Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen en enige andere wetten in verband met de aanpassing van de in deze wet opgenomen klachtregeling (28999)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 176-187

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-11-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 4, pagina 176-187

01-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28999Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van het wetsvoorstel Bevordering van het naar arbeidsvermogen verrichten van werk of van werkhervatting van verzekerden die gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn en tot het treffen van een regeling van inkomen voor deze personen alsmede voor verzekerden die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30034) en het wetsvoorstel Regels omtrent de invoering en financiering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede met betrekking tot de intrekking van de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet Invoering en financiering Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30118)Pagina 187-211
Gezamenlijke behandeling van het wetsvoorstel Bevordering van het naar arbeidsvermogen verrichten van werk of van werkhervatting van verzekerden die gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn en tot het treffen van een regeling van inkomen voor deze personen alsmede voor verzekerden die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30034) en het wetsvoorstel Regels omtrent de invoering en financiering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede met betrekking tot de intrekking van de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet Invoering en financiering Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30118)Pagina 154-176
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen en enige andere wetten in verband met de aanpassing van de in deze wet opgenomen klachtregeling (28999)Pagina 176-187
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 1 november 2005)Pagina 211-213
Noot bij pag. 199: reactie op punt 4 van de voorstellen van M. Westerveld en J. van Leeuwen over de grensarbeidersPagina 214-214
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Justitie met voorstel voor een adviesaanvraag aan de SER inzake het wetsvoorstel Wijziging van titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167) (28167, F)Pagina 154-154
Behandeling van het Voorstel van wet van de leden Hamer, Dijsselbloem en Kraneveldt houdende opneming in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs van de verplichting voor scholen om bij te dragen aan de integratie van leerlingen in de Nederlandse samenleving (29666), het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 3 mei 2002 te Vilnius tot stand gekomen Protocol nr. 13 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, inzake de afschaffing van de doodstraf onder alle omstandigheden (Trb. 2002, 119) (29671) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de implementatie van richtlijn nr. 2004/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 29 april 2004 betreffende de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer in de Gemeenschap (30082)Pagina 154-154
Presentie en opening (dinsdag 1 november 2005)Pagina 153-154

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen en enige andere
wetten in verband met de aanpassing van de in deze wet opgenomen klachtregeling
(28999).De voorzitter:Ik heet de ministers van Justitie en VWS van harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.De heer Hamel (PvdA):Voorzitter. Het is goed te constateren dat de reden van dit voorstel tot
wetswijziging is gelegen in de wenselijkheid om de klachtregeling in de Wet
BOPZ op een aantal punten te verduidelijken en aan te vullen. Het gaat daarbij
om niet onbelangrijke zaken, zoals het rechtskarakter van de uitspraken van
de klachtencommissie en de rechter, alsmede hun bevoegdheden. Daarnaast wordt
onder meer voorzien in de relatieve competentie van de rechter en de toekenning
van de bevoegdheid tot schorsing van de beslissing op een klacht door de rechter.
Deze verbeteringen zijn het gevolg van het verzoek van de Hoge Raad om zorgvuldig
na te gaan welke onzekerheden er met betrekking tot de klachtprocedure zijn.
Het is de vraag waarom dit pas gebeurt na de vraag van de Hoge Raad. Ligt
de oorzaak hiervan niet deels in het feit dat de BOPZ door de vele wetswijzigingen
niet erg overzichtelijk meer is? Is het daarom niet wenselijk dat er een nieuw
wetsvoorstel komt, waarmee de huidige wet wordt geactualiseerd en waarin alle
regels op een meer begrijpelijke en overzichtelijke wijze worden gepresenteerd?
Ik zeg dit zeker ook omdat het gaat om burgers die ernstig in hun vrijheid
worden beperkt. Ik krijg graag een reactie.Het wetsvoorstel roept de vraag op wat een gegrondverklaring van een klacht
door de klachtencommissie of de rechter betekent voor de behandelaar. In de
Wet BOPZ gaat het om een bijzondere vorm van zorg: zorg waar de patiënt
niet om heeft gevraagd, maar die hij krijgt in het kader van een onvrijwillige
opname in een psychiatrisch ziekenhuis. Het behandelplan speelt daarin een
cruciale rol. Rondom het behandelplan kunnen zich verschillende situaties
voordoen. Bijvoorbeeld: er is wel een behandelplan overeengekomen, maar de
patiënt heeft bezwaar tegen niet-toepassing van het plan. De patiënt
kan klagen. Na gegrondverklaring van de klacht kunnen behandelaar en patiënt
waarschijnlijk verder met elkaar, omdat zij het samen eens waren over het
behandelplan. Gecompliceerder wordt het als de patiënt volgens de behandelaar
wilsonbekwaam is. De behandelaar overlegt dan met vertegenwoordigers van de
patiënt over het behandelplan. Tussen patiënt en behandelaar behoeft
dan geen overeenstemming te bestaan over het plan. Een ander voorbeeld is
de situatie waarin er over het behandelplan met de patiënt nog geen overeenstemming
is bereikt. Of er is wel overeenstemming over het plan maar niet over de toepassing
daarvan. De behandelaar mag dan, als hij vindt dat er sprake is van gevaar,
toch behandelen.In de laatste twee situaties is er geen sprake van overeenstemming tussen
behandelaar en patiënt. Op het moment dat de patiënt een klacht
heeft ingediend en deze gegrond is verklaard, is het de vraag of er nog sprake
is van een vertrouwensrelatie tussen patiënt en behandelaar. In de memorie
van antwoord wordt vrij gemakkelijk gesteld dat, als de klacht gegrond wordt
verklaard door de klachtencommissie of door de rechter, er eigenlijk geen
probleem is als de behandelaar zijn bestreden beslissing moet herzien. Ervan
uitgaande dat de behandelaar zijn beslissing heeft genomen op grond van zijn
professionele opvatting over wat nodig is, is het de vraag of dat zomaar gaat.
Sommigen menen dat dit opgelost moet worden door de psychiater de mogelijkheid
te geven tegen de gegrondverklaring in beroep te gaan. Een andere benadering is dat het moeilijk kan zijn de draad van de behandeling
weer op te pakken na een gegrondverklaring door de klachtencommissie of de
rechter. Het is niet waarschijnlijk dat patiënt en behandelaar dan alsnog
overeenstemming bereiken over het behandelplan en de toepassing daarvan. Eigenlijk
staat de behandelaar dan met lege professionele handen. De vraag die daaruit
voortvloeit, is of het reëel is om bij een gegrondverklaring door de
klachtencommissie of de rechter de voor de behandeling verantwoordelijke persoon
op te dragen om een nieuwe beslissing te nemen of een andere handeling te
verrichten. Ligt het niet meer voor de hand de betreffende instelling dan
wel de geneesheer-directeur hiermee te belasten? Die heeft immers in eerste
instantie de psychiater aangewezen die verantwoordelijk is voor de behandeling.
Het is de instelling die een dwangsom verbeurt als de behandelaar niet voldoet
aan de beslissing van de rechter en het is ook de instelling die schadevergoeding
moet betalen als de rechter die toekent bij gegrondverklaring van een klacht.
Zou het daarom niet beter zijn dat de instelling de verantwoordelijkheid krijgt
voor de uitvoering van de beslissing van de klachtencommissie of de rechter?
Het is dan aan de instelling om te beoordelen of voortzetting van de behandeling
door de betrokken psychiater reëel is of dat het beter kan gebeuren door
een ander. Het belang van de patiënt zou daarmee gediend zijn.Wij wachten de antwoorden met belangstelling af.Mevrouw Dupuis (VVD):Mevrouw de voorzitter. Over dit wetsvoorstel zijn in de Tweede Kamer al
heel wat woorden gewisseld. Ook in deze Kamer is in het voorlopig verslag
vrij uitvoerig ingegaan op het probleem bij het wetsvoorstel dat ook in de
Tweede Kamer aan de orde kwam. Het is vervelend om het te herhalen, maar dat
moet wel, want er is nog steeds niets gedaan met dat probleem. Het gaat hier
om het volgende. In de wet wordt nader geregeld hoe een patiënt in beroep
kan gaan bij een klachtencommissie tegen een behandelbeslissing van de arts.
Daarbij wordt de uitspraak van de klachtencommissie rechtskracht gegeven.
Ook kan de patiënt naar de rechter gaan en schadevergoeding krijgen.
De rol van de klachtencommissie wordt in de wet verzwaard. De raad van bestuur
van een inrichting of ziekenhuis heeft niet meer zoals vroeger het laatste
woord. Overigens staat dat niet in de laatste versie van de wet, maar wel
in een voorlaatste versie. De raad van bestuur is dus in ieder geval buitenspel
gezet. Als de klachtencommissie de klacht afwijst, staat de weg naar de rechter
open voor de patiënt. Hiertegen is geen enkel bezwaar; het past in het
kader van onze wetgeving.Wat in het veld, in de debatten in de Tweede Kamer en ook in deze Kamer
blijkens het voorlopig verslag als problematisch wordt ervaren, is het feit
dat een behandelaar niet in beroep kan gaan tegen een toewijzing van een klacht
door de klachtencommissie, waardoor deze dus in feite het laatste woord heeft.
De praktijk wijst immers uit dat een klacht van een patiënt bijna altijd,
zo niet altijd, een afwijzing van een behandeling behelst. Als deze klacht
wordt toegewezen, betekent het dus dat de behandeling die kennelijk volgens
de behandelaar in het beste belang van de patiënt is niet mogelijk is,
omdat de patiënt die weigert en de klachtencommissie die
weigering bevestigt. Ook geldt dat de klachtencommissie geen enkele verantwoordelijkheid
heeft voor het vervolg van de behandeling in tegenstelling tot de eerdere
situatie waarin de raad van bestuur of de geneesheer-directeur de eindverantwoordelijkheid
had.Let wel: wij hebben het over psychotische patiënten, voor wie geldt
dat ziekte-inzicht als gevolg van hun psychose vrijwel zeker ontbreekt. Zo
ontstaat het risico dat de patiënt onbehandeld blijft en in een uiterste
geval ofwel ontslagen wordt dan wel de separeercel in gaat. Gevraagd naar
de mening van de minister over deze onwenselijke situatie, die in niemands
belang is, antwoordt hij in de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer het
volgende. Bevestiging van de klacht van een patiënt "leidt er overigens
niet toe dat de behandelaar met lege handen staat. De regeling van dwangbehandeling
leidt er immers toe dat ook (onderdelen) van een niet-overeengekomen behandelingsplan
tegen de wil van de patiënt kunnen worden toegepast." Dit is nu
juist het probleem. Het gros van de klachten bij de klachtencommissies betreft
niet het akkoord gaan met een door de arts aangekondigde dwangbehandeling.Wanneer de commissie deze klacht van de patiënt honoreert, staat
de arts met lege handen. Ook een andere arts zal, in tegenstelling tot wat
in de Tweede Kamer werd gesuggereerd, dit oordeel van de klachtencommissie
niet snel naast zich neerleggen. Bij gebrek aan beroepsmogelijkheid staat
de arts met lege handen. Dat heeft te maken met de achtergrond waartegen wij
deze klacht moeten zien. Velen hebben al geschreven en gesproken over de mankementen
in de BOPZ. Een van de grote problemen van de BOPZ is dat gedwongen behandeling,
in tegenstelling tot gedwongen opname, eigenlijk niet mogelijk is. Alleen
in de situatie van extreem gevaar kan er worden ingegrepen, maar dat is zelden
aan de orde. Het punt is dat de BOPZ in de visie van velen die de problematiek
rond de behandeling van de psychotische patiënt goed kennen verregaand
tekortschiet. Dit is ook het probleem waarop wordt gewezen in de brief van
januari 2004 en daarna in de brief van 4 mei 2005 van diverse organisaties
van de GGZ in Nederland. Zonder nu de minister te vragen het debat in de Tweede
Kamer over te doen, merkt de VVD-fractie opnieuw op dat de minister onvoldoende
begrip heeft voor dit brisante punt.De minister zegt terecht dat de behandelaar nooit de mogelijkheid heeft
gehad om beroep aan te tekenen tegen de afwijzing van de behandeling door
een patiënt. Nu de klachtenregeling de positie van de patiënt en
de klachtencommissie verbetert, is er alle reden om nog eens goed naar de
positie van de behandelaar te kijken. Het gaat hier natuurlijk niet om de
beroepseer van de behandelaar, zoals de minister in het debat in de Tweede
Kamer suggereerde. De VVD-fractie vindt dit een echt volstrekt onjuiste opmerking.
Bovendien blijkt hieruit dat de minister wellicht onvoldoende op de hoogte
is van de problematiek rond de onmogelijkheid van dwangbehandeling. Het gaat
hier uitsluitend om het belang van de patiënt, wiens wil door een ernstige
ziekte is aangetast en wie het daardoor aan ziekte-inzicht ontbreekt.Een ander argument van de minister is dat het allemaal wel los zal lopen
omdat er een psychiater in de klachtencommissie zit. Deze man of vrouw kan –
dit gebeurt ook daadwerkelijk – "overruled" worden door andere
leden van de commissie. Ook dit argument van de minister vindt de VVD-fractie
niet overtuigend.Het is de minister wellicht bekend dat men zich in de psychiatrie diepgaand
bezint op de mogelijkheid van een behandelwet. Dat doet men niet voor niets.
Ook de heer Hamel heeft hierover gesproken. De reden hiervoor is de onbevredigende
situatie die door de BOPZ is ontstaan. De klachtenregeling, waarover wij vandaag
spreken, versterkt die situatie. Zolang het nog geen regel is dat een gedwongen
opname een gedwongen behandeling impliceert, kan de voorliggende regeling
veel te veel schade berokkenen aan de patiënt.Bij een gedwongen behandeling moet natuurlijk niet worden gedacht aan
de horreurs die patiënten met psychiatrische ziekten vroeger zijn aangedaan.
Vroeger dwong men deze patiënten tot het ondergaan van ingrijpende operaties,
het trekken van kiezen en tanden tot en met hersenoperaties. Daarover spreken
wij nu natuurlijk niet langer. Een gedwongen behandeling komt neer op het
dwingen van een patiënt om bepaalde pillen in te nemen. Meer is het niet!
De schade die tegenwoordig kan ontstaan door een dwangbehandeling, kan dan
ook niet worden gezien als een grote aantasting van de integriteit van het
lichaam van de patiënt. En dat was vroeger wel degelijk het geval. Daarom
luidt de BOPZ ook als ze luidt.De VVD-fractie is met bijvoorbeeld de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie,
andere organisaties uit de geestelijke gezondheidszorg en de KNMG van mening
dat met het voorliggende wetsvoorstel afbreuk mogelijk is aan het beste belang
van de patiënt. En dat belang zou nu juist voorop moeten staan! Mijn
fractie concludeert dan ook dat een toch al ernstig probleem onoplosbaar dreigt
te worden. Het zal iedereen duidelijk zijn dat ik het antwoord van de minister
met grote belangstelling afwacht.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Volgens de katholieke liturgische kalender vieren wij vandaag
het feest van Allerheiligen. Wij zijn geen van allen heilig. Ook artsen zijn
niet altijd heilig, maar zij proberen wel heil te brengen. Niettemin zijn
wij als juristen in situaties waarin mensen in de macht van anderen zijn gebracht,
ook al is dat op goede gronden gebeurd, geneigd te zeggen dat er een mogelijkheid
moet zijn om de dwangopname en hetgeen in het kader van die opname gebeurt,
te laten toetsen, uiteindelijk ook door de onafhankelijke rechter. Dat is
een van de grondbeginselen van onze rechtsstaat en dus een hoog goed. Dit
beginsel is in dit debat zeker aan de orde, want via de stap van de klachtencommissie
krijgen patiënten de mogelijkheid van toetsing door de rechter van een
behandeling die neerkomt op het ingrijpen in het persoonlijk leven, meer in
het bijzonder het ingrijpen in het lichaam van een patiënt door het toedienen
van medicatie.De Kamer en de regering zijn het er waarschijnlijk over eens dat de klachtencommissie
en de rechter niet op de stoel van de behandelaar mogen gaan zitten. Dit punt
is meermaals in de stukken aan de orde geweest, maar uit de publicaties van
de GGZ en de bijdragen tot nu toe krijg ik toch het gevoel dat men denkt dat
dat wel het geval zou zijn. Heeft dat niet voor een deel te maken met de omstandigheid
dat in het wetsvoorstel geen expliciet criterium is opgenomen aan de hand
waarvan de klachtencommissie en eventueel de rechter moeten
toetsen? Zou het verder niet verstandig zijn om vast te stellen dat dit criterium
zou moeten luiden dat de klachtencommissie of de rechter toetst of de behandelaar
in redelijkheid tot zijn beslissing om een bepaalde behandeling toe te passen
is gekomen, respectievelijk dat hij, voor het geval de toetsing in een latere
fase plaatsvindt, in redelijkheid heeft besloten om de behandeling voort te
zetten?Een dergelijke formulering kennen wij uit het bestuursrecht. In het bestuursrecht
wordt er namelijk van uitgegaan dat de bestuursrechter niet op de stoel van
het bestuur mag gaan zitten en dat er daarom sprake moet zijn van marginale
toetsing. Gezien de bijzondere problematiek die wij nu bespreken, zouden wij
wellicht zelfs moeten benadrukken dat het een uiterst marginale toetsing dient
te zijn. Verder denk ik dat het wenselijk is dat deze formulering met zo veel
woorden in de wet wordt opgenomen. Als regering en Eerste Kamer aangeven dat
dit een opdracht aan de klachtencommissie en de rechter is en dat dit criterium
moet worden toegepast, zal de praktijk zeker volgen. Ik teken hierbij nog
wel aan dat het wenselijk is dat het criterium in de wet wordt vastgelegd.Mevrouw Dupuis (VVD):De heer Van de Beeten gaat voorbij aan het zeer dat volgens de fracties
van de VVD en de PvdA in dit wetsvoorstel zit. Dat zeer is de onvoldoende
legitimatie die er überhaupt is om tot een gedwongen behandeling te komen,
ook nadat er is besloten tot een gedwongen opname. Het lijkt verder geen vreemde
redenering als ik stel dat een gedwongen opname, een vorm van vrijheidsberoving,
eigenlijk een grotere inbreuk op iemands persoon is dan gedwongen medicatie.De heer Van de Beeten (CDA):De opname wordt door de rechter bevolen en kan ook door de rechter worden
getoetst. Ook als wij besluiten om dwangbehandeling wettelijk mogelijk te
maken, zal in de desbetreffende wet de mogelijkheid van rechterlijke toetsing
moeten worden geopend van hetgeen er in het kader van de dwangbehandeling
is gebeurd. Overigens onderschrijf ik met de heer Hamel en mevrouw Dupuis
dat het onwenselijk is dat mensen die een dwangbehandeling nodig hebben, hun
behandeling alleen in een strafrechtelijke context krijgen en pas nadat de
patiënt een lange strafrechtelijke carrière heeft opgebouwd.Verder vereist de mogelijkheid van dwangbehandeling natuurlijk ook dat
het criterium aan de hand waarvan de rechter toetst, wordt vastgelegd. De
oplossing daarvoor kan men natuurlijk zoeken in het beroep dat de behandelaar
bij de rechter kan instellen tegen een beslissing van de klachtencommissie.
Dat roept echter onmiddellijk de vraag op: wat dan? De rechter staat immers
niet een halfuur na gegrondverklaring van de klacht klaar om het beroep van
de behandelaar te behandelen. Daar gaat minstens een aantal dagen zo niet
weken overheen. En wat moet er in de tussentijd gebeuren? De patiënt
en de behandelaar, respectievelijk het instituut waar de patiënt is opgenomen
en de patiënt, zijn met andere woorden tot elkaar veroordeeld. Dat betekent
dat men ook iets moet doen als de klacht gegrond wordt bevonden.Alles overziend is mijn conclusie dat het niet anders kan zijn dan dat
de klachtencommissie respectievelijk de rechter uiterste terughoudendheid
betracht en zich beperkt tot uiterst marginale toetsing. Ik ben er verder
voor om het debat voort te zetten over de vraag of wij een voorziening moeten
treffen voor het beroep van de behandelaar. Ik denk echter niet dat wij in
dit stadium het wetsvoorstel vanwege dit punt mogen laten sneuvelen. Hierover
moeten wij verder spreken in het debat over de vraag hoe een nieuwe wet, met
inbegrip van de mogelijkheid van dwangbehandeling, eruit zou moeten zien.
Als wij dit wetsvoorstel laten rusten in afwachting van een integrale herziening,
blijft het gat in de rechtsbescherming bestaan. Ik zou dat zeer onwenselijk
vinden.Mevrouw Dupuis (VVD):Een belangrijk punt voor mijn fractie is de opschortende werking van de
beslissing van de klachtencommissie. Op dit punt hadden zeker andere keuzes
kunnen worden gemaakt. Ik ben het met de heer Van de Beeten natuurlijk eens
dat het vaak acute situaties betreft waarin snel gehandeld moet worden. Het
is moeilijk voorstelbaar dat men, terwijl de patiënt in de separeercel
zit, procedures moet volgen die weken duren. Een en ander roept overigens
ook de vraag op of de wetgever zich wel heeft gerealiseerd hoe het er in een
psychiatrische kliniek aan toegaat na een inbewaringstelling.De heer Hamel (PvdA):Uiteindelijk is het voor onze conclusie over het wetsvoorstel natuurlijk
vooral van belang hoe de regering reageert op de punten die wij naar voren
brengen.Waaraan denkt u bij een toetsingscriterium?De heer Van de Beeten (CDA):Beoordeeld moet worden of de behandelaar in redelijkheid tot zijn beslissing
is gekomen om een bepaalde behandeling toe te passen, dan wel voort te zetten
als het een lopende behandeling betreft. De klachtencommissie moet dan wel
met heel zware argumenten komen om een bepaalde behandeling niet toe te staan.
Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als een patiënt bezwaar maakt tegen
een bepaald medicament, omdat in een vorige behandeling in een andere kliniek
is gebleken dat hij daarvoor allergisch is. Als uit het dossier blijkt dat
de patiënt dat argument terecht aanvoert, kan de klachtencommissie natuurlijk
met reden zeggen dat de behandelaar te ver gaat.De heer Hamel (PvdA):Er is een verschil tussen een klachtencommissie en de rechter. De rechter
zal, gezien de aard van een klachtencommissie, waarschijnlijk gemakkelijker
omgaan met een dergelijke redelijkheidseis.De heer Van de Beeten (CDA):In mijn optiek moet dit criterium zowel voor de klachtencommissie als
de rechter gelden.De heer Hamel (PvdA):De behandelaar kan worden gedwongen om iets te doen of te laten, waarvan
je je kunt afvragen of je dat redelijkerwijs wel van hem mag verlangen. Tegelijkertijd
zijn wij bang dat een patiënt lange tijd onbehandeld in een kliniek moet
doorbrengen. Deze impasse moeten wij zien te voorkomen.De heer Van de Beeten (CDA):Dat ben ik met u eens. Dat probleem lost men echter niet
op door de behandelaar de mogelijkheid te geven om beroep aan te tekenen.
Als een klacht gegrond wordt verklaard nadat de behandelaar beroep heeft aangetekend,
moet de behandeling nog steeds acuut worden gestopt. Dat kan men voorkomen
door schorsende werking toe te kennen aan een dergelijk beroep, maar daarmee
kan men weer in strijd komen met het belang van de patiënt en onrecht
doen aan zijn fundamentele rechten. Ik ben gaarne bereid om het debat over
de schorsende werking voort te zetten, maar ik denk dat dit punt geen reden
is om het wetsvoorstel niet te aanvaarden.Mevrouw Dupuis (VVD):Het is juist niet in het belang van een patiënt om niet behandeld
te worden! Die patiënt is immers niet voor niets in bewaring gesteld.
Het is zijn belang om wél behandeld te worden. Ik denk dat het dus
precies omgekeerd ligt als de heer Van de Beeten nu suggereert.De heer Van de Beeten (CDA):In de memorie van toelichting staat op zichzelf terecht dat er onmiddellijk
overleg dient plaats te vinden tussen de behandelaar en de patiënt als
een behandeling niet kan plaatsvinden omdat een klacht gegrond is bevonden.
Overigens kan dat ook overleg zijn tussen een andere behandelaar – daarover
zou de directie van de instelling een beslissing moeten nemen – en/of
een vertegenwoordiger van de patiënt. Je zult in overleg tot een oplossing
moeten komen, want dit probleem kan men echt niet oplossen door beroep aan
te tekenen bij de rechter.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Vindt de heer Van de Beeten dat het toetsingskader medisch inhoudelijke
of procedurele criteria moet bevatten?De heer Van de Beeten (CDA):Het zouden inhoudelijke criteria moeten zijn. Als op een bepaalde datum
met medicatie X is begonnen en drie maanden later uit een publicatie blijkt
dat die medicatie niet deugt, moet de klachtencommissie dat natuurlijk bij
haar beoordeling kunnen betrekken. Dan nog zal de klachtencommissie de behandelaar
echter om een reactie moeten vragen op die publicatie en de conclusie die
de commissie daaruit heeft getrokken. Als de behandelaar reageert met goede
tegenargumenten, zal de klachtencommissie van goeden huize moeten komen als
zij hem wil dwingen met deze medicatie te stoppen. Ook hier geldt dat de behandelaar
in redelijkheid tot zijn beslissing moet zijn gekomen of dat het evident in
het belang van de patiënt is dat de behandeling wordt gestaakt.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):En wat is dan de rol van de rechter?De heer Van de Beeten (CDA):Voor de rechter geldt precies hetzelfde criterium, misschien nog wel in
sterkere mate omdat hij doorgaans geen psychiater zal zijn.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):U denkt dat een rechter ook wel over medisch inhoudelijke zaken kan oordelen?De heer Van de Beeten (CDA):Nee, maar ik kan mij voorstellen dat indien door of namens de patiënt
een bepaalde argumentatie naar voren wordt gebracht, de rechter daarin aanleiding
ziet om zich deskundig te laten voorlichten.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter, mijn inbreng lever ik mede namens de fractie van GroenLinks.
Mijn bijdrage aan het debat is kort, maar het betreft wel een fundamenteel
punt. Het curieuze is dat mijn inbreng bijna naadloos aansluit bij die van
de VVD-fractie; dat is een leuke alliantie zo in ons midden.Het fundamentele punt dat gedurende het hele traject dat het wetsvoorstel
al heeft doorlopen – startend met het voorontwerp in 2001 – heeft
gespeeld, is het feit dat met deze wetswijziging de ene procespartij rechten
krijgt die de andere procespartij worden onthouden. Ik doel dan op het feit
dat de klager – (de zaakwaarnemer van) de patiënt die onder de
BOPZ is opgenomen in een psychiatrische inrichting – kan klagen bij
de klachtencommissie van de instelling, en vervolgens bij de Inspectie voor
de Volksgezondheid en de rechter als hij het niet eens is met een opgelegde
behandeling, dan wel als hij vindt dat de behandelaar niet handelt volgens
het behandelplan, terwijl de behandelaar niet de mogelijkheid krijgt om bij
de rechter in beroep te gaan tegen de uitspraak van de klachtencommissie.
In de discussies tot nu toe is nog steeds niet helder geworden waarom de behandelaar
niet deze mogelijkheid krijgt. De minister heeft het over het redden van de
beroepseer; een misse opmerking omdat het mijns inziens gaat om het respecteren
van de professionaliteit en de integriteit van de behandelaar.Soms helpt het om de situaties waar het over gaat, wat concreter te maken.
Overigens heb ik gemerkt dit het niet altijd helpt, want zonet hebben wij
al wat voorbeelden gehoord. Toch doe ik nog een poging. Stel dat een klacht
van een gesepareerde patiënt door een klachtencommissie wordt behandeld,
de uitspraak is dat de patiënt ten onrechte is gesepareerd en de klacht
dus gegrond is. De commissie schorst vervolgens de separatie. Het gevolg is
dat de separatie wordt opgeheven, met alle gevolgen van dien. Een gevolg kan
zijn dat de betrokkene door een opvliegend en agressief karakter een bedreiging
voor andere patiënten wordt. De behandelaar heeft naast zijn verantwoordelijkheid
voor deze patiënt ook een verantwoordelijkheid voor de andere patiënten.
Versterking van de rechtspositie van de patiënt zoals deze wetswijziging
beoogt, sluit toch niet uit dat de behandelaar ook de mogelijkheid zou moeten
krijgen om de rechter de beslissing van de klachtencommissie te laten toetsen?
De behandelaar wil, als een klachtencommissie een voorgenomen dwangbehandeling
of beveiligingsmaatregel afwijst, dit aan een hogere instantie kunnen voorleggen
omwille van goede zorg aan de patiënt of ten behoeve van de veiligheid
in de instelling. Zou de minister het ook zo kunnen zien dat de motivering
van de behandelaar of de instelling om in beroep te gaan tegen een uitspraak
van de klachtencommissie juist gelegen is in de wens een behandeling van een
(nogal eens wilsonbekwame) patiënt alsnog doorgang te laten vinden en/of
om gevaar voor patiënt, medepatiënten en personeel af te wenden?
Juist omdat de behandelaar in het algemeen goed hulpverlenerschap boven alles
stelt.De uitspraak van de klachtencommissie is bindend. In het debat in de Tweede
Kamer is niet duidelijk geworden of er nu wel – zoals
de minister van VWS zei – of niet – zoals de minister van Justitie
zei – onmiddellijk gevolg moet worden gegeven aan een gegrond bevonden
klacht. Kan de minister overigens de garantie geven dat de veelal per instelling
georganiseerde klachtencommissies, waarop geen formeel toezicht is, steeds
een onfeilbaar oordeel vellen? Ook die commissies zijn zich dat steeds meer
bewust, waardoor het moeilijker wordt om hiervoor geschikte mensen te vinden.
Dat is echter een apart probleem, dat wel speelt.Naar de mening van heel veel veldpartijen en ook van mijn fractie is er
helaas geen juridisch kloppende klachtregeling tot stand gekomen waarin duidelijk
bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het belang van afwending
van gevaar én van het verlenen van verantwoorde zorg conform goed hulpverlenerschap.
Wij dringen er daarom bij de minister nogmaals op aan om alsnog via een novelle
de mogelijkheid voor de behandelaar of de instelling van beroep bij de rechter
tegen de beslissing van de klachtencommissie mogelijk te maken. Wij ondersteunen
het idee dat de positie van de patiënt verstevigd dient te worden. De
voorliggende uitwerking waarbij deze versteviging automatisch ten koste gaat
van de positie van de behandelaar, ondersteunen wij echter vooralsnog niet.
Wij wachten de beantwoording van de minister af.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter, ik spreek mede namens de fractie van de ChristenUnie.Onder patiëntenorganisaties lijkt vrij grote overeenstemming te bestaan
over het feit dat de voorgestelde wijzigingen van de klachtregeling een belangrijke
verbetering betekenen van de bestaande regeling. Ook van de zijde van de behandelaars
wordt deze verbetering de patiënten niet misgund. Zij zijn echter van
mening dat het voorstel (te) eenzijdig en dus niet compleet is. Op dat punt
hoop ik in het vervolg van mijn bijdrage nog terug te komen.Het wetsvoorstel kent evenwel merkwaardige aspecten en blijft vragen oproepen.
Merkwaardig blijft bijvoorbeeld dat de patiënt kan kiezen uit twee procedures:
via de IGZ of de rechtstreekse procedure. Hij heeft een keuzemogelijkheid,
maar niet uitgesloten is dat hij beide procedures tegelijkertijd doorloopt.
Dat laatste lijkt niet gewenst en ook niet de bedoeling, ook al moge het volgens
de memorie van antwoord zo zijn dat in de praktijk de patiënt in de regel
kiest voor één procedure. Dat hier van een binnen ons bestel
merkwaardige regeling sprake is, wordt door dezelfde memorie nog eens bevestigd
met de mededeling van de regering dat haar geen met deze regeling vergelijkbare
regeling bekend is.De Tweede-Kamerbehandeling van het wetsvoorstel heeft op ten minste een
tweetal punten verwarring opgeleverd, althans vragen doen rijzen die wij bij
deze gelegenheid graag nog even aan de orde stellen. Zo is er de vraag –
andere woordvoerders brachten dit ook al ter sprake – wat het directe
effect is van de gegrondverklaring van een klacht. Volgens minister Hoogervorst
zou een gegrondverklaring onmiddellijk gevolgen moeten hebben, maar volgens
minister Donner zou een gegrondverklaring niet automatisch schorsende werking
hebben. Gegrondverklaring van een klacht brengt toch mee dat de bestreden
beslissing van de behandelaar niet kan voortbestaan en dat de behandelaar
in overeenstemming met de uitspraak een nieuwe beslissing zal moeten nemen?
De opvatting van welke minister is nu evenwel de juiste? Hiermee verbonden
is een tweede vraag.Volgens minister Donner is het denkbaar dat na uitspraak tot gegrondverklaring
de volgende behandelaar de behandeling ongewijzigd zou kunnen voortzetten.
Ook al behoeft gegrondverklaring van een klacht er niet altijd per se toe
te leiden dat het beleid van de behandelaar wordt doorkruist, de mogelijkheid
dat een opvolgende behandelaar de oorspronkelijke beslissing op basis van
het behandelingsplan ongewijzigd zou kunnen handhaven, komt toch merkwaardig
over. Wordt zodoende recht gedaan aan de uitspraak op de klacht?In de Tweede Kamer en ook hier is uitgebreid gediscussieerd over het ontbreken
van een hoger beroep voor de behandelaar. De verwerping van het amende­ment-Tonkens
dat poogde te voorzien in de door behandelaars als lacuneus ervaren regeling,
kan het denken niet stilzetten. Als wij het goed zien, heeft de regering gemeend
een evenwichtige regeling te moeten ontwerpen waarbij uitgegaan wordt van
een zekere asymmetrie vanwege de zwakke positie van de patiënt. Er is
geen sprake van "equality of arms". Toch kunnen er vragen blijven
worden gesteld bij het ontbreken van een hoger beroep.In de eerste plaats lijkt het begrijpelijk dat een behandelaar indien
de klachtencommissie een (voorgenomen) dwangbehandeling of beveiligingsmaatregel
afwijst, die beslissing aan een hogere instantie wil voorleggen omwille –
mevrouw Slagter formuleerde het op dezelfde manier – van de goede zorg
voor de patiënt of ten behoeve van de veiligheid van de instelling.Voorzitter: SchuyerMevrouw Dupuis (VVD):Zou de heer Holdijk iets voelen voor het opnieuw naar voren schuiven van
de raad van bestuur, zoals tegenwoordig de geneesheer-directeur en zijn kompanen
heten? Zo kan worden voorkomen dat er langere procedures ontstaan, terwijl
er wel op een trapje hoger nog eens naar een beslissing van de klachtencommissie
wordt gekeken. Wat vindt de heer Holdijk van deze mogelijkheid? Mijn fractie
heeft het beroep op de rechter niet genoemd omdat dit in crisisachtige situaties
misschien geen soelaas biedt.De heer Holdijk (SGP):Dat is een interessante gedachte waarover ik op dit moment nog geen uitspraak
wil doen. Een belangrijke vraag is in ieder geval of de stelling van mevrouw
Dupuis correct is dat de behandelaar dan met lege handen staat. Daarover zal
duidelijkheid moeten komen. Als dit inderdaad het geval is, komt een alternatief
wellicht in zicht.De heer Hamel (PvdA):Het gaat erom dat het beroep langer kan duren, dat de patiënt niet
wordt behandeld en dat er een wipwapsituatie kan ontstaan: wel gesepareerd,
niet gesepareerd, wel gesepareerd. Enerzijds moet een patiënt zo snel
mogelijk worden behandeld, anderzijds moet een patiënt in beroep kunnen
gaan tegen een behandeling die niet is afgesproken. Waar legt de heer Holdijk
de afweging?De heer Holdijk (SGP):Uit mijn laatste zinsnede mag worden opgemaakt dat ik het begrijpelijk
acht dat een behandelaar – dat geldt ook voor mij –
het belang van de patiënt vooropstelt, dan wel van de instelling als
er sprake is van gevaar.De heer Hamel (PvdA):Uiteindelijk heeft die beroepsbeoefenaar gehandeld conform zijn professionele
handelen. Eigenlijk wordt hij teruggefloten, want hij heeft het niet juist
gedaan; wij mogen er toch van uitgaan dat het niet op een andere titel gebeurd
is. De vraag is dan: hoe moet je verder?De heer Holdijk (SGP):Of de behandelaar niet juist heeft gehandeld, is nog maar de vraag. Er
is bezwaar gemaakt door de patiënt, en of dat terecht is, is nu juist
ter beoordeling van de klachtencommissie. Ik wil niet de uitspraak voor mijn
rekening nemen dat de behandelaar in alle gevallen niet juist heeft gehandeld.De heer Hamel (PvdA):Het kan heel goed zijn dat de behandelaar in zijn ogen juist heeft gehandeld.
Ik geef geen oordeel over zijn handelen; ik constateer slechts dat een klachtencommissie
kan vinden dat hij niet juist heeft gehandeld. Indien je als beroepsbeoefenaar
naar eer en geweten hebt gehandeld en te horen krijgt dat dit toch fout was,
is de vraag wat er vervolgens moet gebeuren.De heer Holdijk (SGP):Mevrouw Dupuis heeft de suggestie gedaan dat de beslissing dan wordt overgeheveld
naar het bestuur van de instelling. Eventueel kan een andere behandelaar worden
aangewezen. Dit biedt misschien een uitweg. Een stellige uitspraak wil ik
daar op dit moment niet over doen. Ik ben nu nog aan het betogen dat ik het
begrijpelijk vind dat een behandelaar zich niet in alle gevallen zonder meer
kan neerleggen bij de beslissing van een klachtencommissie. Dat is voorlopig
mijn standpunt. Ik kan mij dat te meer voorstellen, wanneer de honorering
van een klacht een behandelaar ook tuchtrechtelijk en civielrechtelijk aansprakelijk
zou kunnen maken. Ik weet wel dat dwangsommen, schadevergoedingen en dergelijke
neerkomen op het hoofd van de instelling, maar het is niet ondenkbaar dat
een behandelaar tegen wie een klacht gegrond is verklaard, daarvoor op zijn
minst tuchtrechtelijk, maar misschien ook civielrechtelijk, aansprakelijk
kan worden gesteld.Voorzitter. Ten slotte vraag ik of het ontbreken van een rechterlijke
voorziening voor de behandelaar bij per instelling georganiseerde klachtencommissies
niet nadelig zou kunnen zijn voor de jurisprudentievorming. Ik zie het er
anders van komen dat er per instelling en per commissie wellicht uiteenlopende
beslissingen komen op gelijksoortige klachten.Het moge duidelijk zijn, om alle misverstand te voorkomen, dat een verduidelijking
en verbetering van rechtsposities in het kader van de BOPZ naar onze opvatting
niet moet leiden tot verdere juridisering van verhoudingen. Tegelijkertijd
zijn wij van mening dat een rechterlijke toetsing niet geheel zou mogen ontbreken.
Met belangstelling hebben onze fracties geluisterd naar het betoog van de
heer Van de Beeten, die ervoor pleit om een criterium voor de beslissing van
de klachtencommissie dan wel de rechter, te introduceren, zij het bij wijze
van een uiterst marginale toetsing, zoals hij het uitdrukte. Het zou voor
onze fracties van groot belang zijn om van de zijde van de regering ook op
die suggestie in dit debat een reactie dan wel een uitspraak te krijgen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank de woordvoerders van de verschillende fracties voor
de steun, respectievelijk de gelegenheid die zij mij bieden om nog in te gaan
op enkele vragen rond dit wetsvoorstel.Ik benadruk vooral het technische karakter van dit wetsvoorstel. Een groot
aantal zaken waarover vragen zijn gesteld, is door de wetgever geregeld in
de wet van 2000. Daarin werd de cassatiemogelijkheid ingevoerd. Vervolgens
deed zich de vraag voor of wij een goede klachtenprocedure zouden invoeren.
Een aantal kwesties met betrekking tot de bevoegdheid tot het nemen van de
beslissingen is in die wet geregeld, en dit is door de wetgever aanvaard.
De wetgever heeft ook de beslissing dat er met het oog op de rechtseenheid
cassatie bij de Hoge Raad moet kunnen worden ingesteld, eerder genomen, te
weten bij de wet van 22 juni 2000. De Hoge Raad gaf aan een behoorlijke
klachtenregeling te willen hebben, en dat is de reden geweest waarom de inwerkingtreding
van de desbetreffende bepaling nog niet in gang is gezet, teneinde te voorkomen
dat er kwesties op het bordje van de Hoge Raad terecht zouden komen die beter
door de wetgever kunnen worden opgelost. Er is voor gekozen de mogelijkheid
van cassatie op te schorten totdat de Wet BOPZ op dat punt zou zijn aangepast.Mevrouw Dupuis (VVD):In de memorie van toelichting op het wetsvoorstel, 2002/2003, nummer 3,
staat op pagina 3: hoofdelement van het onderhavige wetsvoorstel is dat het
rechtskarakter van de uitspraak van de klachtencommissie expliciet in de wet
wordt opgenomen, en dat in samenhang daarmee aan de klachtencommissie toekomende
bevoegdheden eveneens expliciet worden vastgelegd. Dat is toch niet alleen
maar een cassatiemogelijkheid? Hier staat duidelijk dat het rechtskarakter
van de uitspraak van de klachtencommissie wordt verzwaard. De minister heeft
dat in 2003 zelf gezegd. Ik begrijp het dus niet.Minister Donner:Ik heb niet gezegd dat met dit wetsvoorstel de cassatieprocedure werd
ingevoerd; ik heb gezegd dat dit al was gebeurd bij de wet van 2000. De Hoge
Raad kwam daarop terug met het verzoek om expliciet in de wet te regelen wat
het karakter is van de beslissing van de klachtencommissie.Het voorstel dat voorligt, richt zich primair op juridische verbeteringen.
De klachtenregeling die nu wordt ingevoerd, kan naar mijn mening in juridisch
opzicht de toets der kritiek doorstaan. GGZ Nederland heeft zich tot de beide
Kamers van de Staten-Generaal gewend met een brief waarin onder meer de stelling
is betrokken dat het wetsvoorstel in strijd zou zijn met het beginsel van
fair trial en met artikel 6 van het EVRM. Ik ben het daarmee in juridisch
opzicht niet eens. Collega Hoogervorst zal straks nog uitgebreid ingaan op
de materiële kant van de zaak.De reden waarom de patiënt in het kader van de Wet BOPZ van oudsher
toegang heeft tot de rechter is gelegen in het feit dat hij in het kader van
de behandeling wordt geconfronteerd met inbreuken op zijn fundamentele
rechten. Deze beslissing wordt in Nederland niet genomen door deskundigen,
hoe deskundig zij ook zijn; in laatste instantie is beroep op de rechter mogelijk.
In wezen is dat wat de wetgever heeft willen regelen. Door middel van de klachtenregeling
wordt er een zeef voor gezet, om te voorkomen dat rijp en groen bij de rechter
terechtkomen. Uitgangspunt is echter, dat de rechter toetst. Onder meer door
de heer Hamel is er gesproken over de behoefte aan een bredere mogelijkheid
van behandeling onder dwang. Het wetsvoorstel daartoe is in voorbereiding.
Ik hoop dat wij dit binnenkort bij de Kamer kunnen indienen. Ook daarvoor
geldt dat de beslissing tot behandeling onder dwang een beslissing is die
in laatste instantie door de rechter wordt getoetst. Bij mevrouw Dupuis beluisterde
ik een argument in de trant van: als de deskundige nu meent dat het wel nodig
is ... Pardon, maar als er inbreuk wordt gemaakt op fundamentele rechten,
geldt dat het niet de psychiater is die beslist, hoe goed hij ook is, en hoe
overtuigd hij ook is van zijn eigen gelijk. De beslissing zal getoetst worden
door een rechter, en eventueel, zoals nu wordt voorgesteld, zal daar een zeef
voor gezet worden van een andere commissie, die zijn deskundig oordeel op
een nog deskundiger wijze kan controleren. De regeling is bedoeld om het oordeel
van een psychiater eventueel te laten toetsen in een breder kader. Aanvankelijk
was de regeling dat de toetsing in de vorm van een advies aan het bestuur
zou worden voorgelegd. Uiteindelijk wordt het bestuur van een instelling echter
niet gekozen wegens de psychiatrische deskundigheid of wegens de behandeldeskundigheid,
maar wegens de deskundigheid op het terrein van het beheren van een instelling.
Daarom is ervoor gekozen om binnen de wetgeving tot een andere regeling te
komen.Mevrouw Dupuis (VVD):Wij hebben het toch over mensen die in bewaring zijn gesteld? Het gaat
niet over mensen die zomaar vrij op straat rondlopen en opeens een injectiespuit
in hun been krijgen; het gaat over mensen die onder dwang worden opgenomen
en ten aanzien van wie vervolgens de vraag rijst wat er moet gebeuren als
zij zich ernstig verzetten tegen dwangmedicatie. Dan kunnen wij toch niet
zeggen dat de rechter het laatste woord heeft? Dat geldt eigenlijk al voor
de inbewaringstelling. Is het middel van de gedwongen opname niet veel zwaarder
dan het toedienen van dwangmedicatie daarna?Minister Donner:Dat klopt, en daarom wordt die beslissing tot gedwongen opname door de
rechter genomen. Die eerste beslissing legitimeert niet iedere beslissing
die daarop volgt. De patiënt wordt dus niet vervolgens aan de willekeur
van de psychiaters of de instelling overgeleverd. Dat is wat deze wet wil
regelen. Het gaat er niet om dat de commissie haar behandeloordeel in de plaats
stelt van het oordeel van de behandelende psychiater; er wordt geconstateerd
dat er een klacht is ingediend en dat die klacht gegrond is. Daarmee wordt
niet de hele behandeling geschorst, maar een concrete ingreep in dat kader.
Het kan heel wel zijn dat in een bepaald geval wordt geconstateerd dat separeren
niet gerechtvaardigd was, maar dat uit hetzelfde oordeel volgt dat in andere
situaties separeren heel wel gerechtvaardigd is. Daarover zal de klachtencommissie
zich niet uitlaten, want het betreft een volgende beslissing die de behandelende
arts zal moeten nemen.De heer Hamel (PvdA):U hebt het over de raad van bestuur en de directie, maar in dit wetsvoorstel
wordt gewoon gesproken over de directeur-geneesheer. Dat is een titel die
ook in psychiatrische inrichtingen een positie vertegenwoordigt. Niet voor
niets staat in deze wet dat de directeur-geneesheer de behandelende arts aanwijst.
Het enige wat ik heb gevraagd, is het probleem heel praktisch op te lossen,
door te bepalen dat niet de individuele behandelaar ertoe wordt veroordeeld
om de beslissing terug te draaien, als dat tegen zijn eigen opvatting ingaat,
maar dat de instelling beslist: hetzij dat dezelfde psychiater ermee doorgaat,
hetzij dat er een andere psychiater wordt aangewezen. Ik heb niets anders
geprobeerd dan vrij praktisch in dit probleem te voorzien. U moet zich dan
niet achter het beheer verschuilen, waar de raad van bestuur voor is. Zij
hebben deze rol.Minister Donner:Het is weliswaar een medische behandelkwestie, maar dat is een mogelijkheid
voor de instelling. Daartegen is geen enkel bezwaar. Op dat punt is er dus
geen probleem. Het gaat alleen om een klacht over een concrete ingreep. Vervolgens
is het de vraag wie erover oordeelt of die klacht gegrond is. Er was vroeger
een regeling over advies en nu is er een commissie. Alle punten die u noemt,
kunnen binnen de instelling ook geregeld worden. De instelling regelt zelf
ook de instelling van de commissie. Als men van mening is dat de commissie
regelmatig klachten over deskundige oordelen van medici ten onrechte gegrond
verklaart ...De heer Hamel (PvdA):Daar ben ik het niet mee eens. Ook in deze wet staat duidelijk dat de
behandelaar de beslissing moet terugnemen of een andere beslissing moet nemen.
Er wordt niet over de instelling gesproken, maar over de behandelaar. De behandelaar
moet dus een handeling achterwege laten. Er staat niets in de wet over wat
de inrichting kan. Mijn punt is dat de instelling erop aangesproken moet worden.
Ik heb niet gevraagd om dat onderdeel vandaag te veranderen, maar ik heb wel
gevraagd of wij het erover eens zijn dat het op die manier geregeld wordt.Minister Donner:Nogmaals, de behandelaar is in dezen niet de instelling, maar de persoon
of de deskundige die behandelt. Dat hoeft niet een bepaald persoon te zijn.
Alleen de handeling waarover de klacht gaat, mag niet voortgezet worden. Het
is aan de instelling om te beslissen wie verder de behandelaar is.De voorzitter:Ik zie dat de heer Hamel wil interrumperen en ik wijs hem erop dat minister
Donner de vergadering echt om half zeven moet verlaten vanwege staatsbelang.
Het is nu bijna half zeven.De heer Hamel (PvdA):Als de patiënt bijvoorbeeld via een IBS bij de instelling komt, wordt
door de directeur-geneesheer een behandelaar aangewezen. Deze wet over het
klachtrecht spreekt duidelijk over die behandelaar. Immers, die behandelaar
moet iets achterwege laten. Ik vraag alleen het volgende. Het is best mogelijk
dat de klacht betrekking heeft op een onderdeel of de toepassing
van een behandelplan. Dat kan een essentieel onderdeel zijn van de hele behandeling
van de psychiater. Het kan tegen zijn professionele integriteit ingaan om
daarop terug te moeten komen. Daarom moet de plicht niet bij de psychiater
gelegd worden, maar bij de instelling.Minister Donner:Het is puur een kwestie van wetgevingstechniek. Een behandelaar die is
toegewezen, neemt een beslissing en daar wordt over geklaagd. De wetgeving
zal dan iets moeten regelen met betrekking tot die behandelaar. Die behandelaar
is volgens dit systeem namelijk aangewezen als degene die verantwoordelijk
is voor de behandeling. Die behandelaar mag de beslissing die hij genomen
heeft dan niet uitvoeren. Dit laat onverlet wat u wilt: die behandelaar kan
vervolgens zeggen "het spijt mij, want als ik dat niet kan doen, kan
ik de behandeling niet voortzetten, dus, instelling, wijs een andere behandelaar
aan".De heer Hamel (PvdA):U zou gelijk hebben, als er niet stond dat de behandelaar een andere beslissing
moet nemen. Hij krijgt volgens de wet dus wel degelijk opdracht om iets anders
te doen.Minister Donner:De wet staat wat u wilt, niet in de weg. Als dit nog steeds onduidelijk
is, moeten wij daarover verder praten. Ik geloof echter niet dat dit primair
een punt is van deze wet.Voor alle duidelijkheid nog even het volgende. De regeling die wij opgesteld
hebben, heeft een zeefwerking; die fungeert als zeef voordat men bij de rechter
komt. Als de zaak bij de rechter is, hebben beide partijen, dus zowel de behandelaar
als de patiënt, de mogelijkheid om tegen de regeling in cassatie te gaan.Het volgende hangt samen met het karakter van de beslissing waar het hier
om gaat. Het gaat namelijk niet om beslissingen die de vrijheid van de behandelaar
raken, maar om beslissingen die inbreuk maken op de vrijheid, de fundamentele
rechten van de patiënt. De bevoegdheid om daarop inbreuk te maken, ontleent
de behandelaar aan de wet. Zonder de wet zou hij die bevoegdheden niet hebben.
Daarom is het logisch dat de wetgever aangeeft dat, wanneer er klachten zijn,
het daarbij specifiek gaat over de klachten van de patiënt. Als die klacht
gegrond verklaard wordt, is er geen reden om met betrekking tot de behandelaar
te zeggen: nu mag u wel naar de rechter gaan. Als er naar zijn overtuiging
sprake is van medische noodzaak – allereerst zal er naar mijn mening
dan ook een andere beslissing mogelijk zijn – moet hij het risico nemen
om eventueel naar de tuchtrechter te gaan. Daarmee zijn wij echt bezig om
de zaak te juridificeren.Bij de onderhavige wetgeving gaat het om een zeefwerking om te voorkomen
dat te veel klachten, rijp en groen, bij de rechter komen. Als gezegd wordt
dat de behandelaar ook in beroep moet kunnen gaan tegen een beslissing van
de commissie, vooronderstelt dit dat juist de commissie de vragen niet primair
op basis van mededeskundigheid beantwoordt. Daartoe stelt de instelling de
commissie in. Als er geconstateerd wordt dat de commissie klachten over deskundige
behandeloordelen ten onrechte gegrond verklaart, zal de instelling een andere
commissie instellen. Dat is de juiste procedure. Het gaat er niet om dat de
vragen bij de rechter neergelegd worden. De rechter is in dezen, ook als het
om de behandeling gaat, niet bij uitstek de eerste om daarover deskundig te
oordelen. Bij de rechter gaat het dan ook vooral om vragen van rechtsbescherming.
Door de rechter wordt ook nagegaan of er is voldaan aan de criteria die de
wet ter zake hanteert.Het criterium dat de heer Van de Beeten noemt, is om deze reden ook niet
expliciet in de wet opgenomen. Dat zit namelijk impliciet in het klachtrecht.
Daarbij komt dat de klachtengronden limitatief zijn opgesomd. Er is althans
aangegeven wat de gronden voor een klacht kunnen zijn. Dat is niet dat de
patiënt een ander oordeel heeft over wat bij de behandeling goed voor
hem is. Het gaat dus heel specifiek over die gevallen waarbij de beslissing
van de deskundige inbreuk maakt op de fundamentele vrijheid van de patiënt,
bijvoorbeeld dat hij zich niet zonder dat het gevaar oplevert, buiten de instelling
kan begeven of dat hij in een separeersituatie komt vanwege gevaar voor de
instelling. Het gevaar voor de instelling betreft niet primair een deskundig
oordeel, maar wel een inschatting van de risico's. Dat kan een grond voor
een klacht zijn. Als de psychiater in een dergelijke situatie zegt, dat er
gezien bepaalde psychische omstandigheden een risico is, ga ik ervan uit dat
de commissie vervolgens oordeelt dat die conclusie in redelijkheid getrokken
kan worden. Als dat niet mogelijk is, is er sprake van een verschil van mening
tussen deskundigen.De heer Van de Beeten (CDA):Ik hoor de minister zeggen dat het criterium zoals ik het geformuleerd
heb, besloten is in de klachtgronden. Heb ik dat goed begrepen? Als wij dit
nu zo uitspreken, is het in de parlementaire geschiedenis volkomen helder
dat deze Kamer en de regering het daarover eens zijn.Minister Donner:Zoals ik heb aangegeven, gaat het erom of een klacht gegrond is. Dat is
het criterium. Dit houdt per definitie in dat het er niet om gaat of de beslissing
fout is, maar of de klacht gegrond is. Dit is de regeling die de wetgever
aangeeft. Eerder heb ik aangegeven dat dit onverlet laat dat er opnieuw een
beslissing over de behandeling van de patiënt genomen kan worden. Daarom
loopt de beslissing niet door de behandeling heen. Dit heb ik ook al aangegeven
in mijn antwoord op de vragen van de heer Holdijk. Alleen kan de specifieke
beslissing over een van de genoemde punten niet genomen worden. Dat zijn geen
behandelbeslissingen in de zin van een psychiatrische behandeling. Het gaat
dus om specifieke bevoegdheden die ingevolge de wet verleend worden in het
kader van een behandeling.De heer Van de Beeten (CDA):Dat begrijp ik, maar dat zijn bevoegdheden die uitgeoefend worden met
het oog op het belang van de patiënt en in het kader van de behandeling.
Nu kan men zeggen dat het criterium is dat de klacht al dan niet gegrond is,
maar dat is volgens mij een eclipsredenering. De klachtencommissie zal toch
moeten aangeven waarom een klacht gegrond is. In het kader van deze redengeving,
die argumentatie, kan volgens mij het criterium wel degelijk zodanig geformuleerd
worden dat de klachtencommissie een klacht pas gegrond kan verklaren, indien
zij tot de conclusie komt dat de behandelaar niet in redelijkheid tot de beslissing
heeft kunnen komen om de behandeling toe te passen dan wel voort te zetten.
Dat noem ik de marginale toetsing zoals wij die ook in het bestuursrecht
kennen. Dit past ook bij wat de regering in de stukken aangeeft: de commissie
respectievelijk de rechter mag niet op de stoel van de behandelaar plaatsnemen.
Als de minister daar nu weer afstand van neemt, zal hij dat nader moeten toelichten.
Eerlijk gezegd, begrijp ik het dan ook niet meer.Minister Donner:Daarom heb ik het ook zo precies geformuleerd. Het gaat niet om de vraag
of het een marginale toetsing dan wel een toetsing ten principale betreft.
Het gaat er nu om dat de wet de klachtgronden limitatief opsomt. Het zal dan
ook niet gaan over de vraag of de beslissing uit een oogpunt van behandeling
al dan niet terecht is genomen. Het gaat erom of de aangevoerde klacht al
dan niet gegrond is. Je kunt dan niet zeggen dat dit een marginaal oordeel
betreft. De vraag blijft dus of de genoemde omstandigheid aanwezig is of niet.
Het gaat niet over behandelbeslissingen. De aangevoerde gronden betreffen
niet de vraag of de behandelbeslissing redelijk is geweest. Het gaat er echter
om of een van de genoemde gronden aanwezig is.De voorzitter:Ik vraag de Kamerleden om de interrupties tot het uiterste te beperken.
Ik heb signalen gekregen dat de minister hier echt om half zeven moet vertrekken.Minister Donner:Ik moet in ieder geval om zeven uur, kwart over zeven ten paleize zijn.De voorzitter:U hebt in ieder geval een heel boeiend onderwerp om daar te bespreken.
Wij kunnen nog wat leren van de wijze waarop men in Rusland met deze patiënten
omgaat.Minister Donner:Voorzitter. Uit een juridisch oogpunt is artikel 6 ook niet aan de orde
met betrekking tot de behandelaar. De behandelaar heeft evenzeer als de patiënt
toegang tot de cassatierechter, als de zaak bij de rechter is ondergebracht.
De enige vraag die resteert, heeft betrekking op de zeefwerking. Die vraag
is of er ook voor de behandelaar een mogelijkheid moet zijn om tegen de beslissing
in beroep te gaan.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Wat de toetsing door de klachtencommissie betreft, heeft de minister gezegd
dat die commissie met name moet nagaan of een inbreuk op de fundamentele vrijheid
al dan niet geoorloofd is. Is het dan ook legitiem dat de klachtencommissie
daarbij het welzijn van andere patiënten betrekt? Soms kan de separatie
opgeheven worden, waardoor de desbetreffende cliënt ...Minister Donner:Dat ligt besloten in het gevaarscriterium.De heer Hamel (PvdA):Ik kan de minister een heel eind volgen, maar nu doet zich de volgende
situatie voor. Er is een behandelplan. Er kan een discussie zijn over een
klacht over de toepassing van het behandelplan. Dat is begrijpelijk en daarvoor
gelden criteria. Stel echter dat er geen behandelplan is. Er is dan een probleem,
omdat het wel degelijk gaat om een veel breder spectrum dan alleen de toetsing
aan het behandelplan. Wat is in die situatie het antwoord van de minister
op de vragen van de heer Van de Beeten?Minister Donner:Als er geen behandelplan is, geldt nog steeds de vraag wat de grond voor
de klacht is. Nogmaals, de klachtgronden zijn beperkt opgesomd. De grond kan
dan niet zijn dat het overeengekomen behandelplan niet wordt uitgevoerd. Immers,
er is geen overeengekomen plan. Het zal dan gaan over andere zaken, zoals
de vraag of de tijdelijke noodsituatie al dan niet terecht is. Het kan ook
gaan om de wilsonbekwaamheid. De klachten gaan in die situatie over de vrijheidsbeperkende
maatregelen die genomen worden.De heer Hamel (PvdA):Uw antwoord is helder.Minister Donner:Voorzitter. Ik denk dat ik de vraag van de heer Holdijk duidelijk heb
beantwoord. Dat is ook besloten in het gebruik van het begrip "behandelaar".
Ook een nieuwe behandelaar van de patiënt zal gebonden zijn aan de uitspraak
van de klachtencommissie. Op die wijze kan men er natuurlijk niet onderuit
komen.Mevrouw Slagter vroeg of er onmiddellijk gevolg aan moest worden gegeven.
In beginsel moet dat wel. Het heeft alleen geen automatisch effect, omdat
bepaalde behandelingen afgebouwd moeten worden. Die kan men niet onmiddellijk
stoppen als bijvoorbeeld bepaalde pillen onder dwang zijn gegeven. Dat kan
zich voordoen. Het betekent evenmin dat de behandeling in het kader van de
Wet BOPZ wordt afgebroken. De behandeling wordt dus niet automatisch afgebroken,
maar de handeling waartegen de klacht is ingediend, moet worden afgebroken.De problemen zouden volgens de klachten inherent zijn aan de Wet BOPZ,
maar dat bestrijd ik. Deze klachtenregeling moet ook niet getroffen worden
omdat de wet ingewikkeld zou zijn. Ik ken de discussie over de vraag of naast
de interne, gedwongen behandeling een externe, gedwongen behandeling mogelijk
moet zijn. Zoals gezegd, ligt op dit moment een wetsvoorstel tot uitbreiding
van de verschillende mogelijkheden tot gedwongen behandelen bij de Raad van
State. Laat hier alleen geen misverstand over bestaan: er zal ook toegang
tot de rechter zijn indien er dwang wordt gebruikt tegen de vrijheden van
de patiënt in. In een dergelijke situatie hebben beide partijen de mogelijkheid
om cassatieberoep in te stellen. De enige vraag is hoe de toegang tot de rechter
wordt geregeld.Voorzitter: JurgensMinister Hoogervorst:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar inbreng in de eerste termijn. Hoewel
ik de eerste ondertekenaar van dit wetsvoorstel ben, was het een buitengewoon
verstandige beslissing om minister Donner bij de beantwoording voor te laten
gaan. Hij hield in mijn ogen een verhelderend betoog. De crux van de vragen
lag natuurlijk ook vooral in de juridische sfeer. Ik hoop dat minister Donner
het een en ander heeft kunnen verduidelijken.Het lijkt mij goed als ik schets waarover deze wet materieel gaat. Over
welke klachten hebben wij het eigenlijk? Meestal dienen patiënten een
klacht in als zij vinden dat zij ten onrechte of om een niet deugdelijke reden
in de separeercel zijn geplaatst. Een klachtencommissie kan hier een gemotiveerd
oordeel over geven. Ik denk dat het voor de positie van de behandelaar
inderdaad ook zeer belangrijk is om op te merken dat de instelling zelf een
dergelijke klachtencommissie organiseert en daar zelf een psychiater, dus
een deskundige in moet plaatsen. Dat kan een psychiater van de instelling
zelf zijn. Men kan ook beslissen om een andere klachtencommissie in te stellen
zodra men één keer of maar een halve keer meemaakt dat de klachtencommissie
niet naar behoren functioneert.Wij hebben de cijfers er nog eens op nageslagen en vastgesteld dat er
in het jaar 2003 minimaal 7600 en waarschijnlijk meer beslissingen over dwangbehandeling
in psychiatrische instellingen zijn genomen. Die ruim 7600 beslissingen leidden
slechts tot 215 klachten bij klachtencommissies. Van die 215 klachten werden
er slechts 64 gegrond verklaard. In minder dan 1% van de gevallen was
de klacht dus gegrond. Dat ligt voor de hand, want het gaat in dezen natuurlijk
om mensen met wie heel veel aan de hand is. Dat heeft mevrouw Dupuis terecht
opgemerkt. Zij zijn na een beslissing van de rechter gedwongen opgenomen en
via een andere trechter tot een behandeling gedwongen. Een patiënt heeft
dan al heel wat achter de rug. De vele besluiten jegens hem of haar worden
niet lichtvaardig genomen. Het zal dus niet zo vaak voorkomen dat een klachtencommissie
vaststelt dat er in een bepaald geval echt iets aan de hand is en dat een
deel van de behandeling moet worden stopgezet.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik denk dat de minister niet bedoelt dat de 64 gegronde klachten allemaal
over separatie en dwangbehandeling gaan, maar ook en vooral over bejegening
en miscommunicatie. Daar gaan ze namelijk meestal over.Minister Hoogervorst:Dat zou heel goed kunnen. Dat kan ik mij goed voorstellen.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Als het niet zo is, vind ik het nog wel een groot aantal, eerlijk gezegd.Minister Hoogervorst:Dat hangt ervan af hoe je ertegen aankijkt. Het lijkt mij dat mevrouw
Slagter gelijk heeft en dat het merendeel van de klachten niet tegen de zware
beslissingen wordt ingediend, maar tegen de algehele bejegening van de cliënt.
Daar kunnen natuurlijk ook echt fouten mee worden gemaakt.In de huidige dagelijkse praktijk en volgens de huidige wet is de behandelaar
van een patiënt die door de klachtencommissie in het gelijk wordt gesteld,
gebonden aan de beslissing van de klachtencommissie. De behandelaar moet dan
voor een andere behandeling kiezen. Dat gaat zo in de dagelijkse praktijk.
De behandelaar kan in de huidige praktijk niet naar een rechtbank stappen,
net zo min als de geneesheer-directeur in het algemeen kan zeggen dat de behandelaar
de beslissing van de klachtencommissie naast zich neer kan leggen en gewoon
moet doorgaan. Als de klachtencommissie de patiënt in het ongelijk stelt
en die het met de beslissing niet eens is, kan hij naar de rechtbank gaan.
Als die hem ook in het ongelijk stelt, heeft hij geen mogelijkheden meer en
is de beslissing definitief. Minister Donner vertelde al dat met dit wetsvoorstel
naast de verschillende technische aanpassingen van het klachtrecht, de wetsbepaling
van het cassatieberoep in werking kan treden. Dat cassatieberoep staat open
voor zowel de patiënt, als de behandelaar. Als dit wetsvoorstel niet
wordt aangenomen, kan dit geen doorgang vinden en staat het ook niet open
voor de behandelaar. Ik denk niet dat hier in veel gevallen gebruik van zal
worden gemaakt. Het lijkt mij dat de behandelaar alleen in zeer extreme gevallen
zo ver door wil gaan. Die extreme gevallen kunnen wel leiden tot de jurisprudentievorming
waarover de heer Holdijk het had. Kortom: als dit wetsvoorstel niet wordt
aangenomen, gaan niet alleen de verbeteringen in dit wetsvoorstel niet door,
maar hebben ook de behandelaars minder mogelijkheden dan zij dankzij de aanneming
van dit wetsvoorstel kunnen krijgen. De cassatiebepaling zal er immers voor
zorgen dat ook de behandelaar in cassatie kan gaan.Minister Donner heeft de vraag eigenlijk grotendeels beantwoord. De crux
van de vraag is natuurlijk of de behandelaar met lege handen staat als de
klacht gegrond wordt verklaard. Dat hoeft niet het geval te zijn als de behandeling
uit verschillende onderdelen bestaat. Als een behandelaar vindt dat zijn of
haar behandeling in de kern of de ziel wordt getroffen en hij of zij er niet
mee door kan gaan, kan hij de behandeling teruggeven aan de leiding van de
instelling of rechtstreeks overdragen aan een collega in de instelling. Dat
is het eenvoudigst. Er is niets wat dat in de weg zal staan.Mij lijkt dat minister Donner op de meeste andere punten is ingegaan.
Ik weet niet of het zinvol is om op dit moment in te gaan op de algemenere
aspecten van de wet en op de vraag of het niet allemaal te ingewikkeld is
geworden. Het is wel duidelijk dat ook de regering erkent dat de mogelijkheden
tot dwangbehandeling krachtens de huidige wet te mager zijn. Om die reden
hebben wij bij de Raad van State een wetsvoorstel liggen. Dan kunnen de mogelijkheden
daartoe worden uitgebreid. Ik kan hier verder niet veel over zeggen, juist
omdat dat wetsvoorstel bij de Raad van State ligt. De regering begrijpt de
onrust die bij de Kamer bestaat over het feit dat behandelaars te vaak niet
de behandeling kunnen geven die wenselijk is voor de patiënt.De heer Hamel (PvdA):Voorzitter. Minister Hoogervorst zegt dat de behandelaar de behandeling
kan overdragen, maar in de wet staat uitdrukkelijk dat de behandelaar zijn
gedrag moet veranderen of een beslissing moet herzien. Er staat niet in dat
hij de behandeling kan overdragen. Het gaat er in ieder geval altijd om dat
iemand anders het overneemt. In dit wetsvoorstel staat dat hij iets moet doen.
Dat is mijns inziens het probleem, want als was geregeld dat de instelling
handen en voeten moest geven aan de gegrondverklaring, had de behandelaar
het wel kunnen, maar niet hoeven doen. Dit verschil houdt mij bezig.Minister Hoogervorst:De behandelaar hoeft de klacht alleen maar in te willigen, als het ware.
Het onderdeel van de behandeling waartegen een klacht is ingediend, die gegrond
is verklaard, moet hij stoppen. Dat moet hij in ieder geval doen. Verder kan
hij kiezen om zelf met de behandeling door te gaan of om de behandeling aan
een ander over te dragen.De heer Hamel (PvdA):Het wordt nu iets te gemakkelijk gemaakt. Ik kan het goed volgen, maar
hier gaat het om het volgende. Volgens een behandelplan is er een relatie
tussen de patiënt en de behandelaar. De beslissing van de behandelaar
om de patiënt op een bepaald moment te separeren, is niet
zomaar een handeling, maar een vrij cruciaal gebeuren, ook in de relatie tussen
de psychiater en de patiënt. De patiënt kan zeggen dat hij dat onzin
vindt, waarop de psychiater kan zeggen dat hij het cruciaal vond en dat hij
dat op dat moment de beste manier vond om de patiënt tegen zichzelf te
beschermen. Daar gaat de discussie steeds over. Op een dergelijk moment moet
de psychiater eigenlijk op zijn schreden terugkeren. Daarmee kan een deel
van zijn integriteit worden aangetast. Dat is in mijn ogen niet het geval
als een ander het overneemt. De klachtencommissie kan daarvoor op heel andere
gronden toestemming geven. Het gaat nog steeds om de vraag wie het aanspreekpunt
is: de psychiater of de instelling.Minister Hoogervorst:Dat is in eerste instantie de behandelaar, want tegen zijn optreden is
een klacht ingediend, die gegrond is verklaard. Daarom moet hij ophouden met
dat onderdeel van de behandeling. Punt. Wat daarna gebeurt, staat volledig
open. Ik geloof dat minister Donner het beter kan uitleggen dan ik.Minister Donner:Nogmaals, wij stuiten hier op terminologie in de wet. De wet regelt nu
eenmaal dat voor de patiënt een behandelaar wordt aangewezen. Niet de
instelling behandelt dus, maar een behandelaar. De wet regelt dat de beslissing
van de commissie moet worden opgevolgd. De beslissing richt zich tot de behandelaar.
Dat hoeft niet de persoon te zijn die de eerste beslissing nam. Het kan een
andere persoon, een andere psychiater zijn, maar hij is de behandelaar van
deze patiënt. Dit staat gelijk aan de wetgeving in het kader van rechtsvordering
volgens welke de rechter iets moet doen als de hogere rechter iets heeft gedaan.
Dat betekent niet dat de rechter die de zaak de eerste keer heeft behandeld,
zijn beslissing terug moet draaien. Het kan best een andere rechter zijn.
In ieder geval moet de rechter dat doen. Ik spreek dus in de wet niet de persoon
aan, maar de functionaris, degene die behandelt. Daarom is de situatie die
de heer Hamel bedoelt, volstrekt mogelijk. De eerste behandelaar die een beslissing
tot zijn spijt niet kan uitvoeren, kan tegen een instelling zeggen dat die
een andere behandelaar moet aanwijzen. De wet regelt niet dat de instelling
behandelt, maar de behandelaar.De heer Hamel (PvdA):Waarom is dan in de toelichting steeds sprake van de behandelaar c.q.
de betrokken arts? Dat is niet abstract. Daar kan ik mij wel iets bij voorstellen.Minister Donner:Het gaat om de betrokken arts, waartoe het zich richt. Daarom wordt ook
de term "c.q." gebruikt. De behandelaar moet het doen, in dat geval
de betrokken arts. Laat daarover geen misverstand zijn. Die mogelijkheid biedt
de wettelijke regeling. De wet staat dat niet in de weg. Degene die behandelt,
zal de beslissing moeten uitvoeren.De voorzitter:Uit een onderonsje met mevrouw Dupuis heb ik begrepen dat er leden zijn
die behoefte hebben aan schorsing van het debat, opdat een zekere rust ontstaat
om de zaak nog eens te beoordelen naar aanleiding van de eerste termijn. Ik
zie dat deze mening wordt gedeeld door de woordvoerders: de heer Hamel, mevrouw
Slagter en de heer Van de Beeten. Ik denk dat dit minister Donner en, om andere
redenen, de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport goed uit kan komen.Ik stel voor om tegemoet te komen aan de wens van de leden en het debat
in tweede termijn over dit wetsvoorstel uit te stellen. Waarschijnlijk zal
het volgende week worden voortgezet, maar het tijdstip zal in overleg met
beide ministers worden vastgesteld.Daartoe wordt besloten.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-176-187.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl