Behandeling van het verslag van het schriftelijk overleg van de commissie voor Financiën met de staatssecretaris van Financiën (31205, 31206, letter M) over de uitvoering van de motie-Biermans c.s. inzake de verhoging van de kansspelbelasting (31205, 31206, letter F)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1450-1469

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-07-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 35, pagina 1450-1469

24-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31205Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31206Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 24 juni 2008)Pagina 1469-1470
Presentie en opening (dinsdag 24 juni 2008)Pagina 1449-1449
Behandeling van het wetsvoorstel Wet tuchtrechtspraak accountants (30397); het wetsvoorstel Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap ter invoering van een verklaring van verbondenheid, en tot aanpassing van de regeling van de verkrijging van het Nederlanderschap na erkenning (30584, R1811), en van drie andere wetsvoorstellen (30853, 30929 en 31085)Pagina 1449-1449
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 24 juni 2008)Pagina 1470-1471
Behandeling van het verslag van het schriftelijk overleg van de commissie voor Financiën met de staatssecretaris van Financiën (31205, 31206, letter M) over de uitvoering van de motie-Biermans c.s. inzake de verhoging van de kansspelbelasting (31205, 31206, letter F)Pagina 1450-1469
Stemmingen over het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling over het uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht (31012) en het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling inzake het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten (31013)Pagina 1450-1450

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 102 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het verslag van het
schriftelijk overleg van de commissie voor Financiën met de staatssecretaris
van Financiën (31205,31206, letter M) over
de uitvoering van de motie-Biermans c.s. inzake de verhoging van de kansspelbelasting
(31205,31206, letter F).De beraadslaging wordt geopend.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Vorige week deed ik het verzoek aan deze Kamer om de staatssecretaris
te interpelleren over de afhandeling van de motie-Biermans c.s. De coalitiepartijen
reageerden als door een wesp gestoken. Zij blokkeerden het verzoek, dat door
bijna de helft van deze Kamer werd gesteund: een unieke actie. De coalitiepartijen
schrijven hiermee geschiedenis. De brief hadden zij al de prullenbak doen
zien, maar deze verfrommelde brief gebruikten zij alsnog om een plenair debat
te arrangeren. Dat is een weinig elegante gang van zaken, edoch, het zij zo.
Positief punt is natuurlijk dat de coalitiepartijen door een plenair debat
aan te vragen blijkbaar eindelijk de ernst van de zaak inzien en mee zullen
interpelleren.Vandaag discussiëren wij dus opnieuw over het Belastingplan 2008
en wel over het onderdeel over de kansspelbelasting voor speelautomaten. De
aanleiding is de brief van de staatssecretaris van 6 juni jongstleden.
In die brief gaat de staatssecretaris in op de motie-Biermans van 18 december
2007. Die motie is bijna Kamerbreed ondersteund; alleen de SGP en de ChristenUnie
stemden tegen. Het is hun vergeven. In mijn bijdrage ga ik allereerst in op
de wijze van afhandeling van de motie door de staatssecretaris en vervolgens
op de inhoudelijke reactie van de staatssecretaris op de motie.De staatssecretaris neemt de ondernemers uit de speelautomatenbranche
niet serieus. Allereerst niet bij het ontwerpen van het Belastingplan. Daarom
is als overweging in de motie opgenomen: "overwegende dat over dat voorstel" –
en bedoeld wordt het voorstel tot de zeer forse verhoging van kansspelbelasting
voor speelautomaten – "nauwelijks overleg met de sector heeft plaatsgevonden".
Hij heeft de branche en de Eerste Kamer niet serieus genomen bij de uitvoering
van de motie. De motie is op 18 december 2007 aangenomen.
Al op 20 december 2007 laat de staatssecretaris in Het Financieele Dagblad
optekenen dat de Eerste Kamer het Belastingplan wel als geheel heeft aanvaard.
Met andere woorden: aan de voorstellen inzake de verhoging van de kansspelbelasting
voor speelautomaten verandert niets meer. Op 31 januari 2008 weigert
de staatssecretaris in te gaan op het verzoek tot overleg van de brancheorganisatie
van speelautomaten. Zijn motivatie was dat het aannemen van de motie onverlet
heeft gelaten dat de Eerste Kamer het Belastingplan 2008 heeft aangenomen.
Het Belastingplan heeft inmiddels kracht van wet gekregen en het onderdeel
kansspelbelasting zal per 1 juli 2008 in werking treden.Woorden van dezelfde strekking lezen wij in een brief van 31 januari
2008 aan JVH gaming bv, namelijk: "Een en ander betekent dat nader overleg
niet zal leiden tot een voorstel van het kabinet tot wetswijziging."
In een e-mailbericht van 18 maart 2008 meldt de staatssecretaris aan
de heer Wijsman, secretaris van de VAN: "Deze maatregel zal per 1 juli
2008 ingaan. In dat feit zal de uitvoering van de in de Eerste Kamer aangenomen
motie-Biermans geen wijziging brengen." Op 27 maart 2008 vindt dan
toch eindelijk een gesprek plaats tussen de staatssecretaris en de VAN, echter
zonder resultaat.Bij brief van 6 mei 2008 vraagt de commissie voor Financiën
naar de status van de uitvoering van de motie. Bij brief van 22 mei 2008
stelt de commissie nadere vragen aan de staatssecretaris. Op 3 juni 2008
ontvangen de eigenaren van kansspelautomaten een brief met de mededeling dat
zij vanaf 1 juli 2008 kansspelbelasting moeten gaan inhouden. Deze Kamer
wordt vervolgens eerst per brief van 6 juni 2008 geïnformeerd over
de uitvoering van de motie.Tot slot. De staatssecretaris zegt het geagendeerde overleg met de VAN
van gisteren af vanwege het prepareren voor het debat van vandaag.Mevrouw de voorzitter. De leden van de VVD-fractie zijn gelet op deze
gang van zaken van mening dat de staatssecretaris de uitvoering van de bijna
Kamerbreed gesteunde motie niet serieus heeft genomen of in elk geval niet
serieus ter hand heeft genomen. Ik stel daarom de volgende vragen aan de staatssecretaris: 1. Is de staatssecretaris van mening dat hij de uitvoering van de motie
serieus ter hand heeft genomen en, zo ja, hoe motiveert hij die mening?2. Is het waar dat de staatssecretaris ondanks het feit dat daarvan in
de motie impliciet wordt uitgegaan, geen eigen onderzoek naar de aannemelijke
effecten op de bedrijfsvoering van de exploitanten heeft gedaan? Als deze
aanname waar is, waarom heeft het dan zo lang geduurd voordat hij de Kamer
inzicht geeft over de uitvoering van de motie? Welke activiteiten heeft de
staatssecretaris zelf ontplooid in het licht van de uitvoering van de motie?3. De branchevereniging heeft een aantal rapporten laten opstellen
dat de aannemelijke gevolgen beschrijft. De staatssecretaris doet de conclusies
af als interpretaties van KPMG-cijfers. Wat vindt de staatssecretaris van
de brief van 13 juni 2008 van Ernst & Young ter zake? Hoe kwalificeert
de staatssecretaris zijn eigen conclusies? Waarom moeten wij geloven dat zijn
conclusies juist zijn en die van KPMG, Ernst & Young en Berenschot niet?Ik ga nu over tot de inhoudelijke behandeling van de motie-Biermans. De
kern van de motie staat verwoord in de volgende overweging: "overwegende
dat een reële dreiging bestaat dat grote economische schokken van deze
maatregel uitgaan en faillissement voor een groot aantal exploitanten dreigt".
Vervolgens wordt overwogen: "overwegende, dat een dergelijk effect nooit
het gevolg mag zijn van belastingmaatregelen". Hierna wordt de staatssecretaris
verzocht om alvorens tot invoering over te gaan, aan de Kamer inzicht te geven
in de aannemelijke effecten op de bedrijfsvoering van de exploitanten. Bij
brief van 6 juni 2008 rapporteert de staatssecretaris over zijn interpretaties
en meent daarmee uitvoering te geven aan de motie.De VAN heeft een aantal rapporten laten maken. Ik vat de belangrijkste
conclusies daarvan samen. 1. Volgens KPMG is de rek uit de in 2005
ingezette kostenreductie.2. Volgens KPMG leiden de belastingmaatregelen
voor de speelautomatenbranche tot een daling van de winst met 108 mln. naar
een verlies van 3 mln. Voor de horeca daalt de winst van 13 mln. naar een
verlies van 13 mln. De amusementscentra zien hun winst dalen van 95 mln. naar
10 mln.3. Volgens KPMG daalt de winst van de branche, rekeninghoudend
met de belastingmaatregelen en het per 1 juli in werking tredende rookverbod,
tot een verlies van 67 mln. Daarvan is het verlies voor de horeca 28 mln.
en voor de amusementscentra 39 mln.4. KPMG noemt nog een aantal andere
belangrijke niet gekwantificeerde gevolgen. Ik noem er slechts enkele: effecten
op de werkgelegenheid, effecten op de aanleverende bedrijven en vermindering
van de vennootschapsbelasting.5. Ernst & Young berekent de waardevernietiging
van de branche ten gevolge van de belastingmaatregelen op bijna 650 mln. en
op ruim 1 mld. als rekening wordt gehouden met het rookverbod.6.
Berenschot acht het aannemelijk dat 25% van de exploitanten, zijnde
150 tot 200 ondernemingen, failliet gaat of het bedrijf gedwongen beëindigt.7. Berenschot gaat ervan uit dat de maatregelen leiden tot illegaliteit
en meer oncontroleerbare gokverslaving.8. Berenschot vraagt zich
af of de maatregelen wel zullen leiden tot een verhoging van de totale belastingopbrengsten.De staatssecretaris heeft zijn eigen interpretaties gemaakt. Die veranderen
het beeld dat hij had bij de behandeling van het Belastingplan in de Eerste
Kamer niet, zo zegt hij. Die conclusie doet er, gelet op de motie, echter
niet toe. De leden van de Eerste Kamer verwachtten indertijd ook al dat de
gevolgen draconisch zouden zijn. Juist daarom is de motie zo breed gesteund.
Alle onderzoeken bevestigen die verwachting. Hoe reageert de staatssecretaris
daarop? Weglek naar de illegaliteit zal hij bestrijden. Dat mag hem ook geraden
zijn! En wat gaat die bestrijding kosten? Dan debiteert hij nog enkele open
deuren. Hij zal zich binnen de wettelijke kaders coulant opstellen. Wat wil
hij anders?Zijn oplossingen zijn: de branche moet meer omzet genereren dan wel de
kosten terugbrengen. Kan de staatssecretaris, gelet op de aan de branchevereniging
uitgebrachte adviezen, aangeven hoe? Volgens die rapporten keldert de omzet
en is de rek uit de kostenreductie.Verder noemt hij het toestaan van spelen met tegoeden van chipkaarten.
Wanneer mag dat, zo vragen de leden van de VVD-fractie hem en wie draagt de
kosten van de ombouw van de automaten? Tot slot doet hij de suggestie om het wettelijk toegestane maximale gemiddelde
uurverlies te verhogen. Hoe denkt de minister van Justitie hierover? Wat is
zijn reactie op de door de diverse instanties, waaronder Jellinek in de brief
van 9 juni 2008 en de Stichting AGOG in de brief van 21 juni 2008,
geschetste gevolgen hiervan?Mevrouw de Voorzitter. Ik heb nog enkele vragen voor de staatssecretaris. 1. De sector alsook het Nederlands Meetinstituut en de Verslavingszorg
hebben aangegeven dat de verhoging van het uurverlies niet tot de beoogde
omzetstijging leidt; wel tot een toename van de gokverslaving. Deelt de staatssecretaris
deze conclusies en welke consequenties verbindt hij daar dan aan voor de invoering
van de belastingmaatregel?2. De staatssecretaris stelt dat de exploitant
maar met de mede-exploitant moet gaan heronderhandelen over het verdelingspercentage.
Dit percentage is doorgaans vastgelegd in langlopende contracten. Waarom denkt
de staatssecretaris dat die contracten open zijn te breken? Koninklijke Horeca
Nederland heeft al aangegeven, zijn leden te adviseren niet in te gaan op
voorstellen tot aanpassing van het verdelingspercentage. Waarom is er eigenlijk
geen verhaalsmogelijkheid voor de exploitant in de wet opgenomen? Is de staatssecretaris
zich ervan bewust dat als verhaal niet mogelijk is, er een heffing van 58%
neerslaat bij exploitanten?3. Ernst & Young berekent de waardedaling
van de branche op ca. 650 mln. De staatssecretaris acht dit blijkbaar geen
schokeffect. Wanneer is hiervan dan naar zijn mening wel sprake? En mag ik
daar ook de mening van het CDA en de PvdA over weten?4. Welke waarde
hecht de staatssecretaris aan de verwachting van Berenschot dat 150 tot 200
bedrijven gedwongen moeten stoppen met hun bedrijf?En wat vindt de
staatssecretaris van de aangekondigde ontslagen?5. Wat zijn de gevolgen
voor de onderhavige belastingmaatregel als de opbrengst per saldo voor de
staat negatief is?6. Een van de uitgangspunten van het kansspelbeleid
van de overheid is dat de exploitatie rendabel moet zijn om een vlucht in
de illegaliteit te voorkomen. Hoe beoordeelt de staatssecretaris dit in het
licht van de conclusies van de onderzoeksbureaus?7. Deloitte heeft
in een brief van 11 juni 2008 een alternatieve dekking middels een progressief
kansspelbelastingtarief uitgewerkt. Wat is de visie van de staatssecretaris
hierop?8. Wat is de mening van de staatssecretaris over de brief
de dato 26 mei 2008 van Europarlementariër Toine Manders en Charlie
McCreevy, commissioner for Internal Market and Services?9. Spigthoff
maakt in zijn brief van 19 juni 2008 melding van ernstige strijdigheden
in de nieuwe belastingheffing voor kansspelautomaten met Europees recht. Wat
is de reactie van de staatssecretaris hierop?Voorzitter. De leden van de VVD-fractie zijn, zoals uit het voorgaande
mag blijken, absoluut ontevreden over de reactie van de staatssecretaris op
de motie. Zijn reactie is nietszeggend en in het geheel niet onderbouwd. Hij
spuit slechts loze kritiek op degelijke rapporten van gezaghebbende onderzoeksbureaus.
Zelf heeft hij geen serieus onderzoek gedaan. Hij neemt de Eerste Kamer niet
serieus, niet door de wijze van reageren en niet door de waardeloze inhoud
van zijn reactie.Al met al is het duidelijk dat de staatssecretaris met open ogen toekijkt
hoe het failliet van een bedrijfstak nadert, een failliet dat hij in wezen
zelf veroorzaakt. Hij kijkt toe hoe het kalf verdrinkt, monitort dat en stelt
zich waarschijnlijk te zijner tijd de vraag hoe hij het verdrinken had kunnen
voorkomen. De leden van de VVD-fractie willen daarvoor geen verantwoordelijkheid
dragen, niet in december 2007 en ook niet in juni 2008. Ze dienen dan ook
een motie in om de staatssecretaris op andere gedachten te brengen.De voorzitter:Door de leden Biermans, Rosenthal, De Graaf, Hermans, Broekers-Knol, Schaap,
Swenker en Van Kappen wordt de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de motie-Biermans c.s. d.d. 18 december 2007 is aangenomen;overwegende dat de Kamer van mening is dat een (nieuwe) belastingmaatregel
niet mag leiden tot een (mogelijk) faillissement van een (behoorlijk) deel
van de sector;overwegende dat er door de sector een alternatief voorstel op tafel is
gelegd;spreekt als haar mening uit dat de invoering van het nieuwe belastingvoorstel
voor de kansspelen wordt uitgesteld tot 1 januari 2009 teneinde te bezien
of het alternatieve voorstel per die datum ingevoerd kan worden,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt letter N (31205,31206).De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Ik bedank u, maar zeker ook de Kamer dat ik het woord heb
mogen voeren.De voorzitter:Daarvoor hoeft u mij niet te bedanken, want het is het recht van ieder
lid om hier het woord te voeren.De heer Reuten (SP):Het Belastingplan 2008 is aangenomen door de Tweede en de Eerste Kamer.
Om deze motie uit te kunnen voeren, moeten niet alleen wij maar ook de overkant
een wetswijziging behandelen. U bent het overigens toch wel met mij eens dat
hiervoor een wetswijziging nodig is?De heer Biermans (VVD):Ongetwijfeld.De heer Reuten (SP):Dat kan toch niet binnen een week?De heer Biermans (VVD):Het Belastingplan in aangenomen in 2008. Ik ga ervan uit
dat de staatssecretaris overtuigd is door mijn betoog en dat hij zo snel mogelijk
een wetswijziging indient die tegemoet komt aan wat ik in de motie vraag.De heer Reuten (SP):Volgens mij is de motie helemaal loos.De heer Leijnse (PvdA):Voorzitter. Na het betoog van de heer Biermans had ik eigenlijk verwacht
dat hij in tweede termijn een motie van afkeuring, zo niet een motie van wantrouwen
zou indienen. Hij dient nu een heel andere motie in en die zullen wij gedurende
de rest van het debat bestuderen.Toen het Belastingplan 2008 door de Kamer werd aangenomen, was al duidelijk
dat de kansspelbelasting van 29% op speelautomaten op 1 juli 2008
zou ingaan. In zekere zin was dat ook redelijk, want alle andere kansspelen,
ook de vergelijkbare kansspelen in casino's, waren al onder het tarief van
29% gebracht. Bovendien zouden ook de illegale internetkansspelen en –
dat was toen nog mogelijk – de legale internetkansspelen onder dat regime
worden gebracht. Verder was voor de sector in het voorstel voorzien in uitstel
van de inwerkingtreding van 1 januari naar 1 juli. Dat was bedoeld
om de sector ruimte te geven om zich aan te kunnen passen. Dat is bewust gedaan,
omdat zowel de Kamer als de regering besefte dat een belastingheffing van
29%, komende vanuit het btw-regime van 19%, een aanzienlijke
lastenverzwaring voor de sector van de speelautomaten is en een aanslag op
het rendement van de sector als geheel.In de besluitvorming, waarvan de consequenties dus van het begin af aan
duidelijk waren, was niet helemaal duidelijk wat de exacte gevolgen zouden
zijn voor het rendement van de sector, hoe die gevolgen verdeeld zouden worden
over de onderdelen van de sector, hoe hard die zouden bijten en wat de mogelijkheden
van de sector zijn om zich aan te passen aan het nieuwe fiscale regime. Daarom
heeft een aantal fracties, waaronder de mijne, de motie-Biermans gesteund,
waarin verzocht wordt om een nader onderzoek naar de effecten.In de stemverklaring van de heer Essers, mede namens de fractie van de
PvdA, is duidelijk gemaakt dat deze motie het ingaan van de kansspelbelasting
per 1 juli onverlet zou laten. Wij wilden onderzoek naar de mogelijke
gevolgen om daarover nader met elkaar te kunnen spreken. Dat laat onverlet
dat op dat moment duidelijk was dat die kansspelbelasting op 1 juli zou
ingaan.Na enig aandringen van onze kant heeft de regering nu geantwoord. Uit
dit antwoord blijkt dat er meer actuele gegevens op tafel zijn gekomen. Door
het onderzoek over 2006, dat door de branche zelf is geëntameerd, zijn
nieuwe rendements- en exploitatiegegevens bekend geworden. Daar is ook nader
onderzoek naar gedaan. De staatssecretaris heeft verder ook zelf enig onderzoek
laten verrichten naar de exploitatie van speelautomaten in de horeca. De uitkomsten
van deze onderzoeken bevestigen eigenlijk het beeld dat de Kamer al had: er
is sprake van een aanzienlijke lastenverzwaring, waardoor met name de exploitatie
van speelautomaten in de horeca het zeer moeilijk krijgt. De staatssecretaris kondigt in zijn brief enkele kleine maatregelen aan,
die een beetje soelaas zouden kunnen bieden, bijvoorbeeld het spelen met chipkaarten
in plaats van met baar geld en de mogelijkheid om het maximumuurverlies te
indexeren. Dat zijn echter betrekkelijk kleine maatregelen, die wellicht enig
soelaas zullen bieden, maar zeker niet het beeld wegnemen dat er sprake is
van een behoorlijke lastenverzwaring.De kern van de brief is echter dat over de toekomstige ontwikkeling van
de exploitatie op dit moment geen geldige uitspraken gedaan kunnen worden.
Die ontwikkeling zou namelijk afhankelijk zijn van de wijze waarop de branche
zich instelt op het nieuwe fiscale regime. De stoet van fiscalisten, accountants
en advocaten die door de branche is opgetrommeld, doet hierover geen uitspraken.
Al die onderzoeken moeten een hoop geld hebben gekost, maar in feite heeft
men op het punt van de toekomstberekeningen – het vooruitzicht van de
branche – weinig anders te melden dan de veronderstelling dat er geen
aanpassingen komen en dat de kostenstructuur en de opbrengstverdeling gelijk
blijven. Met name met betrekking tot de automaten in de horeca zal de winst
in 2006 geheel verdwijnen.Het uitgangspunt van deze berekeningen is natuurlijk niet realistisch.
Wij gaan er niet van uit dat een ondernemende branche geheel stil blijft zitten
als zoiets gebeurt. Wij gaan ervan uit dat ondernemerschap getoond wordt.
De vraag is wat de ruimte en de marges voor dat ondernemerschap zijn. Ik meen
dat de brief van de regering een adequaat antwoord is op de motie van de heer
Biermans. Daarmee is echter niet alles gezegd. Uit de stukken wordt duidelijk
dat de exploitatie van automaten in de horeca structureel verlieslatend dreigen
te worden. Dit heeft vooral te maken met de tamelijk genereuze vergoeding
die horeca-exploitanten nu krijgen uit de opbrengst van de automaten en waartegenover
buitengewoon weinig reële extra kosten staan. Ik stel hierover een paar
vragen aan de staatssecretaris. Begrijp ik het goed dat de situatie nu zo
wordt dat de automatenexploitant van de volledige bruto-opbrengst van de automaat,
dus van de inleg min de uitkering aan de speler, eerst 29% kansspelbelasting
moet betalen en vervolgens nog een substantieel bedrag moet afstaan aan de
horeca-exploitant, die geen belasting afdraagt over zijn opbrengst? Zou het
in dat geval niet rechtvaardiger zijn om de horeca-exploitant afzonderlijk
te belasten over zijn deel van de bruto-opbrengst en dus de automatenexploitant
alleen 29% te laten betalen over de opbrengst minus zijn afdracht aan
de horeca-exploitant, omdat dat in feite zijn opbrengst uit de automaat is?
Ik vraag mij af of dit niet met een eenvoudige correctie van de grondslag
kan worden bereikt. Ik zeg daar gelijk bij, als de staatssecretaris tegenwerpt
dat de opbrengst voor de horeca-exploitant moeilijk is vast te stellen, dat
eventueel met een genormeerde – in feite een forfaitaire – opbrengst
kan worden gewerkt om tot een betere benadering te komen van de belastingheffing
op de feitelijk aan de automatenexploitant toekomende opbrengst van de automaten.Een andere vraag betreft de mate waarin de automatenexploitanten op korte
termijn beperkt zijn in hun mogelijkheden om de vergoeding aan de horeca-exploitanten
te verminderen en aldus meer ruimte te scheppen in het beeld. Veelal liggen
die vergoedingen vast in langlopende contracten. Mijn vraag aan de regering
is of de wijziging van het fiscale regime voldoende grond oplevert
voor het openbreken van deze contracten. Indien dit niet het geval is en de
contracten dus doorlopen, kan dan bij de Belastingdienst op enigerlei wijze
bij de uitvoering van de wet rekening worden gehouden met de klemsituatie
die dan ontstaat bij sommige van de kleinere exploitanten?Ik zie de antwoorden van de regering met belangstelling tegemoet.De heer Reuten (SP):Mevrouw de voorzitter. Bij de behandeling van het Belastingplan 2008 werd
in deze Kamer de motie-Biermans c.s. over de kansspelbelasting voor speelautomaten
aanvaard. Deze motie had een opmerkelijke vorm. Ik neem aan dat hierbij geen
opzet aan de orde was en het een vormfout betrof. In de motie werden namelijk
overwegingen geponeerd en vervolgens werd om nadere informatie gevraagd. Het
bleef echter onduidelijk tot wie deze motie gericht was. De regering, het
kabinet of de staatssecretaris werd expliciet in het geheel niets gevraagd.
Nu is de staatssecretaris van Financiën zo vriendelijk geweest, te veronderstellen
dat de motie aan hem gericht was en hij heeft daar als zodanig op gereageerd.
Nog afgezien van de vormfout was deze motie inhoudelijk niet zeer krachtig.
In essentie werd gevraagd om het geven van inzicht in de aannemelijke effecten
van de invoering van kansspelbelasting voor speelautomaten op de bedrijfsvoering
van de betreffende exploitanten. Er werd dus om nadere informatie gevraagd.
Er werd met name niet gevraagd om het terugschroeven van de belasting indien
de vermoedelijke effecten bijvoorbeeld desastreus zouden zijn voor deze exploitanten.
De medeondertekenaars van het CDA en de PvdA hebben dit laatste in hun stemverklaring
van 18 december 2007 nog eens onderstreept. Senator Leijnse heeft die
zojuist herhaald.De heer Biermans (VVD):Voorzitter, ik stel de heer Reuten graag de volgende vraag. Is de zin "overwegende
dat een dergelijk effect nooit het gevolg mag zijn van belastingmaatregelen"
niet duidelijk en krachtig genoeg?De heer Reuten (SP):Dat is een overweging. Er wordt verder geen enkele vraag gesteld.De VVD-fractie maakt bij monde van woordvoerder Biermans nogal stampij
over de uitvoering van de motie, maar de VVD-fractie zelf heeft als opsteller
van de motie slechts gevraagd om wat erin staat, namelijk om informatie, niet
om verdere actie. Volgens de letter van de motie had deze informatie pas op
30 juni – volgende week maandag, de dag voor de invoering van deze
belasting – verstrekt hoeven te worden; nadere actie was dan echter
onmogelijk geweest. Door pas op 5 en 21 mei te vragen naar de uitvoering
van de motie – de commissie Financiën deed dit op verzoek van senator
Biermans – had de VVD-fractie kunnen weten dat herziening van het Belastingplan
op dit punt in feite afgesneden was omdat de tijdspanne te kort was voor een
gang naar de Tweede Kamer en vervolgens naar de Eerste. Het lijkt er dus sterk
op dat het debatje dat wij nu voeren – interpellatie of niet –
loos is. Niemand maakt er sier mee en zeker niet de VVD-fractie die hier vandaag
in feite laat zien dat zij, indien zij al iets had willen bereiken, een halfjaar
lang, van 18 december tot nu, op dit punt inadequaat en ineffectief geopereerd
heeft. Met een variant op het spreekwoord: veel rumoer doch weinig wol.Mevrouw de voorzitter. Naar het oordeel van de SP-fractie heeft de staatssecretaris
de motie-Biermans uitgevoerd. Daar was weinig kracht voor nodig omdat de motie
weinig krachtig was. Formeel is de zaak wat mijn fractie betreft hiermee afgedaan.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik stel graag nog één, betrekkelijk
eenvoudige vraag aan de heer Reuten. Waarom heeft de SP-fractie de motie gesteund
als deze inhoudsloos en krachteloos was?De heer Reuten (SP):Dat ga ik nu zeggen. Ik was dat overigens al van plan mevrouw de voorzitter,
dus u kunt mijn spreektijd door laten lopen.De voorzitter:Daar ging ik al van uit.De heer Reuten (SP):Voorzitter. Er zit niettemin een ander aspect aan de zaak. Die vormde
de reden voor mijn fractie om voor de motie te stemmen. De SP-fractie is geen
fan van de kansspelbranche, maar er is wel meer waar zij geen voorstander
van is. Dat neemt niet weg dat mijn fractie van mening is dat een kabinet
fatsoenlijk moet omgaan met degenen die werken in een, nog steeds, legale
branche. Als een kabinet via de belastingen de markt gaat sturen, dan moet
het dat zodanig doen dat betrokkenen daarvan tijdig op de hoogte zijn zodat
zij hun plan kunnen trekken. In de kansspelautomatenbranche is nu eenmaal
kapitaal geïnvesteerd en de sector biedt werkgelegenheid. Een kabinet
moet betrokkenen dan ook de gelegenheid geven om hun activiteiten, zo nodig,
geleidelijk af te bouwen en over te schakelen naar andere. De vraag om informatie
in de motie was wat mijn fractie betreft bedoeld om het kabinet te confronteren
met de te verwachten effecten van de belastingmaatregel voor deze branche.
Het kabinet moet vervolgens laten weten wat het thans en op langere termijn
met deze branche wil. Graag horen wij van de staatssecretaris wat het plan
is. Deze branche heeft daar, net als iedere andere branche, recht op. Nu al
wil ik zeggen dat een antwoord als zou sturen niet de opzet zijn van de onderhavige
belastingmaatregel, voor ons niet adequaat is. Belastingmaatregelen sturen,
opzet of geen opzet.De heer Biermans (VVD):Gaat hij op basis hiervan de motie steunen die vandaag door de VVD is
ingediend? Daarin vragen wij namelijk ook tijd voor de branche om zich aan
te passen aan de nieuwe maatregelen.De heer Reuten (SP):Die motie kan ik niet steunen, omdat er een wet ligt die is goedgekeurd
door de Tweede en Eerste Kamer. Er kan een wetswijziging komen, maar die kan
niet in een week tot stand komen. Dat is ook mijn kritiek op de VVD-fractie
en u als woordvoerder. Als u iets had willen bereiken, had u voor 1 april
aan de staatssecretaris moeten vragen om informatie te verschaffen. In drie,
vier daaropvolgende maanden was er wellicht nog tijd geweest voor het indienen
van een nieuw wetsvoorstelletje. Dat hebt u echter nagelaten. Daarom is deze
hele actie inadequaat, loos en niet ter zake doende.De heer Biermans (VVD):Mocht de staatssecretaris wel de mogelijkheid hebben om
de maatregel in de tijd op te schuiven, zoals bij de verpakkingsbelasting,
waar de VVD-fractie in december van het vorige jaar ook om gevraagd heeft
omdat zij er faliekant tegen was, of dat er een andere oplossing is om de
gevolgen van deze maatregel met terugwerkende kracht terug te nemen, zal de
SP dan de motie van de VVD willen en kunnen ondersteunen?De heer Reuten (SP):Voor zover ik op de hoogte ben van de Nederlandse wet kan en mag de staatssecretaris
niet besluiten een belastingmaatregel, die in de Tweede en Eerste Kamer is
aanvaard en tot wet is verheven, toch maar niet uit te voeren. De Belastingdienst,
die onder de staatssecretaris valt, mag wel coulance betrachten. Dit staat
ook in de brief. Dat moet echter wel gebeuren binnen de regels van de wet.De heer Biermans (VVD):Ik heb twee mogelijkheden genoemd. De eerste is inderdaad dat de staatssecretaris
de mogelijkheid heeft om de belastingmaatregel op te schuiven. Als dit niet
mogelijk is, heb ik als tweede optie ook in de motie het verzoek gedaan om
met een nieuw wetsvoorstel de maatregelen ingevolge van het Belastingplan
2008, zoals de verhoging van de kansspelbelasting, met terugwerkende kracht
terug te nemen. Dat kan ongetwijfeld.De heer Reuten (SP):Wat mij het meeste spijt aan de hele zaak, is dat u van het begin af aan,
evenals vandaag, bij de branche de indruk hebt gewekt dat deze belastingmaatregel
nog deze week zou zijn terug te draaien. De branche heeft volgens mij tonnen
euro's uitgegeven voor allerlei onderzoeken. Het helpt echter niet, echt niet.
U hebt bij deze branche ten onrechte de indruk gewekt dat daaraan iets te
doen zou zijn. Dat is niet zo en dat spijt mij zeer voor deze mensen. Ik zie
ze ook op de publieke tribune zitten. U denkt wel mooie sier te maken, maar
u bereikt het tegendeel.Mevrouw de voorzitter. Ik wil graag van de staatssecretaris weten of het
in het algemeen toch niet beter is om forse belastingwijzigingen, waar het
in dit geval ook om gaat, stapsgewijs in te voeren, tenzij een schokeffect
het oogmerk is. In het onderhavige geval heeft het de schijn dat een schokeffect
ook de bedoeling was. Ik wil hierover dus graag een nadere verklaring van
de staatssecretaris. Ik doel op de stapsgewijze en schoksmatige belastingmaatregelen
in het algemeen en in dit geval in het bijzonder.Ik zie de antwoorden met belangstelling tegemoet.De heer Ten Hoeve (OSF):Voorzitter. Ik spreek mede namens de fractie van D66. Onze partijen hebben
in december voor het Belastingplan gestemd. Toen hebben wij uitdrukkelijk
ook ingestemd met een zodanige regeling voor de kansspelautomatensector dat
de omzet wordt uitgezonderd van heffing van btw en dat in de plaats daarvan
het verschil tussen de ingelegde en de uitgekeerde gelden wordt belast met
29% kansspelbelasting. Het was op dat moment al duidelijk dat dit voor
de getroffen sector een heel ingrijpende operatie zou worden die de winstmogelijkheden
aanzienlijk zou beperken. Wat dat betreft, geeft de brief van de staatssecretaris
die de reactie geeft op de ook met onze steun aangenomen motie-Biermans, weinig
nieuws. Van onze kant zou er dan ook niet gevraagd zijn om deze plenaire behandeling,
maar nu die er toch is, biedt dat wel de gelegenheid om nog enkele vragen
te stellen naar aanleiding van de brief van de staatssecretaris en alle rapporten
en andere brieven die ons bereikt hebben.Het is duidelijk dat de exploitant/eigenaar die zijn kansspelmachines
in de horeca heeft opgesteld, met verlies gaat draaien, in ieder geval zolang
er geen andere verdeling van de opbrengsten is overeengekomen. Denkt de staatssecretaris
dat er een andere opbrengstverdeling komt? En zo ja, op welke termijn is dat
realistisch? Of is het meest waarschijnlijke gevolg van deze wijze van belasting
heffen dat dit gebruik van kansspelmachines niet meer uit kan, omdat, ook
als er een andere verdeling van de opbrengsten komt, de door de exploitant
te betalen belasting toch altijd ruim uitkomt boven het feitelijke tarief
van 29%? Dat blijft ook dan zo. Mocht dat zo zijn, betekent dit dan
feitelijk dat de staatssecretaris er wel vrede mee heeft dat kansspelautomaten
in gokhallen nog wel, maar in de horeca niet meer in gebruik blijven? Of ziet
hij het anders?De staatssecretaris wil proberen om de inderdaad opeens wel zeer veel
zwaarder belaste sector, op enkele punten tegemoet te komen. Moet de mogelijke
tegemoetkoming dat toegestaan zou kunnen worden dat in speelhallen met geld
op chipkaarten gespeeld mag worden in plaats van met contant geld, ook gezien
worden als een poging om nu de ene inkomstenbron, de horeca, wegvalt, de andere
inkomstenbron, de speelhal, dan in ieder geval nog iets aantrekkelijker te
maken, iets veiliger en ook iets goedkoper in de afhandeling?Maar is dan de andere mogelijke tegemoetkoming, het optrekken van het
maximale gemiddelde uurverlies op de automaten, wel zinvol? Omdat de kans,
zoals blijkt uit eerder opgedane ervaringen, groot is dat daardoor de totale
omzet niet vergroot maar juist verkleind wordt en de ombouw ook nog heel veel
extra kosten meebrengt, zal dat voor de inzet van automaten in de horeca waarschijnlijk
helemaal geen soelaas bieden; en voor de exploitatie van de speelhallen misschien
alleen op langere termijn. Is dan van die maatregel niet het enige te verwachten
effect dat het sommigen zal weerhouden om langer te spelen, maar dat het vooral
diegenen die zichzelf niet in de hand hebben, veel meer geld gaat kosten,
alsook dat het extra stimuleert tot het illegale circuit? Vindt de staatssecretaris
zo'n tegemoetkoming wel zinvol?Verder heb ik nog drie vragen naar aanleiding van het rapport dat wij
mochten ontvangen. Bestaat er volgens de staatssecretaris een risico dat er
sprake zal zijn van een ontbrekende belastinggrondslag, omdat de exploitant
niet degene is die inzet ontvangt en prijzen uitgeeft? Bestaat er volgens
de staatssecretaris een risico dat er geen sprake is van een tijdvak waarover
aangifte gedaan moet worden door de exploitant, omdat hij niet degene is die
gelegenheid tot spelen geeft? Bestaat er volgens de staatssecretaris een risico
dat de beschikbaarstelling van kansspelautomaten door de exploitant aan een
horecaondememer of speelhaluitbater, gezien moet worden als een btw-plichtige
handeling, die niet onder de toegestane btw-vrijstellingen kan vallen?Kan de staatssecretaris misschien in dit verband nog uitleggen wat de
ratio is achter de opeenvolgende wijzigingen in de tariefstelling van de kansspelbelasting:
van 33,33% via 40,85% naar 29%, of ongebruteerd, van 25% via 29% naar 22,5%? En wat gebeurt er dan
in die gevallen met het tarief voor de winnaars van een loterijprijs? Loopt
dat gelijk op, of zou dat gelijk op moeten lopen, of juist niet? Ik wacht
graag op de antwoorden van de staatssecretaris.De heer Essers (CDA):Voorzitter. De vraag die vandaag aan de orde is, is of de regering op
bevredigende wijze uitvoering heeft gegeven aan de motie-Biermans c.s. Deze
motie heeft mijn fractie ondersteund, met de uitdrukkelijke stemverklaring
dat wij met die ondersteuning geen valse verwachtingen bij de speelautomatensector
hebben willen wekken. Het Belastingplan 2008 is immers aangenomen inclusief
de maatregel om vanaf 1 juli 2008 de opbrengst van speelautomaten onder
het regime voor casinospelen in de kansspelbelasting te brengen naar een tarief
van 29%. Wat ons betreft, staat de ratio van deze maatregel –
de gelijke behandeling van het spelen op speelautomaten en van tafelspelen
in casino's – thans niet ter discussie. Daar is al het nodige over gezegd
bij de behandeling van het Belastingplan afgelopen najaar.Wat thans aan de orde is, is of de regering heeft voldaan aan de oproep
van deze Kamer om voordat de maatregel wordt ingevoerd nader onderzoek te
doen naar de financiële en economische gevolgen voor de sector alsmede –
op uitdrukkelijk verzoek van de fracties van PvdA en CDA – naar de kans
dat als gevolg van deze maatregel de clientèle van de legale sector
uitstroomt naar de illegale sector.Op een vraag van de commissie voor Financiën naar de stand van zaken,
later gevolgd door enkele aanvullende vragen, heeft de staatssecretaris bij
brief van 6 juni geantwoord. Uit deze brief en de bijbehorende bijlage
blijkt dat het ministerie van Financiën na de aanvaarding van de motie
een eigen, nader onderzoek heeft ingesteld op basis van het beschikbare cijfermateriaal.
Verder zijn de resultaten van nieuw verschenen onderzoeken uitgebreid nader
geanalyseerd en heeft overleg plaatsgevonden met vertegenwoordigers van de
speelautomatenbranche.Verder is het ministerie van Justitie een onderzoek gestart naar de aard
en omvang van illegale kansspelen. Een rapportage van de eerste fase van dit
onderzoek is inmiddels verschenen; de uitkomsten van de tweede fase worden
eind dit jaar verwacht.Voorts doet de staatssecretaris in zijn brief een aantal handreikingen
naar de sector ter verzachting van de gevolgen van de onderhavige maatregel.
Daar kom ik later in mijn betoog nog op terug.Mijn fractie is van mening dat de regering op adequate wijze uitvoering
heeft gegeven aan de in de motie uitgesproken wens om inzicht te geven in
de aannemelijke effecten op de bedrijfsvoering van de exploitanten. Er is
naar onze mening voldoende tegemoetgekomen aan onze wens om nader onderzoek
te doen naar de financiële en economische gevolgen voor de sector, alsmede
naar de kans dat als gevolg van deze maatregel de clientèle van de
legale sector uitstroomt naar de illegale sector. Ik zal dit in het vervolg
van mijn betoog nader expliciteren.Wel willen wij graag de uitdrukkelijke toezegging van de staatssecretaris
dat hij de Kamer ook in de toekomst op de hoogte zal houden van de concrete
gevolgen van de maatregelen in de kansspelbranche. Dat geldt niet alleen voor
de financiële gevolgen, maar wat mijn fractie betreft uitdrukkelijk ook
voor de gevolgen voor de eventuele uitstroom naar de illegale sector.In zijn brief zegt de staatssecretaris toe dat hij in overleg zal blijven
met de branche over de uitvoering van deze maatregel en dat hij zich regelmatig
zal laten informeren over de concrete gevolgen. In dit verband adviseren wij
de sector van harte om de in de brief van de staatssecretaris gedane handreiking
om in het kader van horizontaal toezicht afspraken te maken met de branche,
te aanvaarden. Een handhavingsconvenant in het kader van horizontaal toezicht
maakt immers werken in het heden mogelijk, waardoor de Belastingdienst snel
door de exploitanten kan worden verwittigd over eventuele knelpunten. Dit
maakt het vervolgens de staatssecretaris weer mogelijk om de Kamer te voorzien
van actuele informatie.Van belang is of de resultaten van de nadere onderzoeken een nieuw licht
op de perspectieven voor de kansspelbranche werpen in vergelijking met de
wetenschap ten tijde van de aanvaarding van het Belastingplan. Dat is volgens
de staatssecretaris niet het geval. Dat betekent dat naar zijn mening het
nadere onderzoek niet wijst op meer nadelige gevolgen voor de sector dan die
reeds bekend waren ten tijde van de aanvaarding van het Belastingplan. Hij
ontkent overigens niet dat sprake is van een forse lastenverzwaring voor de
sector. Wel gaat hij er nog steeds van uit dat de exploitanten van speelautomaten
in horeca en speelautomatenhallen de effecten van deze maatregelen zullen
trachten af te wentelen en dat zij binnen de bestaande regels en afspraken
zullen zoeken naar mogelijkheden om hun omzet uit te breiden, dan wel hun
kosten terug te brengen.In dit verband verneemt mijn fractie graag van de staatssecretaris hoe
groot hij de kans inschat dat de bestaande contracten tussen de horecaondernemer
en de exploitant van de kansspelautomaten ruimte bieden om een deel van de
lastenverhoging af te wentelen op de horecaondernemers, zodat de gevolgen
van de onderhavige fiscale maatregel voor de sector worden gemitigeerd. In
dit verband verwijs ik ook naar de vragen die de heer Leijnse heeft gesteld.Dit alles laat overigens onverlet dat er mogelijk ook bedrijven zijn,
waarvoor geldt dat invoering van deze maatregel de bij die individuele bedrijven
thans reeds bestaande financiële problemen en bedrijfseconomische risico's
zal verergeren. Als voorbeelden van dergelijke bestaande problemen en risico's
noem ik de gevolgen van een te hoge financiering met vreemd vermogen bij individuele
bedrijven, van de mogelijke nadelige gevolgen van de invoering van het rookverbod
en van de concurrentie die van de illegale sector wordt ondervonden. Het spreekt
voor zichzelf dat die bedrijven die daarmee te maken hebben, extra zwaar zullen
worden getroffen door de invoering van de kansspelbelasting. Het is echter
niet reëel om de daaruit voortvloeiende mogelijke gevolgen eenzijdig
aan de onderhavige fiscale maatregel toe te rekenen, hoezeer het ook begrijpelijk
is dat de sector dit in zijn eigen rapportages en brieven aan ons wel als
zodanig doet voorkomen.Niettemin past het de regering om een maatregel waarvan zij zelf zegt
dat deze zal leiden tot een forse lastenverzwaring voor de sector met gepaste
zorgvuldigheid in te voeren. Daarvoor is het essentieel dat de Belastingdienst
in gesprek blijft met de branche. De handreiking van de staatssecretaris aan
de branche om in het kader van horizontaal toezicht een convenant te sluiten,
achten wij in dit verband – ik noemde het reeds – van groot belang.
Het is een aanbod dat van grote betekenis kan zijn voor deze branche. Alleen
dit element al kan als pure winst van de motie-Biermans worden gezien.Interessant vinden wij ook de gedachte van de staatssecretaris om de branche
actief te betrekken bij de aanpak van de illegaliteit in deze sector. Graag
vernemen wij van de staatssecretaris welke mogelijkheden hij in dit verband
voor ogen heeft. Ook zijn wij ingenomen met de voornemens van de regering
om de illegale sector verder aan te pakken. Wij achten het een goede zaak
dat de Belastingdienst maatregelen heeft genomen om snel en gecoördineerd
tot actie over te gaan. Wij hebben in dat kader met instemming kennis genomen
van de toezegging van de regering dat – indien nodig – extra capaciteit
hiervoor zal worden ingezet. Ook het wetsvoorstel inzake de heffing van kansspelbelasting
op illegale internetkansspelen zal hieraan een bijdrage leveren. Daardoor
krijgen de Belastingdienst en de FIOD-ECD immers betere handhavingsmogelijkheden
dan zij tot dusverre hebben. Andere blijken van de zorgvuldigheid en soepelheid
waarmee het kabinet de invoering van deze maatregel omringt, zijn de invoeringsdatum
van I juli 2008, de expliciete toestemming dat voortaan in speelhallen mag
worden gespeeld met tegoeden op chipkaarten en het aanbod om desgewenst het
maximale gemiddelde uurverlies te indexeren.Vorenstaande brengt mijn fractie tot de conclusie dat de staatssecretaris
op bevredigende wijze uitvoering heeft gegeven aan de motie-Biermans. Wel
wenst mijn fractie dat de staatssecretaris de Kamer regelmatig verslag zal
uitbrengen over de gevolgen van de invoering van deze maatregel, zowel wat
de financieel-economische gevolgen, als wat de bestrijding van de illegale
sector betreft. Van harte hoopt zij dat het instrument van horizontaal toezicht
hier een bijdrage aan kan leveren. Ten slotte zien wij met belangstelling
de beantwoording van onze vragen door de staatssecretaris tegemoet.De heer Biermans (VVD):In de motie wordt overwogen dat er een reële dreiging bestaat dat
grote economische schokken van deze maatregel uitgaan en dat faillissement
voor een groot aantal exploitanten dreigt. Vervolgens wordt gesteld dat een
dergelijk effect nooit het gevolg mag zijn van belastingmaatregelen. Welke
schokeffecten moet de woordvoerder van het CDA zien voordat hij zegt dat het
toch echt te gortig wordt voor deze branche? Het zou echter ook de tabaks-
of de wijnhandel kunnen zijn.De heer Essers (CDA):Onmiskenbaar is er sprake van een forse lastenverzwaring voor deze sector.
Dat schrijft de staatssecretaris zelf ook in zijn brief. Het gaat volgens
mijn fractie in dit debat echter om de vraag, of de perspectieven voor de
sector op dit moment slechter zijn dan ze waren toen wij het Belastingplan
behandelden. In zijn brief schrijft de staatssecretaris dat daarvan geen sprake
is. Dit wordt toegelicht in de bijlage bij de brief. Een en ander blijft een
inschatting. Ook de heer Biermans kan niet voorspellen hoe een economische
sector zich in de toekomst zal ontwikkelen. Alle onderzoeken gaan uit van
ceteris paribus; onder gelijkblijvende omstandigheden. De vraag is steeds,
in hoeverre andere factoren een rol spelen. Ik denk aan factoren als een te
grote mate van financiering of het rookverbod. Verder speelt de vraag, in
hoeverre de sector creatief en flexibel genoeg is om zich aan te passen aan
de maatregel. Dit zijn zaken die in geen enkel onderzoek exact kunnen worden
voorspeld.De heer Biermans (VVD):Mijns inziens geeft de heer Essers nu een interpretatie van de motie die
in elk geval niet op de tekst is gebaseerd. Deze tekst is hartstikke duidelijk.
Daarin staat dat grote economische schokken van deze maatregel niet mogen
leiden tot faillissementen. Er staat zelfs dat een dergelijk effect meer in
het algemeen nooit het gevolg mag zijn van belastingmaatregelen. De CDA-fractie
heeft deze motie meeondertekend. Daarom handhaaf ik mijn vraag, wanneer voor
de CDA-fractie het punt wordt bereikt waarop zij zegt: nu wordt het ook ons
te gortig; deze maatregel moeten wij absoluut niet op deze manier doorzetten.De heer Essers (CDA):In de motie staat dat een dergelijk effect nooit hét gevolg mag
zijn van belastingmaatregelen. Het is nooit uitsluitend aan een belastingmaatregel
te wijten dat er in dit verband een faillissement optreedt. Andere factoren
spelen daarbij altijd ook een rol. Het ene bedrijf zal een sterkere financiële
basis hebben om deze maatregel op te vangen dan het andere. Ik val de heer
Biermans graag bij als hij vraagt om een soepele opstelling van de Belastingdienst,
binnen de bestaande wetgeving, ten opzichte van individuele bedrijven. Als
er problemen dreigen te ontstaan die binnen de bestaande wetgeving kunnen
worden opgelost, moet zeker een oplossing worden gevonden. Mijns inziens kan
horizontaal toezicht daaraan een goede bijdrage leveren. Je kunt echter moeilijk
stellen dat de hele sector louter als gevolg van deze maatregel in een faillissementssituatie
terechtkomt. Dat kan de heer Biermans niet bewijzen en dat kan ik niet bewijzen.De heer Biermans (VVD):Blijkbaar heeft de CDA-fractie andere rapportages in gedachte dan de rapportages
die de branche heeft laten uitbrengen. De conclusies in deze rapporten zijn
namelijk hartstikke helder. Omdat ik echter niet in herhaling wil vervallen,
ga ik over naar mijn tweede vraag aan de heer Essers. Ik probeer mij voor
te stellen hoe een convenant, het horizontale toezicht, de branche kan helpen.
Volgens de CDA-fractie moet de 29% belasting straks gewoon worden betaald.
Voor sommige bedrijven geldt niet een percentage van 29, maar in het allerergste
geval het dubbele. Hoe kan een convenant deze bedrijven helpen bij de belastingbetaling?
Straks staat toch gewoon in de wet welke belasting dient te worden betaald?
Daarmee is mijns inziens dan de kous af.De heer Essers (CDA):Ik zeg nogmaals dat een convenant altijd moet worden geplaatst in het
kader van de bestaande regelgeving. De heer Biermans weet ook dat zo'n convenant
het mogelijk maakt om heel snel in te spelen op actuele problemen in de sector.
Zonder zo'n convenant kan een inspecteur zeggen: u kunt een aangifte indienen,
waarna wij een aanslag zullen opleggen en over drie jaar gaan kijken wat de
gevolgen zijn. Het convenant biedt de mogelijkheid om direct in te spelen
op bijvoorbeeld financiële problemen, waardoor bijvoorbeeld de invoering
van een aanslag zou kunnen worden uitgesteld.De heer Biermans (VVD):De woordvoerder van de CDA-fractie zegt eigenlijk hetzelfde als wat ik
zojuist zei. Het komt er namelijk op neer dat de staatssecretaris toekijkt
hoe de branche, het kalf, verdrinkt. Hij zegt dat hij gaat monitoren hoe het
kalf verdrinkt. Waarschijnlijk zal hij te zijner tijd een staatscommissie
instellen die gaat onderzoeken hoe hij had kunnen voorkomen dat het kalf is
verdronken. Dat is de essentie van het verhaal, ondanks alle mooie woorden
die de heer Essers ervoor gebruikt.De heer Essers (CDA):Deze conclusie laat ik voor rekening van de heer Biermans. Ik ga uit van
het Belastingplan dat door de Staten-Generaal is aangenomen. Met de heer Biermans
onderzoek ik hoe deze maatregel op een goede manier kan worden uitgevoerd
zonder dat de sector hierdoor onnodig verder in de problemen wordt gebracht.
Door de motie van de heer Biermans is een aantal toezeggingen gedaan. Deze
toezeggingen waren er nog niet toen wij het Belastingplan behandelden. Dit
mag hij dus naar zichzelf toetrekken. Ik denk aan de belangrijke toezegging
om horizontaal toezicht te gaan toepassen en aan de toezegging om de illegaliteit
met extra capaciteit te gaan aanpakken. De heer Biermans kan dit allemaal
negeren. Toch heeft de sector hieraan mijns inziens op dit moment meer, dan
aan het wekken van de suggestie dat wij deze wet nu nog met terugwerkende
kracht zouden kunnen tegenhouden.De heer Biermans (VVD):Ik ben de woordvoerder van de CDA-fractie geweldig dankbaar voor het feit
dat hij mij heel vriendelijke woorden aan de staatssecretaris in de mond legt.
Ik had dit de staatssecretaris uiteraard zelf ook kunnen zeggen, maar ik ben
de mening helemaal niet toegedaan die de heer Essers mij nu toedicht. Ik herhaal
mijn vraag wanneer voor de CDA-fractie belastingmaatregelen zo ver gaan dat
het punt is bereikt waarop zij zegt: dit mag niet het gevolg zijn van belastingheffing.
Tegen de fracties van de SGP en de ChristenUnie heb ik gezegd dat ik begrijp
dat zij tegen mijn motie zijn. Dat vergeef ik deze fracties zelfs. Als de
CDA-fractie nu zegt dat zij tegen de branche is, vergeef ik dat de CDA-fractie
ook. Laat zij het spel echter open en fair spelen; ik kies in dit verband
voor een toepasselijke beeldspraak. Laat zij dan zeggen: het is een branche
die de CDA-fractie niet ziet zitten en die in de toekomst moet verdwijnen.
In december stelde de fractie van de ChristenUnie dat zij tegen de tabaksbranche
en de wijnhandel zal gaan optrekken, als de branche waarover wij het vandaag
hebben eenmaal is verdwenen.De heer Essers (CDA):Ik herken mij absoluut niet in deze woorden. Ik herinner de heer Biermans
eraan dat mijn fractie zijn motie heeft gesteund. Als wij dat niet hadden
gedaan, hadden wij vandaag niet hier gestaan. Dan waren de toezeggingen niet
aan de orde geweest die wij nu van de staatssecretaris hebben ontvangen. De
heer Biermans moet mij dus niet verwijten dat ik geen warm hart zou hebben
voor de sector. Ik probeer om binnen de mogelijkheden die wij in staatsrechtelijke
zin hebben, op een uitkomst te komen die voor de branche het meest gunstig
is. De heer Biermans weet dat de Eerste Kamer geen recht van amendement heeft.
Het Belastingplan vormde voor ons één pakket. Er is geen sprake
van een negatieve houding van mijn fractie ten opzichte van de sector.De heer De Boer (ChristenUnie):Voorzitter. Ik speek deze bijdrage mede namens de fractie van de SGP uit.
Onze fracties hebben in december 2007 de motie van de heer Biermans niet ondertekend
en er tegen gestemd. Als de Kamer echter een motie aanneemt, mag de hele Kamer
verwachten dat deze motie wordt uitgevoerd. Ook de tegenstemmers mogen dit
dus verwachten. Daarom leveren ook onze fracties een korte bijdrage aan dit
debat.Volgens onze fracties is de laatste alinea van de bijlage bij de brief
van 6 juni een centrale passage in de stukken van de staatssecretaris.
Daarin schrijft hij dat de door hem gepleegde nadere analyse "geen wezenlijk
ander licht werpt op de effecten van de maatregel dan het geval was bij de
behandeling van het Belastingplan in december 2007". Onze fracties zijn
het eens met deze conclusie.Toch willen wij enkele vragen stellen aan de staatssecretaris naar aanleiding
van zijn brief. Een intrigerende zin staat in deze brief onder het kopje "Economische
effecten voor de branche". Wij doelen op de volgende zin: "Bij de
uitvoering van de nieuwe regeling zal de Belastingdienst zich, voor zover
mogelijk, binnen de wettelijke kaders coulant gaan opstellen." Wat wordt
bedoeld met "zich coulant gaan opstellen"? Waaruit bestaat dit?
Heeft de staatssecretaris daarbij concrete maatregelen of mogelijkheden in
gedachte die nog niet in de brief worden genoemd? Onze fracties stellen dat
de branche al geruime tijd op de hoogte is van de maatregel en zich daarop
ongetwijfeld heeft voorbereid. Daarvoor is de branche immers professioneel
genoeg. Ook voor deze belastingmaatregel zal toch gelden dat hij vanaf het
moment van inwerkingtreding niet alleen wordt gehandhaafd, maar ook wordt
uitgevoerd?Terecht stelt de staatssecretaris dat de branche ongetwijfeld zal zoeken
naar mogelijkheden om kosten terug te brengen en omzet te verhogen. Hij wil
zelf wat nadere mogelijkheden geven voor het verkrijgen van, naar ik aanneem,
positieve economische effecten. Het tegengaan van oneigenlijke concurrentie
door illegale internetkansspelen is hier inderdaad een belangrijk onderdeel
van. Wetsvoorstel 30583, dat deze illegale praktijken onder de kansspelbelasting
brengt, moet dan ook maar spoedig in deze Kamer aan de orde komen.Een tweede maatregel die de staatssecretaris in dit verband noemt, geeft
bij onze fracties echter gemengde gevoelens. Het kan zijn dat het betalen
in speelhallen met tegoeden op chipkaarten lage kosten met zich brengt. Het
is ongetwijfeld ook waar dat hierdoor het gemak waarmee geld wordt ingezet
in de speelhallen, groter wordt. Deze mogelijkheid zou naar onze mening voor
gokverslaafden een drempelverlagend effect kunnen hebben. Hoe denkt de staatssecretaris
hierover? Heeft hij hierover nagedacht en heeft hij hiernaar ook onderzoek
laten doen?In de bijlagen wordt aangegeven dat uit onderzoek van de Belastingdienst
blijkt dat de kosten per speelautomaat bij de mede-exploitanten aanzienlijk
lager zijn dan wordt aangenomen in het rapport-Berenschot.
Als uitgegaan wordt van deze aanzienlijk lagere kosten, wat is dan het effect
op de winst van de mede-exploitant?Eind vorige week bereikte ons weer een rapport vanwege de speelautomatenbranche,
getiteld Trojan Horse; weliswaar een onafhankelijk rapport, maar toch via
de branche. Hierin wordt op pagina XVI onder andere betoogd: "de Hoge
Raad kan een wettelijke regeling werking ontzeggen indien en voor zover zij
een 'individual and excessive burden' veroorzaakt en die wettelijke regeling
daarmee feitelijk een inbreuk vormt op het eigendomsrecht". Wil de staatssecretaris
een reactie geven op dit citaat? Het verholen dreiginkje op dezelfde pagina
om de Belastingdienst een logistiek probleem te bezorgen, achten onze fracties
overigens weinig elegant.Natuurlijk wachten wij de antwoorden op onze vragen met interesse af.
Toch willen onze fracties alvast de volgende opmerking maken. Deze zin was
echt al geschreven voordat de heer Biermans zijn motie indiende, maar soms
denk je wel eens: wat zou er kunnen gaan gebeuren? Onze fracties willen opmerken
dat zij zijn pogingen om op de een of andere manier de inwerkingtreding van
deze laatste maatregel te vertragen, niet zullen steunen. De heer Biermans
kan de dingen keurig zeggen en onthoudt veel. Hij moet echter niet zeggen
dat de fractie van de ChristenUnie zelfs de wijnhandel wil aanpassen. Er zijn
grenzen, mijnheer Biermans!De vergadering wordt van 14.51 uur tot 15.20 uur geschorst.Staatssecretaris De Jager:Voorzitter. Wij spreken vandaag over de uitvoering van de motie-Biermans
c.s., die is ingediend bij de behandeling van het Belastingplan 2008. Deze
motie werd ingediend omdat door het Belastingplan de kansspelbelasting van
toepassing werd op kansspelautomaten. Deze wijziging treedt per 1 juli
aanstaande in werking. De maatregel is als volgt tot stand gekomen. De regering
had vorig jaar in eerste instantie voorzien, de maatregel te laten ingaan
op 1 januari 2009. Op uitdrukkelijk verzoek, bij aangenomen motie, van
de Tweede Kamer, is de inwerkingtreding vervroegd tot 1 juli 2008. Nog
tijdens de behandeling door de Tweede Kamer en nadat alle cijfers van de branche
ter beschikking waren gekomen, heeft het kabinet, op het bijna laatst mogelijke
moment, de Kamer laten weten, het tarief bij nota van wijziging te verlagen
van 40,85% naar 29%. Daarna is hier de behandeling van het Belastingplan
ter hand genomen.Wat zijn nu de redenen voor het toepassen van kansspelbelasting op speelautomaten,
en waarom is daarop het casinoregime van toepassing verklaard? Zoals hier
al eerder is verwoord, berust de maatregel, die naar ik begrijp in deze Kamer
nog steeds steun heeft, op de vergelijkbaarheid van spelen op speelautomaten
met de tafelspelen in casino's op het punt van bijvoorbeeld de snelle opeenvolging
van spellen en het heel snel heen en weer gaan van inzetten en uitkeringen.
Op grond daarvan, alsmede natuurlijk op grond van het feit dat het om een
kansspel gaat, heeft het kabinet in augustus van het vorig jaar het op Prinsjesdag
bekend gemaakte besluit genomen om de uitzondering die tot dan toe in de Wet
op de kansspelbelasting voor speelautomaten bestond, te beëindigen, en
voortaan tafelspelen en speelautomaten gelijk te belasten.Ook bij internetkansspelen volgen de spellen elkaar heel snel op en gaan
inzetten en uitkeringen snel heen en weer. Daarom is tevens het voorstel gedaan
om ook deze internetkansspelen onder het casinoregime te brengen. Zoals bekend,
ligt in deze Kamer een wetsvoorstel met die strekking ter behandeling voor.
Daartoe is het niet nodig dat eerst de wetswijziging voor de proef door de
minister van Justitie met internetkansspelen is aangenomen, want er zijn ook
illegale internetkansspelen. Zoals ik ook in de brief heb aangegeven, acht
het kabinet het juist opportuun, mede ter bestrijding van de illegaliteit,
om daarop de kansspelbelasting expliciet van toepassing te verklaren onder
het casinoregime. Zo wordt aan de Belastingdienst en de FIOD-ECD een haak
gegeven om de illegale internetkansspelen te kunnen aanpakken.De lastenverzwaring voor de branche, die in het najaar van het vorig jaar
inderdaad fors bleek uit te pakken, is door mij dus bij nota van wijziging
verlaagd. In weerwil van het eerdere standpunt van het kabinet dat 40,85%
haalbaar is, is het percentage bij nota van wijziging verlaagd tot 29. Dat
hebben wij gedekt met een aantal andere belastingmaatregelen.Naar aanleiding van de motie-Biermans c.s. heeft het ministerie van Financiën
een uitgebreide interpretatieve analyse uitgevoerd op basis van de desbetreffende
informatie. In januari van dit jaar verschenen de cijfers over het jaar 2006.
Ik kom daarop straks terug. Ook die cijfers zijn vervolgens bij de analyse
door het ministerie betrokken. Deze cijfers hadden wij in het afgelopen najaar,
bij de behandeling van het Belastingplan, namelijk nog niet. Op basis van
deze nieuwe cijfers hebben wij eind maart overleg gevoerd met de branche.
Daarna is nog een aantal andere rapporten verschenen, waaronder een door Ernst &
Young en een door Berenschot. Deze rapporten zijn gebaseerd op dezelfde branchecijfers
van KPMG.In het algemeen betreft het grootste discussiepunt, dat hier al uitgebreid
aan bod is gekomen, de volgende vraag: ga je er bij een bepaalde belastingmaatregel
van uit dat er geen enkele vorm van kostenbesparing of afwenteling zal plaatsvinden,
of blijkt een branche wel in enige of in redelijke mate adaptief te zijn als
er een belangrijke wijziging ontstaat? Ik merk dat dit hier een discussiepunt
is. Ik proef dat het merendeel van deze Kamer met mij verwacht dat in ieder
geval wijzigingen binnen de branche optreden. Wat betreft het adaptief vermogen,
kan men niet helemaal ceteris paribus redeneren. Er zal ook een aantal andere
ontwikkelingen plaatsvinden. Zo zijn er mogelijkheden van kostenreductie en
de afwenteling op de speler of de mede-exploitant. Daarop kom ik straks terug.Natuurlijk moet je dan wel binnen de bestaande regels en afspraken blijven.
Ook wil het kabinet op dat punt een aantal dingen doen. Ik noemde al het voorstel
tot wijziging van de Wet op de kansspelbelasting in verband met kansspelen
via internet. Door internetkansspelen op dezelfde manier te belasten als de
speelautomaten, kunnen wij oneigenlijke concurrentie door illegale, binnenlandse
internetkansspelen en buitenlandse kansspelen beperken. Verder wil het kabinet
toestaan dat in speelautomatenhallen gespeeld wordt met tegoeden op chipkaarten,
de zogenaamde "coinless" of "cashless pay".
Dat brengt weer mogelijkheden tot kostenbesparing voor de exploitant in beeld.Tot slot heeft het kabinet in een brief het voornemen opgenomen om onderzoek
te doen of een indexatie van het maximale gemiddelde uurverlies en de daarmee
samenhangende bedragen mogelijk is. Zoals van verschillende kanten is opgemerkt,
vormt het maximale uurverlies immers op dit moment een beperkende factor bij
speelautomaten. Zoals ook in de brief staat, moet dit uiteraard in overleg
met de branche gebeuren. Als deze er niets in ziet, dan kunnen wij het beter
niet doen. Uiteraard wordt dit standpunt geheel gedeeld – de brief is
namens het kabinet verstuurd – door de minister van Justitie, die dit
uiteindelijk mogelijk zou moeten maken en dit onderzoek zou moeten doen.Waarover hebben wij het bij de indexering? Alleen indexeren betekent eigenlijk
niet het verhogen van het maximum uurverlies, maar feitelijk het herstellen
van de situatie in reële euro's van 2002. Dit betekent dat het toch 12%
verhoogd zou kunnen worden. Zonder gedragseffect zou dit de branche 52 mln.
extra kunnen opleveren, die nog niet in deze cijfers is opgenomen. Het betreft
dus een fors mogelijk bedrag. Dit moet wel in goed overleg tussen de minister
van Justitie en de branche plaatsvinden.Op de motivering van de maatregel ben ik eigenlijk al ingegaan. De vergelijkbaarheid,
die heel belangrijk is, heb ik genoemd. Ik ben het, evenals naar ik meen een
meerderheid van deze Kamer, niet eens met de heer Biermans als hij stelt dat
naar zijn oordeel de motie totaal niet is uitgevoerd. Naar aanleiding van
de motie-Biermans c.s. heeft het ministerie van Financiën een uitgebreide
interpretatieve analyse uitgevoerd van het cijfermateriaal dat op dat moment
ter beschikking stond, inclusief de nieuwe gegevens over 2006, die ons later
ter hand zijn gesteld. De belangrijkste basis daarvoor is een rapportenreeks
met de kengetallen van de branche door KPMG. In januari van dit jaar verschenen
cijfers voor het jaar 2006. Die zijn daarbij dus ook betrokken. Op basis van
die nieuwe cijfers is eind maart een overleg gevoerd met de branche. Ik ben
daar zelf ook bij geweest.Ik wil eerst even teruggrijpen op de reden voor het toepassen van de kansspelbelasting.
Het casinoregime is, zoals ik al zei, in zijn algemeenheid meer van toepassing.
Dat geldt in dit geval dus ook. Het kabinet heeft daarom besloten om die uitzondering
te beëindigen. Dit is al in het debat meerdere malen aan bod gekomen,
zowel in de Eerste als in de Tweede Kamer. Ook de Eerste Kamer heeft met dit
voornemen ingestemd.Een aantal Kamerleden heeft vragen gesteld over de kostenbesparingen en
de afwentelingsmogelijkheden. Allereerst erkent het kabinet absoluut dat dit
een forse maatregel is, die een forse lastenverzwaring voor de branche tot
gevolg heeft. Ik heb dit in de brief niet onder stoelen of banken gestoken.
Het is nooit gebagatelliseerd door de regering, ook niet toen deze maatregel
in het najaar aan de orde was in de Eerste en de Tweede Kamer. Sterker nog,
het was de reden dat op het laatste moment in de Tweede Kamer alsnog het tarief
is verlaagd van 40,85% tot 29% en dat dit op andere wijze is
gedekt.Dit brengt mij op de vraag hoe de rapporten ermee omgaan. De winstgevendheid
wordt bij de sector berekend bij gelijkblijvende omzet, gelijkblijvende kosten
en gelijkblijvende netto-opbrengstverdeling met de mede-exploitant; dit is
over het algemeen de horecaondernemer bij wie de automaten geplaatst zijn.
Overigens staat volgens onze gegevens ongeveer 60% van de automaten
in speelhallen en zo'n 40%, een minderheid, in horecagelegenheden.Het kabinet is van oordeel dat verschillende exploitanten met elkaar zullen
zoeken naar maatregelen en mogelijkheden tot kostenreductie en afwenteling
op anderen, bijvoorbeeld de speler en de mede-exploitant. Daarbij moeten zij
uiteraard binnen de bestaande maatregelen blijven. Zoals gezegd, is het kabinet
bereid om een aantal toezeggingen te doen op dit punt, zoals coinless of cashless
pay en indexatie van het maximaal gemiddeld uurverlies. Door de branche is
betoogd dat dit laatste niet zou helpen. Bij het keuringsinstituut, het NMi,
blijkt echter dat het maximaal gemiddeld uurverlies iedere keer een kritische
factor is. Op dit moment zitten de exploitanten dus heel dicht of maximaal
tegen die grens aan. Dit in aanmerking nemende, zou het heel vreemd zijn dat
toevallig de huidige grens, die niet is geïndexeerd en dus eigenlijk
ieder jaar in reële termen is verlaagd, precies de juiste grens is en
dat men wel tegen dat maximum aan zit. Er wordt over het algemeen toch gedacht
dat het verhogen van het maximaal gemiddeld uurverlies wel degelijk enige
ruimte biedt aan de branche. Het is overigens geen verplichting om het op
te trekken, maar slechts een mogelijkheid.Door de OSF en de fractie van D66 is in het kader van coinless pay een
vraag gesteld over de chipcard. Het heeft een aantal voordelen om de chipcard
te gebruiken. Op het gebied van het kansspelbeleid zijn dit de veiligheid
en mindere criminaliteit. Verder zijn er bedrijfseconomische voordelen zoals
een geringere onderhoudsgevoeligheid en minder "gedoe". In verband
met de hoge investeringen is er op heel korte termijn geen groot voordeel,
maar op langere termijn zou het wel een voordeel kunnen zijn voor de kansspelbranche
als in ieder geval de mogelijkheid bestaat om betalingen te laten plaatsvinden
tegen lagere kosten dan met munten.Mijn volgende punt betreft de economische cijfers en de rapporten van
de branche. De fracties van CDA en PvdA hebben uitgebreid aandacht gevraagd
voor een belangrijk punt: de contracten met horecaondernemers en de heronderhandelingen
daarover. In dit verband zijn twee opmerkingen van belang. Ik zie heel goed
het punt van de heren Leijnse en Essers dat er sprake is van een belastingmaatregel
die niet alleen de belastingdruk verhoogt, maar die voor een deel ook verschuift.
Daar waar nu de mede-exploitant, de horeca-exploitant, voor een deel de btw
betaalt en de exploitant voor een ander deel, is in de kansspelbelasting de
vergunningsplichtige, de exploitant, de belastingplichtige. Deze gaat de belasting
betalen. Zonder flankerend beleid zou dit naast een verhoging van het tarief
betekenen dat er een onbedoelde verschuiving plaatsvindt ten faveure van de
horecaonderneming. Als eerste moet er dus bekeken worden of het contract de
betreffende exploitant de mogelijkheid biedt om er een wijziging in aan te
brengen. Men geeft namelijk aan dat die contracten soms langere tijd, een
aantal jaren, lopen. Dit is trouwens niet altijd het geval. Er is een standaard
exploitatieovereenkomst uit de branche naar boven gehaald.De heer Leijnse (PvdA):Ik heb één vraag op dit punt. De staatssecretaris
zegt dat er door de maatregel sprake is van een onbedoelde verschuiving van
de belastingdruk van de horeca-exploitant naar de automatenexploitant.Staatssecretaris De Jager:Er is een verschuiving die niet specifiek zo is bedoeld. Het is wel een
logisch gevolg van het feit dat onder het kansspelbelastingregime de exploitant
de belastingplichtige is. Dat is eigen aan de Wet op de kansspelbelasting.
In die zin is het wel beoogd; wij weten dat het gaat gebeuren. Het is geen
onvoorzien effect, maar het is geen specifiek bedoeld gevolg dat er een verschuiving
van lasten optreedt ten faveure van de horeca-exploitant.De heer Leijnse (PvdA):Bent u onder de Wet op de kansspelbelasting niet in de positie om ook
kansspelbelasting te heffen bij de horeca-exploitant, als mede-exploitant
van die kast?Staatssecretaris De Jager:Wij hebben natuurlijk bezien of dat mogelijk is. Binnen de systematiek
van de Wet op de kansspelbelasting is dat echter niet mogelijk. Het zou heel
veel knip- en plakwerk vergen en een systematische inbreuk zijn op de manier
waarop op dit moment kansspelbelasting wordt geheven. Dit gebeurt namelijk
bij de exploitant, of, in het algemeen, bij de vergunningsplichtige. Daarom
hebben wij het meer gezocht in de vraag welke verdeling er ontstaat tussen
de exploitant en de mede-exploitant. Puur belastingtechnisch zien wij weinig
mogelijkheden. Wij zien echter wel mogelijkheden een herverdeling tussen de
exploitant en mede-exploitant. Daar wil ik nu op ingaan. Ik zie dat de heer
Biermans nog een vraag heeft. Of wacht hij mijn betoog af?De voorzitter:Volgens mij is het aan de voorzitter om het woord te geven aan leden.
Ik geef het woord aan de heer Biermans.De heer Biermans (VVD):De staatssecretaris spreekt over onbedoelde verschuivingen in de richting
van de horeca. Ik snap dat de horeca wordt bevoordeeld ten koste van de exploitanten.
Het hele verhaal komt erop neer dat het kabinet het niet goed heeft ingeschat,
en nu de exploitanten succes wenst met de oplossing van het probleem. Zij
moeten maar zien dat zij bij de horeca het deel terughalen dat die horeca
eigenlijk aan hen zou moeten betalen als de wet op de juiste manier geredigeerd
was.Staatssecretaris De Jager:Ik kom hier straks nog op terug. Het is heel duidelijk. Ook deze Kamer
heeft in eerste termijn eigenlijk al op dit punt gereageerd. Ik kan niet tegemoetkomen
aan hetgeen de heer Biermans beoogt. Het is mij overigens ook niet duidelijk
wat hij beoogt. Ik kom nu juist toe aan het deel in mijn betoog waarin ik
antwoord geef op de vragen van met name de fracties van PvdA en CDA, van de
heren Essers en Leijnse, hoe het precies zit met de verdeling tussen de horeca-exploitant
en de echte exploitant, de kansspelexploitant. Op die vragen kan ik wel een
goed antwoord formuleren. Dat antwoord bestaat uit twee delen.De heer Biermans (VVD):Ik begrijp dat er heel veel woorden nodig zijn om te maskeren dat de wet
eigenlijk niet deugt. Het is toch veel handiger om te zeggen "de wet
deugt niet, laten wij met zijn allen proberen daar een oplossing voor te vinden"?
De motie voorziet daarin geweldig goed.Staatssecretaris De Jager:Nee. Het is volstrekte onzin dat de wet niet zou deugen. De wet deugt
in zijn geheel en wordt ook niet aangepast.Naar aanleiding van terechte vragen van de fracties van PvdA en CDA over
hoe het precies zit tussen de exploitant en de mede-exploitant, kan ik het
volgende opmerken. In de exploitatieovereenkomst die, naar mij is verteld
als standaard wordt gebruikt, staat in artikel 11, lid 1b: "Deze overeenkomst
eindigt indien de exploitatie naar oordeel van de exploitant onrendabel is
en hij afziet van de plaatsing van vervangende speelautomaten." Er is
niet eens sprake van verliesgevend; als de exploitatie verliesgevend is, zal
ze in ieder geval onrendabel zijn, maar als een bepaalde plaatsing niet voldoet
aan de eisen die aan de rentabiliteit ervan gesteld zijn – het kan dus
zelfs om een winstgevende exploitatie gaan, maar dan een onvoldoende winstgevende –
eindigt de overeenkomst kennelijk ook al. In een dergelijk contract heeft
de exploitant geen enkele verplichting jegens de mede-exploitant om een onrendabele
exploitatie te laten voortbestaan.Stel nu dat een dergelijke clausule in een bepaald contract niet is opgenomen.
Biedt het Burgerlijk Wetboek dan civielrechtelijke mogelijkheden om een bepaalde
verdeling in het contract te herzien, als hiertoe aanleiding is vanwege een
wetswijziging op belastinggebied die op zichzelf correct is? Dit was een vraag
van de heren Essers en Leijnse. Hoewel het een civielrechtelijke kwestie is,
gaat het hierbij natuurlijk altijd om een afweging van de feiten en omstandigheden
door de rechter. Artikel 6:258 van het Burgerlijk Wetboek – ik neem
aan dat dit wetboek van toepassing is op deze civielrechtelijke contracten –
biedt de betrokken partijen mogelijkheden om tot een herverdeling te komen.
Op grond van dit artikel kan de rechter op verzoek van een van de partijen
een overeenkomst wijzigen of geheel of gedeeltelijk ontbinden als ongewijzigde
instandhouding daarvan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid door
de wederpartij niet verwacht mag worden. Dus naast de genoemde clausule in
het standaardcontract voorziet het Burgerlijk Wetboek in een algemene vangnetbepaling
die de rechter de mogelijkheid biedt om de feiten en omstandigheden af te
wegen bij een oordeel over de vraag of er sprake is van een onvoorziene omstandigheid
die zou moeten leiden tot een andere verdeling van de opbrengst. De regering
acht deze mogelijkheden voldoende om in het geweer te komen tegen een eventuele
onredelijke uitkomst van de wetswijziging.De heer Biermans (VVD):Met name dit laatste brengt mij tot de vraag, wat er gebeurt als dit niet
mogelijk is. Wat gebeurt er als er sprake is van overeenkomsten zonder zo'n
ontbindingsclausule? En wat gebeurt er als de rechter beslist dat deze belastingverhoging
geen onvoorziene omstandigheid is, dat er geen sprake kan zijn van een herverdeling
omdat het om een maatregel gaat die met medewerking van de Tweede en de Eerste
Kamer tot stand gekomen is? Wat denkt de staatssecretaris te kunnen doen als
er geen sprake is van zulke verzachtende omstandigheden?Staatssecretaris De Jager:Voorzitter, de heer Biermans moet goed luisteren naar wat ik zeg. Het
gaat om twee verschillende dingen, terwijl een van de twee al voldoende soelaas
zou kunnen bieden. Het ene is de genoemde clausule in het standaardcontract,
die in dit soort omstandigheden sowieso een mogelijkheid biedt om een contract
op te zeggen. En het andere is dat bij het ontbreken van een dergelijke clausule
in een contract de wetgever heeft voorzien in een vangnetbepaling in artikel
6:258 van het Burgerlijk Wetboek. Volgens dit artikel kunnen in deze omstandigheden
de belangen tegen elkaar worden afgewogen en ik mag toch aannemen dat de rechter
een extreme uitkomst van de wetswijziging zeker als een onvoorziene omstandigheid
zal aanmerken. Uiteraard is het oordeel aan de rechter, maar het ziet er toch
wel naar uit dat het zo zal uitpakken.De heer Biermans (VVD):Voorzitter, wat de staatssecretaris nu herhaalt, was mij al duidelijk,
maar mijn vraag was blijkbaar niet duidelijk. Ik vroeg wat er gebeurt als
er op grond van het contract of het oordeel van de rechter om welke reden
dan ook geen herverdeling plaatsvindt. Op die vraag heeft de staatssecretaris
geen antwoord gegeven, hij herhaalt wat hij al gezegd heeft.Staatssecretaris De Jager:Die vraag is ook door de heren Leijnse en Essers gesteld, ik was bezig
met een antwoord daarop. Ik gaf aan dat deze twee concrete mogelijkheden in
het algemeen voldoende zullen zijn, maar mede naar aanleiding van de vragen
van de genoemde leden wilde ik de Kamer toezeggen dat wij zullen monitoren
of in de praktijk ook werkelijk een van de twee mogelijkheden gebruikt zal
worden. Als nu echt in extreme mate blijkt dat dit niet zo is, dan zal ik
dat aan de Kamer rapporteren, maar vooralsnog zie ik geen aanleiding om te
veronderstellen dat het niet mogelijk zal zijn om op deze manier opnieuw te
gaan onderhandelen over een contract.De heer Biermans (VVD):Ik denk dat wij nu zaken kunnen doen, want de staatssecretaris is bereid
om de zaak te monitoren. Wat is dan zijn conclusie? Wat wil hij doen als blijkt
dat de branche inderdaad in problemen komt omdat heronderhandelingen nergens
toe leiden en ook de burgerlijke rechter oordeelt dat er geen enkele reden
is om het contract te wijzigen?Staatssecretaris De Jager:Dat heb ik zojuist aangegeven. Het is niet te voorspellen of wat u vraagt,
nodig zal zijn. Ik vind het dan ook voorbarig om daarvan uit te gaan, maar
mede naar aanleiding van vragen van de heren Essers en Leijnse heb ik aangegeven
dat ik bereid ben om de ontwikkelingen te monitoren en de Kamer ervan op de
hoogte te houden. Als de ontwikkelingen er aanleiding toe geven, zal de regering
bepalen of zij het opportuun acht om er iets aan te doen. Civielrechtelijke
wetgeving ligt overigens niet op mijn terrein, maar op dat van de minister
van Justitie. Hoe dan ook, ik acht het niet opportuun om nu al aan te geven
dat de regering in bepaalde omstandigheden een bepaald voorstel zal doen,
omdat ik geen enkele aanleiding zie om ervan uit te gaan dat de clausules
in het standaardcontract en de vangnetbepaling in het Burgerlijk Wetboek onvoldoende
zullen zijn. Mocht dit toch zo blijken te zijn, dan zullen wij de Kamer erover
berichten en dan kan de regering uiteindelijk ook een voorstel doen om maatregelen
te nemen.De heer Biermans (VVD):Voorzitter, ik dank de staatssecretaris voor deze toezegging. Ze komt
er concreet op neer dat de staatssecretaris, als de branche in problemen komt
doordat de mogelijkheden die hij schetst, helaas niet bruikbaar blijken te
zijn, zal bevorderen dat de regering maatregelen neemt om het probleem op
te lossen. Dit is in elk geval de eerste positieve uitlating die ik vanmiddag
van de staatssecretaris gehoord heb.Staatssecretaris De Jager:Voorzitter, ik hoop dat er een woordelijk verslag van deze vergadering
gemaakt wordt en dat de heer Biermans mij zelf mijn woorden laat kiezen. Ik
houd het dus bij de toezegging die ik zojuist heb geformuleerd, niet bij de
interpretatie die hij ervan gaf.De heer Leijnse (PvdA):Dat is maar goed ook, want de heer Biermans was dit belangrijke punt in
eerste termijn geheel vergeten ...Even terug naar de tweede variant, de toetsing door de rechter of er zich
geen omstandigheden hebben voorgedaan die ontbinding van het contract mogelijk
maken. Het gaat er nu even om, wat in zo'n situatie onvoorziene omstandigheden
zijn. Is de staatssecretaris bereid om uit te spreken dat voor alle contracten
tussen exploitanten van speelautomaten en horeca-exploitanten die voor 1 januari
2008 zijn afgesloten en waarin een bepaalde verdeling is afgesproken, de maatregelen
die deze Kamer heeft aangenomen en die op 1 juli kracht van wet zullen
krijgen – invoering van de kansspelbelasting – moeten worden gekwalificeerd
als een omstandigheid die de partijen op het moment van het afsluiten van
het contract niet hadden kunnen voorzien?Staatssecretaris De Jager:Ik kan mij wel een oordeel vormen over de feiten en omstandigheden in
zo'n geval, maar het is natuurlijk aan de rechter om te bepalen of er sprake
is van een onvoorziene omstandigheid. De rechter kan op verzoek van een van
de partijen een overeenkomst wijzigen of geheel of gedeeltelijk ontbinden
als ongewijzigde instandhouding daarvan naar maatstaven van redelijkheid en
billijkheid door de wederpartij niet verwacht mag worden. En als er in een
contract dat afgesloten is op basis van de verwachting van een winstgevende
exploitatie, een clausule ontbreekt die het mogelijk maakt om bijvoorbeeld
een speelautomaat weg te halen of een andere maatregel te nemen als de exploitatie
van het ene moment op het andere verliesgevend zou worden, dan acht ik het
zeer wel denkbaar dat de rechter zal oordelen dat instandhouding van het contract
naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet verwacht mag worden.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Ik ben blij dat ik de eerste was die het had over de herverdeling.
Niet het CDA, ook niet de PvdA maar ik heb namens de VVD in mijn inbreng expliciet
aandacht gevraagd voor de herverdeling van de kosten die deze belastingwetgeving
naar voren brengt. In het enthousiasme om tot invoering van deze draconische
maatregelen over te gaan, vergeet de PvdA blijkbaar even wat anderen zeggen.Staatssecretaris De Jager:Misschien lag het aan de enorme hoeveelheid punten van
de heer Biermans dat de meer specifieke vragen van de heren Leijnse en Essers
op dit punt mij iets pregnanter overkwamen. Vandaar dat ik de toezegging aan
hen heb geadresseerd, maar als de heer Biermans deze toezegging mede wil verkrijgen
namens deze hele Kamer, dan is dat zijn volste recht.De fracties van de ChristenUnie en de SGP hebben een vraag gesteld over
de winstgevendheid voor de mede-exploitant. Door Koninklijke Horeca Nederland
werd ervan uitgegaan dat de kosten voor de mede-exploitant kunnen oplopen
tot wel 70%. Een beperkt onderzoek van de Belastingdienst heeft echter
uitgewezen dat de kosten voor de mede-exploitant zo'n 4% van de brutospelopbrengst
bedragen. Dat is een heel ander percentage; dat geef ik gelijk toe. Natuurlijk
is niet alles onderzocht. De Belastingdienst heeft een aantal situaties onderzocht.
Daaruit blijkt dat de mede-exploitant relatief lagere kosten heeft. Wel weten
wij dat in de onderbouwing door Koninklijke Horeca Nederland heel veel kosten
zijn meegenomen die naar redelijkheid niet geacht mogen worden gerelateerd
te zijn aan de kansspelautomaat. Dat zijn namelijk meer algemene kosten. Wellicht
dat daardoor een deel van het verschil is ontstaan.Dan kom ik op het voorkomen van weglek naar de illegaliteit. Laat ik beginnen
in deze Kamer nogmaals te benadrukken dat de regering de illegaliteit bij
de kansspelen streng wil aanpakken. Tijdens het debat over de Belastingplannen
in het najaar, zowel in de Tweede als de Eerste Kamer, hebben wij daarover
gesproken. De regelgeving van het kansspelbeleid zal dus ook onverkort worden
gehandhaafd. Dat kan ik overigens ook aan de fracties van de ChristenUnie
en de SGP toezeggen, die ernaar hadden gevraagd. Daarnaast zal de Belastingdienst
ook een aantal maatregelen nemen om de vinger bij de branche aan de pols te
houden, juist gericht op de illegaliteit. Zo zal de beoordeling van de aangifte
van de speelautomatenbranche, vanuit het oogpunt van gelijkheid, op één
centraal punt gaan plaatsvinden. Hierdoor zal snel duidelijk worden of zich
bepaalde risico's manifesteren en kan de Belastingdienst snel tot actie overgaan
als dat nodig is. Ik ben ook bereid om toe te zeggen dat de Belastingdienst
daarvoor extra capaciteit zal inzetten als dat nodig is. De projectgroep Joker,
gespecialiseerd in dit thema, zal de coördinatie op zich nemen en de
ontwikkelingen monitoren. Nogmaals, ik ben ook bereid om deze Kamer toe te
zeggen dat de Belastingdienst de capaciteit van de projectgroep Joker zal
opschalen als dat nodig is voor het innen van belasting dan wel het bestrijden
van illegaliteit, wanneer belasting wordt ontdoken. De wet die nog ter behandeling
in deze Kamer ligt, namelijk de wet om het belasten van internetkansspelen
mogelijk te maken – dat zijn dus illegale internetkansspelen –
helpt hierbij. Hierdoor krijgen de Belastingdienst en eventueel de FIOD-ECD
op dit gebied voldoende handvatten.De heer De Boer van de ChristenUnie vroeg ook naar de coulance. Uiteraard
worden de wet- en regelgeving door de Belastingdienst gehandhaafd. Er is geen
coulance in de zin van "dan passen wij de wet maar half toe, of maar
eventjes niet". Biedt de regelgeving echter ruimte, dan zal de Belastingdienst
zich constructief en redelijk opstellen. Wellicht herkennen de heren Essers
en Leijnse dat nog van een motie van hun hand over een ander thema. De Belastingdienst
is ten volle bereid om met de branche afspraken te maken in het kader van
horizontaal toezicht. De heer Essers vroeg daarnaar. De Belastingdienst zal
mij regelmatig informeren de concrete gevolgen voor de branche van de maatregelen
uit het Belastingplan.Dan ga ik in op een aantal overige vragen. Allereerst bespreek ik de gefaseerde
invoering, waarover de heer Reuten een vraag heeft gesteld. Ik kan mij heel
veel situaties voorstellen waarin een forse belastingmaatregel gefaseerd wordt
ingevoerd. Hier is het een soort stelselwijziging waarbij van het btw-regime
van 19% wordt overgegaan naar het kansspelbelastingregime van toen
nog 40,85% maar inmiddels 29%. Specifiek voor de speelautomaten
een soort ingroeiscenario mogelijk maken, stuit in de Europese Unie op staatssteunregels.
Zo'n ingroeitarief is dus niet mogelijk. Wij hebben ervoor gekozen om de kansspelen
onder één tarief te laten vallen. Omdat wij gezien hebben dat
dit een forse lastenverzwaring is, hebben wij dit tarief verlaagd van 40,85%
naar 29%. Daardoor hebben wij echter ook de belasting op de tafelspelen
moeten verlagen. Dat kost natuurlijk geld, terwijl de branche op dat punt
altijd al 40,85% heeft betaald. Een verdere verlaging zou voor alles
in den brede moeten gelden en is budgettair niet mogelijk.De heer Reuten heeft ook gevraagd naar de plannen met de branche en naar
de sturende werking. Bijna iedere denkbare belastingmaatregel, behalve misschien
de ingezetenenbelasting, heeft een bepaalde sturende werking. Bijvoorbeeld
het neveneffect van milieubelastingen is erg beoogd. Maar net zo min als met
een belasting op arbeid wordt beoogd dat mensen minder gaan werken, is ook
hier niet beoogd dat mensen minder gaan gokken. Vanuit het buitenkansbeginsel
is wel beoogd dat dit onder hetzelfde regime wordt gebracht als de kansspelbelasting
op andere gebieden. Binnen die kansspelbelastingregimes zijn twee subregimes:
dat op casinospelen en dat op loterijen. Dit lijkt naar aard en omstandigheden
van het spel meer op de casinospelen dan op de loterijen. Overigens lijken
de internetkansspelen ook meer op dit type spel. Daarom is er in het hier
voorliggende wetsvoorstel voor gekozen om dit type kansspel bij het casinoregime
te betrekken.Dan de alternatieven, waar de heer Biermans naar heeft gevraagd. Niet
de brutospelopbrengst zou moeten worden belast, maar de prijs. Voorgesteld
is om een vrijstelling van € 454 te geven. Op dit punt is ook het
loterijenregime genoemd. De discussie over de vraag onder welk regime dit
moet vallen, is zowel in de Tweede Kamer als in de Eerste Kamer gevoerd. Uiteindelijk
zijn het kabinet en de Staten-Generaal tot de conclusie gekomen dat het casinoregime
hier het meest opportune regime is. In het voorstel wordt als alternatief
een ingewikkelde vergelijking gemaakt met de successiebelasting en de progressiviteit
van het zogenaamde derdentarief. Uiteindelijk komt het op het volgende neer.
Als je de spelsoorten met elkaar vergelijkt, zie je, in tegenstelling tot
bij een loterij, een voortdurend heen en weer gaan van inzetten en uitbetalingen.
Het brutospelresultaat is dan de meest logische belastinggrondslag, net zoals
dat bij een tafelspel het geval is. Er zijn natuurlijk verschillen. Bij een
speelautomaat lijken deze zaken het meest op elkaar. Een loterij is een heel
ander type kansspel.Ik heb het rapport over de Europese Unie van Spigthoff pas gisteren onder
ogen gekregen. Het is vers van de pers, heb ik begrepen. Het
was eerst als een e-mailbericht verstuurd onder de titel Trojan horse. U kunt
zich voorstellen dat de antivirussoftware van het ministerie van Financiën
er in eerste instantie vanuit ging dat dit geen vriendelijk bedoelde e-mail
was. Wij hebben het rapport nu op papier ontvangen. Ik heb het nog niet in
extenso kunnen bestuderen. Ik weet wel dat er aanstaande vrijdag een overleg
plaatsvindt met de Belastingdienst. Het lijkt er niet op dat er grote problemen
in het rapport staan. Er is technisch overleg nodig. Bij diagonaal scannen
van het rapport is mij opgevallen dat een aantal dingen onjuist is of onvoldoende
juist en dat een probleem groter wordt ingeschat dan het werkelijk is. Waar
dat nodig is, kan dit via een ministeriële regeling worden ondervangen.
Ik verwacht niet dat dit grote problemen zal opleveren.De crux van al die rapporten is natuurlijk of door de toevoeging van het
jaar 2006 – wat eigenlijk de meest substantiële wijziging is –
een substantieel verschil is ontstaan met de situatie in het najaar toen wij
over verschillende rapporten beschikten en de Tweede Kamer, de Eerste Kamer
en het kabinet nadat al die informatie was geanalyseerd, tot het oordeel zijn
gekomen dat de kansspelbelasting op 1 juli 2008 zou kunnen worden ingevoerd.
De vraag is nu of die wijziging tot een andersluidend standpunt zou moeten
luiden van de Staten-Generaal of van het kabinet. Menig woordvoerder heeft
hier ook al betoogd dat dit niet het geval is. De Staten-Generaal heeft in
het najaar van 2007 een afweging kunnen maken op basis van informatie die
sinds dat moment niet fundamenteel is veranderd.De heer Biermans (VVD):Het is heel moeilijk discussiëren met iemand die het rapport niet
heeft gelezen. Dat doe ik dan ook maar niet. De opstellers van het rapport
vellen een vernietigend oordeel over de regelgeving zoals die nu in het Belastingplan
is opgenomen. De woordvoerders van de fracties van D66 en de OSF hebben er
ook een aantal punten uit genoemd. Als het waar is wat in dit rapport staat,
dan blijft er van de hele kansspelbelasting niets meer over. Het is natuurlijk
ook een oplossing voor de branche als de rechter oordeelt dat deze wetgeving
nergens op slaat. Misschien mag ik de staatssecretaris vragen of hij, als
hij het rapport wel heeft bestudeerd, de Kamer wil informeren over zijn visie
naar aanleiding van die rapportage. Zo discussiëren als nu heeft niet
veel zin.Staatssecretaris De Jager:Met alle respect voor de heer Biermans, dit lijkt mij niet nodig. Het
rapport is door mijn ambtenaren en door deskundigen bestudeerd. Ik kan er
nu niet in extenso op reageren, doordat ik het zelf slechts diagonaal heb
doorgenomen. Mij is echter al wel gebleken dat het rapport voor een deel technische
opmerkingen bevat die in de uitvoeringspraktijk kunnen worden opgelost. Voor
een ander deel is er sprake van strijdigheid met artikel 2 van het EVRM. Daarop
hebben wij een volstrekt helder antwoord. Het kabinet voorziet absoluut geen
strijdigheid met artikel 2 EVRM. Het rapport verwijst naar een uitspraak van
de Hoge Raad. Juist de Hoge Raad bevestigt het standpunt van het kabinet dat
de rechterlijke macht zeer terughoudend is bij het toetsen aan artikel 2 EVRM
of een belasting al dan niet buiten werking moet worden gesteld. Op dit fundamentele
punt kan ik dus nu al reageren. Wij zien geen strijdigheid met artikel 2 EVRM.De heer Biermans (VVD):Ik heb een heel eenvoudig verzoek aan de staatssecretaris. Hij zegt dat
hij het rapport niet heeft gelezen. Mijn enige verzoek is of hij het op zijn
gemak wil lezen en dan zijn bevindingen wil rapporteren aan de Kamer. Wij
hebben het rapport afgelopen zondagmorgen ontvangen. Ik heb het wel gelezen
en de conclusies die erin worden getrokken, zijn naar mijn mening heel ernstig.
Er is toch niets op tegen dat de staatssecretaris het ook doorleest en rapporteert
wat hij ervan vindt. Hij hoeft dit nu niet spontaan zo maar te doen, hij hoeft
het nu ook niet af te wijzen omdat het allemaal reuze meevalt. Ik vraag alleen
maar of hij het op zijn gemak wil lezen en aan de Kamer wil rapporteren wat
hij ervan vindt. Als dan de conclusie is wat hij nu à l'improviste
verwoordt, dan zij dat zo. Dan kunnen wij opnieuw kijken of wij daarmee tevreden
zijn.Staatssecretaris De Jager:Die conclusie kan ik nu al trekken en ik zie dan ook geen aanleiding om
daarover nader te rapporteren. De meer fundamentele vraag van het rapport
hebben wij natuurlijk wel bestudeerd. Die conclusie heb ik al heel helder
verwoord. Ik zou niet weten wanneer je van een bewindspersoon zo'n helder
antwoord krijgt. Wij zien geen strijdigheid met artikel 2 EVRM. Ik zie geen
reden om dit nogmaals in een brief aan de Kamer te melden als ik het zo open
in deze zaal uitspreek.De heer Biermans (VVD):Dat is een van de punten die in de rapportage staan. Er staan veel meer
punten in. Ik vraag de staatssecretaris helemaal niet om nu al een definitieve
mening te geven. Ik geef hem alle ruimte om dit in alle rust te lezen en dan
met een reactie te komen op alle punten in het rapport.De heer Essers (CDA):Ter geruststelling van de heer Biermans. Ik heb het rapport ook gelezen.
Het is een vervolg op een rapport dat in oktober 2007 is verschenen. Ik meen
dat het een actualisering is, waarin niet echt wezenlijk nieuwe standpunten
naar voren komen.De heer Biermans (VVD):Als de staatssecretaris nu anders was begonnen met dit verhaal, bijvoorbeeld
in de zin van: mijn zondag was naar de knoppen want ik moest een rapport van
105 bladzijden lezen en dat heb ik ook gedaan, van het begin tot het einde.
Dan snap ik dat, maar hij vertelt zelf dat hij het pas maandag heeft gekregen,
dat hij het diagonaal snel heeft doorgenomen en dat hij niet verontrust is.
Ik vraag gewoon of hij ook na serieuze lezing van het rapport aan ons wil
bevestigen dat hij niet ongerust is over de afloop van deze belastingheffing.Staatssecretaris De Jager:Die vraag is uiteraard al uitgebreid aan bod gekomen, mede omdat die eerder
was opgeworpen en het rapport op dit punt een herhaling is. Wij hebben dit
al bestudeerd. Ik kan nu al bevestigen dat wij niet ongerust zijn over de
houdbaarheid van deze belastingmaatregel in het kader van artikel 2 EVRM of
andere elementen.De heer Ten Hoeve (OSF):Ik sluit mij aan bij het verzoek van de heer Biermans. Het gaat mij niet
om artikel 2 van het EVRM, maar juist om andere dingen. Voor mij was het belangrijkste
dat het rapport tot de conclusie komt dat het willen leggen van een heffing
op de exploitant problemen geeft, omdat daardoor waarschijnlijk
geen grondslag en geen termijn van aangifte beschikbaar zijn, uitgaande van
de definitie van de exploitant. Op dezelfde manier en met dezelfde oorzaak
zou ook het vervallen van de btw-heffing een probleem kunnen opleveren. Dit
zijn heel concrete zaken waarop ik graag een concreet antwoord krijg van de
staatssecretaris.Staatssecretaris De Jager:Dit is een concrete vraag en ik ben graag bereid om de Kamer op dit punt
een nadere toelichting te sturen als wij het uitgebreid hebben bestudeerd.
Ik zal op de vraag die zojuist door de heer Ten Hoeve is gesteld, een antwoord
formuleren en in een brief aan de Kamer neerleggen.Tot slot hebben de woordvoerders van de fracties van D66 en OSF gevraagd
naar het risico dat er geen tijdvak van aangifte zou zijn. De heer Ten Hoeve
sprak er zojuist over en misschien is dit wel het antwoord op zijn vraag.
De invulling van het tijdvak in de uitvoeringsregeling bevat inderdaad op
dit moment een schoonheidsfoutje. Er staat: "degene die gelegenheid geeft"
en dit had moeten zijn: "de exploitant". De toelichting van de regeling
laat hierover echter geen twijfel bestaan. De uitvoeringsregeling zal zo snel
mogelijk worden gewijzigd. Een publicatie in de Staatscourant is hiervoor
voldoende. Misschien heb ik mijn toezegging hiermee al goedgemaakt. Ik zal
bezien of dit antwoord voldoende is. Dan zal ik de Kamer geen brief sturen,
maar als ik nog een aanvulling heb, zal ik de Kamer alsnog een brief sturen.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter. Mag ik u vragen om de vergadering vijf minuten
te schorsen ter voorbereiding van de tweede termijn?De voorzitter:Ik stel voor, aan dit verzoek te voldoen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Ik kan kort zijn.Ik ben uitermate gerustgesteld door de opmerking van de fracties van de
ChristenUnie en de SGP dat zij de wijnhandel niet gaan aanpakken. Blijkbaar
hoeft hieraan niets te worden gedaan en blijft de wijnhandel, in ieder geval
als het aan de fractie van de ChristenUnie ligt, gewoon bestaan.Vanmiddag zijn harde woorden gesproken door de oppositie en dan met name
de VVD-fractie en zalvende door een aantal andere fracties. Die zalvende woorden
zijn ook nodig als je je het belastingoffensief voor ogen houdt dat dit kabinet
ontketend heeft. De ene belasting na de andere wordt Nederland in gesmeten
en deze kansspelbelasting is daarvan een onderdeel. Ik houd mijn hart vast
voor september, want dan gaan wij waarschijnlijk verder met de vergroening
en wat al niet meer.Mijn insteek en de insteek van mijn fractiegenoten is dat waar een wil
is, ook een weg is. Je kunt alle gevolgen die in de onderzoeken worden genoemd,
wegredeneren en miskennen. Als het leidt tot krokodillentranen is dat heel
spijtig voor de branche, want die is er dan niet meer. Wij kunnen dan echter
alleen nog maar analyseren waarom de branche er niet meer is. Ik denk hierbij
niet alleen aan de belastingmaatregelen, maar ook aan het rookverbod en alle
andere beperkingen die deze branche opgelegd worden. Het is het goede recht
van de wetgever om dat te doen, maar dat laat onverlet dat het gepast is om
een fatsoenlijke invoeringstermijn te hanteren en de branche de mogelijkheden
te geven om die belastingheffing op te brengen. Ik hoop overigens niet dat
die adviseurs van de VAN Speelautomaten gelijk krijgen die stellen dat deze
maatregelen geld gaan kosten in plaats van geld opbrengen.Het enige wat wij vanmiddag bereikt hebben, is dat de staatssecretaris
een reddingsboei klaar gaat hangen. Deze boei gaat hij misschien gebruiken
als de branche ten onder dreigt te gaan. Ik hoop van harte dat de branche
ondanks alle rapportages flexibel genoeg is om de maatregelen op te vangen.
Ik hoop dat de rechter de branche daarbij steunt en dat de contracten dit
mogelijk maken. Voor het geval dat dat allemaal niet gaat lukken, spreek ik
nogmaals de hoop uit dat de regering dan wel bereid is om haar ongelijk toe
te geven en de Kamer maatregelen voor te leggen om de branche te redden.De heer Leijnse (PvdA):Voorzitter. Ik bedank de staatssecretaris voor zijn heldere en precieze
beantwoording van de vragen.In het debat is bevestigd dat wij, toen wij in december het Belastingplan
aannamen, wisten dat de kansspelbelasting op speelautomaten op 1 juli
van kracht zou worden. Wie in die tijd de indruk heeft gewekt dat die maatregel
uit- of afgesteld zou kunnen worden, toonde weinig respect voor de wetgever
en in het bijzonder de medewetgever. De medewetgever heeft deze wetgeving
immers twee keer in het Staatsblad weten te krijgen.Het is ook mooi weer spelen bij de betrokkenen als je de indruk wekt dat
het allemaal teruggedraaid kan worden. De heer Biermans heeft dat indertijd
gedaan en in de motie die hij in eerste termijn heeft ingediend, doet hij
dat ten overvloede nog een keer. Hij blijft maar suggereren dat wij staande
wetgeving kunnen uitstellen of veranderen. Dat is niet het goede signaal voor
de mensen die door deze maatregel worden getroffen. De heer Reuten heeft deze
houding in eerste termijn haarfijn gefileerd. Ik had het niet beter kunnen
doen en ik zal mijn fractie dan ook adviseren om tegen de motie van de heer
Biermans te stemmen.Het debat heeft een aantal oplossingen opgeleverd voor de problemen waarmee
de branche door de invoering van de kansspelbelasting te kampen krijgt. In
de brief van de staatssecretaris is al een aantal punten toegevoegd. Ik som
die op om een scherp beeld te krijgen van de stand van zaken.De regering heeft zich bereid getoond om in overleg met de branche te
komen tot indexatie van het maximumuurverlies. Dat zou structureel een extra
exploitatieruimte van 52 mln. kunnen opleveren. Het staat nog te bezien of
dat inderdaad zo is en of de branche bereid is om te komen tot indexatie van
het huidige maximumuurverlies, dat al vijf jaar nominaal op hetzelfde niveau
wordt gehandhaafd, maar hier ligt in ieder geval enige ruimte.Extra ruimte wordt ook gecreëerd door de overstap mogelijk te maken
van betaling in harde munt naar betaling met chipkaarten en dergelijke. Daardoor
wordt de kostenstructuur verbeterd en het onderhoud van de
automaten minder kostbaar. Deze maatregelen vergen beide een investering in
de ombouw van de automaten en die moet natuurlijk wel terugverdiend kunnen
worden met extra opbrengsten.Ik verwacht meer soelaas van een maatregel die wij vanmiddag uitgebreid
hebben besproken. Ik doel op de mogelijkheden die de staatssecretaris ziet
om de bestaande contracten voor in de horeca geplaatste automaten open te
breken. In de eerste plaats geeft hij aan dat sterk teruglopende rentabiliteit
van de automaten op zichzelf al een reden is om een contract eenzijdig te
verbreken. De branche moet aan de hand van de cijfers over de teruglopende
rentabiliteit in staat worden geacht om de contracten open te breken.Als het niet mogelijk is om contracten om deze reden open te breken, kan
een redelijkheidstoets worden uitgevoerd op de vraag of er kosten zijn die
ten tijde van het afsluiten van het contract niet konden worden voorzien.
Als dat zo is, zou dat moeten leiden tot een herziening van het contract om
de oorspronkelijk bedoelde verdeling van lusten en lasten te herstellen. De
staatssecretaris heeft gezegd dat in die gevallen naar het oordeel van de
regering wel degelijk sprake is van onvoorziene omstandigheden.De belastingmaatregel is volgens de regering dus een onvoorziene omstandigheid.
Dat is voor de branche buitengewoon belangrijk, want deze uitspraak kan men
bij de rechter als een feit naar voren brengen en dat telt zeker. Het is geen
onbelangrijke zaak, want het betreft maar liefst 16.000 in de horeca geplaatste
automaten met een bruto-opbrengst van € 5300 per jaar. Als voor
die automaten de belastingheffing van 29% op de horeca-exploitant afgewenteld
kan worden, levert dat de automatenbranche structureel 25 mln. per jaar op.
Daarmee kantelt het plaatje van de rentabiliteit.Terecht wordt de vraag gesteld wat er gebeurt als het openbreken niet
lukt ondanks de door de staatssecretaris genoemde mogelijkheden. De staatssecretaris
zal dit monitoren. Ik voeg daaraan toe dat het goed zou zijn om hierover in
het kader van het horizontaal toezicht verdergaande afspraken te maken in
het convenant. Ik reken er verder op dat de Belastingdienst zich in dat geval
constructief en coulant zal opstellen.De heer Reuten (SP):Mevrouw de voorzitter. Ik ga eerst in op de motie die is ingediend door
de heer Biermans in eerste termijn. Vervolgens ga ik in op een specifiek punt
uit de eerste termijn van de staatssecretaris.Ik constateer dat de vandaag ingediende motie net als de motie die in
december 2007 is ingediend aan niemand gericht is. Niemand hoeft dus iets
te doen. Er staan wat overwegingen in en vervolgens wordt er wat geopperd.
De motie is ondertekend door acht weldenkende maar niet zo welschrijvende
leden van de VVD-fractie. In de laatste zin van de motie staat dat de Kamer
haar mening uitspreekt dat de invoering van het nieuwe belastingvoorstel voor
de kansspelen wordt uitgesteld tot 1 januari. Er ligt echter geen nieuw
belastingvoorstel voor. Er is een voorstel voor het Belastingplan 2008 gedaan
en dat is aangenomen door beide Kamers. Er ligt geen nieuw belastingvoorstel
voor. Ik weet dus niet waar dit over gaat. Verder staat er in de motie dat
de Kamer als haar "mening" uitspreekt dat het voorstel wordt uitgesteld
tot 1 januari. Daar had hoogstens kunnen staan, dat de Kamer "de
wens" uitspreekt. Ik weet niet waar dit over gaat en ik kan dan ook niet
voor de motie stemmen.Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoord in eerste termijn. Wij
zijn het erover eens dat het gaat om een forse belastingwijziging voor de
branche. Voor dergelijke wijzigingen geldt dat de mensen in de branche er
rekening mee moeten kunnen houden. Dat pleit voor gefaseerde invoering. Ik
laat er geen misverstand over bestaan dat dit een discussie is die nu niet
aan de orde is. Fasering kan nu niet worden ingevoerd. Als deze wordt ingevoerd,
dan gebeurt dat op een latere datum. Wellicht kan dan gedacht worden aan terugwerkende
kracht. Nu kan het niet. De staatssecretaris zegt evenwel dat gefaseerde invoering
volgens de Europese regels kan worden opgevat als staatssteun. Ik vraag om
een nadere toelichting daarop. Het betreft een niet-bestaande belasting en
ik zie niet in waarom het onmogelijk is om een niet-bestaande belasting gefaseerd
in te voeren. Ik zie ook niet in waarom dat als staatssteun kan worden aangemerkt.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik ben de draad een beetje kwijt, maar dat ligt
ongetwijfeld aan mij. Kan de woordvoerder van de SP-fractie zijn kritiek op
de motie nog even kort samenvatten?De heer Reuten (SP):Goed, maar zal ik eerst het punt afmaken waar ik mee bezig was?De heer Biermans (VVD):Nee, want ik vrees dat ik de rest van het verhaal anders ook niet snap.De heer Reuten (SP):Ik spreek al niet meer over de motie. Ik reageer nu op het antwoord van
de staatssecretaris in eerste termijn. Is het goed als ik eerst het verhaal
dat ik tot de staatssecretaris richt afmaak en vervolgens inga op de motie?De voorzitter:Ik sta dat toe omdat u inderdaad duidelijk een onderscheid hebt gemaakt.
U hebt gezegd: eerst behandel ik de motie en vervolgens kom ik terug op een
punt uit de eerste termijn van de kant van de regering.De heer Reuten (SP):Voorzitter. Het is niet op voorhand evident dat er een connectie is tussen
de invoering van de kansspelbelasting en de afschaffing van de btw. Ik zie
in dat er vanuit het gezichtspunt van de staatssecretaris van belastinginning
een connectie lijkt te zijn, maar vanuit juridisch oogpunt is een dergelijke
connectie niet evident. In relatie tot staatssteun en Europese regels kan
overigens met evenveel recht gezegd worden dat het afschaffen van de btw staatssteun
zou zijn. Ik vraag de staatssecretaris dus om de kwestie in tweede termijn
verder te onderbouwen. Het gaat om een niet bestaande belasting. Ik zie niet
in waarom een niet-bestaande belasting niet gefaseerd kan worden ingevoerd.Ik ga nu in op de interruptie van de heer Biermans. Hij heeft gevraagd
om een nadere toelichting op hetgeen ik niet begrijp van de motie.De heer Biermans (VVD):Ik zei dat ik het betoog niet snapte. Misschien kunt u het in een korte
zin samenvatten? De strekking van de motie is naar mijn idee niet dat deze
wet niet van kracht wordt. Ik heb ook nooit betoogd dat dat
niet per 1 juli moet gebeuren. Die wet gaat uiteraard in op 1 juli
want het wetsvoorstel is in december aangenomen. De strekking van de motie
is om een wetsvoorstel op te stellen – dat kan echt heel eenvoudig zijn –
waarmee deze wet, die per 1 juli van kracht wordt, met terugwerkende
kracht wordt teruggenomen. Over het algemeen geldt dat er geen bezwaar is
om belastingmaatregelen die ten voordele van belastingplichtigen uitvallen
met terugwerkende kracht te laten ingaan. Dat juicht deze Kamer altijd toe.
Maatregelen die de boel met terugwerkende kracht verzwaren, stuiten meestal
op tegenstand.De heer Reuten (SP):Ik vind dat een mooi verhaal.De voorzitter:Ik onderbreek u om de heer Leijnse gelegenheid te bieden om een vraag
te stellen aan de heer Biermans.De heer Leijnse (PvdA):Ik stel graag een vraag ter verduidelijking. De heer Biermans zegt nu
iets dat niet in het dictum van de motie staat. In het dictum van de motie
staat: "spreekt als haar mening uit dat de invoering van het nieuwe belastingvoorstel
voor de kansspelen wordt uitgesteld tot 1 januari 2009". Nu zegt
de heer Biermans dat hij ervan uitgaat dat het wel gewoon op 1 juli ingaat.
Hij wil daarna een wetsvoorstel zien waarin de wet met terugwerkende kracht
wordt teruggedraaid. Wat wil hij nou eigenlijk?De heer Biermans (VVD):Ik wil dat de maatregel wordt teruggedraaid met een kort, nieuw wetsvoorstel.
De insteek van de motie is dat er een voorstel van de branche ligt waarmee
voorzien wordt in een heel goede opbrengst voor de Staat, een gegarandeerde
opbrengst. Dat kan het voorliggende wankele wetsvoorstel vervangen.De heer Reuten (SP):In de motie staat dat de ondertekenaars "menen" dat de belasting
wordt uitgesteld. Zij kunnen dat wellicht "wensen", maar het is
onmogelijk om te "menen" dat iets wordt uitgesteld. Verder staat
in de motie "nieuwe belastingvoorstel" terwijl waarschijnlijk bedoeld
wordt dat er een nieuw voorstel moet komen. Ik kan niets met een motie waarvan
niet duidelijk is wat er staat. Mijn advies is: schrijf een nieuwe motie en
richt die aan iemand, bijvoorbeeld aan de staatssecretaris, de regering of
het kabinet. Nu hangt de motie in de lucht.De heer Biermans (VVD):Ik begrijp dat de motie niet helemaal duidelijk is voor de SP-fractie.
Als ik zeker weet dat de SP-fractie en andere fracties de motie steunen als
daarin staat dat de wet vanaf 1 juli van kracht wordt en de regering
wordt opgeroepen om een nieuw wetsvoorstel op te stellen dat met terugwerkende
kracht de gevolgen wegneemt, dan neem ik die uitdaging misschien in de derde
termijn aan.De heer Reuten (SP):Het gaat er niet om dat het niet duidelijk zou zijn voor de SP-fractie.
Ik vind dat een motie die in deze Kamer wordt ingediend voor iedere burger
duidelijk moet zijn. Deze motie is niet duidelijk want er staat onzin in.De heer Ten Hoeve (OSF):Voorzitter. De staatssecretaris was heel helder in zijn beantwoording
en ik bedank hem daarvoor. Hij heeft nog eens helder uiteengezet dat het consistente
belastingwetgeving is, wanneer wij tafelspelen en kansspelautomaten onder
hetzelfde belastingregime brengen. Daar waren wij het mee eens en daar zijn
wij het nog steeds mee eens.De staatssecretaris was ook helder over de gevolgen die verwacht mogen
worden van deze wetgeving. Het probleem daarbij ligt niet bij de eigenaren
van kansspelautomaten in speelhallen, maar wel bij eigenaren van kansspelautomaten
in de horeca. Hij heeft aannemelijk weten te maken dat hetzij uit de contracten
hetzij via de rechter die contracten herzien moeten kunnen worden. Ik kan
niet overzien of dat nu betekent dat een herverdeling van de opbrengsten tot
stand komt of dat er een eind aan die contracten gemaakt wordt, omdat die
uiteindelijk toch niet voldoende opleveren. Ik denk ook niet dat dit vreselijk
belangrijk is voor onze besluitvorming. Daaruit mag volgens mij wel de conclusie
getrokken worden dat in ieder geval geen grote golf van faillissementen verwacht
mag worden. Dat zou hooguit het geval zijn wanneer de lasten eenzijdig naar
een kant geschoven worden en de opbrengsten aan de andere kant terecht komen.
Dat is dus niet te verwachten. Ik denk ook wel dat de staatssecretaris daar
gelijk in heeft.Deze gevolgen hadden wij in grote lijnen in december ook wel in de gaten.
Daar zijn wij toen mee akkoord gegaan en dat is nog steeds het geval. Hieruit
mag duidelijk blijken dat wij de motie van de heer Biermans niet zullen steunen.De staatssecretaris heeft met zijn laatste opmerkingen een van de vragen
over het Trojan horserapport beantwoord. Ik stel het zeer op prijs als hij
de andere vragen nog even nauwkeurig zou willen bekijken en daarop in een
brief wil terugkomen.De heer Essers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de staatssecretaris hartelijk voor de duidelijke
beantwoording van onze vragen. Op alle punten die ik aan de orde heb gesteld,
heeft hij dus helder antwoord gegeven.Dit alles neemt niet weg dat dit geen feestdag is. Het is en blijft een
forse lastenverzwaring voor de sector. Dat wisten wij echter al. Dat hebben
wij verleden jaar december ook uitgebreid besproken. De reden dat wij de motie-Biermans
hebben gesteund, is dat wij vonden dat er toch nog nader onderzoek zou moeten
komen naar de gevolgen voor de sector. De invoering van deze maatregel was
namelijk niet in alle opzichten gelukkig te noemen. Van de zijde van de regering
is ook gezegd dat ten tijde van de voorbereiding van de Miljoenennota en direct
erna geen overleg is geweest met de sector. Dat is naderhand wel gebeurd:
tussen de indiening van de Miljoenennota en de behandeling in de Kamer is
er wel overleg geweest, is het tarief verlaagd en is er nader onderzoek gedaan.
Dat had alleen een wat haastige indruk gemaakt. Als je namelijk zo'n forse
lastenverzwaring voor de sector wilt realiseren, moet je dat eigenlijk over
een langere periode bekijken. Je moet er dan in ieder geval zeker van zijn
dat de gevolgen die je op dit moment inschat, binnen de randvoorwaarden passen
die horen bij een zorgvuldige invoering. Vandaar dat wij een nader
onderzoek wilden. Wij wilden ook geen verwachtingen bij de sector wekken.
Wij hebben dus het Belastingplan aanvaard.Als ik nu sec kijk naar de winst van de motie-Biermans ten opzichte van
de situatie in december 2007, constateer ik in alle helderheid dat op de eerste
plaats de mogelijkheid is geopend om het maximaal uurverlies te indexeren.
Op de tweede plaats is de mogelijkheid geschapen om bepaalde apparaten te
introduceren. Volgens de rapporten zal dat een behoorlijke omzetverhoging
opleveren, zij het dat daar wel investeringen tegenover moeten staan; dat
is een kosten-batenanalyse. Op de derde plaats is toegezegd dat de Belastingdienst
open staat voor het sluiten van handhavingsconvenanten in het kader van horizontaal
toezicht. Het kan niet genoeg benadrukt worden welk voordeel dit oplevert
voor de sector. Op de vierde plaats is duidelijk gezegd dat er een geconcentreerde
aanpak komt van de illegaliteit en dat daar, indien nodig, extra capaciteit
voor wordt vrijgemaakt. Op de vijfde plaats – en dat vind ik het grote
voordeel van dit debat – is er een heel duidelijke opening geboden als
het gaat om gedeeltelijke afwenteling van de kansspelbelasting op de horecasector.De staatssecretaris heeft in dit verband gewezen op een bepaling in het
standaardcontract, dat heel duidelijk de mogelijkheid biedt om de bestaande
contracten op te zeggen. Mocht die bepaling niet zijn opgenomen in een concrete
situatie, dan heeft hij gewezen op artikel 6:258 BW. Belangrijk daarbij is
de vraag of er sprake is van een onvoorziene omstandigheid. Ik ben het helemaal
met de heer Leijnse eens dat, als hier de medewetgever zegt dat die onvoorziene
omstandigheid aan de orde is, je bij de rechter heel goede argumenten hebt.
Ik wil dit graag nog een keer benadrukken in onze positie als medewetgever.
Een van de redenen om dit debat te voeren, was nu juist de onvoorziene verzwaring
van de lasten voor de sector.Als de staatssecretaris vervolgens zegt dat hij dit zal monitoren en dat,
als de rechter onverhoopt toch zegt dat hij dit niet voldoende vindt om contracten
open te breken, voor hem sprake is van een nieuwe situatie, dan zal hij naar
het kabinet gaan. Vervolgens zal hij ons het standpunt van het kabinet in
deze kwestie meedelen. Ik kan niet anders concluderen dan dat wij een behoorlijke
winst hebben gemaakt ten opzichte van december 2007.De motie vind ik geen winst. De motie is namelijk alleen maar een oproep
aan de regering om die naast zich neer te leggen, al was het maar omdat de
regering heel makkelijk kan zeggen dat de motie staatsrechtelijk niet uit
te voeren is. Ik zou dus veel liever wijzen op de winst die wij behaald hebben
op concrete punten naar aanleiding van de motie-Biermans. Ik zal mijn fractie
echter adviseren om de onderhavige motie niet te steunen.De heer De Boer (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Ook ik dank de staatssecretaris hartelijk voor
de uitvoerige beantwoording. De heer Essers had ook al gesproken over kostenbesparingen
en gedeeltelijke kostenafwenteling. Die punten hebben centraal gestaan in
de beantwoording. De staatssecretaris heeft in dat verband een aantal opmerkingen
gemaakt die meer dan de moeite waard zijn. Ik zal die niet herhalen, want
dat is al een aantal keren gebeurd. Wel acht ik een nader onderzoek nodig
over de werkelijke kosten voor horecaondernemers. Dat onderzoek hoeft de staatssecretaris
niet te doen. Hij gaf aan dat het zou gaan om 4% van de bruto spelopbrengsten.
Dat betreft een aantal ondernemers, dus je kunt er niet 100% zeker
van zijn. In principe zou kunnen worden nagegaan of de kosten inderdaad zodanig
gering zijn dat er misschien nog ruimte voor onderhandeling is. Dat ligt uiteraard
aan de branche.Ik kan het gemist hebben, maar volgens mij is de staatssecretaris niet
ingegaan op onze vrees voor een drempelverlagend effect voor gokverslaafden
als het gaat om het alsnog betalen met chipkaarten. Een dergelijk effect zouden
wij uitermate betreuren. Ik neem aan dat dit ook voor de staatssecretaris
en anderen geldt. Misschien kan hij hier toch nog even op ingaan.Wat de coulance betreft, heeft de staatssecretaris ons ervan overtuigd
dat dit correct zal verlopen. Ik had ook niet anders verwacht.De wijze waarop de staatssecretaris reageert op een belastingmaatregel
die bij wet is vastgelegd en die ingaat per 1 juli 2008, is proactief.
Dat waarderen wij bijzonder, want daar kom je verder mee dan met een reactief
beleid, zoals met name de VVD-fractie voorstaat.De inbreng van de heer Biermans in tweede termijn inzake zijn motie heeft
niet geleid tot een ander standpunt van ons ter zake.Staatssecretaris De Jager:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de brede steun die het beleid van de
regering op dit punt net als in december jongstleden geniet. Het is goed geweest
om hier nog eens enkele punten uiteen te zetten. Dat heeft de regering de
gelegenheid gegeven om een aantal zaken te verduidelijken, zoals de heren
Essers en Leijnse ook al hebben gezegd.Het zal de Kamer niet verbazen als ik, om de woorden van de heer Essers
te gebruiken, de aanneming van de ingediende motie ontraad. Ik verwijs voor
de argumentatie kortheidshalve naar mijn uitgebreide inbreng in eerste termijn,
maar uiteraard ook in de eerdere beraadslagingen in december jongstleden over
de invoering van deze belasting.Ik wil de opmerking van de heer Biermans niet onweersproken laten dat
dit kabinet allerlei nieuwe belastingmaatregelen zou invoeren en de lasten
zou verzwaren. Wij hebben al eerder besproken dat wij een vast lastenkader
kennen. Op dat punt is dit kabinet minstens zo streng als de kabinetten waarvan
de partij van de heer Biermans altijd deel heeft uitgemaakt als het gaat om
de begrotingsregels. Het lastenkader definieert de totale belastingen. Als
een bepaalde belasting wordt verhoogd, strekt dat ertoe om andere belastingen
te verlagen. Dat is een automatisme, dat dit kabinet ook volgt. Dus als in
augustus bepaalde besluiten worden genomen, die de heer Biermans kennelijk
met angst en beven tegemoetziet, worden er net zo veel belastingen verlaagd
voor zaken als de hardwerkende Nederlander en de ondernemingsgezinde Nederlander.
Zo is per 1 januari van dit jaar de vennootschapsbelasting voor het midden-
en kleinbedrijf verlaagd en wordt de arbeidskorting per 1 januari aanstaande
verhoogd. Dus zowel de arbeidgevende werknemer als de ondernemende hardwerkende
Nederlander wordt ook door dit kabinet bediend. De heer Reuten heeft gezegd dat het hier gaat om een nieuwe belasting,
die dan toch gefaseerd mag worden ingevoerd. Dat ligt nu juist anders. De
kansspelbelasting is een bestaande belasting. Ook het casinoregime bestond
al, evenals het loterijregime. Het loterijregime geldt voor de situatie waarin
men een lot koopt en een keer een grote prijs wint. Het casinoregime geldt
voor inzetten die elkaar snel opvolgen. Hiermee is de kansspelautomaat, die
vanuit een historische omstandigheid niet was belast onder het regime van
de kansspelbelasting maar onder dat van de btw, alsnog onder de werkingssfeer
van de kansspelbelasting gebracht. EU-regelgeving schrijft in principe voor
dat men één van beide doet, dus de werkingssfeer van de kansspelbelasting
ofwel die van de btw volgen. Door het onderbrengen in de kansspelbelasting
moeten wij nagenoeg gelijke spelen zoals de tafelspelen in hetzelfde regime
onderbrengen. Daarin mogen wij niet meer discrimineren. Men kan zegen dat
de keuze zwart/wit is, btw of het kansspelregime. Om die reden hebben wij
het gehele casinoregime verlaagd van 40,85% tot 29%, inclusief
de tafelspelen.De afschaffing van btw leidt niet tot staatssteun omdat juist EU-regelgeving
in principe voorschrijft dat voor één van beide regimes moet
worden gekozen. Dat is wat wij hier doen.De heer Reuten (SP):Dat is duidelijk. Dit was mij niet bekend. Bent u afgezien van dit specifieke
geval van mening dat forse belastingwijzigingen gefaseerd moeten worden ingevoerd?Staatssecretaris De Jager:Ja, zij moeten gefaseerd worden ingevoerd, of met voldoende oog voor de
effecten ervan op de concurrentieverhoudingen voor bedrijven of de koopkracht
voor burgers. Dat betekent ofwel faseren, ofwel flankerend beleid ter compensatie.
In ieder geval is voorzichtigheid bij forse belastingmaatregelen geboden.
Ook al zou de conclusie zijn om niet tot compensatie of flankerend beleid
te komen, dan nog zal de wetgever zich er voldoende van moeten vergewissen
waarom hij dit in dat geval niet nodig acht.De Onafhankelijke Senaatsfractie, op dit punt sprekend mede namens D66,
zeg ik toe dat ik met mijn ambtenaren nog eens goed naar het genoemde rapport
zal kijken. Als er nog nieuwe pregnante punten naar voren komen die in het
debat van december jongstleden of in mijn brief nog niet aan de orde zijn
gekomen, zal ik die alsnog in een brief aan de Eerste Kamer mededelen.De fracties van de ChristenUnie en de SGP hebben een vraag gesteld over
de chipkaart. Ik ben in algemene zin ingegaan op het feit dat de chipkaart
ook kan dienen voor het kansspelbeleid om dat veiliger te maken en met minder
criminaliteit. Afgezien van investeringskosten kan dit kostenbesparend zijn
op langere termijn voor de branche. Dit is een mogelijkheid, geen verplichting,
dus ondernemers zouden hiervoor zelf kunnen kiezen. Of dit in individuele
situaties leidt tot drempelverlaging kan ik niet overzien. Ik verwacht wel
dat dit weer andere mogelijkheden biedt, juist voor ondernemers in deze branche,
die ook zaken als gokverslaving monitoren. Daarmee is men al sterk begaan
en dit zou men op deze manier ook kunnen doen. In ieder geval leidt de chipkaart
tot minder gedoe, minder onderhoudsgevoeligheid en minder fraudegevoeligheid.
Dit hoeft niet automatisch te betekenen dat de voordelen voor de exploitant
nadelen heeft voor degene die een kansspel speelt.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, volgende week over de motie-Biermans c.s. te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 16.55 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-1450-1469.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl