Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 378-388

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-01-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 8, pagina 378-388

07-12-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29031Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en de Wet op de geneesmiddelenvoorziening ter implementatie van richtlijn nr. 2001/20/EG inzake de toepassing van de goede klinische praktijken bij de uitvoering van klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik (Wetenschappelijk onderzoek met geneesmiddelen) (28804)Pagina 367-378
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van internationale regelgeving ter bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel (29291)Pagina 388-394
Presentie en opening (dinsdag 7 december 2004)Pagina 365-365
Lijst van besluiten (dinsdag 7 december 2004)Pagina 404-405
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen dinsdag 7 december 2004Pagina 405-406
Stemmingen in verband met de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomstenstelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994); - Wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg in verband met experimenten, prestatiebekostiging en enige andere maatregelen (WTG ExPres) (29379), en over: - de motie-Schouw c.s. over de invoering van Diagnose Behandel Combinaties (DBC's) (28994,29379, I)Pagina 365-366
Stemming over de motie-Platvoet c.s. inzake de definiëring van Roma en Sinti als nationale minderheid (26389, A)Pagina 367-367
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031)Pagina 378-388
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en de Wet op de geneesmiddelenvoorziening ter implementatie van richtlijn nr. 2001/20/EG inzake de toepassing van de goede klinische praktijken bij de uitvoering van klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik (Wetenschappelijk onderzoek met geneesmiddelen) (28804)Pagina 394-404
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Mededingingswet in verband met het omvormen van de Nederlandse mededingingsautoriteit tot zelfstandig bestuursorgaan (27639); - Wijziging van de Les- en cursusgeldwet in verband met definiëring consumentenprijsindex (29464); - Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 met betrekking tot het verlenen van ontheffingen in bepaalde gevallen door de Dienst Wegverkeer en enkele technische wijzigingen (29545); - en 4 andere wetsvoorstellenPagina 367-367

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG
van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen
van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en
maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de
lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van
deze personen (PbEG L 212) (29031).Bij deze behandeling worden betrokken:- de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie van 15 juni
2004 (29224, E) inzake toegang tot Nederland van Nederlandse kinderen en hun
verzorgende ouders;- de ontwerprichtlijn minimumnormen toekenning vluchtelingenstatus (dossier
2.1.5);- de gemeenschappelijke minimumlijst veilige landen (dossier 2.1.18).De beraadslaging wordt geopend.De heer Middel (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie heeft om een plenaire behandeling van dit
wetsvoorstel gevraagd, omdat zij meent dat wij het als Eerste Kamer niet kunnen
maken dit wetsvoorstel onweersproken te laten passeren, ook al omdat wij vinden
dat er enige tegenspraak in de argumentatie van de regering valt waar te nemen.
Ik wil voorts even stilstaan bij het ontbreken van de lijst van zogenaamd
veilige landen die gekoppeld zou moeten zijn aan dit wetsvoorstel.Daar waar de richtlijn inzake tijdelijke bescherming een eerste stap vormt
in het proces van harmonisatie van het asielrecht in de Europese lidstaten,
merkt de minister in antwoord op onze vragen op dat een hogere graad van harmonisatie
en een meer sluitend systeem van lastenverdeling wenselijk zouden zijn. Het
is haar naar eigen zeggen – zie de stukken – blijkbaar niet gelukt,
ondanks langdurige onderhandelingen, om dit te realiseren. Dat is jammer en
kan gebeuren. Maar waarom is het niet gelukt? Het is daarbij onze vrees dat
de richtlijn door haar gebruikt gaat worden om zich de facto te onttrekken
aan een ruimhartige opvang van ontheemden. In de memorie van antwoord stelt
zij dat de richtlijn nu eenmaal is vastgesteld en daarom in het Nederlandse
asielstelsel moet worden ingepast. Dit lijkt op een strijdigheid in de beweringen,
juist ten aanzien van de minimumnormen. Enerzijds stelt de minister impliciet
dat Nederland kan doen wat het wil, omdat het op dit punt eigen bevoegdheden
heeft, anderzijds moet expliciet een sterke versobering in onze systematiek
worden geïmplementeerd. Hoe zit het nu eigenlijk?Wel wordt de lidstaten de ruimte gelaten om verder te gaan dan is overeengekomen,
maar de minister stelt dat haar geen lidstaten bekend zijn die een hoger niveau
van opvang voorstaan. Dat lijkt in strijd met de feiten. Voor
zover ik kan nagaan, tonen de feiten aan dat op zijn minst vijf landen, te
weten: Finland, Zweden, Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk,
elk op hun eigen wijze qua voorzieningen en verblijfsrechten verder lijken
te gaan dan Nederland. Ik formuleer mijn opmerking voorzichtig. Ik zeg: "verder
lijken te gaan." Ik weet namelijk niet zeker of ik van deze vijf landen de
volledige informatie heb. Ik beroep mij echter op het gestelde in de voor
ons liggende stukken.Nederland hoeft zich dus niet meer, zoals zo vaak gebeurd is, op de borst
te kloppen vanwege de in ruime mate tentoongespreide ruimhartigheid. Die is
er namelijk niet meer. Bij de onderhandelingspositie van de regering bij de
totstandkoming van de richtlijn is dus heel weinig te merken geweest van de
traditie die Nederland op dit punt vroeger wist hoog te houden.Voorzitter. Met de wet ter implementatie van deze richtlijn wordt het
voor ontheemde asielzoekers nog moeilijker om überhaupt in de asielprocedure
terecht te komen. Wij spreken over een besluitmoratorium voor massaal toegestroomde
ontheemden en niet over reguliere asielzoekers. Het gevolg van het besluitmoratorium
voor grote groepen ontheemden, dat ook nog is gekoppeld aan een vertrekmoratorium,
is dat een ontheemde pas tot de asielprocedure kan worden toegelaten na het
verstrijken van de maximale duur van drie jaar van dit besluitmoratorium.
De minister geeft zelf toe dat de IND langzamer werkt – ik zou zeggen:
nog langzamer werkt – wanneer de te onderzoeken feiten enige tijd achter
ons liggen. De IND kennende, kan dat betekenen dat een ontheemde niet alleen
jaren moet wachten voordat hij eventueel tot de asielprocedure wordt toegelaten,
maar dat deze asielprocedure ook nog eens langer dan gemiddeld gaat duren.
Gelet op het functioneren van de IND, weten wij hoe lang asielprocedures,
ondanks de nieuwe Vreemdelingenwet, duren.Kortom, het kan gebeuren dat iemand zo'n acht jaar onderweg is alvorens
er een begin van zekerheid is of hij hier zijn leven met enig perspectief
kan hervatten. Dat betekent in onze optiek dat geheide verdragsvluchtelingen,
dus mensen die overeenkomstig de door ons land onderschreven Vluchtelingenverdrag
van Genève en het EVRM op termijn zonder meer recht kunnen doen laten
gelden op een definitieve verblijfstitel, nu als tijdelijk beschermde ontheemden
de grootst mogelijke moeite hebben om in de asielprocedure terecht te komen.
De regering schrijft dat dat allemaal wel meevalt, maar zij vermeldt niet
waarom.Voorzitter. Een ander aspect is de evenwichtige verdeling onder de lidstaten
bij het opvangen van massale stromen ontheemden en het dragen van de consequenties
daarvan. Het blijkt dat die verdeling niet tot stand is gekomen. De vraag
is dan ook: wat nu? Welke initiatieven heeft ons land in de afgelopen maanden
genomen? Nederland is toch EU-voorzitter. In het Dagblad van het Noorden heb
ik gelezen dat er in Groningen een zeer leuke conferentie is geweest en een
nog leuker samenzijn van de ministers van integratie in Europa in Beetsterzwaag,
in een bekend etablissement aldaar. Ik heb alleen de foto's gezien. Er stond
heel weinig tekst bij en dat deed mij het ergste vrezen. Wat is er eigenlijk
besproken? Is er überhaupt wel het een en ander aan standpunten gewisseld
en, zo ja, wat is de conclusie?Voorzitter. Aanvankelijk zou deze richtlijn samengaan met de publicatie
van een gemeenschappelijke minimumlijst van veilige landen van herkomst. Vanuit
die landen zou er dus per definitie geen massale toestroom kunnen plaatsvinden.
Het samenstellen van die lijst is echter niet gelukt. Er was namelijk sprake
van wat genoemd wordt: een patstelling tussen betrokken ministers binnen enkele
lidstaten. Ik neem aan dat Nederland daar niet bij hoorde. De lijst zou vervolgens
worden vastgesteld door de Commissie na raadpleging door het Europees Parlement.
De JBZ-raad is akkoord gegaan met deze procedure, die op zichzelf natuurlijk
merkwaardig blijft. Wij kunnen weinig anders dan erin meegaan, maar wij constateren
dat de discussie die zich toespitst op een aantal landen, waarbinnen de autoriteiten
geen bescherming kunnen bieden tegen onmenselijke of vernederende behandeling,
voor een deel aan ons voorbijgaat. Met name als het gaat om landen waar genitale
verminking van vrouwen eerder gewoonte dan uitzondering is, is dat toch een
punt waar wij met z'n allen wel langer bij stillen willen staan. Ik weet wel,
die brief komt er nog wel in het kader van de JBZ-raad, maar het is toch jammer
dat het op die manier gebeurt. Ik ben benieuwd wat de minister hier zelf van
vindt, maar ik kan mij niet voorstellen dat zij met deze affaire gelukkig
is. Ik meen mij te kunnen herinneren dat zij zich in het verleden scherp heeft
gekant tegen praktijken die op grond van godsdienst in sommige landen op grote
schaal voorkomen. Dan doel ik gewoon op verminking van meisjes.De PvdA constateert dat ons land binnen Europa bepaald niet meer vooroploopt
in de opvang van asielzoekers, de toelating tot de asielprocedure en het bieden
van perspectief op een verblijfstitel voor onbepaalde tijd aan mensen die
dat op zichzelf verdienen. Ik las vanochtend in misschien wel de beste krant
van Nederland, zoals zij zich noemen, dat in ons land dit jaar minder dan
10.000 personen een asielaanvraag hebben ingediend. Dat kun je positief duiden:
de Vreemdelingenwet 2000 heeft blijkbaar het effect gehad dat de overgrote
meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer heeft gewild. Je kunt het ook minder
positief duiden in de zin van de verdeling onder Europese landen binnen een
na te streven Europees asielbeleid. Wij willen allemaal, misschien elk op
eigen wijze, een Europees asielbeleid. Maar nu blijkt dat Nederland binnen
Europa minder mensen opvangt en tot de procedure toelaat dan op grond van
inwonertal en dergelijke waarschijnlijk zou moeten worden geacht. Als wij
over ontheemden spreken, hebben wij in ons achterhoofd Bosnië tien jaar
geleden of Kosovo vijf jaar geleden. Mensen komen hier massaal naartoe en
worden ook hiernaartoe gehaald door ons, terwijl wij niet weten wat er nog
in het verschiet ligt. Ik ben er absoluut niet optimistisch over, want er
is nog altijd een hoop ellende in de wereld en in Europa. Wij kunnen dan ook
nog het een en ander verwachten. Het gaat in deze discussie om een massale
toestroom en een eventuele calamiteit. Onze fractie kan het op zichzelf billijken
dat dit aspect in de Vreemdelingenwet moet worden ingepast. Wij hebben evenwel
de indruk dat die inpassing in de Vreemdelingenwet niet moet plaatsvinden
met extreem strikte regels en beheersvormen. Wellicht kan de minister die
indruk wegnemen, maar wij vrezen dat dit haar niet zal lukken.
Maar goed, zij krijgt de kans daartoe in twee termijnen.De heer Kox (SP):Voorzitter. Vandaag is de afronding voorzien van het implementatieproces
van de Europese richtlijn betreffende minimumnormen voor het verlenen van
tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen
ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor
de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen.
Dat is een wel heel lange zin, misschien wel typerend voor de duur van het
implementatieproces. Het wordt tijd, zou je zeggen. Waarom heeft het zo ontzettend
lang geduurd? Wij hadden ons toch voorgenomen om op dit punt een prominentere
rol in Europa te spelen?De Tweede Kamer heeft van de minister keer op keer te horen gekregen dat
het gaat om een uitzonderlijke situatie. Natuurlijk hopen wij allemaal dat
na de gewelddadige explosie in voormalig Joegoslavië niet weer zo'n drama
hoeft te worden meegemaakt door ons en vooral door de betrokken mensen. Laten
wij ons echter niet wijsmaken dat het niet kan. Op de Balkan kan nog steeds
veel misgaan. Er zijn nog voldoende andere kruitvaten in Europa en in de omgeving
van Europa. Gelukkig lijken de Oekraïners er met praten uit te komen,
maar het had ook zomaar anders kunnen lopen. In de Kaukasus zijn er nog steeds
veel smeulende vuren onder de oppervlakte. En wat kan er nog gebeuren in Wit-Rusland?
Dat weten wij allemaal niet. Uitzonderlijk ja, maar onmogelijk nee. Dus is
er alle reden om voorbereid te zijn. Als wij dat niet zijn, zullen degenen
die onverhoopt massaal naar dit land toe komen letterlijk in de kou staan.
De herinnering aan de tentenkampen op de Veluwe doet je nog het schaamrood
op de wangen krijgen. Zijn wij er met deze implementatie? Wij hebben het wel
juridisch geregeld, maar kan de minister garanderen dat wij er beter dan in
het verleden op toegerust zijn, als het onverhoopt ergens in onze omgeving
misloopt? Zullen wij dan kunnen zeggen: wij hebben ons best gedaan, beter
kunnen wij niet bieden? De Europese constellatie is inmiddels zodanig dat wij weinig keus hebben
in Nederland wat de implementatie van dit soort richtlijnen betreft. Op zichzelf
is het goed om af te spreken dat wij ernaar streven dat ieder zijn deel bijdraagt,
als dergelijke crises zich voordoen. Ik begrijp dat het een streven blijft,
want van een pondspondsgewijze toedeling van dit soort ontheemden is nog steeds
niet echt sprake, ook niet met deze richtlijn. Kan de minister ons uitleggen
hoe er vanuit Nederland momenteel achteraan wordt gezeten om zo'n eerlijkere
verdeling in Europa te realiseren?In de Tweede Kamer is er veel discussie geweest over de gevolgen van deze
implementatie voor de al bestaande Nederlandse regelgeving. De minister vindt
dat Nederland niet uit de pas moet lopen, omdat wij dan wel erg aantrekkelijk
zouden worden voor dit soort ontheemden. Ik ben van nature niet erg cynisch,
maar van zulke uitspraken krijg ik een akelig gevoel. Ik denk ook aan het
artikel in Trouw van vandaag, waarin staat dat wij al helemaal niet meer zo
aantrekkelijk zijn voor ontheemden. Mensen gaan onze deur al voorbij, omdat
ons beleid zo streng is geworden dat mensen weinig soelaas verwachten van
een aanvraag hier. Wat bedoelt de minister met "niet te aantrekkelijk worden"
voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld en ander geweld in hun
eigen omgeving? In het debat in de Tweede Kamer is namens de CDA-fractie gezegd
dat wij niet altijd "het beste jongetje van de klas" moeten willen zijn. Het
CDA begrijpt kennelijk niet zo goed wat er met die uitdrukking bedoeld wordt,
ook al hebben de meeste mensen meer dan acht jaar onderwijs genoten. Het gaat
om de opvang van mensen die uit lijfsbehoud vluchten. Ieder mens en ieder
land moet er dan alles aan doen om het beste jongetje van de klas te willen
zijn, het beste te bieden aan degenen die van huis en haard verdreven worden,
het beste plekje bij de haard voor deze mensen te reserveren. Als ik dat verkeerd
zie, hoor ik dat graag van de minister en van de CDA-fractie, die in deze
Kamer gelukkig een stuk genuanceerder en socialer is dan aan de overkant.De vraag hoe zit het met ons categoriaal beschermingsbeleid in relatie
tot de implementatie van deze richtlijn heeft de minister nog steeds niet
bevredigend beantwoord. In de Tweede Kamer heeft zij gezegd dat het categoriaal
beschermingsbeleid is zoals het was, maar dat de regering erg terughoudend
zal zijn en dat zij er geen gebruik van zal maken in die gevallen waarin de
Europese Raad de situatie als bedoeld in deze richtlijn van toepassing verklaart.
Terecht heeft onze collega De Vries aan de overkant op de strijdigheid van
deze opmerking gewezen. In de memorie van antwoord aan deze Kamer schrijft
de minister dat categoriaal beschermingsbeleid eerst na afloop van de tijdelijke
bescherming op haar netvlies komt indien de situatie in een land van herkomst
onverminderd slecht zal zijn. Ik nodig de minister uit om te proberen helderheid
in deze kwestie te brengen. Als wij vandaag te horen krijgen dat instemming
met dit voorstel betekent dat er geen enkele kans op categoriaal beschermingsbeleid
zal zijn indien en voor zolang de situatie van de richtlijn zich voordoet,
dan maakt dat het voor ons onmogelijk om voor dit voorstel te stemmen.Ik vind dat er een teveel aan zorgen voor onszelf in de aanpak van de
minister zit en een te weinig aan compassie met de mensen die het echt moeilijk
hebben. Natuurlijk moeten wij realistisch zijn en kijken of ieder zijn deel
van de last in Europa op zich kan nemen. Natuurlijk kan niet alles wat wij
eigenlijk zouden willen als zich zo'n ramp voordoet. Maar een dreigende verstopping
van onze vreemdelingenketen mag ons niet te terughoudend maken. Als er geholpen
moet worden, moeten wij helpen. Dat is een kwestie van solidariteit. Dat is
geen kwestie van kiezen, maar een kwestie van doen. Desnoods schikt iedereen
maar een beetje in.In de verdediging van haar voorstel heeft de minister er herhaaldelijk
op gewezen dat wij ons geen zorgen hoeven te maken dat haar mensen andere
mensen te lang in onzekerheid zullen laten. Ook al laat deze wet formeel een
lange tijd voor het nemen van een beslissing inzake de aanvraag van asiel,
ook de IND heeft er volgens de minister alle belang bij om zaken zo snel mogelijk
af te handelen, omdat er anders aan het eind van het proces alsnog verstopping
optreedt. Eigenbelang is een heel goede reden om je best te
doen, maar eigenbelang is ook vaak kort van zicht. Vandaar dat ik de door
de minister aanwezig geachte feitelijke garantie op snelle afhandeling toch
ietwat vind lijken op die van de tweedehands-autohandelaar, die levenslange
garantie tot om de hoek aanbiedt. Niet ten onrechte wijst de directeur van
VluchtelingenWerk Nederland ons er in zijn brief van 2 december jongstleden
op dat ook nu 40% van de asielaanvragen niet binnen de wettelijke beslistermijn
wordt afgehandeld. Wat is de reactie van de minister op deze opmerking en
de rest van de brief? Kan de minister mij ervan overtuigen dat de door VluchtelingenWerk
Nederland voorgestelde verlening van vergunning voor bepaalde tijd asiel ons
of anderen echt in grote problemen brengt?Voorzitter. Nederland is een klein land waar niet iedereen die dat wil
kan komen wonen. Daar is niets aan te doen en het is goed dat wij onszelf
dat realiseren en wij ons beleid daarop gronden. Maar Nederland mag nooit
te klein zijn als het gaat om het onderdak en opvang bieden aan mensen die
wegens oorlogsgeweld of ander geweld op de vlucht slaan en op onze poorten
kloppen. Dan behoort er naar de mening van mijn fractie altijd plaats in de
herberg te zijn en dan horen wij niet op zoek te gaan naar het slechtste plekje
van het huis maar naar het warmste plek bij de haard.De heer Van de Beeten (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik had eigenlijk niet zozeer het woord gevraagd
over het voorliggende wetsvoorstel als wel over de brief van 15 juli
van dit jaar van de minister. De opmerkingen van de heer Kox geven mij niettemin
aanleiding om een enkele reactie te geven.Zoals ook de richtlijn, is doel van het wetsvoorstel om primair in calamiteitsituaties
zoals destijds in Joegoslavië, grote groepen ontheemden op te vangen.
Pas in de tweede plaats komt de vraag aan de orde of ontheemden ook verdragsvluchtelingen
kunnen zijn, of ze ook als asielzoeker kunnen worden aangemerkt. Dat bepaalt
natuurlijk mede de vraag welk voorzieningenniveau men wil bieden. In dat opzicht
is het ook niet een kwestie van het beste jongetje van de klas willen zijn,
maar gaat het vooral om de vraag of het niet billijk is tegenover alle ontheemden,
waar wij wat betreft de verdeling van deze groepen mensen tot een eerlijke
verhouding willen komen tussen de lidstaten van de Europese Unie, dat het
voorzieningenniveau onderling niet al te zeer verschilt. In de memorie van
antwoord staat dat ook België en Duitsland voorzieningen bieden op het
niveau van asielzoekers, maar dat in Nederland gunstiger dan de eisen van
de richtlijn zijn: het gratis gezondheidsonderzoek voor tijdelijk beschermden,
de kostenloze verzekering tegen financiële gevolgen van wettelijke aansprakelijkheid,
de betaling van buitengewone kosten, de introductieactiviteiten, de activiteiten
die strekken tot bevordering van maatschappelijke oriëntatie en de sociale
en culturele activiteiten op het gebied van sport, spel en vrije tijd. Dat
wordt allemaal wel door Nederland gedaan in het kader van de ontheemdenopvang.
Daarvan kan dus niet gezegd worden dat dit niet netjes zou zijn. Integendeel.Ik kom vervolgens te spreken over de brief van de minister van 15 juli
jongstleden. Zij heeft daarin onderschreven het uitgangspunt dat een minderjarige
die de Nederlandse nationaliteit heeft niet alleen het recht heeft om Nederland
binnen te komen en te verlaten maar ook om hier te verblijven. Dat uitgangspunt
heeft ook consequenties voor de situatie dat de betrokken minderjarige afhankelijk
is van de hem of haar verzorgende ouder. Dat is een situatie die ons voortdurend
zorgen heeft gebaard, ook in het licht van het Internationaal Verdrag inzake
de Rechten van het Kind. Ook in deze brief noemt de minister een aantal criteria
die van invloed zullen zijn op het antwoord op de vraag of de verzorgende
ouder een verblijfstitel zou kunnen krijgen. Bij enkele van die criteria zetten
wij als CDA-fractie en, naar ik heb begrepen, ook de D66-fractie, vraagtekens.In de eerste plaats noemt de minister de aanspraak van het kind op verblijf
in Nederland en om alhier een opvoeding en opleiding te genieten. Dat zou
dus kunnen betekenen dat de vraag of de verzorgende ouder een verblijfstitel
heeft van invloed is op de vraag of het kind hier bijvoorbeeld een onderwijsopleiding
zou kunnen genieten. Dat vinden wij toch wel wat merkwaardig. Het zou namelijk
inhouden dat de invulling van het verblijfsrecht van het kind mede afhankelijk
zal worden gemaakt van het belang dat de ouder erbij zou kunnen hebben. Dat
kan toch niet de bedoeling zijn van het recht op verblijf in Nederland. Het
recht op verblijf in Nederland van het kind is ongeconditioneerd. Men kan
dan niet zeggen dat het alleen maar mag worden ingevuld op de wijze zoals
hier voorgesteld, waarbij het erom gaat dat het kind eventueel een opleiding
zou kunnen genieten. Het verblijf van de ouder of de opvoeder mag daarvan
niet afhankelijk worden gemaakt.Het tweede element is de leeftijd van het kind en de geworteldheid in
Nederland. Ook daarvan zeg ik dat het principieel niet juist is om dat aan
de orde te stellen bij de vraag of de verzorgende ouder in Nederland zou mogen
verblijven. Het kind dat de Nederlandse nationaliteit heeft, ook al is het
niet in Nederland geworteld, heeft op grond van die nationaliteit het recht
op verblijf in dit land. Dat verblijf moet dan ook materieel mogelijk worden
gemaakt als het kind afhankelijk is van de verzorgende ouder.De minister spreekt in de brief verder over bijzondere gezinsomstandigheden.
Kan zij deze nader toelichten?Ook spreekt zij over aspecten van openbare orde. Het lijkt mij dat er
sprake kan zijn van aspecten van openbare orde die in de weg staan aan het
toelaten van de verzorgende ouder tot Nederland en het verschaffen van een
verblijfstitel, wanneer de ouder wordt verdacht van terroristische activiteiten,
om een extreem geval uit de actualiteit te nemen. Dat kan ik volledig onderschrijven,
maar ook daar zie ik een glijdende schaal. Het moet wel om ernstige zaken
gaan, voordat tegen een kind dat de Nederlandse nationaliteit heeft, wordt
gezegd dat het maar met de verzorgende ouder mee moet, omdat wij op grond
van aspecten van de openbare orde vinden dat die ouder het land moet verlaten.Bij de vraag of er een bijdrage wordt geleverd in de kosten van opvoeding
en verzorging, vraag ik de minister ook om dit nader toe te lichten.Wel relevant lijken mij de frequentie en de omvang van het contact
met de ouder wiens verblijfsrecht ter discussie staat, zoals ook in de brief
genoemd. Een relevant aspect is ook of de Nederlandse ouder een band heeft
met het kind of juist niet. Als er een Nederlandse ouder is die het kind verzorgt
en als deze geen band meer heeft met de andere ouder, die de verzorging niet
op zich heeft genomen, lijkt mij dat niets het weigeren van de verblijfstitel
voor de niet-verzorgende ouder in de weg staat.Tot slot de vraag of het recht op een gezinsleven kan worden uitgeoefend
in het land van herkomst van de ouder die een verblijfstitel wil. Het lijkt
mij dat dit uiteindelijk ook geen relevant aspect is voor de beoordeling van
de vraag waar het hier om gaat.De heer De Graaf (VVD):Voorzitter. Ik had in eerste instantie niet het woord gevraagd, maar gelet
op de bijdragen van de andere leden heb ik toch de behoefte om kort iets te
zeggen. Naar de mening van de VVD-fractie gaat het om twee soorten implementatie;
de implementatie van een richtlijn in een wettelijke maatregel en de implementatie
van een raadsbesluit, in situaties van dreigende massale toestroom. Als de
raad deze situatie definieert en beschrijft, hebben wij uit te voeren. Dat
is de consequentie van deze wet. Dat de regering de keuze heeft gemaakt om
in dat geval aansluiting te zoeken bij de nieuwe Vreemdelingenwet 2000, waarin
wij gelukkig zijn afgestapt van allerlei verschillende soorten statussen en
substatussen, heeft de volledige instemming van de VVD-fractie. Om die reden
kunnen wij het hierbij laten.Minister Verdonk:Voorzitter. Wij spreken vanmiddag over de omzetting van de richtlijn tijdelijke
bescherming in het stelsel van de Vreemdelingenwet 2000. Waar gaat het dan
over? Dan gaat het over mensen die tijdelijke bescherming behoeven. Dan gaat
het over grote stromen mensen die naar Nederland komen, omdat het in hun land
onveilig is en zij daar niet langer kunnen blijven. Er zijn daarnet al voorbeelden
genoemd uit het verleden.Het is misschien goed om even te melden wat er dan in de praktijk gebeurt.
Natuurlijk vindt er eerst voorwerk plaats in Europees verband. De Commissie
doet een voorstel tot instelling van tijdelijke bescherming. Door de Commissie
wordt heel duidelijk gemaakt welke groep er wordt bedoeld, met welke ingangsdatum
en welke verwachte verplaatsingen. Dan vindt er een opgave plaats van de opvangcapaciteit
door de lidstaten en dan besluit de raad tot instelling van tijdelijke bescherming.
De eerste periode van die tijdelijke bescherming is één jaar.
Daarna is er een automatische verlenging met zes maanden en dan is er nog
een tweede automatische verlenging met zes maanden. Tot slot is er een verlenging
met gekwalificeerde meerderheid met maximaal één jaar. De totale
periode kan dan uitkomen op drie jaar.De heer Middel heeft gevraagd waarom er geen lijst van veilige derde landen
is. De lijst van veilige landen van herkomst hangt samen met de richtlijn
Asielprocedure en niet met de richtlijn Tijdelijke bescherming. Ik betreur
dat ook, laat dat duidelijk zijn. Wij hebben er tijdens ons voorzitterschap
alles aan gedaan, maar het is niet gelukt om overeenstemming over die lijst
te bereiken. Er moest besloten worden bij unanimiteit en dat bleek niet mogelijk
te zijn. Dat kwam onder meer door de beoordeling van de bescherming tegen
vrouwenbesnijdenis in sommige Afrikaanse landen. Ik ben heel zorgvuldig op
het gebied van besnijdenis van vrouwen en meisjes en genitale verminking en
ik meen dat de richtlijn Asielprocedures door het eisen van een individuele
toets voldoende waarborgen biedt wanneer een asielzoeker kan aantonen dat
het land van herkomst geen bescherming kan bieden. Dat geldt ook voor genitale
verminking. Ten overvloede voeg ik eraan toe dat de lidstaten unaniem vrouwenbesnijdenis
afwijzen. Juist vanwege de waarborgen had ik met de lijst kunnen instemmen,
maar andere landen niet. De landen in kwestie boden in mijn ogen in principe
voldoende bescherming tegen genitale verminking van vrouwen.Er is gevraagd of er vijf landen zijn die verder gaan dan Nederland. Andere
landen geven rechten en voorzieningen op het niveau van de asielzoekers. Dat
zijn België en Duitsland. Finland geeft wel rechten en voorzieningen
op het niveau van de vluchtelingen, maar verleent ook geen asielstatus.De lidstaten moeten hun opvangcapaciteit aangeven. Met een verplichte
opgave wordt de opvangcapaciteit per lidstaat inzichtelijk. Die transparantie
zal bijdragen tot een politieke en een publieke discussie in de lidstaten
over het aantal op te vangen ontheemden. Ik kan mij voorstellen dat het onderwerp
van discussie in de Raad zal zijn. Ik verwacht dat dit de lidstaten ervan
zal weerhouden om een veel te lage opvangcapaciteit op te geven. Verder is
die verplichting een aanknopingspunt voor aanvullende maatregelen door de
Raad. Bij overschrijding van de opgegeven opvangcapaciteit moet de Raad op
grond van artikel 25 van de richtlijn de situatie met spoed onderzoeken en
passende maatregelen treffen. Daarbij behoort ook een aanbeveling om aanvullende
steun te verlenen aan de betreffende lidstaat.De heer Middel verkondigde dat het nog moeilijker zal zijn voor ontheemden
om hier bescherming te krijgen, maar dat is niet zo. Wij maken afspraken in
Europees verband en daar houden wij ons natuurlijk aan. Die mensen hebben
behoefte aan een veilige plek. Wij zijn nog steeds een gastvrij land voor
de echte vluchtelingen.De heer Middel (PvdA):Ik ben bang dat hier sprake is van een misverstand. Als ontheemden hier
massaal binnenkomen, dan is het eerste dat zij willen een veilige plek. Het
punt is alleen dat onder die ontheemden ook mensen zullen zijn die volgens
de verdragen die Nederland heeft ondertekend zonder meer recht hebben op een
verblijfstitel, volgens het Vluchtelingenverdrag, het EVRM of misschien zelfs
het categoriaal landenbeleid. Dat laat ik maar even buiten beschouwing, want
anders wordt het heel ingewikkeld. Mijn stelling is dat het voor evidente
vluchtelingen die deel uitmaken van die massale toestroom vrijwel onmogelijk
is om het asielloket te vinden, laat staan om tot de procedure toegelaten
te worden, terwijl zij er volgens de verdragen die wij hebben ondertekend
wel recht op hebben.Minister Verdonk:De mensen moeten zich natuurlijk kunnen melden. De IND zal ook zo snel
mogelijk bepalen welke mensen inderdaad vluchteling zijn in de zin van het
Vluchtelingenverdrag en welke mensen in aanmerking komen voor een asielstatus
in Nederland. Die mensen hoeven niet zo lang te wachten. Als de IND gedurende
die periode beslist dat men een asielstatus in Nederland kan krijgen, zal
die status met terugwerkende kracht worden verleend. Het is echt niet zo dat
men acht jaar moet wachten voordat er zekerheid ontstaat over die status.
De IND probeert iedere asielaanvraag zorgvuldig af te handelen. Dit is in
eerste instantie in het belang van de vreemdeling zelf.Er is gevraagd wat er is besproken op de Integratieconferentie. Ik zeg
toe dat ik de Kamer de elf basisbeginselen voor integratie zal toesturen zoals
die daar zijn besproken. Een van de belangrijke punten die daar zijn onderschreven,
is dat alle lidstaten unaniem van mening zijn dat mensen die in een bepaalde
lidstaat willen wonen, moeten inburgeren. Zij moeten de taal van het land
machtig zijn, de bestaande waarden onderschrijven en zich aan de regels houden.
Daar waren de collega's heel helder in.De heer Kox heeft gevraagd waarom de ontheemden niet allemaal een verblijfsvergunning
asiel krijgen. Ik heb al gezegd dat zij in grote getale naar ons land komen.
Het uitgangspunt van ons asielrecht is de individuele toetsing aan artikel
29, eerste lid van de Vreemdelingenwet. Buiten die gevallen wordt de asielvergunning
niet verleend. De richtlijn dwingt hier ook niet toe. De richtlijn zegt dat
je tijdelijk bescherming moet bieden.Geen enkele lidstaat die de richtlijn al heeft geïmplementeerd, kent
de tijdelijk beschermde zo maar een vluchtelingenstatus toe. Finland kent
ontheemden en vluchtelingen weliswaar dezelfde voorzieningen toe, maar niet
dezelfde status. Dus ook met het oog op de noodzakelijke harmonisatie van
het asielrecht in de lidstaten is een asielvergunning voor ontheemden niet
wenselijk. Daarbij komt dat in de richtlijn zelf en ook in de ontwerp-asielrichtlijnen
die nog niet zijn vastgesteld, een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen
verlening van tijdelijke bescherming en verlening van asiel en subsidiaire
bescherming.In de toekomst voorzie ik ook problemen met de categoriale verlening van
een verblijfsvergunning asiel aan ontheemden als vluchtelingen en subsidiair
beschermden zich, anders dan de tijdelijk beschermden, vrijelijk door de lidstaten
kunnen bewegen. De uniforme asielstatus zou in dat geval het noodzakelijke
onderscheid onmogelijk maken en het vertrouwen van de andere lidstaten in
de Nederlandse verblijfsvergunning aantasten.Waarom wordt er niet gekozen voor een categoriaal beschermingsbeleid,
was de volgende vraag. Volgens mij is dit niet nodig, omdat deze mensen nu
juist door de Europese richtlijn Tijdelijke bescherming worden beschermd tegen
terugzending naar een onveilig land. Aan de toepassing van onze D-grond bestaat
dan geen behoefte. Als het niet strikt noodzakelijk is, wil ik die D-grond
niet toepassen. Een categoriaal beschermingsbeleid wordt alleen gevoerd als
dit echt nodig is en dit is hier niet het geval, want wij geven bescherming.Een omgekeerde toetsingsvolgorde vind ik ook geen goed idee. Zo werkt
het systeem van de wet nu eenmaal niet. Wij toetsen eerst aan A, dan aan B,
C en D. Dat is de normale volgorde en als het anders zou zijn, zou het wel
heel makkelijk worden om iedereen die afkomstig is uit een land waarvoor een
categoriaal beschermingsbeleid wordt gevoerd, een vergunning op de D-grond
te geven en de aanvraag pas dan aan het Vluchtelingenverdrag en het EVRM te
toetsen, als de categoriale bescherming eindigt.De heer Kox heeft gevraagd of wij in Nederland nu nog wel echt solidair
zijn en of de minister en het kabinet uitstralen dat wij dat ook willen zijn.
Het is hem bekend dat wij een restrictief toelatingsbeleid voeren, maar als
er echt geholpen moet worden, zullen wij helpen. Ik ben het helemaal met hem
eens dat dit een kwestie is van solidariteit, maar dan gaat het wel om mensen
die hier naar toekomen, omdat zij gevlucht zijn uit een onveilige situatie
en die structureel of tijdelijk bescherming behoeven.Voorzitter. Volgens de heer Kox is de implementatietermijn niet gehaald
en daarom vraagt hij of de regering als EU-voorzitter hieraan voldoende heeft
gedaan. Bij de implementatie van iedere richtlijn moeten moeilijke keuzes
worden gemaakt. Bij het inpassen van de tijdelijke bescherming in de Vreemdelingenwet
moesten verschillende alternatieven worden overwogen: een aparte status voor
ontheemden en een verblijfsvergunning asiel.Aan alle opties zijn aantrekkelijke voordelen maar ook vervelende nadelen
verbonden. De afwegingen, die ter voorbereiding van de implementatie noodzakelijk
waren, kostten daardoor veel meer tijd dan vooraf was ingeschat. Inmiddels
zijn er maatregelen getroffen om de tijdige implementatie veilig te stellen.
Op het ministerie wordt daaraan strak de hand gehouden. Nog voor de vaststelling
van de te implementeren richtlijn moet duidelijk zijn wat de gevolgen van
de richtlijn voor de nationale wetgeving zijn en hoe en op welke termijn het
kan worden gerealiseerd. Dit gebeurt aan de hand van een implementatieplan
dat aan de interdepartementale commissie Europees recht wordt gestuurd. Uiteraard
na de behandeling van vandaag.De Europese Commissie heeft in januari 2004 de laatste stand van zaken
over de implementatie van de richtlijn voor tijdelijke bescherming ontvangen.
Ik hoop dan ook dat omzetting op heel korte termijn gerealiseerd kan worden.Is de implementatie afgerond? Laat ik duidelijk zijn: er moet nog veel
gebeuren aan de verdeling van de lasten over de lidstaten. De richtlijn biedt
geen instrument voor een verplichte verdeling van ontheemden over de lidstaten.
Voorstellen daartoe zijn keer op keer in de Raad gestrand. De richtlijn schrijft
ook niet voor dat bij het instellen van tijdelijke bescherming direct financiële
middelen naar rato van het aantal ontheemden moeten worden toegedeeld. Wel
verplicht de richtlijn de lidstaten, hun opvangcapaciteit aan te geven, opdat
de Raad bij overschrijding daarvan nadere maatregelen kan treffen, waaronder
de aanbeveling om aanvullende steun te verstrekken. Het is niet zo dat alle
lasten bij enkele lidstaten terechtkomen. De richtlijn verplicht de lidstaat
tijdelijke bescherming te bieden aan ontheemden die zich op zijn grondgebied
bevinden. Overigens kan ik niet uitsluiten dat als daar het moment voor is,
er op basis van afspraken tussen de lidstaten een zekere "burden
sharing" tot stand kan komen. Ik kan verder ook niet uitsluiten dat de Raad
als hij bij overschrijding van de opgegeven opvangcapaciteit, passende maatregelen
moet treffen, iets in die richting zal voorstellen. De richtlijn verplicht
er in ieder geval niet toe.Als Nederland onverhoopt met massale toestroom wordt geconfronteerd, zal
de regering zich ervoor inzetten dat met de beschikbare middelen een evenwichtige
verdeling van de lasten van opvang van de ontheemden over de lidstaten daadwerkelijk
gestalte krijgt.Voorzitter. Ik stel u voor dat ik de vragen van de heer Van de Beeten
schriftelijk beantwoord. Hij stelde namelijk een salvo vragen op een zo gedetailleerd
niveau dat ik niet in staat ben om zijn vragen op dit moment te beantwoorden.De heer Van de Beeten (CDA):Gelet op de tijd neem ik hiermee genoegen. Ik ontvang echter wel graag
zinvolle antwoorden van de minister, want als wij hierover nogmaals moet debatteren,
zal er ongetwijfeld een motie worden ingediend. Ik wil dat het punt dat ik
aan de orde stelde, echt wordt opgehelderd.Minister Verdonk:Ik was ervan overtuigd dat ik de heer Van de Beeten in de brief van 15 juli
2004 afdoende had beantwoord. Als dat niet het geval is, zal ik het nu zeker
beter doen.De heer Middel (PvdA):Voorzitter. Het is toch wel opvallend dat de heer Van de Beeten reageert
op een opmerking van de heer Kox alsof hij een soort schaduwminister is. Blijkbaar
vereenzelvigt het CDA zich zo met het kabinetsbeleid dat hij het werk van
de minister het liefst zou overnemen. Een en ander doet overigens niets af
aan het feit dat ik het met zijn opmerking over de verblijfstitel voor kinderen
eens ben. Hij was inderdaad gedetailleerd, maar de gedachte achter zijn opmerkingen
steun ik namens mijn fractie van harte.Ik ga niet nogmaals in op de genitale verminking. De minister heeft mij
namelijk overtuigend duidelijk gemaakt dat zij hierop zo veel als maar mogelijk
is op zal toezien. De minister sprak op een manier over asielzoekers en ontheemden dat ik
mij steeds verbaasder afvroeg of zij eigenlijk wel het verschil kent tussen
deze twee groepen. Wij praten over de massale toestroom van ontheemden, waarvoor
speciale maatregelen moeten worden getroffen omdat onze bureaucratie niet
in staat is om die toestroom te verwerken. Deze mensen kunnen zich niet normaal
bij het asielloket aanmelden en de procedure doorlopen. Toch moeten zij op
zeer korte termijn bescherming hebben. Daarom is de afspraak gemaakt dat wij
die mensen in ieder geval veiligheid bieden. Daarna gaan wij verder kijken.
Maar wat gebeurt er in de praktijk? Er wordt de eerste tijd niet verder gekeken.
Deze mensen hebben veiligheid, en daarmee is het afgelopen. De heer Kox heeft
een heel zinnige vraag gesteld, namelijk waarom geen categoriale bescherming
wordt geboden. De minister antwoordde daarop dat er in Europees verband een
procedure is afgesproken op basis waarvan wij dat niet doen. Dat is dus een
procedureel antwoord op een inhoudelijke vraag. In eerste termijn heb ik al
gezegd dat wij het hebben over ontheemden, niet over asielzoekers. Onder die
ontheemden bevinden zich echter mensen die zonder meer direct tot de asielprocedure
zouden moeten worden toegelaten, omdat zij volgens de verdragen die wij hebben
ondertekend recht hebben op bescherming voor een langere periode. Zij moeten
zelfs het perspectief krijgen om hun leven te hervatten. De ontheemdenregeling
is juist in het leven geroepen omdat de ervaring leert dat de IND de toestroom
gewoon niet aankan. De minister zit er nu lang genoeg om te weten hoe de IND
werkt. Ik moet eigenlijk zeggen: niet werkt, of slecht werkt. De minister
weet, of behoort te weten dat de IND niet op haar taken berekend is, zeker
niet als er sprake is van massale toestroom. Hoe is het dan mogelijk dat iemand
die regelrecht een vluchteling is volgens alle criteria die daarvoor gelden,
zich kan melden bij het loket van de IND, als de IND niet in staat is om normaal
te functioneren? Daarvoor is er een ontheemdenregeling ontworpen. Er klopt
dus gewoon iets niet in de redenering, maar volgens de heer De Graaf is dat
wel het geval.De heer De Graaf (VVD):Kunt u mij aangeven waar u het vandaan haalt dat iedere ontheemde die
onder de bescherming van de richtlijn komt te vallen – en dat bepalen
wij niet, maar de ministerraad van de EU – drie jaar en zes maanden
moet wachten voordat over zijn of haar status wordt beslist? Dat staat helemaal
nergens. In de stukken die zijn gewisseld is door de minister meermalen betoogd
dat men ook bij de IND zal trachten om de grote groep ontheemden die zich
meldt, zo snel mogelijk te beoordelen. Als men tot het einde wacht en als
de beschermde status wordt opgeheven, hetzij door verloop van tijd, hetzij
omdat de raad vindt dat de situatie weer veilig is, zou men binnen zes maanden
al die ontheemden die er dan nog zitten, een briefje moeten geven waarin de
statusbeslissing staat. Nergens is bepaald dat men niet de eerste dag waarop
ontheemden binnenkomen al kan beginnen met beoordelen. Ook is nergens bepaald
dat niet hetzelfde geldt voor mensen die zouden kunnen aantonen dat zij op
grond van andere verdragen als vluchteling of als asielzoeker kunnen worden
beschouwd en aanspraak maken op een status. Dat zou al na een maand door de
IND kunnen worden besloten, als men er onmiddellijk mee begint. Dat is het
uitgangspunt: niet opsparen tot het eind. Dat staat nergens en het is ook
niet de bedoeling.De heer Middel (PvdA):Ik begrijp de vraag. Overigens heb ik niet gesproken over drie jaar en
zes maanden. De minister heeft dat ook toegegeven: de ontheemdentoestand kan
een periode betreffen van maximaal drie jaar: een jaar, plus twee keer zes
maanden, plus nog een jaar. U zegt dat het uitgangspunt is dat de IND meteen
aan de slag kan gaan, maar de ervaring leert dat uitgangspunten wel heel mooi
geformuleerd zijn, maar in de praktijk vaak niet werken. De ervaring leert
gewoon dat de IND niet op haar taak berekend is. De massale toestroom leert
iedere keer weer dat dit in dubbel opzicht niet het geval is. Men kan het
gewoon niet aan. Wij nemen aan dat de meesten uit de groep weer teruggaan
naar het land van herkomst, als de situatie daartoe aanleiding geeft. Er zullen
zich echter ook mensen onder bevinden die normaal gesproken in de asiel procedure hadden moeten komen. Zij hebben daartoe echter niet de
mogelijkheid, want de IND is niet eens in staat om de reguliere asielstroom
te behandelen, laat staan de massale toestroom van ontheemden. De minister
heeft in de verste verte niet kunnen duidelijk maken dat het anders ligt.
Mijn conclusie is dat de ontheemdenregeling die voorligt, in wezen is bedacht
om onder de status van asielzoeker nog een lagere status te introduceren,
die geldt voor mensen die weliswaar tijdelijk worden beschermd, maar die verder
geen enkel recht hebben. De PvdA-fractie ziet dat absoluut niet zitten.De heer De Graaf (VVD):U insinueert nu iets dat helemaal niet waar is. Het enkele feit dat men
op grond van de aanwijzing van de raad tot een groep ontheemden behoort, betekent
dat men recht heeft op bescherming in ons land. Dat is voor maximaal drie
jaar, plus zes maanden voor het afwerken van de aanvragen. Men krijgt gedurende
die periode exact dezelfde voorzieningen, inclusief de zaken die de heer Van
de Beeten heeft genoemd, die een normale asielzoeker in dit land krijgt. Zo
staat het in de regeling. Volgens mij praten wij op dit moment niet meer over
het implementatiewetsvoorstel als zodanig. Daarmee zouden wij volgens mij
gauw akkoord moeten gaan, omdat het namelijk de verwerking is van een goede
richtlijn van de EU. Wij zouden moeten praten – daar gaat het de heer
Middel namelijk om – over de organisatie van de IND. Dat is iets heel
anders.De heer Middel (PvdA):Dat hoop ik straks ook uitvoerig te kunnen doen in een beleidsdebat dat
wij hopelijk krijgen met de minister. Als wij over de IND praten, hebben wij
inderdaad meer spreektijd nodig dan wij nu hebben opgegeven, want het is daar
een zooitje. Om echter toch nog in te gaan op wat mijn geachte collega van
de VVD-fractie zegt: ik insinueer niets. Insinueren heeft een bepaalde lading
die ik niet plezierig vind. Ik stel hier iets. Ik stel dat de komst van ontheemden
met zich meebrengt dat, gezien de massaliteit van de groep, zelfs een naar
behoren functionerende IND niet in staat zou zijn om deze mensen afzonderlijk
te beoordelen, als dat nodig is. De wijze waarop de IND nu functioneert, is
een extra reden om te zeggen dat het onmogelijk is. Dat betekent dus dat men
hier maximaal drie jaar lang veilig zit, maar dat men gedurende deze drie
jaar geen toegang krijgt tot de asielprocedure. Als de drie jaar voorbij zijn,
moet men alsnog in de asielprocedure. Dat insinueer ik niet, dat is gewoon
een feit. Men is daardoor op voorhand op achterstand gezet. Dan moet de IND
ook nog eens een keer onderzoek gaan doen naar de redenen waarom men een asielaanvraag
doet, terwijl de IND zelf zegt dat het verschrikkelijk moeilijk wordt om dingen
nog uit te zoeken, als de vlucht al lang geleden is. De IND is dus drie keer
gehandicapt; in de eerste plaats door zijn eigen incompetentie op een aantal
punten, in de tweede plaats door de massale toestroom en in de derde plaats
doordat men ook nog een keer feiten moet onderzoeken die ver achter ons liggen.
Ga er maar aan staan! Mijn conclusie is dat de ontheemdenstatus in wezen een
status is die lager is dan de asielstatus en die is toch ook al niet zo fantastisch
goed aangekleed in dit land.De voorzitter:Ik geef het woord aan de heer Kox.De heer Middel (PvdA):Voorzitter...De voorzitter:Ik dacht dat u was uitgesproken.De heer Middel (PvdA):Ik dacht dat ik geïnterrumpeerd werd.De voorzitter:Neemt u mij niet kwalijk, ik dacht dat u aan het einde van uw betoog was.De heer Middel (PvdA):Ik heb nog twee kleine punten, want dit was inderdaad het hoofdpunt van
mijn tweede termijn.Over het gezellig samenzijn in Lauwerswold en Beetsterzwaag krijgen wij
dus een brief. Het ging mij met name om de vraag waarom met betrekking tot
de massale toestroom geen afspraken zijn gemaakt. Heeft dat misschien te maken
met andere portefeuilles?Mijn laatste opmerking. Iedere keer dat wij praten over een wijziging
van de Vreemdelingenwet of over asielbeleid, blijkt weer opnieuw dat het zoveel
losmaakt en dat er zoveel bij komt kijken dat de fractie van de PvdA er een
groot voorstander van is om een keer rustig de tijd te nemen, bijvoorbeeld
in het kader van de begrotingsbehandeling, om van gedachten te kunnen wisselen,
niet alleen over de Europese dimensie, maar over het totale beleid. Daarbij
kan ik nu al zeggen dat wij graag met de minister van gedachten willen wisselen
over het functioneren en vooral het disfunctioneren van de IND.De heer Kox (SP):Voorzitter. De minister zegt dat het zo lang heeft geduurd tot deze richtlijn
geïmplementeerd kon worden, omdat er verschillende opties voorhanden
waren die allemaal secuur nagelopen zijn. Immers, zo zegt zij, zij hadden
allemaal beduidende voordelen en beduidende nadelen. Die zijn allemaal goed
nagelopen. Dat is fijn om te horen, want daarmee zegt de minister dat er meerdere
keuzes mogelijk waren geweest en dat is een beetje in strijd met haar verder
zo eenduidige houding dat dít de oplossing is en zó moeten wij
het doen, want als wij het anders doen, krijgen wij problemen in eigen land
of met de buren of met Europa of wat dan ook. Nee, de minister geeft aan dat
wij ook andere keuzes hadden kunnen maken. Wij hadden kunnen kiezen voor een
speciale ontheemdenstatus, wij hadden kunnen kiezen voor een vergunning voor
bepaalde tijd en wij hebben uiteindelijk gekozen voor dit. Dat is te respecteren.
De minister heeft die keuze gemaakt. Ik heb willen aangeven dat die keuze
ook anders had kunnen zijn en als wij het daar al over eens zijn, dan zijn
wij het in ieder geval eens over de vraag waarover wij het oneens zijn. Wij
hadden ook een ruimere regeling kunnen bedenken en dat is waar ik op doelde.
Ik snap dat de minister, als ik de kwestie van de solidariteit opbreng, daarop
reageert met: u gaat mij toch niet wijsmaken dat ik niet solidair zou zijn.
Dat wil ik ook niet zo zeggen, maar het gaat natuurlijk wel om de invulling.
Ik vind solidariteit iets dat uit je hart moet komen en dat ruim is. Het moet
niet vanuit een houding komen van: het moet nu eenmaal, dus zullen wij het
dan maar zo doen. Ik vind dat er te veel – op dat punt is de minister
niet ingegaan in haar eerste termijn – gekeken wordt naar wat
het ons voor problemen oplevert, naar hoe wij het zo goed mogelijk kunnen
regelen, zodat wij er zo weinig mogelijk last van hebben, terwijl het in dit
soort situaties gaat om mensen die van huis en haard weg vluchten, om mensen
die de meest verschrikkelijke dingen meemaken. Dan moeten wij niet alleen
maar bekijken of wij de toestroom wel kunnen verwerken en of het allemaal
wel past in onze regeltjes, wij moeten in eerste instantie voor die mensen
zorgen en daarna de problemen maar bekijken. Een Amerikaanse aanpak dus, niet
bekijken of alles wel precies past in de individuele regeltjes die wij hebben
bedacht. Het is goed dat wij die hebben gemaakt en dat wij alles individueel
proberen te toetsen, maar de minister gebruikt iets te vaak het woord "echt".
Zij heeft dat misschien geleerd van Ad Melkert, want die is er ooit mee begonnen:
"mensen die echt sociale zekerheid nodig hebben". Die term gebruikte hij om
aan te geven dat volgens hem een aantal mensen geen sociale zekerheid nodig
hebben. De minister zegt nu dat de mensen die naar Nederland komen en die
het echt nodig hebben, hier echt wel een plaats krijgen. Dat neem ik wel aan,
maar soms moet je wat ruimhartiger zijn en zeggen dat de nood zo hoog is dat
die mensen wel binnen kunnen komen en dat je wel zult bekijken wat je voor
hen kunt doen. Dan moet je niet zeggen dat je eerst per individu moet vaststellen
wat de situatie precies is. Door een andere oplossing te kiezen zouden wij
ons wat ruimhartiger hebben kunnen opstellen, de minister heeft aangegeven
dat dit mogelijk zou zijn geweest.De heer Van de Beeten (CDA):Wat wilt u nu eigenlijk met dit hele betoog? Wilt u in de Vreemdelingenwet
een speciale status voor deze groep mensen opnemen? Welke voorzieningen bieden
wij hun dan aan? En hoe snel moeten die beschikbaar zijn? De heer Middel heeft
zojuist betoogd dat de IND al overbelast is en hij sprak ook nog van "echte"
asielzoekers, die er ongetwijfeld ook bij zullen zijn. Maar u wilt al die
mensen in procedure nemen.De heer Kox (SP):Op z'n Tilburgs, het stikt me eigenlijk niks als de IND overbelast is,
want dan verdubbelen wij de IND maar of wij schakelen professoren of andere
deskundigen in, die toch ruim in hun tijd zitten. U zegt dat ik een ruimere
regeling wil terwijl de IND het nu al zo druk heeft. Ja, als het moet, dan
moet het!De heer Van de Beeten (CDA):En waar wilt u het geld ervoor vandaan halen?De heer Kox (SP):Ik zou 26 dingen kunnen noemen, maar als het om solidariteit gaat, moet
je niet over geld praten. Je schikt maar wat in, zo heb ik het geleerd. Dat
zouden wij ook elkaar moeten leren. Geld voor solidariteit is altijd een oplosbaar
probleem. Dan maak je in je eigen huis maar een beetje ruimte, dat deed men
na de Tweede Wereldoorlog ook. Toen werd er ook ingeschikt en plaats gemaakt
om problemen op te lossen.De minister zegt dat wij de harmonisatie moeten volgen, omdat wij anders
voor de rest van Europa niet meer betrouwbaar zijn. Dit is wel een harmonisatie
naar beneden. De minister zegt dat wij moeten harmoniseren, terwijl er is
aangegeven dat hiervoor gewoon onze nationale wetgeving toegepast had kunnen
worden, bijvoorbeeld het categoriale beschermingsbeleid. Dat zou je nog steeds
van toepassing kunnen verklaren, maar de minister wil dit niet doen. Zij zegt
dat de IND de zaak wel op orde zal krijgen. Dit zal zeker wel waar zijn en
ik heb ook alle respect voor de medewerkers van de IND, maar dat is voor hen
een inspanningsverplichting, terwijl ik graag rechten voor deze groep wil.
De mededeling dat een ander het wel goed bedoelt, is geen recht.De heer De Graaf (VVD):Kunt u in een paar woorden aanduiden wat het verschil is tussen het categoriale
ontheemdenbeleid en het beleid dat nu wordt voorgesteld, met alle gegevens
en voorzieningen die eraan zijn verbonden, zoals opgesomd door de heer Van
de Beeten? Ik denk dat de aanwijzing voor categoriaal ontheemdenbeleid in
uw betoog puur een procedurekwestie is, omdat het resultaat aan voorzieningen
niet anders zal zijn dan met de door de minister voorgestelde regeling.De heer Kox (SP):Het verschil is dat wij sneller tegen een groep mensen zeggen: "Fijn dat
jullie er zijn. Jullie moesten huis en haard verlaten, het is niet anders.
Jullie zijn nu hier, jullie zijn welkom. Je krijgt meer ruimte voor het verwerven
van eigen inkomsten door aan de slag te gaan en je bent minder afhankelijk
van de tijdelijke status van de Ontheemdenregeling." Het is gewoon wat ruimhartiger
en het strijdt inderdaad wat meer met de precieze regeltjes voor individuele
beoordeling, maar so what? Als mensen op de vlucht zijn geslagen, mogen zij
wat mij betreft hier blijven.De heer De Graaf (VVD):Ik vind het veel belangrijker dat de richtlijn ertoe leidt dat mensen
die zich hier als ontheemden melden, in die categorie vallen en dus hier moeten
worden opgevangen. Dan moeten wij inschikken, wij hebben bepaald dat dit niet
meer afhankelijk is van een persoonlijke beoordeling, dat is nu gewoon een
regel.De heer Kox (SP):Het is erg goed dat wij dit doen, dat er in Europa afspraken over zijn
gemaakt. Ik vind het alleen zo jammer dat wij ons dan van onze magerste kant
laten zien. Ik zou voor echte vluchtelingen, echte ontheemden graag een ruimhartig
beleid zien. Volgens mij ben je al gauw echt ontheemd; als je wegvlucht van
huis en haard, heb je voor mij al bewezen dat je aardig op weg bent naar de
status van ontheemde. Het is voor ons te mager, te weinig, en daarom zullen
wij tegen dit wetsvoorstel stemmen.Minister Verdonk:Voorzitter. Naar aanleiding van wat ik de insinuaties van de heer Middel
zou willen noemen, merk ik het volgende op. De heer Middel zei dat hij niet
insinueert, maar als hij zegt dat de IND "een zootje" is, dan vind ik dat
ik dit toch onder de categorie insinuaties mag vatten. De IND is geen zootje,
de IND werkt niet slecht en de IND is wel op zijn taken berekend. Door allerlei
situaties van het afgelopen jaar heeft de IND achterstanden opgelopen. De
IND is met man en macht bezig om al die achterstanden in te lopen en om te
zorgen dat het serviceniveau, het professionaliteitsniveau dat vereist is,
weer geleverd zal worden. Voor het allergrootste deel wordt dit ook al geleverd.De heer Middel (PvdA):Ik begrijp dat de minister het opneemt voor haar dienst,
al is die dienst op enige afstand gekomen. Ik wil mijn opmerking wel nuanceren.
De minister werkt nu twee jaar direct met de IND. Ik heb de IND en de voorganger
van de IND, de Dienst Vreemdelingenzaken van de heer Nawijn, ongeveer dertien
jaar meegemaakt. Ik kan niet anders dan concluderen dat de IND in een aantal
opzichten – om het aldus te nuanceren – disfunctioneert en dat
betekent dat het in een aantal opzichten een zootje is. Ik hoop dit op een
nader moment toe te lichten en daarover met de minister te debatteren. Ik
sluit mij overigens aan bij een deel van de Tweede Kamer– het was net
geen meerderheid – dat om die reden ook een onderzoek heeft gevraagd
naar het functioneren van de IND.Minister Verdonk:Het verzoek om dat onderzoek heeft inderdaad geen meerderheid gehaald.
Ik kan zeggen dat ik zelf maatregelen heb getroffen en dat ik zelf degene
ben die de Algemene Rekenkamer heeft gevraagd een onderzoek in te stellen.
Ik vind namelijk dat het eind volgend jaar duidelijk moet zijn hoe de wereld
er voor de IND in 2010 uitziet: wat wij dan verwachten, wat de prognoses zijn
van de instroom van asielzoekers en wat de prognoses zijn op het gebied van
de reguliere vergunningverlening, de titellevering en dergelijke. Met dat
soort prognoses kunnen wij een IND maken die gericht is op de toekomst en
die daartoe ook geëquipeerd is.De heer Middel (PvdA):Daarmee geeft u zelf al aan dat het niet zo wonderschoon is als u ons
misschien in eerste instantie deed denken. Voorts ligt er een rapport van
de Ombudsman die dit heel anders formuleert dan ik doe, maar wiens conclusie
op precies hetzelfde neerkomt.Minister Verdonk:Ik heb zo-even aangegeven dat het afgelopen jaar een aantal taken is overgegaan
van de Vreemdelingenpolitie naar de IND. Een aantal taken is voorts doorgegeven
vanuit de IND aan de gemeenten. Dat is een gigantische operatie geweest. Er
bleken op allerlei niveaus veel meer achterstanden te zijn, zeker bij de Vreemdelingenpolitie,
dan wij ooit hadden kunnen voorzien en dan de IND ooit had kunnen voorzien.
Dat betekent dat dit alles als een soort sneeuwbal aan ellende is gaan werken.
Daar heeft de IND mee te kampen en ik vind dat deze dienst dat op dit moment
heel professioneel aan het oplossen is. Ik ben overigens altijd bereid, voorzitter
om, als u dit vraagt, naar uw Kamer komen.De integratieconferentie heeft niet gesproken over een massale toestroom.
De integratieconferentie ging over de mensen die blijvend gevestigd zijn in
de Europese lidstaten en over de vraag hoe wij kunnen zorgen dat deze mensen,
deze minderheden, en ook de autochtone mensen in Europa elkaar beter kunnen
vinden. Wij hebben ook uitgesproken dat dit moet. Bovendien hebben wij ons
uitgesproken tegen radicale tendensen, zowel aan de linkerkant als aan de
rechterkant, zowel religieus als niet-religieus getint.De heer Kox heeft gelijk als hij zegt dat er voordelen zijn aan een bepaalde
keuze en dat er ook nadelen aan zijn. Ik heb afwegingen gemaakt en ik heb
gekozen voor deze regeling. Als wij in Europa praten over harmonisatie, betekent
dit dat wij met elkaar een gelijk niveau op een aantal zaken moeten hebben.
Als de heer Kox dan zegt dat wij kiezen voor minimumnormen en dat de harmonisatie
altijd naar beneden is, wijs ik op het volgende. Wij hebben nu met elkaar,
als 25 lidstaten, minimumnormen bereikt als een start, als een begin. Van
daaruit kunnen wij bouwen. Meer was niet haalbaar met de 25 lidstaten. Wij
hebben derhalve voor een minimumniveau gekozen, waaraan wij vervolgens allemaal
gaan werken en waarna wij stappen voorwaarts kunnen zetten als wij dat allemaal
willen.De heer Kox (SP):Er waren verschillende opties, maar u hebt enkele jaren nodig gehad om
een keus te maken. Het was dus niet evident wat de beste en wat de slechtste
oplossing was. Als dat wel zo zou zijn geweest, hadden wij de keus in anderhalve
week kunnen maken, maar nu hebben wij er jaren over gedaan. Dat wilde ik aangeven.
De verschillende opties ontliepen elkaar niet veel in kwaliteit, maar het
ging om de politieke keus. Ik neem aan dat u dat met mij eens bent. Al degenen
die zeggen dat het ook anders had gekund, zijn dus niet zo onnozel. U hebt
uiteindelijk een andere afweging gemaakt.Verder zegt u: nu hebben wij minimumnormen en vervolgens gaan wij aan
iets beters bouwen. Dat vind ik positief. Kunt u mij heel kort schetsen hoe
in 2010 het veel ruimere beleid er zal uitzien? Het gaat mij er dus niet om
wat er dan allemaal bij de IND is gedaan. Dat ruimere beleid wil blijkbaar
niet alleen ik, maar streeft u zelf ook na. Dat ruimere beleid is echter nu
met de vijfentwintig lidstaten niet te realiseren. Wellicht kan uw antwoord
op dit punt ertoe leiden dat wij in een meer gelukkige kerstsfeer afscheid
nemen.Minister Verdonk:Nederland heeft als voorzitterschap van de EU het Haags programma ingezet.
Dat gaan wij de komende jaren uitvoeren. Daar staat heel duidelijk in dat
er in 2010 één asielstatus is, dat wij op verschillende plekken
in Europa op grond van één methode de asielaanvraag gaan beoordelen
en dat wij op het gebied van visaverlening in Europa gaan werken met visumkantoren.
Dus dat Haags programma vormt de basis voor het nemen van stappen. De termijn
van het voorzitterschap van Nederland is nu praktisch voorbij. Aan het eind
van het jaar is die helemaal voorbij. U kunt echter van mij aannemen dat wij
volop de vinger aan de pols zullen houden.De heer Kox (SP):Voorzitter. De minister geeft aan dat wij alles goed gaan regelen. Er
komt bijvoorbeeld één methode voor asielaanvraag enzovoorts.
Dat is allemaal keurig. Ik vroeg echter meer naar de "hoogte" van het beleid
en niet of wij in 2010 alles goed geregeld zullen hebben. Het gaat mij om
de vraag of wij dan ruimhartiger zijn geworden. De minister heeft gekozen
voor een bepaalde variant en voor een bepaalde minimumnorm. Er zat nu niet
meer in, maar wat zit er nog in het vat?Minister Verdonk:Ik wil graag met u nog een keer debatteren over het Europese beleid. Zeker
met het oog op de tijd zou dat nu wat te ver voeren. Zojuist heb ik aangegeven
welke stappen worden gezet. Ik zou nog meer punten kunnen noemen. Wij gaan
bijvoorbeeld op het gebied van integratie grote stappen voorwaarts zetten.
Wij hebben voor het eerst een integratieconferentie gehad en
wij gaan nog maatregelen nemen op het punt van asielverlening. Echter, het
voert wat ver om daar nu allemaal op in te gaan. Ik wil deze Kamer het Haags
programma toesturen, want ik veronderstel dat zij dat nog niet heeft. Daarmee
wordt duidelijk waarop wij hebben ingezet en waarmee wij verder willen gaan.Het idee is geopperd dat ik alleen maar denk: welke problemen levert ons
dit op? Als grote groepen mensen naar Europa komen, proberen wij dat te managen.
Daarvoor hebben wij nu eindelijk een richtlijn die daarvoor de voorwaarden
biedt. Waarom willen wij dit? Juist ten behoeve van de vluchtelingen. Daar
hebben wij het namelijk over. Voor echte vluchtelingen zijn wij ruimhartig,
maar dat zijn dan wel de mensen die naar Nederland komen, omdat het in hun
land onveilig is. Daar moet ik op blijven wijzen. Dit is voor ons de enige
reden om mensen asiel te verlenen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de minister voor haar reactie in tweede termijn.Naar mij blijkt wenst de fractie van de Partij van de Arbeid stemming
over dit wetsvoorstel. De stemming zal volgende week dinsdag plaatsvinden.Ik dank de minister voor haar aanwezigheid.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-378-388.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl