marktleider.Nu mag het waar zijn dat de publieke omroep veel kijkers trekt, maar of
dat voldoende reden is om dan maar tevreden op de winkel te passen, is nog
maar de vraag. Want kijkers trekken is natuurlijk wel belangrijk, maar nog
belangrijker is het als de publieke omroep zijn primaire taken goed uitvoert.
Wij vinden dat door de publieke omroep goede en onderhoudende programma's
worden uitgezonden. De nieuwe indeling van de drie televisienetten heeft ervoor
gezorgd dat mensen met verschillende interessen beter bediend worden. Dat
is absoluut winst.Maar de publieke omroep moet meer zijn dan alleen maar onderhoudend en
amusant. Een van zijn primaire taken is om naast een onafhankelijke nieuwsvoorziening
te zorgen voor goede, pluriforme achtergrondinformatie die het maatschappelijk
debat stimuleert. Op dat terrein zijn wij toch wat minder enthousiast. Natuurlijk,
ook wij zijn onder de indruk van zo'n prachtige serie als In Europa en wij
zijn heel enthousiast over de manier waarop een programma als Tegenlicht de
kijkers via een serie documentaires probeert te betrekken bij belangrijke vragen over de toekomst. Maar als je kijkt naar de totale hoeveelheid
zendtijd die wordt ingeruimd voor maatschappelijk relevante documentaires,
dan is dat toch mager voor een omroep met een publieke taak.Dat geldt voor de televisie, maar dat geldt eigenlijk nog veel meer voor
de radio. Decennialang heeft de radio het wel goed gedaan, maar de laatste
jaren wordt de serieuze achtergrondinformatie steeds meer verwaarloosd, vind
ik. Ik durf dat te stellen omdat ik de omslag van dichtbij heb meegemaakt.
Het is 35 jaar geleden dat ik overstapte van de krantenjournalistiek naar
de publieke omroep. Ik kwam toen terecht op de redactie van het bekende radioprogramma
ZI, waarvan Wim Kayser de bevlogen voorman was. Z.I. zond elke week documentaires
uit over maatschappelijk relevante zaken, die vaak de volle twee uren van
het programma in beslag namen. Dat was toen de vanzelfsprekende manier waarop
de publieke omroep zijn taak vervulde. De achtergronden van het nieuws kwamen
ruimschoots aan bod en de mensen thuis moesten worden voorzien van informatie
die niet in het nieuwsbulletin en de actualiteitenrubriek paste. Niet alleen
Z.I. maakte zo wekelijks documentaires, maar bijna elke omroep deed dat in
de jaren zeventig. Zij bleven dat ook doen in de decennia daarna.Maar wat hoor ik nu tijdens de uren die vroeger bestemd waren voor serieuze
achtergrondprogramma's? Ik hoor geen documentaires, want die duren te lang
en kunnen niet onderbroken worden voor het wereldnieuws. Het wereldnieuws
is nu prioriteit nummer een, ook al blijkt het "breaking news" soms niet meer
te zijn dan het laatste doelpunt dat onze hockeyvrouwen zojuist hebben gescoord
tijdens een worldcupwedstrijd te Kuala Lumpur. Dat is historisch, hoor!De documentaires en andere serieuze journalistieke achtergrondprogramma's
zijn verbannen naar tijden en zenders die garant staan voor weinig luisteraars.
Wat brengt Radio 1, de nieuwszender, dan nu wel tussen de nieuwsblokken door?
Verleden week heb ik een steekproef genomen. Ik heb om twee uur de radio aangezet
en na de aankondiging de knop weer omgedraaid. De publieke radio beloofde
mij namelijk het verhaal over een 70-jarige vrouw die toch nog zwanger was
geraakt en het hoe en waarom daarvan. Verder werd een gesprek met Erica Terpstra
aangekondigd over het feit dat ze 40 kilo was afgevallen. Ten slotte volgde
de aankondiging dat Paul de Leeuw zijn cd met kerstliedjes kwam promoten.Ooit was het woord "vertrossing" een vloek voor serieuze programmamakers,
en niet alleen voor serieuze programmamakers, maar nu lijkt het wel de standaard
te zijn. De nieuwszender is buiten prime time te vaak veranderd in een soort
babbelbox. Alles staat in dienst van de heilige luistercijfers. Die mogen
echter niet heilig zijn bij een serieuze publieke omroep, want de kerntaken
behoren heilig te zijn.De SP is geen tegenstander van de publieke omroep. Integendeel, wij zijn
er uitgesproken voorstanders van, maar dan wel van een omroep die kwalitatief
goede en zinnige programma's maakt. De nu voorliggende wet biedt maar één
handvat waarbij de kwaliteit aan de orde is. Dat is de prestatieafspraak waar
de collega van de VVD al over heeft gesproken. De prestatieafspraak wordt
door de minister en de vertegenwoordiger van de publieke omroep voortaan elke
vijf jaar ondertekend. Daar wil ik het over hebben. Op zichzelf is zo'n afspraak
prima, want het kan een garantie voor kwaliteit betekenen. Maar er moeten
dan wel echte prestaties worden afgesproken. Ik heb de nu al sinds een jaar
geldende prestatieafspraak doorgenomen en ik ben niet onder de indruk geraakt
van de ambities die ervan afstralen.Laten wij bijvoorbeeld het genre documentaire nog eens bekijken. Ik heb
net verteld hoeveel uren daarmee sinds de jaren zeventig op de radio werden
gevuld. Anno nu heeft de publieke omroep zich verplicht om in totaal 80 radiodocumentaires
per jaar te maken. Let wel, deze 80 documentaires zijn verdeeld over alle
zenders. Dit deed een C-omroepje als de VPRO in de jaren zeventig in zijn
eentje.Ik kom te spreken over de televisie. Die heeft zich verplicht om aan onderzoeksjournalistieke
reportages en documentaires 50 nieuwe uitzendingen per jaar te maken. Dat
is minder dan een per drie weken per zender. Ik vind dat eigenlijk geen prestatie.
Het feit dat de televisie dit aantal het eerste jaar meteen heeft overschreden,
bewijst wel dat de lat veel te laag is gelegd. Ik citeer wat er wordt gesteld
in de prestatieovereenkomst: "De documentaire is een prominent genre in het
aanbod van de publieke omroep." Er wordt tevens op gewezen dat de Nederlandse
documentaire internationaal hoog staat aangeschreven. Dat is inderdaad zo.
Niet voor niets organiseren wij hier jaarlijks het internationale documentairefestival
Idfa. Maar dit soort adel verplicht, en met zulke marginale afspraken onderstreep
je het grote belang van het fenomeen documentaire niet. Het omroepvakblad
Broadcast Magazine vroeg terecht: "Wat is de toegevoegde waarde van deze overeenkomst?"
Ik wil die vraag hier graag doorspelen naar de man wiens handtekening onder
de overeenkomst staat.Ik weet dat de minister erg beducht is voor het verwijt uit Hilversum
dat de politiek zich wil bemoeien met de inhoud van programma's. Daar ben
ik ook zeer hartgrondig tegen. Wat kun je anders verwachten van iemand die
meer dan een kwart eeuw programmamaker bij dezelfde publieke omroep is geweest?
Het gaat niet om de inhoud, maar het gaat om het soort programma's. Het gaat
erom dat de kwaliteitsjournalistiek terrein terug verovert. Dit soort programma's
vormt immers precies het onderscheid tussen de commerciële en de publieke
omroep. Tevens vormt het de legitimatie om de samenleving ervoor te laten
betalen.De tegenprestatie van de publieke omroep behoort daarom in elk geval te
bestaan uit serieuze informatie die het blikveld van de burgers verruimt,
die hun algemene ontwikkeling bevordert en die hen aanmoedigt om met kennis
van zaken aan het publieke debat deel te nemen. Bovendien fungeert de onderzoeksjournalistiek
vaak als waakhond tegen misbruik van macht.Mijn pleidooi om deze vorm van journalistiek meer ruimte te geven, is
vandaag de dag nog extra dringend. Wij hebben immers te maken met krantenconcerns
die drastisch bezuinigen. Er gaat bijna geen week voorbij of er vallen ontslagen
bij de kranten en daar is de onderzoeksjournalistiek als eerste de dupe van.
Op de meeste redacties, zeker bij de regionale kranten, is de laatste onderzoeksjournalist
inmiddels al verdwenen. Onderzoek kost immers tijd en is dus duur. De moderne
kranteneigenaren vinden een hoog winstpercentage helaas veel belangrijker
dan de democratische rol van hun krant. Daarom ligt er nu meer dan ooit een
taak voor de publieke omroep om dat gat te vullen, in naam van de
democratie. Dit klinkt misschien hoogdravend, maar het is wel zo.Voorzitter: Timmerman-BuckDe heer Slager (SP):Voorzitter. De minister heeft in antwoord op onze schriftelijke vragen
gezegd dat hij helemaal niet van plan is, in een volgende prestatieovereenkomst
hogere eisen te stellen aan de omroep op het terrein van de achtergrondinformatie.
Hij wil sowieso geen eisen stellen, omdat de onafhankelijkheid van de omroep
daardoor in het geding zou komen. Wij zijn het daar dus niet mee eens. Van
de inhoud moeten wij afblijven. Een linkse of een rechtse inhoud of een positieve
of een negatieve inhoud is onze zaak niet. Wij hebben evenwel het recht om
aan te geven welke publieke belangen wij gewaarborgd willen zien bij de publieke
omroep. Het gaat dan om het soort programma's.Dit jaar is de 50 mln. die de publieke omroep extra krijgt, voor een flink
deel gebruikt voor Nederlands drama op de televisie. De minister zegt dat
de publieke omroep dit zelf heeft beslist. Men wist in Hilversum echter heel
goed dat deze minister dit ook belangrijk vond. Zo kan de minister ook laten
merken dat hij het belangrijk vindt dat er van de komende 50 mln. die dit
jaar weer door de regering aan de publieke omroep is beloofd, een substantieel
deel gaat naar documentaires en onderzoeksjournalistieke programma's. Nieuws
en actualiteiten zijn er meer dan genoeg, maar een hoogopgeleide bevolking
wil ook de nuance van de achtergrond kennen. Wij vinden dit de primaire taak
van de publieke omroep. Daarom vraag ik de minister om zijn nogal afwijzende
houding toch te heroverwegen.In dit verband is het omroeprapport "Focus op functies" van de Wetenschappelijke
Raad voor het Regeringsbeleid interessant. Daarin staan immers de taken van
de publieke omroep van de toekomst omschreven. Volgens het rapport zijn die
taken: een onafhankelijke, pluriforme en kwalitatief goede nieuwsvoorziening,
opinievorming en maatschappelijk debat, evenals (in mindere mate) kunst en
cultuur. Volgens de opstellers vormt vermaak geen kerntaak. Zij constateren
dat er juist sprake is van een verschuiving richting amusement ten koste van
het aanbod dat tot de primaire taak behoort. Het zal niet verbazen dat de
SP dat oordeel deelt. Het is opvallend dat ook de minister schrijft dat hij
dit oordeel deelt. Maar de daarbij behorende adviezen van de raad volgt hij
niet op in deze wet. In zijn antwoord op onze schriftelijke vraag naar de
reden daarvan, doet de minister alsof de SP pleit voor het afschaffen van
amusement op de publieke omroep. Daar is hij tegen. Ja, zo maakt hij er zich
wel erg gemakkelijk van af. De SP heeft hier helemaal niet voor gepleit. Onze
vraag was: "als de minister de conclusies deelt van het WRR-rapport, waarom
heeft hij de Mediawet dan niet aangegrepen voor een duidelijke koerswijziging
die de WRR voorstaat?" Op die vraag naar de koerswijziging, waarbinnen wat
ons betreft amusement wel degelijk goed kan passen, maar dan minder dominant,
hebben wij geen antwoord gekregen. Dat antwoord willen wij vandaag toch wel
graag horen. Waarom komt er eigenlijk een nieuwe wet, die alles bij het oude
laat, terwijl de minister onlangs in een interview zei dat de wet waarschijnlijk
niet langer houdbaar is dan vijf jaar? In de loop van de periode zou er volgens
de minister "een nieuwe werkelijkheid ontstaan". Heeft de minister serieuze
plannen om tussen nu en vijf jaar die nieuwe werkelijkheid om te zetten in
een koers die veel beter past bij het WRR-advies? Ik hoor dit graag. Tot zover
onze kanttekeningen over wat volgens ons de kerntaken en -kwaliteiten van
de publieke omroep zijn.Ik heb nog een opmerking over de bemoeienis van de politiek met de inhoud
van programma's. Op één punt is de minister wel degelijk voorstander
van zo'n bemoeienis. In deze wet is immers het al eerder genoemde verbod op
haat zaaien opgenomen. Straks kan dit bestraft worden met intrekking van de
zendvergunningen. In een juridisch commentaar op het nu voorliggende verbod
las ik een voorbeeld. Stel nou dat de EO straks een programma uitzendt dat
als beledigend wordt ervaren voor homo's. Stel dat de EO daarom door de strafrechter
wordt bestraft, al is het maar met een symbolische boete van € 1.
Dan verliest de omroep automatisch zijn zendtijd voor een jaar. Ik kan mij
niet voorstellen dat dit de bedoeling van de wetgever is. Hoewel de minister
tijdens de behandeling in de Tweede Kamer heeft verklaard dat het gaat om
"oproepen om mensen van de kaart te vegen en andere totaal onacceptabele uitingen",
vraag ik hem, in te gaan op de casus van de EO. Misschien kan hij ook nog
wat concreter maken wat hij nou eigenlijk bedoelt met "andere totaal onacceptabele
uitingen". Dat is tamelijk vaag.De heer Thissen (GroenLinks):Ik ben blij dat de heer Slager dezelfde kwestie aanroert als de heer Asscher.
De laatste begreep mij volgens mij niet in mijn vraag naar de nuance. Ik sluit
mij van harte aan bij de vraag van de heer Slager. Er staat namelijk in het
wetsvoorstel dat haatzaaiende zenders worden geweerd. De EO, de VARA of de
NPS kunnen er niet van beticht worden dat zij als zodanig haatzaaiend zijn.
Haat zaaiende zenders worden geweerd, maar een enkel programma zou wel door
de EO, de VARA of een andere omroep uitgezonden kunnen worden. Wat doen wij
als een rechter zich uitspreekt en hij een programma verbiedt? Heeft dit alleen
implicaties voor het programma of ook voor de zender of de zendgemachtigde?De heer Slager (SP):Die vraag stel ik ook aan de minister. Volgens de wettekst vloeit uit
een veroordeling door de strafrechter automatisch voort dat niet alleen de
zendtijd, maar ook het geld wordt ingenomen. Ik ben benieuwd wat de minister
daarover gaat zeggen.De SP is zoals bekend geen voorstander van reclame op de publieke omroep.
In de Tweede Kamer heeft mijn partijgenoot Jasper van Dijk de suggestie gedaan
om tot een geleidelijke afschaffing van de STER te komen. De minister is daar
toen niet op ingegaan. Daarom doe ik een nieuwe poging. De suggestie lijkt
mij namelijk zinnig, zeker nu de STER-inkomsten zo onder vuur liggen bij de
krantenbedrijven. Wij zijn ook niet helemaal ongevoelig voor de kritiek dat
de lage reclametarieven die de publieke omroep zich kan permitteren te vragen,
concurrentievervalsend werken voor de toch al noodlijdende kranten. De minister
schudt zijn hoofd, maar ik hoor graag zijn commentaar.De minister heeft verleden week aangekondigd dat hij de kranten wil steunen
met 8 mln. uit de STER-gelden. Wij waarderen dit zeer. Het is in elk geval
meer dan het bedrag van 1 mln. dat in eerste instantie was toegezegd, door
middel van het Fonds voor de Pers. Wij vinden steun aan de kranten
noodzakelijk, omdat een pluriforme pers een onmisbare factor is in onze democratie.
Maar is het niet heel omslachtig om eerst via de publieke omroep reclamegeld
te innen en vervolgens een deel daarvan terug te geven aan de kranten omdat
zij ten gevolge van de concurrentie met de publieke omroep reclamegelden mislopen?
Kun je kranten niet beter de kans geven om zelf de advertentie-inkomsten te
genereren? Is nu niet het moment om te beginnen met het terugschroeven van
de reclame bij de publieke omroep? Dit moet natuurlijk meer zijn dan een verbod
op alcoholreclame voor negen uur 's avonds. Wij vinden dit prima, hoewel elf
uur beter zou zijn. Wij willen echter meer. Laat de minister nou eens een
strategie uitstippelen waarmee wij stapsgewijs worden verlost van Loeki de
Leeuw. De minister spreekt donderdag met de Tweede Kamer over steun aan dagbladen.
Misschien kan dit idee daarbij betrokken worden.Dit waren onze op- en aanmerkingen. De SP-fractie is niet tegen deze wet,
maar is wel een beetje teleurgesteld over de geringe ambitie die eruit spreekt
om de publieke omroep te maken tot een bron van inspiratie en informatie voor
de zo noodzakelijke discussie over onze samenleving en haar toekomst. Wij
kijken natuurlijk vol verwachting uit naar de eerste wijziging van deze wet,
de Erkenningswet. Deze wet gaat binnenkort naar de Tweede Kamer. Die wet is
minstens zo interessant als deze wet. Daarin gaat het immers niet alleen over
de kwaliteit, maar ook over de zo belangrijke pluriformiteit van de publieke
omroep. Wie weet worden wij dan wel verrast door een nieuwe visie en een gedurfd
voorstel van deze minister.De heer Dölle (CDA):Voorzitter. De nieuwe Mediawet is een voorstel dat vooral codificeert,
meer dan dat het modificeert. De CDA-fractie hecht eraan, juist bij deze gelegenheid
nog eens te benadrukken dat zij een kritische fan is van het Nederlandse omroepbestel.
Kritisch, omdat bij instituten met een lange geschiedenis zoals het publieke
omroepbestel nu eenmaal disfunctionele effecten kunnen ontstaan. Daarover
zal ik later meer zeggen. Fan zijn wij omdat het unieke Nederlandse bestel,
zo leert ook de geschiedenis van de crisistijd, de Wereldoorlog, de Wederopbouw
en de culturele revolutie van de jaren zeventig en de decennia daarna, ook
heden ten dage stem geeft aan een levens- en wereldbeschouwelijk geïnspireerd
permanent debat in de Nederlandse samenleving. Het toont de culturele en levensbeschouwelijke
diversiteit van de samenleving ook. Het Program van Uitgangspunten van het
CDA (art. 83) wil die ruimte waarborgen en wil waken tegen te vergaande commercialisering
in het medialandschap.Onze fractie herkent zich dus in de opstelling van de regering. Zo beklemtoonde
Minister Plasterk, ongetwijfeld namens de regering sprekend, op 25 juni
in de Tweede Kamer dat Nederland een waardevol systeem heeft van omroepverenigingen,
waarvan het merendeel van de huishoudens lid is. Het gaat ook in algemene
zin goed met de publieke omroep. De kijk- en luistercijfers zijn redelijk
tot goed. Het publiek waardeert over het algemeen het aanbod. Het financieel
beleid is behoorlijk, zij het uiteraard voor verbetering vatbaar. Dit mogen
wij aannemen op gezag van de Algemene Rekenkamer. De minister relativeerde
tijdens die vergadering ook de reeks voortdurende doemaanzeggingen dat het
bestel spoedig ineen zal zijgen. De druk van nieuwe technologische ontwikkelingen
en van de deels daarmee samenhangende maatschappelijke ontwikkelingen, zoals
individualisering en globalisering zou deze implosie veroorzaken. Steeds weer
werden die voorspellingen gelogenstraft. Natuurlijk is de CDA-fractie er niet
blind voor dat desondanks op enig moment wel degelijk zwaar weer kan opsteken.
Maar het is beter om in dat geval, na een verstandige analyse van de dan werkzame
krachten en factoren het overheidsbeleid zo nodig structureel te herzien.Onze benadering is, het zij herhaald, niet kritiekloos, maar leidt tot
steun aan de hoofdpunten van dit wetsvoorstel. Een van de hoofdpunten is de
multimediale taakopdracht en de daarmee samenhangende opheffing van de scheiding
tussen hoofd- en neventaken. Een ander hoofdpunt is de vervanging van de programvoorschriften
door de prestatieovereenkomsten. Een derde hoofdpunt is het meerjarige concessieplan,
opgesteld door de publieke omroep en na instemming van de minister bijgelicht
door adviezen van het Commissariaat voor de Media en de Raad voor Cultuur.Andere punten waar wij ons achter kunnen scharen zijn het beginsel van
de evenwichtige plaatsing onder verlating van het stelsel van de minimumzendtijden
en de thuisnetten; de handhaving van de doorgifteverplichting, waarover de
heer Asscher sprak; de versoepeling van het reclameregime voor de commerciële
omroepen en de handhaving van het strakkere regime bij de publieke omroep;
de handhaving van de brede formulering van de publieke mediaopdracht en de
maximering van de reserve bij de publieke omroep.Het spreekt dan ook vanzelf dat onze fractie daarom de geharnaste opstelling
van de regering tegenover Brussel kan billijken. Het Nederlandse mediabeleid
moge voor de Europese communautaire autoriteiten wellicht wat merkwaardig
lijken, het is wel geworteld in de Nederlandse geschiedenis en werd en wordt
breed gedragen. Het reflecteert onze pluriformiteit en is als het ware zelf
een element van de Nederlandse cultuur. Wij willen met de regering en achttien
andere lidstaten schouder aan schouder staan tegen regelgeving die –
ik citeer het Verdrag van Lissabon – de "rijke verscheidenheid van cultuur"
doorbreekt en uit het lood haalt door een te stringent doorgevoerde economisch-instrumentalistische
benadering, natuurlijk wel op grondslag van de Europese verdragen en daarnaast
vanuit het besef dat het publieke bestel niet alleen op papier, maar ook in
het "echie", zoals voetbaltrainers dat noemen, aan zijn opdracht moet voldoen.
Dat betekent in essentie dat de publieke omroep wel degelijk dient te waken
tegen de altijd aanwezige krachtige verleiding om in de jacht op kijkcijfers
en in de ledenwerving, die op 1 april volgend jaar eindigt, te veel concessies
te doen aan zijn opdracht.De CDA-fractie heeft naast deze instemming en ondanks de vruchtbare schriftelijke
voorbereiding toch een aantal vragen over en bedenkingen bij dit wetsvoorstel.
Zij legt deze graag aan de regering voor.Om te beginnen is de eerste spanning die altijd aan de orde treedt bij
mediabeleid door de overheid, die met de in de Grondwet en verdragen geproclameerde
uitingsvrijheid. Zoals commerciële media in hun actieradius materieel
worden beïnvloed door zaken als kijkcijfers, advertentie-inkomsten en
het bedrijfsbeleid van de holding, zo wordt ook de publieke omroep, zij het
op andere wijze, beïnvloed. De overheid betaalt immers
en wil dus deels bepalen en kijken of de waar wordt geleverd. Er vindt indirecte
sturing plaats via de instemmingsvereiste voor het concessiebeleidsplan en
de prestatieovereenkomst en via de erkenning of voorlopige erkenningsprocedure
van omroepen, maar ook door de formulering en bewaking van de publieke mediaopdracht,
door de grote invloed op de rechtspositie van de raad van bestuur van de NOS
en natuurlijk via het budgetrecht. Daarbij mag, zo wordt alom terecht bezworen,
de overheid niet in strijd komen met de grondwettelijk en verdragsrechtelijk
gewaarborgde uitingsvrijheid.Het lijkt erop dat de regering die uitingsvrijheid vrij strikt definieert,
namelijk als slechts betrekking hebbend op de inhoud van de programma's en
de programmatische autonomie. Voor het overige wijst de regering op de terughoudende
opstelling die zij kiest, bijvoorbeeld in de redactie van dit wetsvoorstel.
Dat laatste is echter een keuze die andere regeringen en wetgevers weer anders
kunnen maken. Kan de regering daarom duidelijker worden en uitleggen of naast
de inhoud van programma's en de programmatische autonomie er nog andere aspecten
zijn die in haar ogen, gelet op Grondwet – de interpretatie daarvan
doen wij nog altijd – en verdrag, onaantastbaar zijn voor de wetgever
zelf, dus ook voor de Mediawet, en mutatis mutandis voor de lagere regelgeving?
Onze eerste vraag is dus wat volgens de regering het kerndomein is, waar ook
de wetgever niet mag komen als het gaat om de uitingsvrijheid.Het tweede punt heeft met het voorgaande te maken, maar dan bijna andersom.
Ziet de regering geen mogelijkheid om grenzen te stellen aan het fenomeen
hoax – daar hebben wij in de schriftelijke voorbereiding over gecorrespondeerd –
en andere schijnvertoningen, zonder het recht op vrijheid van meningsuiting
met voeten te treden? Ik zeg het wat verkeerd, maar de regering zegt dat zij
daar niets aan kan doen, omdat zij de vrijheid van meningsuiting in dat geval
met voeten treedt. Betekent dit dat de regering van opvatting is dat het principieel
onjuist is om sommige vormen van valse en bewust manipulatieve informatieverstrekking
en andere uitbundige vormen van nieuwsgaring, zoals chequeboekjournalistiek,
uit de mediaopdracht te bannen? Vindt de regering dat dit kan of juist niet?
Zo niet, is dat dan omdat de wetgever dat, gelet op de Grondwet en de verdragen –
dit is het verband met het vorige punt – niet toekomt, omdat daarover
regels stellen, zou raken aan een element van de programmatische autonomie?De CDA-fractie is huiverig voor een aanmatigende journalistiek die bewust
schijnvertoningen opvoert als zij de uitzending gerechtvaardigd acht vanuit
agogisch-pedagogische of andere motieven. Als een overheidsorgaan, kerk of
vereniging zulks zou doen, dan zou het land terecht te klein zijn. Is de journalistiek
hier hors concours? Wat vindt de regering daarvan? Is dit iets voor de gedragscode,
waarover ook door de regering al langer wordt gepraat en gedacht? Ons tweede
punt betreft dus de hoax en de bewuste schijnvertoningen. Ik wijs op de Franstalige
Belgische televisie, die een staatsgreep in Vlaanderen suggereerde teneinde
een aantal effecten van zo'n uitzending te bestuderen.Een derde kwestie is die van de versplintering in omroepland. Het is een
feit dat er wel omroepverenigingen bijkomen, maar dat er geen omroepverenigingen
verdwijnen. De pluriformiteit neemt dan natuurlijk wel toe, maar van een evenwichtige
plaatsing, één van de beginselen van dit wetsvoorstel, zal veel
moeilijker sprake kunnen zijn, want de spoeling wordt te dun. Dit spanningsveld
komt later bij de Erkenningswet en haar glijdende schalen ongetwijfeld ter
sprake, maar de CDA-fractie zou het waarderen indien de minister nu reeds
voorlopig zijn licht over deze kwestie wil laten schijnen.De regering, en dat is ons vierde punt, kiest ervoor om de vaststelling
die in verband met de must-carryverplichting nodig is van "een significant
aantal" aangeslotenen op een analoog respectievelijk digitaal omroepnetwerk,
binnen grenzen – dat betreft 50% – over te laten aan het
Commissariaat voor de Media. De heer Asscher wees daarop. De motieven zijn
dat het technisch moeilijk is om het aantal aangesloten huishoudingen vast
te stellen. Daar moet de OPTA bij komen. Onze fractie wil dit best geloven,
maar begrijpt nog steeds niet waarom de regering geen percentage wil noemen
en dat, weliswaar onder de 50%, wil overlaten aan een zelfstandig bestuursorgaan
zoals het commissariaat. Is de politieke lading van zo'n vaststelling daarvoor
niet te groot?Het vijfde punt betreft het haatzaaien, dat ook meerdere malen is genoemd.
Het wetsvoorstel introduceert een soort principe van "two strikes, you're
out". Indien een zendgemachtigde twee keer onherroepelijk is veroordeeld wegens
haatzaaien, wordt deze definitief uit de lucht gehaald. Het commissariaat
speelt daarbij een mechanische rol, want de Grondwet verbiedt een andere rol.Christendemocraten zullen nooit voorstander zijn van een radicaal opgevatte
uitingsvrijheid, zoals die soms luidruchtig wordt uitgevent op internet of
vanuit sectoren van de zogeheten "nieuwe politiek". Iedere ware vrijheid is
altijd ook een verantwoordelijke vrijheid, waaraan de Grondwet en de formele
wetgever vanouds grenzen stellen die worden bewaakt door de onafhankelijke
rechter. De vraag die ons bij dit voorstel bekruipt, is dan ook niet de vraag
of haatzaaien geweerd mag worden, maar of dat in dit wetsvoorstel niet wat
te ruig gebeurt. Wat is bijvoorbeeld de positie als de veroordeelde rechtspersoon
zich wendt tot Straatsburg? Deze plaatsnaam viel hier recentelijk vaak. Blijft
de erkenning gedurende al die jaren bestaan?In dit wetsvoorstel is het verder zo dat de context waarbinnen het delict
plaatsvond geen rol speelt. Dat is jammer, want zo wordt er geabstraheerd
van de concrete gevallen. Zijn er bijvoorbeeld intern maatregelen genomen
tegen de betrokken presentatoren en journalisten door de omroep? Is het bestuur
opgestapt? Is er spijt betuigd? Ging het om een enkel programma enzovoorts?
Is daarom de sanctie van het algehele uitzendverbod in alle media, inclusief
het ontslag van alle personeel onder omstandigheden, niet te ongepolijst?Wij hadden ons met sommige rechtsgeleerde auteurs goed kunnen voorstellen
dat het de rechter zou zijn geweest die sancties toegesneden op de context
waarbinnen een en ander plaatsvindt als bijkomende maatregel of sanctie, zou
hebben kunnen voegen bij de straf. Dat kan soms een algeheel uitzendverbod
zijn, maar minder drastische varianten blijven dan mogelijk.Mijn zesde punt. Kan de regering ons zeggen of en, zo ja, hoe na het recente
Tweede Kamerdebat, waarbij namens het CDA de heer Atsma het
woord voerde, mede op basis van een initiatiefnota over de regionale omroep
van onze geestverwanten aldaar, de regering ter zake vervolgstappen met betrekking
tot de regionale en lokale omroepen overweegt? Dit uiteraard binnen het kader
van de gescheiden verantwoordelijkheden voor de nationale, de regionale en
de lokale omroepen.Mijn zevende punt is wat dramatisch. De CDA-fractie stelt vast dat de
regering op vragen van haar kant antwoordt dat collectief ontslag van de leden
van de raad van toezicht van de NOS mogelijk is. Wel meent de regering dat
in dat geval ernstige nalatigheid of grove fouten aan ieder lid van de raad
afzonderlijk moeten zijn toe te rekenen. Ontslag of schorsing wordt aldus
begrepen een sanctie op ernstige fouten of nalatigheden van iedere geschorste
of ontslagen bestuurder afzonderlijk. Dat zal dan overigens ook in de verschillende
eventuele rechtsgedingen moeten worden bewezen. Ware het niet zinvoller om
de mogelijkheid open te houden dat in geval de raad van toezicht als orgaan
faalde eventueel het gehele college ontslagen kan worden, dus ook degene die
het falen niet persoonlijk valt aan te rekenen? Zo wordt dan de weg vrij gemaakt
voor een geheel nieuw bestuur. Graag vernemen wij het antwoord van de regering
op deze kwestie.Mijn achtste punt. Aandacht voor de Nederlandse identiteit zoals de regering
in het wetsvoorstel aanvankelijk had opgenomen, is daaruit weggevallen tijdens
de behandeling in de Tweede Kamer. Nu is een van de kenmerken van die Nederlandse
identiteit dat wij het niet eens zijn over die identiteit. Dat was al zo in
de 19de eeuw en dat blijkt nog steeds het geval in eindeloze polemieken over
dit onderwerp. De CDA-fractie wil die polemiek dan ook hier niet voeren. Het
moge duidelijk zijn dat de christendemocratie en haar erflaters met sleutelbeginselen
als soevereiniteit in eigen kring, subsidiariteit en gespreide verantwoordelijkheid,
historisch sterk, ook in de mediapolitiek, opkomen voor zelfbepaling en zelforganisatie
van de maatschappelijke kringen en voor de erkenning van de levensbeschouwelijke
en culturele diversiteit van ons vaderland. Maar dat betekent niet dat voor
ons de Nederlandse identiteit een leeg begrip is. Taal, monumentaal erfgoed,
vaderlandse geschiedenis, specifieke kunstvormen, de Grondwet en de Nederlandse
Staat zelf als in de geschiedenis ontworsteld cultuurgoed, vormen van die
identiteit onomstreden elementen. Wij zouden toch menen dat aandacht daarvoor,
aandacht dus voor deze samenbindende, de samenleving schragende grootste gemene
deler in ieder geval deel uitmaakt van de publieke mediaopdracht. Gaat de
regering daar ook op sturen met het instrumentarium dat deze wet biedt? En
zo ja, op welke wijze?Punt 9. Een opmerkelijke passage in de memorie van antwoord is die waar
de regering vaststelt dat de afwijzing van een aanvraag voor erkenning van
een omroepvereniging materieel kan worden gedragen door het advies van de
Raad voor Cultuur. Hoe moet de CDA-fractie zich dat voorstellen? Betekent
dit dat een vereniging die voorlopige erkenning vraagt en die voldoet aan
de getalsmatige financiële en andere organisatorische voorwaarden en
representatief is voor een stroming uit de samenleving, vanwege het enkele
feit dat haar programmatische voornemens niet vernieuwend worden geacht of
anderszins de culturele toets niet doorstaan, kan worden geweerd? Mijn tiende punt. De regering blijft vasthouden aan het beginsel dat een
boven de Europese eis uitgaande uitbestedingsverplichting voor de publieke
omroepen alleszins gewettigd blijft. Bij de Erkenningswet wordt duidelijker
hoe veel. Het is kennelijk zo dat het oude Calimeromotief van "let op de kleintjes
want zij zijn zielig" wordt vervangen door een ander motief. Nu wordt gewezen
op het belang van deze sector – van Endemol en andere – voor onze
economie en het feit dat deze opstelling een prikkel vormt voor de efficiëntie
en het benutten – ik citeer – van de creativiteit van buiten de
eigen organisatie. Houdt dit standpunt in dat de regering meent dat ook buiten
de mediaopdracht gelegen nationaal-economische doelen een rechtvaardiging
kunnen bieden voor een inperking van de programmatische autonomie van de publieke
omroep? En kan de regering daarnaast haar prikkeltheorie nader toelichten?Mijn voorlaatste punt. De CDA-fractie is het eens met de opvatting van
de regering anders dan de WRR in "Focus op functies", dat amusement en sport
onmisbare ingrediënten kunnen zijn in de programma's van de publieke
omroep. Bij afwezigheid daarvan wordt dat al gauw een nicheomroep. De regering
lijkt zich te baseren op de opvatting dat anders onvoldoende bereik kan worden
gevonden voor de publieke opdracht. Maar er klinkt ook een ander motief in
door, waarop de heer Slager indirect ook wees, namelijk dat amuserende programma's
zich op relevante aspecten onderscheiden van die welke buiten de publieke
omroep worden verzorgd. Wij stellen hier een nadere uiteenzetting op hoge
prijs want het verwijt dat dikwijls wordt gehoord dat in dit opzicht publieke
en andere omroepen in elkaar overvloeien, is te ernstig en wordt te vaak gehoord
om onweersproken te blijven.De heer Slager (SP):Ik had even willen vragen of u daarmee zegt dat u vindt dat vermaak tot
de primaire taken van de publieke omroep behoort. Daarover heeft de Wetenschappelijke
Raad voor het Regeringsbeleid het namelijk.De heer Dölle (CDA):De CDA-fractie is het eens met de opvatting van de regering dat ook amuserende
programma's tot de kerntaken behoren. Doe je dat niet, dan loopt de publieke
omroep, net als in Amerika, de kans om een marginaal verschijnsel, een randverschijnsel
te worden. Die vrees delen wij. Het mag echter niet te gek worden. De regering
is van mening dat dit programma's moeten zijn die zich onderscheiden van die
van de commerciële zenders.Mijn laatste punt komt nog terug bij de Erkenningswet. De minister kan
erkenning weigeren van een omroepvereniging en een verleende erkenning niet
verlengen indien hem blijkt dat de identiteit en de missie van de aanvragende
instelling onvoldoende tot uitdrukking komen in haar programmatische plannen.
Ik verwijs naar artikel 2.32. Vertegenwoordig je, zo lijkt de minister te
zeggen, wel wie en wat je zegt, te representeren? Dat wordt dan de kernvraag.
Als de minister een negatief oordeel daarover heeft ontwikkeld, kan dat oordeel
de besturen en andere organen uit de verenigingsdemocratie – van de
VARA, de KRO, BNN en andere clubs – overrulen? Zo ja, in welke gevallen
naar het oordeel van de regering?De heer Thissen (GroenLinks):Ik was even benieuwd of ik het juiste mapje bij mij had, want ik moet
ook nog de Inburgeringswet doen, maar op dit tijdstip gaat het over de Mediawet.
Hoewel ik denk dat ik ook wel de degens met deze minister zou kunnen kruisen
over zijn opvattingen over integratie en inburgering. Maar goed, dat is een
andere portefeuille, bovendien met een nieuwe minister, een nieuwe collega
van deze minister. Ik verheug mij op het debat met hem later op deze dag.Mevrouw de voorzitter. Voor ons ligt een nieuwe, een vernieuwde wet, eigenlijk
een wijziging van de bestaande wet. Volgens mij is dit de kern van waar het
in advies van de Raad van State over gaat, maar daarover zo meteen iets meer.De fractie van GroenLinks, zeker in deze Kamer, heeft enorm veel behoefte,
staat eigenlijk te trappelen van ongeduld, om met deze minister een heleboel
onderwerpen te bespreken, samenhangende met cultuur en in het bijzonder de
mediapolitiek. Zo zouden wij best graag een debat willen voeren over het WRR-rapport
Focus op functies. Ik zou best een debat willen voeren met de minister over
zijn brief over het persbeleid, over de toekomst van de geschreven media en
ook, en vooral, want die is zeker van belang, over de toekomst van de publieke
omroep en wellicht ook een keer over het anachronisme van de zuilaire indeling
van de publieke omroep. Wij willen ook wel een debat over de financiering
van de omroep, de functie en de positie van de publieke netten, tv en radio,
de mogelijkheid, een hartgrondige wens van GroenLinks, van reclamevrije netten,
de rol van reclame in de wereld van de media, het onderscheid tussen de publieke
en de commerciële omroep, de kwaliteit en de kijkcijfers en de invloed
van de kijkcijfers op nuttige en kwalitatief hoogwaardige programma's en de
verschraling die daar mogelijkerwijs het gevolg van is, de invloed van de
Haagse politiek dan wel de overheid op de media en de inhoud ervan. Maar ook
over kleinere puntjes zoals de vraag of het nu werkelijk aan de publieke omroep
is om vele tientallen miljoenen op tafel te leggen om het voetbalspelletje
op zondagavond uit te zenden, daar waar men datzelfde bedrag ook kan benutten
aan het laten zien van hoogwaardige documentaires die door vrije programmamakers
worden gemaakt. Het functioneren van de programmaraden is ook zo'n discussieonderwerp
dat met name de lokale en de regionale omroepen aangaat.Maar goed, eigenlijk gaat het daar vandaag wel over, maar ook weer niet.
Het is voor mijn fractie wel wenselijk om daarover verder met de minister
van gedachten te wisselen. Dat is misschien mogelijk, zoals de minister zelf
heeft aangekondigd, bij de behandeling van het voorstel voor de Erkenningswet
dat hij inmiddels aan de Tweede Kamer heeft aangeboden. Wellicht is het mogelijk,
maar dat is aan onszelf, om in onze commissie een beleidsdebat over cultuur
en in het bijzonder over de media en de mediapolitiek te programmeren. Er
is nu voor zijn departement, voor zijn portefeuille, een beleidsdebat geagendeerd
over onderwijs. Het zou wellicht zeer wenselijk zijn om dit in het voorjaar
ook met de minister te voeren over cultuur, inclusief de mediapolitiek.Vandaar dat ik mij in eerste instantie namens de GroenLinksfractie had
ingeschreven voor dit debat met twintig minuten in eerste termijn, maar ik
kan u geruststellen, die twintig minuten zal ik niet nodig hebben. Wellicht
dat ik vandaag later wat van die minuten extra zal kunnen benutten als het
gaat over inburgering, maar daarover ga ik niet, maar de voorzitter.De voorzitter:De voorzitter zegt nu al nee.De heer Thissen (GroenLinks):Dank u wel, voorzitter, u bent tenminste helder. Ik zal dus korter zijn.
Wij zijn het eens met het commentaar of het advies van de Raad van State.
Wij vinden het wat mager zoals de minister namens het kabinet dit advies heeft
gepareerd. Dit geldt zowel voor de opmerkingen die de Raad van State heeft
gemaakt over de opportuniteit als voor de vorm van dit wetsvoorstel: een geheel
nieuwe Mediawet, terwijl het eigenlijk enkele kleinere aanpassingen betreft.
Bovendien, zo zei de heer Slager ook al, is het eigenlijk een wet die wellicht
een korte levensduur zal hebben, omdat wij in de komende jaren wellicht wat
fundamentelere aanpassingen zullen moeten doorvoeren als wij die inhoudelijke
discussie hebben gevoerd. Wat is daarop de visie van de minister?Wij gaan akkoord met de wijzigingen die de minister heeft voorgesteld,
zij het dat wij ons enige zorgen maken over de invloed die de Haagse overheid
of de politiek moet hebben op de omroepen. Dit is zo'n fundamenteel discussiepunt
met de minister. Dit geldt ook voor het verbod op de alcoholreclame. Er zijn
meerdere reclame-uitingen te bedenken die schadelijk zijn voor bepaalde groepen
mensen, dan wel voor kinderen, terwijl wij daarvan gedurende de hele dag worden
vergeven. De minister zegt bovendien dat RTL een Luxemburgse zendgemachtigde
is die zich vrijwillig aan dit verbod heeft verbonden. In hoeverre is die
vrijwilligheid houdbaar? Wat voor acties kan de minister inzetten wanneer
RTL – ook daarvoor is het hemd nader dan de rok – door teruglopende
inkomsten een markt voor zich ziet die het bedrijf alleen overdag en aan het
begin van de avond kan bespelen, waardoor het toch weer ruim de alcoholreclames
gaat uitzenden of mogelijk maken op de tijdstippen die voor andere, Nederlandse,
zendgemachtigden niet gelden?Wij zijn heel blij met de verhoging van de rijksbijdragen aan de omroepen.
In dat kader: past het dat de NOS tientallen miljoenen euro's aan voetbal
besteedt, althans aan de uitzendrechten, om zo dat bord bami op zondagavond
19.00 uur voor de meeste gezinnen weer mogelijk te maken? Hoewel dat niet
meer het aantal gezinnen is uit de tijd toen het nog door de natuur gegeven
was dat de NOS dit uitzond. Wij zijn het ook heel sterk eens met de maximering
van de reservevorming bij de omroep, hoewel wij ons kunnen voorstellen dat
er een ontsnappingsclausule mogelijk is wanneer men spaart om nuttige programma's
te kunnen blijven uitzenden, misschien vooral de documentaires van die onafhankelijke
programmamakers.De vraag over haatzaaiende zenders, of dat ene programma, en de disproportionaliteit
van de maatregelen is al gesteld door de heer Asscher, de heer Dölle
en de heer Slager. Daarbij sluit ik mij aan.Daarbij kunnen wij het laten. Wij zullen dit voorstel steunen. Wij zien
uit naar een wat groter en inhoudelijker debat in een van de komende maanden.De heer De Boer (ChristenUnie):Voorzitter. Deze bijdrage lever ik mede namens de SGP-fractie. Onze fracties
danken de minister voor de uitvoerige beantwoording van de door ons gestelde
vragen. In het algemeen gesproken is het goed dat als gevolg van de zich snel
ontwikkelende digitale mogelijkheden de spelregels voor de omroepen, zowel
de publieke als de commerciële, daarop worden aangepast. En gezien de
snelle ontwikkelingen zal verdere aanpassing op termijn ook niet moeten worden
uitgesloten. Wij willen reeds nu zeggen dat onze fracties deze nieuwe Mediawet
zullen steunen, inclusief, en zeer zeker ook in verband met, de stevige positie
die de publieke omroepen blijven innemen.Onze fracties willen toch nog enkele punten aansnijden en de minister
vragen daarop nader in te gaan. Dat betreft allereerst de prestatieovereenkomst.
De minister geeft aan dat hij absoluut niet van plan is te treden in de verantwoordelijkheden
van de publieke omroepen. Die zijn en blijven binnen afgesproken spelregels
verantwoordelijk en onafhankelijk. Wij geloven de minister op dit punt voor
honderd procent. De vraag is echter of dit verantwoordingsinstrument de mogelijkheid
in zich bergt om vanuit de overheid invloed op de publieke omroepen uit te
oefenen. In dat verband is het interessant te lezen wat de minister op pagina
14 van zijn brief van 10 november 2008, ten behoeve van de behandeling
van de onderwijsbegroting, zegt over culturele programmering. De minister
schrijft dat hij de concrete samenwerking tussen culturele instellingen en
de omroep van harte aanmoedigt en dat hij, en daarom gaat het nu, het Commissariaat
voor de Media heeft gevraagd om te bekijken hoe praktische knelpunten in de
samenwerking, die het gevolg zijn van regels over de onafhankelijkheid van
de omroep, kunnen worden weggenomen. Dat bedoelen wij nu: een prima idee van
samenwerking met slechts praktische problemen. Bekijk dan de onafhankelijkheid
van de omroep. Als een prestatieovereenkomst dit mogelijk maakt, dan kan dat
ook op andere, wellicht inhoudelijke terreinen. Of lezen wij verkeerd? Wij
horen graag een klip en klaar antwoord van de minister.Wij willen ook graag en nader antwoord op onze vraag in het kader van
de must carryverplichting wat het begrip "significant" inhoudt. Anderen hebben
hierover ook gesproken. De minister stelt dat dit wordt bepaald door het Commissariaat
voor de Media en dat "significant" in ieder geval de situatie is waarbij 50%
van de aangesloten huishoudens op een netwerk analoog dan wel digitaal ontvangt.
Niet uitgesloten is, stelt de minister, dat het Commissariaat een lager percentage
dan 50 in bepaalde situaties significant vindt. Naar de mening van onze fracties
is dat toch onbevredigend. Dat zou betekenen dat in het ene geval pakweg 25%,
dan weer, zeg maar, 40% en dan weer 50% de kwalificatie "significant"
krijgt. Onze vraag is dan ook welke objectieve criteria het Commissariaat
volgens de minister moet gebruiken om de vraag naar significantie objectief
te beantwoorden. In dit verband hebben onze fracties ook gevraagd waarom de
must carry alleen voor de kabelbedrijven geldt. De minister antwoordt dat
uitbreiding van de verplichte doorgifte naar alle netwerken niet nodig is.
Waarom dan niet? Wil hij dat nader motiveren?Als gevolg van de discussie op 24 november jongstleden in de Tweede
Kamer, tijdens het wetgevingsoverleg over de onderwijsbegroting, is de discussie
over haatzaaiende sites weer onderwerp van gesprek geweest. In de memorie
van antwoord bij het onderhavige wetsvoorstel zegt de minister in dit verband
dat digitale verspreiding van haatzaaiende programma's op grond van artikel
6.10 van dit wetsvoorstel kan worden aangepakt, maar verspreiding via websites
niet. In het licht van de zich razendsnel ontwikkelende mogelijkheden en gebruik
van het web, heeft dat wat onbevredigends. Is de minister van mening dat programma's
die haat zaaien en die via websites worden verspreid, wel op andere wijze
grondig kunnen worden aangepakt? Moet in een volgende mediawet de aanpak ervan
eigenlijk ook niet worden geregeld? Hoe denkt de minister hierover?Op 24 november jongstleden voerde de minister dus een wetgevingsoverleg
met de Tweede Kamer. Een boeiend, toch wel nieuw punt in dat overleg was de
discussie die gevoerd werd naar aanleiding van de recente nota "Stemmen uit
de regio, over de regionale publieke omroep". Tijdens dat overleg zegde de
minister een overleg met de regionale omroepen toe. De minister wees er ook
terecht op dat deze omroepen meer kijkers trekken dan was verwacht. Wij zijn
daar overigens niet verbaasd over. Deze omroepen lukt het programma's uit
te zenden die heel dicht bij de leefwereld van de mensen staan. Wij willen
in dit verband aansluiten bij een vraag die wij al schriftelijk stelden, namelijk
die over de positie van het Limburgs en het Nedersaksisch, waarover het Committee
of Experts of the European Charter for Regional and Minority Languages recent
rapporteerde. In de beantwoording van onze vraag noemde de minister terecht
de verantwoordelijkheid van provincies voor deze talen, alsook voor het Fries.
Het rapport van de Europese Commissie schrijft echter ook duidelijk, dat de
nationale regering stimulerend en aansporend dient op te treden. Onze vraag
is dan ook of de minister wil toezeggen bij het gesprek met de regionale omroepen
stimulerend en aansporend te willen spreken over het gebruik van regionale
erkende talen door deze omroepen.Een laatste punt dat wij aan de orde willen stellen betreft het uitzenden
op de televisie van alcoholreclame. De minister wil het tijdstip van 21.00
uur niet veranderen, ondanks het feit dat onder andere grote sportevenementen
grotendeels na dat tijdstip uitgezonden worden, met de daarbij verbonden reclames.
Wij betreuren dat. Naar onze overtuiging zijn er voldoende pedagogische overwegingen
die een verder uitstel van het tijdstip rechtvaardigen. En dat heeft niets
met betutteling te maken. De minister wil het tijdstip wel monitoren. Graag
vernemen wij welke concretisering de minister zich daarbij voorstelt.Mevrouw de voorzitter, onze fracties wachten de antwoorden van de minister
met belangstelling af.De heer Schouw (D66):Voorzitter. Dit wetsvoorstel regelt een aantal moderniseringen: digitalisering,
taakopdracht van de publieke omroep en onder andere een versoepeling van reclameregels
van commerciële omroepen. Een moderne publieke omroep is een multimediaal
bedrijf. De omroepen moeten maximaal gebruik kunnen maken van deze nieuwe
technologie. Op die manier ontwikkelt de publieke omroep zich als een sterk
merk met een geheel eigen identiteit. Een krachtig merk: net 1, net 2 en net
3.Nu is natuurlijk de merkwaardige dubbelheid – sommigen spreken over
het unieke karakter – in het Nederlandse omroepbestel dat zowel de netten áls
sterk merk een plek bij de kijkers moeten zien te verwerven áls ook
de omroepverenigingen. Die dubbelheid, die gespletenheid, blijft ook in dit
voorstel bestaan. Vroeger noemden wij dit verzuiling. Vraag blijft toch wanneer
die omroepverzuiling een beetje wordt opgeruimd zodat gekomen kan worden tot
een BBC-achtig model. Wat dat betreft is dit debat ook wel interessant. De
heer Dölle zei dat dit wetsvoorstel gaat over codificering in plaats
van modernisering. Ik wil dan wel constateren dat bijna alle sprekers tot
nu toe een oproep hebben gedaan om te komen tot modernisering. Mag ik daaruit
wellicht concluderen dat de heer Dölle en zijn partij de blokkade vormen
om te komen tot een verdere modernisering? Het zou wel eens zo kunnen zijn
dat als deze minister zijn gang had mogen gaan – volgens mij heeft hij
daar in het begin van zijn periode ook even over gedacht – er hier een
heel ander voorstel had gelegen dan nu het geval is.De heer Dölle (CDA):Even voor de goede orde: ik sprak niet over modernisering maar over modificering.
Van dat laatste is vrij weinig sprake omdat wij wachten op de Erkenningswet,
de Europese richtlijn ter zake en nog een aantal ontwikkelingen. Het was gewoon
een feitelijke constatering.De heer Schouw (D66):Het is fijn dat u nog even deze interruptie pleegt. Het belang van mijn
inleiding is eigenlijk dat er een groot politiek draagvlak is om echt te komen
tot een verandering van het huidige stelsel. Die zit er nu dus niet in.Genoemde dubbelheid komt onder andere tot uitdrukking in de prestatieovereenkomst
tussen de minister en de publieke omroep. Die overeenkomst zou geen dwangmiddel
van de overheid zijn en is daarom "globaal". Het is geen overheidsboodschappenlijstje,
maar, zo lezen we in de memorie van antwoord, de minister zet "na overleg"
een handtekening onder zo'n document. Na overleg is toch heel wat anders dan
in overleg? Waarom dit verschil en wat voor extra bevoegdheden geeft die kleine
woordverandering aan de minister? Kan hij in beginsel een voorgedragen prestatieovereenkomst
weigeren te tekenen en zo ja, op welke gronden? Heeft hij het laatste woord?
En hoe sluit dit aan bij de programmatische autonomie, zoals in de artikelen
2.1 en 2.88 van deze wet is vastgelegd? Graag een reactie.Het blijft natuurlijk toch bijzonder, wanneer je er van een afstandje
naar kijkt, dat de belastingbetaler wel flink betaalt voor iets wat hij krijgt
voorgeschoteld, maar waarover diezelfde betaler weinig of niets te zeggen
heeft. Dan gaat het natuurlijk niet om de inhoud, zo zeg ik de heer Slager
na, maar om de vorm. Wie wel wat te zeggen hebben, zijn de leden van omroepverenigingen.
Hun stem verbonden met het lidmaatschap is veel meer waard dan het lidmaatschapsgeld
doet vermoeden. Dat geld wordt misschien wel vertienvoudigd door de bijdrage
die wij vanuit het belastingheffingssysteem geven aan de omroepen. Ik zie
de heer Slager nu bij de interruptiemicrofoon staan. Dat verlevendigt het
debat. Daar ben ik wel blij mee. Ik vond het al een beetje saai worden.De heer Slager (SP):Bent u lid van een omroepvereniging?De heer Schouw (D66):Nee.De heer Slager (SP):Ai, zie je wel. Bent u ooit wel eens uitgenodigd om mee te praten over
het programmabeleid van die omroep?De heer Schouw (D66):Ik heb laatst een heel gepassioneerd gesprek met iemand gehad over hoe
dat gaat. Het zijn net politieke partijen.De voorzitter:Wilt u uw vraag stellen, mijnheer Slager?De heer Slager (SP):Waar de heer Schouw zegt dat de leden van de omroepverenigingen hartstikke
veel invloed hebben, is dat volgens mij bezijden de werkelijkheid.De heer Schouw (D66):Ik ga natuurlijk niet over uitnodigingen voor dat soort bijeenkomsten,
maar u zou er toch eens moeten gaan kijken. Bij bepaalde omroepverenigingen
wordt toch heel serieus rekening gehouden met wat de leden willen zien. Dat
heeft te maken met identiteit. Ik zou zeggen: proef het verhaal van de heer
Dölle nog even. En laat u zich eens uitnodigen. Ik spreek er trouwens
geen kwaad woord over, want ik denk dat het heel erg goed is. Ik wil slechts
aantonen dat er toch een soort dubbelheid in zit. Zonder hier zelf een panklaar
ander systeem te willen presenteren blijft het vreemd en onlogisch. Het valt
vooral slechts te verklaren uit de geschiedenis van ons omroepbestel. Het
zou van meer ambitie en lef getuigen als wij met elkaar open konden discussiëren
over een BBC-achtig model: twee zenders, geen reclame en focus op kwaliteit.
Dan doen wij weer eens wat met elkaar. Overigens hebben wij zo'n zelfde type
debat vier jaar geleden in deze Kamer gevoerd. Ik heb dat debat toen ook mogen
voeren. Ik mag constateren dat er de afgelopen jaren wel veel ten goede is
gekeerd. De samenwerking tussen omroepen is fors toegenomen. De identiteit
van de netten waar toen iedereen nog grote twijfels over had, is heel duidelijk
zichtbaar. Er is ook een sterk gevoel voor kwaliteit en kwaliteitsprogramma's
ten opzichte van een aantal jaren geleden. Dus zowel programmatisch als qua
bedrijfsvoering zijn er uitstekende stappen in de goede richting gezet met
herkenbare netten voor de publieke omroep.In de schriftelijke voorbereiding is veel aandacht gegeven aan de Europese
aspecten. In de kern komt het erop neer of de herziening van de omroepmededeling
een aantal publieke vormen van "omroepdienstverlening" zal gaan verbieden.
Want wat is publiek en wat is commercieel? En hoe voorkom je kruissubsidiëring?
De beantwoording van de minister lijkt geruststellend, maar zekerheid kan óók
hij niet geven. Mijn fractie en die van de OSF vragen zich af of het niet
verstandig zou zijn dat de minister zelf een soort preventieve markttoets
uitvoert bij de omroepen en het nieuwe productaanbod. Graag een reactie.De Grondwet verbiedt voorafgaand toezicht op de inhoud van radio of televisie-uitzendingen.
En dat is maar goed ook. Geen censuur vooraf door politici. Wat wel opvalt,
is dat dezelfde politici vaak voor of na zo'n uitzending, en dan ook nog vooral
via het instrument van het hoogste woord, daarover een opvatting hebben. Zij
verafschuwen vaak iets, geven aan dat iets niet door de beugel
kan of maken duidelijk dat volgens hun normen de regels van fatsoen met voeten
worden getreden. In goed Nederlands heet dat volgens mij "Atsmatisering",
maar helemaal precies weet ik dat niet. Al die incidentenpolitiek is vooral
ketelmuziek, want de wet beperkt het ingrijpen van de minister. Ik noem bijvoorbeeld
het punt "haat zaaien", dat net ook al een aantal keren is genoemd. De minister
grijpt pas in na strafrechtelijke veroordeling en dat is verstandig. In dit
verband vraag ik mij af of het niet ex post mogelijk is om een omroepseizoen
systematisch tegen het licht te houden. Dan moet men zich afvragen wat er
inhoudelijk terechtgekomen is van voornemens als culturele activiteit, het
verbod op haat zaaien of de 50%-eis om een televisieprogrammakanaal
te vullen met oorspronkelijke Nederlands- of Friestalige producties. Zo'n
ex-postrapport zou – met inbegrip van het rapport van de nieuw aangestelde
NOS-ombudsman – in het parlement met enige voorzichtigheid besproken
kunnen worden en als input kunnen dienen voor het gesprek tussen de minister
en de publieke omroep. Het is niet de bedoeling om op inhoud te sturen, maar
wel om als parlement achteraf een opvatting te hebben over het soort programma's.Ik heb nog twee punten. Ik ontkom er niet aan om iets te zeggen over de
topinkomens. Als de publieke omroep echt van en voor het publiek wil zijn,
is het aanbrengen van financiële plafonds noodzakelijk. Dat heeft met
de publieke legitimatie te maken. Het is niet uit te leggen waarom zoveel
wordt verdiend door de bestuurders in die semipublieke sector; alle hulde
dus voor deze minister, die dit aan banden legt. Het is goed dat het kabinet
hier in de breedte aan werkt. Begrijp ik het goed dat de minister in de memorie
van antwoord stelt dat bestuurders nooit meer mogen verdienen dan de verhoogde
premiernorm en dat hij voor artiesten en presentatoren die daarbovenuit komen,
per geval zijn goed- of afkeuring laten blijken? Ik zie de minister "nee"
schudden, maar ik hoor dat straks graag preciezer.Tot slot kom ik op de visitatie en de evaluatie. De concessiewet verplicht
tot een vijfjaarlijkse evaluatie. Daarbij vallen twee bijzondere dingen op.
Ten eerste is vijf jaar een rijkelijk lange periode. Dat maak je niet zo heel
vaak mee. Ten tweede is de opdrachtgever van die visitatie de raad van toezicht
van de publieke omroep: de slager die zijn eigen vlees keurt. Ook dat maak
je niet vaak mee. De redenering waarom niet de minister, in overleg met het
parlement, opdrachtgever is, overtuigt ons vooralsnog niet. Het argument dat
dit ook niet in het hoger onderwijs gebruikelijk is, lijkt weinig valide.
Daar heeft de inspectie namelijk ook een rol en zijn voortdurend allerlei
evaluaties. Dat het vorige rapport met de conclusie "minder dan de som der
delen" stevig was, garandeert nog niet dat het volgende rapport in het voorjaar
van 2009 dat ook is. Kortom, is het niet veel logischer en verstandiger als
zo'n evaluatieopzet en evaluatievragen na overleg met de minister worden opgesteld?
Dat doet recht aan degene die het meest aan de publieke omroep betaalt, want
dat is, namens het parlement, de minister. Wij zien de beantwoording met genoegen
tegemoet.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. Het is de hoogste tijd dat de diensten op het gebied van de
nieuwe media bij de publieke omroep inderdaad wettelijke regulering krijgen.
In het voorlopig verslag heeft de PvdA-fractie reeds kenbaar gemaakt met instemming
kennis te hebben genomen van dit wetsvoorstel, ondanks het kritische advies
van de Raad van State. De PvdA heeft, ook na de memorie van antwoord, nog
wel enkele vragen. Wij proberen ons te beperken tot dit wetsvoorstel en niet
vooruit te lopen op het voorstel voor de Erkenningswet. Onze vragen betreffen
vier onderwerpen: de prestatieovereenkomst, de Europese aspecten, het verbod
op haat zaaien en mediawijsheid.Verschillende leden hebben al gesproken over de prestatieovereenkomst
en er vragen over gesteld. Ik meen dat de invalshoek van de PvdA net een slagje
anders is dan die van andere sprekers, bijvoorbeeld de heer De Boer van de
ChristenUniefractie. Het gaat ons inderdaad om de spanning die kan optreden
tussen de prestatieovereenkomst en de vrijheid van meningsuiting, zoals vastgelegd
in de Grondwet en het EVRM. Wij hebben met andere fracties hierover vragen
gesteld in het voorlopig verslag. De minister erkent in de memorie van antwoord
dat tussen de onafhankelijkheid van de publieke omroep en de verantwoordingsplicht
aan de overheid en de belastingbetaler spanning kan optreden. Hij betoogt
echter ook in de memorie van antwoord dat deze hanteerbaar is "doordat de
prestatieafspraken slechts globaal de variatie van het publieke aanbod beschrijven
en niet de vorm en inhoud van programma's". Vervolgens stelt de minister,
dat de prestatieovereenkomst "immers geen instrument is van de overheid om
programmatische keuzes af te dwingen, maar een instrument van de publieke
omroep om concrete ambities te formuleren en daarover publieke verantwoording
af te leggen".Kunnen de woorden "doordat" in het eerste en "immers" in het tweede citaat
vervangen worden door "indien" en "voor zover"? Bovendien is dit kennelijk
een beschrijving van de ontwikkelde praktijk tot dusver. Het is interessant
dat de voorzitter van de raad van bestuur van de publieke omroep, de heer
Hagoort, naar wettelijke waarborgen vraagt in zijn brief van 28 oktober
2008 aan de Eerste Kamercommissie voor OCW. Het is zijn verwachting dat de
huidige regering gepaste rekening zal blijven houden met de onafhankelijkheid
van de publieke omroep, maar welke garanties zijn er zonder wettelijke waarborgen,
dat in de toekomst voor kabinetten van andere signatuur de verleiding niet
te groot zou kunnen worden om via prestatieovereenkomsten juist wel tot nadrukkelijker
bemoeienis met de programma-inhoud te komen? Zou codificatie van de best practices
in de tot nu toe ontwikkelde werkwijzen met de prestatiecontracten die garantie
kunnen bieden? Wat is het standpunt van de minister hierover? Kunnen de beide
citaten mogelijk fungeren als eerste aanzetten voor wettelijk gewaarborgde
criteria? De huidige praktijk zou dan bouwstenen kunnen leveren, bijvoorbeeld:1. Prestatieafspraken dienen slechts globaal de variatie van het publieke
aanbod te beschrijven en niet de vorm en inhoud van programma's, zoals in
het eerste citaat.2. De prestatieovereenkomst is een instrument voor de publieke omroep
om de ambities te concretiseren ten behoeve van de publieke verantwoording
en dient niet te fungeren als instrument voor de overheid om programmatische
keuzes af te dwingen.3. Het voortouw bij op te stellen prestatiecontracten ligt bij de publieke
omroep.4. De overeenkomst is niet in rechte afdwingbaar. Een stelsel van te hanteren
sancties bij niet nakomen zal in overleg nader ontwikkeld worden, waarbij
terughoudendheid met financiële sancties uitgangspunt is.Graag een reactie van de minister op deze gedachte.Nu de Europese aspecten. Bij brief van 10 oktober 2008 heeft de minister
de Tweede Kamer ingelicht over het door negentien lidstaten onderschreven
gemeenschappelijk standpunt over de herziening van de Omroepmededeling, zoals
die op 24 september 2008 aan Commissaris Kroes is verstuurd. In de memorie
van antwoord deelt de minister ons mee minder tevreden te zijn over de voorgestelde
goedkeuringsprocedure, waarbij een onafhankelijke toets naar markteffecten
van nieuwe diensten verplicht wordt gesteld. Het betreft twee ex-antetoetsen:
een zogenoemde "public value"-test en een test naar de gevolgen van de nieuwe
dienst voor de markt. Dit wordt ook door de publieke omroep gekwalificeerd
als te verplichtend en gedetailleerd.Op onze vraag naar de inschatting van de slaagkansen antwoordt de minister
in de memorie van antwoord van drie weken terug, mogelijkheden te zien om
tot een bevredigende oplossing te komen. Geldt die optimistische inschatting
nog onverkort?Geen expliciet antwoord kregen wij op onze vraag naar een zogenaamd worstcasescenario.
Na een toelichting dat vanwege de bijzondere positie van de publieke omroep
in het Protocol van Amsterdam van 1999 gekozen is voor de sectorspecifieke
insteek, noemt de minister het protocol over diensten van algemeen belang
dat op 13 december vorig jaar in Lissabon tot stand kwam. Onduidelijk
blijft of ook langs deze bredere insteek, naast de sector specifieke, de beoogde
resultaten te behalen zijn. Kan de minister daar meer duidelijkheid over verschaffen?
Overweegt hij om naast die sectorspecifieke benadering breder in te steken
in de samenwerking met collega's in het kabinet die ook te maken hebben met
publieke dienstverlening?Op de vraag naar het toekomstperspectief van de publieke omroep indien
onverhoopt de nieuwe diensten uiteindelijk toch dergelijke markttoetsen opgelegd
krijgen, antwoordt de regering de oorspronkelijke uitgangspunten te willen
handhaven. Deze betreffen het beschouwen van oude en nieuwe mediadiensten
als één geheel, met ruimte voor experimenteren, en het voorkomen
dat het publieke aanbod een afgeleide wordt van hetgeen commerciële media
al dan niet bieden. Maar is nu juist niet het bezwaar van de markttoets dat
deze moeilijk verenigbaar is met de genoemde uitgangspunten? Kortom, wat zijn
de plannen van de minister als het position paper niet, of niet geheel, het
gewenste effect heeft en in het bijzonder als de publieke omroep, net als
in Duitsland, een markttoets opgelegd krijgt voor nieuwe diensten op het gebied
van nieuwe media?Ik kom bij het verbod op haat zaaien. Kan de minister zich indenken dat
er zich onverhoopt situaties kunnen voordoen waarin sprake is van dermate
opruiende uitzendingen dat onmiddellijk ingrijpen geboden is en waarbij de
lange procedures via het strafrecht en het Commissariaat voor de Media tot
een maatschappelijk ontoelaatbare situatie kunnen leiden? Wat zijn in dergelijke
gevallen de mogelijkheden tot onmiddellijk ingrijpen? In de memorie van antwoord
geeft de regering aan welke alternatieven, zoals de schorsingsmogelijkheid
van erkenning of aanwijzing, de revue hebben gepasseerd bij het verbod tot
haat zaaien. De uiteindelijke keuze was dus het tijdelijk verbod aan publieke
en commerciële omroepen na onherroepelijke veroordeling krachtens artikel
137d Wetboek van Strafrecht. Wij weten allemaal dat dit lang kan duren. Welke
analogie kan bestaan met de mogelijkheden van de overheid om in noodgevallen
op te treden in het belang van de openbare orde, als het betreft het onmiddellijk
halt toeroepen aan opruiende uitzendingen? Welke instantie is bevoegd en eindverantwoordelijk
voor ingrijpen tegen uitingen bij landelijke, regionale en lokale omroepen?
Welke criteria gelden voor ingrijpen vooraf, tijdens of na afloop van reeds
bekende of nog onbekende uitingen?Mijn laatste onderwerp is Mediawijsheid. In de brief van 18 april
2008 over het media-expertisecentrum heeft de regering als beleidsdoel aangegeven
dat burgers tot een veilig mediagebruik komen en meewerken aan een veilig
media-aanbod via onder andere een klachtensysteem. Op onze vragen naar de
publieke traceerbaarheid van degenen die direct aanspreekbaar zijn op de inhoud
van programma's, verwijst de memorie van antwoord naar een logo op het tv-scherm,
met een daaraan gekoppelde internetsite. Vervolgens wordt verwezen naar hetgeen
via het Commissariaat voor de Media is te achterhalen, en naar toekomstige
verplichtingen voor aanbieders om hun contactgegevens publiek beschikbaar
te maken, met inbegrip van de nationale regulerende of toezichthoudende instanties.
Dat bedoelden wij niet helemaal, dus ik zal onze vraag klip-en-klaar stellen:
waarom is het niet mogelijk om bij de uitzending van elk programma bij de
aftiteling en op teletekst een colofon aan te treffen, zoals dat bij schrijvende
media gebruikelijk is, waardoor een burger desgewenst onmiddellijk de betreffende
redacteur kan benaderen? Dit kan immers een belangrijke stimulans zijn voor
het activeren van het publiek bij het stimuleren van de kwaliteit van het
media-aanbod.Wij zien met belangstelling de antwoorden van de minister tegemoet op
de volgende gestelde vragen:1. Hoe denkt de minister over wettelijke waarborgen bij het hanteren van
de prestatieovereenkomst?2. Wat is zijn worstcasescenario als het position paper onvoldoende effectief
is en de publieke omroep bijvoorbeeld een markttoets wordt opgelegd voor nieuwe
diensten op het gebied van nieuwe media?3. Welke mogelijkheden zijn er om onmiddellijk te kunnen optreden tegen
onverhoopt opruiende uitingen, indien nodig en gewenst?4. Kunnen burgers meteen na de uitzending van programma's bij de aftiteling
en op teletekst colofongegevens aantreffen van degene aan wie commentaar rechtstreeks
te richten is?De beraadslaging wordt geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-736-749.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl