Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan getuigen in strafzaken) (26294),en van:  - de motie-Rouvoet c.s. over informatie aan de Kamer (26294, nr. 31)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 5417-5424

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 86, pagina 5417-5424

13-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26294Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 13 juni 2001)Pagina 5455-5456
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan getuigen in strafzaken) (26294), en van: - de motie-Rouvoet c.s. over informatie aan de Kamer (26294, nr. 31)Pagina 5426-5431
Behandeling van het wetsvoorstel Herziening van het stelsel van overheidsbemoeienis met het aanbod van zorginstellingen (Wet exploitatie zorginstellingen) (27659)Pagina 5431-5455
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan getuigen in strafzaken) (26294),en van: - de motie-Rouvoet c.s. over informatie aan de Kamer (26294, nr. 31)Pagina 5417-5424
Presentie en opening (woensdag 13 juni 2001)Pagina 5415-5415
Behandeling van: - het wetsvoorstel Aanpassing van wetten in verband met de vervanging van de gulden door de euro (Aanpassingswet euro) (27472); - het wetsvoorstel Aanpassing van rijkswetten in verband met de vervanging van de gulden door de euro (Rijkswet aanpassing rijkswetten euro) (27473, R1668)Pagina 5424-5426
Regeling van werkzaamheden (woensdag 13 juni 2001)Pagina 5415-5417

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van
Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor
een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan
getuigen in strafzaken) (26294),en van:- de motie-Rouvoet c.s. over informatie aan de Kamer (26294,
nr. 31).(Zie vergadering van 12 april 2001.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Van de Camp (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik zal in deze termijn een drietal opmerkingen
maken die betrekking hebben op de heren Van Traa, Van Daalen en Van Oven.
Voor degenen die met ons meeluisteren, benadruk ik dat wij het wetsvoorstel
toezeggingen getuigen in strafzaken behandelen. De toevoeging is in dit geval
belangrijk; het betreft mensen die wat op hun kerfstok hebben en bereid zijn
om te praten in ruil voor strafvermindering.Dit wetsvoorstel is ontstaan naar aanleiding van het rapport van de commissie-Van
Traa en de discussies daaromtrent. De commissie heeft gezegd dat afspraken
met criminelen het beste wettelijk geregeld kunnen worden, zodat eenieder
in het strafvorderlijk en justitieel proces weet waar hij of zij aan toe is.
De Kamer heeft als medewetgever, hetgeen waarschijnlijk ook geldt voor de
minister, best veel moeite gehad om een en ander correct vast te leggen. Een
vraag die daarbij aan de orde kwam, is of een en ander in de praktijk zal
werken. Wij moeten dat afwachten. De CDA-fractie acht het wetsvoorstel een
weliswaar moeizame, maar ook waardevolle poging om het gevoelige onderwerp
deals met criminelen, zoals het in de wandelgangen heet, vast te leggen. Eenieder,
ook de advocatuur, weet waar hij of zij aan toe is. Tot zover mijn opmerkingen
over onze geachte en gemiste collega Van Traa. Collega Rouvoet heeft vragen gesteld over het afscheidsinterview van procureur-generaal
Van Daalen. De minister heeft met zijn bekende liberale houding gezegd dat
het om een afscheidsinterview gaat en hij de man zijn opvattingen gunt. Het
lijkt erop dat na de brandweerlieden en de politiecommandanten, ook de PG's
afscheidsinterviews gaan geven waarin zij andere opvattingen huldigen dan
in hun vakmatige leven. Dit stoort de CDA-fractie. Als ik de moeite waarmee
deze wet tot stand wordt gebracht, vergelijk met de "unverfroren" uitlatingen
van de heer Van Daalen, dan betreur ik die opmerkingen zeer. Hij zegt eigenlijk:
laat het nu over aan het college en de minister, dan komen wij er wel uit.
Ook het verlenen van totale immuniteit wijst hij niet af. Hij noemt het wel
een sepot, maar het komt natuurlijk neer op het verlenen van totale immuniteit.
Ik hoor graag de reactie van de minister, omdat ik dit soort afscheidsinterviews
echt te ver vind gaan.Mijn derde opmerking betreft de heer Van Oven en zijn briefwisseling met
de minister onder stuk nr. 33. Ik ga ervan uit dat hij zelf zijn kanttekeningen
bij die brief zal plaatsen. Ik ben het in ieder geval zeer met de minister
eens dat het gek is als de getuige zich bij valse of onware verklaringen kan
beroepen op artikel 219 Wetboek van Strafvordering. Ik heb dan ook genoegen
genomen met de uitleg van de minister.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik mis even tot welke conclusie de drie opmerkingen van de heer Van de
Camp leiden ten aanzien van het wetsvoorstel.De heer Van de Camp (CDA):De fractie van het CDA zal niet con amore, maar toch met genegenheid voor
het wetsvoorstel stemmen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Zoals al door de heer Van de Camp is gememoreerd, is deze
heropening oorspronkelijk aangevraagd door de heer Van Oven. Nadat ik opnieuw
de stukken over de toezeggingen aan getuigen in strafzaken – ik zeg
met nadruk: in strafzaken – heb bestudeerd, ben ik van mening dat hij
terecht zijn zorgen heeft geuit over de getuige die een onjuiste verklaring
heeft afgelegd en de spanning die dan ontstaat tussen artikel 219 Wetboek
van Strafvordering en artikel 192 Wetboek van Strafrecht. Wij zijn geneigd
hem te volgen in zijn redenering tot dusverre. Wij zijn benieuwd naar zijn
uiteenzetting en het antwoord van de minister.De heer Van Oven verdient ook nog een correctie door mij op een eerder
gegeven oordeel over het amendement op stuk nr. 19. Hij stelt voor, een scheiding
aan te brengen tussen de predeal en de deal. Ten onrechte heb ik verondersteld
dat het effect het legaliseren van de predeal zou zijn, terwijl het amendement
het tegengestelde blijkt te bewerkstelligen. Ik maak van de gelegenheid gebruik
om alsnog mijn steun voor het amendement uit te spreken.Na afloop van de laatste termijn heb ik met veel mitsen en maren een positief
stemadvies uitgebracht aan mijn fractie. Het ontbreken van steun om de strafkorting
te verhogen tot de helft van de straf, de waarschijnlijke meerderheid voor
het amendement-Rouvoet/Van der Staaij om de mogelijkheid van sepot voor een
getuige verder te verminderen en voor de door mij medeondertekende motie-Rouvoet
c.s. om de politieke controle te versterken, maakten het voorstel voor de
fractie van GroenLinks voldoende solide. Wij waren bereid om verantwoordelijkheid
te nemen voor het restrictief normeren van een door ons eigenlijk verfoeide
opsporingspraktijk en voor de inbreuk die de wet maakt op het adagium dat
er niet met criminelen moet worden onderhandeld. Ik zeg nu met nadruk: waren.
De geleidelijk gegroeide instemming in de fractie van GroenLinks is sindsdien
ondermijnd.Op 18 april jl. heeft het Amsterdamse hof uitspraak gedaan in de zaak-Mink
K. Een effect van deze uitspraak zou kunnen zijn dat politieke controle op
het sluiten van deals in de toekomst aanzienlijk bemoeilijkt wordt, aangezien
de rechter controle in deze specifieke zaak, in de vorm die die controle heeft
aangenomen, niet in overeenstemming acht met de belangen van de verdachte.
Als deze motie wordt doorgetrokken, zou bijvoorbeeld de motie-Rouvoet c.s.
wel eens niet uitvoerbaar kunnen zijn of niet uitgevoerd kunnen worden.Dit plaatst ons voor een groot probleem, omdat werkelijke normering van
de deals alleen plaatsvindt als het openbaar ministerie zich
gebonden weet aan duidelijke, restrictieve, parlementaire controle. Als de
wet onvoldoende bewerkstelligt dat andere deals niet meer plaatsvinden, wordt
normering schijn en daarmee onwenselijk.Onze nieuwe twijfel werd versterkt door uitspraken van het openbaar ministerie
waarnaar de heer Van de Camp al heeft verwezen. De Amsterdamse uitspraak wordt
gebruikt om politieke controle verder af te doen als bemoeizucht. Ik verwijs
naar de heer Van Daalen, die op het standpunt staat dat wel degelijk sepot
mogelijk moet zijn als beloning voor een deal. Dit druist rechtstreeks in
tegen de wet en het standpunt van de gehele Kamer dat hier geen sprake van
mag zijn. Weinig vertrouwenwekkend vinden wij ook dat het openbaar ministerie
de afspraken met Mink K. pas een aantal maanden na het Kamerdebat hierover
heeft opgezegd. Wij hebben hierover al een debat gehad, dus ik ga er verder
niet op in.Niet alleen is er in de fractie van GroenLinks onrust ontstaan over de
door ons noodzakelijk geachte mogelijkheid van politieke controle, bovendien
zijn wij bezorgd geraakt of het OM, eens temeer als politieke controle ontbreekt,
zich zal houden aan de normen in de nieuwe wet. Op dit moment loopt het cassatieberoep
tegen de Amsterdamse uitspraak inzake Mink K. Als de wet nu, terwijl het definitieve
rechterlijke oordeel nog onbekend is, in stemming wordt gebracht, zal mijn
fractie zeker tegen stemmen. Wij zijn dan namelijk niet in staat om de reikwijdte
van de wet te overzien. Wij willen koste wat kost vermijden dat wij instemmen
met een wet die zich na de uitspraak aan onze controle zal blijken te onttrekken.
Ik doe bij dezen dan ook een dringend beroep op de minister om een verdere
behandeling van de wet op te schorten tot de uitspraak er is. Ik bedoel dan
ook het opschorten van de stemmingen.De heer Dittrich (D66):Maakt de fractie van GroenLinks zich dan niet helemaal afhankelijk van
rechterlijke uitspraken? Moet ons eigen werk als medewetgever hier niet gewoon
doorgaan?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat ben ik in principe met de heer Dittrich eens. Tegelijkertijd kunnen
wij echter niet ontkennen dat het cassatieberoep repercussies kan hebben voor
onze wetgevende taak en de wet die wij dan hebben aanvaard. Ik kan mij daar
op dit moment niet van distantiëren en wil dat ook niet. Ik ben dan geneigd
om een veilige keuze te maken.Afhankelijk van de uitkomst van de uitspraak kunnen wij dan beslissen
om alsnog in te stemmen. En dan neem ik natuurlijk opnieuw mijn eigen verantwoordelijkheid.
Dan blijft het primaat bij de politiek. Mocht de minister dit weigeren, dan
wil ik mijn collega's met nadruk verzoeken om de stemmingen aan te houden
tot hetzelfde moment. Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter. De behandeling van dit wetsvoorstel lijkt wel een
beetje op een feuilleton. De heer Van de Camp zei dat het zijn vierde termijn
was. Mevrouw Halsema had het over haar zevende termijn. Ik zit er een beetje
tussenin. Volgens mij is dit de vijfde of zesde keer dat wij plenair over
dit wetsvoorstel praten.De conclusie die ik tijdens het laatste debat trok, was dat het wetsvoorstel
een broos samenstel van belangenafwegingen was te noemen. De fractie van D66
had een voorkeur voor de wettelijke regeling boven de huidige situatie. Die
lijn die wij naar aanleiding van de debatten rond het rapport van de parlementaire
enquêtecommissie opsporingsmethoden, de commissie-Van Traa, hadden uiteengezet,
wilden wij ook doortrekken. Wij zien een meerwaarde in de wettelijke regeling,
omdat de gang van zaken rond het maken van een afspraak met een criminele
getuige transparanter wordt, de regeling waarborgen biedt voor de verdachte
of de getuige, het openbaar ministerie aan de wet is gebonden en de wet duidelijkheid
biedt en de rechter-commissaris de tentatieve afspraak toetst. Dit alles staat
dan in de wet en is voor iedereen kenbaar.Dat was de stand van zaken in het debat in april 2001. Daarna kwamen uitspraken
van diverse rechters in zaken waarin Mink K. een hoofdrol vervulde, zowel
in Amsterdam als Den Haag. Mijn fractie heeft bij die uitspraken bedenkingen.
Allereerst is dat het punt van de pacta sunt servanda. De rechter zegt dat
een afspraak met een verdachte of getuige is gemaakt door een officier van
justitie en dat men zich daaraan moet houden. In dit wetsvoorstel komt de
afspraak pas tot stand na goedkeuring ervan door de rechter-commissaris. Dat
is het constitutieve element, zoals de minister een- en andermaal naar voren
heeft gebracht. Zie ik het dan goed dat het wetsvoorstel dat wij vandaag en
alle andere keren behandeld hebben, juist een situatie zoals zich in de zaak-Mink
K. heeft voorgedaan, onmogelijk maakt? Kunnen er dan in de voorfase, voordat
de rechter-commissaris die afspraken doet ontstaan door zijn goedkeuring,
als gevolg van onderhandelingen in rechte afdwingbare verplichtingen ontstaan?
Met andere woorden, in hoeverre is de civielrechtelijke jurisprudentie over
verplichtingen die kunnen ontstaan in de precontractuele fase op deze fase,
voordat de rechter-commissaris de afspraken bezegelt, van toepassing? In zijn
brief van 6 april schrijft de minister op pagina 3: "Aan een afspraak tussen
officier van justitie en verdachte komt naar mijn mening rechtens geen andere
betekenis toe". Denkt de minister daar nog zo over na de uitspraken in Den
Haag, waarbij de rechters "afspraak is afspraak" als leidend beginsel hadden
genomen? De minister schrijft in die brief "naar mijn mening". Ik ben benieuwd
of dit ook een staatsrechtelijke opvatting is waarop wij kunnen bouwen of
dat dit een impressie van de minister was. Graag krijg ik daarover duidelijkheid.De heer Van Oven (PvdA):Ik ben op dit punt geïnteresseerd in de opvatting van de fractie
van D66.De heer Dittrich (D66):Die heb ik in het vorige debat in reactie op een interruptie van collega
Rouvoet gegeven. Wij volgen de redenering die in het wetsvoorstel besloten
ligt. Weliswaar kunnen allerlei tentatieve afspraken worden gemaakt en voornemens
worden uitgewisseld, maar de echte afspraak komt tot stand doordat de rechter-commissaris
zegt: zo is het goed. Er is in het vorige debat ook gesproken over de vraag
of de verzend- of ontvangsttheorie moet gelden. Deze kwestie laat ik nu even
buiten beschouwing. Wat ik nu aangeef, is het constitutieve element. Wel geldt
dat bij het uitwisselen van gegevens voordat de rechter-commissaris de stukken bestudeert en bespreekt, wellicht indrukken ontstaan en
verwachtingen worden gewekt. Daarbij gaat het om de precontractuele fase waarin
ter goeder trouw wordt gehandeld. Die kennen wij ook in het civiele recht.
De minister heeft naar aanleiding van de bedenkingen en de opmerkingen in
het eerdere debat op 6 april een brief gestuurd waarin hij zegt: naar mijn
mening komt dat "rechtens" geen andere betekenis toe, dan dat er gegevens
zijn uitgewisseld. Dat is juist het punt dat ik nu weer aan de orde stel.
Wij hebben namelijk te maken gekregen met de uitspraken van de president van
de rechtbank in Den Haag en die welke in hoger beroep zijn gedaan door het
gerechtshof in Den Haag. Daarmee wordt gezegd: afspraak is afspraak. We hebben
het uitvoerig gehad over de vraag of sprake is van een predeal, een echte
afspraak of geen echte afspraak. De minister heeft altijd gezegd: het is niet
echt een afspraak. Toch zegt de rechter een kilometer verderop: het is wel
degelijk een afspraak en het hele openbaar ministerie is eraan gebonden. Ik
meen dat dit debat een uitstekende gelegenheid biedt hierover de mening van
de minister te horen.Mevrouw de voorzitter. Het gerechtshof in de zaak-Mink K. voelde zich
kennelijk geroepen om een deel van de overwegingen geheim te houden en die
niet aan iedereen mee te delen. Alleen de procespartijen konden van een bepaald
onderdeel van de uitspraak kennisnemen. Mijn fractie is van mening dat daarmee
de regel wordt overtreden dat uitspraken met de gronden waarop zij berusten,
in het openbaar moeten worden gedaan. Het arrest heeft ook op dat onderdeel
ernstige kritiek uitgelokt. Graag krijg ik in dit debat van de minister de
bevestiging dat aanvaarding van dit wetsvoorstel er niet toe zal leiden dat
de rechters delen van hun uitspraken niet meer in het openbaar zullen doen.
Tevens wil ik van de minister de bevestiging dat in principe de zittingen
tegen verdachten waarin dit soort afspraken naar voren komen, in het openbaar
zullen worden gehouden. De minister gaat natuurlijk niet over de beslissing
van de rechter, maar hij kan hier wel zeggen dat hij vindt dat het openbaar
ministerie zich niet te gemakkelijk akkoord zou moeten verklaren als de verdediging
vraagt de zaak achter gesloten deuren te behandelen. Ik krijg op dit punt
dus graag een reactie, want Vrouwe Justitia is weliswaar geblinddoekt, maar
dat wil niet zeggen dat het publiek niet met beide ogen mag zien wat er in
de rechtszaal gebeurt.Mevrouw de voorzitter. Collega Van Oven heeft deze heropening aangevraagd.
Ik ben erg benieuwd naar wat hij naar voren zal brengen. Ik zal ook luisteren
naar de reactie van de minister en wellicht daarop in tweede termijn reageren.
Op de reactie van de minister moet ik wachten voordat ik een eindoordeel kan
geven.De heer Niederer (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie was, is en blijft voor aanneming van dit wetsvoorstel.
In zoverre bekent de VVD-fractie kleur. Mijn fractie heeft dan ook geen behoefte
aan het voorstel van mevrouw Halsema om de stemmingen uit te stellen in afwachting
van een vonnis dan wel een arrest. Wij staan dus niet sympathiek tegenover
dat voorstel. Ik ben het eens met de interruptie van collega Dittrich dat
wij als wetgever onze eigen verantwoordelijkheid behoren te nemen. Wat mijn
fractie betreft kunnen wij zo niet aanstonds, maar dan toch wel volgende week
overgaan tot stemming. Na alle termijnen die wij gehad hebben, ben ik door
mijn argumenten heen. Er is hoor en wederhoor geweest en het voorstel kan
in dit huis afgerond worden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik ben het eens met uw stelling over eigen verantwoordelijkheden. Ik hecht
daar zelf ook aan als het gaat om het recht en de positie van de wetgever.
Vindt de heer Niederer ook dat het oordeel van de hogere rechter over de eventuele
afdwingbaarheid van dit type afspraken, van dit soort deals irrelevant is
voor het geven van een eindoordeel over dit wetsvoorstel? De minister heeft
al aangegeven dat afspraken en toezeggingen op grond van dit wetsvoorstel
niet afdwingbaar zijn.De heer Niederer (VVD):Voorzitter. Eén vonnis of één arrest is voor mij
nog geen jurisprudentie die noodzaakt dat het wetgevingstraject anders moet
worden gericht; dan moet er toch iets meer aan de hand zijn. Ik meen dat de
opsporingspraktijk nu maar eens aan de slag moet met het wetsvoorstel, dat
waarschijnlijk een aantal keren per jaar – hooguit twee à drie
keer – zal worden geoperationaliseerd. Na een aantal jaren moeten wij
maar bezien hoe het allemaal gaat en hoe de rechter hierover uiteindelijk
zal oordelen. Wij moeten de mensen in het opsporingsveld de nodige ruimte
geven om te doen wat zij moeten doen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Wij hebben enige ervaring met het geven van ruimte. U bedoelt vast niet
lukraak, maar specifiek op dit punt: zou de VVD-fractie er geen moeite mee
hebben als vanuit de veronderstelling dat de toezeggingen niet afdwingbaar
zijn – dat is steeds de stelling van de minister geweest – straks
in hoger beroep of in cassatie in de zaak-Mink K. blijkt dat de rechter er
tot in de hoogste instantie anders over denkt en vindt dat toezeggingen ook
moeten worden nagekomen, zodat een criminele getuige die in rechte kan afdwingen?
Zou de VVD-fractie dit geen probleem vinden?De heer Niederer (VVD):Dat is een "als, dan"-redenering. Als de Hoge Raad zo zou oordelen, dan
zien wij wel weer. Voor mij is dat op dit moment irrelevant voor de beoordeling
van dit wetsvoorstel. En als ik daarop mag voortborduren: ik kan mij niet
aan de indruk onttrekken dat een aantal fracties bij de behandeling van dit
wetsvoorstel veel beren op de weg heeft gezien. Welnu, als dat grizzlyberen
zijn, dan moet je ze doodschieten. Maar ik vind het meer teddyberen en teddyberen
moet je knuffelen. Dat geeft ook aan hoe wij tegenover dit wetsvoorstel staan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik neem aan dat dit deel uitmaakt van de eerder door de heer
Niederer geventileerde opvatting dat je boeven soms met boeven moet vangen?De heer Niederer (VVD):Uiteraard.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daar was ik al bang voor, omdat dit zo haaks staat op de manier waarop
wij met het recht zouden moeten omgaan.De heer Niederer (VVD):U veronderstelt dat politie en justitie met dit wetsvoorstel
in de hand ongecontroleerd als een soort cowboys boeven vangen met gebruikmaking
van boeven. Dat miskent toch de rechtswaarborgen, de checks and balances die
in dit wetsvoorstel uitgebreid zijn beschreven. Ik denk dat u een bepaald
vertrouwen in het openbaar ministerie mist en in de onafhankelijke rechter
en ik denk dat u dit niet in gemoede kunt volhouden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit is een interessante omkering: zelf zegt u dat boeven met boeven moeten
worden gevangen en daarmee zegt u iets over de integriteit van politie en
justitie en over uw eigen opvattingen over het strafrecht.De heer Niederer (VVD):Voorzitter, mevrouw Halsema polariseert. Dat is vanzelfsprekend haar goed
recht, maar zij weet heel goed hoe "boeven met boeven vangen", door mij uitgesproken
en nu herhaald, door mij is bedoeld, namelijk in het kader van onafhankelijke
controle door de rechter. Ik zal niet de hele opbouw van het wetsvoorstel
behandelen, maar voldoende checks and balances zorgen ervoor dat ontsporingen
niet zullen plaatsvinden. Mochten zij wel plaatsvinden, dan corrigeert de
onafhankelijke rechter.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. Ik begrijp de beeldspraak van collega Niederer niet. Hij sprak
over "teddyberen" en "knuffelen", maar wij hebben het wel over een wetsvoorstel
dat gaat over deals met criminelen. Met wie vergelijkt hij de teddyberen?De heer Niederer (VVD):Niet met de criminelen. Ik gebruikte de beeldspraak in verband met het
wetsvoorstel en niet in verband met de actoren in het opsporingsveld op wie
het wetsvoorstel van toepassing zou moeten zijn. Ik knuffel geen criminelen,
u ook niet. Het gaat om het wetsvoorstel en de beeldspraak snapt u wel. Het
gaat erom dat de VVD dit wetsvoorstel van harte zal ondersteunen en daarom
zullen wij de amendementen en de motie beoordelen in termen van de vraag of
zij afbreuk doen aan de intentie van het wetsvoorstel en de slagkracht ervan.
Zo ja, dan zullen wij ze niet steunen. Als de amendementen hetgeen wij beogen,
namelijk een effectieve bestrijding van de zware georganiseerde criminaliteit,
versterken, dan krijgen zij onze volle steun.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter. Wij moeten over het algemeen spoed betrachten bij de afronding
van een wetsvoorstel, maar het is mogelijk dat zich ontwikkelingen voordoen
waardoor het goed is dat wij ons nader beraden. Bij dit wetsvoorstel is dat
het geval. De heropening is gevraagd naar aanleiding van de brief van 12 april
van de minister van Justitie, maar ook het arrest in de zaak-Mink K. kan hiervan
niet los worden gezien, evenmin als de uitspraken van de oud-procureur-generaal
Van Daalen.Over de reactie van de regering op het arrest in de zaak-Mink K. is een
uitgebreid overleg gehouden. Heel veel concreets kon er natuurlijk niet gebeuren,
omdat de zaak nog in cassatie is. Ik betreur het met mevrouw Halsema dat wij
op dit punt nog geen duidelijkheid hebben. Over de uitspraak leeft onvrede,
omdat het zou kunnen inhouden dat het OM niets kan overeenkomen met een criminele
getuige, hetgeen tot gevolg zou hebben dat de regering de Tweede Kamer niet
meer ten volle kan inlichten en dat ook de BVD niet kan worden ingelicht.Er is echter meer. Een van de commentatoren op het arrest heeft geschreven
dat het wellicht de gevoelens van ongemak ventileert die bij leden van de
zittende magistratuur bestaan over dit soort afspraken. Dat moet ook voor
ons een reden zijn om er heel zorgvuldig mee om te gaan.Wat ons betreft doet de uitspraak niet af aan de noodzaak om te komen
tot een wettelijke regeling met betrekking tot kroongetuigen. Integendeel,
het wetsvoorstel is juist bedoeld om dit soort niet-transparante afspraken
uit te sluiten. Ik moet daar onmiddellijk een relativering bij aanbrengen
en mij aansluiten bij de heer Dittrich als hij vraagt naar het karakter van
de afspraak voorafgaand aan de toestemming van de rechter-commissaris. In
de voorbereiding zijn hierbij verschillende nuances zichtbaar geworden, ook
van de kant van de regering. Eerst is gesteld dat er geen sprake is van bindende
werking of bijzondere betekenis. In antwoord 17 is later gesteld dat de officier
zich er natuurlijk wel aan moet houden. In een later stuk schrijft de minister
dat sprake is van een zekere gebondenheid. Ik geef de heer Dittrich toe dat
wij in het licht van de uitspraak van de rechtbank en het hof van Den Haag
met een probleem over die status zitten. Als de civiele rechter als civiele
rechter wordt benaderd, kan hij of zij moeilijk anders doen dan een dergelijke
overeenkomst uit civielrechtelijk oogpunt beoordelen. Als het betrokkene vrij
staat om een dergelijke afspraak aan de civiele rechter voor te leggen, is
geen ander soort toetsing te verwachten, tenzij wij dat wettelijk uitsluiten
en ik denk niet dat dat uit dit wetsvoorstel voortvloeit.De heer Dittrich (D66):Als de heer Van Over hierin gelijk heeft, kan sprake zijn van een gevaarlijke
ontwikkeling, die dit wetsvoorstel kan ondermijnen. Nadat is onderhandeld
voordat de afspraak tot stand is gekomen, kan iemand al naar de kortgedingrechter
stappen. Als deze hem gelijk geeft, is het openbaar ministerie buitenspel
gezet.De heer Van Oven (PvdA):Ik hoop dat ik geen gelijk heb.De door het hof in de zaak-Mink K. bekritiseerde overeenkomst zou in het
systeem van het wetsvoorstel niet mogen voorkomen. In het wetsvoorstel wordt
immers voorzien in controle op de afspraak door de rechter-commissaris en
in transparantie van het systeem, waardoor de getuige pas strafvoordeel krijgt
in eigen zaak wanneer hij als getuige in het openbaar een verklaring heeft
afgelegd. Dat doet overigens niet af aan de vraag van de heer Dittrich.Het parlement zal als medewetgever zijn verantwoordelijkheid moeten nemen.
Geen wetgeving betekent het gevaar van voortzetting van dit soort ongewenste
Teeven-effecten. Er moet duidelijkheid worden geboden. Wij moeten komen tot
een duidelijke en bruikbare regeling.De conclusies van de commissie-Van Traa dwingen ons daartoe. In die zin
heeft de PvdA-fractie het amendement op stuk nr. 27 ingediend tot verruiming
van de strafkortingsmogelijkheid van eenderde tot de helft. Dat is zuiver
uit een oogpunt om de zaak meer bruikbaar te maken. Ik ga daar
verder niet op in, omdat wij dat uitgebreid hebben besproken en de meerderheid
van de Kamer er kennelijk niet voor voelt. Ik wijs er nog wel op dat de PvdA-fractie
hierin bepaald niet alleen stond. Zelfs de vermoedelijke opsteller van de
wettelijke regeling zelf, de ambtenaar Van Asbeck, heeft in een onder zijn
eigen verantwoordelijkheid geschreven artikel duidelijk op deze mogelijkheid
gedoeld. Ook de Raad van State heeft dat geopperd. Ook de nu oud-procureur-generaal
Van Daalen heeft in een, wat mij betreft, wel zeer opportuun artikel in april
van dit jaar gezegd dat voor hem die zaak kon worden opgerekt. Daarmee is
ook de brief van de minister van 6 april achterhaald, waarin hij schrijft
dat hem uit het college van PG's geen mededeling heeft bereikt dat men prijs
zou stellen op een verhoging van die strafkorting. Als men één
ding moet vaststellen, dan is het wel dat procureur-generaal Van Daalen uit
het college van PG's afkomstig is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De heer Van Oven stelt dat de wet moet normeren en meer bruikbaar moet
zijn. Hij heeft zelf een amendement ingediend om de wet meer bruikbaar te
maken. Dat werd inderdaad gesteund door de heer Van Daalen. Dat amendement
zal het waarschijnlijk niet halen, zo is mijn voorlopige politieke inschatting.
Dan houd je een wetsvoorstel over dat naar zijn maatstaven waarschijnlijk
onvoldoende bruikbaar is. De vraag is ook of de wet voldoende normeert, want
de heer Van Daalen zegt ook dat daarnaast de behoefte aan sepot blijft bestaan.
Is het voor de heer Van Oven dan een uitgebalanceerd wetsvoorstel?De heer Van Oven (PvdA):Het is een iets minder bevredigend wetsvoorstel geworden waarvan het bereik
is verminderd. Ik wil niet zeggen dat het daarmee volstrekt onbruikbaar is
geworden. Het amendement heeft ook geen principiële, maar een graduele
betekenis. Hoe spijtig verwerping ook is, dit zal voor de PvdA-fractie geen
reden zijn om tegen het wetsvoorstel te stemmen.Bij het amendement op stuk nr. 21 is het arrest in de zaak-Mink K. ook
van belang. Dat betreft de voeging van de afspraak tussen het OM en de criminele
getuige voordat de rechter-commissaris daaraan zijn goedkeuring heeft gegeven
of, sterker nog, als de rechter-commissaris dat niet heeft gedaan. Als dat
dan toch kan gebeuren, hoeveel slagen om de arm de regering daarbij ook heeft
gehouden, dan dreigt een onvolkomen verklaring in het strafdossier terecht
te komen. Dat kan voor betrokkene zeer riskant zijn. Uit het arrest in de
zaak-Mink K. blijkt wel dat dit door de zittende magistratuur bijzonder hoog
wordt opgenomen. Dat kan ook consequenties hebben voor de strafzaak tegen
de criminele getuige zelf.Het amendement op stuk nr. 18 betreft het verschoningsrecht of, liever
gezegd, de strafbepaling voor de zogenaamde haperende getuige. Dat is een
getuige die, ter zitting als getuige opgeroepen zijnde, niet bereid is om
zijn deel van de afspraak gestand te doen en een verklaring af te leggen.
Op 23 april hebben wij een wetgevingsoverleg gehad inzake de maatregelen in
het belang van het onderzoek in strafzaken. Daarbij is uitgebreid gesproken
over het zogenaamde "nemo tenetur"-beginsel, inhoudende dat van niemand mag
worden gevergd dat hij zichzelf beschuldigt. Hoewel dat specifieke onderwerp
niet aan de orde was, is daarbij vastgesteld dat het zwijgrecht de kern is
van het nemo-teneturbeginsel. Dat is ook vastgelegd in het Saunders-arrest,
waar de regering tijdens het wetgevingsoverleg een beroep op deed. In dat
arrest is dat zwijgrecht nadrukkelijk onaangetast gelaten. Het verschoningsrecht
van artikel 219 Wetboek van Strafvordering is daarop terug te voeren, of gaat
althans van dezelfde gedachte uit. Naar aanleiding van dat wetgevingsoverleg
heeft de minister, ook in verband met de nog te behandelen andere wetsvoorstellen
waar dat een rol zou kunnen spelen, een notitie toegezegd over het nemo-teneturbeginsel.
Het is op zich jammer dat wij daar zes weken later nog niet over kunnen beschikken.De minister schrijft in zijn brief van 12 april: over een dergelijk verschoningsrecht
kun je dealen. Ik betwist dat: het verschoningsrecht is een elementair recht
van de verdediging. Het gaat mij hier overigens niet om een soort gepriviliseerde
bescherming van de criminele getuige. Sterker nog: het woord "crimineel" is
hier niet eens van belang. Het gaat om de rechten die aan verdachten in hun
eigen strafproces worden toegekend, en om de uitstraling die dat heeft voor
verklaringen die zij buiten dat strafproces in verband met hun mogelijke kwaliteit
als verdachte doen. Dat is in deze casusposities van belang. Het verschoningsrecht
voor getuigen is met het oog daarop gegeven. Daar kun je niet zomaar van afstappen.
Ik trek een vergelijking die door de "super-PG" De Wijckerslooth is gedaan
in het programma Buitenhof, waarin hij heeft verdedigd dat hij de BVD heeft
ingelicht over de inhoud van de mededelingen die Mink K. zou hebben gedaan
in de richting van het OM. Hij zei toen: ik heb daartoe een verplichting op
grond van artikel 22 WIV, waarin een dergelijke overeenkomst geen verandering
kan brengen. Datzelfde doet zich voor bij elementaire strafvorderlijke bevoegdheden.
Daarover kun je niet dealen. Ik wijs op het antwoord van de voorganger van
de minister op vragen van ex-collega Van Traa en mijzelf, uit 1996, waar het
de situatie betrof waarin de belastingdienst een deal sluit met een belastingplichtige,
waarbij de belastingdienst zich verplichtte om het fiscale boetebedrag te
laten vallen in ruil voor het afzien van het instellen van cassatie door betrokkenen.
De minister van Justitie heeft daarover gezegd dat in het kader van het aangaan
van een sociale vaststellingsovereenkomst het al of niet aanwenden van rechtsmiddelen
in een strafzaak geen voorwerp van onderhandelingen behoort te zijn. Ik zou
menen dat dat ook geldt voor het verschoningsrecht. Tussen het moment dat
de afspraak wordt gemaakt en het moment, waarop het getuigenis ter zitting
moet worden afgelegd, kan geruime tijd verstrijken, waarin nogal wat kan gebeuren.
Het gaat daarbij niet alleen om bedreigingen aan het adres van betrokkene;
het kan ook zijn dat hij of zij andere strafbare feiten heeft begaan, al of
niet in verband staande met eerdere strafbare feiten, waarover hij dan ter
zitting gedwongen kan worden een verklaring af te leggen als getuige. Het
is lastig, daarvan bij wijze van afspraak af te zien.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben het eens met u dat over fundamentele rechten van de verdachten
niet kan worden "gedeald". Maar is de situatie niet wezenlijk
anders als die verdachte-getuige eerst in een overeenkomst A heeft gezegd
te zullen zeggen, en zich vervolgens om wat voor reden dan ook bedenkt? Dan
is hij toch zelf al aan het schuiven gegaan met zijn principiële rechten?
Zo lees ik die brief althans.De heer Van Oven (PvdA):De vraag is of je van elementaire strafvorderlijke rechten in de tijd
afstand kunt doen. Juist omdat in dat tijdsverloop veel kan veranderen, ligt
het niet voor de hand om dat aan te nemen. Sterker nog: zeker nu dit conflict
van rechten in het wetsvoorstel niet wordt geregeld, ontstaat voor de rechter
een onmogelijke situatie. Wanneer een haperende getuige zich, ondanks dat
hij met een straf wordt bedreigd, toch op het verschoningsrecht beroept, wanneer
hij vervolgens wordt vervolgd als haperende getuige, zal hij tijdens de zitting
van de zaak waarbij dit aan de orde komt een beroep doen op het onvervreemdbaar
karakter van het verschoningsrecht. De rechter moet dan tot een heel lastige
afweging komen. De wetgever heeft hem daar in ieder geval geen aangrijpingspunten
voor geboden.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben het met de heer Van Oven eens dat fundamentele rechten niet door
tijdsverloop verloren kunnen gaan. Stel dat de overeenkomst met de officier
van justitie in aanwezigheid van de advocaat wordt voorbereid. Stel dat daar
vervolgens "koninklijke goedkeuring" van de rechter-commissaris op volgt,
waarna in een volgende fase een andere verklaring wordt afgelegd en een beroep
op artikel 129 volgt. Ik vind dat toch wel erg ver gaan.De heer Van Oven (PvdA):Het afleggen van een andere verklaring is hier niet aan de orde. Als er
een andere verklaring wordt afgelegd, dan is er één van beide
keren meineed gepleegd. Daarvoor vindt vervolging plaats. Het gaat om de kwestie
dat iemand weigert te verklaren. Daarop slaat de strafbepaling, zoals die
in het wetsvoorstel wordt voorgesteld.De heer Van de Camp (CDA):Ik wacht even af wat de minister daarover zegt, want in de brief gaat
het over een onjuiste verklaring.De heer Van Oven (PvdA):Ik denk dat de minister de casus goed heeft begrepen, maar het lijkt mij
sowieso goed, het antwoord van de minister af te wachten.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. De heer Van Oven haalde zojuist het amendement op stuk nr.
21 aan, ingediend door hem en mevrouw Halsema. In dat amendement wordt uitgesloten
dat als er geen afspraak tot stand is gekomen, de informatie in de processtukken
terechtkomt. Vindt de heer Van Oven dat het openbaar ministerie met de kennis
die zij heeft gekregen vanwege de gesprekken met de getuige-verdachte, iets
mag doen in die strafzaak of in andere strafzaken?De heer Van Oven (PvdA):Alleen maar denken.De heer Dittrich (D66):Er mag geen gebruik van worden gemaakt?De heer Van Oven (PvdA):Neen, dat lijkt mij niet.De heer Dittrich (D66):Een criminele getuige kan allerlei dingen vertellen. Hoe meer hij vertelt,
hoe beperkter de reikwijdte van het openbaar ministerie dus wordt, ook als
er geen afspraak tot stand komt.De heer Van Oven (PvdA):Dat wijst opnieuw op de kwetsbaarheid van het systeem. In de voorfase
moet dus met bijzonder veel behoedzaamheid worden geopereerd. Iemand moet
niet in de gelegenheid worden gesteld zomaar "leeg te lopen".Dit kan leiden tot een onrechtmatigbewijsverweer of zelfs, zoals in de
zaak-Mink K., tot een niet-ontvankelijkheidverweer in de zaak van de criminele
getuige in zijn eigen strafzaak. Handhaving van die strafbepaling is vragen
om moeilijkheden. Mijn fractie heeft zich tot twee keer toe beijverd voor
het vinden van een oplossing voor het probleem dat de criminele getuige al
is veroordeeld en een strafkorting heeft ontvangen op het moment dat hij als
criminele getuige ter zitting komt. Je kunt dit ten eerste oplossen door de
rechter uit te schakelen bij de beslissing over de strafkorting. Het amendement
op dat punt heb ik echter ingetrokken, omdat daar onvoldoende steun voor was.
De andere mogelijkheid is dat je een en ander bij wijze van gratie inbouwt.
Die mogelijkheid zit ingebakken in het amendement op stuk nr. 18. Ik herhaal
dat, wanneer dat niet wordt aangenomen, ik mijn fractie zal adviseren om op
dit punt tegen het wetsvoorstel te stemmen. Ik kan het mij niet veroorloven
de fractie van de PvdA te adviseren om voor een onderdeel van een wetsvoorstel
te stemmen dat wellicht in strijd is met internationale verdragen.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. Uiteraard kan de fractie van de PvdA een amendement al of
niet steunen en ervoor of ertegen stemmen, maar uiteindelijk komt zij voor
de vraag te staan of er al dan niet voor het gehele wetsvoorstel wordt gestemd.
Ik begrijp eigenlijk niet dat de heer Van Oven nu zegt dat zijn fractie voor
een deel tegen is, want het is ja of neen.De heer Van Oven (PvdA):Wij zullen voor ja of neen kiezen, maar dat antwoord kan ik op dit ogenblik
niet geven.De heer Dittrich (D66):Dan komt u er toch te gemakkelijk mee weg. U geeft zelf aan op een onderdeel
tegen te zijn. Als het desbetreffende onderdeel het niet haalt, zult u toch
voor of tegen moeten stemmen. U kunt niet gedeeltelijk voor of tegen zijn.
Daarom stel ik toch die vraag aan u.De heer Van Oven (PvdA):Ik heb al bij een vorige discussie hierover gezegd dat dit niet per se
hoefde te betekenen dat wij tegen de wet zouden stemmen. Ik wil nu ook het
antwoord horen van de minister om mij opnieuw op het advies aan de fractie
te beraden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Een aantal collega's heeft al gezegd dat het al met al een
merkwaardig debat is. Het is de zoveelste termijn. Voortdurend zijn er nieuwe
ontwikkelingen, incidenten en vragen waardoor er weer een nieuwe ronde nodig
is om die op te lossen. Ik ga uiteraard niet herhalen wat we in vorige termijnen
hebben gezegd, maar ik wil nog wel even zeggen dat er van meet af aan bij
de ChristenUnie-fractie weinig warme gevoelens voor het instrument in dit
wetsvoorstel waren. Je gooit het uiteindelijk toch maar op een akkoordje
met een crimineel, in de hoop een andere crimineel te kunnen veroordelen.
Tegelijkertijd laat ik niet zomaar lichtvaardig de aanbevelingen van de parlementaire
enquêtecommissie-Van Traa varen, mede omdat mijn fractie die aanbevelingen
toen heeft gesteund. De minister moest ons wel overtuigen van de onmisbaarheid
van het instrument van deals en de noodzaak van de gekozen vormgeving. Hij
is daarin in de verschillende rondes maar matig geslaagd. Er is veel verwarring
geweest over mogelijke overige afspraken. Er is een lange opschorting van
de beraadslagingen op gevolgd. In het wetgevingsoverleg dat wij begin dit
jaar hebben gehouden, is dat eindelijk opgehelderd waardoor de fractie van
de ChristenUnie kon zeggen dat er alsnog neiging was om het wetsvoorstel te
steunen. Er kwamen echter nieuwe vragen op, onder anderen van de heer Van
Oven. Die zijn bij brief beantwoord. Die vragen hadden met name betrekking
op het verschoningsrecht.Daartussendoor speelde voor onze fractie ook nog een rol het gedoe rond
de deal met Mink K. Daarbij kwam onder andere de vraag op of deze deal, die
als predeal werd aangemerkt, afdwingbaar was. Bij de rechter waren daar weinig
aarzelingen over. Hij vond dat gedane toezeggingen moesten worden nagekomen.
Dat stond wat ons betreft toch wat haaks op de stellige bewering van de minister
dat deals, toezeggingen in het kader van dit wetsvoorstel, in rechte niet
afdwingbaar zouden zijn, aangezien het geen gewone privaatrechtelijke overeenkomst
betreft die je kunt afdwingen voor de rechter. Welnu, de rechter blijkt er
anders over te denken. Ik geef het iedereen direct toe die zegt dat zo'n type
deal als in het geval van Mink K. niet meer kan voorkomen onder dit wetsvoorstel.
Dat laat onverlet dat de vraag naar de eventuele afdwingbaarheid van toezeggingen
gedaan aan criminele getuigen, overeind blijft staan, ook als het gaat om
een predeal. Dus die afdwingbaarheid blijft voor ons een belangrijk punt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De heer Rouvoet zegt dat een predeal zoals in het geval van Mink K. niet
meer kan voorkomen onder deze wet. Naar mijn idee geldt dat alleen als "het
voornemen tot" uit de wet geschrapt wordt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het gaat mij om de inhoud van de deal. De toezeggingen die krachtens dit
wetsvoorstel gedaan kunnen worden, zijn beperkt tot strafvermindering. Wij
weten natuurlijk dat er bij de beruchte deal met Mink K. meer aan de hand
was. De kwestie van de predeal hangt samen met het amendement op stuk nr.
19 van de heer Van Oven over de voorgenomen afspraak. Daar zit namelijk nog
een ander aspect aan en dat betreft de vraag wanneer er dan sprake is van
het constitutieve moment. Het amendement van de heer Van Oven kent een aantal
voordelen als het gaat om het voorkomen van het schimmige verhaal rondom predeals.
Het heeft het nadeel dat het constitutieve moment moeilijker is vast te stellen.
Wanneer mag iemand ervan uitgaan dat er een afspraak tot stand is gekomen?
Is dat wanneer iemand met een voorgenomen afspraak naar de CTC gaat of betreft
het hier toch de rechter-commissaris? Wanneer dat laatste het geval is, dan
voegt het amendement er niet veel aan toe. Wat dat betreft zit ik nog steeds
met de aarzeling die ik al steeds heb gevoeld op dat punt. Ik ben vooralsnog
geneigd om in dat opzicht de voorkeur te geven aan het systeem zoals dat in
het wetsvoorstel is neergelegd. Het enthousiasme van de fractie van de ChristenUnie
voor dit wetsvoorstel is al met al niet toegenomen, integendeel. Daarbij komt
onze blijvende scepsis over de onmisbaarheid van dit instrument. Ik heb veel
ellende gezien bij deals en ik ken weinig tot geen success stories.Van wat recentere datum is het onbehaaglijke gevoel dat op een creatieve
manier – binnen een zekere marge en niet van de aard zoals dat in de
IRT-affaire is gebeurd – wordt omgesprongen met bevoegdheden die expliciet
bij wet zijn toegekend. Dit is door mijn fractie in de vaste commissie voor
Justitie aan de orde gesteld, de minister heeft er een brief over geschreven
en er komt een apart debat over deze kwestie. De manier waarop de wettelijke
regeling met betrekking tot stelselmatig informatie inwinnen wordt gebruikt,
zit mij niet lekker. Een indirect argument hiervoor, dat echter niet onbelangrijk
is voor mijn fractie, is dat deze gang van zaken niet bijdraagt aan het vertrouwen
in het gebruik van een zo dubieus en potentieel corrumperend instrument als
een deal met een criminele getuige.Ik heb tevens schriftelijke vragen gesteld over de uitspraken van de vertrekkende
procureur-generaal Van Daalen. De reactie van de minister hierop was vrij
nonchalant. Het zou hier om een exitinterview gaan waarin iemand ook persoonlijke
opmerkingen moet kunnen maken. Het zit mij dwars dat in de top van het openbaar
ministerie, dat directe verantwoordelijkheid draagt, kennelijk andere opvattingen
leven dan bij de minister. Dat geldt wellicht ook voor andere procureurs-generaal,
maar dat zal wel blijken uit hun exitinterviews. Het zit mij niet lekker omdat
het essentiële vraagstukken zijn waarin een duidelijke lijn gelegd moet
worden en waarbij de politieke verantwoordelijkheid duidelijk moet zijn. Die
is duidelijk, maar het zit mij toch niet lekker dat iemand die medeverantwoordelijkheid
draagt, op de valreep van zijn functie kan zeggen dat hij een heel andere
opvatting heeft en dat dat er verder helemaal niet toe zou doen. Ik vind dat
zeer onplezierig en niet correct. Personen op deze posities moeten weten wat
zij wel en niet kunnen zeggen over zaken die nog bij de wetgever in behandeling
zijn. De nonchalante reactie van de minister in antwoord op mijn vragen heeft
mij enigszins gestoord, hoewel ik er politiek weinig mee kan.De heer Dittrich (D66):Hoe verhoudt dat exitinterview zich tot de vrijheid van meningsuiting,
waarvan de heer Rouvoet altijd een groot voorstander is? Iemand die weggaat,
moet toch zijn visie kunnen geven op iets waarmee hij in zijn werk te maken
heeft gehad? Waar blijft anders de vrijheid van meningsuiting voor mensen
die in overheidsdienst hebben gewerkt?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dit is natuurlijk een heel breed vraagstuk. Ik heb nog nooit iemand de
vrijheid van meningsuiting willen ontzeggen. Als iemand op een onfatsoenlijke
manier de grenzen te buiten gaat, is er nog altijd de rechter om daarover
te oordelen. Ik vraag wel van mensen – en zeker mensen op dat niveau –
een zekere prudentie. Als het over beleidsvragen gaat, weet
iedere overheidsfunctionaris dat je niet alles kunt zeggen wat je vindt omdat
je onder de politieke verantwoordelijkheid van de minister valt. Ik heb de
vrijheid om te zeggen dat ik de uitspraken van de heer Van Daalen onverstandig
en incorrect vind. Ik vind niet dat hij in zijn positie had kunnen zeggen
dat hij het niet eens is met de minister en dat de wetgever er naast zit.
Er stond overigens nog meer in dat interview, maar dit debat is niet gewijd
aan het interview. Ook op andere terreinen werden uitspraken gedaan waarvan
wij nog maar moeten afwachten of ze ergens op slaan, want die gingen over
nog lopend onderzoek, terwijl de heer Van Daalen de uitkomst ervan alvast
meedeelde. Ik vind dat niet prudent, niet verstandig en niet passend bij zijn
positie.Met een schuin oog naar de heer Niederer merk ik op dat ik niet allerlei
leeuwen en beren op de weg wil zien. Wel wil ik mijn ogen openhouden. Ik verbeeld
mij niets, maar op de weg van de bestrijding van de georganiseerde misdaad
heb ik al heel wat echte beren en leeuwen gezien. Het is daarom zaak om telkens
na te gaan of hetgeen wij doen, goed is. Je kunt natuurlijk je ogen sluiten
voor mogelijke risico's, maar ik vind het tot de verantwoordelijkheid van
de wetgever behoren om een inschatting te maken. De wetgever moet er zeker
van zijn dat bereikt kan worden wat met een wetsvoorstel wordt beoogd. Wij
mogen over een paar maanden niet in de positie terechtkomen dat wij moeten
zeggen: hadden wij het maar nooit gedaan, want kijk eens in wat voor ellende
wij terecht zijn gekomen. Dat heeft niks te maken met het signaleren van leeuwen
en beren, maar alles met het openhouden van ogen. Anders dan de heer Niederer
zeg ik dat effectiviteit van de opsporing heel belangrijk maar niet het eerste
en het enige is.De heer Niederer (VVD):Voorzitter. Vindt de heer Rouvoet dat de bijdrage van de VVD-fractie aan
dit wetsvoorstel ervan getuigt dat wij onze ogen toedoen voor een vreselijke
werkelijkheid?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ja, een beetje wel. U begon uw bijdrage van vandaag met de stelling "de
VVD was, is en blijft voorstander van dit wetsvoorstel". Met andere woorden,
wat er ook gebeurt en welke berichten er nog komen, wij zijn voor dit wetsvoorstel.
Dat is de keuze van uw fractie, maar ik vind het de verantwoordelijkheid van
de wetgever, zeker bij een zo omstreden onderwerp als dit, om voortdurend
te controleren of het wetsvoorstel de toets der kritiek kan doorstaan. Het
getuigt volgens mij van niet veel verantwoordelijkheidsbesef om zich voor
dit wetsvoorstel te verklaren, ongeacht wat verder wordt gezegd, naar buiten
komt of de rechter beslist. Maar goed, dit is een verschil in taxatie.Ik kom tot mijn slotopmerking. Net als de GroenLinks-fractie gaf ik in
het debat van 11 april aan dat ook mijn fractie bereid is om medeverantwoordelijkheid
voor deze wet te nemen. De ontwikkelingen daarna hebben die bereidheid echter
weer fors aan het wankelen gebracht. De minister moet nog finaal antwoorden.
Maar ja, ik vraag me af wat "finaal" in dit debat betekent. Ik zal met veel
belangstelling naar de minister luisteren, maar hij zal er een zeer harde
dobber aan hebben om ons te overtuigen en de pendel definitief in zijn richting
te doen doorslaan. Aan de heer Van Oven zeg ik dat een eventuele verwerping
van dit wetsvoorstel niet betekent dat wij kiezen voor doormodderen met de
richtlijn. Het betekent dat er een duidelijk verbod zal moeten komen op het
instrument van deals met criminelen, wat dan absoluut mijn voorkeur heeft.De algemene beraadslaging wordt geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-5417-5424.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl