Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 3104-3122

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 35, pagina 3104-3122

10-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700-VIIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Aan de orde is de voortzetting van het debat over de gevolgen van de kredietcrisisPagina 3059-3104
Aan de orde is het debat over de gevolgen van de kredietcrisisPagina 3024-3059
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 november 2008 over de blauwdruk modern migratiebeleidPagina 3019-3024
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 10 december 2009)Pagina 3137-3139
Presentie en opening (woensdag 10 december 2008)Pagina 3019-3019
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII)Pagina 3104-3122
Aan de orde is de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2009 (31700 XIV); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2009 (31700 F)Pagina 3122-3137

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 138 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII).(Zie vergadering van 9 december 2008.)De voorzitter:Wij gaan door met de eerste termijn van de Kamer. Mevrouw Verdonk heeft
mij gevraagd of zij als eerste mag spreken vanavond. Naar ik heb begrepen,
bestaat daartegen geen bezwaar.De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Voorzitter, dank. Voor de goede orde: op het moment dat ik weer op mijn
blauwe zetel zou kunnen plaatsnemen, zal ik de vergadering verlaten.De voorzitter:Dan bent u verontschuldigd, mevrouw Verdonk.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Dank u.Voorzitter. Goed onderwijs is voor Trots op Nederland onderwijs dat onze
kinderen in staat stelt hun talenten te ontplooien. Zij moeten de kans krijgen
om uit te groeien tot autonome burgers. Goed onderwijs draagt wat ons aangaat
in belangrijke mate bij aan integratie en saamhorigheid en daarmee aan de
kwaliteit van onze samenleving op straat-, wijk- en stadsniveau. Kortom, goed
onderwijs verbindt de burgers met elkaar en bindt onze samenleving als geheel.
Wij zijn daarom blij met een aantal keuzes die het kabinet heeft gemaakt om
de integratierol die het onderwijs altijd heeft gehad, weer te versterken
en door het stapelen van opleidingen niet langer te ontmoedigen maar juist
te stimuleren. De minister start hiertoe een onderzoek naar de belemmeringen
die er zijn voor het stapelen en doorstromen in het onderwijs. Kan de minister
of de staatssecretaris beloven dat dit onderzoek voor eind maart kan worden
afgerond en dat het stapelen dan ook onmiddellijk mogelijk wordt gemaakt?
Wij mogen namelijk niet langer al die leerlingen die een iets langere weg
nodig hebben, in de kou laten staan. Stapelen is voor alle leerlingen belangrijk
maar vooral in de grote steden is het stapelen van enorm belang voor de integratie.
Juist daar zit heel veel talent bij allochtone leerlingen die nu onderpresteren
en onnodig op een te laag niveau blijven steken.Wij delen de analyse van het kabinet dat de voorschoolse trajecten en
het basisonderwijs van cruciaal belang zijn in een kinderleven. Alleen heel
veel extra taal, cultuur en rekenvaardigheden op de basisschool geven leerlingen
met achterstanden de mogelijkheden om echt hun talenten volledig te ontplooien
en in het voortgezet onderwijs en het vervolgonderwijs volwaardig mee te kunnen
doen. En dan moet er natuurlijk aan het eind van die periode wel een heldere
toets zijn.Wat wij missen is het belang van extra ondersteuning van de leraren door
klassenassistenten en conciërges. Maak geld vrij om deze waardevolle
mensen weer grootschalig op de basisscholen aan te nemen. Stel heldere
taaleisen aan deze werknemers want ook zij hebben veelvuldig contact met leerlingen.
Alleen op deze manier komt de leraar toe aan zijn kerntaak: goed lesgeven.
Bij de keuze voor de investeringen in 2009 heeft de minister zich laten leiden
door de hoofdgedachte dat de inspanningen van de overheid dienstbaar moeten
zijn aan het primaire proces in de klas en aan de professional. De minister
verwijst naar het rapport-Dijsselbloem en concludeert terecht dat het misgaat
in het onderwijs wanneer verantwoordelijkheden van overheid, scholen en leraren
te veel door elkaar lopen. Hij zegt dat de overheid zich niet bemoeit met
de didactiek maar zich richt op haar primaire verantwoordelijkheid, namelijk
het scheppen van goede randvoorwaarden. De overheid zal zelfs op gaan treden
bij misstanden. Dat betekent dat de overheid bepaalt wat leerlingen op enig
moment minimaal moeten hebben geleerd maar dat de docenten van de minister
de professionele ruimte krijgen die zij nodig hebben. Dat wil zeggen: zeggenschap
over het ontwerp en de uitvoering van het onderwijskundig beleid en het kwaliteitsbeleid
van de school. Zo zou het moeten zijn maar zo is het helaas niet. De beleidsvoornemens
van de bewindslieden zijn bij lange na niet genoeg om het onderwijsmiddenveld
ertoe te bewegen om zijn macht te delen met de docenten. Alle macht over het
ontwerp, de uitvoering en het kwaliteitsbeleid is nu geconcentreerd bij de
adviesorganen, de onderwijsraden en de kenniscentra. Zij zijn het die uitmaken
wat er wordt geleerd en hoe dat moet, ondanks de pogingen van de overheid
om de docent meer ruimte te geven om zelf te kunnen bepalen hoe het werk uitgevoerd
moet worden.In dit kader kom ik tot de volgende opmerking over het middelbaar beroepsonderwijs.
Het mbo verdient onze aandacht. Met zo'n 630.000 leerlingen is het niet alleen
de grootste vorm van onderwijs maar is het ook het onderwijs dat de toekomstige
vakmensen moet afleveren aan het bedrijfsleven, vooral aan het mkb dat toch
de belangrijkste economische motor is van Nederland. Onze economie kan niet
zonder degelijk opgeleide vakmensen. Er zijn in het bedrijfsleven bij verschillende
sectoren, vooral de technische, al tekorten aan vakmensen. Dat heeft een directe
weerslag op onze economische groei. Gezien het grote economische belang dat
hiermee is gemoeid, is het buitengewoon zorgelijk dat de kwaliteit van het
mbo de laatste jaren zo sterk is afgenomen. Wij hebben dat laten gebeuren
en dat is heel jammer. Juist in het mbo komen alle maatschappelijke problemen
bij elkaar: emancipatie, integratie, discriminatie, taalachterstanden, spijbelen
en uitval.De kwaliteitsdaling die in het mbo heeft plaatsgevonden, heeft dezelfde
oorzaak als in het hele onderwijsveld: de terugtredende overheid heeft alle
beleidsverantwoordelijkheid en alle uitvoerende verantwoordelijkheid bij het
onderwijsveld neergelegd. Daar weet men het beste hoe je onderwijs moet geven,
maar steeds duidelijker blijkt dat die verantwoordelijkheid helemaal geen
invulling heeft gekregen. Het onderwijsmiddenveld blijkt te bestaan uit adviesorganisaties,
beleidsmakers, onderwijsraden en managementlagen die elkaar aan het werk houden
in een papieren realiteit die nauwelijks nog binding heeft met de werkelijkheid
van leerlingen, ouders en leraren. In het middenveld is alle macht geconcentreerd.
Het merkwaardige is dat dit onderwijsveld zelf helemaal niet wordt gecontroleerd,
niet door de overheid en zelfs niet door het parlement. Het resultaat is dat
het onderwijsmiddenveld bepaalt wat er geleerd moet worden, in eindtermen
of kwalificatiedossiers, en de manier waarop dat moet gebeuren, de didactiek.
In het geval van het mbo is dat het competentieleren.Het competentiegericht onderwijs (CGO) is een vorm van het nieuwe leren:
het "doe-het-zelfleren". Met veel bestuurlijke spierballen werd deze vernieuwing
erdoor gedrukt, maar wel tegen de zin van het echte onderwijsveld, namelijk
de leraren, leerlingen en de ouders. Het resultaat hiervan zien wij vandaag
op alle roc's in Nederland. Het onderwijs is chaotisch en structuurloos, docenten
zijn wanhopig en weten nauwelijks meer wat zij moeten doen. Ik heb huilende
docenten aangetroffen en onwerkbare kwalificatiedossiers gezien die zo ingewikkeld
zijn dat niemand er nog iets van begrijpt. Ik noem het voorbeeld van lbb.
Gaat er bij de bewindslieden al een lampje branden? Dat staat voor leren,
loopbaan, burgerschap; u mag het mij zeggen. Ik zie grote ruimten met 60 pc's
waar leerlingen dagenlang zitten te goochelen en filmpjes op YouTube bekijken
door een gebrek aan structuur en omdat zij nu eenmaal geacht worden om hun
eigen leertraject samen te stellen op basis van reflectie en competentie.
Ik durf de stelling aan dat zelfs de meeste Kamerleden in zo'n onderwijssysteem
niet zouden kunnen slagen.De invoering van het competentieonderwijs is uitgesteld. Leraren zijn
heel duidelijk over het CGO: het werkt nauwelijks, de invoering verloopt chaotisch
en er wordt te weinig geld uitgetrokken voor de implementatie in de klas,
want al dat ontwikkelingsgeld blijft steken in die beleidslagen van de scholen.
Er zijn te weinig leermomenten, de leerling wordt niet uitgedaagd en krijgt
geen kennis meer aangereikt. Het mag duidelijk zijn dat het CGO de leraren
ontmoedigt. Ik heb nog een voorbeeld. Laatst vroeg een leerling in mijn bijzijn
aan zijn meester wat reflectie op zijn beroepscompetenties betekent. Hij vroeg
zich af hoe hij moest weten wat hij niet wist. Vertel het maar. Ik ben heel
benieuwd naar het antwoord van de bewindspersonen.Tot op de dag van vandaag wordt de politiek gemanipuleerd. Als de MBO
Raad, het kenniscentrum Colo en al die andere gremia die de dienst uitmaken
in onderwijsland, moedwillig de Kamer op een dwaalspoor brengen, zou ik zeggen
dat wij ernstig geschoffeerd worden. Doe er wat aan, bewindspersonen.Trots op Nederland stelt voor dat de politiek de verantwoordelijkheid
voor de inrichting van het onderwijs terughaalt. Dat betreft dus het "hoe"
en het "wat", want zo kan het echt niet langer. Om te beginnen stel ik voor
dat de minister de taken en de bevoegdheden van de MBO Raad, de PO-Raad en
de VO-raad herdefinieert. Die zijn niet de exclusieve eigenaren van het onderwijs,
al gedragen zij zich daar langzamerhand wel naar. Wil het kabinet maatregelen
nemen om dat te bewerkstelligen?Het gaat niet alleen om het allochtone talent, maar om alle talent. Ik
spreek met heel veel ondernemers in het land. Die schreeuwen om goed opgeleide
vakmensen. Die willen schilders die weten hoe zij een kwast vast moeten houden.
Die willen geen mensen die alleen maar de theorie kennen. Terug dus naar de
ambachtsschool en de vakmensen.Dan is er de schaalgrootte. Er zijn scholen met rond de 46.000 leerlingen,
ontstaan door fusies of door processen van bestuurlijke samenwerking. Die
ontwikkeling is totaal uit de hand gelopen met deze mega-instituten. Het onderwijs in deze leerfabrieken kan door massaliteit, bureaucratie
en uiteindelijk onbestuurbaarheid alleen maar eindigen in "Verelendung".Er is gesproken over een fusietoets. Die moet er komen om fusies te laten
beoordelen door bijvoorbeeld de NMa. Dat duurt echter nog een tot twee jaar.
Gisteren is het ook al een aantal keren aan de orde geweest. Schei toch uit!
Bij een schoolgrootte van ongeveer 5.000 leerlingen is er sprake van schaalvoordelen.
Maar scholen met tienduizenden leerlingen? Dat is toch ongelofelijk?Ik hoor geluiden uit het onderwijsveld dat er een golf van schoolfusies
te verwachten is. De bestuurders denken immers alleen aan hun eigen belangen.
Die denken: nu of nooit. Wat mij betreft komt er een moratorium op schoolfusies.
Ik ben het wat dat betreft helemaal eens met de SP. Dat moratorium moet beginnen
bij de voorgenomen fusie van het roc van Amsterdam en het roc Flevoland, dat
nu nog een bestuurlijke samenwerking heet. Ik vraag het kabinet dus om te
komen met een moratorium.Minister Plasterk kwam met een voorzetje om de schoolkeuze uit te stellen.
Waarom zwengelt de minister juist nu die discussie aan? Waarom weer een sociaaldemocraat?
Waarom drie dagen voor behandeling van de onderwijsbegroting? Misschien was
het bedoeld om de aandacht af te leiden van het gebrek aan visie of van de
beloofde verbetering van de arbeidsomstandigheden van leraren die er nog steeds
niet is?Bekend is dat veel allochtone leerlingen met een achterstand aan het middelbaar
onderwijs beginnen. Zij spreken slecht Nederlands, worden door hun ouders,
die overigens ook negen van de tien keer geen of slecht Nederlands spreken,
niet gestimuleerd en hebben geen rolmodellen. Om die reden worden deze leerlingen
ingeschaald onder hun werkelijke intelligentieniveau. Dat probleem moet opgelost
worden. Er moet geïnvesteerd worden in voor- en naschoolse opvang, in
een taaltoets en in extra taalles op de basisschool. Ouders moeten wij verplichten
om naar ouderavonden te komen. Ook moet de inburgeringswet eindelijk ingevoerd
worden. Dat zijn echte oplossingen voor echte problemen. Wij moeten niet de
kinderen die wel weten wat zij willen en kunnen, laten wachten op de kinderen
die het nog niet weten en kunnen. Niet allemaal grijze muizen laten worden
dus, maar kinderen stimuleren om het beste uit zichzelf te halen. Wij moeten
kinderen de ruimte geven en een vangnet creëren voor de kinderen die
nog niet zover zijn. Dat is de visie van Trots op Nederland op het onderwijs.De heer Bosma (PVV):Ik hoor mevrouw Verdonk een mooi pleidooi houden voor een moratorium op
schoolfusies. Onlangs is een motie in stemming gebracht over een fusietoets
en het voorlopig staken van fusies. Waarom heeft mevrouw Verdonk niet voor
die motie gestemd? Dat snap ik niet.Mevrouw Verdonk (Verdonk):De heer Bosma heeft gelijk. Al doende leert men, zal ik maar zeggen. Ik
heb met heel veel mensen gesproken in het onderwijs. Ik dacht het gisteren
al goed gemaakt te hebben door het CDA aan het dictum van die motie te houden.
De heer Bosma echter heeft helemaal gelijk. Ik heb niet voor gestemd. Als
de motie opnieuw wordt ingediend, stem ik als eerste voor!De heer Jasper van Dijk (SP):Dat hoeft niet. De motie is aangenomen. Ik ben blij met de steun van mevrouw
Verdonk. Ik ben ook onder de indruk van haar analyse. Ik herken die namelijk
een beetje. Mevrouw Verdonk ziet dat er tussen het ministerie en de leraren
een apparaat gekomen is dat nu de dienst uitmaakt. De vraag is hoe wij dat
oplossen. Ik zou zeggen dat de overheid randvoorwaarden zoals salaris en bevoegdheid
moet regelen. De leraar is dan maximaal vrij in het klaslokaal. Is de overheid
verantwoordelijk voor de salarissen?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Daarmee ben ik het natuurlijk eens. Het is niet de bedoeling een situatie
te creëren waarin wij duizend bloemen laten bloeien. De overheid moet
de randvoorwaarden realiseren. Dat moet niet gebeuren door de ministeries,
maar door de verantwoordelijke bewindspersonen. Ambtenaren voeren immers slechts
uit. De verantwoordelijke bewindspersonen moeten de salarissen bepalen. Wij
kunnen hen vervolgens aanspreken als zij zich niet aan hun beloften houden.
De leraren zijn de professionals, precies zoals de minister zegt. Hij geeft
er vervolgens echter geen inhoud aan.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):In de eerste plaats wil ik mevrouw Verdonk van harte gelukwensen met haar
maidenspeech op onderwijs, want daar heb ik haar nog niet eerder over gehoord
hier ...Mevrouw Verdonk (Verdonk):Mag ik hier heel even op reageren? Ik vind het wel heel intrigerend dat
mevrouw Dezentjé dat zegt, want ik was haar voorganger bij de VVD-fractie.
Mijn maidenspeech op dit onderwerp had ik dus al gehouden voordat zij ten
tonele verscheen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik wilde mevrouw Verdonk gelukwensen met haar maidenspeech op onderwijs,
omdat ik haar het afgelopen jaar daarover niet heb gehoord. Nu krijg ik daar
een heel vijandige reactie op. Dat is eigenlijk heel erg jammer. Ik dacht
dat mevrouw Verdonk nu bij TON zat en in die zin dus haar maidenspeech hield.
Ik heb dus met belangstelling geluisterd naar haar visie op onderwijs. Mijn
vraag is tweeledig. In de eerste plaats vraag ik mij af of mevrouw Verdonk
het rapport-Dijsselbloem heeft gelezen. In de tweede plaats begrijp ik dat
mevrouw Verdonk ervoor kiest om de grip op onderwijs weer terug te halen.
Kan zij in twee zinnen formuleren wat zij daar precies mee bedoelt, dus het
wat en het hoe?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Misschien is het goed om in het kader van het onderwijsdebat ook eens
over woorden te praten. Dat was een behoorlijk vileine opmerking, zoals dat
zo mooi heet, van mevrouw Dezentjé. TON bestaat niet. TON heet Trots
op Nederland, en Trots op Nederland bestaat helemaal niet in deze Kamer. Wat
willen wij nu? Wij willen het hele grijze middenveld dat zich heeft gevormd
van allerlei adviesorganen, van het Colo, van al die raden, heel graag ontmaskeren.
Ik zou dat heel graag, om met de woorden van Jasper van Dijk te spreken, laten
oplossen. Kunt u niet helpen, mevrouw Dezentjé? Weet u geen middel?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik vroeg eigenlijk of mevrouw Verdonk – niet van TON – het
rapport van de commissie-Dijsselbloem heeft gelezen. Wat is
haar visie op het wat en hoe in het onderwijs? Hoe wil zij de grip op het
onderwijs terugkrijgen?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik wil eigenlijk precies datgene wat de minister zegt. Hij zegt: wij kijken
weer eerst naar het belang van de leerlingen, dat is het primaat, en wij laten
de professionals aan het woord, wij laten de professionals het onderwijs invullen.
Daar ben ik het helemaal mee eens. Ik vind alleen dat de minister het te weinig
inhoud geeft. Ik vind dat de politiek hier randvoorwaarden moet stellen. Ik
vind dat wij daarvoor verantwoordelijk zijn. Ik vind dat hier de eisen moeten
worden gesteld aan het onderwijs. Ik vind dat hier de kwalificatiedossiers
invulling moeten krijgen, niet door een Colo dat totaal niet meer wordt gecontroleerd.
Daar, in vak K, zitten de politiek verantwoordelijken. Zij brengen het naar
voren. Wij zeggen uiteindelijk wat wij daar wel of niet goed aan vinden en
of wij er wel of niet mee akkoord gaan.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Onder het motto "meer autonomie voor scholen en minder regels" heeft het
vorige kabinet de schoolbesturen in een veel steviger positie gebracht dan
voorheen het geval was. Mevrouw Verdonk zat in dat kabinet; zij is daar medeverantwoordelijk
voor geweest. Heeft zij in ooit in de Trêveszaal, toen al die plannen
langskwamen, gezegd dat zij het daar mee oneens was omdat het onderwijs ermee
naar de knoppen zou gaan? Het is leuk hoor, al dat inzicht nu, maar het is
wel een heel somber beeld dat mevrouw Verdonk schetst. Zij is er medeverantwoordelijk
voor als het zo erg is als zij beweert.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ten eerste doe ik natuurlijk geen mededelingen uit de Trêveszaal.
Mevrouw Kraneveldt weet als geen ander dat dat niet gebeurt. Ten tweede zit
dit kabinet er nu twee jaar lang. Ik vind het zo'n zwaktebod om altijd maar
terug te grijpen op het kabinet dat hiervoor heeft gezeten. Eigen verantwoordelijkheid,
daar gaat het om in deze samenleving. Ik zie deze bewindspersonen voor vol
aan. Ik vind dat zij hun eigen verantwoordelijkheid kunnen dragen.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Die eigen verantwoordelijkheid gold ook voor mevrouw Verdonk toen zij
medeverantwoordelijk was in de vorige kabinetsperiode, waarin een aantal beslissingen
is genomen dat zij nu zo verfoeilijk vindt. Als zij spreekt van eigen verantwoordelijkheid
en kabinetsleden hier verwijt dat zij niet ingrijpen, moet zij ook zichzelf
verwijten dat zij blijkbaar niet stevig genoeg tegen haar collega heeft gezegd
dat het de verkeerde kant op ging.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Als mevrouw Kraneveldt zo iemand is die vindt dat mensen moeten worden
aangesproken, zou ik haar willen uitdagen om de huidige minister van Economische
Zaken, nu zitting hebbend in het CDA/PvdA/ChristenUniekabinet, daar eens op
aan te spreken. Misschien is mevrouw Kraneveldt het vergeten, maar dat was
de vorige minister van Onderwijs.De heer Dibi (GroenLinks):Ik was aangenaam verrast toen ik las dat u zich had ingeschreven voor
dit debat zodat u de visie van Trots op Nederland op het gebied van onderwijs
kon lanceren. Ik dacht: dat is veelbelovend, wij gaan nu iets heel nieuws
horen. Eigenlijk hoor ik heel weinig nieuws. Ik hoor u er wel voor pleiten
om de sectorraden te laten oplossen. Ik ga daar zelf ook iets over zeggen,
want ook de fractie van GroenLinks is erg kritisch over al die raden. Wat
mist u nu in het onderwijs? Noem eens een top drie van zaken Trots op Nederland
wil regelen in het onderwijs die nu nog niet geregeld worden.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Goed taalonderwijs, goed rekenenonderwijs, handhaven in het onderwijs,
kinderen waarden en normen bijbrengen en er vooral voor zorgen dat ieder kind
de kans krijgt om zich te ontplooien. Dat hoeft niet tot dit niveau van het
grijze muis zijn. Dat kan ook andere kanten op. Kinderen inspireren en motiveren,
dat is waar wij voor staan.De heer Dibi (GroenLinks):Het is u misschien ontgaan, maar het reken- en taalonderwijs krijgt een
heel heftige impuls in deze kabinetsperiode. Daar hebben wij allemaal voor
gestemd. Ook burgerschap heeft een plekje in het onderwijs, dus ik hoor eigenlijk
nog steeds niets nieuws. Wat is nu dat nieuwe dat Trots op Nederland onderwijsland
binnen gaat brengen? Of hebt u eigenlijk niet zo veel nieuwe ideeën?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Wat Trots op Nederland in de politiek gaat inbrengen, is daadkracht, is
echt doen wat je belooft. Alles heeft inderdaad nu een plekje, maar er gebeurt
nog echt helemaal niets.De heer Van der Ham (D66):Iedereen is u nu een beetje aan het bashen omdat u aan dit debat deelneemt.
Ik vind het juist fantastisch dat u dat doet. Welkom. Ik ben ook even nieuw
in dit debat, maar dat heeft een andere reden. Het is hartstikke goed dat
u dat doet. Ik heb één vraag. U was de PvdA een beetje aan het
bashen over het feit dat minister Plasterk zei dat er een toch wel een probleem
is met de vroege schoolkeuze. Nu ben ik de eerste die meedoet met het bashen
van de PvdA en zeker deze minister. Dat vind ik hartstikke leuk.De voorzitter:Wat is uw vraag?De heer Van der Ham (D66):Ik vond het wel een beetje flauw dat u zei, mevrouw Verdonk,
dat deze minister bij wijze van spreken de middenschool weer zou willen invoeren
of dat zijn opmerking een grote onderwijsvernieuwing zou betreffen. Ik heb
de minister zo begrepen dat hij zegt dat er een probleem is met de vroege
schoolkeuze en dat hij daar heel gericht iets aan wil doen. Dat wil Trots
op Nederland, of de groep Verdonk, toch ook?Mevrouw Verdonk (Verdonk):U vraagt mijn mening over het plannetje van minister Plasterk. Ik vraag
mij in de eerste plaats af waarom hij het op dit moment heeft gepresenteerd.
Ik vind ook dat problemen bij de wortel moeten worden aangepakt. Het gaat
erom dat er heel veel allochtone leerlingen zijn die de Nederlandse taal niet
voldoende beheersen. Zij beginnen aan de middelbare school met een taalachterstand
van twee jaar en die wordt alleen maar groter. Daar maak ik mij zorgen om,
want die kinderen gaan het niet redden. Ik vind het ook niet goed dat alle
andere leerlingen, autochtoon en allochtoon, de kans lopen om daardoor op
hun handen te moeten zitten en zich niet kunnen ontplooien. Het zou niet goed
zijn als zij moeten wachten tot die allerlaatste schakel ook een deel van
de ketting is. Dat is niet de verantwoordelijkheid van de leerlingen, maar
van het onderwijsveld. Daar moet het worden geregeld.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter ...De voorzitter:U zei dat u één vraag had. Dit is een tweede. Ik weet niet
wat u precies van plan bent.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter, dan concludeer ik iets. Ik concludeer dat de minister ongeveer
hetzelfde heeft gezegd, namelijk dat leerlingen geen vertraging mogen oplopen
door de vertraging van anderen. Dat zeggen mevrouw Verdonk en de fractie van
D66 ook. Wij zijn het dus gedrieën eens. Dat vind ik een verfrissend
geluid van TON.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Laten wij eerst het antwoord van de minister afwachten. Ik vind dit een
beetje voorbarig, mijnheer Van der Ham. Eerst het antwoord van de minister
en dan de conclusie.Ik wil de andere leden nog even bedanken voor hun bereidwilligheid.De heer Bosma (PVV):Graag gedaan, mevrouw Verdonk. Prettige avond verder. Veel succes.Voorzitter. Ik waardeer de geste dat u de belangrijkste begroting tot
het eind hebt bewaard, met LNV als pauzeact. Ik hoop dat wij dit debat vanavond
op hetzelfde tomeloze niveau kunnen krijgen als gisterenavond. Ik teken aan
dat ik nog steeds het enige Kamerlid ben, met onze nestor, dat tout OCW voor
zijn rekening neemt. Daarom is mijn scope vandaag ook wat breder dan sec onderwijs.Mijn eerste punt is de dubbele subsidie aan marokko.nl. Deze minister
geeft via het Stimuleringsfonds voor de Pers geld aan een site die de meest
vunzige teksten tegen homo's, joden, vrouwen en negers op zijn forum heeft
staan. Sommige teksten zijn te schunnig voor woorden. Mijn fractie beukt al
enige jaren op dit dossier. Ik heb hierover meermalen Kamervragen gesteld.
Twee weken geleden heb ik dit eveneens ter sprake gebracht bij de mediabegroting.
Ik verschafte toen enkele tientallen citaten van die site aan de leden, teksten
die er soms al sinds 2001 op staan. Als onze soldaten sterven in Afghanistan,
is dat reden voor een feestje. Het Amerikaanse persbureau Reuters maakte zelfs
een bericht over het feit dat men op marokko.nl de grootste lol heeft vanwege
de aanslagen in Mumbai, onder de kop: Dutch financed Moroccan website praises
Mumbai attacks: "May Allah reward these heroes with paradise." Dit stukje
Hollandpromotie wordt u aangeboden door de Nederlandse belastingbetaler.De minister van homo-emancipatie, vrouwenemancipatie en cultuur verdedigt
de herhaalde donatie door erop te wijzen dat deze geschiedt binnen wettelijke
kaders. Een paar dagen later echter vond de PVV ineens onverwacht gehoor bij
de kersverse minister voor WWI, de heer Van der Laan. Hij liet zich heel anders
uit. Van der Laan zei "erg geschrokken" te zijn van wat hij aantrof op die
site. "Laat duidelijk zijn dat ik van overheidswege geen bijdrage wil leveren
aan een site waar dergelijke opruiende teksten te vinden zijn." Ook kondigde
minister Van der Laan ineens een onderzoek aan. Dat zou binnen enkele weken
klaar zijn.Dat is heel interessant. Minister Plasterk kijkt bij dit dossier al jarenlang
naar zijn schoenen. Marokko.nl krijgt niet één keer maar twee
keer subsidie. Dan komt minister Van der Laan en die zegt iets heel anders:
een onderzoek. Ik stel hierover twee vragen. Ten eerste: hoe gaat dat onderzoek
in zijn werk? Gaat minister Van der Laan nu iets onderzoeken dat toch echt
tot het terrein van OCW behoort? Hoe werkt dat? En welke relatie heeft dit
tot de persbrief, die wij volgende week donderdag bespreken? Dan praten wij
immers over het stimuleringsfonds. Gaat deze minister onder het motto "oog
om oog, tand om tand" straks ook dingen onderzoeken op het terrein van WWI?
Ten tweede stel ik de politieke vraag: waarom spreekt het kabinet met twee
monden, Plasterk "ja", Van der Laan "nee"? Waarom ligt de tolerantiegrens
van de minister van homo-emancipatie zo veel hoger dan die van de minister
voor Integratie? Plasterk zegt: "geen probleem"; Van der Laan zegt: "onderzoek".Dan nog even de rest van de begroting. Er bevinden zich daarin twee beurze
plekken. De eerste is het geld dat naar kunstsubsidies gaat. Er zijn veel
berichten over geld dat onverantwoord en ondoelmatig wordt uitgegeven. De
vraag of kunstsubsidies bijdragen tot topkunst, is evenmin ooit beantwoord.
De cultuur met betrekking tot kunstsubsidies werd perfect verwoord door mevrouw
Van Vroonhoven van het CDA, die zei: hoe meer geld er naar kunst gaat, des
te beter.De mediabegroting is het tweede probleem. Niet de eersten de besten zijn
het erover eens dat de publieke omroep een probleem heeft met de balans links-rechts.
De kreet "drie keer per dag de Volkskrant" wordt gebruikt. Niet alleen deze
minister gaat daarin mee, maar ook de bestuursvoorzitter van de publieke omroep,
de heer Hagoort, zijn voorganger, de heer Bruins Slot, alsmede de voormalige
netcoördinatoren, de heren Van Dijk en Lips. Oftewel, de slager keurt
zijn eigen vlees en stelt vast dat het vlees rood is. Dat is ernstig, want
dat betekent dat de wet niet wordt nageleefd, in dit geval de Mediawet, waarin
wordt gesteld: ván ons allemaal, vóór ons allemaal. Ik
zeg het even in mijn eigen onjuridische woorden. Wij als Kamer oordelen onder
andere op basis van die wet. Als de wet, in dit geval de Mediawet, niet wordt nageleefd, dan moeten wij volgens mij tegen die begroting
stemmen. Mijn vraag aan de minister is wat hij gaat doen om ervoor te zorgen
dat gewoon de wet wordt nageleefd.Ik kom op onderwijs. De Partij voor de Vrijheid is erg blij met de fusietoets
en de fusiemotie, die wij gisteren ook uitgebreid mochten bespreken. Hopelijk
stemt de volgende keer mevrouw Verdonk ook mee. De erkenning van de minister
dat de menselijke maat op scholen onder druk is komen te staan, is heel belangrijk.
Leerlingen, docenten en ouders voelen zich vaak niet gezien of gehoord. Er
zijn monopolistische schoolbesturen ontstaan. Daardoor is de keuzevrijheid
op veel plaatsen aangetast. Ik noem maar wat: Deventer heeft nog één
schoolbestuur, zowel voor primair als voor voortgezet onderwijs. Dat is niet
goed. Ziet de minister dat ook? Is hij bereid om keuzevrijheid centraal te
stellen in het beleid? Onderwijsvrijheid begint ten slotte met de mogelijkheid
om te kiezen. De Onderwijsraad doet een voorstel. Hij vindt dat er in elk
voedingsgebied meerdere aanbieders moeten zijn per onderwijstype. Dat is erg
ambitieus. Mijn vraag aan de minister is of hij bereid is om deze uitspraak
van de Onderwijsraad tot beleidsdoel te verheffen.Nieuws en nieuwtjes over de kwaliteit van het onderwijs blijven ons constant
bereiken. Gisteren kregen wij weer het bericht over het onderzoek van TIMSS.
Ik had er nooit van gehoord, maar het staat voor Trends in International Mathematics
and Science Study. Dit ziet een neerwaartse trend in het rekenniveau in Nederland.
Sinds 1995 is er sprake van een gestage achteruitgang. Dit soort nieuws dwingt
ons om te kijken naar de basis en naar de school die die naam draagt. Daar
wordt de kennis opgedaan die cruciaal is voor het verdere onderwijs en daar
wordt de basis gelegd voor later succes. Omgedraaid geldt dat als de basis
niet goed is, zich achterstanden voordoen die er later nauwelijks nog uit
te krijgen zijn.Het grootste probleem, in de bescheiden optiek van mijn fractie, ligt
bij de cultuur op scholen. Die is te veel "alles moet leuk zijn" en te weinig
gericht op resultaat, heel simpel te definiëren als leeropbrengst. De
heer Meijerink van de gelijknamige commissie zegt dat kinderen het vooral
maar prettig moeten hebben op school, dat er te weinig geautomatiseerd wordt –
vroeger heette dat stampen – en dat er te veel "leuke" projecten worden
gedaan. Gezien de cijfers moet het misschien maar wat minder leuk worden op
school. Gezelligheid is prima, maar 1,5 mln. functionele analfabeten is echt
geen feestje waard.Heldere eindtermen zijn het antwoord. De Onderwijsraad heeft meermalen
gepleit voor harde eindtermen, wat mijn fractie betreft te definiëren
op detailniveau. Wij gaan nu richting referentieniveaus. Die stuurt de staatssecretaris
ons in het voorjaar van 2009 op. Voor die tijd krijgen wij nog een hele serie
veldraadplegingen. Er moet van alles gebeuren voordat er witte rook zal zijn;
ik denk even aan al die ambtenaren en politici die er ook nog naar moeten
kijken. De heer Jan Jacob van Dijk moet toch ergens "artikel 23!" roepen ...
Als de staatssecretaris haar deadline niet haalt, wat is dan haar plan B?
Moeten wij het haar niet gewoon gemakkelijk maken en nadenken over het adapteren
van de Cito-toets als verplichte eindtoets? Dat is ook logisch, want het leerlingvolgsysteem
is geënt op het Cito. Misschien is het best een idee om het hele circus
over te slaan en vast te stellen dat wij al kerndoelen/referentieniveaus/eindtermen
hebben, namelijk de Cito-toets. Maak die verplicht en zorg er ook voor dat
kinderen weer gewoon kunnen blijven zitten. Dat gebeurt nu namelijk nog nauwelijks,
het moet tenslotte wel leuk blijven allemaal.Dan kom ik op het competentiegericht leren. Mevrouw Verdonk heeft hier
al het een en ander over gemeld. De Kamer laat het competentiegericht leren
terecht onderzoeken door haar eigen onderzoeksbureau. Wij zien ondertussen
dat het uitgerold wordt over de volle breedte van het mbo. Dat is geen goede
zaak. Ook mijn fractie bereiken veel negatieve berichten over docenten die
geen les meer geven maar passief aanwezig zijn en kennis die niet langer hard
is, maar meer gaat in de richting van "heeft goed meegedaan." Onderwijs lijkt
een proces geworden en niet meer iets dat moet leiden tot afrekenbare zaken
zoals kennisvermeerdering. Er bestaat bij mijn fractie de stellige overtuiging
dat de invoering van het competentiegericht onderwijs een verkeerde zaak is.
Recente onderzoeken van de AOb en het JOB hebben als uitkomst respectievelijk:
te veel top-down en er wordt te weinig geleerd.Ondertussen wordt er nog volop gebouwd en verbouwd. Er komen nieuwe gebouwen,
prachtig glimmend, met een nieuwe indeling, dus niet meer van die benauwde,
ouderwetse klaslokalen. Er komen echter ook scholen zonder deuren. Heeft de
minister een overzicht hoeveel er wordt verspijkerd? Moet er geen pas op de
plaats worden gemaakt in afwachting van het Kameronderzoek?Mijn laatste 51 seconden wijd ik aan het hoofddoekje. De Kamer heeft een
motie aangenomen die beoogt het dragen van een hoofddoek door politieagenten
te beëindigen. Dat is een goede zaak. De minister van BZK heeft het opgepakt
en introduceert de term "lifestyle neutraliteit". De minister heeft drie argumenten.
Zij vindt dat de politie sterk moet zijn op de gebieden van gezagsuitstraling,
neutraliteit en veiligheid. Dat zijn termen waar wij in het onderwijs ook
iets mee kunnen. Het argument van veiligheid is dan niet zo relevant –
er hebben mijn fractie nog geen berichten bereikt over hoofddoekjes die aan
het schoolbord blijven haken – maar gezagsuitstraling en neutraliteit
hebben wij hard nodig in de klaslokalen. Net als de politieagent neemt ook
de leraar in onze maatschappij een bijzondere plaats in. Als ik in de tekst
van het ministerie van BZK het word "politieagent" vervang door het woord
"leraar", kom ik tot het volgende. "Ook de leraar dient bij het uitoefenen
van zijn of haar taak richting leerlingen gezag en respect uit te stralen.
Uitingen die afbreuk kunnen doen aan de representativiteit en daarmee aan
het gezag van de leraar dienen te worden vermeden." Een voorbeeld is dan onder
andere het hoofddoekje. Ziet de minister de overeenkomsten tussen een politieagent
en een leraar en is hij bereid tot een hoofddoekjesverbod voor docenten in
het Nederlandse onderwijs?De heer Dibi (GroenLinks):Ik weet niet of het de heer Bosma is ontgaan, maar wij hebben te maken
met een dreigend lerarentekort. Dit is een serieus probleem in onderwijsland,
wat mijn fractie betreft het meest acute probleem. Er zijn gelukkig veel moslima's,
die een hoofddoek dragen, die het onderwijs in willen. Zegt u nu dat zij er
niet inkomen, waardoor het lerarentekort alleen maar nijpender wordt, of zegt
u: nee, om het leraren tekort op te lossen moeten ook zij gewoon
docent kunnen worden?De heer Bosma (PVV):Ik volg de argumentatie van de minister van BZK en ik plant die over naar
het onderwijs, dus van de politieagent naar de leraar. U hebt helemaal gelijk
dat het lerarentekort een enorm probleem is, zeker waar dit schoolleiders
betreft. Maar wij hebben ook een tekort aan politieagenten. Daar kunnen wij
ook heel moeilijk mensen voor vinden. Daarbij geldt dezelfde argumentatie:
nee, geen hoofddoekjes, ongeacht het feit dat er een tekort is aan politieagenten.
Aangezien ik de argumentatie overplant van BZK naar OCW, van politieagent
naar leraar, handhaaf ik ook die argumentatie.De heer Dibi (GroenLinks):De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de docent voor de klas.
Dit betekent dat wij iedereen nodig hebben en dat wij al die docenten die
het onderwijs in willen gaan, met open armen moeten ontvangen. Ik stel vast
dat u bereid bent om in uw kruistochten tegen de islam, het lerarentekort
groter te maken en daarmee de toekomst van Nederland nog onzekerder te maken
dan deze nu al is. Als de PVV moet kiezen tussen een goede kenniseconomie,
oplossingen gericht op de vergrijzing en het lerarentekort of islampje pesten,
dan kiest zij nog steeds voor islampje pesten.De heer Bosma (PVV):Nee hoor, want het hoofddoekje kan ook gewoon af.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Eigenlijk zou ik hier niet moeten staan. Niet alleen vanwege
eerdere planningen, maar zoals sommigen weten is het vandaag mijn trouwdag.
Maar als het dan toch moet, dan alleen voor onderwijs!De voorzitter:Van harte gefeliciteerd.De heer Slob (ChristenUnie):Want naast mijn vrouw, draag ik ook het onderwijs een heel warm hart toe.Voorzitter. Gisteren is er al een aantal sprekers begonnen met terug te
kijken op de eerste periode van dit kabinet en ook met vooruit te kijken.
Dat is goed en sluit ook mooi aan bij de brief van de minister aan de Kamer,
een soort tussenbalans, getiteld "Het beste onderwijs".Als ik terugkijk op de eerste periode, dan kan ik niet anders stellen
dan dat onderwijs weer hoog op de politieke agenda staat. Daar heeft overigens
ook in het afgelopen jaar de commissie-Dijsselbloem een bijdrage aan geleverd.
Maar het heeft ook alles te maken met de afspraken die in het coalitieakkoord
zijn gemaakt en die langzaam maar zeker nu in de uitvoering terecht zijn gekomen.
Een heel belangrijke stap in het afgelopen jaar was het verbeteren van de
positie van de leerkracht. Ik hoop overigens wel dat het in het voortgezet
onderwijs nog gaat lukken om voor het eind van het kalenderjaar een cao af
te sluiten, maar dat terzijde.In het afgelopen jaar zijn, niet te vergeten, de kwaliteitsagenda's gepresenteerd.
Daar zijn al weer de nieuwe rondes voor ingezet. Kortom, wij hebben het met
elkaar over onderwijs en dat is meer dan terecht. Er is veel gebeurd. Het
is nu wel zaak, op die ingeslagen weg verder te gaan en om, met het rapport
van de commissie-Dijsselbloem in de hand, de juiste afwegingen te maken. Ik
heb zelf bij het debat over het rapport van de commissie-Dijsselbloem als
een van de belangrijkste lessen geformuleerd dat grootschalige vernieuwingen,
maar sowieso vernieuwingen en veranderingen, niet op de Haagse tekentafel
plaats moeten vinden, maar met kleinere of grotere stappen in de praktijk,
waarin de man of de vrouw voor de klas bepalend zijn. Ik denk dat deze conclusie
breed in de Kamer werd gedeeld, ieder in zijn eigen bewoordingen.In dat opzicht kwam het pleidooi van de minister vorige week om het keuzemoment
voor leerlingen verder uit te stellen wel een beetje uit de blauwe lucht vallen,
zeg ik in alle oprechtheid. Natuurlijk is er geen taboe op het bespreken van
dit onderwerp. Er is niets zo vervelend als leerlingen die opgesloten zitten
in een eerder gemaakte keuze. Maar dit soort discussies kun je niet zo maar
vrijblijvend opstarten. Graag hoor ik morgen van de minister hoe hij, uiteraard
Dijsselbloemproof, de discussie over dit onderwerp verder wil voeren.Een kleine voorzet van de kant van de fractie van de ChristenUnie. Wij
hebben geen enkele drang om het onderwijsbestel op zijn kop te zetten. Als
het om de moeite gaat van het maken van een goede studiekeuze, zien wij meer
in betere begeleiding en het vereenvoudigen van de overstap tussen bijvoorbeeld
vmbo en havo. Daar liggen zeker grote struikelblokken.Een discussie waar een uitgebreide, goede brief aan ten grondslag ligt,
is die over de menselijke maat in het onderwijs. Ik was daar erg blij mee.
Over die brief is goed nagedacht. Ook de Onderwijsraad heeft een uitstekend
advies over de schaalvergroting en de fusietoets uitgebracht. Door te wijzen
op de risico's op het gebied van keuzevrijheid en legitimatie is de discussie
eindelijk op het niveau geplaatst waar deze hoort te liggen. Ik vond dat tot
nu toe de discussies in de Kamer veel te veel en veel te eenzijdig werden
gevoerd vanuit het sentiment dat groot slecht is en klein goed. Er werd een
tegenstelling gesuggereerd tussen grootschalige besturen en kleinschaligheid
op de werkvloer. Terecht stelt de minister in zijn brief dat schaalvergroting
op het niveau van besturen maar een deel is van het hele verhaal. Deze schaalvergroting
is zeker relevant, maar voor de dagelijkse praktijk op scholen, opleidingen
en vestigingen is de schaal van de directe leer- en werkomgeving veel relevanter.
Daar zien wij dat kleinschaligheid ook binnen grote verbanden valt te organiseren.Deelt de minister mijn opvatting dat wij bij het zoeken naar oplossingen
om diversiteit en keuzevrijheid te waarborgen, ervoor moeten waken te verzeilen
in een nieuwe centraliseringslag en dat wij recht moeten doen aan de autonomie
van de instellingen en aan het zelfregulerend vermogen van de sector als geheel?
Ik heb daarop morgen graag een reactie.De heer Depla (PvdA):Voorzitter. Ik ben vol verwachting over het zelfregulerend vermogen van
de sector. Wij kregen vandaag een mailtje van de directeur van de Besturenraad.
Hij zei dat het niet verstandig was om iets te doen aan de fusies in de roc's,
want, ik citeer: "De invoering van competentiegericht onderwijs is een aangelegenheid
die zich afspeelt in de lagere regionen van de instellingen dan dat van het
college van bestuur en het intern toezicht. Wij zien de vermeende
stapeling van grote bestuurlijke operaties dan ook niet. Een fusiestop in
het mbo op dit moment zou de ontwikkeling van deze sector eerder frustreren
dan bevorderen." Deze directeur zegt dus dat het college van bestuur zich
niet bezighoudt met de invoering van het competentiegericht onderwijs, dus
wij kunnen best doorgaan met fuseren. Uit dit voorbeeld blijkt toch het beste
dat het zelfregulerend vermogen van in ieder geval deze club ons niet veel
verder gaat brengen?De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Met mijn opmerking dat wij ervoor moeten oppassen in een nieuwe
centraliseringslag te komen, bedoel ik dat wij moeten proberen de discussie
op een verantwoorde wijze te voeren en recht te doen aan de verscheidenheid
zoals wij die in het onderwijs kennen. Er is verschil tussen wat wij zien
in het primair en het voortgezet onderwijs en bij de roc-vorming. Ik ben niet
van plan om op basis van een mail conclusies te trekken. Natuurlijk, komen
wij dit soort zaken in de praktijk tegen. De Onderwijsraad zegt terecht dat
het goed is dat wij een fusietoets gaan instellen en proberen de beoordeling
van de fusies buiten de politiek te leggen opdat er een zuivere beoordeling
kan plaatsvinden.De heer Depla (PvdA):Wij zijn het een stuk meer met elkaar eens, mijnheer Slob. U zegt ook
dat er een fusietoets moet komen met onafhankelijk toezicht.De heer Slob (ChristenUnie):Ik vind dat de Onderwijsraad geweldige bruggen heeft geslagen. Mijn fractie
is steeds tegen de moties geweest zoals die in de Kamer aan ons werden voorgelegd.
Wij vonden die echt veel te eenzijdig. Het sentiment waarover ik zojuist sprak,
klonk daarin veel te veel door. Met het advies van de Onderwijsraad en met
de brief van de minister zijn wij eindelijk op het niveau waar wij moeten
zijn. Dat heeft jaren geduurd; wij praten er al zo lang over! Laten oppassen
en niet terug stappen.De heer Jasper van Dijk (SP):Voorzitter. De heer Slob zegt dat er niets mis hoeft te zijn met bestuurlijke
schaalvergroting. De Onderwijsraad heeft erop gewezen dat bestuurlijke schaalvergroting
ertoe kan leiden dat in een bepaalde regio maar één aanbieder
is; één school! Dat is op nogal wat plaatsen het geval. Slaat
de heer Slob dat advies van de Onderwijsraad in de wind?De heer Slob (ChristenUnie):Misschien moet de heer Jasper van Dijk het stenografisch verslag morgen
nog even teruglezen. Ik heb daaraan net aandacht besteed. Juist dat is goed
en daarom moeten wij er heel kritisch naar kijken, maar niet vanuit het sentiment
dat groot alleen slecht zou zijn en klein goed zou zijn. Als de heer Van Dijk
het onderwijsveld bezoekt, ziet hij dat de praktijk vaak heel anders is en
dat ook in grootschaligheid kleinschaligheid georganiseerd kan worden. Op
het moment dat in bepaalde regio's ouders vanwege al die fusies nauwelijks
meer een keuze hebben, misschien zelfs helemaal geen keuze hebben, is er iets
aan de hand. Dan moeten wij ernaar kijken en proberen die diversiteit te stimuleren.De minister heeft aangegeven dat hij wil onderzoeken of op termijn de
stichtings- of toetredingsnormen zodanig kunnen veranderd dat het eenvoudiger
wordt voor nieuwe instellingen om toe te treden tot het stelsel zonder dat
aan kwaliteit wordt ingeboet. Dat is ook een mogelijkheid om de keuzevrijheid
te vergroten. Ik ondersteun dit en wil er graag een aspect aan toevoegen.
Volgens de huidige regelgeving moet een nieuw te stichten school binnen vijf
jaar na start van de bekostiging de stichtingsnorm halen. In de praktijk zijn
er scholen die wel het reële uitzicht hebben op het bereiken van de stichtingsnorm,
maar waarvoor vijf jaar te kort is. Ik zou mij kunnen voorstellen dat die
scholen iets meer tijd geboden wordt, bijvoorbeeld acht jaar. Dat getal van
acht heb ik niet zelf verzonnen. Het wordt ook door de onderwijsorganisaties
genoemd. Alle onderwijsorganisaties hebben in januari van dit jaar daarover
een nota laten verschijnen. Met deze voorgestelde termijn kunnen wij onnodige
doorstartprocedures of het op de langere termijn onnodig en ongewenst samengaan
met grotere schoolbesturen voorkomen. In een aantal situaties is er de reële
dreiging van dat onnodig samengaan. Graag krijg ik morgen van de minister
of van de staatssecretarissen een reactie op deze suggestie.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Voorzitter. Ik wil nog even terugkomen op het punt van de onafhankelijke
toetsing. Daarover sprak de heer Slob. Ik begreep dat hij de onafhankelijkheid
belangrijk vindt bij een fusietoets. Gisteren heb ik geopperd om onze Onderwijsinspectie
onafhankelijker te maken dan zij nu is. Deelt hij de visie van de VVD op dit
punt? Is hij er ook voor dat rapporten van de onderwijsinspectie rechtstreeks
naar de Kamer worden gestuurd? Vindt hij ook dat wij rechtstreeks contact
moeten kunnen hebben met de inspectie en dat wij die gevraagd en ongevraagd
advies moeten kunnen laten uitbrengen?De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb geen tijd gehad om uw beschouwing van gisteren te doordenken. Vandaag
hebben wij het debat over de kredietcrisis moeten voeren. Ik was het wel eens
met wat de heer Depla gisteren tegen u zei, namelijk dat u op deze manier
de politieke weging misschien helemaal uit handen geeft. Bij de fusietoets
is het uiteraard aan politiek om vast te stellen aan de hand van welke normen
er getoetst moet worden, maar zij doet die toetsing niet zelf. Zij laat een
andere instantie de toetsing doen. Zij geeft bijvoorbeeld de NMa de verantwoordelijkheid
op dit punt. Ik meen dus dat het een niet helemaal vergelijkbaar is met het
ander. Echter, om recht te kunnen doen aan uw inbreng van gisteren, zal ik
daar nog eens goed naar kijken. Ik hoop er dan morgen op terug te komen.Voorzitter. De commissie-Dijsselbloem heeft voor de examens ook aanbevelingen
gedaan. De staatssecretaris heeft zich daarmee vervolgens beziggehouden en
de Kamer een aantal voorstellen voorgelegd. Daarover moeten wij nog spreken.
Om het maar kort samen te vatten: het wordt lastiger om met onvoldoendes verder
te komen. Men mag slechts één vijf hebben voor de vakken Nederlands,
Engels en wiskunde. Wij zijn het eens met de inzet om de kwaliteit van het
behaalde diploma te versterken. Wel wil ik horen hoe doordacht een en ander
is. Dat zeg ik vooral omdat ik in het debat met de commissie-Dijsselbloem
aandacht heb gevraagd voor specifieke groepen leerlingen, met name voor leerlingen
met een niet-Nederlandse achtergrond die met de huidige opzet van de eindexamens
in feite steeds opnieuw het examen Nederlands moeten doen. De kans wordt
nu nog groter dat zij alle eindexamens niet meer met een voldoende zullen
kunnen afsluiten. Als het moet dan moet het, maar op deze manier kan wel de
situatie ontstaan die met zich meebrengt dat leerlingen uitvallen die met
de huidige regels wel een diploma zouden halen en die, zoals wij weten vanwege
het feit dat hun vorderingen gemonitord worden, het in het vervolgonderwijs
vaak heel erg goed doen. Nogmaals, als het niet anders kan, dan moet het zo,
maar ik wil van de bewindslieden vernemen of zij dit soort aspecten heeft
betrokken bij datgene wat zij de Kamer hebben voorgelegd.Dan wil ik iets zeggen over de schoolkosten. Ik ben erg blij met de stappen
die wij in de afgelopen tijd op dit punt hebben gezet. Ik denk natuurlijk
aan de invoering van de gratis schoolboeken. De staatssecretaris heeft overigens
de ouders een prachtige brief gestuurd. Ik begreep dat D66 daar wat moeite
mee had, maar waarschijnlijk kwam dat doordat de staatssecretaris was vergeten
dat D66 tegen de maatregel was. Niet alleen is deze actie geweldig voor de
ouders, maar zij is ook een geweldige impuls voor de scholen om een meer gericht
eigen leermiddelenbeleid te voeren voor zover zij daartoe nog niet waren overgegaan.
Ik vind de discussie over de verplichte aanbesteding wel een smetje op het
dossier, maar wij weten allen dat ook zonder de gratis schoolboeken de verplichte
aanbesteding er zou zijn geweest. Dan hadden wij dus in dezelfde situatie
verkeerd. Laten wij proberen om dit goed in aanmerking te nemen.De staatssecretaris heeft een prachtig convenant met de verschillende
partijen gesloten. Mijn waardering daarvoor! Ik hoop dat het met zich meebrengt
dat de juridisering minimaal zal zijn en dat er alle ruimte zal zijn om de
maatregel van de gratis schoolboeken in te voeren op de manier die wij voor
ogen hadden.Ik vraag voorts aandacht voor de uitvoering van de motie die mijn naam
draagt en die bij de algemene politieke beschouwingen is ingediend. Zij betreft
het ov voor mbo-leerlingen. Ik heb de brief van het kabinet gelezen en ik
ben het eens met de lijn die daarmee wordt uitgezet. Uiteraard willen wij
de komende tijd nauwkeurig geïnformeerd worden over de voortgang van
de gesprekken. Ik vraag het kabinet wel om een zo eenvoudig mogelijke uitvoering
en ook om, als dat maar enigszins mogelijk is, te streven naar invoering ingaande
het schooljaar 2009/2010. U hoort aan mijn formuleringen dat ik zorgvuldigheid
voorsta.Ik vraag aandacht voor de Taskforce Technologie Onderwijs Arbeidsmarkt.
Het is onduidelijk wat hier precies mee gebeurt. EZ doet er iets mee, maar
het staat weer op de begroting van OCW. Er is eenmalig een bedrag beschikbaar
gesteld. Dat is echter alleen voor het jaar 2008. Hoe gaat dat nu verder?
Een heel gerichte afspraak hierover mag niet verzanden, terwijl er een schreeuwend
tekort is aan mensen met deze kennis. Het gaat om het benadrukken van het
technologieaspect van deze taskforce en niet alleen de techniek.Is er nog nieuws van het front van de leerstoelen onderwijsrecht? Ik heb
ergens in de verte iets gehoord wat mij aangenaam in de oren klonk, maar ik
krijg hier graag morgen meer duidelijkheid over.De voorzitter:Ik meen dat wij daarover een brief hebben ontvangen.De heer Slob (ChristenUnie):Die heb ik nog niet gezien.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. "Toen mijn vader nog naar de lagere school ging, had je de
klompen- en de centenschool. Kinderen van bemiddelde ouders gingen naar de
centenschool, en het eenvoudige volk ging naar de klompenschool. Die selectie
vond toen al plaats op zesjarige leeftijd. Dat is opgeschoven. In mijn tijd
kende de lagere school 5A en 5B, en 6A en 6B. Toen werd er dus als het ware
op tienjarige leeftijd geselecteerd. Door de Mammoetwet van Cals is ook het
eerste jaar van het voortgezet onderwijs een brugjaar geworden, en is het
moment weer wat opgeschoven." Dit antwoordde oud-minister Van Kemenade op
een vraag die ik hem stelde in een van de openbare hoorzittingen van de commissie-Dijsselbloem.
Van het hele parlementaire onderzoek naar de onderwijsvernieuwingen heeft
dit antwoord de diepste indruk op mij gemaakt, omdat het actueler is dan ooit.
Nederland maakt van relatief weinig dubbeltjes kwartjes, doordat wij kinderen
te vroeg dwingen tot een keuze voor het vervolgonderwijs. De portemonnee en
diploma's van papa en mama zijn meer bepalend voor de schoolkeuze dan het
talent van de kinderen.Ik heb geluk gehad met juffen, meesters en een moeder die geloofden in
mijn talent, maar veel van mijn klasgenoten hebben een enorme omweg gemaakt
of onderweg de hoop opgegeven. Dat is pure sociale onrechtvaardigheid met
een hoge schooluitval, relatief weinig hoogopgeleiden en een groot verschil
in opleidingsniveau tussen allochtonen en autochtonen als gevolg.Wekelijks vergadert mijn fractie over het compliment van de week, bedoeld
voor een van de bewindspersonen. Vaak is het goed zoeken en soms lukt het
totaal niet, maar dit keer waren wij er snel uit. Minister Plasterk verdient
een compliment, omdat hij moedig genoeg is om de vroege selectie in Nederland
ter discussie te stellen. Bij dezen dus. Ik moet wel zeggen dat dit een van
de weinige momenten in deze kabinetsperiode was dat ik een warm gevoel kreeg
als ik een van de bewindspersonen hoorde spreken over onderwijs. Je kunt veel
kritiek hebben op mensen zoals Tineke Netelenbos, Jos van Kemenade, Jacques
Wallage en alle anderen die hen zijn voorgegaan – die hebben wij ook
gegeven in het rapport Tijd voor Onderwijs – maar als ik hen hoor spreken
over onderwijs, dan heb ik wel het gevoel dat het ergens over gaat.Kinderen missen door deze vroege selectie een van de belangrijkste onderwijsdoelen:
maatschappelijke vorming en persoonlijkheidsontwikkeling. Scholen zijn meer
dan reken- en taalfabrieken en burgerschap is meer dan een maatschappelijke
stage frikadellen frituren in een sportkantine. De reacties van mijn collega's
vond ik ronduit teleurstellend en getuigen van weinig historisch besef. Ik
roep mijn collega's er dan ook toe op om zich los te maken van het "posttraumatisch
Dijsselbloemsyndroom", want sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er van links
tot rechts verwoede pogingen gedaan om alles uit elk kind te halen. Dat is
nog steeds niet gelukt. Sterker nog, de basisvorming had een averechts effect.
Het selectiemoment werd niet vervroegd en in combinatie met de tweede fase
werden de muren van het vmbo, toen nog mavo, en havo/vwo alleen maar moeilijker
te beklimmen. Ik geef nog snel een historisch lijstje: Veringa, KVP, in 1968; Grosheide
en Roolvink, ARP, in 1970; Van Veen, CHU, en Schelfhout, KVP, in 1971; Van
Kemenade, PvdA, in 1973; Pais, VVD, en De Jong, CDA, in 1979; en Van Kemenade,
PvdA, en Deetman, CDA, in 1982. Het uiteindelijke resultaat was dat minister
Deetman en daarna Jacques Wallage de basisvorming hebben ingevoerd en dus
iets door de Kamer hebben gekregen om de vroege selectie uit te stellen. Mijn
conclusie is dat de politiek het sinds de Tweede Wereldoorlog heeft geprobeerd,
maar dat het haar nog steeds niet is gelukt en dat zij in de tussentijd heel
veel foute stappen heeft gezet, waardoor die vroege selectie heel veel kinderen
de foute kant op heeft gestuurd.De heer Jasper van Dijk (SP):Wij willen dat leerlingen zo hoog mogelijk worden opgeleid; daar is volgens
mij geen misverstand over. De vraag is hoe je dat gaat doen. Ik pleit voor
meer doorstroming. Ik las zaterdag in de krant dat mevrouw Halsema zei: het
taboe van de middenschool moet van tafel, wij willen algemeen vormend onderwijs
voor iedereen tot zestien jaar. Is dat het staande standpunt van GroenLinks?De heer Dibi (GroenLinks):Ik was nog niet klaar met dit punt. Het is goed als iedereen even wacht
totdat ik met dit punt klaar ben, want dan weet u wat GroenLinks wil.De heer Van der Ham (D66):Dan fakkelen wij het plan gewoon lekker af.De voorzitter:Dan komt u er zo op terug. Mevrouw Dezentjé Hamming.De heer Dibi (GroenLinks):Gaat dat ook over dit onderwerp? Dan wil ik toch even mijn punt afmaken.De voorzitter:U zei mij net dat u het punt had afgerond.De heer Dibi (GroenLinks):Ja, maar dat was niet helemaal waar.De voorzitter:Toch niet? Dan stel ik voor dat u verder gaat.De heer Dibi (GroenLinks):Natuurlijk, veel kan binnen het bestaande stelsel, te beginnen met de
terugkeer van de brede brugklas. Daarnaast moet er snel op alle scholen, verplicht
voor elke leerling die wil overstappen, een brugprogramma klaarliggen waarin
staat hoe de doorstroming van het vmbo naar havo/vwo precies zal plaatsvinden.
Vervolgens moeten scholen niet alleen afgerekend worden op het aantal leerlingen
dat slaagt voor het examen, want dat werkt selectie alleen maar verder in
de hand. Wij moeten scholen afrekenen op de leerwinst die zij weten te boeken.
De onderwijsinspectie toetst de leerwinst door na vier jaar te kijken hoeveel
leerlingen boven en hoeveel leerlingen onder hun Cito-toetsscore zitten. Graag
krijg ik hier een reactie op van de minister.Maar dat is niet genoeg. Immers, het selectiemoment is daarmee niet echt
uitgesteld. Nog meer indruk op mij maakte een verhaal van hoogleraar neuro-
en biopsychologie Jelle Jolles. Hij zegt dat de Cito-toets veronderstelt dat
kinderen aan het eind van de basisschool al prima logisch kunnen denken. Maar
de hersenfunctie die bij logisch denken wordt ingezet, blijft zich ontwikkelen
en is ook rond het veertiende jaar nog niet volgroeid. Je moet dus niet te
veel conclusies trekken uit het feit dat een twaalfjarige mager scoort bij
de Cito-toets. Dat kan een jaar later bij hetzelfde kind heel anders liggen.
De minister schetst een mooi toekomstbeeld, maar zegt er bezwerend achteraan
dat hij in deze kabinetsperiode geen concrete stappen zal nemen. Dat vind
ik jammer, maar echt verbaasd ben ik niet. Wij lazen gisteren in de krant
dat de minister graag door wil met het CDA. Ik hoop van harte dat de minister
vasthoudt aan het onderzoek en daarnaast aanjaagsubsidies beschikbaar wil
stellen aan het onderwijsland om te experimenteren met uitstel van studiekeuze.
Dan leggen wij het niet op vanuit Den Haag, maar laten wij het vrij aan de
scholen zelf. Zo ging dat ook bij de middenschool; volgens mij was dat ook
Van Kemenade. Toen zijn er subsidies beschikbaar gesteld. Er kwamen direct
140 aanvragen binnen en er zijn ongeveer twintig aanvragen gehonoreerd. Zo
kun je duizend bloemen laten bloeien in onderwijsland.Voorzitter. Volgens mij ben ik nu klaar met het punt van de uitstel van
selectie.De heer Jasper van Dijk (SP):Mag ik dan nu antwoord op de vraag of het citaat van mevrouw Halsema,
"wij willen algemeen vormend onderwijs voor iedereen tot zestien jaar", het
standpunt van GroenLinks is?De heer Dibi (GroenLinks):Het standpunt van GroenLinks heb ik net verkondigd. Wij willen dat uitstel
van studiekeuze plaatsvindt in de toekomst. Dat mag een lange periode duren;
dat willen wij niet meteen vandaag de dag regelen. Maar wij denken wel dat
niet alles binnen het huidige stelsel kan, dus dat het mogelijk is dat een
stelselwijziging op termijn zal moeten plaatsvinden. Dat moet dat onderzoek
uitwijzen. Dan kunnen wij erover discussiëren hoe dat er precies moet
uitzien en of dat voor iedereen tot zestien jaar moet zijn of niet. Dat wil
ik uiteindelijk pas beslissen wanneer de uitkomsten van het onderzoek er zijn;
het is geen eindoordeel.De heer Jasper van Dijk (SP):De heer Dibi is een van de gezichten van de commissie-Dijsselbloem. De
kernconclusie van Dijsselbloem is dat je ongelijke leerlingen niet gelijk
moet behandelen. Hoe kan hij dat rijmen met wat hij hier verkondigt en wat
mevrouw Halsema zegt over een terugkeer van de middenschool?De heer Dibi (GroenLinks):Er is geen sprake van een terugkeer van de middenschool, maar wel van
het eindelijk realiseren van de uitstel van studie- en beroepskeuze. Laat
mij een voorbeeldje geven, want er is onlangs een internationale vergelijking
gedaan met een aantal landen. Daaruit blijkt dat in Duitsland, waar geselecteerd
wordt met 10 jaar, 7% van de Duitse Turken doorgaat naar het hoger
onderwijs. In Frankrijk, waar pas geselecteerd wordt met 15 jaar, gaat 47%
van de Franse Turken naar het hoger onderwijs. In Nederland, waar wij selecteren
met 12 jaar, gaat 28% door naar het hoger onderwijs. Ik vind het onacceptabel
dat wij niet alles uit elk kind halen. Wij moeten alles doen om het selectiemoment
te verleggen en dat gaat het onderzoek hopelijk uitwijzen. Je kunt dan ook
onderscheid maken tussen verschillende kinderen, want in landen die wel uitstel
van studiekeuze hebben, is het niet zo dat kinderen die vroeger
weten wat zij willen, daarvan schade ondervinden. Helemaal niet. Zij schieten
gewoon door naar het hoger onderwijs en de schooluitvalcijfers zijn lager
dan die in Nederland.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Je kunt geen internationale vergelijkingen maken, want landen hebben niet
dezelfde schoolsystemen.De heer Dibi (GroenLinks):Dat is allemaal gecorrigeerd in het onderzoek.De voorzitter:Nee nee, wel met elkaar zingen, maar niet door elkaar praten. Mevrouw
Dezentjé Hamming.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik ben vanavond niet helemaal bij stem om te zingen, voorzitter.De heer Dibi zegt dat voor hem bovenaan staat dat wij het beste uit de
leerlingen halen. Daar zijn wij het allemaal over eens, maar dat doe je door
de verschillende talenten van de kinderen te respecteren. Dat doe je door
hen, al op de basisschool, zo te begeleiden en te toetsen dat die talenten
duidelijk worden. Uit welk onderzoek blijkt nu dat het kiezen op 12-jarige
leeftijd zo funest is als de heer Dibi aangeeft? Is de heer Dibi ermee bekend,
dat het juist voor zwakkere leerlingen zo slecht is om pas een schoolkeuze
te maken op hun veertiende en tot die tijd hetzelfde onderwijs te krijgen?
De leerling sleept de achterstand die hij al heeft, dan namelijk gewoon mee.
Hij loopt hem niet in.De heer Dibi (GroenLinks):Ik heb zelf in een brede brugklas gezeten, met kinderen van verschillende
intelligentieniveaus. Een paar van die kinderen trokken zich aan mij op bij
wiskunde, terwijl ik me aan hen optrok bij techniek. Wij lazen allemaal Oorlogswinter
van Jan Terlouw en Multatuli van Max Havelaar, ik bedoel Max Havelaar van
Multatuli, zij het op eigen tempo. Wij leerden bij godsdienst elkaars levensbeschouwing
te respecteren. Het kan wel, het vergt alleen heel erg veel van de docent.
Hoe het precies moet worden ingericht, moet zo'n onderzoek uitwijzen en ik
erken direct dat er voor een groep leerlingen een aparte variant moet zijn.
Bij hoogbegaafde leerlingen moet je zeggen: natuurlijk, jullie zijn al veel
verder dan andere leerlingen, dus jullie moeten een aantal vakken alleen kunnen
volgen. Bij andere vakken kun je deze leerlingen echter samen zetten met andere
kinderen. Je hoeft hen niet overal bij elkaar te proppen, maar je hoeft hen
ook niet constant bij elkaar weg te houden.De voorzitter:Mevrouw Dezentjé Hamming, nog één maal.De heer Dibi (GroenLinks):Mevrouw Dezentjé Hamming vroeg ook naar het onderzoek. Als zij
zich een beetje heeft verdiept in het onderwerp, weet zij dat er echt een
wildgroei is aan onderzoeken die aantonen dat uitstel van studiekeuze er uiteindelijk
toe zal leiden dat het hoger onderwijs meer kinderen tot zich zal nemen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Wij willen op een andere manier talent uit kinderen halen, namelijk door
goed te toetsen en door te ontkokeren. Op die manier kunnen kinderen, als
zij van de basisschool af zijn, switchen en stapelen. Ik vind dat meer maatwerk
dan in een klas allerlei maatwerk verrichten. De heer Dibi werkt een zesjescultuur
in de hand, want hij doet echt geen recht aan de verschillende talenten.De voorzitter:Stelt u uw vraag.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik ben de heer Dibi een beetje kwijtgeraakt op het punt dat hij én
een stelselwijziging bepleit én maatwerk voor iedereen in de klas wil.
Ik geloof dat dat een ingewikkelde zaak is voor het onderwijs. Waarom zo ingewikkeld?De voorzitter:Kort graag, nog één keer.De heer Dibi (GroenLinks):Ik stel op korte termijn voor dat de brede brugklas terugkeert en wij
op elke school een brugprogramma hebben, waarin het uitgangspunt is dat kinderen
die vmbo doen gewoon naar de havo kunnen gaan als zij dat willen, en dat daarvoor
alles gereed wordt gemaakt. Dat zijn de eerste stappen die ik wil zetten.
Op termijn, in een periode van tien jaar, moet een stelselwijziging tot de
mogelijkheden behoren als onderzoek uitwijst dat uitstel van studiekeuze er
daadwerkelijk toe zal leiden dat verspilling van talent wordt tegengegaan.Landen om ons heen die kinderen wel bij elkaar zetten in de klas, presteren
beter dan wij. Het doembeeld dat mevrouw Dezentjé Hamming creëert,
de mythe dat je kinderen daardoor tegenhoudt, klopt niet als je kijkt naar
internationale vergelijkingen. Zij zou er bijvoorbeeld eens onderzoeken van
Jaap Dronkers op moeten naslaan.De heer Van der Ham (D66):Die brede brugklas die de heer Dibi overal wil invoeren ... Eén
van de dingen die volgens mij ook in de hoorzittingen van de commissie-Dijsselbloem
naar voren kwam, is dat de vroegere mavo deels de positie van een middenschool
zou kunnen innemen, juist om meer vrijheid te krijgen. Erkent de heer Dibi
dat? Ik wil het woord "middenschool" overigens niet gebruiken, want dat is
niet correct.Ik stel nog een vraag in aansluiting op de woorden van de heer Van Dijk
van de SP-fractie. Mevrouw Halsema was heel fel. Zij pleitte voor algemeen
vormend onderwijs tot aan het zestiende levensjaar. Wil de heer Dibi toegeven
dat mevrouw Halsema iets te snel heeft gereageerd en haar corrigeren? Hij
is immers de onderwijswoordvoerder en weet wel beter.De heer Dibi (GroenLinks):Datgene wat mevrouw Halsema heeft gezegd, leeft heel erg binnen onze fractie.
Wij vinden het onacceptabel dat verborgen talent niet wordt ontdekt en dat
heel veel allochtone kinderen daardoor het hoger onderwijs niet bereiken.
Als het misgaat, spreken wij wel over die allochtone kinderen. Datgene wat
mevrouw Halsema heeft gezegd, leeft dus binnen onze fractie en vandaag heb
ik heel duidelijk gezegd hoe wij willen realiseren dat verborgen talent wordt
ontdekt.De heer Van der Ham (D66):Mevrouw Halsema heeft gezegd dat zij algemeen vormend onderwijs wil voor
iedereen tot zestien jaar. Zegt de heer Dibi daarover dat mevrouw Halsema
dat deed in the heat of the moment, dat zij gepassioneerd is
en dat zij iets te kort door de bocht heeft gereageerd?De heer Dibi (GroenLinks):Als er bijvoorbeeld aanjaagsubsidies komen om te experimenteren met het
uitstellen van de studiekeuze en er scholen zijn die dat op die manier willen
doen, mogen zij dat. Als scholen dat op een andere manier willen regelen,
is dat prima. De overheid moet echter naar onderwijsland duidelijk communiceren
dat zij in de toekomst uitstel van studiekeuze wil.De heer Bosma (PVV):Mevrouw Halsema weet inderdaad wat zij wil, namelijk de middenschool.
De heer Dibi wil alleen een onderzoek. Dat is een wereld van verschil. Natuurlijk
heeft de heer Dibi gelijk dat het verkeerd is als talent verspeeld wordt.
Dat is sociaal kapitaal dat verkwist wordt. Maar voor heel veel kinderen geldt
dat rond hun twaalfde al duidelijk is welke richting zij opgaan. Dat kun je
ook verspillen als je al die kinderen in de eenheidsworst van de middenschool
dwingt. Is de heer Dibi dat met mij eens?De heer Dibi (GroenLinks):Als de heer Bosma zegt dat de middenschool een eenheidsworst wordt, vind
ik dat eerlijk gezegd een karikatuur. Ik ben het met iedereen eens die zegt
dat er voor bepaalde kinderen uitzonderingen gemaakt moeten worden. Dat doen
wij nu ook. Toch praten wij over het integreren van meer zorgleerlingen in
het regulier onderwijs in plaats van over speciaal onderwijs. Ik denk dat
de kinderen die wat eerder weten wat zij kunnen, niet zullen lijden onder
de kinderen die dat op latere leeftijd weten. Je moet dan echter wel op een
heel zorgvuldige manier te werk gaan. Onderzoek moet uitwijzen of dat klopt.
Ik denk dat sommige kinderen daaronder wel zullen lijden, maar voor hen is
een aparte leerweg mogelijk. Internationale vergelijkingen laten zien dat
datgene wat ik bepleit, niet per se hoeft te leiden tot slechtere prestaties.
Sterker nog, andere landen die doen wat de heer Bosma verfoeit, presteren
beter dan wij.De heer Bosma (PVV):De afgelopen jaren is veelvuldig gesproken over herinvoering van de ambachtsschool.
De SP-fractie heeft dat geroepen, evenals mijn fractie. Staatssecretaris Van
Bijsterveldt doet dat tot op zekere hoogte. De heer Dibi zegt daarover dat
dit de verkeerde tendens is. Hij pleit ervoor dat iedereen naar algemeen vormend
onderwijs moet. Iedereen moet gewoon Multatuli lezen.De heer Dibi (GroenLinks):Nee. Laat duizend bloemen bloeien. Ik vind dat er in onderwijsland allerlei
mogelijkheden moeten zijn, maar de overheid moet erop toezien dat wij alles
uit ieder kind halen. Daarvoor moet je een aantal dingen regelen en randvoorwaarden
stellen. Eén van die randvoorwaarden is naar mijn mening het uitstellen
van de studiekeuze. Of je links bent of rechts, neurowetenschappen wijzen
uit dat je op twaalfjarige leeftijd niet veel kunt bepalen met een Cito-toets
en een leerweg.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):De bewijsvoering van de heer Dibi ziet in belangrijke mate op internationale
vergelijking, namelijk van Duitsland, Frankrijk en Nederland. Er is geen sprake
van een causale relatie. De heer Dibi zegt dat uitstel van de studiekeuze
leidt tot betere resultaten. Kan hij dat nog wat nader onderbouwen? Ik kan
ook zeggen: ik pas in mijn jas en mijn jas past in mijn tas, dus ik pas in
mijn tas. Dat is volgens mij niet altijd waar. Die logica is dus mijn eerste
punt.Mijn tweede punt is dat de heer Dibi in de afgelopen anderhalf tot twee
jaar waarin hij het woord voerde op dit terrein, altijd voorstander is geweest
van daadkracht. Hij is altijd degene geweest die zei dat wij iets moeten gaan
doen. Nu zegt hij dat er eigenlijk geen onderzoek meer zou moeten worden gedaan.
Er moet een brede brugklas komen en dat soort dingen. Als puntje bij paaltje
komt, gaat hij dat wel onderzoeken. De heer Dibi heeft toch geen onderzoek
meer nodig? Hij weet toch wat hij wil, namelijk uitstel van de studiekeuze?De heer Dibi (GroenLinks):Ik wil voor duizenden leerlingen uitstel van studiekeuze waar die keuze
op dit moment nog te vroeg moet worden gemaakt. Als u zegt dat ik van de daadkracht
ben, dan vat ik dat op als een compliment. Daarom zeg ik ook dat die brede
brugklas en die brugprogramma's op korte termijn kunnen worden gerealiseerd.
Op termijn moet een stelselwijziging hier openlijk bediscussieerd kunnen worden.
U heeft zelf hier gisteren gezegd, evenals de PvdA, dat nadat het onderzoek
is voltooid, u openstaat voor alles wat er toe zal leiden dat het onderwijspeil
en de onderwijskwaliteit in Nederland zullen stijgen. Ik verwijs u ook door
naar ontzettend veel van uw partijgenoten, ook oud-ministers, die het volledig
met mij eens zijn op het punt van uitstel van studiekeuze. Dit is niet iets
wat ik uit mijn duim zuig. Ik zeg dat ook tegen mevrouw Dezentjé Hamming,
want het zijn ook VVD'ers geweest die hebben gezegd: dit kan zo niet langer,
wij verspillen talent als wij zo doorgaan.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Dat is allemaal hartstikke leuk, lief en aardig maar u zegt hier op dit
moment dat u dat onderzoek eigenlijk helemaal niet meer nodig heeft omdat
u uw keuze al heeft bepaald. Waarom dringt u dan nog aan op dat onderzoek?
Zeg dan gewoon rechttoe, rechtaan dat u wilt dat het nu gaat gebeuren. Wij
willen evenwel eerst kijken of er ook andere instrumenten zijn waarmee wij
betere doelstellingen halen dan met hetgeen u wilt.De heer Dibi (GroenLinks):Ik wil dat onderzoek omdat ik wil weten hoe wij die stelselwijziging dan
gaan vormgeven. Als er een stelselwijziging komt, wil je namelijk weten hoe
je die precies moet inrichten. Daarvoor heb ik een onderzoek nodig. Ik wil
het voorstel inzake de middenschool niet letterlijk overnemen. Ik wil dat
wij een eigentijdse manier zoeken en een eigentijdse oplossing vinden voor
dat uitstel van studiekeuze. Dat is voor mij niet dat verouderde idee van
de middenschool. Het moet een moderne variant zijn en dat onderzoek moet daartoe
de eerste aanzet leveren. Dus op termijn wil GroenLinks een structuurwijziging.De heer Depla (PvdA):Eerst moet ik zeggen dat ik uw exclusieve claim, in de zin dat GroenLinks
als enige partij niet kan accepteren dat er talent verspild wordt, niet echt
verstandig vind, aangezien wij op dat punt allemaal hetzelfde vinden.Daarnaast maakt u een vergelijking met Frankrijk; daar wordt later geselecteerd
hetgeen tot een hoger percentage leidt. Ik geef u dan wel aan
dat een groot deel van de mensen die bij ons op het mbo zitten, in Frankrijk
zouden worden aangeduid op het niveau van hoger onderwijs. Dus u moet oppassen
om appels en peren met elkaar te vergelijken.Mijn vraag is de volgende. U kiest heel eenzijdig voor kinderen die vooral
beter met hun hoofd kunnen leren en plaats van ook voor kinderen die goed
kunnen leren met hun handen. Waarom kiest u nu niet voor twee stromen? Ik
denk dan aan een beroepskolom waar je gemakkelijk naar kunt doorstromen. In
het beroepsonderwijs heb je dan kinderen die beter met hun handen kunnen leren
en in het algemeen vormend onderwijs kinderen die beter met hun
hoofd kunnen leren, waarbij je ervoor zorgt dat ze gemakkelijk kunnen switchen.
Is dat niet beter dan om nu iedereen weer over één kam te scheren?
Waarom niet meer differentiatie?De heer Dibi (GroenLinks):Er zijn twee redenen waarom GroenLinks toch die structuurwijziging op
termijn zou willen zien. De eerste is dat wij kinderen samen een brede maatschappelijke
en culturele vorming willen geven. Dat is een belangrijke taak van het onderwijs.
De tweede is het uitstel van het selectiemoment. Ten aanzien van de basisvorming
heeft de WRR destijds voorgesteld om naast wat er toen allemaal is overgenomen
door Wallage, een combinatievariant te introduceren voor leerlingen die beter
met hun handen zouden kunnen werken. Die zou je dan bij bepaalde vakken als
het gaat om de brede maatschappelijke en culturele vorming samen kunnen brengen
met kinderen met hogere intelligentieniveaus. Bij bepaalde vakken die meer
bij hen en bij hun handjes passen zet je ze dan weer apart. In deze discussie
wordt nu echter een soort zwart-witverhaal gehouden waarin je óf iedereen
bij elkaar zet en vervolgens niet meer kunt differentiëren, óf
totaal gaat differentiëren waardoor de leraar helemaal gek wordt. Je
kunt daar een tussenweg in vinden. Ik hoop dat het onderzoek dat ook zal aantonen.
Dat zal uiteindelijk wel heel veel vergen van docenten. Er is een aantal middenscholen
dat nog steeds bestaat, bijvoorbeeld in Zuidoost waar een brede brugklas is.
Die scholen geven zelf ook aan dat het ontzettend veel van docenten vergt.
Daarom zeg ik ook dat het zal gaan om een periode van tien jaar waarbinnen
je dit kunt bewerkstelligen. Maar daar moet je nu al mee beginnen, want die
verspilling van talent kunnen wij niet door laten gaan.Nog een compliment, want GroenLinks was ook erg blij met de brief over
de menselijke maat. Het is goed dat de bewindspersonen de menselijke maat
in het onderwijs in ere willen herstellen. Uit de brief blijkt dat zij oog
hebben voor de afgenomen invloed van ouders en docenten op het beleid in de
school. Het kabinet stelt daarom onder andere een fusietoets voor. Een goed
plan. De criteria moeten nog nader worden ingevuld. GroenLinks vindt het van
het grootste belang dat docenten, ouders en leerlingen instemmen met de fusie.
Wordt dit een hard onderdeel van de fusietoets?Vervolgens ook een compliment aan de PvdA-fractie die het mogelijk heeft
gemaakt om te defuseren. Dat lijkt mij ook een heel belangrijke stap om het
onderwijs terug te geven aan de mensen om wie het gaat. En of ze er gebruik
van maken of niet, ik vind het een heel mooi signaal richting onderwijs. Wat ik mis in de brief is een analyse van hoe het komt dat de macht van
besturen zo is gegroeid. Onder Maria Van der Hoeven was meer autonomie voor
scholen het refrein. Dat is het nog steeds, alleen is het volume iets omlaag
gegaan. Niet de scholen hebben echter meer autonomie gekregen, maar de schoolbesturen.
Zij hebben de onderwijsachterstandsmiddelen van de gemeenten overgeheveld
gekregen. Mijn fractie wil de middelen terugbrengen naar de gemeenten. Zij
weten heel goed waar de problemen zitten en kunnen een pressiemiddel goed
gebruiken. Graag een reactie van de bewindspersonen.Doordat de macht van de besturen is gegroeid, is de balans verdwenen.
Ook het ministerie onderhandelt met raden en niet meer met leraren, zoals
vroeger. De minister moet die balans herstellen. Hoe zien de bewindslieden
nu eigenlijk de PO-Raad, de VO-raad, de Bve Raad, de MBO Raad en de HBO-raad?
Zijn het werkgeversclubs of zijn het sectorraden? Als het sectorraden zijn,
ontbreekt er nog wel het een en ander. Waar zijn de docenten, leerlingen en
studenten dan? Als het werkgeversclubs zijn, vraag ik mij af waarom zij zo
veel geld krijgen. De positie van de VO-raad in de Kwaliteitsagenda VO geeft
aan dat het niet helemaal goed gaat. Op het ene moment stond de handtekening
van de VO-Raad er nog onder. Het ging toen om de urennorm; dat kan de staatssecretaris
zich vast nog wel herinneren. Tijdens de algemene ledenvergadering hebben
de leden unaniem voorgestemd. Vervolgens kwam er allerlei ophef en trok de
raad zich terug. Eigenlijk was toen de bodem onder de Kwaliteitsagenda VO
weg. Ik wil graag dat de bewindslieden duidelijk aangeven hoe zij die raden
zien en wat zij eraan willen veranderen.Ook op school moet de balans hersteld worden. Daartoe zou het professioneel
statuut of de professionele ruimte een wettelijk kader moeten krijgen. Dat
mag geen vaag kader worden. Docenten moeten echt meer invloed krijgen op het
onderwijskundig beleid. Kan de minister een tipje van de sluier oplichten
wat hij daaronder verstaat? Wat gaat er concreet veranderen voor de docent
en wanneer kan de Kamer de voorstellen tegemoet zien?Ik heb een concreet voorstel over de lerarenbeurs. Na de eerste jubelverhalen
over het succes krijgen wij nu te horen dat schoolbesturen de beurs gebruiken
om de opleidingskosten te drukken. Dat is nadrukkelijk niet de bedoeling,
vindt de minister. Ik wil wel wat verder gaan: ik vind het ronduit kwalijk
dat de bijscholingspotjes jaren niet worden uitgegeven omdat veel werkgevers
dat geld liever uitgeven aan iets anders en daar nu de lerarenbeurs voor misbruiken.
Dit geld was expliciet voor de leraren bedoeld en niet om de kas van de schoolbesturen
te spekken. Dit moet onmiddellijk ophouden. Wat gaat de minister daaraan doen?GroenLinks wil meer academici voor de klas omdat dat het vak echt aantrekkelijker
maakt. Helaas heeft het kabinet het advies van Rinnooy Kan over de koppeling
niet overgenomen. Dit hebben wij al vaak gewisseld. Ik kom daarom nu met een
ander voorstel. Als een docent een hbo-bachelor heeft afgerond en een wo-master
wil volgen om als eerstegraadsdocent aan de slag te gaan, moet hij eerst een
schakeljaar doen. Dat kost aardig wat geld, maar helaas mag de lerarenbeurs
niet worden gebruikt om dit jaar te bekostigen. De GroenLinksfractie wil dat
de lerarenbeurs hier wel voor gebruikt kan worden. Is de minister
bereid dit te gaan regelen? Ik zie dat ik nog maar heel weinig tijd heb, voorzitter.
Is dit het einde van die veertien minuten?De voorzitter:Ja, inderdaad.De heer Dibi (GroenLinks):Dan doe ik er nog twee minuten bij.De voorzitter:Twee minuten erbij; u zegt het maar.De heer Dibi (GroenLinks):Over het competentiegericht onderwijs onthoud ik mij van een definitief
oordeel omdat er op dit moment nog een klein parlementair onderzoekje plaatsvindt.
Daarna zullen wij zeggen wat wij daarvan vinden. Ik hoor dat met name de roc's
drempels opwerpen voor leerlingen. Er wordt geleurd met vmbo-leerlingen. Gemeenten
moeten verantwoordelijk worden voor een leerlingvolgsysteem waar de roc's
verplicht aan meewerken. Ook de CWI's moeten daar op aangesloten worden, zodat
geen leerling meer uit beeld verdwijnt.Ik vind het bijzonder kwalijk dat wij toestemming moeten krijgen van de
minister voordat wij een gesprek mogen hebben met de onderwijsinspectie. Ik
wil eigenlijk niet meer hebben dat de minister bevindingen van de onderwijsinspectie
eerder heeft dan de Kamer. Daarmee heeft hij een informatievoorsprong. Ik
waardeer het dat de VVD-fractie die discussie heeft gestart en wil graag dat
de minister hierop reageert en hopelijk wil hij het beleid wijzigen. Ik kreeg
van een belangrijk onderwijsadviseur die er vandaag niet bij kan zijn, te
horen dat de onderwijsinspectie in Noorwegen direct rapporteert aan de premier.
Ik ben benieuwd naar een internationale vergelijking van onderwijsinspecties.
Is de minister bereid om te bekijken hoe andere landen daarmee omgaan en of
wij daar misschien iets van kunnen leren om de onderwijsinspectie onafhankelijker
te maken? Zij wordt nog net niet gehuisvest in het ministerie van OCW.Ik heb nog een compliment te maken. Vorige week heeft het kabinet afspraken
gemaakt met de VSNU en de HBO-raad over energiebesparing en duurzaam inkopen.
Dat is een goed initiatief dat navolging verdient. Het keren van de klimaatverandering
bestaat uit allerlei kleine stapjes en dit is er één van. Zijn
de staatssecretarissen bereid om te bevorderen dat deze afspraken ook worden
gemaakt in het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs?Ik kom bij segregatie en de buitenschoolse opvang. Bij nieuw te bouwen
scholen moet altijd ruimte zijn voor voor-, na- en tussenschoolse opvang.
Wat vindt de staatssecretaris daarvan? Over segregatie heeft Pieter Hilhorst
een voorstel gedaan. Die wil bij scholen met wachtlijsten regelen dat een
collectieve inschrijving voor een individuele inschrijving gaat. Als een blank
ouderpaar per se een plek voor hun kind op een populaire school wil, moeten
zij zich inspannen om een allochtoon echtpaar te overtuigen van de kwaliteit
van de betreffende school. Vervolgens kan men zich gezamenlijk inschrijven.De voorzitter:U bent nu ook door uw twee extra minuten heen. Wilt u nog meer minuten
aanspreken?De heer Dibi (GroenLinks):Dit zou een leuke toevoeging aan de pilots kunnen zijn. Vindt de staatssecretaris
dat ook? Vanuit mijn ooghoek denk ik te zien dat zij er niet zo blij mee is.De voorzitter:U gaat door?De heer Dibi (GroenLinks):Nee, ik stop ermee.De heer Bosma (PVV):De onderwijsinspectie moet volgens de heer Dibi aan de minister-president
rapporteren. Waarom niet meteen aan de Veiligheidsraad? En hoe wordt het onderwijs
beter van een rapportage aan de heer Balkenende?De heer Dibi (GroenLinks):Ik heb slechts een voorbeeld gegeven van hoe het in andere landen is geregeld.
Je hebt ook landen waarin de onderwijsinspectie is afgeschaft en is gedecentraliseerd
naar allerlei lokale overheden. Daar bestaat een gemeentelijke onderwijsinspectie.
Ik wil dat de onderwijsinspectie werkt zoals de Algemene Rekenkamer. Kamerleden
moeten die direct met vragen kunnen benaderen. Nu staat de minister tussen
de Kamer en deze informatievoorziening. Ik vind dat een belemmering van mijn
controlerende functie als Kamerlid.De heer Depla (PvdA):De heer Dibi heeft in de commissie gezeten die onderwijsvernieuwingen
heeft onderzocht. Deze commissie-Dijsselbloem heeft ook de basisvorming onderzocht.
Nu stelt de heer Dibi een proces voor dat precies lijkt op invoering van de
basisvorming: van onderaf, tien jaar experimenteren en dan bij wet afdwingen.
Welke les heeft hij getrokken uit zijn eigen onderzoek? Hij stelt nu toch
voor om de geschiedenis te herhalen?De heer Dibi (GroenLinks):In het rapport Tijd voor onderwijs is gekeken naar onderwijsvernieuwingen
in het verleden om daaruit lessen te trekken voor de toekomst. Een stelselwijziging
kan in de toekomst heel goed tot de mogelijkheden behoren. Dan moet wel sprake
zijn van een toetsingskader. Dat hebben wij geformuleerd. Als wij de volgende
keer weer een onderwijsvernieuwing lanceren, wat zeker moet als het gaat om
uitstel van studiekeuze, moeten wij vervolgens gewoon de lessen van het rapport
gebruiken.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De heer Dibi keek verwachtingsvol naar mij of ik nog een vraag
had. Ik had echter genoeg gehoord.Ga ik het in dit debat als woordvoerder van D66 weer hebben over achterstallig
onderhoud van het lerarensalaris, over promotiepraatjes over gratis schoolboeken
en over een maatschappelijke stage? Nee, dit keer niet. Dat komt ongetwijfeld
een andere keer.Ik wil het hebben over de toekomst. Niet ieder kind is hetzelfde. Zij
verdienen echter wel gelijke kansen. In plaats van kinderen zo snel mogelijk
een diploma te laten halen, moeten wij ieder kind zijn eigen weg laten bepalen.
Maak het mogelijk om kinderen iets te laten proberen: een moeilijk vak, studeren
in het buitenland of een andere richting kiezen zonder mogelijkheden af te
sluiten.Ik was blij toen de minister voorstelde om kinderen later te laten kiezen,
zeker de kinderen die het hard nodig hebben. Dat is een prettige
bijdrage aan het debat. Wij laten immers heel veel talent verloren gaan. Ook
Alexander Rinnooy Kan, SER-voorzitter, zei dat dit jaar al. Hij drong sterk
op een latere schoolkeuze aan.De analyse van de minister in de krant klopt. Uitstel van schoolkeuze
geeft kinderen meer kans op een hoge opleiding. Kinderen moeten op dit moment
vanaf hun twaalfde al een bepaalde keuze maken. Dat is soms gewoon te vroeg.
Vooral kinderen van allochtone ouders zijn daardoor de dupe. Ik pleit er niet
voor om alle kinderen tot hun zestiende samen in één klas te
zetten, zoals de wat te snel reagerende Femke Halsema bedoelde. Gelukkig is
de heer Dibi wat genuanceerder. Ik pleit er ook niet voor om kinderen op te
sluiten in schoolkeuze of vakkenpakket. Geen basisklassen of middenscholen
dus, maar bredere brugklassen, stapelen van diploma's en betere aansluiting
tussen vmbo, havo en vmbo en een intersectorale aanpak in het vmbo. Zo kunnen
wij proberen de uitval terug te dringen en ontwikkelen wij elk talent. Ik
vind het goed als de regering, met deze minister voorop, ervoor wil zorgen
dat scholen veel meer ruimte krijgen om hierin te experimenteren. Dat is echt
ongelooflijk belangrijk om vooral kwetsbare leerlingen beter te laten meekomen.De heer Jasper van Dijk (SP):In datzelfde artikel staat het volgende: "Hulde voor minister Plasterk",
juicht D66-leider Alexander Pechtold. "Dit is een keerpunt. Ik dacht steeds:
gaan wij nog wat meemaken met die man of niet." Ik zal niet het hele artikel
voorlezen. Nu onderscheidt de heer Van der Ham zich van GroenLinks en zegt
dat hij niet terug wil naar de middenschool. Dan komt hij volgens mij in het
kamp terecht van de mensen die altijd al zeiden dat de doorstroom in de scholen
moet verbeteren. Daarover waren wij het echter al eens. De minister heeft
ook duidelijk gezegd dat er te vroeg wordt geselecteerd en dat wij later moeten
selecteren. Dat is waar mevrouw Halsema zo blij van werd. In welk kamp zit
de heer Van der Ham?De heer Van der Ham (D66):Ik zit in het kamp waarin wij altijd al zaten. Ik heb de minister heel
goed horen zeggen dat hij leerlingen die al op hun twaalfde een keuze kunnen
maken, geen vertraging wil laten oplopen. Daarin val ik hem van harte bij.
Voor de leerlingen die dat nog niet kunnen of die dat vanwege allerlei achterstanden
beter op een later moment kunnen doen, moet je in het onderwijs ruimtes maken
waarin zij die keuze pas later hoeven te maken. Voor een deel kan dat al binnen
bepaalde structuren. Het mavo is bij de commissie-Dijsselbloem langsgekomen
als een schoolvorm die voor sommige leerlingen een heel goede tussenschool,
een soort van tussenkeuze was waarin de keuze werd uitgesteld of zij wat meer
een technische richting opgaan op het mbo of meer met hun hoofd aan de slag
gaan op het havo. Dat is voor een bepaald slag leerlingen een mooie onderwijsvorm
...De voorzitter:Mijnheer Van der Ham, kunt u uw antwoord afronden?De heer Van der Ham (D66):... en er zijn ook nog heel veel andere vormen te bedenken. Ik vind het
fantastisch dat de minister spreekt over de kramp die misschien een beetje
is ontstaan na de commissie-Dijsselbloem dat er niet meer mag worden nagedacht
over de grote problemen van het onderwijs. Dat is overigens een miskenning
van het rapport van de commissie-Dijsselbloem, want daarin staat juist dat
wij er vooral over moeten blijven nadenken, maar dat wij in de invoering van
dat soort nieuwe trajecten heel zorgvuldig te werk moeten gaan. Ik ga ervan
uit – want dat vertrouwen heb ik zeker in het kabinet op dat punt –
dat het kabinet de veiligheidseisen die de commissie-Dijsselbloem heeft geformuleerd,
daarbij in de linkerhand heeft. Ik zie zo'n debat dan met veel plezier tegemoet,
ook als oud-lid van de commissie-Dijsselbloem.De voorzitter:Ik sta per woordvoerder nog maar één interruptie toe. Nu
krijgen wij een herhaling van vragen en van zetten, plus dat u morgen nog
een tweede termijn hebt, plus dat u nog het antwoord van het kabinet krijgt.De heer Dibi (GroenLinks):Ik kan eigenlijk alleen maar zeggen dat de pot de ketel verwijt. De heer
Van der Ham zegt precies hetzelfde als ik net heb gezegd.De voorzitter:Oké, dank u wel. U zei dat u maar één ding kon zeggen
en dat hebt u net gedaan.De heer Dibi (GroenLinks):Laat ik dan nog één ding zeggen.De voorzitter:Twee dingen dus!De heer Dibi (GroenLinks):De heer Alexander Rinnooy Kan, die ook heel graag uitstel van het selectiemoment
wil realiseren, heeft gezegd dat hij het jammer vindt dat er zo gepolariseerd
afscheid is genomen van de middenschoolgedachte. Distantieert de heer Van
der Ham zich daarvan?De heer Van der Ham (D66):De SER-voorzitter heeft gezegd dat de doorstroom van bijvoorbeeld vmbo'ers
naar het havo moet worden verbeterd.De voorzitter:Graag kort, mijnheer Van der Ham.De heer Van der Ham (D66):Er zijn ook heel veel andere vormen. Ik was daarom ook blij dat de heer
Dibi afstand nam van de enigszins emotionele steunbetuiging aan de middenschool
van zijn fractievoorzitter. Ik vind het fijn dat hij haar op dat vlak de les
heeft gelezen.De voorzitter:Dank u wel.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik val van de ene verbazing in de andere in dit debat. Ik ben totaal verbijsterd
dat twee leden van de commissie-Dijsselbloem hier in feite het rapport achter
de rododendrons smijten. Ik herinner mij nog heel goed dat een jaar geleden
de eindconclusie was dat er vertrouwen terug moest naar het onderwijsveld.
De vraag was hoe wij het vertrouwen weer terug kunnen krijgen. En wat gebeurt
er hier? Twee leden van de commissie pleiten voor een stelselwijziging, terwijl
wij bezig zijn met het invoeren van passend onderwijs met alle problemen van
dien en terwijl wij bezig zijn met het invoeren van competentiegericht onderwijs
met alle problemen van dien. Hoe kan de heer Van der Ham hier met droge ogen
beweren dat wij het rapport-Dijsselbloem serieus moeten nemen?De heer Van der Ham (D66):Ik ben een van de zes, zeven schrijvers van het rapport geweest. Ik weet
dus behoorlijk goed wat erin staat. Er staat helemaal niet in dat er nooit
meer mag worden gedacht over een stelselwijziging. Als je dat echter doet,
moet je haar heel zorgvuldig invoeren. Dat is in het verleden een paar keer
heel erg misgegaan omdat er niet zorgvuldig is geopereerd. Laten wij wel wezen:
D66 staat vooraan om dit kabinet te bekritiseren, maar ook om het te prijzen
als het leiderschap probeert te tonen. Minister Plasterk zegt dat hij nog
helemaal niet pleit voor een stelselwijziging, omdat het daar nog veel te
vroeg voor is, maar dat hij wel het probleem agendeert omdat wij er toch wat
beter naar moeten kijken. De cijfers geven hem en ons gelijk in die analyse.
Ik vind het heel jammer dat u in een soort kramp schiet en er politiek op
probeert te bedrijven, terwijl het een gemeenschappelijk probleem is van alle
Kamerleden. Ik weet heel goed wat er in het rapport van de commissie-Dijsselbloem
staat, namelijk nauwkeurigheids- en zorgvuldigheidseisen. Ik hoop dat de regering,
de minister en de staatssecretarissen, hiermee aan de slag gaan. Laat zij
samen met het veld kijken wat het nodig heeft om tot experimenten te komen
die ons wellicht verder kunnen brengen.De kwaliteit van het onderwijs staat voor ons centraal. Hoe eerder wij
kinderen met een achterstand in taal en rekenen bijspijkeren, hoe meer mogelijkheden
zij later in hun schoolcarrière hebben. Onderzoek van McKinsey wijst
uit dat alle topsystemen taal en rekenen in de vroege schoolcarrière
benadrukken. Een toets bij aanvang van de basisschool maakt duidelijk welke
extra aandacht kinderen nodig hebben. Zo'n toets maakt het mogelijk de ontwikkeling
van kinderen volgen. De ontwikkeling van een kind zegt ook iets meer over
de kwaliteit van het onderwijs dan het cijfer van de eindtoets. Niet dat wij
tegen een eindtoets zijn, maar om de ontwikkeling te volgen is een aanvangstoets
van groot belang.Ongeveer 60% van de leerlingen gaat naar het vmbo. Zij vinden moeilijk
hun weg omhoog in het systeem. Wij moeten stapelen niet gedogen, maar aanmoedigen.
Stapelen is misschien minder efficiënt, maar wel effectief. Meer kinderen
bereiken hoger onderwijs. Het stapelen van diploma's moet weer normaal zijn.
Gelukkig vindt de staatssecretaris dat ook. Ik vraag haar wel wat zij doet
om de mavovariant wat meer te stimuleren. Zij heeft eerder in een debat gezegd
dat iedereen voor het mavo mag kiezen, maar hoe wordt ervoor gezorgd dat daar
wat proactief beleid op wordt gevoerd? Het is immers mooie tussenpositie.Veel vmbo'ers die naar het mbo gaan, vallen in hun eerste jaar uit. Meer
dan de helft van de uitvallers komt van het vmbo. De meeste zijn zonder vmbo-diploma
doorgestroomd. De pilot met de vakscholen juichen wij daarom toe. Graag hoor
ik of de mogelijkheden voor deze vakscholen worden uitgebreid. Komt er VM3
naast de pilot VM2? Ook op dit niveau verdient aansluiting met het mbo aandacht.Samenwerking tussen vmbo en mbo in het vierde jaar is uitstekend, maar
ik vind het een slecht idee om leerlingen een vmbo-diploma in drie jaar aan
te bieden. Zo snel mogelijk diploma's afleveren op de arbeidsmarkt is niet
het doel. Wij willen kinderen ontwikkelen tot volwaardige burgers. Het inkorten
van de opleiding is het uithollen van ons onderwijs. Wat vindt de staatssecretaris
daarvan? Veel probleemkinderen komen terecht in de basisberoepsgerichte leerweg.
Leerlingen die niet willen, veroorzaken hier veel problemen. Over de leerlingen
in de kaderberoepsgerichte leerweg hoor je weinig, maar dat zijn onze toekomstige
vaklieden. Zij moeten een goede en brede opleiding krijgen. Ik mis een visie
van de regering op deze verschillende groepen binnen het vmbo. Maakt de terugkeer
van het voortgezet speciaal onderwijs bijvoorbeeld onderdeel uit van de ideeën
van de minister en de staatssecretarissen?Een mooi voorbeeld van het uitstellen van een keuze in het vmbo is het
initiatief intersectoraal. Leerlingen krijgen een brede oriëntatie in
praktijkvakken en maken pas een beroepskeuze in het eerste jaar van het mbo.
Wat vinden de minister en de staatssecretarissen van dit initiatief? Kan het
verder worden gestimuleerd?Wat doen wij met de kinderen die uiteindelijk toch uitvallen? De kans
op uitval is groot. Meer dan 15% van de basisberoepsgerichte leerweg
valt uit. Ondanks alle goede bedoelingen van leraren en schoolleiders kunnen
wij deze leerlingen niet bijvoorbeeld met een rugzak met vouchers voor verder
onderwijs equiperen. Die vouchers zouden zij bijvoorbeeld kunnen verzilveren
als zij in het mkb werken en een gerichte cursus willen doen. Hun baas hoeft
die cursus dan niet te betalen. Daarnaast krijgen uitvallers hiermee meer
kans op een baan. Na een aantal jaren werkervaring kunnen zij dankzij de erkenning
van hun verworven competenties alsnog verder studeren. Zo vormt die rugzak
een voortdurende prikkel om de draad weer op te pakken. Wat vindt de staatssecretaris
van dit plan?Goed onderwijs hangt samen met goede leraren. Het lerarentekort is zorgwekkend.
De gezamenlijke onkunde om leraren hogere salarissen te bieden, is stuitend.
Zonder een beter salaris, neemt het lerarentekort verder toe. Geld is uiteraard
niet alles. Juist de status van een leraar in de maatschappij is essentieel
om nieuwe leraren aan te trekken. In Engeland is het gelukt het leraarschap
binnen vijf jaar tot het populairste beroep voor graduates en undergraduates
te maken. Heeft de staatssecretaris al gekeken hoe dat is gelukt? Is daar
iets uit te leren voor de Nederlandse situatie?Het lerarentekort mag ons niet afleiden van de kwaliteit van leraren.
Het is prachtig dat de minister in zijn toekomstvisie oproept tot het creëren
van ruimte voor professionals, maar ik wil ook weten waarop schoolleiders
de leraren afrekenen. Het is bijna ondenkbaar met het lerarentekort, maar
slechte leraren moeten echt kunnen worden ontslagen. Alleen bij extreme wanprestaties
kunnen schoolleiders en bestuurders na een lang proces een ontslag afdwingen.
Soms is dat echt te laat. Schaf daarom het ambtenarenrecht af. Een systeem
van functionerings- en beoordelingsgesprekken met sancties bij slechte prestaties
en beloningen voor topprestaties is nodig.In delen van Limburg waar het aantal kinderen terugloopt krijgen leraren,
die wij later hard nodig hebben, straks ontslag. Leraren die het onderwijs
eenmaal hebben verlaten, keren niet snel weer terug. Laten wij die leraren
dus niet te snel ontslaan om een tijdelijk overschot op te lossen. Ook hier
moeten wij de goede leraren behouden. Wij moeten leraren blijven inspireren.
Is het mogelijk leraren vaker uit een opleidingsfonds te laten tappen?Voor kwaliteit hebben wij schoolleiders nodig die hun mannetje staan.
Eis dat schoolleiders geregistreerd staan, zodat zij aan kwaliteitscriteria
kunnen voldoen. Laat de scholen kiezen welk register zij gebruiken. Ook op
dit punt zou ik graag een reactie van de staatssecretaris ontvangen.D66 heeft vertrouwen in leraren en schoolleiders. Als een school bewezen
heeft kwaliteit te leveren, moeten wij deze school voor een aantal jaren het
vertrouwen geven, bijvoorbeeld door minder inspecties uit te voeren. Dat is
modern toezicht, met controle achteraf en minder bureaucratie. Ook daarop
krijg ik graag een reactie.Binnenkort organiseert de Kamer een conferentie over administratieve lasten.
Ik pleit voor een commissie die nagaat welke verkeerde prikkels er nog steeds
in onze wet- en regelgeving verstopt zitten. Als voorbeeld noem ik het toetsingskader
van de onderwijsinspectie. De inspectie toetst of scholen het nieuwe leren
als methode gebruiken, en dat terwijl wij samen hebben vastgesteld dat de
overheid over het "wat" moet gaan en niet over het "hoe". Ook daarop krijg
ik graag een reactie van de staatssecretaris.Anderen hebben ook al gesproken over de fusietoets. Het rapport van de
Onderwijsraad over de fusietoets in het onderwijs maakt duidelijk dat meer
controle op fusies wenselijk is. Volgens D66 moet de zeggenschap over een
fusie met name bij de ouders liggen. Geef ouders bijvoorbeeld via medezeggenschap
een vetorecht. Dat is pas echte democratie. Een commissie van wijze mannen
en vrouwen die een fusietoets uitvoert, leidt wat ons betreft tot een te lang
en te lastig proces. Meer inspraak van ouders dwingt bestuurders bovendien
om hun plannen transparanter te maken.Overigens zie ik ook voldoende voorbeelden van fusies die goed uitpakken.
Een grote bestuurlijke organisatie hoeft kleinschalige uitvoering niet per
definitie in de weg te staan. Fusies kunnen ook voordelen bieden, zoals professionalisering
van de ondersteuning, spreiding van financiële risico's, differentiatie
van lerarenfuncties en meer opleidingsmogelijkheden voor docenten.Het is vandaag de Dag van de mensenrechten, zo heb ik begrepen. Eerder
vroeg ik aandacht voor mensenrechten in ons onderwijs. De brief die de minister
samen met minister Verhagen naar de Kamer heeft gestuurd, verontrust mij een
beetje, niet alleen omdat de minister van Buitenlandse Zaken ervoor kiest
om internationale verplichtingen te negeren, maar ook omdat de minister van
Onderwijs wel uitvoering wil geven aan een niet-bindende resolutie om Iraanse
studenten te weren, maar niet aan het bindende verdrag waarom het hierbij
gaat. Er is nauwelijks aandacht voor mensenrechten, noch in het basisonderwijs
en voortgezet onderwijs, noch in de lerarenopleiding. Op het ministerie ontbreekt
een aanspreekpunt hiervoor zelfs. Van alle aanknopingspunten en impliciete
verwijzingen uit deze brief komt dus weinig terecht. Wat ons betreft is een
vak mensenrechten niet nodig – dat kan ook niet, want wij zouden het
niet Dijsselbloemproof vinden – maar het onderwerp moet wel ergens aan
bod komen. De minister moet zich duidelijk uitspreken over het "wat" van scholen.
Het "hoe" moet vervolgens maar aan de scholen worden overgelaten. Ik zou graag
een nadere reactie op dit punt krijgen van de minister.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):De heer Van der Ham komt met het idee om op school aandacht te besteden
aan mensenrechten. Tijdens de behandeling van de begroting van Buitenlandse
Zaken is het idee van een lespakket ter sprake gebracht. Zou het niet verstandig
zijn om een soortgelijk lespakket als datgene wat al voor het primair onderwijs
is ontwikkeld, ook voor het voortgezet onderwijs te ontwikkelen?De heer Van der Ham (D66):Ik vraag inderdaad naar de vorm. Kan er niet proactief iets worden gedaan
om dit te faciliteren? Dit zou een idee kunnen zijn. Er zijn nog wel andere
suggesties gedaan. Ik wil eerst de reactie van de minister en van de staatssecretaris
op dit punt afwachten. Maar het is een aardige suggestie.De heer Bosma (PVV):De heer Van der Ham heeft het over mensenrechtenonderwijs. Moeten, gezien
alle dramatische berichten over taal en rekenen op scholen, onze kinderen
zich niet gewoon concentreren op taal en rekenen?De heer Van der Ham (D66):Dat is de kern van het onderwijs. Dat ben ik helemaal met de heer Bosma
eens. Maar er zijn natuurlijk vakken als geschiedenis en maatschappijleer,
vakken die gewoon in het bestaande curriculum zitten, waarin dit soort zaken
zouden kunnen passen. Ik denk dat de Partij voor de Vrijheid het belangrijk
moet vinden dat de grondrechten, vastgelegd door mevrouw Roosevelt, door iedereen
gekend worden, allochtoon zowel als autochtoon.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Reeds in het jaar 400 schreef de ons allen wel bekende kerkvader
Augustinus over goed onderwijs. In een verhandeling over dit onderwerp beschrijft
hij hoe een leraar het christendom eenvoudig aan beginners kan uitleggen.
Godsdienstig vormingsonderwijs aan openbaren, zullen wij voor het gemak maar
zeggen. Augustinus vraagt zich daarbij af hoe een leraar met plezier kan blijven
lesgeven. Dat kan volgens hem alleen als de leraar een boodschap overdraagt
die "krachtig en blijmoedig opwelt uit een rijke stroom van naastenliefde".
De essentie van deze stelling heeft aan kracht niet ingeboet. Goed onderwijs
heeft niet alleen behoefte aan geprofessionaliseerde maar vooral ook aan gepassioneerde
leraren, die met kennis van zaken bemiddelen tussen de leerlingen en de bestaande
cultuur.De opleiding van goede leraren is vanuit dit perspectief van cruciaal
belang. Het tekort aan leraren baart nog altijd flinke zorgen. De beeldvorming
over het onderwijs speelt hierin geen gelukkige rol. Het imago heerst dat
de gever van een vak is verworden tot een veredelde opvoeder die vaak vergadert
en te weinig aan het eigen vak toekomt. Gelukkig neemt de aandacht voor het
leraarsvak toe. Programma's voor lerarenopleidingen worden onder de loep genomen.
Toch stuit mijn fractie helaas nog regelmatig op berichten van studenten die
hun opleiding hebben gestaakt, omdat het profiel van die opleiding in hun
beleving als te soft werd ervaren. Hier ligt een parallel met de door mij
al enige malen bepleite differentiatie binnen de pabo's. De gezonde balans
tussen didactiek en inhoud lijkt nog altijd niet hersteld te zijn. Ik vraag
de staatssecretaris daarvoor aandacht te hebben – ik weet dat zij die
heeft – maar zich ook te blijven beijveren om deze studenten voor de
lerarenopleidingen te behouden en uiteindelijk ook de docenten in
het onderwijs te houden. Zij zijn met het oog op de nabije toekomst van onmisbare
betekenis!De begroting voor 2009 draagt duidelijk de sporen van het rapport "Tijd
voor onderwijs". Op allerlei fronten wordt aanvullende versterking ingezet;
te denken valt aan lerarensalarissen en nog wel andere dingen waarover wij
al gesproken hebben. Het is echter ook goed om te bezien welke inhoudelijke
koerswijzigingen het parlementair onderzoek heeft voortgebracht. Aandacht
voor basisvaardigheden en kwaliteit van lerarenopleidingen is een goede ontwikkeling.
Toch zijn er ook zorgelijke trends die zich ondanks het rapport-Dijsselbloem
doorzetten. Invoering van de maatschappelijke stage getuigt nog steeds van
de maatschappelijke druk op het onderwijs. Vorige week bleek bij het overleg
passend onderwijs opnieuw het gevaar van wetgevingstrajecten die zonder gedegen
inhoudelijke evaluatie worden uitgezet. Gelukkig is daarop over en weer gereageerd
en zijn er afspraken over gemaakt. Ook het Kamerbreed geprezen onderscheid
tussen het "wat" en het "hoe" lijkt inmiddels al te sneuvelen door beleidsvoornemens
die de opbrengstgerichte manier van werken sterk benadrukken. De SGP-fractie
doet een appel op kabinet en Kamer om deze ontwikkelingen nog eens grondig
te wegen, ook als de minister de leeftijd waarop schoolkeuze geschiedt aan
de orde stelt en maar nauwelijks kan wegblijven van de suggestie van stelselwijziging
op termijn. Hij heeft het uitdrukkelijk gezegd, maar het luistert erg nauw.De paraplu van de begroting van het ministerie van OCW bevat een merkwaardige
constructie. Naast de hoofdtaken van onderwijs en cultuur zijn namelijk ook
de artikelen kinderopvang en emancipatie opgenomen. Dat leidt naar onze mening
tot een oneigenlijke vermenging van middelen. Naar aanleiding van de explosieve
kostenstijging van de kinderopvang kwam dat helder aan het licht. Meevallers
bij de studiefinanciering naar rato van 53 mln. zijn bijvoorbeeld gebruikt
om deze problemen weg te werken. Een groot deel van de overschrijdingen komt
kennelijk ten laste van onderwijs. Dat vinden wij een verkeerde trend. Er
moet verandering in komen. Kinderopvang kan, gezien de beleidsmatige invulling
ervan door dit kabinet, beter bij bijvoorbeeld de ministeries van Economische
Zaken of Sociale Zaken ondergebracht worden. Het weglekken van onderwijs naar
allerlei alternatieve doeleinden is, zeker op dit moment, een slechte zaak!
Graag ziet mijn fractie een plan waarin dit euvel wordt verholpen.Goed onderwijs verdient ondersteuning. Veel schoolleiders in het basisonderwijs
komen helaas niet volledig aan hun eigen werk toe, omdat zij geen onderwijsondersteunend
personeel kunnen aanstellen. Gelukkig is daarvoor een subsidieregeling in
het leven geroepen, die inmiddels is uitgebreid van 2500 naar 3500 scholen.
Dat is een goede ontwikkeling, hoewel mijn fractie vindt dat in principe elke
school van redelijke omvang ondersteunend personeel verdient. Het belangrijkste
bezwaar tegen de subsidieregeling is echter dat zij tot nu toe geen structurele
verankering heeft; in de periode 2011-2012 komt er een einde aan. Dat is problematisch.
Scholen gaan namelijk arbeidsrelaties aan waarvoor vanaf 2012, dat is al snel,
geen bekostiging meer is. Dat toekomstplaatje schrikt af. Mijn fractie bepleit
daarom een structurele regeling die een goede ondersteuning van het onderwijs
waarborgt. Graag een concrete reactie. Wij willen dat helder met het onderwijsveld
wordt gecommuniceerd dat het uitzicht voor na de genoemde jaartallen er is
en dat dit structureel is.Voor een goede kwaliteit in de school is het uiteraard van belang dat
de kwaliteit van besturen op orde is. Het stellen van eisen daaromtrent bij
het stichten van scholen zou daar volgens sommigen een waarborg voor zijn.
Ik treed het voorstel van collega Jan Jacob Van Dijk met belangstelling, maar
ook met enige voorzichtigheid tegemoet. Het vooraf controleren van kwaliteitseisen
is goed wanneer daar heldere criteria voor zijn. Dat geldt bijvoorbeeld ten
aanzien van de bevoegdheidseis van docenten en het voorzien in deugdelijke
huisvesting. Er mogen echter niet sluipenderwijs eisen bij komen die uiteindelijk
de richting van het onderwijs betreffen. Graag zie ik in de voorstellen een
heldere afbakening en scheiding.De minister heeft een balletje opgeworpen over het stimuleren van digitale
leermiddelen. Volgens hem gaat de kwaliteit van het onderwijs daardoor vooruit
en de VO-raad verwacht dat de docent daardoor weer centraal komt te staan.
Dat moet ik nog zien. Het waarborgen van de kwaliteit lijkt mij in dat digitale
systeem namelijk een forse klus. Het is ook de vraag of het voor het welzijn
van de leerling goed is om alle materiaal digitaal aangereikt te krijgen.
Hoe dan ook, laat in ieder geval die ontwikkeling in de scholen zelf opkomen,
dus geen stimuleringsmaatregelen, geen pilots enzovoorts. Laten wij er overigens
eerst maar eens voor zorgen dat goede schoolboeken er gratis komen.Over de cluster 1-scholen hebben wij in het algemeen overleg over passend
onderwijs gesproken. Ik heb begrepen dat er, zoals toegezegd, overleg zal
zijn over het probleem van de budgetfinanciering in onderwijsinstellingen
voor blinden en slechtzienden. Is er iets te melden over een oplossing? Ik
heb het signaal gekregen dat er iets goeds valt te melden. Ik zie dat graag
tegemoet.Ik dank de minister voor zijn brief over de leerstoelen onderwijsrecht.
Dat lijkt er goed uit te zien. Er zit ook een insentive in om tot een zekere
samenwerking, veiligstelling op termijn en medefinanciering te komen.Ik rond af. Godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs op openbare
scholen staat op de politieke agenda via het amendement op stuk nr. 79. Stimuleren
van burgerschap wordt namelijk van belang geacht. Het is inderdaad goed wanneer
jongeren kennismaken met de christelijke religie. Voor de SGP-fractie is het
van huis uit, principieel en historisch, niet zonder meer vanzelfsprekend
dat ook andere overtuigingen van overheidswege worden gesubsidieerd. Onderwijs
vanuit het christelijk geloof roept ons op om op een goede wijze burger van
deze wereld te zijn. Daarin staan niet het ego, maar God en de naaste centraal.
Graag citeer ik de kerndoelen die Augustinus in het onderwijs wilde verwerkelijken:
"In alle dingen moeten wij natuurlijk zelf het doel voor ogen houden van het
gebod dat luidt: De liefde die voortkomt uit een rein hart, een zuiver geweten
en een oprecht geloof. Al onze woorden moeten we daarop betrekken. Maar dat
niet alleen, we moeten ook de blik van degene die iets van onze woorden opsteekt
daarheen leiden, daarop richten." Dat is in ieder geval goed onderwijs!Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):De heer Van der Vlies ging in op de digitalisering van leermiddelen en
sprak over initiatieven van onderaf en wil niets opleggen.
Ik ben dat helemaal met hem eens, maar hij zei ook: geen stimuleringsmaatregelen.
Als wij docenten een steuntje in de rug kunnen geven, moeten wij toch over
een paar creatieve mogelijkheden kunnen nadenken? Bent u daarop tegen of vindt
u dat dit mogelijk moet zijn?De heer Van der Vlies (SGP):Als je nadenkt over stimuleringsmaatregelen, moet je wel heel zeker weten
dat dit pedagogisch-didactisch in alle opzichten welkom is. Ik ben daar nog
niet helemaal aan toe, als het over de gehele breedte van het onderwijs gaat
en dat suggereerde de minister enigszins. Daarom wil ik dat eerst gekeken
wordt naar wat wij er precies mee willen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik dank de bewindslieden. Wij zullen binnen twee minuten doorgaan met
de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De procedure is als
volgt. Wij beginnen met de eerste termijn van de Kamer. Deze termijn zal morgen
om 10.15 uur worden afgerond. Daarna wordt de begroting van OCW worden afgerond.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-3104-3122.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl