Behandeling van het voorstel van rijkswet Instelling van een exclusieve economische zone van het Koninkrijk (Rijkswet instelling exclusieve economische zone) (25446, R1594)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 3428-3443

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 53, pagina 3428-3443

04-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25446Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat n.a.v. een algemeen overleg op 26 februari 1999 over de varkenshouderijPagina 3412-3428
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 4 maart 1999)Pagina 3443-3443
Behandeling van het voorstel van rijkswet Instelling van een exclusieve economische zone van het Koninkrijk (Rijkswet instelling exclusieve economische zone) (25446, R1594)Pagina 3428-3443
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (26251, nrs. 31 t/m 44)Pagina 3412-3412
Regeling van werkzaamheden (donderdag 4 maart 1999)Pagina 3412-3412
Presentie en opening (donderdag 4 maart 1999)Pagina 3411-3412

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het voorstel van rijkswet
Instelling van een exclusieve economische zone van het Koninkrijk (Rijkswet
instelling exclusieve economische zone) (25446, R1594).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Herrebrugh (PvdA):Voorzitter! Het wetsvoorstel met betrekking tot de instelling van een
exclusieve economische zone kan bij mijn fractie op zeer grote steun rekenen.
Wij vinden wel dat dit wetsvoorstel eigenlijk al eerder aan de orde had moeten
komen. In de nota naar aanleiding van het verslag is al aangegeven dat het
enige tijd heeft gekost om zover te komen. Daarom zijn wij blij dat het wetsvoorstel
vandaag kan worden besproken, vooral omdat zich de afgelopen tijd ontwikkelingen
hebben voorgedaan die de noodzaak van een wet als deze duidelijk maken. In
de memorie van toelichting staat dat er geen nieuwe plannen bestaan voor de
bouw van kunstmatige eilanden, maar inmiddels weten wij dat deze plannen concreet
vorm hebben gekregen, vooral in de zaak van Delta Radio en de ontwikkeling
van een zendstation voor de kust van Walcheren.Zowel in de memorie van toelichting als in de nota naar aanleiding van
het verslag is vrij uitvoerig op een aantal zaken ingegaan. Toch wil ik twee
zaken extra benadrukken. In de eerste plaats gaat het om de beoordeling van
de installaties op het beoogde gebied van de exclusieve economische zone.
Met uitzondering van de installaties voor de olie- en gaswinning – daarop
is met name de Mijnwet continentaal plat van toepassing – is er op dit
moment geen wettelijk, juridisch of ander toetsingskader aan
de hand waarvan deze installaties kunnen worden beoordeeld. Ik ben van mening
dat een dergelijk toetsingskader zo snel mogelijk moet worden verkregen, enerzijds
om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan, anderzijds om ontwikkelingen die
wij noodzakelijk achten door middel van een normaal kader te kunnen toetsen
en daar regelgeving op te kunnen loslaten. De installatie, waarover nu concreet
wordt gesproken, betrekking hebbend op de zendmasten voor Walcheren, voldoet
aan geen van de hiervoor genoemde voorwaarden. Er is geen toetsingskader.
Er zijn geen mogelijkheden om regelgeving toepasbaar te verklaren. Er is geen
afwegingskader. Op dit moment hebben wij niet de mogelijkheid om de bouw van
een dergelijke installatie te verbieden. Ik vraag de staatssecretaris of die
mogelijkheid er wel is op basis van de voorliggende wetgeving. Is de staatssecretaris
in staat reeds op korte termijn een aantal van de genoemde mogelijkheden te
realiseren? Ik wijs wat dat betreft met name op de zaken betrekking hebbend
op de Wet installaties Noordzee, zoals die worden genoemd in de brief van
de staatssecretaris die wij vanmorgen kregen. Is het mogelijk om het aan de
orde zijnde wetsvoorstel, bijvoorbeeld via een AMvB, op korte termijn van
toepassing te verklaren op het gebied dat geacht wordt te gaan behoren tot
de exclusieve economische zone en daar regelgeving met betrekking tot de potentiële
bouw van dit station aan te verbinden? Indien dat niet mogelijk is op basis
van de Wet installaties Noordzee, welke andere mogelijkheden zijn er dan op
basis van de bestaande wetgeving – ik denk bijvoorbeeld aan de wetgeving
in het kader van het continentaal plat – om regelend te kunnen optreden
in dit geval? Ik behoor tot de wat oudere generatie die in vroeger tijden
het REM-eiland heeft meegemaakt. Dat was een zendstation voor de kust van
Noordwijk dat met fraaie programma's kwam als "De onzichtbare man" en "Mr.
Ed, het sprekende paard". Toentertijd is de regering opgetreden vanwege de
inbreuk op het omroepmonopolie, maar ik vraag mij af of het mogelijk is op
basis van de wetgeving voor het continentaal plat op te treden tegen de zendstations
die voor de kust van Walcheren zijn gepland.De heer Hoekema (D66):Ik begrijp van de heer Herrebrugh dat hij aan de staatssecretaris vraagt
of de WIN een rechtsgrond is of een andere wet. Is de heer Herrebrugh van
mening dat toch vooral zou moeten worden gestreefd naar een wet- of regelgeving
die een weigeringsgrond introduceert? Het bezwaar van de WIN is immers dat
het alleen gaat over voorwaarden. Is hij uit op het creëren van zo'n
wettelijke mogelijkheid om eventueel een weigering toe te kunnen passen?De heer Herrebrugh (PvdA):Dat is het algemene kader waarin de economische zone geplaatst kan worden.
Ik wil een algemeen toetsingskader hebben, waarin alle mogelijke ontwikkelingen
die plaatsvinden getoetst kunnen worden, met weigeringsgronden. Dat betreft
natuurlijk niet alleen de zendinstallaties. De laatste tijd is er ook sprake
geweest van een aantal energieopwekkingsprojecten, niet alleen windmolens,
maar ook stroomturbines op en in de zee. Ik kan mij indenken dat al dit soort
zaken, die op dit ogenblik niet getoetst kunnen worden, een toetsingskader
behoeven. Ik vraag nu specifiek om een ingrijpingsinstrumentarium om de huidige
plannen voor dat zendstation te kunnen beoordelen. Als dat kan op basis van
dat toetsingskader, graag, maar als dat niet kan, zou ik in ieder geval wetgeving
van toepassing verklaard willen hebben die ons de mogelijkheid geeft om bijvoorbeeld
de bouw op te schorten totdat wij kunnen toetsen in het kader van welke criteria
dat wel of niet mogelijk is.Een volgend punt betreft de milieuverordening. In de memorie en in de
nota naar aanleiding van het verslag is uitgebreid ingegaan op de mogelijkheden
om in te grijpen bij milieuverontreinigende activiteiten op zee, met name
veroorzaakt door lozingen van schepen. Ik vind dat de regering uiterst terughoudend
is met het aangeven van mogelijke beleidsvoornemens ten aanzien van het ingrijpen
daarbij. Men zeilt redelijk voorzichtig om de kernvraag heen. Die kernvraag
is: is men bereid om daadwerkelijk en daadkrachtig op te treden als blijkt
dat de op lozing betrapte schepen niet op een normale manier vervolgd kunnen
worden? De huidige systematiek is dat er dan een vervolging wordt ingesteld
in de bestemmingshaven van het schip. Dat kan een Nederlandse haven zijn,
maar dat kan ook een buitenlandse haven zijn. De praktijk leert – ik
heb daar bij de behandeling van de nota Milieu en scheepvaart al op gewezen –
dat dat tot vrij bedroevende resultaten leidt. Ik denk, zoals ik de wet lees
en met name de memorie van toelichting, dat deze wet ons een aantal nieuwe
instrumenten en een nieuw kader geeft om in te kunnen grijpen. Een van de
mogelijkheden is dat op lozing betrapte schepen na signalering, in wezen na
op heterdaad betrapt te zijn, door middel van ingrijpen van de kuststaat kunnen
worden opgebracht en verder vervolgd. In de stukken staat dat het nog maar
zeer de vraag is of op zee aangehouden schepen naar een haven kunnen worden
opgebracht. Slechts in hoogst uitzonderlijke omstandigheden zou dit, mede
gelet op de drempels in het zeerechtverdrag, terzake kunnen komen. Is de regering
bereid om in gevallen van bewezen lozingen op zee zo in te grijpen dat het
desbetreffende schip door de marine wordt aangehouden en naar een Nederlandse
haven wordt opgebracht voor verdere vervolging?Mijn laatste punt betreft de handhaving. Er is gesteld dat met de handhaving –
daarmee is in eerste instantie de kustwacht belast – geen grote andere
kosten zijn gemoeid dan op dit ogenblik in de planning zit. Ik wijs erop dat
in de discussie over de kustwacht op basis van het rapport van de Algemene
Rekenkamer is gebleken dat de huidige dubbeltellingen met betrekking tot de
vaar- en vlieguren niet worden gehaald, zodat er nog wat ruimte over is in
de planningen. Ik vraag mij af of in het gebied dat de economische zone omvat –
ik heb overigens begrepen dat dit in principe ook het gebied van het continentaal
plat betreft – meer controle van kustwachtactiviteiten moet plaatsvinden
of dat het in het huidige kader met de beschikbare middelen en materieel tot
bijvoorbeeld geldelijke consequenties leidt die niet in de huidige planning
is voorzien.De heer Hoekema (D66):Mevrouw de voorzitter! Het lichte ongemak na de verkiezingen voor de provinciale
staten van gisteren valt natuurlijk in het niet bij de eeuwenlange discussie
 over het zeerecht, die al begon bij Hugo de Groot –
De Mare Liberum – en de beperkingen in de leer van Hugo Grotius die
door het zeerechtverdrag van het begin van de jaren tachtig tot stand zijn
gebracht waar het gaat om de rechten en de plichten van de kuststaat en de
vlaggenstaat. Dat is misschien wel een goede relativering, zeg ik ook maar
tegen mijzelf.De fractie van D66 juicht de instelling van de EEZ toe. De zone biedt
een handvat voor het aanpakken van milieudelicten en voor de bescherming van
het milieu, met name het mariene milieu. Ook al is de wet voornamelijk bedoeld
voor het aanpakken van illegale lozingen, in potentie kan de wet een veel
groter terrein beslaan. Milieu is immers meer dan land. Als de wet die wij
vandaag bespreken ertoe kan leiden dat de Wet milieubeheer naast land ook
de zee buiten de 12-mijlszone beslaat, dan is dat puur een winstpunt. Het
is dan wel de taak van de regering om de mogelijkheden van het wetsvoorstel
ten volle uit te buiten.Voorzitter! Je kunt je afvragen of het lang heeft geduurd voordat deze
wet er lag. Mijn antwoord zou zijn: lang en niet lang. Ik las in een tijdschrift
voor milieurecht een artikel met de kop "Recht voor het zeemilieu", waarin
wordt gesteld dat de ambtelijke molens nog nooit zo traag hebben gemalen als
bij dit wetsvoorstel. Er zal altijd nog een overtreffende trap van traagheid
zijn en misschien kan de staatssecretaris wat dit betreft bespiegelingen geven,
maar ik denk dat er redenen voor waren, met name het feit dat Nederland pas
in 1994 deelnam aan het zeerechtverdrag en de complexiteit van de materie.
Graag een reactie van de staatssecretaris op dit punt.Dan kom ik bij een vraag die ook door mijn collega van de PvdA is opgeworpen
in het verslag: in hoeverre zijn de EEZ's in Europa op elkaar afgestemd? Ik
begrijp dat in België en het Verenigd Koninkrijk geen strikt juridisch
genomen EEZ bestaat. Is er dan wel voldoende sprake van integrale dekking
van de Europese kuststaten van de EEZ?Olielozingen zijn de belangrijkste aanleiding geweest voor de instelling
van de EEZ. Zolang de Wet voorkoming verontreiniging door schepen niet is
aangepast, heeft het instellen van de zone echter geen zin. Hoe staat het
met de aanpassing van de WVVS en met de aanpassing van de Wet verontreiniging
zeewater? Uit het eerdergenoemde artikel "Recht voor het zeemilieu" haal ik
de wijsheid dat ambtenaren van Verkeer en Waterstaat zo zijn geschrokken van
het negatieve advies van de Raad van State over die aanpassing van de WVVS,
dat zij hebben besloten dat er nog enige bedenktijd nodig is. Hoeveel tijd
zal dat nog in beslag nemen? De EEZ kan volgens mijn fractie – en dat
oordeel wordt waarschijnlijk door de meeste sprekers gedeeld – alleen
worden geëffectueerd door het ontwikkelen van nadere wetgeving. Dat geldt
voor lozingen, maar ook voor het specifieke onderwerp dat de heer Herrebrugh
al aanroerde, de zendmasten. Denkt de regering dat de EEZ in de huidige vorm
een instrument is voor het aanpakken van lozingen door schepen of is aanvullende
wetgeving nodig? Ik heb in verschillende artikelen – onder andere in
het artikel dat ik al twee keer noemde – gelezen dat Nederland als kuststaat
krachtens de EEZ slechts overtredingen kan vervolgen die hebben geleid of
dreigen te leiden tot grote schade. Kan de staatssecretaris de interpretatie
van het begrip "grote schade" nog verduidelijken? Daar schijnt onduidelijkheid
over te bestaan. Heeft de staatssecretaris enig idee of de instelling van
de zone met aanvullende wetgeving zal leiden tot een grote toename van het
aantal vervolgingen van olielozingen die plaatsvinden buiten de 12-mijlszone?Tot slot heb ik op dit punt nog een vraag over de internationale lozing
krachtens het Marpol-verdrag. Afgesproken is dat dit in Europees kader beter
wordt aangepakt. Nederland speelt daar een voortrekkersrol in. Leidt dit nog
tot effectieve afspraken over de procedures bij het aanpakken van lozingen?Voorzitter! Op de korte termijn is van belang dat de Wet milieubeheer
van toepassing wordt verklaard in de EEZ. Welk bestuursorgaan oefent het bevoegde
gezag uit als het gaat om de milieuwetgeving in de EEZ? Volgens de Wet milieubeheer
is dat toebedeeld aan provincies en gemeenten. De Noordzee kent natuurlijk
zo'n indeling niet. Hoe denkt de regering daarmee om te gaan? Moet er bij
koninklijk besluit zo'n bevoegd gezag worden aangewezen?Dan de beroemde zendmasten in zee. De heer Herrebrugh heeft al reminiscenties
aangehaald van het REM-eiland. Ik ben een halve generatie jonger dan hij,
maar ook ik kan mij "Mr. Ed, het sprekende paard" nog herinneren. HoekemaIk
heb ook heel positieve associaties bij Radio Noordzee en Radio Veronica. Daar
 zijn velen hun carrière op indrukwekkende wijze begonnen.
Toch staat het plaatje van die masten 40 kilometer buiten de kust van Walcheren
haaks op het positieve beeld dat wij van de zendstations hadden. Er is een
groot maatschappelijk probleem. De zaak kon tot nu toe alleen maar gemeld
worden en daarmee was de kous af. Ik denk dat het van groot belang is dat
er zo snel mogelijk linksom of rechtsom een juridisch kader wordt geschapen
om die kwestie aan te pakken en dat er een grond in het leven wordt geroepen
om de zaak, eventueel na schorsing, te toetsen en niet alleen te volstaan
met een melding en het bekeuren achteraf.De minister heeft op verzoek van de Kamer – de opmerking van de
heer Dittrich afgelopen dinsdag – heel snel een brief gestuurd, waarvoor
dank. Maar ik twijfel op dit moment of de WIN het adequate antwoord daarop
betekent, maar ik ben geen jurist met de wijsheid in petto. Is dat een voldoende
geschikt kader om die zaak integraal te toetsen? Als dit zo is, laat de staatssecretaris
ons daarvan dan overtuigen. Zo niet, dan moet misschien worden uitgeweken
naar een noodwet of andere wetgeving. In ieder geval moet de kwestie van de
zendmasten op korte termijn effectief worden aangepakt.Voorzitter! Er is nog een dimensie die in het wetsvoorstel en de toelichtende
stukken niet echt tot zijn recht is gekomen, namelijk de exploratie en exploitatie
van de zee. Het gaat hier om een wet met twee kanten: een goed beheer en bestuur
met het oog op milieu, maar ook exploitatie en exploratie. De SMO maar ook
The Netherlands Logistical Support Group heeft ons stukken gestuurd waaruit
blijkt dat er nogal wat moet gebeuren aan de versterking van de Nederlandse
positie op het gebied van de export van het groene zeemilieu. Zou de staatssecretaris
enkele woorden kunnen wijden aan de bevordering van de Nederlandse potentie
op dit gebied, ook richting Caraïben, als het gaat om de EEZ en de vertaling
ervan in economische termen?De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik spreek mede namens het GPV.Om maar met de deur in huis te vallen: de totstandkoming van de exclusieve
economische zone wordt door ons van harte toegejuicht. Wij onderschrijven
uiteraard de voorliggende wettelijke grondslag daarvan. De naam van de zone
doet vermoeden dat het primair om economische belangen gaat. Die economische
belangen wegen voor ons zwaar, maar ik denk dat deze benadering te eenzijdig
is. Bij de vaststelling van de EEZ spelen ook andere belangen, bijvoorbeeld
op het terrein van de ruimtelijke ordening en het milieu. Dat blijkt ook uit
het feit dat in het wetsvoorstel zelf expliciet aandacht wordt besteed aan
de bescherming en het behoud van het mariene milieu. Wat mij betreft had de
handtekening van de minister van VROM onder deze rijkswet dan ook niet misstaan.
De fracties van RPF en GPV hopen in elk geval dat, waar het om het specifiek
Nederlandse belang gaat, de EEZ daadwerkelijk een bijdrage zal leveren aan
de bescherming van het Noordzeemilieu.Voorzitter! Het instellen van een economische zone heeft een lange voorgeschiedenis.
De heer Hoekema wees daar ook al op. Het is jammer dat het zo lang heeft moeten
duren voordat deze wet wordt behandeld. Al in 1989 sprak de regering de intentie
uit tot de instelling van de EEZ over te gaan. Daarna duurde het tot 1997
voor deze rijkswet werd ingediend. De regering vond het niet wenselijk een
wettelijke regeling te treffen en daarmee de weg te effenen naar de instelling
van deze zone, zolang de onderhandelingen over het VN-zeerechtverdrag nog
gaande waren. Ik vind dat een gezocht argument. Andere landen, zoals Duitsland,
Denemarken en Frankrijk hebben zich hierdoor in ieder geval niet laten ophouden.
Ons valt de twijfelachtige eer te beurt samen met België als laatste
van de Noordzeestaten over te gaan tot instelling van de EEZ. Hebben de landen
die ons voorgingen het als een handicap ervaren dat zij daartoe in een veel
eerder stadium al zijn overgegaan? Of hebben zij er juist voordelen bij gehad?Voorzitter! De voorliggende rijkswet heeft een beperkte reikwijdte. De
wet maakt in feite alleen formeel de instelling van een EEZ door Nederland
mogelijk en geeft de grenzen van de zone aan. In artikel 3 wordt ten slotte
ingegaan op de soevereine rechten en de rechtsmacht die het Koninkrijk binnen
de zone heeft. Het is van groot belang dat ook spoedig een aantal noodzakelijke
vervolgstappen worden gezet. Ik zou de staatssecretaris daarom een aantal
vragen willen voorliggen. In de rijkswet zijn geen strafrechtelijke bepalingen
opgenomen. Er is dus wel een zone, maar daarmee kan bijvoorbeeld nog niet
tegen illegale lozingen door buitenlandse schepen worden opgetreden, althans
voorzover die buiten de 12-mijlszone plaatsvinden. Daarvoor moet de wetgeving
verder worden aangepast. Dat geldt met name voor de Wet voorkoming verontreiniging
door schepen. De noodzakelijke wijziging zit al een tijdje in de pijplijn.
Ligt het wetsvoorstel nog altijd, al sinds 1996, bij de Raad van State? Zo
ja, wat is het probleem? Ik neem aan dat het kabinet ook niet machteloos blijft
toezien hoe anderen straffeloos de Noordzee als een soort afvalbak gebruiken.
Dat voorbeeld maakt eens temeer de vraag relevant waarom het allemaal zo lang
heeft moeten duren. Hebben wij hier eigenlijk geen kostbare tijd mee verloren?Hiervoor stelde ik al dat bij het vaststellen van de EEZ wat ons betreft
ook het beleid ten aanzien van de ruimtelijke ordening moet worden betrokken.
Dat is ook zeer actueel. Wij zien allerlei min of meer concrete plannen met
betrekking tot bouwactiviteiten buiten de 12-mijlszone. Ik denk aan de luchthaven
in zee, een windmolenpark en de zendmasten van Delta Radio. Er zijn waarschijnlijk
nog vele andere zaken te bedenken waardoor de Noordzee tot een soort rommelzone
kan verworden. Er zijn geen formele wettelijke instrumenten om dergelijke
activiteiten te verbieden. Sterker nog, de rijksoverheid heeft niet eens de
mogelijkheid op dit moment daaraan allerlei voorwaarden te stellen. Dit geldt
met name ten aanzien van de zendmastproblematiek.Vandaag ontvingen wij een brief van de staatssecretaris van Verkeer en
Waterstaat over eventuele noodwetgeving – op verzoek van de heer Dittrich –
om ongewenste activiteiten tegen te gaan. Daaruit valt af te leiden dat de
regering serieus denkt over gedelegeerde wetgeving op grond van de Wet installaties
Noordzee. Wanneer zal hierover een besluit worden genomen? Is het de intentie
van de regering om hoe dan ook plaatsing van de zendmasten
van Delta Radio tegen te gaan?De regering schrijft in haar reactie dat er waarschijnlijk op basis van
de huidige wetten opgetreden kan worden. Het is de vraag of dat zo is. Wij
hebben namelijk een reactie op de brief van de regering gekregen waaruit blijkt
dat de MER-plicht niet kan worden afgedwongen. Kan de staatssecretaris daarover
helderheid verschaffen?Onze fracties pleiten ervoor – ook met het oog op het streven op
langere termijn – structureel meer beleidsmatig greep te krijgen op
de hele EEZ. Op grond van artikel 3 van het wetsvoorstel krijgt het Koninkrijk
in de EEZ rechtsmacht, mede met het oog op de bescherming van het milieu,
ten aanzien van de bouw en het gebruik van installaties en inrichtingen. Mij
dunkt dat daar nogal wat interpretatieruimte inzit. Die rechtsmacht moet dan
wel concreet worden ingevuld en niet grotendeels een dode letter blijven.
Dat zou kunnen door de reikwijdte van verschillende relevante wetten uit te
breiden. Naast de in de brief van de staatssecretaris genoemde wetten denk
ik aan de Wet milieubeheer en de Wet op de ruimtelijke ordening. Voor de toepassing
van de Wet milieubeheer zou de minister van Verkeer en Waterstaat of de minister
van VROM als bevoegd gezag kunnen optreden.Ook zijn wij van mening dat in het kader van de actuele discussie rond
de vijfde nota ruimtelijke ordening beleidsuitspraken gedaan moeten worden
over de ruimtelijke ordening voor dat deel van de EEZ waarover Nederland regels
en bevoegdheden kan laten gelden. Ik overweeg – uiteraard afhankelijk
van het antwoord van de staatssecretaris – om op dit punt een motie
in te dienen.Zolang een en ander nog geen rechtskracht heeft, kan wellicht via koninklijke
besluiten een aantal ontwikkelingen voorlopig worden dichtgetimmerd. Is dat
juist? Kunnen wij, net als een gemeente een voorbereidingsbesluit kan nemen,
ook voor de EEZ een besluit nemen – waardoor de situatie eigenlijk bevroren
wordt – ter voorbereiding op een aantal beleidsontwikkelingen op het
gebied van milieubeheer en ruimtelijke ordening?De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! Het onderhavige wetsvoorstel tot de instelling van een exclusieve
economische zone heeft de instemming van de CDA-fractie. De instelling ervan
is gewenst om optimaal gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden die het
in 1982 in Montego Bay tot stand gekomen verdrag van de VN inzake het recht
van de zee biedt, met name op het gebied van de handhaving van internationale
milieuvoorschriften die gelden voor de zeescheepvaart. Eveneens is de EEZ
in lijn met afspraken tussen Nederland en andere Noordzeelanden over maatregelen
tegen illegale olielozingen op zee. De exclusieve economische zone is van
belang voor meer zaken. Voorbeelden hiervan zijn behoud en beheer van levende
en niet levende natuurlijke rijkdommen van de wateren boven de zeebodem alsmede
de exploitatie en exploratie daarvan. De uitdagingen op het gebied van wetgeving
zijn legio. Andere woordvoerders hebben daarover al gesproken. De EEZ betreft
ook de bouw en het gebruik van kunstmatige eilanden en installaties, anders
dan voor de winning van bodemrijkdommen.In het voorliggende stuk stond, zoals de woordvoerder van de PvdA al zei,
dat er geen plannen op dit vlak aan de orde waren. Die stelling is inmiddels
wel achterhaald. In de nota naar aanleiding van het verslag worden twee initiatieven
met naam en toenaam genoemd. De eerste is de bouw van een experimenteel windmolenpark
in de territoriale zee en de tweede de reeds veel genoemde zendinstallatie
van Delta Radio. Een inmiddels uitgebracht advies van de interdepartementale
commissie Noordzeeaangelegenheden stelt heel duidelijk dat zowel om veiligheidsredenen –
met name de luchtvaart – als om milieuredenen het onwenselijk is zonder
vergunning in het Nederlandse deel van de Noordzee te bouwen.Met name op het vlak van zendmasten vrees ik dat het niet bij dit ene
initiatief zal blijven in de nabije toekomst. Wij hebben al vaker gediscussieerd
over frequenties in Nederland. Wij zullen dit binnenkort weer doen inzake
het hoog of laag vermogen van middengolfzenders. De maatschappelijke druk
rond storingen die optreden door deze zenders, wordt groter en groter. Bij
Delta Radio werd bijvoorbeeld gesteld dat de exploiterende zender daarvoor
verantwoordelijk is en afdoende maatregelen moet nemen. Dat soort zenders
zoekt nu naar andere mogelijkheden. Het gaat verder dan radiozenders alleen.
Ook op het gebied van GSM op scheepvaartroutes zijn zeer snel tal van ontwikkelingen
te verwachten.De CDA-fractie vindt het dan ook van het grootste belang dat de bestaande
juridische leemte zo snel mogelijk verdwijnt. De EEZ is hiertoe een eerste
stap in de goede richting. Hiermee zijn wij er absoluut niet. De EEZ is een
soort kapstok die ons rechtsmacht geeft buiten de 12-mijlszone. Verschillende
wetten zullen wij daarop nu van toepassing moeten verklaren teneinde daadwerkelijk
die rechtsmacht te kunnen gebruiken.Wij zouden tot de toepassing van enkele wetten kunnen overgaan, met name
wetten die gericht zijn op die zendmasten, omdat dat probleem zeer acuut is.
Het probleem is dat de inwerkingtreding lang duurt. Het is de vraag of wij
die tijd voor de mast van Delta Radio nog wel hebben. Het is ook zeer de vraag
of de oplossingen die vanochtend door de staatssecretaris in haar brief zijn
aangedragen, waarbij ik haar hartelijk dank voor haar snelle antwoord, juridisch
voldoende soelaas bieden. Kan de staatssecretaris bevestigen of op basis van
de voorgestelde constructie waarbij de Wet beheer rijkswaterstaatswerken wordt
gekoppeld aan de Wet installaties Noordzee al of niet voldoende is om een
MER-onderzoek af te dwingen? Daarover bestaat nogal wat onduidelijkheid. Kan
de staatssecretaris aangeven of de WBR die met name constructies in de bodem
behandelt, zoals het vastleggen met kabels, wel voldoende specifiek is? Biedt
deze wet straks misschien te weinig echte mogelijkheden voor zendinstallaties?Kan de staatssecretaris bovendien aangeven of zij vindt dat belangen op
het gebied van veiligheid en visserij alsmede de belangen van andere landen
wel voldoende worden meegenomen in de door haar voorgestane constructie? Kan
de staatssecretaris, en dat is heel belangrijk, aangeven of de voorgestelde
constructie wel afdoende weigeringsgrond bezit om daadwer kelijk
iets te kunnen ondernemen tegen ongewenste ontwikkelingen?Benadrukt de staatssecretaris op basis van al deze twijfels in haar brief
van vanochtend zo sterk dat het om een voorlopige reactie gaat en dat er op
dit moment geen enkele andere oplossing wordt uitgesloten? Als de genoemde
twijfels inderdaad bewaarheid blijken te worden, zullen wij niet op het toepasbaar
worden van wetten kunnen wachten als er het nodige gebeurt rond die zendmasten.
Mochten die twijfels bewaarheid worden, dan ben ik er een groot voorstander
van specifiek voor de zendmasten in de Noordzee noodwetgeving te maken. Deze
noodwetgeving dient een goede afweging te waarborgen van alle belangen, weigeringsgronden
te bevatten en mogelijkheden te bieden tot het opleggen van onderzoek. Kortom,
zij dient een beter juridisch kader te bieden voor het initiatief van Delta
Radio, maar vooral voor al die initiatieven die wij op korte termijn kunnen
verwachten.Voor al die andere bouwwerken in de Noordzee is het dringend noodzakelijk
dat wij ons heel goed bezinnen op de manier waarop wij relevante wetgeving
zo snel mogelijk buiten de 12-mijlszone van toepassing verklaard kunnen krijgen.
Ik sluit mij daarbij aan bij de opmerkingen op dit punt van de woordvoerders
van andere fracties.De heer Blaauw (VVD):Mevrouw de voorzitter! Het moet mij van het hart dat ik het merkwaardig
vind dat wij een wetsvoorstel behandelen waarvan beide ondertekenaars niet
aanwezig zijn. Uiteraard heb ik geen enkel bezwaar tegen de staatssecretaris –
ik heb zeer goede gevoelens over haar – maar de minister van Buitenlandse
Zaken was de eerste en de minister van Verkeer en Waterstaat de tweede ondertekenaar.
Eigenlijk hadden ze hier moeten zijn.De voorzitter:Misschien is het goed dat ik u zeg dat het kabinet zelf bepaalt wie in
de Kamer een wetsvoorstel verdedigt, tenzij de Kamer uitdrukkelijk een bepaalde
bewindspersoon noemt.De heer Blaauw (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik heb inderdaad overwogen of ik u zou vragen met
een maatregel duidelijk te maken dat wij die ministers willen zien. Ik heb
echter mijn knopen geteld en gemerkt dat er inmiddels vele jaren zijn verlopen
en dat wij door zo'n maatregel wel eens in de situatie zouden kunnen komen
dat wij dit wetsvoorstel niet meer voor de zomer kunnen behandelen. Ik ben
met het oog hierop verheugd dat de staatssecretaris hier nu is, maar ik handhaaf
mijn opmerking over het normale verkeer tussen Kamer en regering.Dit onderwerp ligt mij extra na aan het hart, omdat ik in het verleden
deel heb kunnen nemen aan vergaderingen en conferenties over het tot stand
komen van het VN-zeerechtverdrag. Ik beschouw dit wetsvoorstel dan ook als
een sluitstuk. Verder kan ik zeggen dat de fractie van de VVD dit wetsvoorstel
in den brede steunt.Zoals door anderen al is opgemerkt, hebben vele landen de EEZ eerder ingesteld.
Het wetgevingstraject heeft in Nederland nogal wat tijd gekost. Dat is opvallend,
omdat Icona al in december 1987 heeft geadviseerd. De verklaring die hiervoor
wordt gegeven, luidt dat de lange duur mede is veroorzaakt door het feit dat
een gezamenlijke aanpak van de Noordzeelanden gewenst was. Dan rijst bij mij
echter wel de vraag of België dan geen Noordzeeland is. Doet België
niet mee of heeft België een gezamenlijke aanpak van de EEZ geweigerd?
Of is de oorzaak het feit dat wij de afbakening van gebieden met de Belgen
eigenlijk niet goed rond kunnen krijgen?Wat de Noordzee in zijn geheel betreft is het eigenlijk een heel aparte
zaak, omdat de Noordzee in feite al onder de kuststaten was opgedeeld. Wij
zien dan ook dat de EEZ de oude lijnen volgt. Voor Nederland is er dan ook
geen sprake van een uitbreiding in geografische zin. De toegevoegde waarde –
dat is ook genoemd door de andere woordvoerders – is voor Nederland
de mogelijkheid om in bepaalde ernstige gevallen te kunnen optreden tegen
overtredingen door buitenlandse schepen van het Marpol-verdrag, zoals verontreiniging
van de zee door lozing. Ik sluit mij aan bij de vragen over hoe de oplopende
schaal voor ernstige of niet ernstige verontreiniging van de zee eruitziet.Mevrouw de voorzitter! Binnen de EEZ bezit de kuststaat soevereine rechten
over de exploratie en exploitatie, het behoud en het beheer van de levende
en niet levende natuurlijke rijkdommen van de wateren boven de zeebodem en
van de zeebodem en de ondergrond daarvan. Verder is een land soeverein in
de economische exploitatie en exploratie van de zone, zoals de opwekking van
energie uit water, stroming en wind. In de EEZ blijven – dit naar aanleiding
van de opmerking van collega Eurlings – de vrijheid van scheepvaart,
de vrijheid van overvliegen en de vrijheid om onderzeese kabels en pijpleidingen
aan te leggen, onaangetast. Dit komt allemaal voort uit het VN-zeerechtverdrag
en het is ook in de memorie van toelichting op het wetsvoorstel gemeld. Artikel
56 is hier relevant. Later is artikel 56 ook in de nota naar aanleiding van
het verslag gememoreerd. De kuststaat heeft rechtsmacht ten aanzien van de
bouw en het gebruik van kunstmatige eilanden, installaties en inrichtingen.
Deze bepaling heeft voornamelijk betrekking op zaken die ofwel van invloed
zijn of kunnen zijn op de scheepvaart ofwel op zaken die van invloed zijn
of kunnen zijn op natuurlijke rijkdommen. Daarbij moet met name worden gedacht
aan boorplatforms, onderzoekplatforms, zendmasten en soortgelijke bouwwerken.
Als nu een kuststaat de soevereine macht heeft over het continentaal plat,
dat toch eigenlijk samenvalt met de EEZ, dan is toch ook wetgeving met directe
werking op dat gebied mogelijk? Daar hoeft dan toch niet allemaal nieuwe wetgeving
voor te worden gecreëerd?Zendmasten zouden voor de veiligheid een probleem zijn, maar is dat nu
echt zo? Artikel 211, eerste lid, geeft aan dat de kuststaat moet bevorderen
dat er routeringsstelsels voor de scheepvaart komen. Volgens mij staan er
dus heel wat zaken in waar de regering wel degelijk kan optreden.Nog een enkele opmerking over de stralingsgevaren die worden genoemd.
Het is wel eens nuttig als je de krant net op tijd krijgt, want ik heb net
gelezen dat het een dubbele antenne wordt waarvan de onderste in feite als
een spiegel optreedt, zodat er een bundeling richting Engeland optreedt. In
dat geval is de straling naar beneden dus heel anders dan je zou verwachten.
Dit soort zaken zouden wij graag willen weten, omdat die samenhangen met veiligheid, gezondheid en wat dies meer zij. Wellicht kan de staatssecretaris
daar nog wat dieper op ingaan.Voorzitter! Er is al veel gezegd en gedeeltelijk sluit ik mij daar wel
bij aan. Het is allemaal heel goed doorgesproken in de nota naar aanleiding
van het verslag en in de memorie van toelichting, maar ik denk dat wij nu
voor een punt staan waarop wij ons moeten afvragen of alles is toegestaan
wat niet verboden is of dat alles verboden is wat niet is toegestaan!De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! De SGP juicht de instelling van een exclusieve economische
zone voor de 200-mijlszone rond de kust van Nederland toe. Zo wordt het voor
Nederland immers mogelijk om op het Nederlandse deel van het continentaal
plat, dat samenvalt met de toekomstige EEZ, meer rechten uit te oefenen dan
vroeger mogelijk was. Immers, het verdrag brengt met zich dat het Koninkrijk
soevereine rechten heeft tot exploratie en exploitatie van de EEZ, behoud
en beheer van natuurlijke rijkdommen en opwekking van energie en ook krijgt
het Koninkrijk rechtsmacht ten aanzien van de bouw en het gebruik van kunstmatige
eilanden, installaties en inrichtingen. Ook dat is bij de huidige tendens
van het zeewaarts bouwen een belangrijke zaak. Bovendien spelen nog zaken
als wetenschappelijk zeeonderzoek en bescherming en behoud van het mariene
milieu, waarlijk zeer aangelegen onderwerpen! Wij stemmen daar dus mee in,
maar hebben nog wel enkele vragen en opmerkingen.In de eerste plaats heeft het ook ons zeer verbaasd waarom Nederland zo
laat is met de instelling van een EEZ. Mevrouw de voorzitter! Ik ben het wel
met u eens dat de regering zelf beslist door wie zij zich hier laat vertegenwoordigen,
maar ik moet toch ook zeggen dat het een goede gewoonte is dat zeker de eerste
ondertekenaar van een wetsvoorstel het voorstel hier verdedigt, maar tot mijn
verwondering is die niet aanwezig. Het was mij in ieder geval niet bekend
dat hij verhinderd was, anders had ik daar wellicht nog wel een opmerking
over gemaakt.De voorzitter:Ik ben het met u eens dat het de gewoonte is, maar ik wilde mijn opmerking
maken omdat de staatssecretaris er natuurlijk zit. Verder hoeft u van mij
geen tegenspraak te verwachten op dit punt!De heer Van den Berg (SGP):Ik ben uiteraard zeer blij met de aanwezigheid van de staatssecretaris,
maar ik vond dat ik die formele opmerking toch wel mocht maken, want een aantal
zaken richt zich toch in het bijzonder tot het ministerie van Buitenlandse
Zaken.Ik constateer dat veel staten al tot instelling zijn overgegaan in de
tijd dat over het VN-zeerechtverdrag werd onderhandeld. Zelfs na de ratificatie
van dat verdrag in 1994 heeft het nog bijna drie jaar moeten duren voordat
het voorstel aan de Kamer werd aangeboden zodat het nu pas plenair kan worden
afgehandeld. In de nota naar aanleiding van het verslag wordt niet meer opgemerkt
dan dat het vinden van een juridisch kader veel tijd heeft gevergd. Ja, dat
vind ik met permissie toch eigenlijk een dooddoener. Is er tijdens de totstandkoming
van het zeerechtverdrag niet over nagedacht? Of acht de Nederlandse regering
spoed toch niet zo erg hard nodig? Ook het verbindend verklaren van andere
wet- en regelgeving had allang voorbereid kunnen worden. Wij lopen nu tegen
een aantal juridische vragen op die allang eerder overwogen hadden kunnen
worden.Wat het internationale aspect betreft, merk ik op dat België nog
niet is overgegaan tot een EEZ. Betekent dat dat wij geen aaneensluitend net
van economische zones krijgen? Wat is daarvan de achtergrond? Heeft dat nog
consequenties voor de bestrijding van ongevallen of milieuverontreiniging
ter zee? Hier is internationaal samenwerken per definitie nodig. Het lijkt
mij nadelig als de bevoegdheden en de wettelijke regelingen per land in aansluitende
zones van de zee verschillen. Het lijkt mij in ieder geval een complicerende
factor. Ik hoor hierop graag een reactie.Voorzitter! Ik kom tot een zeer principiële vraag. Nu onze rechtsmacht –
als ik dat zo mag noemen – tot dit gebied wordt uitgebreid, is de vraag
hoe wij daarmee omgaan. Ik denk aan de juridische aspecten. Ik heb al in mijn
inleiding gezegd dat het geen overbodige luxe is om ons daarover diepgaand
te bezinnen. Wij zijn op velerlei terreinen bezig – de praktische voorbeelden
zijn er – met de mogelijkheden om zeewaarts te bouwen. Ik denk aan een
eiland ten behoeve van een alternatieve locatie voor Schiphol, afgezien van
de vraag of die binnen of buiten de 12-mijlszone zou komen te liggen. Mijn
vraag is – ik kan het uit de schriftelijke voorbereiding niet geheel
opmaken – wat de regering van plan is ten aanzien van het in werking
doen treden van een adequaat juridisch kader voor deze zone. Er zijn hierover
vragen gesteld die ik niet zal herhalen. Ik denk aan de Wet milieubeheer.
Wordt die hier verbindend? Welke andere wetten worden verbindend en op welke
terreinen? Welke wetgeving gaat hier regels stellen ten aanzien van het al
dan niet mogelijk maken en het faciliëren van bouwplannen? Er had voor
gekozen kunnen worden om de op dit terrein relevante wet- en regelgeving althans
in zoverre voorbereid te hebben, dat ze tegelijk met de inwerkingtreding van
de exclusieve economische zone in werking kon treden, zodat geen leemte ontstaat
in het juridisch beheer in deze zone. Ik vind het letterlijk en figuurlijk
een grote leemte. Dat had toch eerder bedacht kunnen worden. Ik zou heel graag
van de regering een overzicht willen hebben – misschien niet direct
nu – van de implementatie van de relevante regelgeving – inclusief
de termijnen die men daarvoor denkt te nemen – met het oog op het beheer
en de juridische regelgeving in deze economische zone. Daarnaast is het de
vraag welk beleid wij daar gaan voeren. De heer Stellingwerf wierp terecht
de vraag op wat onze visies zijn ten aanzien van de ruimtelijke inrichting
van dit gebied. Hij noemde als kader de vijfde nota ruimtelijke ordening.
Dat is zeer wel te overwegen. Je zou ook aan een afzonderlijk kader kunnen
denken. Ook daarover moet worden nagedacht. Ik denk dus zowel aan de juridische
regelgeving als aan het beleid. Op beide heb ik helaas onvoldoende zicht.
Dat is een grote leemte, als wij deze rijkswet zonder meer in werking laten
treden. Daarin is nog niet voorzien. Wat doet de regering eraan?Hetzelfde punt speelt ten aanzien van de Nederlandse Antillen en Aruba.
Het is een rijkswet en het is een verdrag dat voor het gehele
Koninkrijk geldt. Ook daar zijn soortgelijke vragen aan de orde. In het verslag
wordt daarvan wel iets gememoreerd. Ik ontvang hierover graag nadere informatie.Voorzitter! Ik kom te spreken over het plan van Delta Radio om twee zendmasten
van maar liefst 400 meter hoog met een vermogen van 2 megawatt op 34 kilometer
uit de Walcherse kust te plaatsen, in de nabijheid van de beschermde voordelta.
Dat is een buitengewoon ongewenst initiatief. Eerder werd toestemming geweigerd
om die masten bij Kootwijk te bouwen, vanwege allerlei ruimtelijke en milieuproblemen.
Nu zou dit niet tegengegaan kunnen worden. Duidelijk is echter dat er tal
van negatieve gevolgen zullen zijn voor natuur, milieu, visserij enz. Kortom,
als men die kant al uit wil, is een milieueffectrapportage daarvoor bij uitstek
op haar plaats, zij het dat de lacunes in de regelgeving het onmogelijk lijken
te maken om die af te dwingen.Collega Feenstra heeft eerder schriftelijke vragen gesteld. Uit de beantwoording
daarvan bleek dat het voorzorgprincipe uit het Ospar-verdrag hier niet rechtstreeks
zou kunnen werken. Toch vragen wij, teneinde geen leemtes te laten ontstaan,
om nog eens heel goed na te gaan wat internationale verdragen op dit moment
al mogelijk maken. Geldt de vogelrichtlijn hier, om een ander voorbeeld te
noemen? Geldt de habitatrichtlijn? Die gelden toch voor de gehele Noordzee?
Kunnen daaraan rechtstreeks werkende maatregelen worden ontleend? Zo dit alles
niet het geval is en er ongewenste ontwikkelingen dreigen, en de reguliere
regelgeving niet tijdig in werking kan worden gesteld, moet wat ons betreft
toch wel voor een vorm van noodwetgeving worden gekozen, hoewel wij daar in
het algemeen terughoudend in zijn. Graag krijg ik een heel duidelijk antwoord
op deze aanvullende vragen.Ik dank de staatssecretaris voor de brief die wij vanmorgen ontvingen,
maar ik heb op dit moment nog twijfels. De Wet beheer rijkswaterstaatswerken
is een raamwet en geeft zeker mogelijkheden in combinatie met de Wet installaties
Noordzee. Is zij echter toereikend, vooral op het punt van de milieueffectrapportage?
Het moment voor het in werking treden van preventieve maatregelen moet natuurlijk
scherp gekozen kunnen worden. Er moeten geen leemten ontstaan waar anderen
als het ware in kruipen. Wij krijgen graag antwoord op dit hele complex van
vragen.Stel dat de luchthaven in zee buiten de 12-mijlszone zou komen. Het is
dan de vraag of er tijdig voorzien zal zijn in alle juridische aspecten en
in de aspecten van ruimtelijke ordening. Mocht een alternatieve locatie in
zee in het kader van het TNLI-debat worden gekozen, dan zal dat nog wel de
nodige juridische consequenties hebben. Welke wetten zouden dan verbindend
moeten worden verklaard, wil de aanleg van een luchthaven in zee in deze zone
op een juridisch verantwoorde wijze kunnen plaatsvinden? Mag ik aannemen dat
andere staten, indien wij deze kant opgaan, geen bezwaren meer tegen dit soort
plannen kunnen aanvoeren? Ik hoor bijvoorbeeld dat er in Engeland bezwaar
zou zijn tegen een luchthaven in zee voor onze kust. Als de Nederlandse regelgeving
in deze zone van toepassing is, kan men daar formeel geen bezwaar meer hebben,
lijkt mij. Het lijkt mij een voor Verkeer en Waterstaat aangelegen punt.Voorzitter! In de EEZ-regeling wordt niets gezegd over de bestrijding
van de illegale drugshandel op zee. In de nota naar aanleiding van het verslag
lezen wij dat in het Caribisch gebied gewerkt wordt aan een bilaterale overeenkomst
met de VS ter bestrijding van drugshandel, maar dat die op zichzelf niet onder
dit pakket valt. Bekend is dat over zee drugssmokkel naar Nederland plaatsvindt.
Worden soortgelijke initiatieven voor de Europese kustwateren genomen? Zo
nee, welke mogelijkheden zijn er dan nog, wellicht ook in dit kader, om dergelijke
initiatieven alsnog te nemen? Ook dit punt lijkt mij zeer relevant.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Net als de andere fracties is ook de fractie van
GroenLinks van mening dat het wetsvoorstel een belangrijke bijdrage kan zijn
aan de bescherming van de ecologie op zee en van het milieu aldaar. Wij zijn
het in die zin eens met de sprekers die hebben gezegd dat het nogal lang geduurd
heeft, in tegenstelling tot hetgeen de heer Hoekema zei. Hij voerde een aantal
verzachtende omstandigheden aan. Wij vinden dit een gemiste kans. Als het
wetsvoorstel net als in de meeste andere Europese landen eerder was ingediend,
hadden wij nu misschien niet in de situatie gezeten waarin wij nu met Delta
Radio zitten.Dit is dus een belangrijke wet, maar het is niet voldoende. Waarom is
deze wet belangrijk en waarom zijn ook andere maatregelen noodzakelijk om
het milieu te beschermen? Omdat er nogal wat bedreigingen aan komen. Ik heb
er al één genoemd. Andere bedreigingen kunnen zijn het eventueel
plaatsen van een vliegveld op zee en lozingen op zee. Bovendien denk ik dat
er criteria moeten worden ontwikkeld om een project als windmolens op zee
te kunnen beoordelen. Deze wet is daarvoor niet afdoende, zoals veel woordvoerders
al hebben aangegeven. Er zal meer moeten gebeuren om te komen tot het onmogelijk
maken van negatieve milieuontwikkelingen en om een afwegingskader te formuleren
waaraan allerlei ontwikkelingen getoetst kunnen worden.Dit brengt mij bij de vraag die ook door anderen is gesteld: hoe zit het
met de Wet voorkoming verontreiniging door zeeschepen en de Wet verontreiniging
zeewater? Wanneer worden deze wetten bij de Kamer ingediend, zodat zij besproken
kunnen worden? De heer Van den Berg heeft terecht gezegd dat wetten naadloos
op elkaar zouden moeten aansluiten. Er mag geen lacune ontstaan die problemen
kan veroorzaken bij het aanpakken van lozingen en dumpingen op zee. Met de
huidige wetgeving blijkt het al heel moeilijk om lozingen en dumpingen binnen
de 12-mijlszone aan te pakken. Het is des te belangrijker dat snel regelgeving
ontstaat voor het gebied buiten die zone.Gezien de discussie over alle mogelijke dreigingen voor de zee is het
noodzakelijk om een koninklijk besluit op te stellen en in de Kamer te bespreken.
Wij denken dat de bestaande wetgeving, die nu van toepassing is op het land,
ook van toepassing kan zijn op de zee. Wij denken dan met name aan de Wet
milieubeheer, de Natuurbeschermingswet en de Wet op de ruimtelijke ordening.
Zo'n KB kan in ieder geval op de middellange termijn een waarborg
bieden ten aanzien van de door mij genoemde ontwikkelingen. Op korte termijn
is echter een noodwet noodzakelijk, bijvoorbeeld in verband met Delta Radio.
Die ontwikkeling moet een halt worden toegeroepen. Wij vragen de staatssecretaris
expliciet naar haar mening over dat project van de Deltazendmasten. Ik denk
hierbij aan het negatieve advies van Icona, maar ook aan de brief die de staatssecretaris
inderdaad vrij snel aan de Kamer heeft gestuurd. Wij vragen ons af wat de
opvatting van de regering is op dit punt. Is zij met een meerderheid van de
Kamer van mening dat het plaatsen van die zendmasten een ongewenste ontwikkeling
is? Dan moet de regering dat wel helder op tafel leggen en het advies van
Icona daarbij heel serieus nemen.De staatssecretaris heeft in haar brief aangegeven dat het aanpassen van
de bestaande wetgeving aan deze situatie wellicht niet genoeg is. In de laatste
zin houdt zij wel degelijk de mogelijkheid open om te komen tot een noodwet.
Ook wij denken dat het aanpassen van de bestaande wetgeving niet voldoende
is en dat een noodwet noodzakelijk is. Wij vernemen graag van de staatssecretaris
hoe zij de ontwikkeling rond de zendmasten denkt te kunnen keren en welke
juridische maatregelen daarvoor nodig zijn.Staatssecretaris J.M. de Vries:Mevrouw de voorzitter! Ik dank de woordvoerders voor hun uitgebreide inbreng,
bestaande uit een veelheid van vragen en onderwerpen. Enkele vragen vallen
onder de portefeuille van de minister van Buitenlandse Zaken. Ik zal trachten
die zo goed mogelijk te beantwoorden. Maar ik hoop dat men het mij vergeeft
als ik niet volstrekt volledig ben in mijn beantwoording. Indien nodig zal
ik de Kamer nadere beantwoording later alsnog doen toekomen.Het voorliggende voorstel van rijkswet maakt gebruik van mogelijkheden
die het verdrag inzake het zeerecht aan kuststaten biedt om een exclusieve
economische zone in te stellen. Het verdrag dat in 1982 tot stand is gekomen,
maar pas in 1994 van kracht is geworden, biedt een omvattende codificatie
van het recht van de zee. Nederland heeft dit verdrag drie jaar geleden geratificeerd.De exclusieve economische zone is voor het Koninkrijk in de eerste plaats
van belang vanwege de extra mogelijkheden tot handhaving van internationale
voorschriften die voor zeescheepvaart ten aanzien van het lozen en dumpen
van afvalstoffen in zee gelden. Recente ontwikkelingen, zoals met betrekking
tot de beoogde oprichting van zendmasten in zee en de discussie betreffende
de bouw van een vliegveld in zee, maken echter dat de exclusieve economische
zone ook in verband met andere aspecten van belang kan zijn.Welke rechten heeft een kuststaat in de EEZ? Dat zijn soevereine rechten
ten behoeve van de exploratie en de exploitatie en het behoud en beheer van
de levende en niet levende natuurlijke rijkdommen, vis, olie, gas en zand
en grind, van de zee, de zeebodem en de ondergrond. Daarnaast zijn er soevereine
rechten met betrekking tot andere activiteiten voor economische exploitatie
en exploratie van de EEZ, zoals opwekking van energie uit water, stroming
en winden. Ik denk in dit verband niet alleen aan de windmolens, maar ook
de stroomturbines waarover de heer Herrebrugh in zijn inbreng sprak. Ten slotte
is er rechtsmacht ten aanzien van de bouw en het gebruik van kunstmatige eilanden,
installaties en inrichtingen en ten aanzien van wetenschappelijk onderzoek
op zee en de bescherming en het behoud van het mariene milieu. Dit maakt dat
meer factoren bij de afweging betrokken kunnen worden.De EEZ vormt de basis voor nadere regelgeving met betrekking tot de zendmasten.
Deze wet is echter niet voldoende om de Nederlandse wetgeving direct van toepassing
te verklaren.De heer Blaauw (VVD):Voorzitter! De staatssecretaris noemt bij haar opsomming niet de zendmasten.
Op pagina 11 van de nota naar aanleiding van het verslag worden ze wel genoemd.
Horen ze er nu wel of niet bij?Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik vat ze onder installaties en inrichtingen.Voorzitter! Wat mogen wij van de exclusieve economische zone verwachten?
Door deze zone in te stellen maakt het Koninkrijk optimaal gebruik van de
mogelijkheid van het VN-zeerechtverdrag om rechtsmacht te kunnen uitoefenen
met betrekking tot een aantal gebruiksfuncties van de zee. Daarvoor is dit
wetsvoorstel het beste juridische kader. De opvattingen mogen niet te hoog
gespannen zijn, met name niet omdat er toch maar beperkte mogelijkheden zijn.
Een van de oorspronkelijke redenen is geweest om met dit wetsvoorstel schepen
die een illegale lozing hebben gedaan, daadwerkelijk op zee aan te pakken.
Het VN-zeerechtverdrag legt hiervoor echter een aantal tamelijk hoge drempels.
Onder andere moet sprake zijn van een opzettelijke lozing met een aanmerkelijke
verontreiniging van het mariene milieu of van grote of dreigende schade aan
de kustlijn of daarmee samenhangende belangen. Dat doet zich overigens niet
zo vaak voor. Voor het geval toch een schip moet worden opgebracht, is de
EEZ een noodzakelijk kader. Verwacht mag worden dat ook van een incidenteel
optreden grote preventieve werking uitgaat. Het is nu niet mogelijk een schip
met een andere vlag op te brengen dat zich in deze zone bevindt. Overigens
moet men niet denken dat als men vermoedt dat het schip bepaalde activiteiten
doet, het direct opgebracht mag worden. Andere regelgeving stelt daarvoor
behoorlijk hoge drempels.Omdat er gedetailleerde vragen over zijn gesteld, is het goed iets te
vertellen over de operationele invulling van de handhaving. Een ambtelijke
werkgroep heeft daarvoor enkele jaren geleden al een voorbereiding uitgevoerd.
Daarbij zijn onder meer de mogelijkheden en onmogelijkheden van het juridische
instrumentarium van de EEZ krachtens het verdrag van de VN inzake het recht
van de zee, het internationaal Marpol-verdrag, de Wet voorkoming verontreiniging
door schepen en de beoogde Rijkswet instelling exclusieve economische zone
besproken. Geconstateerd is onder meer dat voor het toepassen van dergelijke
instrumenten binnen de Nederlandse EEZ de exclusieve competentie toekomt aan
het openbaar ministerie, in het bijzonder aan de officier van justitie Noordzee
in Amsterdam. Uiteraard zullen in het kader van het hierop aan te passen handhavingsplan
milieu van de permanente contactgroep handhaving Noordzee de
operationele ondersteuning en de daarvoor vereiste middelen tijdig worden
voorbereid.Verder is uitgebreid met de vertegenwoordiger namens de officier van justitie
Noordzee gesproken over de mogelijkheid van het rekening houden met de resultaten
van een brainstormdag teneinde te kunnen komen tot een aantal conclusies ten
opzichte van opsporing en handhaving. De belangrijkste wijziging zal zijn
de mogelijkheid van het openbaar ministerie om binnen een zekere termijn zelf
tot vervolging over te gaan, indien de vlaggenstaat waaraan het dossier is
toegevoegd, niet tijdig reageert of daar bij herhaling geen gevolg aan geeft.
Er komt een aantal mogelijkheden bij, maar het is niet zo dat wij nu bij elke
lozing heel makkelijk kunnen optreden. Daarvoor liggen er nog wel enige belemmeringen.Sedert enkele jaren vindt regelmatig overleg plaats tussen instanties
die in omliggende Noordzeelanden met opsporing en handhaving belast zijn.
Tijdens de symposia die daar iedere keer aan gewijd worden, wordt informatie
uitgewisseld ten behoeve van de onderlinge samenwerking. Eveneens wordt bezien
aan welke formele vereisten de staten moeten voldoen om processen-verbaal
door te zenden om een succesvolle vervolging mogelijk te maken.De heer Hoekema heeft gevraagd naar de stand van zaken met betrekking
tot het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet voorkoming verontreiniging door
schepen, de Wet op de economische delicten en de Wet verontreiniging zeewater.
Dit wetsvoorstel heeft een negatief advies van de Raad van State gekregen.
Op dit moment wordt het nader rapport voorbereid. De materie is heel complex.
Wij hopen dat wij het wetsvoorstel volgende maand in het kabinet kunnen presenteren.
Het bevindt zich in een iets verder stadium dan de heer Hoekema vermoedde.De heer Stellingwerf heeft gevraagd waar de strafbepalingen geregeld zijn.
Deze zijn geregeld in het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet voorkoming
verontreiniging door schepen, de Wet op de economische delicten en de Wet
verontreiniging zeewater. De strafbepalingen hoeven dus niet apart genoemd
te worden.Er is gevraagd wat moet worden verstaan onder "grote schade". Begrippen
als "grote schade", "aanmerkelijke verontreiniging" en "aanzienlijke lozing"
zullen in de praktijk moeten worden ingevuld. Ze zijn niet in het VN-zeerechtverdrag
gedefinieerd. Er moet nog jurisprudentie over ontstaan.Vrijwel alle sprekers hebben gevraagd waarom het opstellen van de wetgeving
zo lang heeft geduurd. De EEZ kent een voorgeschiedenis van vele jaren, omdat
zowel een uitgebreid nationaal als een uitgebreid internationaal besluitvormingstraject
doorlopen moest worden. Bovendien is de uitwerking van het met de EEZ samenhangende
handhavingsregime voor de bescherming van het mariene milieu zeer complex
en hebben wij te kampen gehad met tussentijdse capaciteitsproblemen.De heer Stellingwerf (RPF):Hoe kan het dat IJsland in 1979 en Frankrijk en Noorwegen in 1977 al dergelijke
zones hebben ingesteld?Staatssecretaris J.M. de Vries:Wij hebben gewacht totdat al het internationaal overleg is afgerond. Andere
landen hebben de zone reeds ingesteld, maar moesten het VN-zeerechtverdrag
nog wel ratificeren. Wij vonden het ordelijker om eerst al het overleg af
te ronden en pas op het moment dat duidelijk is waar de grenzen liggen met
een wetsvoorstel te komen.De heer Stellingwerf (RPF):Hebben de landen die eerder een zone hebben ingesteld daar voordeel van
gehad? Hebben wij er nadeel van ondervonden dat wij het niet hebben gedaan?Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik heb niet het idee dat daar een groot verschil ligt. Voor het continentaal
plat hebben wij al wel wetgeving met betrekking tot mijnbouw en visserij.
Dat geldt binnen de hele EU. Elders hebben zich in de EEZ activiteiten voorgedaan
die wij niet hebben.Velen hebben vragen gesteld over de plannen van Delta Radio voor het installeren
van twee zendmasten buiten de territoriale zone. Ik heb daarover een brief
geschreven, waarin ik heb aangegeven op welke manier je op korte termijn tot
een zekere regelgeving zou kunnen komen, waarbij je een breder toetsingskader
zou kunnen hebben voor het verlenen van een vergunning voor dergelijke zendmasten.Het lijkt mij goed eerst de stand van zaken aan te geven. Als men buiten
de territoriale zone wil bouwen, dan moet men dat sowieso melden. Dit is gemeld
aan Defensie. Defensie meldt het vervolgens aan het ministerie van Verkeer
en Waterstaat. Mijn wettelijk toetsingskader is de Telecommunicatiewet. Aan
de hand daarvan zijn de volgende afwegingen gemaakt. Wij hebben eerst gekeken
of het eventueel plaatsen van de zendmasten buiten de territoriale wateren
enige hinder geeft voor scheepvaartroutes, maar bij de locaties, zoals die
thans zijn uitgezocht, is dat niet het geval. Wij hebben ook bekeken in hoeverre
er hinder zou kunnen zijn voor eventuele luchtvaartroutes. Daarbij liepen
wij vooruit op een eventueel eiland in zee, waarop een luchthaven zou kunnen
worden gevestigd. Ook daar is rekening mee gehouden. Nu moet er nog internationale
frequentieafstemming plaatsvinden. Dat is een internationaal traject dat via
de ITU verloopt. Ik verwacht dat daarover in juni uitsluitsel komt. Pas als
die toestemming er is, kan ik de vergunning uitgeven.Daarnaast wordt nog naar twee andere zaken gekeken. Daarover zijn twee
rapporten geschreven. Het gaat daarbij over de kwestie van de zenderstoring
per frequentie voor bijvoorbeeld het scheepvaartverkeer of het verkeer in
de luchtvaart. Voor het scheepvaartverkeer heeft de KEMA een rapport opgesteld.
Voor de luchtvaart doet de NLR dat. Deze rapporten worden momenteel door het
ministerie beoordeeld. Daarbij wordt bekeken of er storing plaatsvindt, in
hoeverre dat onaanvaardbaar is en welke aanpassingen nodig zijn, alvorens
kan worden overgegaan tot vergunningverlening. De veiligheid van de scheepvaart
of die van de luchtvaart mogen niet in het geding komen.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! Ik ben blij dat deze zaken aandacht krijgen. Ik heb begrepen
dat men goed on speaking terms is met Delta Radio. Dat is, gelet op de onduidelijke
juridische situatie, van groot belang, maar de crux is of wij de mogelijkheid
hebben om dingen af te dwingen. Kunnen wij weigeren? Hebben
wij goede weigeringsgronden? Kunnen wij een milieueffectrapportage afdwingen?
Kunnen wij zaken als bijvoorbeeld de luchtveiligheid afdwingen, met name als
het om de storing gaat? Hebben wij echt een stok in handen om bepaalde ontwikkelingen
tegen te gaan, of zijn wij afhankelijk van een goede afstemming met zo'n radiozender?
Is het mogelijk om buiten de 12-mijlszone toch een zender aan te leggen, ook
als wij uiteindelijk geen overeenstemming bereiken?Staatssecretaris J.M. de Vries:Voorzitter! Ik heb een weigeringsgrond op basis van de Telecommunicatiewet.
Als ik geen internationale frequentiecoördinatie krijg, dan gaat het
niet door. Ik had overigens een zorgvuldig verhaal voorbereid, gebaseerd op
de verschillende stadia, maar de Kamer wil alle antwoorden tegelijkertijd.
Ik geef nu aan welke wettelijke middelen ik op dit moment in handen heb en
hoe de procedure thans verloopt.Als de storing van het scheepvaart- of luchtvaartverkeer onaanvaardbaar
en onoplosbaar zou zijn, dan is dat een weigeringsgrond. De vraag die in dit
kader leeft, is of ik gebaat zou zijn bij een breder toetsingskader. Ik heb
op dit moment geen mogelijkheid om milieufactoren wettelijk mee te wegen.
Ik kan alleen kijken naar de hinder voor scheepvaartroutes, luchtvaartroutes
en frequenties. Dat zijn mijn wettelijke middelen. Aan de hand daarvan kan
ik bepaalde vergunningsvoorwaarden hanteren. Ik kan een bepaalde vergunning
ook niet toekennen. Het zou wel goed zijn – dat staat ook in de brief
en in het Icona-advies – als ik andere factoren zou kunnen meewegen.
Als je alleen maar een weigeringsgrond wilt, dan hoef je ook geen toetsingscriteria
te hebben, want dan kun je gewoon opschrijven dat je nooit iets in zee wilt.
Dan hoef je dat ook niet te vragen. Gesteld dat er wel activiteiten plaatsvinden,
dan kan het belangrijk zijn dat je, buiten het beschikbare wettelijke kader,
meerdere factoren kunt afwegen, zoals de consequenties voor het mariene milieu,
de visserij en de vogels. Dan zal ik additionele wetgeving in stand moeten
houden. Dat betekent dat ik in bepaalde gevallen, als dingen zijn getoetst
en geen grond voor belemmering zijn, wel een vergunning geef. Het heeft echter
weinig zin om toetsingscriteria aan te leggen als je op grond daarvan geen
voorwaarden kunt stellen of een vergunning niet kunt weigeren. In die volle
breedte is het wel nodig. Als het uitgangspunt is dat er alleen maar kan worden
geweigerd, hoeven wij ook niet de moeite te nemen om een toetsingskader te
maken. Dan moeten wij maar meteen helder zijn. Ik denk ook niet dat dat uw
bedoeling is.De heer Eurlings (CDA):Waarom is het belangrijk een weigeringsgrond te hebben? Dat is belangrijk
om te zorgen dat je tot een goede afweging komt en dat je daadwerkelijk onderzoek
kunt opleggen en alle relevante dingen, dus ook milieueffectrapportages en
dergelijke, in je afweging mee kunt nemen. Is de staatssecretaris niet met
mij van mening dat, met name gelet op de snelheid van de ontwikkelingen in
de telecombranche, het zeker bij deze zendinstallaties van heel groot belang
is dat wij die stok in handen krijgen om inderdaad te zorgen dat wij bijvoorbeeld
bij GSM-masten op zee en bij andere frequenties, met golffrequenties op zee,
een middel in handen krijgen om een goede afweging af te dwingen, in plaats
van dat wij afhankelijk zijn van allemaal dingen die ons min of meer overkomen?Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik zou het toch breder willen zien dan alleen zendmasten. Uiteindelijk
zijn er meer initiatieven, zoals windturbineparken, turbines om uit stroom
elektriciteit op te wekken, een luchthaven in zee of eilanden voor andere
activiteiten. Ik zou in de wetgeving niet alleen voor zendmasten of andere
masten, maar voor allerlei activiteiten die op zee plaatsvinden een toetsingskader
willen hebben, waarmee ik meer kan bereiken dan met hetgeen ik nu in handen
heb. Op dit moment is de aandacht inderdaad gericht op Delta Radio en op hetgeen
in de telecomsector gebeurt. Over een jaar kunnen dat echter weer andere bezigheden
zijn, waarvoor ik evenzeer een breed toetsingskader wil hebben.De heer Eurlings (CDA):Bent u dan niet van mening dat op al die vlakken er sprake moet zijn van
afdwingbaarheid, dus van een weigeringsgrond? Op welke manier denkt u tot
een goed wettelijk kader te komen?Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik ga er niet op voorhand van uit dat ik alleen dingen kan afdwingen als
ik een weigeringsgrond heb. Bij een vergunning moet men voldoen aan bepaalde
voorwaarden. Een vergunning kan dus alleen uitgegeven worden als aan die voorwaarden
is voldaan. Een van die voorwaarden kan zijn dat je geen hinder geeft en dat
je de natuur of de zee niet schaadt. Ik wil dus een aantal voorwaarden, waarbij
eventuele activiteiten op zee ook goed getoetst kunnen worden, zodat bekend
is dat geen schade wordt veroorzaakt. Aangezien altijd nog een vergunning
moet worden verleend – het is niet zo dat iedereen zomaar iets in de
zee kan beginnen – wil ik een helder toetsingskader hebben, want ik
vind dat je ook als overheid helder moet maken waaraan mensen bij welke activiteiten
moeten voldoen, willen zij iets mogen doen.De heer Van den Berg (SGP):Wij zijn nu al een tijd bezig, maar ik meen dat wij de kern nog steeds
niet beantwoord hebben gekregen. De kern van de zaak is dat er een toetsingskader
moet komen. Wij hebben echter geen adequate wetgeving die de staatssecretaris
die gelegenheid tot toetsing biedt. Daarom is de vraag van de Kamer, bijna
unaniem, op welke termijn en in welk wettelijk kader de staatssecretaris komt
tot zo'n toetsingskader die haar de mogelijkheid tot afweging en eventueel
tot weigering biedt. Dat is er nu niet. Wat gaat u doen?Staatssecretaris J.M. de Vries:Het wordt mij wat moeilijk gemaakt. Ik was namelijk bezig met mijn betoog.
U interrumpeert al na het eerste blokje, waarin ik de huidige stand van zaken
weergeef en aangeef wat mijn huidige kader is. Nu wilt u onmiddellijk het
antwoord hebben.De voorzitter:Misschien kunnen wij afspreken dat u dit onderwerp beantwoordt, dan kunnen
er daarna vragen worden gesteld. Mijnheer Herrebrugh, u heeft een andere vraag?De heer Herrebrugh (PvdA):Op het toetsingskader kan ik terugkomen in tweede termijn.De voorzitter:Ik ging er wel van uit dat als ik zo ruimhartig interrupties toesta, er
geen tweede termijn nodig is.De heer Herrebrugh (PvdA):Die mogelijkheid wil ik niet uitsluiten. Ik had echter een paar korte
technische vragen, die misschien meteen beantwoord hadden kunnen worden.De voorzitter:Ik denk dat de staatssecretaris dit onderwerp eerst maar verder moet beantwoorden.
Daarna kunnen wij dan kijken of er nog vragen zijn.Staatssecretaris J.M. de Vries:Voorzitter! De Kamer kwam met de vraag of een noodwet mogelijk zou zijn.
Ik weet niet of wij nu in een soort rampensituatie verkeren of dat er snelle
wetgeving nodig is. Ik heb in ieder geval één mogelijkheid aangegeven
om de milieuaspecten van het oprichten van een dergelijke installatie te toetsen,
namelijk via artikel 3 van de Wet installaties Noordzee. Ik stel mij voor
in een AMvB de Wet beheer rijkswaterstaatswerken van toepassing te verklaren.
Dat kan in betrekkelijk korte tijd en dat geeft mij de mogelijkheid om ook
de milieufactoren mee te wegen. Die mogelijkheid heb ik nu niet. Overigens
heeft Delta Radio zelf een onderzoek laten instellen naar de effecten van
de installatie op het milieu. Daarvan is een rapport uitgebracht. Wellicht
vindt de Kamer deze maatregel te mager, omdat het om veel meer gaat dan alleen
om zendmasten. Het gaat ook om eilanden, windmolenparken, etc.In dit kader wijs ik op het volgende. In de Vierde nota waterhuishouding
is één van de beleidsvoornemens het juridisch kader voor de
Noordzee uit te breiden om een breder toetsingskader te creëren. Daarnaast
wijs ik erop dat Icona in juni 1998 voor de eerste maal heeft gesproken over
Delta Radio en in oktober een conceptadvies hierover heeft uitgebracht. Een
definitief advies heeft Icona met mij op 22 januari besproken. Ook Icona constateert
dat het juridisch instrumentarium ontbreekt om een goede afweging te maken
bij activiteiten buiten de 12-mijlszone. Interdepartementaal wordt onderzocht –
het departement van Verkeer en Waterstaat is voortrekker wat dit betreft –
welk instrumentarium het beste ontwikkeld kan worden. Het huidige toetsingskader
is inderdaad veel te mager. Het gaat nu toevallig om een frequentie, maar
bij een windmolenpark zal het veel ingewikkelder zijn, want daar komen de
frequentie en straling en dat soort zaken er niet aan te pas en dan gaat het
alleen nog om het hinderen van de zeevaartroute.De heer Van den Berg wilde weten wanneer alles klaar zal zijn. Het zal
niet eenvoudig zijn om te bepalen welke wet van toepassing verklaard moet
worden. De Wet milieubeheer is een typisch op het land toegeschreven wet.
Het is dus de vraag of dat het geschikte kader is of dat toch verwezen moet
worden naar andere wetten. Ik heb de Kamer, vanwege de geringe tijd die ik
had na het verzoek van dinsdag, slechts één mogelijkheid voor
de korte termijn kunnen aanreiken. Het is de vraag of dat de beste mogelijkheid
is. In ieder geval is er voor de korte termijn een toetsingskader. Het ligt
in de bedoeling om dit jaar – wij zijn bijna klaar met het voorbereidend
onderzoek – een uitgebreider kader te bieden, waarmee in de volle breedte
elke activiteit op de Noordzee in die exclusieve economische zone kan worden
afgewogen. Ik kan nu echter nog geen antwoord geven op de vraag via welke
wet dit wordt geregeld.De voorzitter:Bent u hiermee tot een afronding van de beantwoording op dit punt gekomen?Staatssecretaris J.M. de Vries:Ja, ik denk dat ik hierop in hoofdlijnen ben ingegaan.De voorzitter:Dan kan ik nu het woord geven aan de heer Van den Berg, die al met een
interruptie begonnen was.De heer Van den Berg (SGP):U hebt gezegd dat in juni waarschijnlijk het moment is aangebroken om
beslissingen te nemen. Welke garantie is er dat er in juni een adequaat wettelijk
kader ligt? Mijn grote vrees was en is dat er leemtes in de wetgeving kunnen
ontstaan. Wat denkt u daaraan te doen? U hebt het nu over plannen die op z'n
vroegst eind van het jaar kunnen zijn uitgewerkt, onder andere vanwege implementatie
van wetgeving. Ik dring aan op snelheid.Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik meen dat u hiermee iets anders bedoelt. Bedoelt u dat er eigenlijk
wetgeving moet komen, waarmee nu nog voor Delta Radio de afweging gemaakt
kan worden?De heer Van den Berg (SGP):Dat bedoel ik ook, maar mijn vraag was tevens gericht op andere zaken.
Er kan in die tussentijd van alles gebeuren. Ik ben bang dat er een leemte
ontstaat.Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik kan wat Delta Radio betreft op dit moment ook juridisch niet aangeven
welk wettelijk kader zal gelden. De procedure loopt al heel lang. Wij hebben
duidelijk afgesproken aan welke voorwaarden Delta Radio moet voldoen en daar
vielen die milieuvoorwaarden niet onder. Het is nog niet duidelijk in hoeverre
ik Delta Radio nog additionele vereisten kan opleggen en of er nadere besluitvorming
over het huidige wettelijke kader voor juni zal plaatsvinden, los van de besluitvorming
en de voorwaarden zoals thans gesteld zijn voor de coördinatie en de
hinder van scheep- en luchtvaartverkeer. Dat laat onverlet dat ik, voor het
geval zich nieuwe initiatieven zouden voordoen, zo snel mogelijk een kader
in handen wil hebben om een bredere toetsing te doen. Dat kader is de algemene
maatregel van bestuur, waar ik in mijn brief over sprak, die op korte termijn
de mogelijkheid tot een bredere afweging biedt. Overigens kan deze algemene
maatregel van bestuur, als deze eenmaal van kracht is, slechts drie maanden
duren. Daarna moet een wetsvoorstel zijn ingediend. De AMvB is in feite de
opmaat naar een volwaardig wetsvoorstel waarin die zaken geregeld worden.
In hoeverre dat voor een besluitvorming in juni in het onderhavige geval relevant
is, kan ik op dit moment niet zeggen. Ik hecht er wel aan, een en ander zo
snel mogelijk te doen om in ieder geval nieuwe initiatieven breder te kunnen
afwegen.De heer Herrebrugh (PvdA):Ik hoorde de staatssecretaris net zeggen dat het onderzoek naar de lucht-
en scheepvaartveiligheidsaspecten is uitgevoerd en dat daaruit geen
overwegende bezwaren naar voren zijn gekomen.Staatssecretaris J.M. de Vries:Dat heb ik niet gezegd. Er is door de KEMA onderzoek gedaan naar de storing
van het scheepvaartverkeer en door de NLR naar de storing van het luchtverkeer.
Ik bedoel dan niet de route, maar het verkeer per frequentie. Deze rapporten
zijn pas klaar en worden nu door ons beoordeeld. Wij zullen moeten bekijken
in hoeverre die rapporten daarvoor onaanvaardbare hinder opleveren en in hoeverre
eventueel additionele voorwaarden gesteld moeten worden aan de zendinstallatie
om dat te voorkomen.De heer Herrebrugh (PvdA):Is ook onderzoek gedaan naar de navigatietechnische veiligheid?Staatssecretaris J.M. de Vries:De scheepvaartroute is bekeken. Daarbij is rekening gehouden met de keuze
van de locatie.De heer Herrebrugh (PvdA):Ik vind dat een beetje eigenaardig. Ik heb juist vanuit de scheepvaartwereld
een opmerking gekregen. De locatie is gelegen in de buurt van het scheepsscheidingsstelsel
in Zuid alsmede op een betrekkelijk korte afstand van het ankergebied Maasmond.
Gezien het feit dat de scheepvaart de neiging heeft om bij navigeren in te
plotten op een object ter plekke en daarop aan te sturen, krijg je een concentratie
van verkeer op een plek waar al een scheepsscheidingsroute aanwezig is en
verder ook nog het ankergebied Maasmond. Het beleid van Rijkswaterstaat is
juist om spreiding van scheepvaartverkeer te bewerkstelligen. We krijgen hier
juist een concentratie. Een dergelijke locatie en concentratie is juist in
strijd met het beleid dat Rijkswaterstaat voert. Het verbaast mij dat u op
basis daarvan een gunstig oordeel heeft over de verkeers- en navigatieaspecten
van het object.Staatssecretaris J.M. de Vries:Bij de fysieke scheepvaartroute is heel goed gekeken of plaatsing van
een dergelijke zendinstallatie geen hinder voor het scheepvaartverkeer geeft.
Ik moet hier afgaan op de beoordeling van deskundigen. Zij hebben er geen
belang bij om het op de ene of de andere plaats te doen. Bij het verkeer tussen
schepen bekijken wij of daar storingen van de radar op kunnen treden, zodat
schepen niet de informatie krijgen die zij nodig hebben, bijvoorbeeld bij
mist of in drukke situaties. Wij kijken of dat een reden zou kunnen zijn om
vergunningsvoorwaarden te stellen of misschien zelfs te besluiten dat het
niet mogelijk is, omdat wij de veiligheid daar niet in gevaar mogen brengen.De heer Hoekema (D66):Voorzitter! Nog een keer een poging tot optimale helderheid. De staatssecretaris
kan nu alleen maar toetsen op grond van storing van het scheepvaart- en vliegverkeer.
Als zij op andere gronden een vergunning weigert of andere voorwaarden stelt,
gaat zij nat. De vraag is wat je dan moet doen. Is zij bereid en in staat
om zo snel mogelijk een algemene maatregel van bestuur uit te vaardigen om
dat kleine beetje bescherming dat de WIN en de WBR bieden in ieder geval te
gebruiken? En is zij bereid daarna een beter juridisch kader te ontwerpen
binnen die drie maanden? Ik denk dat dat de essentiële route is. Maar
er blijft een vraag over. Als die AMvB wordt uitgevaardigd, is zij dan in
staat en bereid om te toetsen op andere argumenten dan die welke zij nu al
kan gebruiken in de sfeer van het scheepvaart- en vliegverkeer?Staatssecretaris J.M. de Vries:Ja. Stel dat ik die AMvB maak en dat ik die ergens in april klaar zou
kunnen hebben. Dat is een week of zes. Dat is redelijk snel. Alles moet dan
meezitten, want de AMvB moet ook langs de Raad van State. Stel dat me dat
zou lukken, dan heb ik voor de korte termijn een instrument in handen om voor
zendinstallaties – want bij een eiland in zee kan ik natuurlijk met
de Telecommunicatiewet niets doen – breder te toetsen. Of dat in het
onderhavige geval, in dit stadium, nog te berde kan worden gebracht, is een
andere zaak. Maar ik heb dan in ieder geval iets in handen. Ik kan dan de
wetgeving maken, want ik heb daar dan iets meer tijd voor. We kunnen dan het
hele spectrum bekijken.De heer Hoekema (D66):Hiervoor geldt het motto "iets is beter dan niets". Zes weken is redelijk
snel voor een AMvB. Mijn vraag blijft waarom het niet mogelijk is de AMvB
voor deze installatie te gebruiken. Wat zijn de belemmeringen?Staatssecretaris J.M. de Vries:Op dit moment is met een ondernemer al een zeer lang traject afgelegd.
De ondernemer, degene die wilde bouwen, heeft een aantal voorwaarden voorgeschoteld
gekregen. Zij zijn duidelijk gesteld en liggen op de terreinen die al een
aantal keren zijn genoemd. Wij zijn nu ongeveer een maand of drie voor de
uitgifte van de vergunning en de ondernemer wil binnenkort gaan bouwen. Het
is de vraag of ik nu via een AMvB zomaar een extra voorwaarde kan stellen.
Ik laat mij daar op dit moment niet over uit. Ik weet dus niet of dat in dit
geval mogelijk is. Alles kan, maar ik kan ook wel eens, zoals u hebt gezegd,
zeer nat gaan.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Dit is toch wel een essentieel punt, ook gezien het advies van Icona,
dat de staatssecretaris ongetwijfeld ontvangen zal hebben. De plaatsing van
de masten als zodanig is ongewenst, net name vanwege aspecten van natuur,
landschap, visserij en recreatie. Kennelijk heeft de staatssecretaris, met
dat advies in de hand, die aspecten niet meegewogen bij de afspraken met de
ondernemer. Alles wat met derden wordt afgesproken, is toch onder voorbehoud
van instemming van het parlement? Als het parlement van mening is dat toetsing
moet plaatsvinden op basis van aspecten van milieu, natuur en landschap, moet
toch opnieuw met de ondernemer besproken worden op welke wijze aan die criteria
voldaan kan worden?Staatssecretaris J.M. de Vries:Het advies van Icona dateert van eind januari.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Van 15 oktober.Staatssecretaris J.M. de Vries:Dit onderwerp is in juni in de vergaderingen aan de orde geweest. Op 15
oktober is het advies in eerste aanleg opgesteld. Toen is vervolgens nog een
aantal zaken bekeken. Het advies heeft mij pas eind januari bereikt. De afspraken
met de ondernemer dateren van voor die tijd. De punten van Icona zijn op de
agenda gezet naar aanleiding van dit initiatief. Al die zaken
liggen vast.De heer Van der Steenhoven heeft gezegd dat het parlement kan bepalen
op welke wijze die factoren meegewogen moeten worden. Ik wijs erop dat er
wellicht rechters zijn die zeggen dat er sprake is van gewekte verwachtingen.
De ondernemer kan zeggen dat hij voldaan heeft aan de afspraken die met een
bestuurder zijn gemaakt en welk bestuurlijk gremium dan ook kan niet op het
allerlaatste moment op deze gronden extra voorwaarden stellen. Het is de vraag
of ik in het onderhavige geval nog een bredere afweging kan maken of additionele
vergunningsvoorwaarden kan opleggen.De heer Blaauw (VVD):Ik kan de redenering van de staatssecretaris volgen, maar is er niet ook
het traject om de Wet milieueffectrapportage aan te passen – dat kan
volgens mij met een kleine wetswijziging – en haar van kracht te verklaren
voor dit soort installaties op de Noordzee? Ik ga enerzijds met de staatssecretaris
mee dat dit niet met terugwerkende kracht voor dit project toegepast kan worden.
Anderzijds kan toch wel een MER worden uitgevoerd. Als daaruit alsnog mocht
blijken dat er schade wordt geleden op de punten milieu, mens en gezondheid,
moet toch nog bezien worden of er een aanpassing nodig is ten aanzien van
de inrichting van de zendinstallatie.Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik kan op dit moment niet beoordelen in hoeverre door een kleine wetswijziging
de MER hierop van toepassing kan worden verklaard. De wet is daarop in feite
niet toegeschreven. Ik heb slechts aangegeven dat ik in de beperkte tijd voordat
de brief naar de Kamer moest, deze mogelijkheid had om op zeer korte termijn
iets te doen voordat ik een veel bredere afweging kan maken ten aanzien van
het wetstraject. Wij kunnen alsnog de MER-mogelijkheid bezien. Ik weet niet
in hoeverre dat tot vertraging leidt en tot problemen met de ondernemer, die
inmiddels al bijna in het eindtraject van de aanvraagvergunning is. Op basis
van vrijwilligheid zou dan bezien moeten worden of aan de installatie nog
dusdanige aanpassingen kunnen plaatsvinden waardoor effecten door straling
of anderszins beperkt kunnen worden. Dat kan ik niet uit mijn hoofd zeggen.
Ik ben bereid na te gaan of er mogelijkheden zijn in het wetgevingstraject
dat ik ontwikkel.De heer Eurlings (CDA):Ik was al bang dat Delta Radio met schadeclaims zou komen. De vraag is
dan ook waarom wij niet eerder actie hebben genomen op dit punt. De discussie
over Kootwijk is immers ook niet van de laatste paar dagen. Delta Radio moest
daar zelf voorzieningen treffen, zodat er geen overlast zou ontstaan en is
daarom gaan zoeken naar een andere, afdoende oplossing. Dit probleem is niet
van vandaag of gisteren.Ik wil nog iets zeggen over de MER. Kunnen wij een milieueffectrapportage
afdwingen aan de hand van de oplossing die de staatssecretaris heeft voorgesteld?
Ik heb deze vraag in eerste termijn heel duidelijk gesteld.Denkt de staatssecretaris met de voorgestelde algemene maatregel van bestuur
een goede regeling in handen te hebben om een milieueffectrapportage te kunnen
afdwingen, gezien alle initiatieven op telecomgebied op zee die wij wellicht
kunnen verwachten? Is er op dit concrete punt misschien meer te bereiken met
een snelle noodwet? Kan met een noodwet Delta Radio niet een bepaalde regeling
opgelegd worden? Het blijft vreemd dat wij op milieugebied afhankelijk zijn
van de goede wil van een radiozender, omdat wij heel weinig kunnen afdwingen.Staatssecretaris J.M. de Vries:Zoals de heer Eurlings het naar voren brengt, lijkt het allemaal de schuld
van Delta Radio. Delta Radio is een normale ondernemer die een vergunning
vraagt voor iets. De overheid stelt de voorwaarden waaraan hij moet voldoen,
wil hij de vergunning krijgen. Hij heeft tot nu toe zijn uiterste best gedaan
om aan alle voorwaarden die de overheid heeft gesteld, tegemoet te komen.
Wij constateren thans dat er meer initiatieven zijn om allerlei activiteiten
te ontplooien in de Noordzee en dat ons wettelijk kader te smal is om een
goede afweging te maken.Op dit moment kan ik geen MER eisen. Dat is een feit. Het afwegingskader
biedt die mogelijkheid niet. Bij de genoemde inzet van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken
ontstaat een vergunningsplicht. Een MER is dan in beginsel mogelijk. Delta
Radio heeft op eigen initiatief een milieustudie laten verrichten. Men heeft
zijn best gedaan.Een andere vraag was waarom ik niet eerder iets heb gedaan. Ik kon niet
zonder het wetsvoorstel instelling exclusieve economische zone zomaar allemaal
regelgeving voor de Noordzee buiten de 12-mijlszone ontwerpen. Dat was mogelijk
geweest, maar dan wel in internationaal verband. Twee zaken zijn gelijk op
gegaan. Het onderhavige wetsvoorstel biedt het kader waarbinnen ik additionele
voorwaarden voor economische activiteiten kan stellen. Daarnaast is er het
advies van Icona dat ruim een maand geleden is uitgebracht en het inzicht
dat wij hebben. Ik heb op korte termijn iets nodig. Een noodwet is natuurlijk
altijd snel, maar ik begin met na te gaan of een AMvB op de kortst mogelijke
termijn een aantal oplossingen biedt.De heer Eurlings (CDA):Het is bekend dat Delta Radio zijn best doet, maar het is een ondernemer.
Je moet wel respect hebben voor hun ondernemingszin. Delta Radio heeft zelf
een onderzoekje gedaan naar milieueffecten. Zijn die conform de normale regels
voor de milieueffectrapportage? Wat is de bevinding van de staatssecretaris
daarmee? Is het misschien niet goed toch met een noodwet te proberen een normale
milieueffectrapportage gedaan te krijgen? Dat staat los van de goede intentie
van Delta Radio. Ik heb van vele kanten gehoord dat de staatssecretaris op
goede voet staat met Delta Radio, waarvoor alle lof.Staatssecretaris J.M. de Vries:Delta Radio heeft een milieurapport laten maken door DHV. Ik heb dat geen
milieueffectrapportage genoemd. Dat rapport is niet te vergelijken met een
MER, die veel uitgebreider is. Een MER kan ik alleen laten uitvoeren als ik
geen vergunning afgeef, met alle vertragingen van dien. Want zoals bekend,
vergt een MER de nodige tijd. Het is de vraag of ik die mogelijkheid heb zonder
in de problemen te komen. Ik wil dat bekijken. De AMvB biedt op korte termijn
ook die mogelijkheid. Het is echter nog steeds de vraag in hoeverre ik in
het onderhavige geval, gezien het stadium waarin wij ons bevinden en de gewekte
verwachtingen, additionele eisen kan stellen buiten het thans beschikbare
wettelijke kader.De voorzitter:Ik ga ervan uit dat dit onderwerp in tweede termijn niet meer besproken
behoeft te worden, tenzij in concluderende zin. Ik heb iedereen ruim de gelegenheid
gegeven te interrumperen. Daarmee is dit onderwerp dan ook afgehandeld.De heer Herrebrugh (PvdA):De staatssecretaris heeft gezegd dat zij bereid is te bezien of een AMvB
op basis van de Wet installaties Noordzee en van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken
een mogelijkheid geeft om de kortetermijnproblematiek in de kwestie Delta
Radio aan te pakken. Zij heeft eerder aangegeven dat het traject allang loopt
en dat het gezien juridische aspecten twijfelachtig is of dat tot resultaat
zal kunnen leiden. Is zij bereid om onder het motto "nee heb je, ja kun je
krijgen" de WIN via de AMvB in dezen te laten gelden en dan te bezien of dit
op termijn tot resultaat leidt?Staatssecretaris J.M. de Vries:Begrijp ik goed dat u mij nu eigenlijk vraagt: maak die AMvB, laat die
ook van toepassing zijn op het geval Delta Radio en dan ziet u het wel als
ze naar de rechter stappen? Ik vind dat bestuurlijk niet zo fraai.De heer Herrebrugh (PvdA):Op basis van een redelijke afweging! Als u zegt dat u niet garandeert
dat u daarmee resultaat bereikt, dan zeg ik weer dat ik u niet ophang aan
een garantie. Garanties kunt u niemand geven. Het gaat om een redelijke inschatting.
Dat betekent: rekening houden met marges. Misschien trek ik de marges wat
anders dan u, maar op basis van het margeverhaal zou ik er bij u op willen
aandringen om als er een redelijke kans van slagen is, met die AMvB te komen.Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik heb u nu ettelijke malen gezegd dat ik niet weet of nieuwe regelgeving,
of het nu een AMvB, een wet of een noodwet is, nog op dit geval van toepassing
verklaard kan worden, gezien het stadium waarin de aanvraag zit, de gewekte
verwachtingen en de voorwaarden die wij hebben gesteld. Aan die voorwaarden
heeft de aanvrager tot nu toe keurig voldaan, nog los van het wettelijk kader
dat ik heb. Daarmee zeg ik niet dat ik het niet eens zal proberen. Ik wil
hier best naar kijken, want ik hecht ook aan die bredere afweging. Ik wil
echter ook aangeven dat het de vraag is of het juridisch houdbaar is. Ik houd
er niet van om een weg af te wandelen die a priori doodloopt. Dat is ook niet
verstandig. Ik zal de Kamer daar te zijner tijd over berichten. Omdat ik nog
geen AMvB heb, is het misschien nog iets te vroeg om daarover iets te zeggen.
Ik kan ook nog geen uitsluitsel geven over mijn andere wettelijke kader, omdat
wij daar nu nog mee bezig zijn.De heer Stellingwerf (RPF):Ik wil terugkomen op een van mijn eerdere vragen. Het antwoord op die
vraag wordt eigenlijk steeds belangrijker. Er is een aantal landen dat al
tien, twintig jaar geleden deze zone heeft ingesteld. Hebben deze landen dit
soort problemen voorkomen door tijdig voor regelgeving te zorgen? Zijn wij
het enige land dat met deze problemen wordt geconfronteerd? U kunt daar wellicht
niet direct op antwoorden, maar ik zou graag zien dat u ons hierover schriftelijk
antwoordt.Staatssecretaris J.M de Vries:Ik zal de Kamer dit schriftelijk laten weten. Ik kan het antwoord nu niet
geven.Voorzitter! Iedereen is op dit punt ingegaan, maar er ligt ook nog een
klein aantal andere vragen. Ik zal die nu proberen te beantwoorden.De heer Blaauw en de heer Hoekema hebben beiden gevraagd naar de afstemming
van de Europese economische zones tussen de Noordzeelanden. Er heeft een intensieve
afstemming tussen de Noordzeelanden plaatsgevonden over de instelling. De
instelling van een EEZ is overigens een nationale bevoegdheid. Met de instelling
van de EEZ door alle Noordzeelanden is de Noordzee vol. Alle lijntjes lopen
keurig en er is geen vrij stukje meer over. België moet nog tot instelling
overgaan.Dan ligt er nog een vraag over het bevoegd gezag in het kader van de Wet
milieubeheer. Afgezien van de vraag of deze wet ook van toepassing moet worden
verklaard op de EEZ – deze wet is daar eigenlijk helemaal niet voor
bedoeld – is dat een aspect van de VROM-wetgeving. Wij moeten daar nog
nader op studeren. Wij moeten ervoor waken dat er geen wildgroei ontstaat
in de wetgeving die betrekking heeft op de zee. Je moet dit goed bekijken,
want de exclusieve economische zone is niet een soort soevereine staat. Wij
krijgen er geen grondgebied bij waarop wij alle mogelijke wetgeving van toepassing
kunnen verklaren. Wij moeten een wettelijk kader scheppen dat ook overzichtelijk
is.De heer Eurlings heeft een vraag gesteld over constructies in de bodem.
De WBR betreft het maken of het behouden van werken, dus ook van zaken die
er al zijn. Een "werk" is niet alleen een constructie in de bodem, het kan
ook worden geparafraseerd als een constructie op zich. Een eiland of iets
anders moet dus ook kunnen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Blaauw (VVD):Mevrouw de voorzitter! Alle woordvoerders zijn zeer verheugd over de initiatiefgedachte
die de staatssecretaris heeft ontvouwd, maar zij begrijpen ook dat de materie
nog erg vers is. Daarom stel ik mede namens de andere woordvoerders voor om
de tweede termijn te verschuiven naar volgende week dinsdag, zodat de minister
en de staatssecretaris nog enkele dagen de tijd hebben om te kijken naar de
haalbaarheid van bepaalde ideeën die hier ontwikkeld zijn, opdat wij
daarover aanstaande dinsdag ook meer duidelijkheid kunnen krijgen.De voorzitter:Dat lijkt mij een verstandig voorstel.Staatssecretaris J.M. de Vries:Ik zou dan wel graag zien dat het echt de volgende week wordt, want het
zou toch jammer zijn als dit voorstel, dat al zo'n lange reis heeft gemaakt,
door deze omstandigheid in de tijd vooruitschuift, temeer omdat ik dit voorstel
als kader nodig heb voor het eventuele initiatiefvoorstel van de Kamer.De voorzitter:Zoals ik het nu kan overzien, denk ik dat wij in de loop van dinsdagmiddag
wel met de tweede termijn kunnen beginnen. Als er iets tussenkomt, zal ik
dat tijdig laten weten; maar dan zal ik er zeker voor zorgen dat wij er op
een ander moment van de volgende week mee beginnen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Er ligt nog een enkele vraag die de staatssecretaris nog even nader zou bekijken, zoals die over de juridische mogelijkheden
in relatie tot wat andere landen al hebben gedaan. Als die vragen voor dinsdag
beantwoord kunnen worden, wordt de mogelijkheid om het voorstel de volgende
week af te handelen alleen maar groter.Staatssecretaris J.M. de Vries:Dat zal ik doen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 16.58 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-3428-3443.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl