Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Spoedwet wegverbreding en de Tracéwet in verband met de vereenvoudiging van de onderzoekslast (Wet versnelling besluitvorming wegprojecten) (31721)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 1331-1343

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-04-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 26, pagina 1331-1343

24-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31721Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 24 maart 2009)Pagina 1390-1391
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent energie-efficiëntie (Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie) (31320) en van het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (31374)Pagina 1381-1389
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Spoedwet wegverbreding en de Tracéwet in verband met de vereenvoudiging van de onderzoekslast (Wet versnelling besluitvorming wegprojecten) (31721)Pagina 1359-1381
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Spoedwet wegverbreding en de Tracéwet in verband met de vereenvoudiging van de onderzoekslast (Wet versnelling besluitvorming wegprojecten) (31721)Pagina 1331-1343
Stemming over een motie, ingediend bij het Europadebat in het kader van de behandeling van de brief van de minister en staatssecretaris van Buitenlandse Zaken met de Staat van de Europese Unie 2008-2009 (31702, nr. 1), de bijlagen bij de Staat van de Europese Unie 2008-2009 (31702, nr. 2), het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2009 (31700 V) en het wetsvoorstel Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (31792 V), te weten de motie-Van der Linden c.s. inzake het versterken van het bewustzijn van het belang van mensenrechten, democratie en rechtsstaat (31702, 31700 V, A)Pagina 1316-1316
Lijst van besluiten (dinsdag 24 maart 2009)Pagina 1389-1390
Presentie en opening (dinsdag 24 maart 2009)Pagina 1315-1315
Stemmingen over het wetsvoorstel Regels inzake de volledige liberalisering van de postmarkt en de garantie van de universele postdienstverlening (Postwet 20..) (30536), en over de motie-Schouw c.s. inzake het overleggen van een herijkte visie over het beleid rond de verhouding markt en overheid aan de Eerste Kamer in de loop van dit jaar (30536, U)Pagina 1315-1316
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent energie-efficiëntie (Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie) (31320) en van het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (31374)Pagina 1343-1359
Behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent energie-efficiëntie (Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie) (31320) en van het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteits¿wet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (31374)Pagina 1316-1331

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Spoedwet wegverbreding en de Tracéwet in verband met de vereenvoudiging
van de onderzoekslast (Wet versnelling besluitvorming wegprojecten) (31721).De voorzitter:Ik heet de minister van Verkeer en Waterstaat en de minister van VROM
van harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.De heer Hofstra (VVD):Mevrouw de voorzitter. Het zal u niet verbazen dat de VVD-fractie altijd
voorstander is van een goede infrastructuur. Vervoer is de bloedsomloop van
onze samenleving en goed vervoer betekent goede economische en goede maatschappelijke
ontwikkelingen. In de tijd van economische neergang waarin wij ons nu bevinden,
geldt dat nog sterker. Zelfs projecten moeten naar voren worden gehaald, niet
als werkverschaffingsobject – het is zinvolle werkgelegenheid –
maar vooral omdat het op korte termijn kan leiden tot grote profijtelijke
resultaten voor velen, elke dag weer. Wij willen in het bijzonder nu aandacht
vragen voor die werken die al gerealiseerd zijn, maar die nog niet in gebruik
zijn genomen om welke reden dan ook. Het is in deze tijd van economische teruggang
vooral zaak om daarmee spoed te betrachten. Ik noem de trein naar Parijs.
Wij hebben een prachtige spoorlijn, maar geen trein. De minister van Verkeer
en Waterstaat zei heel vriendelijk tegen de Tweede Kamer: zodra die gaat rijden,
bel ik u. Maar zou de minister, gelet op de geweldige investering die wij
daarvoor hebben gedaan, nu tegen ons kunnen zeggen: dan gaat die rijden? Wij
zouden dat heel prettig vinden. Dat is dan bijvangst; onze hoofdvangst vandaag
is iets anders. Ik verwijs u graag naar de aanbeveling die unaniem is aangenomen
door het Beneluxparlement. Dat college, dat niet zo vaak in dit huis wordt
aangehaald, heeft op 14 maart jongstleden unaniem gezegd: dit moet toch
als de wiedeweerga gebeuren.Nu zult u, mevrouw de voorzitter, zeggen: maar deze wet gaat toch over
wegen? Ja, dus ik stap van het spoor af en ik neem u mee naar de A12, de weg
van Den Haag via Utrecht naar Nijmegen en Arnhem en naar Duitsland. Als u
rijdt tot kilometerpaaltje 50,0, dat u aan de rechterkant van de weg kunt
zien staan, moet u eens naar links kijken. Daar ziet u een mooie doorgetrokken
witte streep. Gelukkig rijden de meeste automobilisten altijd rechts van die
streep. Maar aan de linkerkant ligt bijna nog mooier vijf meter zwart asfalt.
Dat ligt er al jaren. Er zijn momenten dat ik er langer naar kan kijken dan
mij lief is, want dan staan wij stil. En dan zie ik al bijna het gras er doorheen
groeien. Ik kan u melden dat Rijkswaterstaat zijn werk zo goed doet dat dit
nog niet gebeurt en ook niet zal gebeuren, maar wij moeten wel als de wiedeweerga
ook over die strook heen kunnen. Waarom kan dat niet? Dat schijnt een bepaling
te zijn in de MER. Wij vinden dit soort dingen onacceptabel en zijn heel blij
dat deze wet ook dit tot het verleden laat behoren.Wij zijn blij met deze wet, maar wij zien die als een eerste stap. Wij
kennen de Nota Mobiliteit, het beleid dat is uitgestippeld tot 2020. Natuurlijk
zijn wij voor het stimuleren van alternatieven, zowel bij het personenvervoer
als bij het goederenvervoer. Maar wij weten allemaal dat er nog heel veel
vervoer overblijft op de weg en dat wij, ook internationaal gezien, met name
in onze Randstad en ook in andere delen van het land met een veel te slechte
bereikbaarheid te maken hebben en dat er beslist verbetering in nodig is.Wij kennen het beleid van de drie B's: het bouwen, het benutten en het
beprijzen. Het benutten is prima. Met slimme dingen, ook ICT-oplossingen,
kunnen wij voorkomen dat er al te veel congestie ontstaat en kunnen wij ervoor
zorgen dat verkeer om congestiegebieden heen wordt geleid. Dat moeten wij
ook zeker doen. Er liggen ook goede kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven.
Het beprijzen is wat wij liever "anders betalen voor mobiliteit" noemen: defiscalisering
van de auto, een prachtige kreet voor een liberaal. Dat is het systeem van
eerlijkere verrekening en vooral duurzame financiering van onze infrastructuur
op termijn. Maar dat prachtige systeem leidt er niet automatisch toe dat files
als sneeuw voor de zon zullen verdwijnen. Onze stelling is dat er nog heel
veel moet worden gebouwd, ook al doen wij nog zo veel aan benutten en zouden
wij het plan Anders betalen voor mobiliteit invoeren. Het kan niet zo zijn
dat het bij de spoedwet blijft, want we moeten verder; niet alleen moeten
we meer, maar ook anders bouwen.Op bijna alle snelwegen zijn naar onze smaak meer rijstroken nodig. Er
moeten meer scheidingen worden aangebracht tussen zwaar en licht verkeer,
vooral in het gebied rond Rotterdam, waar je met heel veel vrachtverkeer te
maken hebt. Er moet een splitsing zijn tussen verkeer over korte en lange
afstanden. De snelwegen waren ooit bedoeld voor het langeafstandsverkeer,
maar raken elke dag verstopt door forenzen die deze wegen voor een paar kilometer
gebruiken.Dat betekent dat de lokale en regionale verbindingen buiten de snelwegen
om moeten worden opgeschaald. Dat is heel moeilijk, want provincies en gemeenten
vinden het leuk om rotondes, drempels en paaltjes te maken, en dat moet dus
helemaal anders. Wij zullen ook meer ondertunnelingen moeten maken om het
ruimtelijk goed in te kunnen passen en eindelijk ook eens een keer dubbeldekswegen
aanleggen. Ik beveel dat vooral aan rond Rotterdam. Wij hebben niet al te
veel ruimte op de ruit en dat moet beslist gebeuren. Dat lijkt mij een uitstekend
project om te doen.Als wij nog zoveel moeten bouwen, is het beslist nodig om de procedures
te versimpelen en het gemakkelijker te maken om die plannen uit te voeren.
Je mag er best een tijdje over nadenken en een aannemer moet
ook een goed voorstel kunnen uitwerken, maar dan moet het toch een keer gebeuren.
Daar zou het politieke primaat weer terug moeten komen.De heer Schouw (D66):Als wij geen Rijksbouwmeester hadden gehad, zou ik de heer Hofstra kandidaat
stellen, want hij heeft een hartstikke leuk, ambitieus verhaal, maar ik vraag
mij af hoe hij de uitwerking ziet in verband met de luchtkwaliteit. Dubbeldekswegen
zijn prachtig, maar wat voor flankerend beleid zou hij dan willen voeren voor
de luchtkwaliteit?De heer Hofstra (VVD):Een feit is dat de motoren van personen- en vrachtauto's de laatste tien,
vijftien jaar ontzettend veel schoner zijn geworden. Dat vergeten wij nog
wel eens. Weliswaar groeit het volume ook, maar ik lees af en toe in de krant
dat er misschien heel goede mogelijkheden zijn voor elektrische auto's. De
techniek kan ons veel meer helpen dan wij vaak denken. In die zin zijn wij
optimistisch dat wij er met dat soort oplossingen wel kunnen komen. Uiteraard
moet je randvoorwaarden hanteren voor een goed leef- en woonmilieu, daar ben
ik het helemaal mee eens, maar de mogelijkheden zijn veel groter dat we nu
denken.Wij zijn principieel voor dit wetsvoorstel, maar hebben toch wel zorgen
of het niet te weinig en te laat is. Hoe effectief en hoe robuust is dit wetsvoorstel?
Dat was ik afgelopen zondag aan het ontbijt aan het overpeinzen, toen ik zag
dat ik niet de enige was. Ik keek in De Telegraaf op Zondag en toen zag ik
dat de minister-president nog verder wil gaan. Hij zegt dat wij nu een crisis
hebben en dat wij plannen snel moeten kunnen uitvoeren. Mijn dringende vraag
aan beide bewindslieden is: wat bedoelt de minister-president? Wat wil hij
nog meer doen in deze wet of eventueel in een volgende wet om dit voor elkaar
te krijgen?Ik trof in deze krant ook een opmerking aan over regelvrije gebieden en
die sprak mij iets minder aan. Ik zou liever zeggen dat het overal en altijd
in Nederland simpeler moet kunnen en niet in een paar gebieden, want dat geeft
alleen maar weer gedoe. Het is ook pikant dat de minister-president deze opmerking
maakte terwijl dit wetsvoorstel zich verplaatste van de Tweede naar de Eerste
Kamer. Zouden wij er nog iets aan kunnen of moeten wijzigen? Graag hoor ik
een uitleg van de bewindslieden hoe wij dit moeten duiden.Hoe dan ook, de vraag is wanneer de werken echt beginnen. Je hoort ook
wel verhalen dat het hier of daar misschien toch weer tegenzit. Is alles medio
2011 klaar, om maar een willekeurig tijdstip te noemen, of zijn bepaalde werken
op deze lijst dan nog niet klaar? Als dat zo is, zou ik dat graag horen, want
dan gaan wij ervan uit dat de rest gewoon klaar is. Is er nog een probleem
met de budgetten of past het allemaal keurig binnen de oude bedragen?Wat betreft de robuustheid vraag ik de minister van VROM of het goed gaat
met het NSL. Wordt dat programma tijdig goedgekeurd door Europa? Kan zij iets
zeggen over de toetsing aan de zogenaamde 1%-norm? Het verkeer groeit
natuurlijk snel, maar we moeten onder die 1%-norm blijven. Ik hoor
graag een toelichting of dat lukt.Milieudefensie gaat weer bezwaar maken tegen verbreding van de A4 bij
Leiderdorp, las ik in de krant. De hamvraag is wat de regering gaat doen als
er weer een kink in de kabel komt, door wie dan ook. Gaan wij dan volledig
ontkoppelen, een nog simpelere wet maken of de procedures weer aanpassen?
Nu wij deze kant op gaan, kan het niet nog een keer misgaan.In het wetsvoorstel staat dat meer gebruik zal worden gemaakt van vuistregels.
Dat spreekt mij wel aan, zeker als daardoor de pseudoregels, waar het van
stikt in de milieuwetgeving, kunnen worden vervangen. Wij hebben eerder de
schriftelijke vraag gesteld om voorbeelden te geven van hoe dat werkt, maar
daar zijn wij nog niet veel wijzer over geworden.Ik zei al dat wij dit zien als een eerste stap, maar dat daarna nog heel
veel moet gebeuren. Wij moeten ons ook realiseren dat de werken die nu worden
uitgevoerd, relatief simpel zijn. Ik denk aan de snelweg A50 van Oss naar
Apeldoorn. Daar lagen vluchtstroken die worden gebruikt, een lampje erboven,
prachtig, dan loopt het verkeer een stuk vlotter door, maar dan moeten wij
nog de Maas, de Waal en zelfs de Rijn over. Als de weg nog breder moet worden,
en ik voorspel dat dit moet, wordt het wel een heel groot en duur project.
Met andere woorden, bij bijna elk spoedwetproject komt er een project achteraan,
ook af en toe in de hoogte zoals ik al zei, om de zaken goed op te lossen.In de voorstellen zie ik dat er allerlei andere dossiernummers zijn die
hier ook betrekking op hebben. Het initiatiefwetsvoorstel over de bestuurlijke
lus is hier gearriveerd, maar wij krijgen er nog een van de regering. Dat
lijkt mij niet echt efficiënt, want dan hebben wij twee wetsvoorstellen,
die op elkaar afgestemd moeten worden. Zo zijn er verschillende wetten. Zou
de regering niet één slagvaardig nieuw wetsvoorstel kunnen leveren,
waarin alles is geïntegreerd? Geen regelvrije gebieden, maar simpele
wetgeving voor alle plekken in Nederland, overal en altijd, zodat wij aan
de slag kunnen. Mogen wij ervan uitgaan dat de Spoorwegen daarin ook een plekje
krijgen? ProRail zou het wel prettig vinden als het bij het spoor wat sneller
kan, maar dat zit er nu niet in.De MER wordt bij deze spoedwet feitelijk bijna afgeschaft. Mogen wij ervan
uitgaan dat dit straks ook zal gebeuren in de standaardwetgeving, vraag ik
aan de minister van VROM, zodat de MER grotendeels niet meer wordt toegepast
bij de aanleg en verbetering van snelwegen, conform een eerdere motie van
de Tweede Kamer?Verder moeten inspraak en beroep worden aangepakt, want er is vaak bezwaar
of beroep van mensen die misschien wel een ideologische relatie met een project
hebben, maar niet een zakelijke of directe. Als de regering en het nationale
parlement een uitspraak hebben gedaan over een structuurschema waar zo'n weg
in zit, lijkt het ons dat het niet aangaat om een aantal jaren later nog dat
soort ideologische discussies te voeren. In onze wijze van zien zouden deze
gewoon kunnen worden afgekapt.De heer Smaling (SP):In onze samenleving is er een soort driehoek van publiek, privaat en de
civil society. Milieudefensie vormt een onderdeel van de inrichting van onze
maatschappij en maakt bezwaar tegen het traject Burgerveen-Leiderdorp. Ik
vind dit een vorm van ngo-bashing waarmee geen recht wordt gedaan aan hoe
de maatschappij volgens mij in elkaar zit, waarbij de burger zich ook vertegenwoordigd
voelt door die ngo's in het uiten van zijn zorgen.De heer Hofstra (VVD):Ja, natuurlijk, zo zit het nu in elkaar, maar de vraag is of dat ook altijd
zo moet blijven. Soms zijn er ook wel bezwaren waarbij ik denk dat het doel
niet hoger is gelegen dan het maken van bezwaar en het vertragen van een project
dat voor de samenleving nuttig is.Natuurlijk moeten mensen altijd hun visie kenbaar kunnen maken. In onze
gedachtegang kan iedereen inspreken op het moment dat het structuurschema
ter visie ligt. Uiteindelijk wordt er een besluit genomen en dan moet het
langzamerhand afdalen in de hiërarchie van bezwaarprocedures. Als iemand
dan zijn huis uit moet, wat een heel erge situatie is, of anderszins, dan
is hij er direct bij betrokken. Die mensen moeten goed worden gehoord en zo
nodig goed schadeloos worden gesteld. Maar als wij de N33 in Oost-Groningen
willen verdubbelen, moeten wij niet een bezwaarschrift uit Zuid-Limburg krijgen
van iemand die niet van dubbelbaanswegen houdt. Of omgekeerd, maar ik weet
niet of Oost-Groningers dat doen, want dat zijn bescheiden mensen, zoals men
weet.Ik heb het tegengaan van de fragmentatie al genoemd, maar wij willen toch
bepleiten om te proberen tot één integrale wetgeving te komen.
Wij moeten verder durven te gaan dan wij misschien nu doen. Overigens sluit
ik daarmee enigszins aan op mijn reactie op de interruptie. Ik wijs op de
motie (29800-XII, nr. 24) die ooit door de Tweede Kamer is aangenomen. Ik
zal nu niet de indiener noemen. Daarin werd aan de regering gevraagd om de
MER-procedure bij snelwegprojecten sterk te kortwieken. Hartelijk dank, want
dat is nu via dit wetsvoorstel gebeurd. Er werd echter nog een tweede verzoek
gedaan in die motie, namelijk om bij de bezwaarschriftenprocedure alleen maar
de regels te hanteren die golden op het moment van het politieke besluit.
Bij heel veel trajecten die vertraagd raken, komen er immers iedere keer nieuwe
regels, waardoor alles weer opnieuw moet. Het vervelende bij die motie was
dat zij later zoek was geraakt op het departement toen zij was aangenomen.
Later zei de toenmalige minister: zij kan niet worden uitgevoerd. Ik zou echter
niet weten waarom de motie niet kan worden uitgevoerd. Daarom vraag ik nu
met klem aan beide bewindslieden: kan die nu niet worden uitgevoerd?Mevrouw de voorzitter. Kan het misschien ook weer zoals wij het vroeger
deden? Toen hadden wij een Rijkswegenplan. Daarin stond een weg nummer 3.
Ik geef even een voorbeeld van een weg die nooit is gebouwd, of althans maar
een heel klein stukje. Die weg stond daarin en dan wist je waar je aan toe
was. Het project werd dan gewoon uitgevoerd. Tegenwoordig is dat niet meer
zo. Kunnen wij die koppeling dus niet veel directer maken?Dan kom ik op de lex specialis. Ik verwijs naar de noodwet die wij een
aantal jaren geleden hebben gemaakt om de dreigende overstroming bij de grote
rivieren tegen te gaan. Dat werkte toen op zich heel erg goed. Dus een lex
specialis is een noodwet. Het advies van de heer Friso de Zeeuw en een aantal
anderen is ook interessant. Misschien kan de minister van VROM daarop reageren.
De heer De Zeeuw vindt dat het allemaal zo ingewikkeld is geworden, vooral
door die milieuregels. Hij vraagt zich af of wij het politieke primaat weer
kunnen herstellen. Dan maakt een gemeente, provincie of het Rijk een afweging
bij die ongelijksoortige dingen en als zij iets besluiten, dan is het zo en
moet het gewoon kunnen worden uitgevoerd.Het enige amendement dat door de Tweede Kamer is aangenomen, is het amendement
op stuk nr. 8 inzake artikel 21. Dat heeft in mijn ogen een wat destructief
karakter, want daarmee wordt geprobeerd de versimpeling terug te brengen van
een wat langere lijst naar een wat kortere lijst. Wij gaan ervan uit dat dit
amendement geen rol meer speelt in de nieuwe standaardwetgeving die wij hopelijk
tegemoet kunnen zien.Wanneer kunnen wij de nieuwe wetgeving tegemoet zien? Het kabinet is ongeveer
halverwege zijn beoogde termijn. Ik heb in het begin al gevraagd: kunnen deze
spoedwetprojecten ook voor medio 2011 worden uitgevoerd? Het is heel belangrijk
dat wij zo snel mogelijk de nieuwe, verdergaande integrale wetgeving hebben,
zodat deze regering, en anders een volgende regering, daar heel goed mee aan
de slag kan.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Voorzitter. Ik kan bijna niet de neiging weerstaan om uitgebreid in te
gaan op het verhaal van de heer Hofstra. Hij doet voorkomen dat wetten en
regels er uitsluitend zijn als hindermacht en niet als bescherming van alles
wat wij in deze samenleving en rechtsstaat menen te moeten beschermen.Vandaag behandelen we een wijziging op de Spoedwet Wegverbreding. Deze
wet is in 2003 aangenomen met de bedoeling om slechts enkele jaren van kracht
te zijn om een beperkt aantal weginfrastructuurprojecten versneld uit te voeren.
Daarna zou worden voorzien in de beoogde tijdwinst door een herziening van
de Tracéwet. Het op termijn naast elkaar bestaan van twee wetten werd
zowel door de regering als door alle woordvoerders toentertijd als ongewenst
beschouwd. De spoedwet van 2003 heeft echter niet aan haar doel van versnelling
beantwoord, vandaar dat er een wijziging voorligt. Dat is een wijziging van
een tijdelijke wet voor 30 nauwkeurig omschreven projecten. Wanneer deze projecten
uitgevoerd zijn, wordt de wet opgeheven. Dat hebben wij uit het heldere antwoord
van de regering in de memorie van antwoord op vragen van onder andere onze
fractie begrepen. Daar kan toch geen misverstand over bestaan, zo vragen wij
de regering ons nogmaals te bevestigen.Het accent bij de behandeling in 2003 in de Eerste Kamer lag niet bij
de luchtkwaliteit, maar bij de geluidshinderproblematiek. De Eerste Kamer
heeft toen unaniem de motie-Eversdijk aangenomen, waarin wordt gevraagd om
parallel aan de opstelling van het ontwerpwegaanpassingsbesluit ook het gemotiveerde
plan voor het treffen van geluidsmaatregelen op te stellen en daarvoor maximaal
een tijdpad van vijf jaar te nemen. Wij hebben in het verslag de vraag gesteld
of de maatregelen die in deze motie worden voorgesteld, ook daadwerkelijk
toegepast zijn, dan wel zullen worden op de 30 projecten die limitatief opgesomd
onder deze wet vallen. Met andere woorden, is en wordt de motie-Eversdijk
uitgevoerd? Moties nemen wij immers niet voor niets aan, ook al lijkt het
af en toe anders. Het antwoord dat wij krijgen, is summier. Gesteld wordt
dat alleen voor de projecten die zijn opgenomen op de B-lijst, een geluidsplan
hoeft te worden opgesteld. Zo hebben wij dat echter niet begrepen uit het
nalezen van de stukken over de behandeling van deze wet in 2003. In de memorie
van toelichting aan de Eerste Kamer van april 2003 staat als
antwoord op vragen van de fracties van de VVD en het CDA dat de geluidsmaatregelen
voor de projecten op de A-lijst eerder zullen worden uitgevoerd dan het geval
zou zijn bij uitvoering op basis van de reguliere wetgeving. Ook wordt zekerheid
geboden over de aanpak van geluidsproblemen. Wij herhalen daarom de vraag
of bij de voorliggende 30 projecten een gemotiveerd plan voor het treffen
van geluidsmaatregelen aanwezig is en of die maatregelen ook op redelijke
termijn worden uitgevoerd.In dit verband herinneren wij de regering en vooral de minister van VROM
eraan dat tenminste vijf jaar geleden door de toenmalig verantwoordelijke
bewindsman voor het milieu, staatssecretaris Van Geel, een toezegging is gedaan
aan de Eerste Kamer om de lappendeken die de Wet geluidhinder na alle wijzigingen
en interpretaties is geworden, geheel te herzien. Wanneer wordt die belofte
ingelost?In het verslag hebben de PvdA-fractie en andere fracties erbij stilgestaan
dat verzoeken van een meerderheid in de Tweede Kamer om het door de regering
gewijzigde voorstel opnieuw voor nader advies aan de Raad van State voor te
leggen, een- en andermaal door de regering zijn geweigerd. Op deze vragen
wordt in de memorie van antwoord het nogal botte antwoord gegeven dat de regering,
de discussie in de Tweede Kamer overziende, gesterkt is in haar opvatting
dat een nader advies niet nodig was. Op geen enkele manier wordt ingegaan
op de context waarbinnen in ieder geval de PvdA-fractie deze problematiek
in het verslag aan de orde heeft gesteld. Dat betreuren wij en meer dan dat:
wij vinden dat een slecht voorteken voor de wijze waarop de regering omgaat
met het advies van de commissie-Elverding, "Sneller en Beter". Het was namelijk
juist die context die wij omschreven en nu herhalen, in de hoop en verwachting
dat beide bewindslieden nu wel bereid zijn om ook op die context te reageren.De commissie-Elverding stelt zeer nadrukkelijk dat men vaak niet de tijd
neemt voor een zorgvuldige afweging van belangen en het adequaat analyseren
van de voetangels en klemmen in de verkenningsfase, die voorafgaat aan de
planvorming en vervolgens de besluitvorming. Wij vroegen ons in het verslag
af of er geen vergelijking is te trekken met de totstandkoming van wetgeving
in het algemeen en met de schermutselingen tussen Tweede Kamer en regering
over het vragen van nader advies aan de Raad van State bij dit wetsvoorstel
in het bijzonder. Om echt tijd uit te trekken in de voorfase van de besluitvorming
is volgens de commissie-Elverding een ambtelijke en bestuurlijke cultuurverandering
nodig, waarin bereidheid bestaat om naar de verschillende belanghebbenden
en deskundigen te luisteren en om niet bij voorbaat te oordelen dat het gelijk
aan de ene of de andere kant ligt.De argumentatie van de regering om geen nader advies aan de Raad van State
te vragen, was dat de wijzigingen niet ingrijpend waren en een nader advies
te veel tijd zou vragen. Overigens is dat in de memorie van antwoord herhaald.
Omdat de Tweede Kamer die opvatting niet deelde, ontstond er een wekenlange
strijd, die veel tijd en ergernis heeft gekost. Het argument van de tijdwinst
is door het gekibbel verdampt. Wat dat betreft, kan er zeker een parallel
worden getrokken met het gekibbel bij planprocessen in de fysieke infrastructuur. Wij herhalen de vraag die in het verslag is gesteld: als de regering,
alles overziende en achteraf geoordeeld, terugkijkt op de gang van zaken,
zou een nader advies van de Raad van State om twee redenen dan toch niet voor
de hand gelegen hebben? De eerste meer procedurele reden is of bij een verschil
in beoordeling tussen de Tweede Kamer en de regering over het begrip "ingrijpende
wijziging", niet het zekere voor het onzekere genomen moet worden. Ligt het
dan niet voor de hand om in geval van zo'n duidelijke wens dat verzoek te
honoreren?Onze fractie meent dat een welwillende houding ook in planvoorbereidingsprocessen
de voorkeur verdient boven het herhalen van het eigen gelijk. Naar ons oordeel
is dat ook waarover in het advies van de commissie-Elverding gesproken wordt.
Is de regering dat met ons eens?Nadat het argument van de tijdwinst was weggevallen, was het aangrijpen
van de gelegenheid om te toetsen of het aanvaardbaar en juridisch houdbaar
is om de kilometerbeprijzing bij de voorliggende 30 projecten generiek buiten
beschouwing te laten, de tweede reden om alsnog te besluiten de Raad van State
om nader advies te vragen. De argumentatie van de regering om bij deze 30
projecten de kilometerbeprijzing niet mee te nemen als afwegingsfactor, klinkt
redelijk. Ook na effectuering van het prijsbeleid zal het verwachte verkeersaanbod
op deze trajecten immers zo omvangrijk zijn dat verbreding noodzakelijk is.
Toch zou een nader advies van de Raad van State juist op dit punt het standpunt
van de regering alleen maar hebben kunnen versterken, mede omdat er door diverse
deskundigen – zie ook de NRC van 19 maart jongstleden – verschillend
over gedacht wordt.De argumentatie van de regering dat geen rekening gehouden kon worden
met het prijsbeleid, omdat daarvoor de benodigde wetgeving ontbreekt, roept
bij ons grote vragen op. Voor zover wij hebben begrepen, heeft deze regering
het vaste beleidsvoornemen kenbaar gemaakt om in 2012 het prijsbeleid in te
voeren. Daar hoeven wij toch niet aan te twijfelen? Als het prijsbeleid in
2012 wordt ingevoerd, horen de voorbereidingen daarvan nu toch in volle gang
te zijn? Wij veronderstellen dat de wet dan van kracht kan zijn, terwijl mogelijk
niet alle 30 projecten uit deze spoedwet in uitvoering genomen zijn. Zal dat
niet leiden tot nieuwe discussies en dus tot vertraging op dat moment? Is
het trouwens juist dat, zoals in datzelfde artikel in de NRC van 19 maart
werd verondersteld, niet alleen bij deze 30 projecten het prijsbeleid buiten
beschouwing gelaten wordt, maar ook bij de uitbreiding van de weginfrastructuur
rondom Utrecht?Wij hopen dat de regering de samenhang tussen de doorwerking van het prijsbeleid
en de luchtkwaliteit voldoende serieus neemt om ervoor te zorgen dat niet
wederom vertraging optreedt. Dan wordt immers alsnog niet voldaan aan de Europese
richtlijn luchtkwaliteit, waarvan de regering hoopt en verwacht dat uitstel
tot 2015 verkregen gaat worden. Maar 2015 is niet ver weg; er resteren slechts
zes jaren voor het treffen van afdoende maatregelen om aan die richtlijn te
voldoen. In het NSL, waarover wij de komende maanden in deze Kamer nog van
gedachten zullen wisselen, wordt expliciet uitgegaan van de doorwerking van
het prijsbeleid. Daarom is haast geboden om dit beleid daadwerkelijk binnen
de aangegeven termijn wettelijk te verankeren. Dit kabinet
hoort onomkeerbare stappen daartoe genomen te hebben, zoals minister Eurlings
in het begin van deze regeerperiode heeft gezegd. Dit betekent dat de wetgeving
begin 2011 haar beslag zal moeten krijgen. Gaat dat lukken?De komende maanden zal het NSL worden behandeld in deze Kamer. Mijn fractie
zal dan ook nader met de regering van gedachten wisselen over de betekenis
van de toetsing van de luchtkwaliteitseisen op programmaniveau in plaats van
het vaststellen van de grenswaarden op projectniveau. Dit kan namelijk aanleiding
geven tot brede discussies en diepgaande meningsverschillen met omwonenden
en belanghebbenden die op projectniveau constateren dat de normwaarden overschreden
worden, waarop zij te horen krijgen dat de wettelijk vastgelegde meetmethode
geen rekening houdt met de werkelijkheid, maar met een theoretische programmatoets.
Dit kan gevolgen hebben voor de uitspraak van de bestuursrechter inzake bezwaren
van belanghebbenden die een gemotiveerde zienswijze hebben ingediend tegen
het Tracébesluit. Of zien wij dat geheel verkeerd?Tot slot kom ik op twee vragen die direct met de actualiteit hebben te
maken. Ten eerste. Is het juist dat de reeds in gang gezette procedures rond
de verbreding van de A58 Bergen op Zoom-Eindhoven en de A67 Eindhoven-Venlo
stopgezet zijn, omdat voorrang verleend moet worden aan de uitvoering van
de 30 projecten uit deze spoedwet?Ten tweede. Dit weekend, en ook gisteren in de NRC, werden wij verrast
met mededelingen dat in het crisisberaad van de regering wordt nagedacht over
en gewerkt aan een crisis- en herstelwet. Dat betreft dus een nieuwe spoedwet.
Het doel van deze wet is om procedures te versnellen door middel van één
besluit, waarin alle vergunningen voor bouwprojecten vermeld staan, met "regelvrije
gebieden" en inperking van de inspraakprocedures. Deze informatie heb ik overigens
uit de NRC van 23 maart jongstleden gehaald.Graag horen wij van de beide bewindslieden, omdat zij met name in dit
verband genoemd worden, of dit bericht op realiteit berust en of wij na deze
spoedwet een nieuwe wet kunnen verwachten waarin mogelijk zelfs van Europese
regelgeving afgeweken kan worden. Het enthousiasme van praktijkhoogleraar
Friso de Zeeuw naar aanleiding van dit bericht doet ons waakzaam zijn. De
heer De Zeeuw heeft onlangs een essay over dit onderwerp geschreven. Hij houdt
daarin een pleidooi om een nieuwe wet te maken waarmee lokale bestuurders
kunnen afwijken van Europese regelgeving die in Nederlandse wetgeving is vertaald.Het kan toch niet waar zijn dat de regering naast het werken aan de Invoeringswet
omgevingsvergunning, de eerste en tweede tranche van de AMvB Ruimte, de Tracéwet,
de wijziging van de Wet milieubeheer en het omzetten van het advies van de
commissie-Elverding in een actieplan, nog een nieuwe wet wil maken die tot
doel heeft om bouwprojecten in deze periode van recessie te versnellen? Wie
weet dan nog waar hij aan toe is? Veranderingen buitelen immers over elkaar
heen.Zelfs wanneer het wetgevingstraject snel verloopt, neemt nieuwe wetgeving
ten minste twee jaar in beslag. Volgens het CPB is de crisis dan weer op zijn
retour. Waar hebben wij het dus over?Mijn fractie hoopt dan ook dat in de berichten een verkeerd beeld van
de werkelijkheid wordt geschetst. Wij geven de bewindslieden graag de mogelijkheid
om dat beeld vandaag meteen al recht te zetten.Wij wachten met belangstelling de antwoorden van de regering af.De heer Schouw (D66):Voorzitter. Het woord "spoedwet" zegt het eigenlijk al. Er moet haast
worden gemaakt met de aanleg van een aantal grootschalige infrastructurele
werken in dit land. Dan is het aanbrengen van enige versnelling in procedures
en uitvoering geen overbodige zaak. Ook de fracties van de OSF en D66 vinden
dat. Het is goed dat sprake is van urgentie en dat wij kijken waar wij tijd
kunnen winnen. Het is ook goed dat wij pogingen doen om de mobiliteit in de
Randstad, toch de kern van de economie in dit land, verder te versterken.
Wij danken beide ministers daarom voor hun voortvarende aanpak.Op een aantal punten zijn het wetsvoorstel en de uitwerking daarvan echter
nog niet helemaal duidelijk voor ons. Wij willen daarom de volgende punten
aan de orde stellen: de MER-procedure, de samenloop met andere wetsvoorstellen
en de toekomst.Wij kunnen heel veel lucht om dit wetsvoorstel heen bakken, alsof het
een soort "bulldozerwet" is. In mijn optiek valt dat echter wel mee, omdat
het verminderen van de procedurele belasting als gevolg van de huidige MER-procedures
de voornaamste winst van dit wetsvoorstel is. Zo wordt in het wetsvoorstel
de startnotitie MER achterwege gelaten, evenals de uitwerking van het milieuvriendelijkste
alternatief en de toetsing van het MER-rapport door de commissie-MER. Dit
is al met al een behoorlijke vereenvoudiging en heeft een geschatte tijdwinst
van drie tot zes maanden tot gevolg. Het is echter de vraag of dit "het grote
wonder" is, ondanks dat sprake is van een verbetering en van tijdwinst.Betekent tijdwinst ook milieuwinst? Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan het
borgen van gezondheids- en milieubelangen. Die zouden ook in zo'n uitgeklede
MER-procedure goed in beeld moeten blijven en op hun aanvaardbaarheid getoetst
moeten worden. Ik begrijp uit de memorie van antwoord dat de ministers de
garantie geven dat gezondheids- en milieubelangen in de MER geborgd blijven,
maar wie is er verantwoordelijk voor de kwaliteit van de MER-stukken nu de
eindtoets van de commissie vervalt? Die commissie MER bestaat nu uit deskundigen
die de kwaliteit van de door allerlei bureaus opgestelde stukken beoordelen.
Wie zorgt er straks voor die borging?Lezende de memorie van antwoord over de samenloop met andere wetsvoorstellen,
onder andere die van de bestuurlijke lus, ontstond bij onze fracties de vraag
in welk kader al die "versnellingswetten" passen. Vorige sprekers hebben daar
ook al aandacht aan gegeven. De fasering verschilt, evenals de aanpak en het
doel. Wat we missen, is één heldere "versnellingsvisie" van
het kabinet, niet alleen op de wegeninfrastructuur maar vooral ook op terreinen
als openbaar vervoer, spoorinfrastructuur, stationslocaties en dergelijke.
De heer Hofstra kan roerend praten over wegen en aanverwante zaken, maar de
toekomst van het vervoer in dit land is toch vooral gebaseerd op een soepel
en intelligent openbaarvervoersysteem. Daarin moeten nog een paar slagen worden
gemaakt, vooral bij het spoor. Het zou onze fracties grote deugd doen als
daarover dadelijk van achter die tafel met grote passie wordt gesproken. Zou het niet verstandig zijn als zo'n bredere versnellingsvisie er spoedig
komt? Die zou moeten uitmonden in een visie op een nieuwe besluitvormingsarchitectuur.
Die moet adequaat zijn en de belangen borgen, maar ook zorgen voor snelheid
en tempo.Ik wil de vraag van de heer Hofstra en mevrouw Meindertsma onderstrepen.
Niet pas zondagmorgen in De Telegraaf maar al zaterdagavond op teletekst verscheen
het bericht over de superhero die met een crisis- en herstelwet komt. Het
oogt een beetje – dat bedoel ik niet flauw – als een soort handje
drukken: wie is het snelst met de procedures en de afspraken? Is dit een verhaal
dat een premier af en toe moet houden voor een groot congres, of is het iets
waaraan het kabinet echt aan werkt? Welke ministers doen daaraan dan mee?
Welke hoofdlijnen liggen onder die crisis- en herstelwet? Hoe verhoudt dit
zich met de architectuur? Wordt voldoende rekening gehouden met het aspect
luchtkwaliteit?Door het veranderen van regelgeving kunnen we projecten en uitvoering
versnellen. Maar, hoe cynisch ook, uit wetenschappelijk onderzoek weten we
dat regelgeving nooit het echte probleem is. Het klinkt leuk om daarover stoere
spierballentaal uit te kramen. De gouden sleutel voor het versnellen van grote
projecten ligt echter bij de kwaliteit van projectleiders en projectdirecteuren –
dit is een wijze wetenschappelijk les – die eigenlijk maar één
ding moeten doen: tegengestelde opvattingen op een doortastende manier overbruggen.
Dat vraagt bijzondere competenties. Het zou verstandiger en effectiever zijn
als dit kabinet bijvoorbeeld 5 mln. vrijmaakt voor een academie voor adequate
uitvoering. Laat die projectleiders en -directeuren leren over dat soort zaken.
Dat brengt echte versnelling tot stand zonder de wet- en regelgeving te veranderen.
Het gaat om een betere balans tussen competentieontwikkeling en aandacht voor
wet- en regelgeving.De ministers hebben in de memorie van antwoord onomwonden duidelijk gemaakt
dat er geen nieuwe projecten dan de eerder benoemde "lijst van 30" worden
toegevoegd. De Spoedwet wegverbreding is dus tijdelijk en zal worden ingetrokken
als de projecten zijn gerealiseerd. De bedoeling van deze wijzigingen is om
de besluitvorming over de 30 projecten nog deze kabinetsperiode af te ronden
en het liefst zo veel mogelijk van de 30 projecten te hebben gerealiseerd
of in ieder geval de schop in de grond te hebben gestoken. Dat is een mooie
ambitie, maar kan de minister ook vertellen hoe realistisch die is? Waar rekent
hij op? Kunnen wij de minister houden aan de belofte dat de projecten van
start gaan?Ik ben natuurlijk geen "echte" deskundige op het gebied van verkeer en
vervoer, zoals de heer Hofstra. Ik ben slechts eenvoudig Kamerlid. Toch vraag
ik me af hoe het zit met de zogenaamde "flessenhalstheorie" van het Nederlandse
verkeersnetwerk. Het is natuurlijk fijn om bijvoorbeeld de A4 te verbreden,
maar iedereen die er verstand van heeft, zegt dat dan de volgende flessenhals
5 km verderop ligt, namelijk bij het Prins Clausplein. Een plan voor hoe je
dat moet verbreden, verdiepen, verhogen, verdunnen en "verondertunnelen" heb
ik nog niet gezien. Het heeft weinig zin om een probleem op te lossen dat
zich vervolgens verplaatst. De structurele oplossing zit toch in andere vervoerspatronen
en het verminderen van het autogebruik. Ik had nog een vraag over de provincie Noord-Brabant, maar die heeft mevrouw
Meindertsma al gesteld. Die vraag onderstreep ik. Daarmee ga ik over naar
een nieuwe hobby van onze fractie.Door wegen te verbreden en de doorstroming te vergroten zal de luchtkwaliteit
waarschijnlijk eerder verslechteren dan verbeteren. Dat is door een strenge
normering enigszins beteugelen, maar het is veel effectiever om het wagenpark
versneld te vergroenen. In dit verband wil ik weten hoe de beide ministers
aankijken tegen de elektrisch aangedreven auto. Ik sleep dit onderwerp er
gewoon een beetje bij nu wij spreken over dit wetsvoorstel. Het onderwerp
is namelijk van wezenlijk belang. Het is allang geen speeltje meer van kabouterachtige
provo's uit de jaren zeventig die met hun elektrisch aangedreven skelter de
wereld probeerden te veroveren. Als ik de gegevens goed op mij laat inwerken,
zal binnen twee á drie jaar de elektrisch aangedreven auto een reëel
alternatief zijn voor auto's die rijden op fossiele brandstof. Voor zover
ik kan overzien, gaan de technische ontwikkelingen heel snel. De nieuwe Amerikaanse
regering geeft een miljardenimpuls aan de ontwikkeling en introductie van
de elektrische auto. Wordt bij de aanleg van nieuwe wegen en nieuwe wijken
rekeninggehouden met deze verandering? Ik denk dan bijvoorbeeld aan de infrastructuur
die daarvoor nodig.Ik nodig de ministers in dit licht graag uit voor een gedachteoefening.
Als dit onze toekomst is, zou er dan geen spoedwet elektrisch aangedreven
auto's moeten komen? Er kan meer beleid voor worden gemaakt dan nu. Het steunen
van deze ontwikkeling kan ontzettend helpen om de luchtkwaliteit te verbeteren.
Ik roep beide minister op om dit debat aan te grijpen om een visie neer te
zetten op het realiseren van een adequate infrastructuur.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter. Om vandaag in deze Kamer filevorming te voorkomen,
beperk ik mij tot de wet zoals die voorligt.De roep vanuit de samenleving om projecten sneller ten uitvoer te brengen,
klinkt steeds krachtiger. Dat is ook begrijpelijk, want het komt regelmatig
voor dat bouwprojecten in het geheel niet of moeilijk en vertraagd ten uitvoer
worden gebracht. De fracties van de SGP en de ChristenUnie, waarvoor ik het
woord voer, zijn voorstander van het zo snel mogelijk opheffen van een aantal
structurele, infrastructurele knelpunten. Met het wetsvoorstel tot wijziging
van de Spoedwet wegverbreding en de Tracéwet in verband met de vereenvoudiging
van de onderzoekslast, wordt beoogd tot snellere uitvoering te komen. Dat
vinden onze fracties uitstekend. Het gaat er echter wel om dat dit op een
zorgvuldige manier gebeurt, niet alleen vanwege allerlei mogelijke en belangrijke
gezondheids- of milieuaspecten – in onze ogen uitermate belangrijk –
maar ook om de simpele reden dat we de beoogde versnelling niet weer moeten
laten verspelen bij de rechter door allerlei mensen die mogelijkheden zien
om bezwaar te maken. Ik kom daar zo meteen op terug.In het voorliggende wetsvoorstel ligt de nadruk op de onderzoekslast.
Anderen hebben ook al gezegd dat er wordt getracht, die onderzoekslast te
verminderen, zodat de besluitvorming over wegprojecten aanzienlijk sneller
tot stand zal kunnen komen. Is de minister van Verkeer en Waterstaat
ervan overtuigd dat het verminderen van de onderzoekslast echt de sleutel
tot succesvolle versnelling van besluitvorming bij wegprojecten is? Wij denken
dat andere zaken meespelen.Het is toch zo, zo vragen wij de minister, dat de meeste projecten die
zijn opgenomen, reeds onder het regime van de huidige Spoedwet vallen? Dat
was nu niet zo'n geweldig succes, vinden wij. Als dit zo is, zijn nut en noodzaak
van deze projecten derhalve al meerdere jaren geleden vastgesteld, evenals
de urgentie van deze projecten. Dat er een groot maatschappelijk belang bestaat
om de opgenomen projecten te realiseren, staat voor de fracties van de SGP
en de ChristenUnie vast. We zien het toch goed, zo willen wij van de minister
weten, dat ook de Tracéwetplichtige projecten die onder de nieuwe Spoedwet
zijn gebracht, vaak al jaren lopen? Wil de minister uiteenzetten waarom die
nu wel versneld kunnen worden? Er zijn toch niet alleen beperkingen aan de
bewijslast? Voor alle duidelijkheid: met de nieuwe Spoedwet wordt in feite
beoogd om deze in onze ogen vastgelopen doch relatief eenvoudige projecten
weer vlot te trekken.Er is bij de minister op aangedrongen, advies te vragen aan de Raad van
State. Het is voor de helderheid goed om onderscheid te maken tussen enerzijds
een wettelijke plicht tot advies vragen en anderzijds uit politieke overwegingen
advies vragen. De minister stelt dat er geen wettelijke verplichting was tot
het nogmaals vragen van advies aan de Raad van State, mede omdat de veranderingen
die zijn doorgevoerd na het eerste advies van de Raad van State best fors
zijn, terwijl de feitelijke bandbreedte van de wet eerder is ingeperkt dan
uitgebreid.De aanleiding voor de wijzigingen was vrij eenvoudig, zo klinkt in het
antwoord door. Na overleg met Rijkswaterstaat, zo hebben onze fracties begrepen,
bleek dat sommige projecten verder vertraagd zouden worden als zij onder het
initiële voorstel voor de spoedwet zouden worden gebracht. Gaat het dan,
zo willen wij van de minister weten, in concreto om de opgenomen Tracéwetprojecten?
De minister zal er toch ook begrip voor hebben dat de wijziging op ons op
het eerste gezicht als behoorlijk ingrijpend is overgekomen. Uit dit politieke
oogpunt hebben onze fracties aan de minister gevraagd om toch een tweede advies
aan de Raad van State te vragen, mede met het oog – wij benadrukken
dat – op de gevoeligheid die infrastructurele projecten nu eenmaal met
zich brengen.Dit brengt ons tot de vraag aan de minister van VROM of de Milieurechtsbescherming
en omgevingsbelangen wel voldoende zijn gewaarborgd. Nu zijn de projecten
die onder de spoedwet zijn gebracht, afgebakend in aantal en relatief eenvoudig
van aard. Bovendien is er voor wegaanpassingen veelal geen alternatief dat
onderzocht kan worden: een wegaanpassing kan nu eenmaal meestal maar op één
manier gerealiseerd worden, althans, zo menen wij; de heer Hofstra denkt daar
altijd anders over, maar hij is met zijn deskundigheid dan ook een eenling
in deze Kamer. Onderzoek naar een meest milieuvriendelijk alternatief (MMA)
heeft in een dergelijke situatie dus weinig tot geen zin. Dat begrijpen wij
wel, maar op grond van de Wet milieubeheer wordt toch ook nu een versoberd
MER-regime toegepast? Daar worden de gevolgen voor gezondheid en milieu toch
in beschreven? Op het ontwerpbesluit en het ter inzage gelegde MER staat toch
inspraak open? Wat gebeurt er nu er geen afronding van de MER-adviezen is?
Wie beoordeelt die later? Doet de minister dat zelf, het departement of stelt
zij daar een ander lichaam voor in? In dat laatste geval lopen wij weer vertraging
op. Deze belangrijke vragen stelde de heer Schouw ook al. Belanghebbenden
die zienswijzen hebben ingebracht kunnen toch in beroep gaan bij de Raad van
State, ook over de inhoud van de MER, zij het dat die in vereenvoudigde vorm
wordt toegepast?Wij zien de vereenvoudiging van de onderzoekslast op deze gebieden als
een soort maatwerkaanpak. Complexe en maatschappelijk ingrijpende projecten
vragen om een uitgebreidere aanpak. Daarover spreken wij te zijner tijd in
het kader van een ander wetsvoorstel. Daarom doe ik nu niet mee aan de eerdergenoemde
filevorming. Eenvoudigere projecten kunnen meestal met een versimpelde aanpak
toe. Het aantal projecten onder de spoedwet is nu duidelijk afgebakend en
de projecten zijn relatief eenvoudig van aard. Bij dergelijke projecten past
dus, zo vinden onze fracties, een eenvoudigere doch zorgvuldige benadering,
die toch voldoende waarborgen biedt op het gebied van natuur, milieu, gezondheid
en rechtsbescherming voor de burger.De infrabouw is een conjunctuurgevoelige sector. Hoewel er veel publieke
opdrachtgevers bestaan (Rijkswaterstaat, provincies, gemeentes en waterschappen)
moet het aantal particuliere opdrachtgevers niet worden onderschat. Juist
op dit moment, in de huidige economische crisis, lopen de opdrachten vanuit
deze particuliere sector flink terug. Publieke investeringen kunnen negatieve
effecten hiervan helpen voorkomen, is het niet geheel, dan wel gedeeltelijk.
De spoedwet vinden wij in dit kader relevant omdat de besluitvorming over
deze projecten snel kan verlopen en projecten dus snel gerealiseerd kunnen
worden. Dat zal ongetwijfeld positieve economische gevolgen hebben. Dat vinden
wij prima.Ik wil nog een kort woord over de herstelwet van de minister-president
spreken. Ik heb begrepen dat het kabinet lang en diepgaand bezig is. Dan slaat
de vermoeidheid toe en komt er af en toe een oprisping. Daar heb ik het op
gehouden.De heer Janse de Jonge (CDA):Voorzitter. Ik wil namens mijn fractie graag veel waardering uitspreken
voor het voorliggende wetsvoorstel. Deze zogenaamde Spoedwet kan zeker als
een doorbraak worden gezien in de stroperige Nederlandse verhoudingen. Voor
het eerst worden procedures vereenvoudigd en in elkaar geschoven om zo snel
tot uitvoering te komen. En dat is ook hard nodig: talloze infrastructurele
projecten liggen stil, terwijl de files nog steeds toenemen, hoewel misschien
iets getemperd door de crisis, maar toch gaan zij onverminderd door in de
Randstad en in Brabant. Ook uitspraken van rechters kunnen leiden tot nog
meer vertragingen. Bestudering van deze uitspraken laat ook zien dat er vaak
sprake is van gebrekkig huiswerk door overheden. Luchtkwaliteitsonderzoeken
waren daarbij het bekendste voorbeeld. Dat moet dus anders en vooral ook beter
en sneller georganiseerd worden. Dit wetsvoorstel kan daarbij helpen, zij
het dat het een beperkte reikwijdte heeft. Maar de essentie van het voorstel
spreekt ons zeer aan. Zoals ik al zei: eindelijk een wet die een doorbraak
zal worden in Nederland-procedureland. Het wetsvoorstel is daarmee een voorbeeld geworden van het soort wetgeving
waaraan op dit moment grote behoefte is. Duidelijk is dat de CDA-fractie dit
voorstel zal steunen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik hoor u suggereren dat wij blij mogen zijn dat wij eindelijk deze wet
hebben. Het is een spoedwet uit 2003, die dus zes jaar lang schijnbaar onvoldoende
kracht heeft gehad om heel andere redenen. Dus als u nu suggereert dat wij
aan dit soort wetten behoefte hebben, komt het mij toch voor dat enige relativering
op zijn plaats is.De heer Janse de Jonge (CDA):Mijn fractie heeft in de schriftelijke voorbereiding van deze behandeling
expliciet de vraag gesteld of deze spoedwet van 2003 effectief is gebleken.
Daarop kwam het antwoord van het kabinet dat zij nogal gebrekkig heeft gefunctioneerd
en dat met name de relatie met luchtkwaliteit heel lastig is geweest. Daarom
wordt deze wet nu aangescherpt. Dat is ook precies wat wij nu nodig hebben.
Dat is het uitgangspunt voor het debat van vandaag.De commissie-Elverding heeft inzake versnelling van de besluitvorming
betreffende infrastructurele projecten een goede analyse gegeven van ons bestuurlijk
en juridisch bouwwerk, dat over de jaren heen is opgebouwd en uitgedijd. De
conclusie en de aanbevelingen komen voor de intimi uit de mobiliteitswereld
en het algemeen bestuursrecht niet als een echte verrassing. De analyse was
al bekend en veel was ook al bekend over de mogelijke oplossingsrichtingen.
De urgentie heeft de aanbevelingen echter een extra dimensie gegeven. En het
kabinet, ik bedoel concreet de minister van Verkeer en Waterstaat, heeft de
aanbevelingen actief opgepakt en snel omgezet in aanpassing van deze wetgeving.
Hulde voor deze aanpak!De inhoud van het wetsvoorstel brengt ons na de schriftelijke voorbereiding
tot de volgende opmerkingen. Essentieel is dat dit wetsvoorstel een tijdelijk
karakter heeft. Dat blijkt niet alleen uit de limitatieve opsomming van de
30 projecten, maar met name ook uit het amendement dat in de Tweede Kamer
is aangenomen. Wij hebben zeer veel waardering voor dit amendement. Het past
qua inhoud volledig bij de wens van mijn fractie om de wet niet alleen tijdelijk
te laten functioneren maar ook te beperken tot de aanpak van de grootste knelpunten.
Zijn deze opgelost, dan kan de wet worden ingetrokken. Hoewel de regering
dat in de memorie van antwoord niet zo volmondig erkent, is naar mijn mening –
dat merkte ik ook bij andere fracties – sprake van een horizonbepaling.
En juist die bepaling maakt het wetsvoorstel bestuurlijk en juridisch sterker.Wij begrijpen dat de toekomstige invoering van de kilometerheffing niet
betrokken kan worden bij dit voorstel. In de eerste plaats weten wij nog niet
wat de regering precies gaat voorstellen en op welke wijze en wanneer er sprake
zal zijn van de introductie van prijsbeleid voor het wegverkeer. Bovendien
verplicht de huidige nationale en Europese regelgeving niet tot aanpassing
van dit voorstel. Tevens dient nog maar afgewacht te worden of en in welke
mate het prijsbeleid direct effect kan hebben op de 30 projecten in dit voorstel.
Prijsbeleid wordt, indien ingevoerd, natuurlijk na parlementaire goedkeuring,
een onderdeel van het verkeersmodel en daarmee een belangrijk gegeven bij
de planning van de infrastructuur. Het is niet meer en volgens ons ook niet
minder. In dit verband vraag ik de minister van Verkeer en Waterstaat te reageren
op het artikel van de auteurs Van Wee, Meurs en Rietveld in de NRC van donderdag
19 maart jongstleden.Een ander aspect is de samenhang met de wetgeving. De heer Schouw wees
daar zojuist ook al op. Zien wij het goed, dan is dit voorstel een species
van het genus infrabouw en -uitbreiding. Dat betekent dat het voorstel niet
op zich staat. Allereerst is daar natuurlijk, zoals vanmiddag hier opgemerkt
door velen, het verband met de MER en de MER-procedure. We kunnen van harte
instemmen met deze verkorting van procedures, mits dat de belangen van de
direct betrokkenen en de rechtsbescherming niet fundamenteel aantast. Dat
is ons inziens niet het geval in dit wetsvoorstel. De luchtkwaliteit is ook
een factor van belang, sterker: het was primair de aanleiding voor dit voorstel,
met name vanwege de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State inzake de A4 Leiden-Burgerveen. In dit kader is dus derogatie aangevraagd
bij de Europese Commissie, die tevens van essentieel belang is voor de effectieve
werking van deze wet. Sterker, deze wet staat of valt met de verlening van
de derogatie.In de tweede plaats heeft deze Kamer zeer recent wetsvoorstel 31589 –
implementatie en derogatie luchtkwaliteitseisen – aanvaard bij hamerstuk.
Dat noemen wij nog eens snel werken. Kan de minister van VROM ons nog iets
meedelen over het verloop van het derogatieverzoek?Het spoedig aanleggen van infrastructuur heeft zeker te maken met wetgeving,
maar ook met uitvoeringskracht en met name met de vermindering daarvan. De
heer Schouw begon daar zojuist ook al over. Onze fractie is van mening dat
het van groot belang is dat niet alleen het Rijk, maar ook de decentrale overheden
en met name de provincies doordrongen raken van de urgentie van de problematiek
zoals wij die hier vandaag bespreken. Een beetje mede vanuit mijn eigen bestuurlijke
ervaring als gedeputeerde van mobiliteit in provincieland ben ik er –
nog – niet van overtuigd dat het gevoel voor urgentie bij de decentrale
overheden er is. In essentie gaat het om de bestuurlijke durf om, na zorgvuldige
inspraak en correcte procedures, de knoop door te hakken, het tracé
vast te stellen en dat dan ook uit te voeren. Met name in die laatste fase
gaat het in ons land bij heel veel bestuurders mis, omdat er allerlei omstandigheden
bij worden gehaald, ook vaak nieuwe omstandigheden. Er zijn vele voorbeelden
van grote infrastructuurprojecten die na de wisseling van de wacht of na een
bezwaar- of beroepschrift op de lange baan werden geschoven.De heer Smaling (SP):Dit aspect van het spiegelen van waar wij het over hebben aan de provincie
komt uit de koker van de heer Koopmans in de Tweede Kamer. Uw suggesties zijn
duidelijk. Suggereert u nu niet dat de provincies veel vaker van hun doorzettingsmacht
gebruik moeten gaan maken om tracés op te leggen aan gemeenten? Is
het wel aan ons om zoiets voor te stellen, of is dat niet iets wat wij gewoon
aan gedeputeerde staten moeten overlaten?De heer Janse de Jonge (CDA):Ik kom daar nog op. Ik zal hierop ook antwoord geven in relatie tot de
Wet ruimtelijke ordening. Als de rijksoverheid de verantwoordelijkheid neemt
om urgent knelpunten – het gaat om een beperkt aantal knelpunten –
op te lossen in infrastructuur, vind ik dat dat goed moet worden
afgestemd en gecoördineerd met provincies en liefst ook met gemeenten.
Dat zou ik zeer wenselijk vinden. Het gaat dus ook om een bestuurlijke afspraak,
behalve de juridische kant van het voorstel.De heer Smaling (SP):U duidt de nieuwe Wro ook zodanig dat u wel vindt dat provincies wat steviger
moeten optreden? Dat maak ik op uit wat u zegt.De heer Janse de Jonge (CDA):Ik zou dat graag zien.Er is – dat zegt Elverding ook – een te lang traject tussen
besluit en uitvoeringen in ons land. Uit eigen ervaring kan ik u zeggen dat
dat bij onze zuiderburen veel beter geregeld is. Er is daar ook lang gesproken
over de ombouw van de ringweg om Antwerpen, maar de klus hebben zij toch in
twee zomers geklaard en wij Hollanders hebben er nauwelijks last van gehad,
evenals Fransen die die ringweg hebben genomen. Dat noem ik nog eens een krachtige
en consistente uitvoering. Over deze aspecten gaat het voorstel niet, maar
ik roep de regering op enige druk te zetten op het gezamenlijk met elkaar
verantwoordelijk besturen om tot een daadwerkelijke uitvoering komen. Dat
betekent mijns inziens dat het traject tussen besluit en uitvoering aanzienlijk
bekort zou kunnen worden. De overheden moeten zich dus zelf ook houden aan
de doelen en de normen die worden afgesproken. Zij moeten er ook voor zorgen
dat bij een MER niet in een later stadium alles erbij wordt gehaald wat niet
direct is gerelateerd aan een project. Concreter gezegd: als er een relatie
is tussen infrastructuur en milieueisen in de MER en in de MER-rapportage,
kan men daaraan niet als extra toetsingscriteria cultuur, regionale economie
of multimodaliteit toevoegen. Als men dat doet, begint namelijk het hele circus
opnieuw en wordt de procedure jaren gerekt.Recent heeft de Raad van State een aantal belangrijke uitspraken gedaan
inzake de vraag of, en in welke mate met name milieugroepen kunnen worden
aangemerkt als belanghebbende. Formeel gaat het om de vraag of men al dan
niet ontvankelijk is bij het indienen van een bewaar. Ziet de minister hier
een kentering? Werkt aanstaande wetgeving reeds nu door? Wanneer kunnen wij
het advies van diezelfde Raad van State verwachten over het begrip "belanghebbende"?
Wij hebben hierover in de Kamer een uitvoerige discussie gevoerd met de minister
van VROM bij de behandeling van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.Bezien wij de inwerkingtreding van dit voorstel met terugwerkende kracht
vanaf 1 januari 2009, dan rijst de vraag hoe wij verder gaan. Naar mijn
mening moeten wij eerst afwachten hoe effectief deze wet zal werken. Is daadwerkelijk
sprake van versnelling bij de aanleg van infrastructuur, wat wij allemaal
willen? Hoe gaat eventuele jurisprudentie eruit zien? Ik verwijs hierbij naar
de nieuwe Wet ruimtelijke ordening en naar de gemeenten die in deze wet meer
armslag krijgen bij ruimtelijke projecten. Ook het NSL biedt ons, na verkregen
derogatie, meer armslag. Kunnen de ministers deze benadering onderschrijven?
Wat is hun visie op deze stelling?Dit wetsvoorstel staat niet los van aanpassingen van het bestuurs- en
bestuursprocesrecht. De context waarbinnen we dit wetsvoorstel behandelen,
is nog niet volledig helder. Er is immers veel beweging op het terrein van
het bestuursrecht. Ik verwijs met name naar de bijna permanente aanpassingen
en "aanbouwingen" van de binnenkort in de Kamer te behandelen vierde tranche
van de Algemene wet bestuursrecht en het ook al genoemde initiatiefvoorstel
inzake de bestuurlijke lus, waarover de Kamer zich binnenkort grondig zal
buigen.In de toelichting en de memorie van antwoord las ik dat de regering nog
met een wetgevingsnota komt om het kader aan te geven voor deze wetgeving.
Immers, verdergaande voorstellen om te komen tot bekorting van procedures
en snelle uitvoering zijn wenselijk en ook hard nodig. De vraag is dus binnen
welk totaalkader dit gaat plaatsvinden. Naar de mening van mijn fractie dienen
voorstellen zoals het voorstel dat vandaag aan de orde is, te passen in een
groter kader. Dat heeft alles te maken met rechtszekerheid, voorspelbaarheid
van beleid, en rechtsbescherming van burger en overheid. Kan de minister ons
iets zeggen over de aanstaande wetgevingsnota en haar inhoud?De heer Hofstra (VVD):De heer Janse de Jonge heeft steeds gesproken over het wetsvoorstel dat
voorligt. Dat is prima. Ik heb hem echter nog geen waardeoordeel horen geven.
Ik heb met klem gesteld dat wij er hiermee nog niet zijn en dat wij verder
moeten. In het laatste punt van zijn betoog komt de heer Janse de Jonge hierop
een beetje terug. Ik hoor hem echter geen waardeoordeel uitspreken. Is hij
het met mij eens als ik stel dat wij ook ten behoeve van andere projecten
dan de 30 waarover het nu gaat, dus ten behoeve van projecten in de toekomst,
in staat moeten zijn om behoorlijk in regels te snijden, procedures op te
schonen en de zaak te versnellen? Is hij het met mij eens dat wij het niet
bij deze spoedwet moeten laten?De heer Janse de Jonge (CDA):Ik breng dit iets subtieler dan u doet. Ik zei een paar minuten geleden
al dat je uiteraard wel goed moet bezien of deze wet in de praktijk goed werkt.
Wij moeten bezien wat dit oplevert en of er daadwerkelijk sprake is van doorbraken.
Ik zou dat graag willen. Als dat binnen een jaar of twee jaar duidelijk is,
kunnen wij op dit spoor doorgaan. Wij moeten dan wel goed met elkaar afspreken
in welke breedte wij komen tot een vervolgaanpak. Ik wil daarbij niet te gemakkelijk
kiezen voor de volle breedte.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik heb de heer Janse de Jonge uitdrukkelijk horen zeggen dat hij het advies
van de commissie-Elverding positief beoordeelt. Juist in dat advies staat
met veel nadruk dat de verkenningsfase, dus de fase waarin de afweging van
de belangen ruimhartig met alles en iedereen wordt besproken, aanmerkelijk
beter moet worden in dit land. De heer Schouw heeft het in dit verband over
de competenties. Als wij die verkenningsfase overeind willen houden, moeten
wij toch niet gaan werken met nog meer spoedwetten en wat dies meer zij? Op
die manier krijgen wij te maken met bezwaren achteraf in plaats van vooraf.De heer Janse de Jonge (CDA):Conform wat in het advies van de commissie-Elverding staat, moeten wij
een onderscheid maken tussen de inspraakfase en de fase van het conceptbesluit,
bezwaar en beroep. Dat staat gewoon in de wet; dat weten mevrouw Meindertsma
en ik heel goed. De heer Elverding zegt: maak het breed in de verkenningsfase,
laat iedereen in deze fase zijn ei leggen en organiseer deze fase beter. Daarmee
is mijn fractie het eens. De heer Elverding stelt echter ook
dat, als er eenmaal een besluit is genomen, goed moet worden bezien wie direct
belanghebbende is. Het extreme voorbeeld dat in dit verband altijd wordt genoemd,
is de Limburger die bezwaar maakt tegen de aanleg van een weg in Groningen.
Of omgekeerd, mijnheer Hofstra. Dit zijn uitwassen en het is niet de bedoeling
dat die voorkomen. Uit de recente jurisprudentie van de Raad van State is
af te leiden dat de mogelijkheden daarvoor enigszins worden ingeperkt. Daar
zijn wij dus echter met elkaar nog niet uit in de brede zin waarop ik nu doel.
Daarover hebben wij nog geen goede afspraken gemaakt.Op pagina 3 van de memorie van antwoord lees ik dat de minister van Justitie
bezig is met een "fundamentele verkenning van mogelijkheden om door aanpassing
van de uitgangspunten en systematiek van de Awb besluitvormings- en geschilbeslechtingsprocedures"
te versnellen. Dat is een mond vol. Hoe moet ik dat nu zien? Past de vooral
door de minister van Verkeer en Waterstaat aangekondigde wetgevingsnota een-op-een
in de benadering van de minister van Justitie? Gaat de te verwachten nota
over tracé-, milieu- en infrastructurele besluitvorming, of past het
mooi naast een waarschijnlijk van de minister van Justitie te verwachten Awb-aanpak?
Kunnen de ministers ons hierover duidelijkheid geven?Verder wordt erover gesproken om "een of meer" versnellingsmogelijkheden
via de Awb te gaan regelen. Mijn fractie zou daarover graag helderheid krijgen.
Het gaat ons daarbij met name om zorgvuldig voorbereide wetgeving en enige
samenhang daarin. De belangen van burgers bij het tot stand komen van projecten
zijn immers zeer groot en vergen zorgvuldige afweging. Daarbij zeg ik, om
ontnuchterend af te ronden, dat niet alles spoed is. Maar een opschoning van
complexe en langdurige procedures en voorschriften wordt door ons zeer gewaardeerd.De heer Smaling (SP):Voorzitter. In december werd in de Tweede Kamer gedebatteerd over het
parkeerinitiatief van CDA-collega Koopmans, want je auto staat natuurlijk
niet alleen maar in de file stil. De geuite zorgen richtten zich op het feit
dat het aantal auto's tussen drie maanden terug en 2020 nog zou stijgen van
7 miljoen naar 9 miljoen. Hoe snel kunnen zaken een wending nemen? In de Volkskrant
van begin deze maand lees ik toch echt dat de verkoop van nieuwe auto's volledig
is ingezakt. In januari was de afname 15%, in februari zelfs 31%.
Minister Eurlings staat volgende week in een lege hal bij het openen van de
AutoRAI en ik stel voor dat we het vandaag hebben over de spoedwet wegversmalling.
Wat een verademing zou dat zijn, zo'n kentering. Minister Eurlings krijgt
dan toch zijn zin, want de schop moet de grond in om rijstroken weg te halen.Maar nee, het beleid neigt juist naar de andere kant: de jonge burger
van zeventien jaar moet bijvoorbeeld begeleid kunnen autorijden. Dat leidt
dus tot méér weggebruikers. In de nota Grijs op reis wordt aangevoerd
dat de oudere niet met de trein wil maar met de auto. Méér weggebruikers
dus, met 40 km/u over de snelweg, zodat tussen de bedrijventerreinen door
nog genoten kan worden van het snelwegpanorama. Hoe is dit allemaal te rijmen,
vraag ik aan minister Cramer, met de doelstellingen van het NSL? Zo komen
we immers nooit aan de normen. Ik rijd af en toe in een Greenwheels-auto,
maar ik ken het merk niet eens. Ik ben misschien totaal ongeschikt voor dit
debat. Ik sla autorubrieken in kranten standaard over en zie bij het omslaan
nog net het vrolijke gezicht van de rechtse krullenbol die zo'n rubriek onder
zijn hoede heeft. Mijn enige autoliefde is Motown, het beroemde soullabel
uit Detroit, dat zichzelf vernoemde naar het bijna failliete General Motors.
Maar luisterend naar de Temptations, de Supremes of Marvin Gaye denk ik gelukkig
geen moment aan de PC Hoofttrekkers die niet in de garage hier onder het Plein
passen.We behandelen vandaag niet zomaar een wetje. Tijdens de behandeling in
de Tweede Kamer merkte minister Eurlings zelfs op dat deze spoedwet "zoveel
spoed vergt dat enkele maanden het kritische verschil kunnen betekenen tussen
wel of niet slagen". Dat klinkt wel een beetje obsessief en als een poging
de Kamer met een schuldgevoel op te zadelen. In de uitvoerige behandeling
van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer heeft minister Eurlings het talloze
malen gehad over "die ellende" op de A4 bij Burgerveen-Leiden en bijna net
zo vaak over "die schop die de grond in moet". Ook is hij "niet van de school
die mobiliteit laat gijzelen door milieueisen". Het is duidelijk dat deze
minister een man met een missie is, een man ook met iets meer oog voor "profit"
dan voor "planet". Wat betreft "people" is het maar net hoe je het bekijkt:
de één kan weer doorrijden, maar de ander gaat eerder dood door
toegenomen blootstelling aan slechte lucht. De minister wil zijn wegen zelf
opleveren en geen lintjes doorknippen bij projecten van zijn voorgangers.
Die ijver is prijzenswaardig, maar het zal de burger een zorg zijn of de ene
of de andere minister een weg oplevert. Wat telt is een goed, democratisch
en afgewogen proces. Pas als de minister daarin slaagt, legt de SP-fractie
graag schaar en lint voor hem klaar. Dat zal echter niet lukken zonder een
overtuigende "pas de deux" vandaag met minister Cramer, die juist geacht wordt
de gezondheid van "planet" en de "people" te borgen, in dit wetsvoorstel,
binnenkort in het NSL en in de nieuwe milieuwet.De voorliggende gewijzigde spoedwet wordt onder andere gekenmerkt door
de volgende feiten: inperking van het luchtkwaliteitsonderzoek, enigszins
risicovol vooruitlopen op het NSL en het nog lopende derogatieverzoek, spoedwetprocedures
die worden losgelaten op twaalf projecten die "gewoon" onder de Tracéwet
vielen en het niet toetsen van deze aanpassingen bij de Raad van State. De
milieueffectrapportage wordt afgezwakt, onderzoeksgegevens worden bevroren,
er wordt een harde werkingsgrens getrokken bij 1 km en er mag geen rekening
worden gehouden met de komende kilometerbeprijzing, wat nog wel eens kan stuiten
op juridische problemen; collega-Kamerleden hebben dat hier ook gezegd. Over
al deze zaken is zeer veel gewisseld met de Tweede Kamer en schriftelijk met
ons. Ik ga niet op alle aspecten diep in, maar toch hoor ik graag een reactie
van de bewindslieden of ik nog iets vergeten ben in deze opsomming.Opvallend is dat in het Tweede Kamerdebat over dit wetsvoorstel veelvuldig
is verwezen naar het rapport Sneller en Beter van de commissie-Elverding.
Toch heeft de kern van dat rapport geen betrekking op dit wetsvoorstel. Over
dit punt wil de SP-fractie graag nog van gedachten wisselen met de regering.
De commissie adviseerde namelijk met nadruk om via een brede verkenningsfase
naar een voorkeursbesluit te gaan en dan naar een planuitwerkingsfase en een
tracébesluit. Bovendien suggereerde de commissie een oplevertoets.
De regering gaf in haar reactie op 23 mei 2008 aan de aanbevelingen van
de commissie-Elverding integraal over te nemen. Maar er ligt, zo lees ik ook,
pas in september aanstaande een actieplan naar aanleiding van het rapport
van deze commissie (Elverding-2). Voor het vandaag voorliggende wetsvoorstel
lijkt "Elverding" dus irrelevant, maar de SP-fractie krijgt de indruk dat
er wel degelijk krenten uit de Elverding-pap zijn gehaald, en dat terwijl
de commissie zegt: "Selectief winkelen in dit advies zal betekenen dat de
gewenste doorbraak niet wordt bereikt en het effect op de doorlooptijd van
besluitvorming beperkt zal zijn." Graag een reactie. Kan minister Cramer bijvoorbeeld
nog wat met die oplevertoets bij dit wetsvoorstel? Is daarentegen alles ondervangen
door het NSL?De SP-fractie heeft de memorie van antwoord tot zich genomen, maar blijft
met een hoop vragen zitten. Zo vroegen wij de regering bijvoorbeeld of het
doortrekken van de A30 had geleid tot een toegenomen verkeersdrukte op de
A12. Deze vraag werd bevestigend beantwoord, maar met de mededeling dat het
verkeer nu niet meer over de Ginkelse Heide naar Barneveld rijdt, maar over
de A12 en daarna over de A30. Onze vraag was echter niet zozeer of de route
was gewijzigd, maar of de totale hoeveelheid verkeer was toegenomen. Wij zien
bijvoorbeeld dat de A1 tussen Hoevelaken en Barneveld ook op het lijstje van
30 staat; ook die drukte zal, in ieder geval deels, toegeschreven kunnen worden
aan het doortrekken van de A30. Dit is enigszins een variant op wat collega
Schouw zei over de "flessenhalzen": het oplossen van het ene probleem leidt
tot het onderkennen van het volgende knelpunt. Hoe goed werkt in dit verband
het transferium bij station Barneveld-Noord? Is ooit overwogen om dat station
ook de route Amersfoort-Apeldoorn te laten bedienen?De 30 wegprojecten worden liefkozend "het lijstje van Lia Roefs" genoemd.
Ik ken haar niet persoonlijk; wellicht is het een fijne typering, maar het
verkleinwoord lijkt mijn fractie geenszins op zijn plaats. Hoewel wij het
hier niet over nieuwe doorsnijdingen hebben, praten wij wel over 560 km snelweg,
meer dan 10% van het totaal aan rijksweg. De A12 bijvoorbeeld gaat
van Gouda tot Arnhem op de schop! Voor een deel doorsnijdt dit Natura 2000-gebieden.
De wegverbredingen zullen hier ongetwijfeld leiden tot een significante verstoring
van de te beschermen habitattypes. In de memorie van antwoord geeft de regering
aan dat voor deze gevallen een "passende beoordeling" zal worden gemaakt.
Dit antwoord is slim en de terminologie wordt inderdaad gebezigd in de Natuurbeschermingswet,
maar ik zou toch graag van de bewindslieden horen hoe zij deze "passende beoordeling"
concreet voor zich zien. Ik geef hierbij graag het Kokkelvisserijarrest in
herinnering.Een ander punt van zorg is vluchtstroken die tijdens drukte spitsstroken
worden. Hierdoor wordt het heel erg lastig voor nood- en hulpvoertuigen om
zich snel te verplaatsen. In het toch al niet te benijden Diemen, met zijn
A1 en zijn A10, is dat meerdere keren per dag het geval. Tevens worden de
vluchtstroken nu gebruikt door het openbaar vervoer vanuit het Gooi en de
Flevopolders om de files te kunnen vermijden. Er is een groot risico dat al
deze voertuigen straks over het onderliggend netwerk gaan rijden, dus bijvoorbeeld
dwars door de dorpskern van Diemen. Het is een voorbeeld van hoe een schijnbare
oplossing, namelijk de uitvoering van dit wetsvoorstel, weer kan leiden tot
het ontstaan van nieuwe problemen en knelpunten. Graag een reactie op deze
casussen.Een speciaal aandachtspunt betreft het meten en rekenen, waar ook de commissie-Verheijen
zich over heeft gebogen. Op een schriftelijke vraag van CDA-collega Janse
de Jonge antwoordt de regering dat de wijze van meten en rekenen in de Regeling
beoordeling luchtkwaliteit is vastgelegd middels standaard rekenmethoden,
die van tijd tot tijd worden geactualiseerd. Verderop in de memorie van antwoord
wordt echter de loftrompet gestoken over "minder" en "sneller" rekenen. Waar
staan wij op dit moment? Krijgen wij een rigide actualisatie? Wat is maatgevend:
de memorie van antwoord die vaak letterlijk het rapport-Elverding citeert,
of de meer afgewogen suggesties van de commissie-Verheijen? Want tussen die
twee zit toch nog wel wat licht. Zo geeft de memorie van antwoord aan dat
complexe berekeningen veel tijd kosten en kwetsbaar zijn voor fouten. Maar
complexe berekeningen benaderen een proces en een causaal verband toch per
definitie beter dan simpele berekeningen? Waarom zou je ze anders hebben?Neem het begrip "leefbaarheid". Wanneer je dit zou laten bepalen door
alleen "geluid", uitgedrukt in decibellen, heb je een gammele causaliteit
die de leefbaarheid slechts voor een beperkt percentage verklaart. Door ook
zwevende deeltjes, stikstofdioxide en eventuele andere variabelen mee te nemen,
lukt het om leefbaarheid voor 80%, voor 90% of misschien wel
voor meer procent vast te stellen. Uiteraard zijn inschattingen van luchtkwaliteit
op langere termijn, afhankelijk van veranderende woonlocaties, toegenomen
verkeersstromen, minder vervuilende auto's en voortschrijdend inzicht in gezondheidsrisico's,
behept met onzekerheden. Ook het Planbureau voor de Leefomgeving geeft dat
aan. Maar het probleem zit hem niet in de wiskunde, maar in de juridische
duiding van onzekerheden en bandbreedtes. De commissie-Verheijen geeft aan
hoe hier mee omgegaan zou kunnen worden; minister Cramer heeft hierop ook
antwoord gegeven, maar misschien kan zij dat hier nog eens herhalen of op
een andere manier uitleggen. Bovendien geeft de commissie een goed advies
om te differentiëren op het detailniveau waarop gerekend moet worden:
globaal waar het kan en gedetailleerd waar het moet. Het is in dit verband
aardig ook eens naar het andere uiterste te kijken, namelijk de Nitraatrichtlijn: één
harde drempel van 50 mg nitraat/liter is allesbepalend. Dat is toch ook verre
van ideaal? Daar ligt toch geen gezondheidsrisicobeoordeling aan ten grondslag?Al met al straalt de memorie van antwoord een forse weerzin uit tegen
rekenen en modellen. Dat lijkt me niet de juiste weg en het sluit ook niet
aan bij het rapport-Verheijen, dat de SP-fractie overigens een goed rapport
vindt.Een spoedwet beoogt uiteraard een zekere mate van snelheid, zelfs voor
een spoedwet die er al in 2003 lag. Nu kan ik me voorstellen dat spoed wenselijk
is bij de aanleg van bijvoorbeeld eenvoudige spitsstroken waar geen alternatieven
zijn, maar in de memorie van antwoord wordt stelling genomen tegen werkelijk
alles wat "lang" is. Ik kreeg er een minderwaardigheidscomplex van. Ik citeer:
"Met lange procedures en besluiteloosheid is de economie noch
de leefomgeving gediend"; "Langdurige procedures leiden tot uitstel van investeringen
en extra kosten"; "Lange procedures leveren niet per definitie verbetering
op voor de milieukwaliteit"; "Een overheid die belanghebbenden langdurig in
onzekerheid laat verkeren over hun leefomgeving is geen betrouwbare en zorgvuldige
overheid". Hier wordt dus een verband gelegd dus tussen de lengte van een
procedure en betrouwbaarheid van de overheid. Is dat niet helemaal "over the
top"? De NRC vroeg aan de heer Elverding: "Je kunt snel besluiten, maar een
paar jaar later weer spijt hebben." Hij antwoordde daarop: "Zo is het leven.
Wij doen allemaal wel eens dingen waar wij later spijt van krijgen. Dat is
geen reden om traag te besluiten." Het antwoord is zeer gevat, maar of het
waar is, betwijfel ik. Want laten we wel wezen: naast "haastige spoed is zelden
goed" hebben we ook nog "bezint eer ge begint" en "beter ten halve gekeerd
dan ten hele gedwaald". Die oude wijsheden zijn er niet voor niets. Waarom,
zo vraag ik de bewindslieden, is sneller altijd beter? Er zijn voldoende zaken
die prettiger zijn naarmate ze langer duren.De SP-fractie doet in elk geval een klemmend beroep op de bewindslieden:
stuur de gewijzigde Tracéwet alsnog naar de Raad van State voor advies.
Ondanks het weerwoord van minister Eurlings in het Tweede Kamerdebat en in
de schriftelijke ronde, vinden wij toch dat in dit geval twaalf grote projecten
in een wetswijziging worden gemoffeld en daarover willen wij advies krijgen.
Dat zoiets niet lang hoeft te duren, weten we inmiddels. Het aangenomen amendement-Cramer/Roefs
is waardevol, maar voor de SP-fractie nog steeds geen reden om de gewijzigde
Tracéwet niet te laten toetsen. De SP-fractie onderschrijft het verstandige
commentaar op dit punt van de fracties van de PvdA, de SGP en de ChristenUnie
volledig. We lijken in een vacuüm te zitten. "Elverding" functioneert
nog niet, maar is "Elverding" nu echt een alternatief voor een advies van
de Raad van State?Aan minister Cramer tot slot nog de vraag wat per saldo het milieueffect
van deze hele onderneming van 30 projecten is. Hoe goed zijn deze 30 projecten
voor de leefbaarheid in Nederland? Is dat nog uit te rekenen of laat de overstap
van project naar programma in het NSL dat niet meer toe?In deze economisch lastige periode moet geïnvesteerd worden in duurzame
mobiliteit, en daar heeft deze wet niet veel mee te maken. Daarom volgt mijn
fractie met grote belangstelling de "Green New Deal" van Nederland. Wij zijn
vooral benieuwd naar wat Minister Cramer daar uit weet te slepen. Haal niet
alleen oude auto's snel naar de sloop om er hybride en elektrische voor terug
te zetten, maar til vooral het openbaar vervoer met spoed naar een wezenlijk
nieuw plan en maak het zo goed en zo aantrekkelijk dat ook 17-jarigen en ouderen
er mee willen reizen en dat men in buitenland zegt: zo, die Nederlanders,
die weten hoe je duurzame mobiliteit aanpakt in een dichtbevolkte delta, die
expertise willen wij graag inkopen! Dat moet de denkrichting zijn die zowel
people, profit als planet op evenwichtige wijze bedient.De heer Laurier (GroenLinks):Voorzitter. Ik voer mede namens de Partij voor de Dieren het woord. Op
dit ogenblik vindt er de nodige discussie plaats over de noodzaak om economische
investeringen naar voren te trekken, met name in het licht van de economische
crisis die wij momenteel meemaken. De voorliggende voorstellen lijken op het
eerste gezicht binnen een dergelijk beeld te passen. Tegelijkertijd moeten
wij zeggen dat niet ieder voorstel dat zoiets realiseert, ook goed is. Immers,
wij hebben tegelijkertijd ook rekening te houden met grote concurrerende claims
in ons land, waar het druk en vol is. Het gaat om mobiliteit, maar ook om
milieu. In dat licht bezien wij deze voorstellen.Veel voorgaande sprekers hebben het woord gevoerd over het ontbreken van
het advies van de Raad van State, met name inzake de wijziging van de Tracéwet.
Ook mijn fractie is van mening dat een dergelijk advies eigenlijk noodzakelijk
was geweest. Kortheidshalve sluit ik mij aan bij de wijze woorden van mevrouw
Meindertsma, de heer Van den Berg en de heer Smaling.Een belangrijk punt in de voorliggende voorstellen is een versobering
van de MER-procedure. De heer Hofstra sprak in zijn termijn over het feit
dat deze bijna is afgeschaft, ik constateer dat maar even. De startnotitie
wordt afgeschaft. Er worden geen alternatieven bekeken. Er is geen sprake
van een meest milieuvriendelijk alternatief. Er is geen verplicht advies van
de commissie MER en er is geen evaluatie door de bevriezing van gegevens voor
een periode voor twee jaar. Dit zijn op zich nogal ingrijpende voorstellen.
In een aantal gevallen wordt het MER-advies zelfs afhankelijk gemaakt van
de intentie van de minister. Wat betekent dit in feite voor de rechtspositie
van de betrokkenen? De rechtsgang als zodanig kan feitelijk dan wel gehandhaafd
worden. Er schort echter het een en ander op het gebied van onderzoek en informatie,
terwijl informatie voor betrokkene noodzakelijk is om een oordeel te kunnen
vormen over de eventuele schade die hem berokkend wordt. Wat betekent dit
voor de positie van betrokkene als je zo bezuinigt op de informatievoorziening?Ook maken wij bezwaar tegen het verbod op het betrekken van de kilometerheffing
bij de beoordeling van de plannen die op tafel liggen. Het gaat per slot van
rekening om een belangrijk alternatief dat een bijdrage kan leveren aan het
oplossen van de knelpunten. Het lijkt er min of meer op dat de minister niet
geïnteresseerd is in de oplossing van de knelpunten met potentieel de
meeste milieuwinst.In de nadere beantwoording in de memorie van antwoord is ook gesproken
over de relatie met andere wetgeving en het NSL. Kan de minister van VROM
nog iets mededelen over het verzoek om uitstel voor de normen – dit
heet officieel "derogatie" – dat in Europa is gedaan? Feitelijk anticiperen
deze aanpassingen van wetten op het inwerkingtreden van het NSL – wij
moeten hierover overigens nog spreken – en daarmee op derogatie. Hoe
verhoudt de inperking van het eventuele studiegebied zich tot het verzoek
om derogatie? Zijn dit niet twee divergerende richtingen?Ik heb nog een laatste opmerking over de commissie-Elverding en haar rapport
Sneller en Beter. Zelf willen de fracties namens welke ik spreek nogal sterk
de nadruk leggen op dat laatste woord uit de titel van het rapport: "beter".
Dit woord heeft betrekking op procedures die door de overheid zelf gevoerd
worden: slimme procedures, maar ook goed voorbereide procedures. Een vroegtijdige,
zorgvuldige afweging in het voortraject kan veel vertraging in het natraject
voorkomen. Wij vragen ons af of wij deze voorstellen in dat
licht moeten lezen. Is minder investeren in het voortraject in feite niet
desinvesteren in het voortraject door zoveel belangrijke elementen uit de
MER buiten werking te stellen?De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-1331-1343.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl