Noten bij de vergadering van 30 oktober 1996 bevattende de nota "De Koopwoningen bereikbaar" en antwoorden van de bewindslieden van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gesteld tijdens de eerste termijn van de behandeling van de begroting voor 1997 (25000 VIII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 1511-1544

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-11-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 20, pagina 1511-1544

31-10-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 31 oktober 1996)Pagina 1419-1419
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997 (25000 VIII); - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1995 (slotwet) (24852); - Financiële verantwoording van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over 1995 (24844, nr. 10)Pagina 1419-1451
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 31 oktober 1996)Pagina 1508-1509
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997 (25000 VIII); - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1995 (slotwet) (24852); - Financiële verantwoording van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over 1995 (24844, nr. 10)Pagina 1480-1508
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet en enige andere wetten teneinde de aanspraak van vreemdelingen jegens bestuursorganen op verstrekkingen, voorzieningen, uitkeringen, ontheffingen en vergunningen te koppelen aan rechtmatig verblijf van de vreemdeling in Nederland (24233), en van: - motie-Verhagen over consequenties voor die landen die niet willen meewerken aan de terugkeer van hun onderdanen (24233, nr. 34); - de motie-Verhagen over wijziging van artikel 19 van de Vreemdelingenwet (24233, nr. 35) en zeven andere motiesPagina 1452-1466
Regeling van werkzaamheden (donderdag 31 oktober 1996)Pagina 1451-1452
Noten bij de vergadering van 30 oktober 1996 bevattende de nota "De Koopwoningen bereikbaar" en antwoorden van de bewindslieden van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gesteld tijdens de eerste termijn van de behandeling van de begroting voor 1997 (25000 VIII)Pagina 1511-1544
Regeling van werkzaamheden (donderdag 31 oktober 1996)Pagina 1480-1480
Voortzetting van de behandeling van: het voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259), en van: - de motie-Van Dijke over een Arbo-pas (23259, nr. 40); - de motie-Van Hoof over gegevens over de doodsoorzaak (23259, nr. 41)Pagina 1466-1480

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 143 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Noot 1 (zie blz. 1369)De Koopwoning bereikbaar IIEen uitwerking van een sociale koopsector voor lagere inkomensEen concept-voorstel van Wet Individuele Koopbijdrage (IKB)InhoudsopgaveVoorwoordEen overzicht van de belangrijkste reacties op de nota «De koopwoning
bereikbaar»Een reactie op de belangrijkste commentaren op de nota «De koopwoning
bereikbaar»De uitwerking van de nota «De koopwoning bereikbaar»De uitwerking van een voorstel van wet Individuele KoopbijdrageWoonuitgaven met een minimuminkomen (28.300) bij een woning van 100.000
en 120.000 guldenWoonuitgaven met een inkomen van 35.000 gulden bij een woning van 100.000
en 160.000 guldenSamenvatting van de voorstellenBijlage 1:Toegestane financieringslast uit de «normen en voorwaarden»
van de Nationale Hypotheek GarantieBijlage 2:Model - bouwkundig rapport inzake Nationale Hypotheek GarantieZelfstandige bijlage:Concept-Voorstel van wet van de leden Duivesteijn en Van der Ploeg houdende
verstrekking van bijdragen aan lagere inkomensgroepen ten behoeve van het
verkrijgen van een eigen woning (Wet individuele koopbijdrage)Voorwoord· Eind juni jl. is door de Tweede Kamerfractie van de PvdA de nota
«De koopwoning bereikbaar» uitgebracht. In deze nota wordt een
pleidooi gehouden voor de gelijkschakeling in beleid van huur- en koopwoningen
voor lagere inkomensgroepen. Dat zou mogelijk kunnen worden gemaakt door naast
de sociale huursector een sociale koopsector op te richten. Twee structuren
binnen de Nederlandse volkshuisvesting die beide tot doel hebben lagere inkomensgroepen
op een verantwoorde manier te huisvesten en zorg te dragen voor de kwaliteit
van de woningvoorraad.· De Koopwoning Bereikbaar II is een reactie op commentaren van
de diverse belangengroepen naar aanleiding van de uitgebrachte nota. In hoofdlijnen
wordt ingegaan op de kritiek. Een aantal reacties en een verdere uitwerking
van het voorstel met technische ondersteuning van de Nationale Hypotheek Garantie
(NHG), het Nederlands instituut voor budgetvoorlichting (NIBUD) en Marja Elsinga
van het OTB-Delft gaven aanleiding tot een bijstelling van de nota De koopwoning
bereikbaar.· Los van tal van principiële vragen is er een praktische
behoefte binnen de volkshuisvesting welke rechtvaardigt om op korte termijn
de mogelijkheid te creëren om in plaats van individuele huursubsidie
(IHS) in aanmerking te komen voor een individuele koopbijdrage (IKB). Het
stelt huurders met een laag inkomen in veel gevallen in staat hun huurwoning
te kopen als deze mogelijkheid zich voordoet. Om hieraan tegemoet te komen
hebben wij een eerste proeve van voorstel van wet Individuele Koopbijdrage
(IKB ontworpen voor de verstrekking van bijdragen aan lagere inkomensgroepen
ten behoeve van het verkrijgen van een eigen woning. Dit voorstel van wet
is als zelfstandige bijlage bij deze nota gevoegd.· Met de nota De koopwoning bereikbaar II wil de Tweede Kamerfractie
van de PvdA de discussie over het bereikbaar maken van koopwoningen voor lagere
inkomensgroepen konkreter maken. De uitwerking is een illustratie van hoe
het zou kunnen. Het is geenszins een eindvoorstel. Het is eerder een uitnodiging
aan alle betrokkenen om vanuit een positieve invalshoek te zoeken naar verantwoorde
kaders voor een sociale koopsector.· Het is daarom dat wij opnieuw uw reactie op onze voorstellen
op prijs stellen.Adri Duivesteijn Rick van der PloegDen Haag, 28 oktober 1996Een overzicht van de belangrijkste reacties op de nota
«De koopwoning bereikbaar»· De discussienota van de PvdA-fractie van de Tweede Kamer «De
koopwoning bereikbaar» heeft het debat over de volkshuisvesting een
nieuwe impuls gegeven. Meer dan 3200 exemplaren vonden hun weg naar belangstellenden.
Ca. 850 exemplaren daarvan werden door de initiatiefnemers van de nota met
een open brief aan de individuele woningcorporaties toegezonden na de «spontane»
afwijzing van de nota door de NWR en de NCIV. Deze corporaties werden gewezen
op de inhoud van de nota en werden verzocht om individueel te reageren. Een
groot aantal heeft dit ook daadwerkelijk gedaan.· Feitelijk moet worden geconstateerd dat vrijwel iedereen die
heeft gereageerd sympatiseert met het doel zoals in de nota is beschreven,
namelijk: de bevordering van het eigen woningbezit onder de lagere inkomensgroepen.
Een aantal woningcorporaties hebben vanuit hun eigen verantwoordelijkheid
hiervoor al belangwekkende initiatieven genomen. Hierbij kan verwezen worden
naar de vroegere initiatieven van Maatschappelijk Gebonden Eigendom (MGE)
te Rotterdam en recentelijk nog het initiatief van de woningbouwvereniging
Het Oosten in Amsterdam die het Koophuur principe introduceerde. Hoewel wij
niet elk initiatief inhoudelijk even kansrijk achten dragen zij bij aan een
vernieuwing van het huidige, statische, volkshuisvestingsstelsel waarin er
voor lagere inkomensgroepen eigenlijk alleen maar mogelijkheden zijn om een
woning te huren.· Opvallend is, dat in de reacties op de nota een wezenlijk onderscheid
gemaakt kan worden tussen zij die huren, besturen en verhuren. Daar waar het
niet meer gaat over het doel, de bevordering van het eigen woningbezit onder
lagere inkomensgroepen, ontstaan er verschillen in opvattingen.· In een eerste reactie van de Nederlandse Woonbond werd
de nota «De koopwoning bereikbaar» afgewezen. Echter na kennisneming
van de volledige nota is deze reactie omgezet in een positieve reactie en
is er een grote nieuwsgierigheid ontstaan over wat de voorstellen in de nota
zouden kunnen gaan betekenen voor de positie van de huurders. De nota «De
koopwoning bereikbaar» gaat namelijk verder dan de bevordering van het
eigen woningbezit. De verkoop van huurwoningen kan tegelijkertijd ook een
wezenlijke verandering meebrengen voor de sociale huursector zelf. Van de
zijde van individuele huurdersorganisaties is over het algemeen positief gereageerd
op het feit dat de discussienota er ligt en er opnieuw een debat is ontstaan
over de inrichting van de volkshuisvesting en in het bijzonder over het vraagstuk
van de betaalbaarheid van de sociale huursector. Uit de reacties van huurders
en huurdersorganisaties blijkt dat de mogelijkheid van het kopen van de eigen
huurwoning in meerdere opzichten van betekenis is. Huurders die graag in de
eigen wijk willen blijven wonen, zien hierin de mogelijkheid om meer invloed
uit te oefenen op de eigen woning en leefomgeving en, niet onbelangrijk, op
de betaalbaarheid van het wonen. In het huidige stelsel zijn de vroegere zekerheden
voor betaalbaar wonen afhankelijk geworden van het individuele huurbeleid
van de woningcorporatie terwijl de mogelijkheden voor de huurders om hierop
invloed uit te oefenen minimaal zijn.· Van de zijde van gemeentebestuurders is over het algemeen
positief gereageerd op de gedachte om huurwoningen te kunnen omzetten in koopwoningen
voor lagere inkomensgroepen. Het past in een strategie waarin, uitgaande van
de aanwezige bevolkingsopbouw, kan worden gekomen tot een herdifferentiatie
van koop en huur in wijken welke thans hoofdzakelijk uit huurwoningen bestaan.
Voor veel bewoners van huurwoningen is het ontbreken van de mogelijkheid om
de eigen woning te kopen dan wel in de eigen buurt een woning te kunnen kopen
een reden uit te wijken naar een andere woonplek. De verruiming van de mogelijkheden
voor huurders om te kopen kan de sociale stabiliteit van wijken vergroten.
Wel wordt van de zijde van lokale bestuurders gewezen op het gevaar dat bij
een niet geclausuleerd recht op koop vooral de goede woningen zullen worden
verkocht. Het is ook om die reden dat betekenis wordt gegeven aan de wettelijk
versterking van het gemeentelijk volkshuisvestingsplan die het gemeentebestuur
de mogelijkheid moet geven meer invloed uit te oefenen op de eigen woningvoorraad.
Een markant voorbeeld van hoe gemeentebesturen zou kunnen omgaan met de gedachten
en bedoelingen van de nota «De koopwoning bereikbaar» is de, op
initiatief van de gemeenteraadsfractie van de PvdA geschreven, nota «De
koopwoning bereikbaar in Leeuwarden». In deze nota is voor de wijk Heechterp
een plan gemaakt voor omzetting van huurwoningen in koopwoningen waarbij het
uitgangspunt is de handhaving van de lagere inkomensgroepen in deze wijk.
Het is een positief voorbeeld van een beleid van herdifferentiatie van onderop.· Van de zijde van de NWR en het NCIV en
een groot aantal individuele sociale verhuurders is positief gereageerd op
de bevordering van het eigen woningbezit. De omzetting van huurwoningen naar
koopwoningen echter is binnen de traditioneel ingestelde volkshuisvestingssector
een minder geaccepteerd onderdeel van het te ontwikkelen beleid. Daar waar
sprake is van verkoop van huurwoningen zijn het vooral rendementsoverwegingen
die de doorslag geven. Met andere woorden het gaat over woningen die te duur
zijn in de huidige huurmarkt en dus een reëel leegstand risico opleveren.In onze reactie zullen wij ons richten op de twee hoofdbezwaren van de
NWR en het NCIV tegen de opvattingen in de nota «De koopwoning bereikbaar».
Dit is het recht op koop en de mogelijke afdracht van boekwinsten
aan een Nationaal fonds voor de volkshuisvesting.Bij het recht op koop gaat het om de veronderstelling dat huurders
alleen die delen van de woningvoorraad zullen kopen die aantrekkelijk zijn
waardoor het resterende deel van de sociale huursector zal worden gemarginaliseerd
en men dus vooral blijft zitten met de slechtere delen van de woningvoorraad.
De afdracht van boekwinsten aan een Nationaal fonds voor de volkshuisvesting
wordt afgewezen vanuit het beginsel dat het hier gaat om het bezit van een
private instelling.· Een algemeen punt van zorg is de vraag of lagere inkomensgroepen
in staat zijn om in financieel opzicht de verantwoordelijkheden van een eigen
woning te kunnen dragen. Het meest duidelijk is dit verwoord
door de NIBUD in de persoon van Mw. C.M.M. Groenewegen. Centraal gaat het
hier om de vraag of de eigen koopbijdrage van 25% boven de normhuur van de
IHS door de inkomensgroepen met de laagste inkomens kan worden opgebracht.
Aandacht werd gevraagd voor de risico's die aan kopen vastzitten zoals het
vermogensverlies, het renterisico en de kosten van het onderhoud van de woning.
Ter illustratie werd vaak verwezen naar de noodkopers die niet meer konden
investeren in het onderhoud van de woning en in een aantal gevallen zelfs
gedwongen waren de woning te verkopen en met een restschuld achterbleven.Een reactie op de belangrijkste commentaren op de nota
«De koopwoning bereikbaar»· In onze reactie op de commentaren zullen wij, daar waar nodig,
de verschillende meer principiële achtergronden van de nota «De
koopwoning bereikbaar» nader toelichten. Wij doen dat omdat het bij
de oprichting van een sociale koopsector om meer gaat dan «slechts»
de bevordering van het eigen woningbezit onder lage inkomens. Het raakt de
traditionele wijze van werken van de Nederlandse volkshuisvesting. Er is gezocht
naar nieuwe vormen waarin de burgers (huurders) meer vrijheid krijgen om inhoud
te geven aan de vorm waarop zij hun eigen woon- en leefomgeving willen vormgeven.Het is dan ook begrijpelijk dat met name binnen het institutionele deel
van de volkshuisvesting de meest heftige reacties zijn losgekomen. Wij betreuren
het dat van de zijde van de beide centrales NWR en NCIV veel energie is gestoken
in de kritiek op de nota en de verdediging van de status quo. De eerder genoemde
nota uit Leeuwarden geeft aan dat een andere inzet van energie kan leiden
tot een positief resultaat. Dat positieve resultaat is ook nodig omdat de
omzetting van huur- naar koopwoningen in de praktijk een probleem is waar
veel woningcorporaties mee worden geconfronteerd. Het moet voor veel woningcorporaties
een doorn in het oog zijn dat slechts verkocht kan worden aan midden en hogere
inkomens. Mensen met lagere inkomens zijn hiervan vrijwel altijd uitgesloten
en moeten in een aantal gevallen zelfs verhuizen.Tijdens de debatten in de laatste maanden bleek ook dat er vaak meer gereageerd
werd op de «veronderstelde» inhoud van de nota
dan op de werkelijke inhoud. De ervaring van de afgelopen maanden leert gelukkig
ook dat het aanvankelijk gevormde beeld sterk nuanceert wanneer er over de
werkelijke inhoud van de nota wordt gediscussieerd. Het is daarom dat wij
behoefte hebben nader in te gaan op verschillende achtergronden van de nota.
Natuurlijk heeft de gevoerde discussie ook bij ons geleid tot een bijstelling
van onze eerste nota «De koopwoning bereikbaar». In het hoofdstuk
«De uitwerking van de nota De koopwoning bereikbaar» zullen wij
ingaan op de bijstellingen van onze voorstellen.· Op weg naar zelfbeheer: De volkshuisvestingsopgave
in Nederland is sterk aan verandering onderhevig. Juist nu het accent van
het bouwen meer naar het wonen gaat is meer dan daarvoor een andere benadering
van de volkshuisvesting gerechtvaardigd. In de «volkshuisvestingsopgave
na 2000» staat vooral het beheer van de bestaande woningvoorraad centraal.
Juist in het beheer van de woningvoorraad doen zich de grootste vraagstukken
voor. Daarbij gaat het niet primair om technisch beheer maar veeleer om de
sociale stabiliteit van wijken en buurten.Het risico van een ruimtelijke segregatie van rijk en arm in de Nederlandse
steden neemt steeds meer reële vormen aan. Terecht is er de vrees dat
door het voorgestane VINEX-beleid de financieel meer-draagkrachtige stedeling
uit de bestaande wijken zal wegtrekken. Hierdoor zal de differentiatie van
inkomens in bestaande wijken verder afnemen en zullen wat door het SCP «inkomenswijken»
worden genoemd gaan ontstaan.Daarnaast staat de vraag centraal hoe het beheer van bestaande wijken
en buurten in de toekomst zijn vorm moet krijgen. De PvdA-fractie van de Tweede
Kamer gaat er vanuit dat het beheer van wijken en buurten zo dicht mogelijk
bij de betrokken bewoners zelf moet komen te liggen. In steeds meer wijken
zien wij vormen van wat «institutionele verwaarlozing» zou kunnen
worden genoemd ontstaan. Dat wil zeggen dat ondanks de inspanningen en de
goede bedoelingen van de verhuurder, bewoners zich minder betrokken voelen
bij de woning- en woonomgeving. Dat doet zich aantoonbaar voor in wijken waar
sprake is van grote concentraties huurwoningen. Het zou verkeerd zijn te veronderstellen
dat de grote maatschappelijke vraagstukken (werkloosheid, inkomensongelijkheid
e.a.) langs de weg van de volkshuisvesting kunnen worden opgelost. Toch kunnen
andere vormen van beheer van wijken en buurten een substantiële bijdrage
leveren aan het welzijn van burgers.In het kader van de doelstellingen van differentiatie van wijken en buurten
is het van belang dat thans gewerkt gaat worden aan een evenwichtige verhouding
van huurders en eigenaar-bewoners in wijken en buurten. Een vergroting van
deze mix (dat is nog wat anders dan inkomensdifferentiatie) kan een belangrijke
bijdrage leveren aan de sociale stabiliteit van wijken en buurten.· Herdifferentiatie, hoe?: Vanuit het oogpunt van samenlevingsopbouw
is het de uitdaging om bij de herstructurering van buurten primair uit te
gaan van de bestaande bewoners en met hen trachten te komen tot een goed woon-
en leefklimaat. Binnen wijken, ook die thans al gezien worden als «inkomenswijken»,
zit een veel grotere sociale differentiatie dan vaak wordt aangenomen. Groepen
die in de wijk willen investeren en geen kans krijgen hun eigen huurwoning
te kopen worden «gedwongen» naar elders in de stad te verhuizen.
De VINEX-wijken vormen in deze zin een steeds ernstiger bedreiging voor de
bevolking van de achterblijvende wijken.Het kunnen kopen van de eigen huurwoning lijkt in die zin dan ook een
betere (en goedkopere) oplossing dan de thans in voorbereiding zijnde maatregelingen
tot «herstructurering» van bestaande woonwijken. In de achterliggende
filosofie hiervan wordt sterk van bovenaf geredeneerd. In deze opvatting wordt
er vanuit gegaan dat er (te) grote concentraties lage inkomensgroepen zijn
en dat een implementatie van «hogere inkomensgroepen» de toekomstige
stabiliteit van de wijk vergroot. Dat moet worden bereikt door bijvoorbeeld
de sloop van goedkope woningen en het daarvoor in de plaats
bouwen van duurdere woningen voor de nieuwe doelgroep. Op zich is de PvdA
niet tegen een herdifferentiatie van woonwijken. Tegen de achtergrond van
het huidige volkshuisvestingsbeleid, met al zijn mechanismen van ruimtelijke
segregatie, is het voorgestelde herstructuringsbeleid dweilen met de kraan
open. De effecten zullen, ook gezien het wel heel schamele bedrag, buitengewoon
beperkt zijn waardoor de verbeteringen niet mogen worden overschat.Naar onze mening liggen er dus meer kansen in een vergroting van de differentiatie
tussen huur en koop in de bestaande (huur)wijken. Door de introductie van
een (geclausuleerd) recht op koop kan worden bereikt dat die bewoners die
graag in de eigen buurt zouden willen blijven wonen niet noodzakelijkerwijs
moeten uitwijken naar andere wijken. Maar de wens om te kopen bestaat niet
alleen bij midden en hogere inkomens. Ook veel huishoudens behorend tot de
lagere inkomensgroep koesteren de wens om een woning te kunnen kopen.· Vrije keuze: Daar waar burgers, anders dan vroeger
het geval was, kunnen voorzien in de eigen huisvesting getuigt het van een
verstandig beleid de mogelijkheden hiervoor open te stellen. In die zin past
het in een modern volkshuisvestingsbeleid om de huurder de mogelijkheid te
geven zijn eigen huurwoning te kunnen kopen. Dit is temeer verantwoord omdat
er in Nederland geen sprake is van een krappe huurmarkt. Het tegendeel is
het geval. Van de zes miljoen woningen is maar liefst de helft van alle woningen
huurwoningen. Hiervan is maar liefst 2.5 miljoen in het bezit van de sociale
huursector. Veel bewoners in de sociale huursector zouden hun huurwoning willen
kopen en daarmee ook een eigen verantwoordelijkheid op zich nemen voor de
eigen woon- en leefomgeving. Veel van deze bewoners zouden dat in financieel
opzicht ook goed kunnen. Maar liefst 750.000 huishoudens wonen, gelet op hun
inkomen, te goedkoop. Enkel vanuit deze vaststelling is het al heel goed verdedigbaar
dat meer huurders de verantwoordelijkheid nemen om zelf te voorzien in de
eigen huisvesting.· Kopen is binnen het huidige stelsel niet mogelijk voor de lagere
inkomens. Sterker gesteld, deze worden door het huidige stelsel «veroordeeld»
tot het huren van een woning. Als er al sprake zou zijn van een keuzemogelijkheid
voor deze groep en ook een bereidheid om over te gaan tot het kopen van een
woning dan zal de keuze om financiële motieven uitgaan in de richting
van een huurwoning. De reden hiervoor ligt voor de hand. Binnen ons volkshuisvestingsstelsel
is er slechts de mogelijkheid om subsidie te verkrijgen op een huurwoning.
De vroegere bijdragen (premiekoop A en B) voor een nieuwbouw koopwoning zijn
allemaal verdwenen. Subsidieregelingen voor de koop van een huurwoning zijn
er voor zover ons bekend niet geweest.Een rechtvaardig volkshuisvestingsstelsel sluit geen groepen uit. Dat
wil zeggen dat bij de herinrichting van ons volkshuisvestingsstelsel moet
worden uitgesloten dat lagere inkomensgroepen niet kunnen deelnemen aan de
vrije keuze tussen huren dan wel kopen. De PvdA verzet zich tegen de stelling
dat het behoren tot lagere inkomensgroepen synoniem is aan het «niet
in staat zijn zelf te kunnen voorzien in de eigen huisvesting». Veel
huishoudens die technisch gerekend worden tot de lagere inkomensgroepen zijn
echter heel goed in staat en willen ook graag eigen verantwoordelijkheden
dragen. Dat willen zij door bijvoorbeeld zeggenschap te hebben over de eigen
woning en woonomgeving. De PvdA waardeert een dergelijke energie als positief.
Juist in het beheer van woonwijken kan daarvan een extra stimulans uitgaan
naar de verbetering van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving. Het is
dan ook daarom dat de PvdA, binnen verantwoorde kaders, de mogelijkheid wil
verruimen om huurwoningen aan de eigen huurders te verkopen en dat «voorrecht»
niet alleen wil beperken tot midden en hogere inkomensgroepen. Zij moeten
daarin gelijke kansen krijgen. Het is daarom noodzakelijk om het huidige volkshuisvestingsbeleid
een eigendoms-neutraal karakter te geven. Dat heeft betekenis voor de inrichting
van subsidiestromen. Zo zou de burger moeten kunnen kiezen tussen een individuele
huursubsidie dan wel een individuele koopbijdrage.· Wij gaan nog een stap verder. Ten opzichte van huurders verkeren
lagere inkomensgroepen die eigenaar-bewoner zijn in een slechtere positie.
Dat betreft niet alleen het eigendom zelf en het ontbreken van een infrastructuur
die behulpzaam kan zijn bij het beheer en het onderhoud van de woning. Het
gaat ook op voor het niet kunnen deelnemen aan voorzieningen die door het
Kabinet zijn ingesteld om lagere inkomensgroepen in financiële zin tegemoet
te komen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de kindertoeslag en de koopkrachtreparatie.
Op deze wijze wordt er onbedoeld een sterke wissel getrokken op eigenaar-bewoners
binnen de lagere inkomensgroepen. Dat terwijl juist het initiatief tot het
nemen van verantwoordelijkheid voor het kopen en beheren van een woning in
algemene zin door de Rijksoverheid zou moeten worden toegejuicht.· De nota «De koopwoning bereikbaar» gaat er dan ook
vanuit dat er in de toekomst sprake zal zijn van een eigendoms-neutraal
volkshuisvestingsbeleid. De Rijksoverheid creëert in haar beleid
in beginsel een gelijkwaardigheid tussen de huur en de koopsector. De individuele
burger – ook zij met een laag inkomen – krijgt hierdoor een vrije
keus tussen het kopen dan wel het huren van een woning. Om dit ook voor lagere
inkomens tot een verantwoorde keuzemogelijkheid te laten zijn is het gewenst
naast de sociale huursector een sociale koopsector op te richten.· (Geclausuleerd) Recht op koop: Bij een markt-georiënteerd
volkshuisvestingsbeleid is in de opvatting van de PvdA een vergroting van
de keuzemogelijkheid tussen koop en huur een logisch gevolg. Om daar inhoud
aan te geven is een wettelijk recht op koop van betekenis. De suggestie van
de NWR en de NCIV alsof het in het voorstel van de PvdA zou gaan om een ongeclausuleerd
recht op koop doet geen recht aan de voorstellen van de discussienota «De
koopwoning bereikbaar». In de nota wordt gesproken van een wettelijk
recht op koop maar ook dat «de gemeente verantwoordelijk blijft
voor het gemeentelijk volkshuisvestingssbeleid. In overleg met de sociale
huursector stelt de gemeente in het kader van het volkshuisvestingsplan de
noodzakelijke voorraad sociale huurwoningen vast. Daarbij dient zij erop toe
te zien dat deze huurwoningen verspreid aanwezig zijn binnen
de gemeente» (pag. 73).De laatste zinsnede is daarom van belang omdat juist door het huidige
huurbeleid van sommige woningcorporaties er sprake is van een afnemend aantal
sociale huurwoningen op kwalitatief aantrekkelijke plekken in de stad. Het
is hier vaak de toepassing van de huurharmonisatie die betaalbare woningen
onbetaalbaar maken. Juist dit wegglijden van het kwalitatief hoogwaardige
deel van de sociale woningvoorraad draagt bij aan een ruimtelijke tweedeling
van onze steden.Daar waar er sprake is van woningen die niet behoren tot de voorraad sociale
huurwoningen kan naar de opvattingen van de fractie van de PvdA een wettelijk
recht worden gegeven aan de huurders tot de koop van hun huurwoning. Maar
ook dat recht is per definitie onderhevig aan nog nader te formuleren criteria
ten aanzien van prijs en beheersvorm. Wezenlijk van het wettelijk recht is
dat er een zekere wederkerigheid ontstaat tussen huurder en verhuurder. Niet
alleen de verhuurder bepaalt maar ook de huurder heeft een zekere zeggenschap.De vraag hoe een wettelijk recht op koop vorm te geven moet nader worden
uitgewerkt. De beste mogelijkheid hiervoor is om op korte termijn te komen
tot een aanpassing van het Besluit Beheer Sociale Huurwoningen. Hierin zijn
de zgn. prestatievelden geformuleerd op basis waarvan woningcorporaties door
de Rijksoverheid getoetst worden. In een prestatieveld «verkoop sociale
huurwoningen» kunnen nadere regels worden gesteld hoe om te gaan met
het recht van de huurder om de eigen huurwoning te kunnen kopen. De PvdA gaat
er daarbij vanuit dat wanneer een meerderheid van huurders van een woningcomplex
over zou willen gaan tot aankoop van de eigen woning er in beginsel een kooprecht
van huurders zou moeten zijn indien dit complex niet behoort tot het door
de Gemeente, in overleg met de woningcorporatie, opgestelde volkshuisvestingsplan
waarin de «noodzakelijke voorraad sociale huurwoningen» is vastgesteld.· Nationaal volkshuisvestingsfonds: Van de zijde van
de NWR en de NCIV is er verzet tegen de oprichting van een Nationaal Volkshuisvestingsfonds.
Enerzijds omdat zij ervan uitgaan dat het gaat om «kapitaal van een
private instelling» en anderzijds omdat zij veronderstellen dat het
geld terugvloeit naar de rijksoverheid en deze het fonds beheert. Beide reacties
zijn op grond van onze nota betwistbaar.Op de eerste plaats gaat het om het vrijmaken van een stille reserve welke
alleen ontstaat bij de verkoop van woningen. Daarbij gaat het niet om enkele
miljoenen maar om vele miljarden. Het is meer dan redelijk dat dit maatschappelijke
kapitaal (w.o. vroegere objectsubsidies) niet enkelvoudig in de kas van de
woningcorporatie terecht komt maar dit de volkshuisvesting dient waar dit
noodzakelijk is. Thans zien wij dat rond de onderlinge vereffening van gelden
een patstelling lijkt te ontstaan tussen rijken en arme corporaties.Over het organisatorische plaats van het nationale fonds doet de nota
«De koopwoning bereikbaar» geen dwingende uitspraken. Wel wordt
gesteld: «dat het voor de hand ligt de Rijksoverheid opnieuw
een rol toe te kennen bij het beheer en de verdeling van de vrijkomende middelen»
(……) Bij de uitwerking van de nota «De koopwoning bereikbaar»
zal de precieuze invulling en plaatsbepaling van het Nationaal Volkshuisvestingsfonds
aandacht krijgen». Met andere woorden voor de opstellers van
de nota staat de organisatorische plaats nog open.Daar waar het gaat over de aanwending van de financiële middelen
moet het duidelijk zijn dat, ook in onze opvatting, het de volkshuisvestingsnoden
van de donorcorporatie, de gemeente waar deze werkzaam is en die van de regio
op de eerste plaats in beeld dient te komen. Vast staat echter dat in de huidige
situatie de rijke en arme corporaties tot aan de dag van vandaag niet in staat
zijn te komen tot een gezamenlijk sluitend stelsel waarin arme corporaties
haar sociale doelstellingen op middellange termijn zeker kunnen stellen. Daar
waar de NWR en de NCIV er thans al niet slagen te komen tot die noodzakelijke
herverdeling van middelen (vereffening) mag het duidelijk zijn dat wanneer
er miljarden worden vrijgemaakt de Rijksoverheid niet langs de kant toe kan
kijken hoe de bestaande impasse zich aldaar continueert.· Samenvattend kan worden geconcludeerd dat mede door
het uitbrengen van de nota «De koopwoning bereikbaar» binnen de
politiek en in de volkshuisvestingssector een nieuwe kijk is ontstaan op het
verkopen van sociale huurwoningen. Door het ontwikkelen van een sociale koopsector
kan er een verantwoord kader worden gecreëerd voor lagere inkomensgroepen
om een (huur)woning te kopen.Daar staat tegenover dat met name de sociale huursector de verkoop van
huurwoningen als bedreigend ervaart terwijl diezelfde sector in toenemende
mate over zal (moeten) gaan tot de verkoop van sociale huurwoningen. De vorm
waarin is binnen de sociale huursector nog niet uitgekristalliseerd. Wel zien
wij tal van experimenten en ook latent een duidelijke behoefte aan een verantwoord
beleidskader waarbinnen verkoop van huurwoningen op verantwoorde wijze zou
kunnen gaan plaatsvinden. In die zin is er wellicht ook tijd nodig om mentaal
te komen tot een instelling waarin verkoop ook op een voor de sociale huursector
positieve wijze zou kunnen plaatsvinden waarbij de traditionele waarden en
normen van de Nederlandse volkshuisvesting in stand worden gehouden.De ondertekenaars van de nota «De koopwoning bereikbaar» gaan
er vanuit dat zulks mogelijk is. Sterker gesteld in onze perceptie is het
zelfs denkbaar dat in een goede samenwerking tussen verschillende betrokkenen
(sociale huursector, gemeenten en huurdersorganisaties) kan worden gekomen
tot het opzetten van kaders voor een sociale koopsector. Bij de verdere uitwerking
van ons voorstel in het volgende hoofdstuk zullen wij hiervoor voorstellen
doen. De vraag is of men bereid is thans ook de positieve uitdaging gezamenlijk
op te pakken en de huidige defensieve rol in te ruilen voor een gemeenschappelijke
inzet.De uitwerking van de nota «De koopwoning bereikbaar»· De discussie die is losgemaakt door de nota «De koopwoning
bereikbaar» heeft onze opvattingen versterkt dat naast een sterke sociale
huursector de oprichting van een sociale koopsector gewenst is en gelet op
de onvermijdelijke verschuiving van huur- naar koopwoningen
ook dringend noodzakelijk is. De hoofdlijnen van de nota blijven dan ook overeind.
Bij de vormgeving van een sociale koopsector zijn echter meerdere uitwerkingen
mogelijk. De nota «De koopwoning bereikbaar» heeft vooral een
denkkader willen aanreiken en was nadrukkelijk bedoeld daarover een discussie
los te maken.De verschillende reacties geven ons aanleiding de nota op een aantal punten
aan te passen. Bij de uitwerking ervan is technische bijstand verkregen van
een viertal deskundigen, te weten de heer K.H. Schiffer, directeur van de
Nationale Hypotheek Garantie (NHG), mevr. Ir. A. van Dorp, wetenschappelijk
medewerker van het Nationaal instituut voor budgetvoorlichting (NIBUD) en
de heer Drs. J.G.C.M. Schuyt, directeur van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting
(SEF) en mevr. Dr. M. Elsinga van het OTB-Delft.Mede dankzij deze technische bijstand is het ons mogelijk gemaakt thans
een uitgewerkt kader aan te bieden voor een sociale koopsector voor lagere
inkomens.· Betaalbaarheid: In de nota «De koopwoning bereikbaar»
zijn wij bij het bepalen van de betaalbaarheid uitgegaan van de huurprijzen
welke huurders thans betalen. Deze normhuur werd verhoogd met een eigen bijdrage
van 25% van de normhuur voor de feitelijke vermogensvorming die ontstaat als
gevolg van het verkrijgen van een eigendom. Nader overleg heeft ons echter
duidelijk gemaakt dat het voor de definiëring van de betaalbaarheid van
een koopwoning beter is om uit te gaan van de «normen en voorwaarden»
zoals deze zijn opgesteld door de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Hier gaat het om een instituut die specifiek werkzaam is op het terrein
van koopwoningen voor lagere en middeninkomens.Bij de vaststelling van de «toegestane financieringslast»1 voor de koop van een woning wordt door de NHG in haar «normen
en voorwaarden» een drietal uitgangspunten gehanteerd:1 Bijlage
1: Toegestane financieringslast uit de voorwaarden en normen van de Nationale
Hypotheek Garantie 1996 en 1997.1. uitgegaan wordt van de cijfers van NIBUD inzake de bestedingen
van huishoudens (CBS-onderzoek);2. bij de laagste inkomens is het resterende besteedbare inkomen
na aftrek van de maximale financieringslasten en rekening houdend met overige
woonlasten gelijk aan het minimumniveau volgens de cijfers van het NIBUD;3. Bij een maximale financieringslast blijft het resterende besteedbaar
inkomen tussen het minimum en het gemiddelde niveau volgens de cijfers van
het NIBUD.· Bovenstaande uitgangspunten zijn goedgekeurd door de
minister van VROM en kunnen worden beschouwd als een geaccepteerd financieringskader
voor het kopen van een woning. Uit de tabel van de «toegestane financieringslast»
blijkt dat voor lagere inkomensgroepen zonder extra financiële ondersteuning
het kopen van een woning niet bereikbaar is.· Om het verschil tussen de «toegestane financieringslast»
en de kosten welke noodzakelijk zijn voor het verkrijgen van een woning in
eigendom op een verantwoorde wijze te financieren is de invoering van een
wettelijk recht op individuele koopbijdrage (IKB) noodzakelijk. Zodra deze
IKB-bijdrage bestaat is het voor de NHG mogelijk de volledig noodzakelijke
hypotheek te borgen. Wij stellen dan ook voor om te komen tot een wettelijk
recht op een individuele koopbijdrage. In het tweede deel van deze nota is
een eerste proeve van een voorstel van Wet individuele koopsubsidie opgenomen
welke de PvdA-fractie na verdere uitwerking overweegt in te dienen. Voor lagere
inkomensgroepen wordt hierdoor de koopwoning, maar veel belangrijker de keuzevrijheid
tussen huur en koop, bereikbaar.· Om het beleid tot stimulering van het eigen woningbezit
voor lagere inkomensgroepen een verantwoorde basis te geven, achten wij het
gewenst om de toegang tot het recht op IKB en de feitelijke uitvoering van
de wet te koppelen aan de borging van de hypotheeksom bij de Nationale Hypotheek
Garantie. Behalve het rentevoordeel (0,5%) dat hierdoor voor de toekomstige
eigenaar-bewoner verkregen wordt, kan van samenhangend kader worden gecreëerd
voor een sociale koopsector. Tevens biedt de aansluiting aan de NHG de mogelijkheid
tot een verdere uitbouw van de sociale koopsector. Het gaat dan om een verzekering
tegen het vermogensverlies bij gedwongen verhuizing, het onderhoud van de
woning, (opstal en glas) en de uitvoering van de Wet Individuele Koopbijdrage
(IKB).· Restschuldverzekering:Het meest pijnlijke
risico dat eigenaar-bewoners lopen is dat er bij een gedwongen verkoop sprake
kan zijn van een restschuld. De opbrengst bij de verkoop van de woning is
dan lager dan de uitstaande financiële verplichting. De restschuld blijft
de inmiddels niet-bezitter van de woning achtervolgen. In het overleg met
de NHG is gebleken dat zij bereid is om de Nationale Hypotheek Garantie zonder
extra kosten (huidige premie 0.36%) uit te breiden met een «verzekering»
van eventuele restschulden na gedwongen verkoop, ten behoeve van kopers van
een huurwoning binnen de sociale koopsector.In een eerste uitwerking van de verzekering tegen restschuld zal bij oorzaken
buiten de schuld van de eigenaar-bewoner (bijv. werkloosheid en arbeidsongeschiktheid)
de restschuld buiten invordering worden gesteld, terwijl voor oorzaken die
wel bij de eigenaar-bewoner liggen (bijv. overkreditering) er sprake zal zijn
van een eigen risico van 25% met een maximum van 5000 gulden. Een arbitrageprocedure
zal worden opgesteld waarin een arbitragecommissie in grensgevallen uitsluitsel
zal geven.· Renterisico: In de praktijk blijkt het renterisico
minder groot te zijn dan in de doem-scenario»s vaak wordt gesteld. De
dramatische rentestijgingen van in de jaren tachtig spelen daar een rol in.
Toch mag het renterisico niet worden onderschat. In die zin is de verplichte
Nationale Hypotheek Garantie aan het begin van het verkrijgen van het eigendom
een zekerstelling tegen het nemen van onverantwoorde investeringsbeslissingen.
Noodkopers zijn daarmee binnen de sociale koopsector uitgesloten. Afhankelijk
van de rentestand is het verstandig uit te gaan van een langere looptijd.
In de huidige situatie zouden wij kopers in de sociale koopsector een spaarhypotheek
adviseren met een looptijd van minimaal 15 jaar. Op deze wijze kan het renterisico
op een goede manier onder controle worden gebracht.· Onderhoud: De nota «De koopwoning bereikbaar»
ging ervan uit dat woningen vrij moesten zijn van (structureel) achterstallig
onderhoud. De vraag is echter hoe dit in de praktijk vorm en inhoud te geven.
Door de aansluiting bij de NHG ontstaat de mogelijkheid om ook hier gebruik
te maken van een al ontwikkelde methodiek. Deze heeft in haar «Normen
en voorwaarden» een uitstekend «Model-bouwkundig rapport»2. Voor de toekomstig eigenaar-bewoner is het laten opstellen van een
bouwkundig rapport van belang omdat hij of zij inzicht krijgt in het achterstallig
en toekomstig onderhoud. Door aan de verlening van een NHG de voorwaarde te
verbinden van een bouwkundig rapport wordt uitgesloten dat slechte woningen
deel uitmaken van de sociale koopsector.Het bouwkundig rapport is tevens de basis van het eventueel mee financieren
van het achterstallig onderhoud binnen de te verstrekken hypotheek. Dat kan
op basis van een in overleg met de toekomstige eigenaar-bewoner of de (coöperatieve)
vereniging van eigenaren opgesteld meerjaren onderhoudsplan. Door dit deel
van de financiering in «depot» te houden en de uitbetaling ervan
te koppelen aan de werkelijk uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden is er een
basis gelegd voor een gezond beheer van de voorraad sociale koopwoningen.· Toekomstig regulier onderhoud: Binnen het kader van
de NHG dient de mogelijkheid te bestaan, wanneer de eigenaar-bewoner daar
prijs op stelt, om zich te kunnen verzekeren tegen toekomstig regulier onderhoud.
In feite komt dit erop neer dat de eigenaar-bewoner het onderhoud voor een
periode van bijvoorbeeld tien jaar afkoopt tegen een verzekeringspremie. In
onze opvatting is de woningcorporatie (mits concurrerend) een juiste partner
waarmee een dergelijke verzekering tegen toekomstig regulier onderhoud zou
kunnen worden afgesloten.· Bruidsschat ja of nee?: In de nota «De koopwoning bereikbaar»
wordt voorgesteld dat de woningcorporatie die «zijn» huurwoning
verkoopt aan2 Bijlage 2: Model-bouwkundige rapport inzake Nationale
Hypotheek Garantie.de toekomstige (coöperatieve) vereniging van eigenaren een eenmalige
bruidsschat meegeeft van 6500 gulden per woning. Dit komt overeen met de bestaande
gemiddelde onderhoudsvoorziening per woning. Aangezien de huurwoning wordt
verkocht vervalt de ratio voor de voorziening. De bruidsschat zou moeten worden
gestort in het onderhoudsfonds en kan worden gezien als een steuntje in de
rug van de nieuwe eigenaren.Door de NWR en de NCIV is heftig geprotesteerd tegen een dergelijke «bruidsschat».
Dit protest wekt verwondering omdat het verstrekken van «kortingen»
bij de verkoop van huurwoningen een redelijk veel voorkomend verschijnsel
is. Voor staatssecretaris Tommel recentelijk nog aanleiding om de woningcorporaties
te wijzen op het feit dat bij verkoop van huurwoningen minimaal 90% van de
marktprijs zou moeten worden betaald. Wanneer woningcorporaties op dit minimum
zouden gaan zitten dan is het bij een woning van 100.000 gulden al 3500 gulden
meer per woning dan onze «bruidsschat».Nu van de NWR en de NCIV helaas niet mag worden verwacht dat zij zullen
meewerken aan de «bruidsschat»-gedachte en wij een goede start
van de sociale koopsector een absolute noodzaak vinden hebben wij besloten
ons voorstel in deze bij te stellen:Op de eerste plaats zouden wij het toejuichen wanneer de individuele woningcorporaties
bij de verkoop van woningen in de prijsklasse tot 167.000 gulden – de
bovengrens van het BWS voor sociale koopwoningen – bij verkoop aan bewoners,
die thans afhankelijk zijn van IHS de grens van 90% van de marktprijs als
bovengrens zouden hanteren. Daarmee kan de aanvangsinvestering voor de toekomstige
eigenaar-bewoner worden gedrukt. Wel is het in zo»n situatie gewenst
om in geval van verkoop hieraan verkoopregulerende voorwaarden te verbinden
die voorkomen dat alleen de eerste eigenaar profiteert van het eenmalige voordeel.Op de tweede plaats hebben wij in de tabellen behorende bij ons voorstel
van Wet Individuele Koopsubsidie een «onderhoudstoeslag» opgenomen.
Deze onderhoudstoeslag komt overeen met de door ons voorgestelde» «bruidsschat»
van 6.500 gulden. Op jaarbasis gaat het in de IKB-tabel II om een jaarlijks
bedrag van 519 gulden (bij een annuïteit van 6500 gulden bij 7%). Deze
onderhoudstoeslag zal direct worden gestort in het onderhoudsfonds van de
(coöperatieve) vereniging van eigenaren. Op deze wijze kan een stevige
basis worden gelegd voor een verantwoord woningbeheer.(Coöperatieve) verenigingen van eigenaren:In de nota
«De koopwoning bereikbaar» wordt uitgegaan van de opbouw van een
sociale koopsector. Binnen die sociale koopsector pleiten wij voor een herwaardering
van de coöperatieve vereniging van eigenaren. Het ridiculiseren van de
coöperatieve gedachte door de NWR en de NCIV komt, gelet op hun eigen
ontstaansgeschiedenis, enigszins merkwaardig voor. Het juridische kader voor
coöperatieve verenigingen van eigenaren voor het beheer van de meergezinswoningen
is inmiddels een buitengewoon uitgebalanceerd geheel geworden. Wij wijzen
in dit verband op het door de BOEKEL DE NEREE, advocaten/notarissen/belastingadviseurs
uitgewerkte «reglement van een coöperatieve flatexploitatievereniging».
Dit 38 bladzijden tellende modelreglement is op basis van een zeer langdurige
ervaring met de werking van coöperaties ontstaan.Gelukkig houdt de wereld echter niet op bij een enkelvoudige oplossing.
Door Mr. A. A. van Velten van het bovengenoemd kantoor is in opdracht van
de door een aantal Amsterdamse woningcorporaties opgerichte Ontwikkelingsmaatschappij
New Deal B.V. uitwerking gegeven aan een model voor de oprichting en vaststelling
van de belangenvereniging «New deal Sporenburg» en een daarbij
behorend model-voorstel voor de «splitsing in appartementsrechten»
met daarin een «reglement vereniging van eigenaren». In dit modelontwerp
staat een goed beheer van de woning, het woningcomplex en van de buurt zelf
centraal. Met andere woorden binnen beide juridische vormen zijn goede mogelijkheden
om te komen tot een goede basis voor een sociale koopsector.Ons voorstel komt er dan ook op neer dat het ons inziens gewenst is dat
aan het verkrijgen van de Nationale Hypotheek Garantie voorwaarden worden
gesteld waaraan een (coöperatieve) vereniging van eigenaren
dient te voldoen. Het is dan aan de toekomstige kopers zelfstandig te beslissen
aan welke juridische vorm zij de voorkeur geven binnen de door de NHG gestelde
vormvoorschriften.· De Sociale koopsector: In de nota «De koopwoning
bereikbaar» bepleiten wij de oprichting van de sociale koopsector. Feitelijk
hebben wij moeten konstateren dat binnen de bestaande structuren de Nationale
Hypotheek Garantie (NHG) in de toekomst een spilfunctie zal gaan vervullen
binnen de sociale koopsector. In het bestuur van de NHG zijn de vier instanties
vertegenwoordigd die een directe betrokkenheid hebben met de verdere ontwikkeling
van een verantwoorde sociale koopsector te weten: het ministerie van VROM,
de Vereniging Nederlandse Gemeenten, de Vereniging Eigen Huis en de Nederlandse
Vereniging van Banken. In feite is er hier al sprake van een zeker platform
waar de ontwikkelingen van een sociale koopsector aan de orde komen.· Twee partijen ontbreken nog, te weten de woningcorporaties en
de huurdersorganisaties. Zij zullen immers de partijen zijn die direct te
maken hebben met de omzetting van huurwoningen naar koopwoningen. Het is van
belang na te gaan hoe de sociale koopsector zijn vorm kan krijgen vanuit een
gezamenlijke opvatting. Het is daarom dat wij ons voorstel herhalen om een «klankbordgroep Sociale Koopsector in het leven te roepen die een verdere
uitwerking begeleidt» (pag. 100). In deze klankbordgroep kunnen
betrokken partijen komen tot een verdere uitwerking van de sociale koopsector.
In het kader van de continuïteit zou de (oud) voorzitter van de Raad
voor de Volkshuisvesting (RAVO) de heer Drs. Han Lammers kunnen worden verzocht
leiding te geven aan deze klankbordgroep.De uitwerking van een voorstel van Wet Individuele KoopbijdrageBij het recht op een Individuele Koop Bijdrage (IKB) lijkt het te gaan
om een nieuw instrument voor de bevordering van het eigen woningbezit onder
lagere inkomens. In de geschiedenis van de volkshuisvesting zijn er echter
regelmatig initiatieven genomen ter bevordering van het eigen woningbezit
onder lagere inkomens. Hierbij kan o.a. worden gedacht aan het bouwsparen
(Bouwfonds Nederlandse Gemeenten) en aan de vroegere premiekoop regelingen.
Hier ging het ook om een «jaarlijkse bijdrage» voor huishoudens
met een bruto jaarinkomen onder de 45.000 gulden. Om de vijf jaar werd opnieuw
op grond van het inkomen vastgesteld of de jaarlijkse bijdrage nog moest worden
gecontinueerd. Deze regelingen waren echter beperkt tot de koop van nieuwbouwwoningen.In het huidige sociale huurstelsel zijn lagere inkomensgroepen, door het
markt-georiënteerde huurbeleid, in toenemende mate afhankelijk van Individuele
Huursubsidie (IHS). Invoering van een Individuele Koop Bijdrage geeft de huidige
huurder een reële keuzemogelijkheid. Vanuit administratief oogpunt is
er voor de Rijksoverheid geen fundamenteel verschil. Beide regelingen gaan
uit van een jaarlijkse toetsing. In tegenstelling echter tot de IHS is de
IKB geen «eeuwigdurende» bijdrage. Bij de verlening van IKB wordt
er vanuit gegaan dat de eigenaar-bewoner de woning aflost in maximum dertig
jaar en daarna, bij goed en regelmatig onderhoud, «self-supporting»
kan zijn. Op de korte termijn zal het vooral gaan om een vervanging van de
IHS in de IKB. Op langere termijn is er voor de overheid sprake van een structureel
financieel voordeel.Bij de uitwerking van het voorstel van Wet Individuele Koop Bijdrage (IKB)
is in beginsel aansluiting gezocht bij de vroegere Beschikking Geldelijke
Steun Eigen Woningen 1984 (BGSEW 1994) en de Wet Individuele Huursubsidie.De uitgangspunten voor de vaststelling van de jaarlijkse IKB bestaan uit:— Toegestane financieringslast voor het verkrijgen van het eigendom
gerelateerd aan het bruto inkomen zoals dit jaarlijks wordt vastgesteld in
de normen en voorwaarden van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG).— Voor het verkrijgen van het eigendom wordt uitgegaan van een maximaal investeringsplafond waarvan de kosten van het eventuele noodzakelijk
te verrichten onderhoud deel uitmaken. In de IKB-tabel is het investeringsplafond
voor de verwerving van de woning gekoppeld aan het bruto inkomen. Het investeringsniveau
varieert met de hoogte van de rente.— Het verschil tussen de maximale toegestaneinvesteringslast en het toegestaneinvesteringsplafond
is in beginsel de basis voor de vaststelling van de jaarlijkse IKB.— In de IKB wordt een extra onderhoudsbijdrage
opgenomen.— Net als in de IHS is er in de IKB sprake van eenkwaliteitscorrectie. Hiervoor wordt uitgegaan van een zgn. norm-IKB. Dit is de bijdrage
die geldt bij de aanschaf van een woning van 120.000 gulden. Voor de woningen
onder en boven dit investeringsniveau is er sprake van een kwaliteitscorrectie
van 20%. Voor woningen boven 120.000 gulden is een korting van 20% op het
verschil tussen de norm-IKB en de noodzakelijke bijdrage ter dekking van het
verschil. Voor woningen onder de 120.000 gulden is er sprake van een vergelijkbare
20% kwaliteitscorrectie maar dan in positieve zin.— Er is gekozen voor een maximale bijdrage per jaar van 3250 gulden
(271 gulden per maand) en een minimale bijdrage van 525 gulden per jaar (44
gulden per maand). De maximale bijdrage geeft tegelijkertijd het investeringsplafond
aan voor het verwerven van een woning gelet het beschikbaar bruto inkomen.— Samenvattend: bij de berekening van de hoogte van de IKB
wordt dus uitgegaan van het financieringstekort (verschil tussen het maximaal
toegestane investeringsplafond en de noodzakelijke investering voor de verwerving
van het eigendom), verminderd met het fiscaal effect van netto 34%, vermeerderd
met een onderhoudsbijdrage en gecorrigeerd voor kwaliteit met 20% ten opzichte
van de norm-IKB (120.000 gulden).— In een drietal IKB-tabellen met rentepercentages van respectievelijk
6,7 en 8% behorend bij het voorstel van Wet Individuele Koopbijdrage is de
jaarlijkse IKB-bijdrage uitgewerkt voor bruto inkomens van 25.000 tot 45.000
gulden.— In een viertal voorbeelden zijn de woonuitgaven berekend
voor een alleenverdiener met een minimuminkomen van 28.305 gulden en een inkomen
van 35.000 gulden bij verschillende prijsklassen.Woonuitgaven minimuminkomen (28.305) bij een woning van
100.000 en 120.000 gulden· Uitgangspunten berekeningen:· Bruto inkomen per jaar· Fiscale behandeling eigen woning 1996· Alleenverdiener (tariefgroep 3), zonder kinderen· Tabel van Nationale Hypotheek Garantie· Annuïteitenhypotheek 7%· Er is rekening gehouden met een vrijstelling van de overdrachtsbelasting· Richtbedragen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting
(NIBUD) voor eigenaarslastenBruto inkomen28.30528.305Waarde van de woning95.000114.000Hypotheeksom (100%)100.000120.000Maximale lening
(volgens tabel)72.50072.500Bruto hypotheeklast664798Fiscaal effect197210Netto hypotheeklast,
zonder IKB (per maand)467588IKB182252Netto hypotheeklast, met IKB (per maand)285336   Overige eigenaarslasten per maand  Verzekering
(Opstal en Overlijdensrisico)2530Extra heffingen2025Onderhoud69*90*Totaal eigenaarslasten
per maand114145   Totale woonuitgaven
per maand399481* het bedrag aan onderhoud dat in de IKB is verwerkt is hiervan afgetrokken· Opmerkingen:· Onder woonuitgaven worden verstaan alle hypotheeklasten inclusief
eigenaarslasten in het eerste jaar na het in eigendom verkrijgen van de woning.
Deze woonuitgaven zijn te vergelijken met netto huur.· Voor de premie overlijdensrisicoverzekering is een stelpost genomen
(boven 80% van de waarde van de woning).· De berekende woonlasten bij die inkomensgroep behorende maximale
koopsom conform de tabel van de Nationale Hypotheek Garantie.· Nader onderzoek is gewenst naar het effect van de voor 1997 voorgestelde
fiscale wijzigingsvoorstellen (bijvoorbeeld huurwaardeforfait).Woonuitgaven bij een bruto jaar inkomen van 35.000 gulden
bij een woning van 100.000 en 160.000 gulden· Uitgangspunten berekeningen:· Bruto inkomen per jaar· Fiscale behandeling eigen woning 1996· Alleenverdiener (tariefgroep 3), zonder kinderen· Tabel van Nationale Hypotheek Garantie· Annuïteitenhypotheek 7%· Er is rekening gehouden met een vrijstelling van de overdrachtsbelasting· Richtbedragen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting
(NIBUD) voor eigenaarslastenBruto inkomen35.00035.000Waarde van de woning95.000152.000Hypotheeksom (100%)100.000160.000Maximale lening
(volgens tabel)n.v.t.115.700Bruto hypotheeklast6641063Fiscaal effect197271Netto hypotheeklast,
zonder IKB (per maand)467792IKB0203Netto
hypotheeklast, met IKB (per maand)467589   Overige
eigenaarslasten per maand  Verzekering (Opstal en Overlijdensrisico)2535Extra heffingen2035Onderhoud130*124*Totaal eigenaarslasten per maand175194   Totale
woonuitgaven per maand642783* het bedrag aan onderhoud dat in de IKB is verwerkt is hiervan afgetrokken· Opmerkingen:· Onder woonuitgaven worden verstaan alle hypotheeklasten inclusief
eigenaarslasten in het eerste jaar na het in eigendom verkrijgen van de woning.
Deze woonuitgaven zijn te vergelijken met netto huur.· Voor de premie overlijdensrisicoverzekering is een stelpost genomen
(boven 80% van de waarde van de woning).· De berekende woonlasten bij die inkomensgroep behorende maximale
koopsom conform de tabel van de Nationale Hypotheek Garantie.· Nader onderzoek is gewenst naar het effect van de voor 1997 voorgestelde
fiscale wijzigingsvoorstellen (bijvoorbeeld huurwaardeforfait).Samenvatting van de voorstellenWij achten het gewenst dat er spoedig een interdepartementale werkgroep
wordt ingesteld die de uitwerking van de nota «De koopwoning bereikbaar»
ter hand gaat nemen. In het kader daarvan is het gewenst om, in overleg met
betrokkenen (VNG, Nationale Hypotheek Garantie, NWR, NCIV, Nederlandse Woonbond,
Vereniging Eigen Huis, NIBUD, Nederlandse Vereniging van Banken en de SEF),
te komen tot:1. de uitwerking van een Wet Individuele Koop Bijdrage welke
het mogelijk maakt dat lagere inkomensgroepen de mogelijkheid krijgen een
woning te kopen;2. de uitwerking van een kader voor de opbouw van een sociale
koopsector, waarbij aansluiting dient te worden gezocht bij reeds bestaande
organisaties zoals de Nationale Hypotheek Garantie (NHG);3. de uitwerking van een prestatieveld «verkoop sociale
huur woningen» binnen het BBSH waarbij de noodzakelijke
voorraad sociale huurwoningen verspreid over de stad kan worden gehandhaafd
opdat een verantwoorde invoering van het wettelijk recht op koop aan huurders
van de eigen huurwoning mogelijk wordt;4. de uitwerking van een nationaal fonds voor de volkshuisvesting
voor de herverdeling van vrijkomende financiële middelen, welke ontstaan
als gevolg van een ruimere verkoop van huurwoningen dan is voorzien in het
«prognose-model sociale huurwoningen», waarbij zowel de volkshuisvestingsbelangen
van de donorcorporatie, de eigen gemeente en regio worden veilig gesteld alsook
financiële ruimte wordt vrijgemaakt voor een werkelijke solidariteit
binnen de Nederlandse volkshuisvesting.Bijlage 1:Toegestane financieringslast uit de «normen en voorwaarden»
van de Nationale Hypotheek Garantie8 Toegestane financieringslast8.1 FinancieringslastpercentageHet financieringslastpercentage geeft het deel van het toetsinkomen weer
dat mag worden besteed aan de brutolasten, voortvloeiend uit de financiering
van een woning.Bij de vaststelling van de financieringslastpercentages zijn de volgende
uitgangspunten gehanteerd:· uitgegaan is van de cijfers van het NIBUD inzake de bestedingen
van huishoudens (CBS-budgetonderzoek);· bij de laagste inkomens is het resterende besteedbare inkomen
na aftrek van de maximale financieringslasten en rekening houdend met overige
woonlasten gelijk aan het minimumniveau volgens de cijfers van het NIBUD;· bij een maximale financieringslast blijft het resterende besteedbare
inkomen tussen het minimum en het gemiddelde niveau volgens de cijfers van
het NIBUD.Document dossier: Geen.Meldingsformulier: Neen.Wijzigingen t.o.v. normen 1996: Geen.8.1.1 FinancieringslasttabelToetsinkomen
vanaf6,0 t/m 6,56,501 t/m 7,07,001 t/m 7,57,501 t/m
8,08,001 en hoger020,120,721,321,922,52900021,021,622,222,823,43000021,922,523,123,724,33100022,823,424,024,625,23200023,724,324,925,526,13300024,625,225,826,427,03400025,526,126,727,327,93500025,826,427,027,628,23600026,126,727,327,928,53700026,326,927,528,128,73800026,527,127,728,328,93900026,727,327,928,529,14000026,927,528,128,729,34100027,127,728,328,929,54200027,227,828,429,029,64300027,428,028,629,229,84400027,528,128,729,329,94500027,728,328,929,530,14600027,828,429,029,630,24700027,928,529,129,730,35600028,028,629,229,830,45800028,228,829,430,030,66000028,429,029,630,230,86200028,629,229,830,431,06400028,929,530,130,731,36600029,229,830,431,031,66800029,630,230,831,432,07000030,030,631,231,832,47200030,431,031,632,232,87400030,831,432,032,633,27600031,231,832,433,033,67800031,632,232,833,434,08000031,932,533,133,734,38200032,132,733,333,934,58400032,232,833,434,034,6Bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd wordt het financieringslastpercentage vermeerderd
 met 3%.Wijzigingen t.o.v. normen 1996: Actualisering heeft plaatsgevonden overeenkomstig
norm 8.1.Bijlage 2:Model – bouwkundig rapport inzake Nationale Hypotheek Garantie3 Woning3.2 Achterstallig onderhoudA. Bouwkundig rapportEen bouwkundig rapport dient te worden opgemaakt indien in het taxatierapport
is vermeld dat:· de kosten van direct noodzakelijk herstel van achterstallig onderhoud
naar schatting meer bedragen dan10% van de onderhandse verkoopwaarde vrij
van huur en gebruik, of· nader bouwkundig onderzoek aanbeveling verdient, of· sprake is van een appartement met een bouwjaar van 1940 of eerder.Het in dat geval benodigde bouwkundig rapport dient te zijn opgemaakt
door:· de gemeente, of· de vereniging eigen huis, of· een bouwkundig bedrijf dat als zodanig is ingeschreven bij de
Kamer van Koophandel, zoals een architectenbureau, een bouwkundig adviesbureau,
een aannemingsbedrijf of een (bouwkundig) schade-expertisebureau.Indien het bouwkundig rapport wordt opgemaakt door de gemeente of door de vereniging eigen huis, gelden geen vormvoorschriften voor
het bouwkundig rapport. De gemeente en de vereniging eigen huis kunnen derhalve
hun eigen bouwkundig rapport hanteren.Indien het bouwkundig rapport wordt opgemaakt door een bouwkundig bedrijf,
dient het bouwkundig rapport te worden opgemaakt overeenkomstig het model-bouwkundig
rapport voor de Nationale Hypotheek Garantie (zie Bijlagen).Het bouwkundig rapport mag op het moment van offreren van de lening niet
ouder zijn dan 12 maanden. De kosten van het direct noodzakelijk herstel dienen
te worden bepaald op basis van uitvoering door derden.B. Financiering achterstallig onderhoudIndien blijkens het taxatierapport sprake is van direct noodzakelijk herstel
van achterstallig onderhoud, waarvan de herstelkosten niet meer dan 10% van
de onderhandse verkoopwaarde vrij van huur en gebruik bedragen, kunnen de
herstelkosten vrijwillig worden meegefinancierd.Indien, overeenkomstig het gestelde onder A sprake is van een verplichting
tot het overleggen van een bouwkundig rapport, dienen de daarin vermelde herstelkosten
onderdeel uit te maken van de financiering en is de aanvrager verplicht het
herstel uit te (laten) voeren.De gelden bestemd voor de besteding van de kosten van het noodzakelijk
herstel van achterstallig onderhoud dienen in depot te blijven, ongeacht of
sprake is van inbreng van eigen middelen. De geldgever mag niet eerder overgaan
tot uitbetaling van de gelden in depot dan na redelijke controle van de uitgevoerde
werkzaamheden (bijvoorbeeld na overlegging van nota's of nadere taxatie).
Indien na voltooiing van de werkzaamheden een saldo in depot overblijft, dient
dit saldo te worden aangewend als extra aflossing.Document dossier:Meldingsformulier:· taxatierapport· kosten van herstel·
nota's van herstel van achterstallig onderhoud· bouwjaar · appartementsrecht· bouwkundig
rapport Wijziging t.o.v. normen 1996:Vervallen is de mogelijkheid dat onder bepaalde voorwaarden bij appartementen
kan worden afgezien van het meefinancieren van de herstelkosten.Model-bouwkundig rapport inzake Nationale
Hypotheek GarantieAdministratieve gegevens:Opdrachtgever:Keuringsinstantienaam:bedrijf:adres:adres:postcode/plaats:postcode/plaats:telefoonnummer:telefoonnummer:Woning:inspecteur:adres:keuringsdatum:postcode/plaats:inschr.nr. Kamer van Koophandel:woningtype: 0 appartement 0
eengezinswoningingeschreven als:anders:0
(bouwkundig) schade expertise bureau 0 architectenbureaubouwjaar(indicatie):0 bouwkundig (advies) bureau 0 aannemersbedrijf Aldus naar waarheid ingevuld en ondertekend:  Handtekening inspecteur:Datum: Plaats:  Kostenraming:OmschrijvingDirecte kosten* (incl. BTW)AlgemeenfKelderfBegane grondfVerdieping(en)fZolderfGehele woningfOpmerkingen: ......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................Model-bouwkundig rapport, Nationale Hypotheek Garantie, versie
1 januari 1996Keuringsresultaten algemene bouwdelen:Algemeen Code*elementlocatie*actie*k.v.(%)*directe kosten*A.0fundering   f A.1kruipruimte   f A.2portiek/galerij   f A.3dak   f A.3.1dakbedekking   f A.3.2schoorstenen   f A.4brandveiligheid   f A.5ongedierte/zwam   f  diversen   f  totaal algemeenf Keuringsresultaten woning (invullen per bouwlaag):Bouwlaag: O kelder O begane grond O verdieping .......
O zolder code*elementlocatie*actie*k.v.(%)*directe kosten*B.1.1betonwerk gevels   f B.1.2metselwerk gevels   f B.1.3metalen constructie delen   f B.2.1kozijnen/ramen/deuren buiten   f B.2.2schilderwerk buiten   f B.3vloeren   f B.4sanitair   f B.5ventilatie/vocht   f  diversen   f  totaal bouwlaagf * Toelichting: Code:het nummer
verwijs naar het programma van eisen en aanbevelingen op pagina 3 en 4.Locatie:de plaats waar de voorziening moet worden getroffen.Actie:S
= slopen; H = herstellen; V = vervangen; N = aanbrengen (niet aanwezig); O
= overig (toelichting op opnameformulier).k.v.:kostenverdeling
bij gestapelde bouw; ingevuld moet worden het percentage van de kosten dat
aan de woning moet worden toegerekend; indien hiertoe de splitsingsakte niet
beschikbaar is dan kan ten aanzien van de gemeenschappelijke onderdelen het
percentage worden vastgesteld naar rato van het aantal woningen binnen het
complex. Een voorbeeld: totaal achterstallig onderhoud dak f 10 000,
aantal appartementen: 4 k.v.: 25%, directe kosten: f 2 500.directe kosten:de kosten van het direct noodzakelijk herstel
van het achterstallig onderhoud.Programma van eisen voor de bouwtechnische keuringCodeEisen/aanbevelingenNEN-NormBouwbesluitA.0FUNDERING bij scheefstand
en/of scheurvorming in de muren moet door een deskundige de oorzaak worden
onderzocht. Voorzieningen moeten overeenkomstig het rapport van de deskundige
worden uitgevoerd.670273A.1KRUIPRUIMTE Bij
een gevelbreedte van ten hoogste 5 meter moeten tenminste twee muisdichte
ventilatie-openingen ten behoeve van kruipruimteventilatie aanwezig zijn.
Bij grotere gevelbreedten minimaal drie. In de kruipruimte moet voldoende
luchtcirculatie mogelijk zijn (let op puinstort) 95A.2PORTIEK/GALERIJ Aangetaste
betonplaten en lateien herstellen of vervangen. Scheuren in metsel- en
pleisterwerk uithakken en herstellen overeenkomstig bestaand werk. Beschadigde
en gescheurde stenen vervangen. In het metselwerk (of beton) opgenomen
stalen constructiedelen inspecteren op roest. Zonodig behandelen of vervangen. Ernstig
aangetaste consoles, balken en kolommen herstellen of vervangen. Uitgesleten
of beschadigde vloerdelen en trapdelen aanhelen of vervangen.  A.3DAK   Bij
een kap gebreken aan spanten, muurplaten, gordingen, dakbeschot, tengels en
panlatten opheffen door herstel of vervanging van onderdelen.670289 Bij een plat dak gebreken aan dakbeschot, balklaag
en onderslagen opheffen door herstel of vervanging van onderdelen.277889A.3.1DAKBEDEKKING Kapotte en poreuze pannen en
vorsten vervangen. Scheefliggende dakpannen en vorsten herleggen. Opgewaaide
en losgeraakte shingels opnieuw bevestigen of de bedekking geheel vervangen. Loodaansluitingen
nazien en indien nodig herstellen of vervangen. Gebreken aan zinken-,
bitumineuze-, mastiek- of kunststofdakbedekking opheffen (bedekking zo nodig
geheel vervangen). Indien nodig ballast (grind, tegels of vlonders) aanvullen
of vervangen.277889A.3.2SCHOORSTENEN108792/89 Gebreken aan het metsel-, voeg-, en stucwerk herstellen. Gebreken
aan schoorsteenkoppen herstellen of geheel vervangen inclusief de potten. De
afwaterende afwerklaag herstellen en impregneren of geheel vervangen en impregneren. Gebreken
aan het loodwerk herstellen of het loodwerk geheel vervangen.2778 A.4BRANDVEILIGHEID Tempex
verwijderen  A.5ONGEDIERTE/ZWAM Bestrijding
van ongedierte/zwam dient te gebeuren overeenkomstig een door een deskundige
opgemaakt rapport  B.1.1BETONWERK/GEVELS Aangetaste
betonplaten en lateien herstellen of vervangen670273B.1.2METSELWERK
GEVELS  B.1.2.1Optrekkend vocht bestrijden. Gevolgschade
herstellen.277889B.1.2.2Scheuren in metsel- en pleisterwerk
uithakken en herstellen overeenkomstig bestaand werk. Beschadigde en gescheurde
stenen vervangen.  B.1.2.3Gemetselde borstweringen
met scheurvorming en losse stenen herstellen dan wel vervangen overeenkomstig
bestaande toestand (eventueel in samenhang met herziening draagconstructie).670289B.1.3METALEN CONSTRUCTIEDELEN In het metselwerk
(of beton) opgenomen stalen constructiedelen inspecteren op roest (indicator
is scheurvorming en/of het uitduwen van stenen). Zonodig behandelen of vervangen. Ernstig
aangetaste consoles, balken en kolommen herstellen of vervangen. 73B.2.1KOZIJEN/RAMEN/DEUREN BUITEN   Aangetaste
delen herstellen of vervangen. Gang- en sluitbaar maken van slecht sluitende
of klemmende ramen of deuren.277889 Dakramen/dakkapellen
wind en waterdicht maken.670289 Verrotte onderdelen
(eventueel het gehele element) vervangen. Gang- en sluitbaar maken van de
te openen delen2778  Lood en zinkwerk zo
nodig herstellen of vernieuwen \B.2.2SCHILDERWERK
BUITEN Bij bestaand houtwerk loszittende of ondeugdelijke verflagen verwijderen. Houtwerk
schuren, stoppen, tweemaal gronden en aflakken. Bij bestaand staal het
staal na ontroesting en reiniging tweemaal gronden – eenmaal met corrosiewerende
verf – en aflakken. Bij nieuw houtwerk alle in het zicht blijvende
houtvlakken driemaal behandelen met een dekkende beits of overeenkomstig de
bestaande situatie. Van onverzinkt staal walshuid/roesthuid verwijderen
en tweemaal meniën. Bij verzinkt staal eventuele beschadigingen bijwerken
met zinkcompound. Van een te schilderen element moet ook het binnenschilderwerk
in goede staat verkeren. (andes voor het element ook binnenschilderwerk opnemen) Kapot
glas vervangen.277889B.3VLOEREN Door
houtrot en/of zwam aangetast vloerhout, balken en onderslagen van vloeren
vervangen. Indien nodig vloerbalken of onderslagen verzwaren. Bij
constatering van zwam moeten maatregelen gebaseerd zijn op deskundig advies
(zie ook bij A.5).670273B.4SANITAIR Alleen
indien een bruikbare voorziening geheel ontbreekt, moet een post opgenomen
worden voor het alsnog aanbrengen ervan.  B.5VENTILATIE/VOCHT Bij
inpandige keukens, badkamers en w.c.'s dient voldoende ventilatie mogelijk
te zijn. 92Toelichting bij het model-bouwkundig rapport inzake Nationale
Hypotheek GarantieInleidingBij de aanvraag voor Nationale Hypotheek Garantie dient in een aantal
gevallen een bouwkundig rapport te worden overgelegd. In onderdeel 1.3.2 van
de Normen 1996 van de Nationale Hypotheek Garantie is aangegeven in welke
gevallen een bouwkundig rapport verplicht is.Indien het rapport wordt opgemaakt door de gemeente of door de vereniging
eigen huis kan het door deze instanties gebruikte rapport worden gehanteerd.
In alle overige gevallen dient het rapport te worden opgemaakt overeenkomstig
bijgevoegd model-bouwkundig rapport.het staat bouwkundige bedrijven uiteraard vrij een eigen (mogelijk uitgebreider)
bouwkundig rapport aan de klant te overleggen. De voor de aanvraag van Nationale
Hypotheek Garantie benodigde gegevens dienen in dat geval te worden samengevat
in het model-bouwkundig rapport. Het volledig ingevulde en naar waarheid ondertekende
model-bouwkundig rapport dient bij de aanvraag voor Nationale Hypotheek Garantie
te worden overgelegd.Andere bouwkundige rapporten – behoudens die van de gemeente of
van de vereniging eigen huis – worden niet geaccepteerd.Het doel van de keuringDoel van de keuring is het in verband met de financiering van de aankoop
van de woning verkrijgen van inzicht in de kosten van direct noodzakelijke
herstel van achterstallig onderhoud. Dit is van belang zowel voor de koper,
voor de geldgever als voor de Nationale Hypotheek Garantie. Onder de kosten
van direct noodzakelijk herstel van achterstallig onderhoud worden de kosten
verstaan die direct gemaakt moeten worden om verdere schade
of vervolgschade aan de woning te voorkomen. De kosten die in het rapport
worden vermeld dienen onderdeel uit te maken van de financiering en worden
door de geldgever in depot gehouden. De aanvrager is verplicht het herstel
uit te laten voeren.Het toetsingskader voor de keuringIn het rapport zijn de bouwtechnisch belangrijke onderdelen aangegeven
in een checklist. Deze bouwdelen worden in ieder geval geïnspecteerd,
omdat gebreken aan deze onderdelen kostbaar kunnen zijn. aan de hand van de
checklist wordt door de inspecteur per bouwdeel aangegevenop welke kosten gerekend moet worden om het achterstallig onderhoud op
te heffen. Grote kostenposten die zich in andere bouwdelen voordoen moeten
worden verantwoord onder «diversen». Het toetsingkader voor de
keuring is vastgelegd in het programma ven eisen en aanbevelingen op bladzijde
3 en 4 van het model-bouwkundig rapport.Bij de keuring worden alleen de zichtbare delen gecontroleerd. Op deze
manier is het niet mogelijk om een oordeel te geven over bijvoorbeeld fundering,
riolering, etc. Als de inspecteur duidelijke aanwijzingen heeft dat aanvullend
specialistisch onderzoek nodig is dient dat in het rapport te worden vermeld.De kostenindicaties· De kostenindicaties betreffen alleen de kosten van het direct
noodzakelijk herstel van achterstallig onderhoud.· De kostenindicaties worden gebaseerd op aannemersprijzen; er
wordt geen rekening gehouden met doe-het-zelf-werkzaamheden.· De kostenindicaties in inclusief BTW.· De kostenindicaties worden, indien mogelijk en economisch verantwoord,
geraamd op basis van herstel en niet op basis van complete vervanging.· Bij de kostenindicaties wordt er vanuit gegaan dat de aannemer
achter elkaar door kan werken.· De kosten van stut-, sloop-, en steigerwerk en de kosten van
vervolgschade worden niet in de kostenindicaties opgenomen.Fiscale aspectenIndien de keuring is uitgevoerd om te voldoen aan de voorwaarden voor
de Nationale Hypotheek Garantie en de hypotheek is verstrekt met Nationale
Hypotheek Garantie zijn de kosten van deze keuring, evenals de kosten voor
het verkrijgen van de Nationale Hypotheek Garantie, aftrekbaar voor de inkomstenbelasting.Concept-voorstel van wet van de leden Duijvesteijn en
Van der Ploeg houdende verstrekking van bijdragen aan lagere inkomensgroepen
ten behoeve van het verkrijgen van een eigen woning (Wet individuele koopbijdrage)
(IKB)Nr. 1 GELEIDENDE BRIEFAan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-GravenhageOvereenkomstig het bepaalde in artikel 114 van het Reglement van Orde
bieden wij u hierbij ter overweging aan een voorstel van wet houdende een
verstrekking van bijdragen aan lagere inkomensgroepen ten behoeve van het
verkrijgen van een individuele koopbijdrage. Dit voorstel van wet bevat de
concrete uitwerking van onderdelen van de nota «De Koopwoning Bereikbaar»
(Tweede-Kamerfractie PvdA, juni 1996). Dit voorstel van wet kan beschouwd
worden als de volgende fase in de discussie over de koop bijdrage voor lagere
inkomensgroepen. De memorie van toelichting, die het voorstel van wet vergezeld,
bevat de gronden waarop het rust.In de tekst van het voorstel van wet is nog geen rekening gehouden met
de wettelijke regeling van de subsidie zoals die is opgenomen in de derde
tranche van de Algemene wet bestuursrecht (wet van 10 juni 1996, Stb. 333).
Deze wet zal over enige tijd in werking treden. Bij de definitieve indiening
van dit voorstel van wet zal de tekst dan aan de dan geldende wetgeving zijn
aangepast.Alvorens het definitieve voorstel van wet in te dienen, is nadere verfijning
gewenst op grond van verder onderzoek naar de fraudegevoeligheid van de individuele
koopbijdrage, het soort hypotheek welke gewenst is in het kader van de Nationale
Hypotheek Garantie, een eventuele premie op het inbrengen van eigen geld,
ongewenste neveneffecten van armoedgevallen, en budgettaire consequenties
van de voorgestelde individuele koopbijdrage. Vanzelfsprekend zullen verdere
verbeteringen van dit voorstel van wet volgen na ambtelijke, juridische, fiscale
en volkshuisvestelijke toetsingen.DuivesteijnVan der PloegNr. 2 VOORSTEL VAN WETWij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is bij wet regels
te stellen omtrent het aan eigenaar-bewoners in lagere inkomensgroepen verstrekken
van een bijdrage ten behoeve van het verkrijgen van een eigen woning.Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der
Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan,gelijk Wij goedvinden en
verstaan bij deze:HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGENArtikel 11. In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:Onze Minister: Onze Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer;individuele koopbijdrage: de jaarlijkse bijdrage bedoeld in artikel 3;financieringstekort: het overeenkomstig de normen van de Nationale Hypotheek
Garantie berekende verschil tussen de kosten van eigendomsverkrijging en de
maximale lening die bij een gegeven bruto inkomen kan worden verkregen;duurzaam samenwonen: het door twee of meer personen gezamenlijk bewonen
van een woning en het daarin voeren van een gemeenschappelijke huishouding
sedert een tijdvak van ten minste een jaar, of zoveel korter als zij onmiddellijk
voor de aanvang van de gezamenlijke bewoning en de gemeenschappelijke huishouding
in enige gemeente als woningzoekenden voor een gemeenschappelijke woning zijn
ingeschreven;2. Onder het verkrijgen in eigendom onderscheidenlijk het eigenaar zijn
van een woning wordt in deze wet mede verstaan:a. het hebben of vestigen van een efpachtsrecht op een perceel grond,
waarop een woning zal worden, dan wel is gebouwd;b. het lidmaatschap dan wel het verkrijgen van het lidmaatschap van een
coöperatie met daaraan verbonden het gebruik van een woning;c. het gerechtigd zijn tot of het verkrijgen van het appartementsrecht
met betrekking tot een woning.Artikel 2In deze wet wordt verstaan onder de kosten van het in eigendom verkrijgen
van een woning:a. de koopsom of aanneemsom van de woning in de overeenkomst van koop
of koop en aanneming;b. de kosten van overdracht, van financiering en van herstel van achterstallig
onderhoud conform een door de gemeente goedgekeurd meerjarenonderhoudsplan.HOOFDSTUK II DE INDIVIDUELE KOOPBIJDRAGE TEN BEHOEVE VAN
HET IN EIGENDOM VERKRIJGEN VAN EEN NIEUWE WONING OF EEN REEDS EERDER BEWOONDE
WONING§ 1. AlgemeenArtikel 3Ten behoeve van het in eigendom verkrijgen van een door de eigenaar-bewoner
te bewonen nieuwe woning, al dan niet met bijbehorende grond, dan wel ten
behoeve van het verkrijgen in eigendom van een door de eigenaar-bewoner te
bewonen reeds eerder bewoonde woning, al dan niet met bijbehorende
grond, kunnen jaarlijkse individuele koopbijdragen worden verstrekt ter overbrugging
van het financieringstekort.Artikel 4De individuele koopbijdrage wordt verstrekt aan de eigenaar-bewoner.Artikel 51. Artikel 3 vindt slechts toepassing indien:a. voor de woning een onderhoudscertificaat door de gemeente is afgegeven
waaruit blijkt dat de woning naar het oordeel van de gemeente geen achterstallig
onderhoud heeft, dan welb. voor de woning een meerjarenonderhoudsplan door de gemeente is goedgekeurd.2. Artikel 3 vindt voorts slechts toepassing indien de koopsom niet meer
bedraagt dan de onderhandse verkoopwaarde overeenkomstig een taxatierapport
dat is opgemaakt door een beëdigd taxateur of makelaar in onroerende
zaken die niet betrokken is bij de overdracht of de financiering.3. Bij ministeriële regeling worden eisen vastgesteld waaraan het
in het eerste lid genoemde onderhoudscertificaat en meerjarenonderhoudsplan
voldoen.Artikel 6De individuele koopbijdrage wordt niet verstrekt indien over het kalenderjaar
voorafgaande aan dat waarin de koop heeft plaatsgevonden, ingevolge de Wet
op de vermogensbelasting 1964 een aanslag is of wordt vastgesteld, waarbij
een bedrag aan vermogensbelasting wordt geheven van de eigenaar-bewoner.§ 2. Het bedrag en de looptijd van de individuele
koopbijdrageArtikel 7Artikel 3 vindt slechts toepassing indien:a. het inkomen van de eigenaar-bewoner ten minste het wettelijk minimumloon
bedraagt, of een hiermee vergelijkbaar bedrag op grond van de Algemene bijstandswet,
en niet hoger is dan de maximum inkomensgrenzen, genoemd in artikel 11 van
de Wet individuele huursubsidie;b. de kosten van het in eigendom verkrijgen niet hoger zijn dan die van
woningen in de sociale bouwsector bedoeld in artikel 3, eerste lid, van het
Besluit woninggebonden subsidies 1995.Artikel 81. De individuele koopbijdrage wordt vastgesteld overeenkomstig de bij
deze wet gevoegde tabellen. De bijdrage bedoeld in de eerste volzin wordt
jaarlijks bij ministeriële regeling aangepast op basis van het inkomen
bedoeld in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, de daarbij behorende maximaal
toegestane investeringslast overeenkomstig de voorwaarden en normen van de
Nationale Hypotheek Garantie en de kosten van het in eigendom verkrijgen overeenkomstig
deze wet.2. De bijdrage bedoeld in het eerste lid bedraagt voor 1997 niet minder
dan f 525 gulden per jaar en niet meer dan f 3250 per jaar.3. Bij het verkrijgen van de eigendom wordt de contante waarde van het
financieringstekort berekend met inachtneming van het dan geldende rentepercentage.
Op grond van de uitkomst wordt de looptijd van de individuele koopbijdragen
vastgesteld, welke ten hoogste dertig jaar is.Artikel 9Voor de vaststelling van het inkomen van de eigenaar-bewoner wordt mede
in aanmerking genomen het inkomen van zijn echtgenoot die niet duurzaam gescheiden
van hem leeft, of degene met wie hij duurzaam samenwoont.HOOFDSTUK III AANVRAAG, VERSTERKING EN UITBETALING VAN
DE INDIVIDUELE KOOPBIJDRAGEArtikel 10De aanvraag voor een individuele koopbijdrage heeft plaats middels een
bij ministeriële regeling vast te stellen formulier, dat door burgemeester
en wethouders verkrijgbaar wordt gesteld.Artikel 111. De aanvraag wordt gedaan door de eigenaar-bewoner bij burgemeester
en wethouders van de gemeente waarin de woning, ten behoeve waarvan de individuele
koopbijdrage wordt gevraagd, is gelegen.2. Burgemeesters en wethouders zenden de aanvraag door aan onze Minister.3. Onze Minister beslist binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag.
Afschrift van de beslissing wordt gezonden aan burgemeester en wethouders
van de betrokken gemeente.HOOFDSTUK IV WEIGEREN, INTREKKEN EN VERVALLEN VAN DE INDIVIDUELE
KOOPBIJDRAGEArtikel 121. De individuele koopbijdrage kan worden geweigerd, indien naar het oordeel
burgemeester en wethouders er geen redelijke verhouding is tussen de kosten
van het verkrijgen in eigendom en de kwaliteit van de woning.2. De individuele koopbijdrage kan worden ingetrokken indien is gehandeld
in strijd met de bepalingen van deze wet dan wel met de aan de verstrekking
verbonden voorwaarden.Artikel 131. De individuele koopbijdrage vervalt indien:a. de eigendom van de woning geheel of ten dele overgaat;b. de woning niet door de eigenaar-bewoner of door diens gezin bewoond
is;2. In bijzondere gevallen, waarin de omstandigheden van de eigenaar-bewoners
of diens gezin naar het oordeel van Onze Minister daartoe aanleiding geven,
kan de Minister van het bepaalde in het eerste lid afwijken.3. Het bepaalde in het eerste lid vindt geen toepassing, indien de eigendom
van de woning in geval van overlijden van de eigenaar-bewoner over gaat op
de overblijvende echtgenoot.HOOFDSTUK V SLOTBEPALINGENArtikel 141. De Minister kan van deze regeling afwijken ten behoeve van experimenten
welke naar zijn oordeel in het belang van de volkshuisvesting zijn.2. Het eerste lid kan slechts toepassing vinden, indien de Stichting Stuurgroep
Experimenten Volkshuisvesting, gevestigd te Rotterdam een gunstig advies over
de desbetreffende experimenten heeft uitgebracht.Artikel 151. De aanvrager draagt er zorg voor, dat Onze Minister over de juiste
gegevens beschikt die van belang zijn voor de verstrekking van de individuele
koopbijdrage.2. Onze Minister kan, ingeval er een redelijk vermoeden bestaat dat de
aanvrager niet aan de in het eerste lid bedoelde verplichting heeft voldaan,
de behandeling van de aanvraag voor een verstrekking, en de uitbetaling van
reeds verstrekte geldelijke steun opschorten.3. Van een opschorting als bedoeld in het tweede lid wordt door Onze Minister
onverwijld mededeling gedaan aan de belanghebbende.Artikel 16Deze wet treedt in werking met ingang van 1 juli 1997.Artikel 17Deze wet wordt aangehaald als: Wet individuele koopbijdrage (IKB).Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat
alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat,
aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.GegevenDe Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
ende Staatssecretaris van Financiën.IKB Tabel I Niet belastbare IKB-bijdrage, inclusief onderhoudsbijdrage met kwaliteitscorrectie, ter
overbrugging van het financieringstekort op basis van de normen van de Nationale Hypotheek Garantie
bij een hypotheekrente van 6,0%Bruto inkomenMax.
lening '97 o.b.v. 7,0%Kosten verkrijgen
in eigendom:   1000001100001200001300001400001500001600002500069800210024802860324000026000726001970235027303110000270007540018302220259029800002800078200170020802460284032200029000846001400178021602540292000300009130010801460184022202600298003100098200750113015101890227026503030320001054006107901170155019302310269033000112800054082012001580196023403400012050000083012201590198035000125500000560930132016903600013050000007401120150037000135200000056095013203800013990000000760115039000144700000005809604000014950000000078041000154400000000600420001587000000000430001637000000000440001681000000000450001732000000000
De IKB-bijdrage als volgt berekend: – annuïteit
van het financieringstekort;IKB Tabel II Niet belastbare IKB-bijdrage, inclusief onderhoudsbijdrage met kwaliteitscorrectie, ter
overbrugging van het financieringstekort op basis van de normen van de Nationale Hypotheek Garantie
bij een hypotheekrente van 7,0%Bruto inkomenMax.
lening '97 o.b.v. 7,0%Kosten verkrijgen
in eigendom: 100000110000120000130000140000150000160000250006480025903020000002600067400246028800000027000700002320274031600000280007250021902610303000002900078400188023002720315000030000845001560198024002820324000310009080012201650206024902910003200097300880130017202150257029900330001041000950136017902210263030503400011110000990142018402270268035000115700007501180160020202440360001203000008401250168021003700012460000065010801490192038000128900000089013201730390001333000000710112015504000013770000000940136041000142200000007601170420001462000000058010004300015080000000081044000154800000000640450001595000000000
De IKB-bijdrage als volgt berekend: – annuïteit
van het financieringstekort;IKB Tabel III Niet belastbare IKB-bijdrage, inclusief onderhoudsbijdrage met kwaliteitscorrectie, ter
overbrugging van het financieringstekort op basis van de normen van de Nationale Hypotheek Garantie
bij een hypotheekrente van 8,0%Bruto inkomenMax.
lening '97 o.b.v. 8,0%Kosten verkrijgen
in eigendom: 10000011000012000013000014000015000016000025000612003020000000260006460028800000002700067100273032000000028000696002590305000000290007500022702740320000003000080700194024002870000031000866001600206025202990000320009260012501710217026503110003300098900880134018102280174032100340001054000970143019002360283003500010970007201180165021102580305036000114000009301400186023302800370001180000069011701630209025603800012210000084013001760223039000126200000640111015702040400001303000000920138018504100013450000007201190165042000138300000055010101480430001425000000081012804400014640000000640110045000150700000000900
De IKB-bijdrage als volgt berekend: – annuiteit van
het financieringstekort;Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTINGAlgemeenIn Nederland kopen vooral de midden- en hogere inkomens, terwijl de lagere
inkomens aangewezen zijn op huur. Nu de corporaties na de stelselherziening
verzelfstandigd zijn en geleidelijk meer marktconforme huren vragen zonder
veel inspraak van huurders, is het instrument van de individuele huursubsidie
belangrijk om woonlasten van de laagste inkomens te beperken. De ruimere toepassing
van de huurharmonisatie heeft een kleinere voorraad betaalbare huurwoningen
tot gevolg gehad en zal ook in de toekomst een toenemende druk op het budget
voor de individuele huursubsidie veroorzaken.Bijna de helft van de huurders geven aan een eigen woning te willen kopen
mits dit mogelijk gemaakt wordt en de risico's niet te groot zijn. Sommigen
verwachten dat van de koop van een eigen woning een belangrijke stimulans
voor het onderhoud van de woning en de buurt uitgaat. Het experiment in Heerlen,
beloond in 1995 met de landelijke sociale vernieuwingsprijs, gaf aan dat het
omzetten van huur- in koopwoningen een positieve uitstraling heeft op de kwaliteit
van het wonen en het beheer van de buurt. Hoewel het kopen van de woning een
groter financieel risico met zich meebrengt, waarderen kopers de mogelijkheid
tot vermogensvorming. Bovendien zijn kopers eerder bereid lasten van de eigen
woning te dragen dan die van een huurwoning. Een fors deel van de lagere inkomens
wil in de gelegenheid gesteld worden verantwoordelijkheid te nemen voor de
eigen woning. Dit argument speelt eveneens onder allochtone bevolkingsgroepen
in oude wijken van de grote steden.Sinds de Tweede Wereldoorlog is het aandeel van de eigen woning in de
totale woningvoorraad gestegen van iets meer dan een kwart tot bijna de helft.
De verhoging van het aandeel van de eigen woning kan vooral worden toegescheven
aan de midden- en hogere inkomens die relatief meer gebruik kunnen maken van
de hypotheekrenteaftrek. De lagere inkomens beleven, mede door het instrument
van de individuele huursubsidie, veroordeeld tot huren.De sociale huursector was en is een wezenlijke bouwsteen van de ongedeelde
stad. Het aandeel van de sociale huursector in de totale woningvoorraad steeg
van iets meer dan een tiende net na de Tweede Wereldoorlog tot bijna veertig
procent nu. Deze groei gaf de bescherming en sociale voorwaarden voor de lagere
en midden inkomens en was een belangrijke factor in het bestrijden van segregatie.
Toch zijn veel huurders veroordeeld tot een «huurval». Immers
door te kopen vervalt de individuele huursubsidie. Doel is de paternalistische
houding ten opzichte van huurders met lage inkomens te verlaten door deze
groepen in de gelegenheid te stellen de «huurval» te verlaten
en de eigen woning te kopen. Een belangrijk middel daartoe is het meenemen
van een deel van de individuele huursubsidie in de vorm van een individuele
koopbijdrage (IKB).De IKB sluit aan bij vorige initiatieven zoals de plannen uit 1957 voor
de NV Bouwkas van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten en de Nota Huur- en
Subsidiebeleid van minister Gruijters en staatssecretarissen Van Dam en Schaeffer
uit 1974. De IKB is een alternatief voor de onlangs afgeschafte «premiekoop-A»-regelingen
om de verkoop van koopwoningen aan de lagere inkomensgroepen te stimuleren.
Belangrijke voordelen van de IKB zijn echter dat het een jaarlijkse subsidie
in plaats van een kapitalsubsidie is en dat daardoor geen onrechtvaardigheden
optreden als de nieuwe eigen-woningbezitter een groei in inkomen doormaakt.
Ook heeft de IKB het voordeel dat speculatie door de eigen woning na een aantal
jaren met winst te verkopen en de kapitaalsubsidie te incasseren vermeden
wordt. De hoop is dat de IKB de aansluiting tussen de sociale huursector en
de sociale koopsector minder stroef maakt.Het moge duidelijk zijn dat niet alle woningen in de sociale huursector
zich lenen voor verkoop. Immers de overheid heeft niet voor niets vele miljarden
in de sociale huursector geïnvesteerd sinds het begin van deze eeuw.
Bovendien zou in sommige gewilde wijken in de grote steden verkoop van woningen
uit de sociale huursector in gewilde wijken grote stijgingen van koopprijzen
tot gevolg hebben en op den duur zouden dergelijke wijken alleen nog maar
bereikbaar zijn voor hogere inkomensgroepen. Om segregatie in de steden tegen
te gaan is het dus essentieel dat corporaties en gemeenten gezamenlijk besluiten
welke delen van het woningbestand in de sociale huursector wel en welke niet
voor verkoop in aanmerking komen. Overigens moet opgemerkt worden dat in de
nota Investeringen Sociale Huursector van het RIGO reeds het voornemen is
opgenomen 198 000 woningen te verkopen in de periode 1995–2009.
Bovendien neemt in het Rijksbeleid de koopwoning al langer een belangrijke
plaats in; zie bijvoorbeeld het hoge aandeel van koopwoningen in nieuwbouwplannen
zowel in de VINEX-gebieden als in het kader van de herstructurering van de
oude woningen in de steden.De IKB beoogt een stimulans te geven voor de ontwikkeling van een sociale
koopsector naast de bestaande sociale koopsector en daarmee een stap te zetten
in de richting van een eigendomsneutraal volkshuisvestingsbeleid en een rechtvaardiger
keuze tussen huur en koop. In dit proces vervullen de woningbouwcorporaties
een essentiële rol. Door het geld dat vrijvalt bij de verkoop van huurwoningen
wederom in te zetten om te investeren in de betaalbaarheid en kwaliteit van
de sociale huursector, kan ook meer perspectief geboden worden voor de velen
die willen blijven huren.Omdat ook bij de koop van nieuwbouw geen overdrachtsbelasting verschuldigd
is, ligt het voor de hand dat ook bij de koop van de eigen huurwoning geen
overdrachtsbelasting verschuldigd is.Inhoud van de maatregelDe IKB is een inkomensafhankelijke, jaarlijkse bijdrage in de kosten van
het kopen van de eigen woning. Onder de kosten van het kopen van de eigen
woning wordt verstaan zowel de koopsom of aanneemsom van de woning als de
kosten van overdracht en van financiering van het eventueel herstel van achterstallig
onderhoud bij de koop van de woning conform een door de gemeente goedgekeurd
meerjarenonderhoudsplan.Het bruto inkomen is hetgene waar de Nationale Hypotheek Garantie vanuit
gaat. Dit is onder andere inclusief vakantietoeslag, dertiende maand, pensioen-
of VUT-uitkering, sociale uitkering, alimentatie ten gunste
van de aanvrager, en inkomen uit zelfstandig bedrijf of beroep. Bij gehuwden
of duurzaam samenwonenden wordt rekening gehouden met het gezamenlijke bruto
inkomen. Onder duurzaam samenwonen wordt verstaan het door meerdere personen
gezamenlijk bewonen van een woning en het voeren van een gemeenschappelijke
huishouding voor tenminste één jaar of korter als zij daarvoor
als woningzoekenden voor een gemeenschappelijke woning waren ingeschreven.
In deze zin is er een vorm van partnertoets in de IKB.Het financieringstekort is het door de Nationale Hypotheek Garantie berekende
verschil tussen de kosten van het kopen van de woning en de maximale lening
die bij een gegeven bruto inkomen verkregen kan worden. Hierbij gaat het nadrukkelijk
om de maximale lening ongeacht of deze lening of een lagere lening aangevuld
met eigen geld is afgesloten. Het is immers niet de bedoeling dat kopers een
hogere IKB bemachtigen door meer eigen geld in te brengen. De IKB kent overigens
ook een vermogenstoets in de zin dat geen IKB verstrekt wordt als de eigenaar-bewoner
voor vermogensbelasting wordt aangeslagen.De IKB wordt verstrekt ter overbrugging van het financieringstekort en
een tegemoetkoming in de jaarlijkse onderhoudskosten. De tegemoetkoming in
de onderhoudskosten vindt plaats op grond van een annuïteit van 6 500
gulden. Per jaar komt dit neer op een tegemoetkoming van 519 gulden per jaar
bij een rente van 7 procent. De contante waarde van het financieringstekort
wordt berekend aan de hand van het bij de koop geldende rentepercentage. De
looptijd van de IKB wordt vastgesteld op maximaal dertig jaar. De IKB wordt
jaarlijks getoetst aan veranderingen in het bruto inkomen, maar niet aan veranderingen
in het rentepercentage.De IKB wordt gecorrigeerd voor kwaliteit. Deze correctie gaat uit van
een norm-IKB behorende bij de kosten van koop van een woning van 120 000
gulden. Voor woningen met kosten van koop van (minder) dan 120 000 vindt
een korting (verhoging) van de IKB plaats ter waarde van 20 procent van het
verschil tussen de IKB en de norm-IKB. Hiermee worden kopers aangemoedigd
relatief goedkope woningen te kopen.De IKB wordt alleen verstrekt als de kosten van de koop niet meer dan
die van woningen in de sociale bouw sector (circa 160 000 gulden) bedragen.
De voor kwaliteit gecorrigeerde IKB kent een minimum van 525 gulden per jaar
en een maximum van 3 250 gulden per jaar. Dit betekent dat relatief dure
woningen voor relatief lage inkomensgroepen onbereikbaar zijn en niet in aanmerking
komen voor een IKB. Omgekeerd zullen huishoudens met iets hogere inkomens
die een relatief goedkope woning kopen niet in aanmerking voor een IKB komen.Alleen huishoudens met een inkomen ten minste gelijk aan het wettelijk
minimumloon of een vergelijkbaar bedrag op grond van de Algemene Bijstandswet
en niet hoger dan de maximum inkomensgrenzen van de Wet individuele huursubsidie
komen in aanmerking voor de IKB.De IKB wordt verstrekt door de Nationale Hypotheek Garantie aan de eigenaar
van de woning en de Nationale Hypotheek Garantie krijgt hiervoor een jaarlijkse
Rijksbijdrage.Budgettaire consequentiesDe kosten van de IKB bedragen normaal gesproken van jaar tot jaar minder
dan de kosten van de individuele huursubsidie. In de meeste gevallen van koop
van huurwoning wordt een individuele huursubsidie vervangen door een lagere
IKB. Naarmate meer huishoudens hun huurwoning kopen, dalen de uitgaven van
het Rijk dus. Ook geldt dat, naarmate huishoudens die hun huurwoning gekocht
hebben een inkomensstijging doormaken, de IKB-uitgaven dalen. Na afbetaling
van de hypotheek vervalt de IKB helemaal.Vermeld moet worden dat bij de koop van huurwoningen een vrijval van «stille
reserves» plaatsvindt, welke direct ingezet kunnen worden ter verbetering
van de kwaliteit en betaalbaarheid van de sociale huursector.DuivesteijnVan der PloegVraag van het lid MeijerOnderwerp: Onderwijs voor Ouderen (nr. 1): Is de minister bereid om het
ouderenonderwijs gratis of tegen sterk gereduceerde prijzen gebruik te laten
maken van de gewone onderwijsfaciliteiten op momenten dat reguliere studenten
afwezig zijn (des avonds, weekeinden, vakantieperioden) zodat de cursuskosten
laag kunnen blijven?Antwoord: Het gebruik van onderwijsfaciliteiten buiten de normale gebruiksuren
en de tariefstelling daarvoor behoort tot de verantwoordelijkheid van de bevoegde
gezagsorganen. De minister van OCenW heeft hiermee geen bemoeienis.Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: Kennisdebat (nr. 2): Heeft het kennisdebat een elitair karakter
door de rol van Internet? Wie heeft behoorlijk leren omgaan met die nieuwe
media?Antwoord: Het Internet is slechts één van de manieren waarop
aan het kennisdebat kan worden meegedaan. Zoals is aangegeven in de brief
over het kennisdebat aan de Tweede Kamer d.d. 28/11/1995 heeft het Internet
desalniettemin een duidelijke plaats gekregen omdat dit nieuwe medium mogelijkheden
biedt die andere media niet kennen en omdat het een medium is dat past in
de kennissamenleving. Het gebruik van Internet in het kennisdebat illustreert
immers de omslag in kennis door het gebruik van nieuwe technologieën
en de sociale, economische en culturele gevolgen daarvan.Het aantal Nederlanders dat over de vaardigheden voor en toegang tot Internet
beschikt is nog beperkt, maar wel zeer sterk groeiend. Een aandachtspunt in
het kennisdebat is juist de toegang tot kennis door de opkomst van de nieuwe
informatie- en communicatiemedia.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: Kennisdebat (nr. 3): Is de minister bereid in de tweede fase
van het kennisdebat één stelling te betrekken met betrekking
tot de informatie- en communicatietechnologie en het debat daarop te concentreren?Antwoord: Met betrekking van één stelling in de tweede fase
van een kennisdebat ligt niet voor de hand. Het kennisdebat is immers niet
een debat van de minister van OCen W, maar van de Nederlandse samenleving.
Er dient ruimte te zijn voor diversiteit ten aanzien van de inbreng.Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: ICT (nr. 4): Hoe zit het met het overhevelen van de 27.000
afgeschreven apparaten van de belastingdienst naar het onderwijs, waar de
staatssecretaris van onderwijs in een interview over heeft gerept?Antwoord: Op dit moment wordt met de besturenorganisaties en met VNO/NCW
gesproken over de oprichting van een stichting die de verantwoorde overdracht
en inzet van gebruikte PC's in het onderwijs gaat stimuleren. Het is de bedoeling
de PC's van de belastingdienst ook door deze Stichting te laten distribueren.
Daarmee kan dan gewaarborgd worden dat alleen PC's waar scholen echt mee geholpen
zijn in de scholen terechtkomen.Vraag van het lid LambrechtsOnderwerp: ICT (nr. 5): Wil de minister in beeld brengen hoe iedere school
een eigen computerlokaal, geschikte software en een internet-aansluiting kan
krijgen binnen nu en vijf jaar?Antwoord: Het beeld dat hier wordt geschetst spreekt mij aan. Zonder nu
al uit te spreken dat het in de toekomst ook precies zo moet uitpakken, is
het zeker de bedoeling dat in het plan van aanpak dat in voorbereiding is,
in dit soort concrete termen doelen voor de toekomst worden geformuleerd.Vraag van het lid LambrechtsOnderwerp: ICT (nr. 6): Kan in de ICT-notitie ingegaan worden op de volgende
punten:– wat willen we* iedere school een eigen computerlokaal?* geschikte software ontwikkelen?* elke school een internet-aansluiting?– kan de minister in beeld brengen hoe voorgaande binnen nu en 5
jaar gerealiseerd kan worden?– kan de minister alvast een antwoord formuleren op het verschijnsel
dat waardevolle informatie straks waarschijnlijk alleen nog maar gedownload
kan worden na betaling?– moeten we in de richting denken van een extra net voor Nederlandse
of zelfs Europese scholen en universiteiten?Antwoord: Het antwoord op de eerste twee vragen zal inderdaad aan de orde
komen in de ICT-notitie.Hoe in de toekomst de relatie zal zijn tussen voor het onderwijs waardevolle
bestanden en betaling daarvoor is nog niet te voorzien. Het zal in elk geval
zo zijn, dat er andere geldstromen dan nu zullen ontstaan om leermiddelen
die op afstand beschikbaar zijn, en het gebruik daarvan, te financieren. Betaalbaarheid
is daarbij van groot belang, om de exploitatiekosten van scholen binnen redelijke
grenzen te houden.Wat netwerken betreft: op dit moment worden mogelijkheden en wenselijkheden
onderzocht. Daarbij gaat het niet zozeer om een aparte fysieke infrastructuur
voor het onderwijs, maar om netwerkdiensten die inhoudelijk op het nut voor
onderwijsdoeleinden zijn toegesneden.Vraag van het lid Van der VliesOnderwerp: ICT (nr. 7): Zijn er al concrete plannen om toepassingen van
Internet op te nemen in het onderwijsprogramma? Op welke wijze kan daarbij
voorkomen worden dat via Internet normen en waarden worden ondergraven?Antwoord: Hierop wordt ingegaan in de beleidsnotitie ICT die voor het
voorjaar is aangekondigd. Voor Internet geldt hetzelfde als voor andere media:
de inhoud is de verantwoordelijkheid van producent/aanbieder en gebruiker.
Primair ligt hier dus een verantwoordelijkheid van de scholen. Zodra strafbare
feiten worden gepleegd kan de overheid ingrijpen.Overigens zullen de concrete ontwikkelingen wel nauwgezet worden gevolgd.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Onderwijsraad (nr. 8): Zijn de bewindslieden bereid de advisering
van de Onderwijsraad bij alle onderwerpen van lokaal onderwijsbeleid mogelijk
te maken?Antwoord: Ieder decentralisatietraject in het kader van lokaal onderwijsbeleid
zal worden uitgewerkt in een afzonderlijk wetsvoorstel. Daarbij zal telkens
een afweging gemaakt moeten worden omtrent de noodzaak van een adviesrol voor
de Onderwijsraad. In ieder geval heeft de Onderwijsraad een adviserende rol
bij de decentralisatie huisvesting voor primair en voortgezet onderwijs. Op
grond van twee bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstellen wordt voorgesteld
de Onderwijsraad een adviesrol te geven bij het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
en bij de schoolbegeleiding. Ook bij het binnenkort in te dienen wetsvoorstel
OALT wordt voorgesteld de Onderwijsraad een adviesrol te geven. Bij het wetsvoorstel
inzake financiële gelijkstelling daarentegen is de keuze gemaakt om de
Onderwijsraad geen adviesrol toe te kennen.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Lerarenopleidingen (nr. 9): Zijn de bewindslieden bereid bij
de verbetering van lerarenopleidingen en bij andere plannen rekening te houden
met de waarde van de pluriformiteit van ons onderwijsbestel?Antwoord: Uiteraard wil ik rekening houden met de waarde van de pluriformiteit
van het onderwijsbestel.Ik heb echter geconstateerd dat opleidingen vaak kleinschalig zijn en
dat informatie- en communicatietechnologie een bundeling van expertise en
financiële middelen noodzakelijk maakt. Ik heb juist vanwege het ruimte
geven aan pluriformiteit de voorkeur gegeven aan regionale samenwerkingsverbanden
boven het alternatief van een grootschalige fusieoperatie, zoals in september
1989 werd voorgesteld door het toenmalige Kabinet in het HOOP. Ik heb er tevens
voor gekozen een proces van onderop te willen starten vanuit het Procesmanagement
Lerarenopleidingen.Dat deze pluriformiteit goed mogelijk is binnen regionale samenwerkingsverbanden,
blijkt ook uit de huidige praktijk. Immers ook nu zijn er samenwerkingsverbanden
tussen opleidingen van verschillende denominatie. Het gemeenschappelijk curriculum
dat lerarenopleidingen zullen ontwikkelen (dat overigens 70% beslaat), laat
eveneens voldoende ruimte voor eigen (levensbeschouwelijke) identiteit, (de
overige 30% aan vrije ruimte).Als voorbeeld van een project waarbij verschillende lerarenopleidingen
constructief samenwerken wil ik het project Normen en Waarden noemen. Aan
zes Overijsselse Pabo's van verschillende denominatie is de opdracht gegeven
om gezamenlijk een multimediaal programma te ontwikkelen rond dit thema. Voorjaar
1997 zal dit vorm moeten krijgen om vervolgens door andere Pabo's te worden
overgenomen. Hierbij vormt de pluriformiteit van de Pabo's juist de kracht
van de vernieuwing.Ik verwijs u verder naar mijn brief van 28 oktober jl. over de vernieuwing
van de lerarenopleidingen.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: Lerarenbeleid (nr. 10): Kan de minister prestatiegegevens verschaffen
(ingezette middelen, geleverde prestaties) over om-, her-, bij- en nascholing
van leraren?Antwoord: De besteding van de nascholingsgelden wordt in opdracht van
OCenW in kaart gebracht door een onderzoeksbureau (IVA, Tilburg). Dit onderzoeksbureau
voert in samenwerking met de Inspectie van het Onderwijs een longitudinaal
evaluatie-onderzoek uit naar de werking van de huidige financieringssystematiek
inzake de nascholing.De Kamer zal over de resultaten van dat onderzoek worden geïnformeerd.Vraag van het lid R. A. MeijerOnderwerp: Lerarenbeleid (nr. 11): Wat houdt leeftijdsbewust kwaliteitsbeleid
in?Antwoord: De uitgangspunten van het leeftijdsbewust kwaliteitsbeleid zijn
eerder uiteengezet in de Memorie van Toelichting bij de Rijksbegroting 1996
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Leeftijdsbewust kwaliteitsbeleid is een
beleid gericht op professionalisering, vitaal en gemotiveerd houden van het
onderwijspersoneel in de opeenvolgende fasen van de loopbaan. Dit beleid start
met vernieuwing van de lerarenopleiding en intensivering van de begeleiding
van de beginnende leraar. Voorts voorziet dit beleid in sabbatsverlof voor
de meer ervaren leraar en in uitbreiding/flexibilisering van de seniorenregelingen
voor de oudere leraar.Het beleid is niet alleen gericht op een taakvermindering, maar tevens
op taak- en functiedifferentiatie. Voor de oudere leraar is daarbij van belang
dat de lessentaak, die door senioren in het algemeen als zwaar wordt ervaren,
wordt verminderd ten gunste van niet-lesgevende, begeleidende taken.De in de CAO 1996–1998 overeengekomen arbeidsduurverkorting is ingekaderd
in dit bredere perspectief van leeftijdsbewust kwaliteitsbeleid. Voor het
onderwijsgevend personeel (in de subsectoren PO, VO en BVE) wordt de mogelijkheid
geboden om de adv op loopbaanbasis op te nemen. Dit houdt in dat de adv wordt
gespaard en kan worden opgenomen in de vorm van sabbatsverlof en extra seniorenverlof,
in aanvulling op de reeds bestaande seniorenregelingen. Voor de oudere werknemer
wordt hiermee de mogelijkheid geboden voor een substantiële vermindering
van de taakomvang.Deze CAO-afspraken zijn van belang voor het perspectief op korte en middellange
termijn. Voor de langere termijn zijn van belang de uitkomsten van het wachtgeldonderzoek
 «De jaren tellen», waarin de vergrijzing is aangeduid
als de dominante verklarende factor voor de toekomstige ontwikkeling van de
wachtgelduitgaven en de inactiviteitsuitgaven in ruimere zin (ziekteverzuim
en instroom in de arbeidsongeschiktheid). Deze ontwikkelingen maken ingrijpende
maatregelen noodzakelijk. Zoals aangekondigd in mijn brief van 18 oktober
jl., ben ik voornemens om oplossingsrichtingen te verkennen en deze met alle
betrokkenen te bespreken. Zoals aangegeven in deze brief staat naar mijn oordeel
vast dat de volgende elementen onderdeel zullen moeten zijn van het nieuwe
beleid:– een versterking van de financiële prikkels voor instellingen,
waaronder vormen van budgettering van de bovenwettelijke wachtgelduitgaven;– het afstemmen van de wachtgeldaanspraken van ouderen op seniorenregelingen
en flexibele pensionering.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Arbeidsvoorwaarden (nr. 12): Volgens de CAO 1996–98 kan
ADV worden benut voor sabbatsverlof of taakverlichting op latere leeftijd.
Aangezien de herbezetting 80% is rijst de volgende vraag: «Hoe moeten
scholen taakverlichting realiseren als deze alleen mogelijk is door taakverzuiming
van anderen?»Antwoord: Het in de CAO overeengekomen herbezettingspercentage van 80
is in vergelijking met andere maatschappelijke sectoren binnen en buiten de
overheid hoog. Het herbezettingspercentage van 80 is een gemiddelde over alle
subsectoren en personeelscategorieën in de sector onderwijs als geheel.
Afgesproken is dat het herbezettingspercentage zal verschillen per subsector.
Uitgangspunt daarbij is een herbezettingsniveau dat voldoende is om enerzijds
de primaire taken op het terrein van onderwijs en onderzoek op hetzelfde niveau
te handhaven en anderzijds de taken op het terrein van ondersteuning en overhead
op een adequaat niveau te blijven verrichten.In de CAO-afspraak is opgenomen dat in ieder geval dat de lesgebonden
taak (lesuren en voor- en nawerk) van het onderwijsgevende personeel volledig
zal worden herbezet. Voor de overige taken c.q. personeelscategorieën
hoeft een gedeeltelijke herbezetting een adequate taakuitvoering niet in gevaar
te brengen.Bij de niet-lesgebonden taken van het onderwijsgevende personeel en de
taken van ondersteunend personeel en management moet het mogelijk zijn om
de beperking van de arbeidsduur, net als in andere maatschappelijke sectoren,
gedeeltelijk op te vangen door middel van efficiencyverbetering.Vraag van het lid Cornielje: Arbeidsvoorwaarden (nr. 13): Welke
belemmeringen van wettelijke of van andere aard voorziet de minister bij de
introductie of uitbouw van:a) tijdelijke contractenb) arbeidspools, ofc) werk op uitzendbasis in het primair en voortgezet onderwijs?Is de minister bereid om het voortouw te nemen om deze belemmeringen uit
de weg te ruimen?Antwoord: Er zijn mij geen belemmeringen van wettelijke of andere aard
bekend op dit terrein. Wel is er een probleem dat de mogelijke wachtgeldgevolgen
van tijdelijke arbeidscontracten goed moeten zijn afgedekt. Dit speelt onder
andere bij universiteiten, die zelf verantwoordelijk zijn voor de wachtgelden
die binnen de betreffende universiteit ontstaan.Overigens moeten flexibele contracten steeds worden geplaatst in het eigen
personeelsbeleid van de instelling.Vraag van het lid Van der Vlies: CAO; herbezetting ADV (nr.
14): Heeft een herbezettingspercentage van 80% bij de bij CAO – 1996–98
verruimde ADV-regeling geen negatieve schoolorganisatorische effecten?Zie vraag 12.Vraag van het lid Van der VliesOnderwerp: Arbeidsvoorwaarden; ADV/BAPO (nr. 15): Wat denkt de minister
te doen aan de algemeen als zeer onrechtvaardig ervaren ADV/BAPO-regeling?Antwoord: In de CAO 1996–1998 is overeengekomen om te komen tot
bestuurlijke arrangementen gericht op terugdringing van de wachtgelduitgaven.
Afgesproken is om bij het overleg over deze arrangementen ook de ADV/BAPO-quoteringsregeling
te betrekken.De uitkomsten van het wachtgeldonderzoek «De jaren tellen»
hebben de noodzaak van dergelijke arrangementen nogmaals aangetoond. Voorstellen
ten aanzien van de ADV/BAPO-quoteringsregeling zullen betrokken worden bij
het in mijn brief aan de Tweede Kamer van 18 oktober jl. aangekondigde voornemen
om te komen tot een breed gedragen aanpak van het toekomstige wachtgeldbeleid.Vraag van het lid Van der VliesOnderwerp: Melkertbanen (nr. 16): Waarom kan een plattelandsschool geen
gebruik maken van Melkert-banen?Antwoord: De «Regeling extra werkgelegenheid voor langdurig werklozen»
geldt thans voor 48 gemeenten waar een relatief hoog percentage langdurig
werklozen voorkomt. Alleen al uit dit aantal van 48 spreekt dat het niet alleen
de grote steden zijn waarin het onderwijs van de regeling kan profiteren.
Maar bovendien kan een school gelegen in de omgeving van een van deze gemeenten
een werkloze in dienst nemen die afkomstig is uit die «centrumgemeente»,
wanneer die gemeente daaraan medewerking wil verlenen. Het is dus mogelijk
dat ook in landelijke gebieden zg. Melkertbanen worden gecreëerd ten
gunste van langdurig werklozen uit de gemeenten waarop de regeling van toepassing
is.Vraag van het lid Van der VliesOnderwerp: Leraren; taakbelasting (nr. 17): Wat vinden de bewindslieden
van het idee, om de taakbelasting van leraren te verminderen, de zomervakantie
met 1 of 2 weken te verminderen en over de loop van het jaar te verspreiden.Antwoord: De discussie over de voor leraren meest wenselijke taakbelasting
kan nooit de enige invalshoek zijn van waaruit een beslissing wordt genomen
over de lengte van de zomervakantie. Een dergelijke beslissing heeft immers
altijd eveneens gevolgen voor de lengte van de vakantie van
leerlingen. De vraag of de zomervakantie zou kunnen worden ingekort om een
vermindering van de taakbelasting van leraren mogelijk te maken, kan dan ook
niet los worden gezien van de vraag welke lengte van de zomervakantie vanuit
een onderwijskundig oogpunt voor leerlingen optimaal is. Bekend is in dit
verband dat sommige landen, zoals bijvoorbeeld de Verenigde Staten, een ander
systeem dan het onze hanteren. Staatssecretaris Netelenbos en ik zullen een
nadere verkenning van deze alternatieve systemen maken.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Wachtgelden (nr. 18): Zouden de bewindslieden bij iedere reorganisatie
(schaalvergroting, grotere rol van de gemeente) ook een wachtgeldtoets willen
maken?Antwoord: Een toets op de arbeidsmarkteffecten van maatregelen maakt altijd
onderdeel uit van de besluitvorming.Bij de behandeling van het wetsvoorstel Participatiefonds in de Tweede
Kamer heeft het CDA-Kamerlid mw. Van der Hoeven een motie ingediend waarin
de regering wordt verzocht «voorgenomen beleidsmaatregelen consequent
te toetsen op werkgelegenheidseffecten alsmede de gevolgen voor het aantal
wachtgeldgerechtigheden» (TK 1994–95, 23 693, nr. 11).Naar aanleiding van dit voorstel wordt ieder jaar naar aanleiding van
de begroting een Arbeidsmarkteffectrapportage toegezonden aan de Tweede Kamer.
Ook dit jaar is dit gebeurd bij brief van 25 oktober j.l.In de arbeidsmarkteffectrapportage worden de effecten van maatregelen
op macroniveau beoordeeld. De effecten op microniveau zijn afhankelijk van
het feitelijk gedrag op micro-niveau en derhalve moeilijker voorspelbaar.
Het Sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt i.o. zal mij dit jaar adviseren
over de verbetering van de arbeidsmarkteffectrapportage als instrument voor
monitoring van de onderwijsarbeidsmarkt.Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: Wachtgelden (nr. 19): Welke inspanningen worden verricht om
de wachtgeldramingen realistisch te maken?Antwoord: Eén van de vragen bij het recent afgeronde onderzoek
naar de achterliggende factoren van de wachtgeldproblematiek binnen de sector
onderwijs had expliciet betrekking op het ramen van de toekomstige wachtgelduitgaven.
Door de onderzoekers is een leeftijds-stroommodel ontwikkeld waarmee ramingen
zijn gemaakt van de wachtgelduitgaven in de periode tot 2010. In deze ramingen
kon echter nog geen rekening worden gehouden met de feitelijke ontwikkelingen
in het jaar 1996. Daarom zal de prognose in het onderzoeksrapport «de
jaren tellen» worden geanalyseerd in het licht van de realisatie 1996.Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: Wachtgeld (nr. 20): Moeten wachtgelders wanneer de leeftijd
van 60 jaar nadert, die sinds jaren niet meer voor de klas hebben gestaan,
geen functie in het onderwijs meer ambiëren, of arbeidsongeschikt zijn
geworden, op de onderwijsbegroting blijven staan?Antwoord: Van belang is dat het uitkeringsbestand wordt doorgelicht om
na te gaan of uitkeringsgerechtigden nog als werkloos moeten worden beschouwd.
Uitkeringsgerechtigden die intussen arbeidsongeschikt zijn geworden moeten
onder de werking gebracht worden van arbeidsongeschiktheidsregelingen. Degenen
die zich beperkt beschikbaar stellen voor arbeid dienen gesanctioneerd te
worden. Een aanscherping van het sanctiebeleid en verbetering van de uitvoering
op dit aspect is in voorbereiding. De mogelijkheden voor uitstroom uit het
wachtgeld naar een baan voor oudere uitkeringsgerechtigden zijn echter beperkt.
De algemene lijn in de sociale zekerheid is immers dat er vanaf de leeftijd
van 57,5 jaar geen sollicitatieverplichtingen meer gelden; met andere woorden
er wordt van deze uitkeringsgerechtigden geen actieve opstelling meer verwacht
om een nieuwe baan te vinden.Hoewel mijn verwachting is dat de uitstroom uit het wachtgeldbestand van
personen die ouder zijn dan 57,5 jaar gering zal zijn, is het in de huidige
begrotingssystematiek niet mogelijk uitgaven voor deze uitkeringsgerechtigden
over te hevelen naar andere begrotingen. Het gaat hier immers om echte wachtgelders
die binnen de huidige financieringssystematiek bij de overheid voor rekening
komen van de eigen werkgever c.q. het Participatiefonds.Ook na het van toepassing worden van de werknemersverzekeringen op het
onderwijs (via het wetsontwerp OOW) per 1 januari 1998, zullen de kosten van
oudere wachtgelders voor rekening blijven komen van de eigen werkgever danwel
van het Participatiefonds.Vraag van het lid LambrechtsOnderwerp: Wachtgelden (nr. 21): Kan de minister zorgen voor praktische
uitvoerbaarheid van de wachtgeldmaatregelen voor diegenen die ze uit moeten
voeren?Antwoord: Ook ik streef naar praktische uitvoerbaarheid van maatregelen
en acht het ongewenst als dientengevolge zelfs middelen ongebruikt worden
gelaten. Zoals bekend ben ik met de betrokkenen in het veld in gesprek om
te bezien op welke wijze op eenvoudiger en doelmatiger wijze mensen en middelen
die thans in het kader van de wachtgeldproblematiek niet optimaal worden benut,
kunnen worden ingezet voor het onderwijs. Bij de voorstellen die ik in het
voorjaar zal presenteren zal dit ook een van de uitgangspunten zijn.Vraag van het lid LambrechtsOnderwerp: Wachtgelders (nr. 22): Kan de minister duidelijk maken op welke
wijze de maatregelen die hij neemt rond terugdringing van het aantal wachtgelders
bij kunnen dragen aan een kwaliteitsverbetering van het onderwijs?Antwoord: Investeren in onderwijs is beter dan geld uitgeven aan uitkeringen.
Het terugdringen van wachtgelduitgaven draagt dus op zichzelf bij aan kwaliteitsverbetering
van het onderwijs. De instrumenten die gericht zijn op het verminderen van
wachtgelduitgaven kunnen op zichzelf belemmeringen vormen voor de vrijheid
van instellingen bij het organiseren van het onderwijs. De mate waarin dat
soort belemmeringen verantwoord zijn, moet afgewogen worden tegen de opbrengst
van die maatregelen. Veel belangrijker is echter om te zoeken naar instrumenten
die zowel bijdragen aan de terugdringing van wachtgelduitgaven
als aan de kwaliteit van het onderwijs. Het gaat dan om regelingen gericht
op flexibiliteit, mobiliteit, scholing, sabbatsverlof en seniorenbeleid.Vraag van het lid StellingwerfOnderwerp: Wachtgelden (nr. 23): In hoeverre zijn de meeste wachtgelders
bemiddelbaar?Antwoord: In principe is elke wachtgelder die niet ouder is dan 57,5 jaar,
formeel verplicht om te solliciteren. Dat neemt overigens niet weg dat de
ene wachtgelder, gelet op leeftijd, kennis en vaardigheden, sneller bemiddelbaar
is dan een andere wachtgelder. Uit het zgn. W4-rapport dat de Kamer bij brief
van 6 december 1995 is toegezonden blijkt dat volgens Arbeidsvoorziening 70%
in meer of mindere mate bemiddelbaar en 30% niet bemiddelbaar is met de middelen
van Arbeidsvoorziening. Daarnaast wordt in het onderzoeksrapport «De
jaren tellen» geconcludeerd dat de helft van de wachtgelders «in
principe» gewoon bemiddeld kan worden naar een andere baan». In
dit rapport wordt verder – net als in het W4-rapport – aangegeven
dat 30% van de wachtgelders feitelijk onbemiddelbaar is. De segmentering van
de onderwijsarbeidsmarkt (denominatie, vakgebied, bevoegdheid) en de geringe
mobiliteit beïnvloeden vervolgens voor de bemiddelbaren de kans op het
vinden van een baan negatief. Daarnaast constateren de onderzoekers dat de
wachtgelders zelf in arbeidsvoorwaardelijk opzicht (te) hoge eisen stellen,
waardoor zij minder bemiddelbaar zijn.De gegevens over (on)bemiddelbaarheid laten zich moeilijk in beleid vertalen.
Zou op basis van de aanduiding door arbeidsbemiddelaars er sprake zijn van
uitzonderingsposities voor moeilijk bemiddelbaren dan zou dat wel eens een
aanzuigende werking kunnen hebben binnen het wachtgeld, terwijl de WAO de
daarvoor aangewezen voorziening is. In de discussie met centrales en besturen
in de komende maanden zal naar oplossingen worden gezocht.Vraag van het lid StellingwerfOnderwerp: Wachtgelden (nr. 24): Nu blijkt dat de wachtgeldproblematiek
voor een groot deel een vergrijzingsprobleem is, is het dan niet problematisch
om een herbezettingsbeleid te voeren?Antwoord: Uiteraard is het niet eenvoudig om een adequaat herbezettingsbeleid
te voeren. Thans wordt dit probleem vergroot doordat ouderen die gebruik maken
van de wachtgeldregeling geheel uit het onderwijs verdwijnen. Indien ouderen
op verantwoorde wijze ingeschakeld blijven in het onderwijs wordt een deel
van dit probleem ondervangen. De herbezettingsproblematiek komt alsdan niet
eenzijdig bij jongere personeelsleden terecht met het risico dat ook zij overbelast
raken en voortijdig het onderwijs verlaten. Een goed leeftijdsbewust personeelsbeleid
kan een belangrijke bijdrage aan de oplossing van de gesignaleerde herbezettingsproblematiek
leveren. Dit neemt niet weg dat gezien het grote aantal oudere personeelsleden
naar verwachting additionele maatregelen zijn vereist.Vraag van het lid Van der VliesOnderwerp: Wachtgelden (nr. 25): Het SGP stelt een hardere aanpak van
het wachtgeldprobleem voor:– beperkingen aan verhuisplicht afschaffen;– verplichte acceptatie van een baan.Antwoord: De problematiek blijkt op dit moment niet zozeer te zijn dat
de regelgeving op dit onderdeel ontbreekt of onvoldoende incentives bevat,
maar dat de naleving tot nu onvoldoende door de uitvoeringsorganisatie (USZO)
werd gecontroleerd. De richtlijn passende arbeid uit 1994 maakt het bijvoorbeeld
mogelijk een uitkeringsgerechtigde uiteindelijk te verplichten om van woonplaats
te veranderen naarmate zijn werkloosheid langer voortduurt. In deze richtlijn
is bovendien geregeld dat een uitkeringsgerechtigde een aangeboden passende
baan op straffe van een sanctie op de uitkering dient te aanvaarden. De omscholingsplicht
is in het BWOO opgenomen. Mijn doelstelling is dan ook om met de uitvoeringsinstelling
zodanige afspraken te maken dat het beleid ook volledig conform de regelgeving
wordt uitgevoerd. Onlangs heeft CBE Consultants in opdracht van mij een rapport
uitgebracht om te komen tot een optimalisatie van de werkprocessen. Wanneer
dat proces is voltooid kan opnieuw naar de bestaande regelgeving gekeken worden.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: Decentralisatie huisvesting BVE (nr. 26): Wat zijn de financiële
consequenties van het in overeenstemming brengen van de afschrijvingssystematiek
en de bekostigingssystematiek? (Naar aanleiding van OKF-BVE-Wet)Antwoord: De reden waarom ik gekozen heb voor een andere afschrijvingsmethodiek
voor de verevening dan voor de structurele bekostiging is uitvoerig toegelicht
in de Nota naar aanleiding van het verslag. De financiële consequenties
van een amendement waarbij de afschrijving voor de verevening wordt bepaald
op lineaire wijze zijn de volgende. Bij de door mij voorgestane gemengde afschrijving
bedraagt de restwaarde van de gebouwen per 31 december 1994 f 1 674 239 254.
Worden de gebouwen lineair afgeschreven dan bedraagt de restwaarde per die
datum f 1 201 904 440. Een verschil van f 472 334 814.
De structureel benodigde middelen nemen daardoor volgens de met het veld overeengekomen
systematiek per dezelfde peildatum met bijna f 38 mln. per jaar toe.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Basis en voortgezet onderwijs (nr. 27): Is de staatssecretaris
bereid te erkennen dat de materiële bekostiging voor primair en voortgezet
onderwijs tekortschiet? Is zij bereid met een herstelplan te komen om de gaten
te dichten?Antwoord: De elementen van de materiële bekostiging voor het primair
onderwijs zijn omschreven en de prijs daarvan wordt jaarlijks bijgesteld.Bij kostendekkendheid gaat het om de vraag of de bekostiging voorziet
in de redelijke behoeften van een in normale omstandigheden verkerende school.Het uitgavenniveau van 1990 in het voortgezet onderwijs is bij invoering
van het nieuwe bekostigingssysteem materieel (BSM) in 1993 als uitgangspunt
genomen. De evaluatie van BSM voor het voortgezet onderwijs heeft tot de conclusie
geleid dat in 1995 de bekostiging aan de krappe kant was. De beleidsnota BSM gaat dan ook uit van een structurele verhoging van het jaarlijkse
budget met 52 miljoen vanaf 1 augustus 1998. Daarmee is de materiële
bekostiging op peil gebracht en schiet dus niet te kort.In de periode 1 januari 1997 tot 1 augustus 1998 wordt een incidentele
impuls van 50 miljoen gepleegd om aan de huidige knelpunten tegemoet te komen.
Dit is met name bestemd voor het onderhoudsprobleem bij oudere schoolgebouwen.Vraag van het lid Liemburg Onderwerp: po/vo; jeugd in beweging
(nr. 28): Wat heeft het voor zin om samen met het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport f 5,2 miljoen te stoppen in een project Jeugd in Beweging
terwijl de plaats van dat bewegen in schoolverband wordt bedreigd?Antwoord: Ik deel niet de opvatting van de PvdA dat in de basisschool
het bewegingsonderwijs wordt bedreigd. Het gaat er niet om of dit vak wordt
gegeven door een vakleraar of een groepsleraar, maar of dit vak goed wordt
onderwezen. Het inspectierapport over de kwaliteit van het aanbod van het
bewegingsonderwijs is op 15 februari 1996 met de Kamer besproken. Uit dit
rapport valt op te maken dat dit onderdeel van het onderwijs op de basisschool
op een aantal punten voor verbetering vatbaar is. De projectgroep «Jeugd
in Beweging» die onlangs van start is gegaan, is onder andere gevraagd
naar aanleiding van dit inspectierapport en de resultaten van het CITO-project
Periodieke Peiling van het Onderwijs (PPON) voor lichamelijke oefening op
de basisschool met voorstellen te komen hoe de kwaliteit van dit onderwijs
geoptimaliseerd kan worden. Ik wacht deze voorstellen met veel belangstelling
af. Verder verwijs ik naar de discussie over de brief inzake «Jeugd
in Beweging» die ik samen met de staatssecretaris van VWS met de kamer
heb gevoerd...Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: Bekostiging primair en voortgezet onderwijs (nr. 29): Is de
onderwijsinspectie voldoende toegerust voor het geven van informatie aan de
Tweede Kamer over de materiële bekostiging of komt er een budget voor
het doen van onafhankelijk onderzoek?Antwoord: Na opheffing van de Adviesgroep Londo en de Normeringscommissie
zal ik voor informatie over de materiële bekostiging in verband met de
evaluatie in het primair en voortgezet onderwijs, eens in de vijf jaar, een
extern onderzoeksbureau inschakelen. Het beleggen van die taak bij zo'n extern
bureau vormt naar mijn oordeel een garantie voor onafhankelijk onderzoek.Voorts zullen in het voortgezet onderwijs de jaarlijkse uitgaven van alle
scholen voor materiële exploitatie nauwlettend gevolgd worden op basis
van de financiële verslaglegging door de instellingen en vergeleken worden
met hun inkomsten.Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: Primair/Voortgezet onderwijs algemeen (nr. 30): Bij welke onafhankelijke
instantie kan de Kamer voortaan terecht voor informatie over de materiële
bekostiging? (Naar aanleiding van opheffing van de adviescommissie Londo en
de Normeringscommissie voor het voortgezet onderwijs)Antwoord: Zoals afgesproken bij de wetsbehandeling, zal ik na opheffing
van de Adviesgroep Londo en de Normeringscommissie voor informatie over de
materiële bekostiging in verband met de evaluatie in het primair en voortgezet
onderwijs, eens in de vijf jaar, een extern onderzoeksbureau inschakelen.
Het beleggen van die taak bij zo'n extern bureau vormt naar mijn oordeel een
garantie voor onafhankelijk onderzoek.Voorts zullen in het voortgezet onderwijs de jaarlijkse uitgaven van alle
scholen voor materiële exploitatie nauwlettend gevolgd worden op basis
van de financiële verslaglegging door de instellingen en vergeleken worden
met hun inkomsten.Vraag van het lid LiemburgOnderwerp: Primair/Voortgezet onderwijs; bekostiging (nr. 31): Het toegezegde
Bekostigingsoverleg is nog nooit bijeen geweest. Hoe zit dit nu precies?Antwoord: Het Bekostigingsoverleg is ten behoeve van het primair onderwijs
in 1995 een paar keer bijeen geweest om te komen tot een standpuntenbepaling
over de voorstellen tot verdere vereenvoudiging van het Londostelsel. Op 14
september 1995 heeft er afsluitend overleg plaatsgevonden. Dit overleg heeft
mede geleid tot het indienen van een Nota van wijziging op het Wetsvoorstel
vereenvoudiging Londo.Ten behoeve van het voortgezet onderwijs is het Bekostigingsoverleg in
1996 driemaal bijeen geweest om een advies uit te brengen over de beleidsnota
BSM. De uitkomsten van dat overleg zijn de Kamer toegestuurd bij brief van
1 oktober 1996 (kenmerk VO/FB-96025987).Vraag van het lid SchutteOnderwerp: Decentralisatie huisvesting in primair en voortgezet onderwijs
(nr. 32): Hoe staat het met het overleg tussen VNG en besturenorganisaties
over de doordecentralisatie van de huisvesting in primair en voortgezet onderwijs?Ik neem aan dat het niet zo is dat vanwege de decentralisatie de gemeenten
ontheven zijn van de grondwettelijk verankerde zorgplicht?Antwoord: Het overleg tussen de VNG en de besturenorganisaties over de
doordecentralisatie van de huisvesting zal naar verwachting voor 1 januari
1997 kunnen zijn afgerond. In het kader van dit overleg wordt gesproken over
de verschillende varianten van doordecentralisatie. In de meest vergaande
variant komt de totale verantwoordelijkheid voor de huisvesting te liggen
bij een bevoegd gezag van een bijzondere school. Algehele doordecentralisatie
kan uitsluitend plaatsvinden als zowel de gemeente als het betrokken bevoegde
gezag zich daarin – en in de condities waaronder deze doordecentralisatie
geschiedt – kunnen vinden. Op deze wijze is verzekerd dat gemeenten
zich niet onttrekken aan hun zorgplicht en dat een bevoegd gezag alleen met
de bij doordecentralisatie behorende verantwoordelijkheden kan worden belast
als het dat wenst.Vraag van het lid SchutteOnderwerp: Inkomensgevolgen WTS (nr. 33): Kunnen bij het onderzoek naar
de inkomensgevolgen van de vrijwillige ouderbijdrage ook de inkomensgevolgen
betrokken worden van recente maatregelen in de sfeer van de WTS en de WSF?Antwoord: Neen. Dit is een zaak van geheel andere orde, immers de Wet
Tegemoetkoming Studiekosten en de Wet Studiefinanciering kennen geen tegemoetkoming
voor deze vrijwillige bijdragen.Vraag van het lid StellingwerfOnderwerp: Bestuur (nr. 34): Is het Kabinet bereid om actie te ondernemen
op het punt van de erkenning van de evangelische stroming als een volwaardige
richting?Antwoord: Het is niet in overeenstemming met de onderwijsregelgeving om
over te gaan tot het in zijn algemeenheid erkennen van richtingen in het onderwijs.
Wel kan het bepalen van een standpunt over de richting van een school van
belang zijn als er prognoses over het aantal leerlingen moeten worden beoordeeld
dat een school zal bezoeken. Dit doet zich voor als er concrete verzoeken
worden ingediend bij de Rijksoverheid om tot bekostiging van een nieuwe school
over te gaan, dan wel verzoeken worden ingediend tot voortzetting van de bekostiging
van een school die onder de instandhoudingsnorm zit. Naar aanleiding van het
advies van de Onderwijsraad genaamd «Richtingvrij en richtingbepalend»
zal ik overigens eind november 1996 een beleidsnotitie aan de Kamer zenden,
waarin wordt voorgesteld het richtingselement los te laten bij beslissingen
ten aanzien van stichting en instandhouding van scholen.Vraag van het lid Van der VliesOnderwerp: Primair onderwijs WSNS (nr. 35): Welk bedrag komt er in het
kader van Weer Samen Naar School bovenop de 2%-formatiegarantie beschikbaar
en waar komt dat terecht?Antwoord: In het kader van het WSNS-akkoord «De volgende fase»
is met de WSNS-akkoordpartners de afspraak gemaakt dat de speciale school
voor basisonderwijs in een samenwerkingsverband van het Rijk, naast een basisbekostiging
voor alle leerlingen, zogenoemde zorgformatie zal ontvangen voor 2% van het
aantal leerlingen van het samenwerkingsverband.In de Uitwerkingsnotitie WSNS die op 20 juni jl. met de Kamer is besproken
is aangegeven op hoeveel (zorg)middelen zowel de basisscholen als de speciale
scholen voor basisonderwijs kunnen rekenen. Basisscholen ontvangen per bekostigde
ongewogen leerling een gelijk aantal formatierekeneenheden (indicatief gaat
het om 0,28 fre's) en een variërend aantal afhankelijk van de schoolgrootte
(zie punt 2.1 van hoofdstuk V van de notitie). Speciale scholen ontvangen
per leerling een basisbekostiging van ca. 9 fre's voor het aantal ingeschreven
leerlingen en ca. 14 fre's zorgmiddelen voor 2% van het aantal leerlingen
binnen het samenwerkingsverband (zie punt 3.1 van hoofdstuk V van de notitie).
Wat betreft de materiële bekostiging zijn in de notitie bedragen opgenomen
(zie hoofdstuk VII, punt 1.1 en 2.1).Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Aanpassing scholenbestand (nr. 36): Waar blijft de reactie
van de staatssecretaris onderwijs op het advies van de Onderwijsraad over
de aanpassing van het scholenbestand aan de voorkeuren van ouders?Antwoord: Deze reactie zal medio november in de Ministerraad worden behandeld,
zodat zij naar verwachting eind november aan de Kamer kan worden aangeboden.Vraag van het lid SchutteOnderwerp: Bestuur (nr. 37): Wordt er met het veld overleg gevoerd over
het advies «Richtingvrij en Richtingbepalend» van de Onderwijsraad,
alvorens er beleidskeuzen worden gemaakt?Antwoord: Bij de aanbieding van het advies van de Onderwijsraad aan de
Kamer in mijn brief van 31 januari jongstleden, heb ik aangekondigd dat het
kabinet een beleidsreactie op dit advies aan de Kamer zou sturen. Inmiddels
bevindt de standpuntbepaling van het kabinet zich in een afrondende fase.
Naar verwachting zal de beleidsnotitie over aanpassing van het scholenbestand
aan de voorkeuren van ouders eind november aan de Kamer worden aangeboden.
Deze notitie zal ook in het onderwijsoverleg PO/VO worden besproken. Over
de resultaten hiervan zal ik de Kamer informeren.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Primair onderwijs; bestuurlijke vernieuwing (nr. 38): Wat is
de beleidsreactie van de minister op het «gedwongen kleurverschieten»?Antwoord: De beleidsnotitie over aanpassing van het scholenbestand aan
de voorkeuren van ouders zal medio november in de ministerraad worden besproken
en naar verwachting eind november aan de Kamer worden aangeboden. In deze
notitie zal ook worden ingegaan op de kwesties van het van kleur verschieten
en de ondergrens van 200 leerlingen bij schoolstichting in het basisonderwijs.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: Voortgezet onderwijs (nr. 39): Hoe denken de bewindslieden
concreet invulling te geven aan de noodzaak om de Tweede Kamer sobere toch
deugdelijke informatie te verschaffen over de implementatie van de plannen
voor vbo/mavo/vso en havo/vwo?Antwoord: In het voorstel tot wijziging van de WVO staat voor het vbo/mavo/vso-traject
aangegeven op welke momenten de Kamer zal beschikken over evaluatiemateriaal
met betrekking tot het leerwegondersteunend onderwijs en het praktijkonderwijs.
Voor de invoering van de leerwegen zal een adviesronde ingezet worden rond
de nieuwe examenprogramma's. Het resultaat daarvan wordt ter kennis gebracht
van de Kamer.De operatie herschikking vbo-afdelingen kent ook een aantal evaluatiemomenten,
waarop de Kamer kennis neemt van de rapportages van de regievoerder en de
provincies.Tenslotte zal nog overlegd worden over financiële aspecten en rechtspositionele
zaken. Notities hierover worden in het po/vo-overleg besproken en daarna in
ieder geval ter kennisneming aan de Kamer voorgelegd.Met betrekking tot het beleidsproces profielen havo/vwo is de Kamer tot
nu steeds nauwkeurig op de hoogte gehouden van de voortgang, door middel van
brieven, beleidsreacties op adviezen etc. Het is de bedoeling dit ook in het
vervolgproces te doen. Zo zullen de Kamer nog bereiken een plan voor de om-
en nascholing (zeer binnenkort), een voorstel voor de doorstroming vwo-wo
en havo-hbo met een reactie daarop, concepten van aanpassing in het inrichtingsbesluit
en het examenbesluit en de door Cito «geformaliseerde»
examenprogramma's.Het ligt in de rede de Kamer verder nauwkeurig op de hoogte te houden
van de implementatie. Die valt echter pas na 1 augustus 1998.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: Bekostiging (nr. 40): Bij de invoering van de lump sum in het
voortgezet onderwijs is geen bekostigingsoverleg gevoerd, als gevolg waarvan
zich nu invoeringsproblemen (kunnen) voordoen.Welke zijn de overwegingen om al dan niet een bekostigingsoverleg te voeren?
Een klankbordgroep kan dit overleg toch niet vervangen of overbodig maken?Antwoord: De in 1993 gestarte bekostigingsbesprekingen over de invoering
van de lump sum VO hebben plaatsgevonden in de toen daarvoor bestaande overlegcircuits,
cq. de SCOW en de CB. In overleg met deze gremia is afgesproken de systematiek,
de overgang van FBS naar lump sum en de personele gevolgen van het nieuwe
bekostigingsstelsel in een kleiner verband verder uit te werken. Dit overleg
vond plaats in het zogenaamde «Afstemmingsoverleg» en betrof de
effecten van de nieuwe bekostiging op scholen voor voortgezet onderwijs. In
goed overleg is afgesproken dat problemen rond invoering van de lump-sum zoals
die zich medio dit jaar bleken voor te doen besproken zouden worden in het
«Afstemmingsoverleg». Het huidige begrip «Bekostigingsoverleg»
is eerst in 1995 ontstaan, samenhangend met de instelling van het Onderwijsoverleg.
Materieel gezien was het hiervoor genoemde afstemmingsoverleg in wezen gelijk
aan bekostigingsoverleg.Wijzigingen in de bekostigingssystematiek worden vanaf augustus 1996 dan
ook in het Bekostigingsoverleg besproken. De eerste bijeenkomst van dit Bekostigingsoverleg
heeft in augstus 1996 plaatsgevonden in het kader van de evaluatie van BSM.
De Tweede Kamer is o.a. over de resultaten van dit overleg door middel van
mijn brief VO/FB-96025987 van 1 oktober jl. geïnformeerd.Vraag van het lid DijksmaOnderwerp: Leerlingwezen/middelbaar beroepsonderwijs (nr. 41): Welke nadere
stappen gaat de minister zetten om de kwaliteit van praktijkleerplaatsen te
verbeteren, b.v. door erkenning van ondernemingen als leerbedrijf?Antwoord: Onder de WEB hebben de landelijke organen de taak de kwaliteit
van praktijkleerplaatsen (beroepspraktijkvormingsplaatsen; BPV-plaatsen) te
bevorderen.De landelijke organen:1. stellen criteria vast voor de beoordeling van de kwaliteit van BPV-plaatsen2. maken deze criteria bekend in de Staatscourant3. beoordelen BPV-plaatsen in bedrijven op grond van deze criteria4. zetten een register op van leerbedrijven met goedgekeurde BPV-plaatsen5. maken gezamenlijk het register van leerbedrijven openbaar.Op 1 januari 1997 zullen de criteria voor beoordeling van de kwaliteit
van BPV-plaatsen voor de eerste maal worden gepubliceerd; op 1 mei 1997 wordt
het register van leerbedrijven voor de eerste maal gepubliceerd.Daarnaast is door mij als stimulans de prijs voor het beste leerbedrijf
ingesteld. Deze prijs zal begin 1997 voor het eerst worden uitgereikt, op
voordracht van een jury bestaande uit vertegenwoordigers van sociale partners
en onderwijsinstellingen.Vraag van het lid DijksmaOnderwerp: BVE; leerlingwezen/middelbaar beroeps onderwijs (nr. 42): Welke
nadere stappen gaat de minister zetten om het aantal praktijkleerplaatsen
te vergroten?Een aantal belangrijke stappen is al gezet. Ik doe met name op de Wet
Vermindering Afdracht en op het convenant dat met de Landelijke Organen Beroepsonderwijs
is afgesloten, waarin streefcijfers ten aanzien van de beroepspraktijkvormingsplaatsen
zijn opgenomen.Het effect van deze maatregelen wordt in kaart gebracht via een monitor
waarvan de eerste resultaten medio 1997 bekend zullen zijn.Vraag van het lid DijksmaOnderwerp: BVE; leerlingwezen (nr. 43): Kan de fiscale faciliteit voor
het leerlingwezen aantrekkelijker gemaakt worden voor kleine ondernemingen
door ook een negatieve aanslag mogelijk te maken?Antwoord: Bij de behandeling van het Wetsvoorstel Vermindering afdracht
loonbelasting en premies voor de volksverzekeringen (WVA) vorig jaar is reeds
gesproken over de mogelijkheid van een negatieve afdracht voor m.n. kleine
ondernemingen. Kleine werkgevers die slechts één of enkele leerling-werknemers
in dienst hebben zouden namelijk mogelijk niet in aanmerking komen voor de
volledige afdrachtskorting omdat hun afdracht loonbelasting en premie voor
de volksverzekeringen niet toereikend zouden zijn. Destijds is reeds aangegeven
dat aan de keuze voor het fiscale instrument inherent is dat niet verder gegaan
kan worden dan de door de werkgever verrichte afdrachten.Vraag van het lid Van VlietOnderwerp: BVE; leerlingwezen (nr. 44): Wat vindt de minister van het
idee om het leerlingwezen aantrekkelijker te maken door flexibiliteit en programma's
op maat, zoals de twee maal twee jaar werkgarantie in de bouw?Antwoord: Het aantrekkelijker maken van het leerlingwezen heeft voor mij
een hoge prioriteit. Door de fiscale faciliteit, het convenant Versterking
Leerlingwezen, de ROC-vorming en het introduceren van doorstroommogelijkheden
naar het HBO zijn belangrijke stappen gezet. Ook meer flexibiliteit en programma's
op maat kunnen een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van het
leerlingwezen, mits uiteraard deze flexibiliteit en maatwerk bijdragen aan
het opleiden tot de erkende kwalificatieniveaus. In 1997 zal in samenwerking
met de Vereniging Landelijke Organen Beroepsonderwijs (Colo), waarin het bedrijfsleven
vertegenwoordigd is, worden bezien welke verdere versterking van het leerlingwezen
gewenst is, varianten zoals door u voorgesteld kunnen daarbij in de beschouwingen
worden betrokken.Vraag van het lid Van VlietOnderwerp: BVE; Leerlingwezen (nr. 45): Gaat het nu slecht, goed of beter
met het leerlingwezen sinds de invoering van de fiscale facilitering?Antwoord: Na een periode waarin het slecht ging met het leerlingwezen
(een daling van 21.500 leerlingen in de periode 1991–1995) gaat het
nu beter met het leerlingwezen. Mede dankzij de activiteiten van circa 200
zgn. Branche-regio combinaties (BRC's), is in het cursusjaar 1995/96 de daling
van de instroom in de meeste opleidingssectoren gestopt. In deze BRC's participeren
LOB's, instellingen en RBA's en worden op regionaal niveau afspraken gemaakt
over het stimuleren van de instroom in het leerlingwezen, het voorkomen en
bestrijden van (jeugd)werkloosheid.Het gaat echter nog niet goed genoeg met het leerlingwezen, dat is de
reden waarom de fiscale maatregel werd genomen. In dat kader heb ik onlangs
het convenant Versterking Leerlingwezen met de landelijke organen voor het
beroepsonderwijs gesloten.In dit convenant nemen de landelijke organen een inspanningsverplichting
op zich om in het cursusjaar 1996/97 een verdere uitbreiding van het aantal
nieuw tot stand te komen leerovereenkomsten te realiseren in het leerlingwezen.Op dit moment is het nog niet goed mogelijk om de kwantitatieve effecten
van deze maatregel goed onderbouwd in beeld te brengen.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: BVE (nr. 46): Wanneer mogen we de hoofdlijnen-notitie bekostiging
BVE na 2000 tegemoet zien?Antwoord: Dit voorjaar is aan de Tweede Kamer de notitie «Bekostigingsmodel
Beroepsonderwijs 2000» gestuurd. In de komende periode zal in overleg
met het veld worden overlegd over de verdere uitvoering hiervan. Onderwerpen
die daarbij aan bod komen, zijn: de verhouding tussen de input- en outputparameters,
het aantal te hanteren prijzen in het model en de verhouding prijs–prestatie.
De Tweede Kamer zal over de voortgang van het overleg worden geïnformeerd.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: BVE (nr. 47): Is de minister bereid middelen over te hevelen
van de landelijke organen naar de instellingen ten behoeve van de begeleidingstaken?Hoe groot becijfert de minister het bedrag dat met deze overheveling gemoeid
zal zijn?Antwoord: In het Sebastiaan-akkoord tussen de landelijke organen en de
BVE-instellingen is afgesproken dat de verschuiving van taken in het kader
van de WEB geen budgettaire gevolgen heeft voor de partijen en dus budgettair
neutraal zal plaatsvinden. Overigens is er met de vertegenwoordigers van de
landelijke organen en de instellingen afgesproken om over enkele jaren na
invoering van de gewijzigde taakverdeling te onderzoeken of een verschuiving
tussen het macrobudget van landelijke organen en instellingen noodzakelijk
is.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Hoger onderwijs; algemeen (nr. 48): Wat wil de minister doen
met de Eindrapportage van de werkgroep hoger onderwijs (werkgroep-Verberg)?Antwoord: Op 11 juli 1996 heb ik de Tweede kamer, namens het kabinet,
de kabinetsreactie op de eindrapportage van de werkgroep «Hoger onderwijs»
(werkgroep Verberg) aangeboden. Deze werkgroep is ingesteld in het kader van
het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (MDW), met als
opdracht om de positie van het niet-bekostigde hoger onderwijs zo volledig
mogelijk te vergelijken met die van bekostigde instellingen, vast te stellen
in hoeverre het wenselijk is deze verschillen weg te nemen en welke stappen
daartoe zouden moeten worden gezet. De werkgroep doet een reeks van aanbevelingen,
waarvan ik er hier kort een drietal aanduid. Om de transparantie van het stelsel
van hoger onderwijs te bevorderen zou de aanwijzing niet alleen moeten plaatsvinden
op het niveau van de instelling, maar moet worden aangevuld met aanwijzing
op het niveau van de opleiding. Ter verhoging van de macro-doelmatigheid beveelt
de werkgroep aan dat de Adviescommissie Onderwijsaanbod (ACO) in haar toetsing
van nieuwe bekostigde opleidingen ook het aanbod van aangewezen hoger onderwijs
betrekt. Om de concurrentiepositie van bekostigde instellingen te versterken
beveelt zij aan dat de decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden in het hoger
onderwijs wordt voortgezet.In haar reactie geeft het kabinet aan dat het de aanbevelingen van de
werkgroep volgt en dat ik zal zorgdragen voor de uitvoering ervan. Zo zal
de wijziging van de aanwijzingssystematiek en de macro-doelmatigheidstoetsing
worden meegenomen in de wetgeving HOOP. Over de decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden
heb ik onlangs toegezegd dat ik de kamer daarover in juni 1997 zal informeren.
Over deze en andere elementen uit kabinetsreactie wil ik graag mijn standpunt
bepalen na overleg met HBO-Raad, VSNU en vertegenwoordigers van het aangewezen
onderwijs.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Wetenschappelijk onderwijs (nr. 49): Past een specifieke maatregel
als f 20 mln. voor hoogleraren in de vergroting van de autonomie van
universiteiten?Hoe denkt de minister deze autonomie te vergroten?Antwoord: Ja.De bedoelde maatregel beperkt de autonomie van de universiteiten niet.
Het is een faciliteit die niet wordt opgelegd, maar waarvan de instellingen
desgewenst gebruik kunnen maken.Gezien het majeure probleem van vergrijzing van het hooglerarenkorps in
sommige disciplines, is inzet van jonge, talentvolle, potentiële opvolgers
van oudere hoogleraren noodzakelijk. Daarom acht ik, naast de inspanningen
die de universiteiten zelf reeds verrichten om het probleem van de vergrijzing
aan te pakken, deze tijdelijke stimuleringsregeling op zijn plaats.Vergroting van autonomie van de universiteiten, voorzover het betreft
het arbeidsvoorwaardenbeleid, vindt plaats door verdergaande decentralisatie
van de arbeidsvoorwaardenvorming.Over de mogelijkheden van volledige decentralisatie van arbeidsvoorwaardenvorming,
in het verlengde van het overleg dat ik met uw Kamer mocht voeren over het
advies van Van Kemenade, vinden thans gesprekken met de VSNU plaats.Bij de beleidsimpuls inzake het aanstellen van jonge hoogleraren is de
emancipatiedoelstelling betrokken. De universiteiten verrichten zelf de selectie
van kandidaten volgens de geldende procedures. In de «Regeling
voor versnelde instroom van hoogleraren» is onder het punt selectie
van de beoogde hoogleraar aangegeven dat van de universiteit wordt verwacht
dat zij zich bij haar selectiebeleid mede laat leiden door het streven de
aanwezigheid van vrouwen in wetenschappelijke topposities te vergroten.Vraag van het lid KoekkoekOnderwerp: Wetenschappelijk onderwijs (nr. 50): Staat het onderzoek bij
de universiteiten alleen ten dienste van het onderwijs of wordt dit als een
zelfstandige taak van de universiteiten gezien?Antwoord: In de WHW is een omschrijving gegeven van de taakopdracht aan
universiteiten, namelijk het verzorgen van wetenschappelijk onderwijs en het
verrichten van wetenschappelijk onderzoek.In mijn speech bij gelegenheid van de opening van het academisch jaar
aan de Rijksuniversiteit Leiden betrok ik de stelling dat de ideale universiteit
een onderwijsuniversiteit is. Daarmee bracht ik mijn overtuiging tot uitdrukking
dat kennis niet op zich bestaat; kennis wordt geproduceerd om anderen erin
te laten delen. «Onderzoek staat ten dienste van het ontwikkelen van
talenten van studenten....», stelde ik, maar niet: universitair onderzoek
staat nietalleen ten dienste van de concrete onderwijstaak
van de universiteit. De strekking van de passage in zijn geheel is dat hoogwaardig
onderzoek een voorwaarde is voor hoogwaardig academisch onderwijs. De passage
wordt dan ook als volgt afgesloten: «Onderwijs en onderzoek zijn dan
ook nauw verweven: schering en inslag. In de ideale universiteit blijkt dat
uit de bagage van de afgestudeerde».Vraag van het lid Van VlietOnderwerp: Kwaliteit en bestudeerbaarheid (nr. 51): Waarom is de vertrouwelijke
rapportage van de Inspectie betreffende het alsnog goedkeuren van de aangepaste
«Kwaliteit Management Plannen» niet openbaar gemaakt?Antwoord: Toezending van de rapportage achtte ik, mede gelet op de positieve
conclusie van het advies, niet noodzakelijk. Er is echter ook geen bezwaar
tegen publicatie van het advies. Bijgaand ontvangt u de desbetreffende rapportages
van de Inspectie (Zie bijlage).Vraag van het lid De VriesOnderwerp: Kwaliteit en studeerbaarheid (nr. 52): Wat gaat de minister
doen aan die instellingen die nog niet hebben voldaan aan een deugdelijk kwaliteitsmanagementplan?Hoeveel instellingen hebben nog geen groen licht rond het kwaliteitsmanagementplan?Hoe gaat de minister de instellingen behandelingen die niet aan de voorwaarden
hebben voldaan rond verhoging van de kwaliteit en verbetering van de organisatie
van het onderwijsaanbod.Antwoord: Zoals in de brief van 22 oktober 1996 aan de Tweede Kamer is
gemeld, beschikken alle universiteiten en hogescholen inmiddels over een kwaliteitsmanagementplan
dat in voldoende mate voldoet aan de gestelde eisen.Vragen van het lid Van der VliesOnderwerp: Studiefinanciering (nr. 53): Moet de discussie over de toekomst
van het MBO/SF-stelsel niet tegelijk met die over het HO/SF-stelsel worden
gevoerd?Antwoord: Deels gebeurt dat ook. Het rapport van de commissie Kruse zal
ongetwijfeld een belangrijke rol spelen in het toekomstdebat over de studiefinanciering.
Voorts is de voorzitter van deze commissie tevens lid van het voorzitterscollege
bij het toekomstdebat. Een en ander laat onverlet dat het advies ook een eigen
traject kent. Het kabinet heeft de commissie in dat kader gevraagd over haar
tweede advies overleg te plegen met de meest betrokken partijen, waaronder
sociale partners, en wel voor 1 januari en daarover mij te rapporteren.Vragen van het lid KoekkoekOnderwerp: Wetenschappelijk onderwijs; onderzoekscholen (nr. 54): De minister
heeft het plan van NWO en universiteiten voor onderzoekscholen naast zich
neergelegd. Hoe ziet de minister de eigen verantwoordelijkheid van de opstellers
van dit plan?Antwoord: Ik heb geen enkel plan terzake de onderzoekscholen van NWO en
universiteiten naast mij neergelegd. Integendeel, ik ben vergaand tegemoet
gekomen aan het voorstel voor onderzoekscholen dat NWO, VSNU en KNAW hebben
ingediend. Overigens stel ik voor het debat hierover te voeren als wij het
hebben over het Wetenschapsbudget op 25 november a.s.Vragen van het lid Van VlietOnderwerp: Decentralisatie huisvesting (BVE) (nr. 55): Is de minister
bereid de waarde van de gebouwen afzonderlijk te bepalen bij de decentralisatie
van de huisvesting in het beroepsonderwijs?Antwoord: Bij de decentralisatie wordt ten behoeve van het in gelijke
uitgangspositie brengen van de instellingen de waarde van gebouwen en terreinen
normatief per afzonderlijke school bepaald. In het rapport Berenschot wordt
opgemerkt dat daarbij wel rekening wordt gehouden met het jaar van stichting/ingebruikneming
van de gebouwen maar niet met tussentijdse renovaties. Met het BVE-veld is
overeengekomen dat bij de waardebepaling van gebouwen in eigendom alleen oppervlakte,
bouwaard en bouwjaar maatgevend zijn. Aantoonbaar is dat jaarlijks veel is
geïnvesteerd in renovaties. Daaraan kan de conclusie worden verbonden
dat de gerenoveerde gebouwen in eigendom een gemiddeld hogere restwaarde hebben
dan volgens de normatiek van de decentralisatie huisvesting BVE lijkt. In
de beleidsreactie op het rapport Berenschot zal hier nader op worden ingegaan.Vragen van het lid Van der VliesOnderwerp: BVE; decentralisatie huisvesting (nr. 56): De minister wordt
gevraagd om het uitstel van de OKF/BVE nog eens goed te overwegen gezien de
vervelende gevolgen voor scholen met (ver)bouwplannen per 1-1-1997.Antwoord: Ik heb geconcludeerd dat invoering per 1-1-97 niet mogelijk
is. Het is nog immer mijn voornemen om de OKF zo spoedig mogelijk in te voeren.
Dat geldt met name het vervallen van het economisch claimrecht en de toevoeging
van de huisvestingsmiddelen aan de lump-sum. Omdat tegelijkertijd in het kader
van invoering WEB en de ROC-vorming veel van de scholen wordt gevraagd, heb
ik bij nota van wijziging voorgesteld de oprichting van het
waarborgfonds eerst in de loop van 1997 te doen plaatsvinden en de effectuering
van de verevening uiterlijk in 1998.Vraag van het lid CornieljeOnderwerp: Decentralisatie huisvesting (nr. 57): Waarom is de monitoring
van de implementatie van de decentralisatie van de huisvesting PO/VO niet
in bijlage 10 (beleids- en evalutie-onderzoek) opgenomen?Antwoord: Bij de totstandkoming van de begroting was de vormgeving van
deze monitoring nog niet afgerond. Bijlage 10 richt zich op de periode 1996/1997.
In het volgend overzicht zal deze activiteit wel worden opgenomen.BIJLAGE BIJ VRAAG 51Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Rijksuniversiteit
LeidenEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan beantwoordt nu in voldoende mate aan de door
de Stuurgroep gestelde eisen.Enkele toelichtende opmerkingenHet opnieuw overgelegde kwaliteitsmanagementplan is in belangrijke mate
verbeterd doordat er nu analyses/diagnoses per faculteit/opleidingen zijn
opgenomen. Hierbij is aandacht besteed aan de door de Stuurgroep verlangde
onderwerpen. Bij iedere faculteit komen systematisch steeds weer dezelfde
onderwerpen aan de orde. Het instellingsdeel van het oorspronkelijke kwaliteitsmanagementplan
is echter in hoofdzaak onveranderd gebleven. Dit betekent dat de samenhang
tussen de facultaire delen en het instellingsdeel matig is. Met andere woorden
het instellingsdeel is qua onderwerpskeuze niet herkenbaar afgestemd op de
facultaire bijdragen. Voorts komen de instellingsprioriteiten weinig terug
in de facultaire delen, facultaire prioriteiten leiden als regel tot expliciete
aanvragen uit het Studeerbaarheidsfonds.1 oktober 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Technische
Universiteit EindhovenEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan beantwoordt nu aan de door de Stuurgroep
gestelde eisen.Enkele toelichtende opmerkingenDe herziene versie van het kwaliteitsmanagementplan kenmerkt zich door
een systematische behandeling van de vereiste onderwerpen per opleiding alsmede
een methodische benadering per onderwerp. Dit laatste houdt in dat steeds
weer een benadering gevolgd wordt waarin de elementen beschrijving, diagnose
en veranderingsdoelstellingen successievelijk aan de orde komen. Tevens wordt
duidelijk aan welke veranderingsdoelstellingen de projectaanvragen ten laste
van het Studeerbaarheidsfonds gekoppeld worden. De opleidingsdelen worden
afgerond met een instellingsdeel, waarin eenzelfde ordening als bij de opleidingsdelen
is aangebracht en dat duidelijk gebaseerd is op die delen.In de gevolgde benadering heeft de instelling geen plaats gevonden voor
afzonderlijke aandacht voor de landelijke prioriteiten, in dit geval de informatietechnologie.Desalniettemin constateert de inspectie dat de instelling er in korte
tijd in geslaagd is een zeer bevredigend kwaliteitsmanagementplan op te stellen,
dat – naar het College van Bestuur aankondigt – een goede basis
is voor het verder te voeren interne overleg.1 oktober 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Vrije Universiteit
AmsterdamEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan beantwoordt nu in voldoende mate aan de door
de Stuurgroep gestelde eisen.Enkele toelichtende opmerkingenMet de overlegging van een overzicht dat de instelling heeft opgesteld
voor de Bestuurscommissie van de vereniging voor christelijk wetenschappelijk
onderwijs is in belangrijke mate tegemoet gekomen aan een essentiële
tekortkoming van het kwaliteitsmanagementplan. In dit overzicht wordt aan
de hand van een vaste rubricering, grotendeels overeenkomend met onderwerpen
die in het kwaliteitsmanagementplan aan de orde zouden moeten worden gesteld,
een beschrijving gegeven van de stand van zaken bij de faculteiten/opleidingen
van de instelling. Dit houdt in, dat nu voldoende informatie over de onderwerpen
studeerbaarheid, studiebegeleiding, onderwijsresultaten en interne kwaliteitszorg
gepresenteerd wordt.Een bezwaar van de overgelegde informatie is, dat deze niet als in alle
opzichten tegemoetkomend aan de eisen van de Stuurgroep kan worden beschouwd.
De informatie was echter als zodanig ook niet bedoeld. Als gevolg daarvan
schiet de overgelegde informatie soms in inhoudelijk en analytisch opzicht
tekort. Zo ontbreekt bijvoorbeeld systematisch aandacht voor studiebelemmerende
factoren. Bij de verschillende wel behandelde aandachtspunten ligt sterk de
nadruk op beschrijving en minder op diagnose en remedie (veranderingsdoelstellingen).
De samenhang met het kwaliteitsmanagementplan komt eigenlijk alleen tot uiting
door de opneming van de projecten waarvoor de instelling een aanvraag voor
het Studeerbaarheidsfonds heeft ingediend.1 oktober 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Hogeschool
voor Economische Studies, RotterdamEindoordeelHet KMP voldoet nu in voldoende mate aan de eisen van de stuurgroep.Enkele toelichtende opmerkingenIn het bijgestelde KMP zijn nu per opleiding heldere analyses en diagnoses
opgenomen; er is onder meer gebruik gemaakt van resultaten van visitaties.Er is in het vernieuwde KMP duidelijker sprake van een relatie tussen
diagnoses en verbeterprioriteiten.De beïnstrumentering en organisatie zijn summier weergegeven.1 oktober 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Hogeschool
voor Economische Studies, AmsterdamEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan voldoet nu aan de door de Stuurgroep gestelde
eisen.Enkele toelichtende opmerkingenDe hogeschool heeft diverse aanvullende documenten ingediend.De aanvullingen en verduidelijkingen met betrekking tot diagnose, rendementen
en studeerbaarheid en draagvlak en overtuigingsstrategie maken dat thans aan
de gestelde eisen is voldaan, mede gelet op het voornemen deze aspecten te
betrekken bij de implementatie van het integrale systeem van kwaliteitszorg.
De nadere beschrijving van de activiteiten met betrekking tot werving en selectie
van studenten is adequaat.27 september 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Amsterdamse
Hogeschool voor de Kunsten, AmsterdamEindoordeelHet KMP voldoet nu in voldoende mate aan de eisen van de stuurgroep.Enkele toelichtende opmerkingenIn het KMP zijn per faculteit/opleiding analyses en diagnoses opgenomen
waaruit de verbetervoorstellen in het algemeen logisch voortvloeien.Voor het bijgestelde KMP is een behoorlijk draagvlak verkregen. Ook is
er meer werk gemaakt van het vormgeven van een overtuigingsstrategie.De beïnstrumentering en organisatie van de verbetertrajecten zijn
in het KMP aangegeven.Per faculteit/opleiding is aandacht voor de versterking van het systeem
van interne kwaliteitszorg.1 oktober 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Hogeschool
van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans, 's-GravenhageEindoordeelHet KMP voldoet nu in voldoende mate aan de eisen van de stuurgroep.Enkele toelichtende opmerkingenIn het bijgestelde KMP zijn nu per opleiding heldere analyses en diagnoses
opgenomen; er is onder meer gebruik gemaakt van resultaten van visitaties.Er is in het vernieuwde KMP duidelijker sprake van een relatie tussen
diagnoses en verbeterprioriteiten.De beïnstrumentering en organisatie zijn summier weergegeven.1 oktober 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Christelijke
Hogeschool voor de kunsten Constantijn Huygens, KampenEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan voldoet nu aan de door de Stuurgroep gestelde
eisen.Enkele toelichtende opmerkingenHet ingediende supplement behandelt die onderwerpen die in de eerste versie
door de inspectie gemist worden. Bovendien heeft het supplement meer duidelijkheid
verschaft over de relatie tussen de diagnose van de eigen situatie en de voorgestelde
verbeterplannen, in het bijzonder wat betreft de verbeterplannen voor de faculteiten
Beeldende Kunst en Vormgeving en Drama. Inmiddels heeft het KMP ook de instemming
van de medezeggenschapsraad gekregen.26 september 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Rijkshogeschool
IJselland, DeventerEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan voldoet nu aan de door de Stuurgroep gestelde
eisen.Enkele toelichtende opmerkingenHet bijgestelde plan komt op de belangrijkste punten tegemoet aan de kritiek
van de inspectie op de eerste versie. Het KMP bevat thans wel een diagnose
op opleidingsniveau voor de meeste opleidingen.De beschrijving van de totstandkoming van het plan geeft de inspectie
het vertrouwen dat in algemene zin het kwaliteitszorg-beleid van de instelling
over voldoende draagvlak binnen de instelling beschikt.26 september 1996Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Christelijke
Hogeschool Windesheim, ZwolleEindoordeelNu de resultaten van een eerste analyse op opleidingsniveau zijn toegevoegd
is er sprake van een KMP dat in voldoende mate voldoet aan de door de Stuurgroep
gestelde eisen.Enkele toelichtende opmerkingenDe opleidingsdiagnose verloopt in twee fasen.De resultaten van de eerste fase zijn nu aangeleverd.Daarin wordt een scherpe en volledige analyse gegeven van de ontwikkeling
waarin de kwaliteitszorg in elke afzonderlijke opleiding zich bevindt. Die
analyse levert enerzijds een extra onderbouwing voor de reeds ingediende opleidingsoverstijgende
projecten. Anderzijds wordt duidelijk waar en waarom opleidingsmanagers de
zwakke plekken verwachten die de tweede fase, de meer inhoudelijke analyse
zal opleveren.Op basis hiervan zullen vóór 1 april 1997 op opleidingsniveau
toegespitste verbeterplannen worden ingediend.16 september 1996Algemene conclusie en oordeel kwaliteitsmanagementplan
Stichting Hoger Onderwijs Zuid-Nederland, incl. Hogeschool HemelrijkenEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan (KMP) beantwoordt in voldoende mate aan de
eisen van de Stuurgroep.Positieve puntenHet KMP is vooral een beleidsdocument. Het bevat een goed overzicht van
beleidskeuzes. De opbouw van het KMP lijkt logisch; beleidskeuzen worden gepresenteerd
en toegelicht; er wordt een verbinding gelegd met de verbetervoorstellen en
de inhoud van de projecten. Ook de uitvoeringscondities waaronder het een
en ander moet geschieden zijn beschreven.Kritische puntenAan de onderwijsresultaten, rendementen, instroom, uitstroom en studieduur
zou meer expliciete aandacht geschonken kunnen zijn.Algemene conclusie kwaliteitsmanagementplan Hogeschool
Domstad, UtrechtEindoordeelHet kwaliteitsmanagementplan voldoet nu aan de door de Stuurgroep gestelde
eisen.Enkele toelichtende opmerkingenDe overtuigingsstrategie is voldoende uitgewerkt.De prioriteiten vloeien logisch voort uit de diagnoses.Er is een duidelijk onderscheid aangebracht tussen wat de hogeschool zelf
gaat doen en wat in interactief verband gedaan wordt.20 september 1996 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-1511-1544.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl