Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs ter bestendiging en actualisering van de regels over de leraren-in-opleiding (leraren-in-opleiding) (27597)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 1603-1608

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-07-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 37, pagina 1603-1608

04-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27597Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen inzake het correctief referendum (27033); - Tijdelijke regels inzake het raadgevend correctief referendum (Tijdelijke referendumwet) (27034)Pagina 1608-1612
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning (25444)Pagina 1612-1628
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs ter bestendiging en actualisering van de regels over de leraren-in-opleiding (leraren-in-opleiding) (27597)Pagina 1603-1608
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning (25444)Pagina 1585-1603
Presentie en opening (woensdag 4 juli 2001)Pagina 1585-1585

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet
op het voortgezet onderwijs ter bestendiging en actualisering van de regels
over de leraren-in-opleiding (leraren-in-opleiding) (27597).De beraadslaging wordt geopend.De heer Witteveen (PvdA):Mijnheer de voorzitter. De rechtspositie van leraren-in-opleiding wordt
door deze wetswijzigingen na een periode van experimenteren wettelijk vastgelegd.
Dat is een loffelijk streven. Op het eerste gezicht is deze wet een hamerstuk.
Maar bij een tweede blik zijn er toch wel degelijk problemen die tot een openbare
discussie in dit huis aanleiding geven. Ik ben de minister zeer erkentelijk
dat hij daarvoor hier aanwezig is. Er zijn namelijk twee soorten leraren-in-opleiding:
zij die als stagiair werken en zij die, in het kader van een duale opleiding,
als werknemer werken. Alleen de rechtspositie van deze laatste groep wordt
wettelijk geregeld. Zolang er maar duidelijk gemarkeerde verschillen tussen
die twee groepen bestaan, hoeft dat geen probleem te zijn. Op papier zijn
die verschillen er ook. De minister heeft ons in de nota naar aanleiding van
het verslag een overzicht doen toekomen, waarin dat duidelijk is opgeschreven.
Daarvoor mijn dank.Het probleem zit hem in de praktijk. Door het lerarentekort worden leraren-in-opleiding
die als werknemer werken vaak meer taken toebedacht dan eigenlijk mag en krijgen
zij minder begeleiding en toezicht dan eigenlijk zou moeten. Door datzelfde
lerarentekort worden stagiairs vaak voor precies dezelfde taken ingezet als
leraren-in-opleiding die werknemer zijn en met even weinig begeleiding. Als
de nood hoog is, moet dat wel. Een les laten uitvallen is allicht slechter
dan een klas les laten geven door een onbevoegde docent. De stagiairs hebben
zelf aan de bel getrokken en hun noodkreet is tot de Tweede Kamer doorgedrongen,
die twee moties unaniem heeft aanvaard: de motie-Hamer die de regering uitnodigt
een "actieve rol" te vervullen om gelijke behandeling in de praktijk te verzekeren
en de motie-Van der Hoeven die aandringt op adequate begeleiding en gelijke
beloning in het geval van gelijk werk.Dus daar hebben wij het probleem op tafel: door op papier een regeling
te maken waarvan iedereen weet dat de praktijk daar niet aan zal voldoen,
werkt de overheid willens en wetens aan wetgeving die leidt tot ongerechtvaardigde
ongelijke behandeling. En wat doet de Tweede Kamer? Daar gaat men niet over
tot het terugzenden van de wet voor reparatie of tot het aannemen van amendementen,
wat trouwens in dit geval technisch lastig geweest zou zijn. Nee, men neemt
met algemene stemmen een paar goed bedoelde maar tot weinig verplichtende
moties aan! Wat is dat voor bijdrage aan het proces van wetgeving, mijnheer
de voorzitter? Als de Tweede Kamer haar wetgevende taak zo lichtvaardig opvat,
is het een raadsel waarom mevrouw Van Nieuwenhoven eigenlijk vindt dat de
Eerste Kamer absoluut overbodig is. Laat zij er eerst eens voor zorgen dat
de Tweede Kamer betere wetten aanneemt.Het is onze taak als Eerste Kamer om de kwaliteit van de wetgeving in
het oog te houden. Doen wij dat in dit geval, dan zijn er twee voor de hand
liggende constateringen. In de eerste plaats dat zolang er sprake is van een
lerarentekort – en het einde daarvan is nog lang niet in zicht –
deze wet een praktijk bevordert die in strijd is met de Algemene wet gelijke
behandeling. Wat denkt de minister daaraan te doen? Hij heeft een brief gestuurd
naar de scholen om hen ertoe te bewegen leraren-in-opleiding die stagiair
zijn en die gelijk werk doen aan LIO-werknemers een gelijke beloning te bieden.
Is dat werkelijk voldoende? Ik heb uit de krant begrepen dat deze minister
vindt dat het onderwijs niet per brief of per circulaire moet worden geregeerd.
Kan er meer gedaan worden om de gelijke behandeling van leraren-in-opleiding
die stagiair zijn te verzekeren? Zijn er bijvoorbeeld voldoende budgettaire
mogelijkheden die de scholen in staat stellen om echt iets
te doen voor deze stagiairs? Wat moet er gebeuren als de inspectie binnenkort
tot de conclusie komt dat er in de praktijk sprake blijft van ongerechtvaardigde
ongelijke behandeling?De tweede constatering heeft een algemenere strekking. In het onderwijsveld
wordt regelgeving wel vaker ingevoerd, terwijl de betrokkenen al van tevoren
weten dat de praktijk heel anders zal zijn dan de wet of regeling met zoveel
woorden voorschrijft. Wetten krijgen zo een fictieve status. Maar dat zouden
wij als wetgevers eigenlijk niet moeten doen, want als er één
ding is wat mensen redelijkerwijs van de wet mogen verwachten, dan is het
wel dat wetten zo uitgevoerd worden als ze op papier staan en dat de kloof,
die er altijd is, tussen het recht op papier en het recht van de praktijk
zo klein mogelijk wordt gehouden. Als het om gelijke behandeling gaat, is
dat een zwaarwegende overweging die de minister hopelijk zal aansporen tot
een actievere bemoeienis met dit probleem. In dat verband hoor ik graag hoe
hij zich precies de uitvoering van die moties voorstelt. En als die actievere
inzet al niet vereist is om de kwaliteit van de wetgeving te bevorderen, dan
is die wel nodig om ervoor te zorgen dat het beroep van leraar en de opleiding
tot leraar niet nog dieper wegzinken dan nu al het geval is.De heer Veling (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter. De reden waarom ik het woord voer naar aanleiding
van dit wetsvoorstel is vooral gelegen in mijn zorg over de ontwikkelingen
op de arbeidsmarkt in het onderwijs en met name ook de zo belangrijke waarborging
van de kwaliteit van leraren. Dat zijn zaken die de minister evenzeer ter
harte gaan als ons allen. De personeelsproblemen in het onderwijs zijn groot
en die zullen zeker in bepaalde delen van het onderwijs nog groter worden.
Er is natuurlijk op allerlei manieren gepoogd om daaraan tegemoet te komen.
Salarismaatregelen zullen een positieve invloed hebben. Ook de zij-instroom
is een mogelijkheid om knelpunten op te lossen, zij het dat daar strubbelingen
zijn, zoals recentelijk bleek. Maar dat is een zaak die wij opnieuw met de
staatssecretaris zullen bezien. Het uitsplitsen van docentenfuncties, differentiatie
in taken; allerlei mogelijkheden om aan het vraagstuk te werken.In zekere zin past het LIO-schap daar ook in, maar dan wel op een indirecte
manier. Althans, zo is het steeds voorgesteld. De LIO-route geeft de mogelijkheid
voor studenten en voor scholen om een keuze te doen – een bredere keuze
te doen dan tot nu toe mogelijk was – voor een opleidingsroute die past
bij de leerstijl van de student. De praktijk bewijst dat het goed gaat. Ik
kan er ook van getuigen. Zeker in de afgelopen periode zijn er mooie voorbeelden
geweest, waarin zorgvuldig en op de maat van de situatie afgestemde LIO-constructies
zijn bedacht en uitgevoerd. Nu zal dat niet meer kunnen, tenzij er een structurele
mogelijkheid wordt geschapen. Die mogelijkheid komt er, met begrenzing: een
minimumaantal studiepunten en de omvang van de aanstelling wordt aan regels
gebonden. Daar is veel positiefs over te zeggen.De minister zegt in de nota naar aanleiding van het verslag dat scholen
in het kader van goed integraal personeelsbeleid bepalen of zij een leerlingwerknemer
binnen hun school willen opleiden of dat zij meer behoefte hebben aan een
stagiair. Dat klinkt mij te optimistisch en te onschuldig in de oren. In een
tijd van grote krapte op de arbeidsmarkt zal de instroom uit de lerarenopleidingen
onder druk staan en dan zal het LIO-schap een eigen dynamiek krijgen. Dan
komt de vraag naar de kwaliteit in beeld. Mensen die in opleiding zijn en
die zien dat een collega-student betaald krijgt voor wat hij doet, willen
natuurlijk ook beloond worden voor het werk dat zij doen. Dat is volstrekt
logisch. Zij zullen dus voor scholen kiezen die zo omhoog zitten, dat zij
daaraan willen meewerken. Scholen hebben immers mensen nodig en die willen
wel belonen. Zij zullen toch al onbevoegden moeten aanstellen. Waarom zou
het op die manier niet kunnen? Soms zullen zij daarvoor stagiairs inzetten,
maar dat heeft natuurlijk zijn beperkingen, zoals de minister in de nota naar
aanleiding van het verslag stelt. Soms zullen zij kiezen voor een LIO-constructie.
Men moet echter niet onderschatten hoe groot de druk op scholen is wanneer
zij personeelsproblemen hebben.In dit verband geef ik een voorbeeld uit de praktijk: de hogeschool Windesheim
in Zwolle is op een ambitieuze manier bezig om de lerarenopleidingen en de
scholen aan elkaar te verbinden. Men wil de scholen samen met de lerarenopleidingen
verantwoordelijk maken voor de opleiding van leraren. Dat betekent dat er
een uitgekiend stageprogram is, waar scholen bij betrokken zijn enz. Het probleem
is echter dat de betaalde LIO een soort concurrent wordt. Ik citeer uit de
nieuwsbrief van Windesheim in samenwerking met andere scholen: "De school
als een medeopleider van aankomende leraren is een prachtig ideaal. Maar omdat
de mogelijkheid van het betaald LIO-schap ruimer is geworden, zijn de vierdejaarsstudenten
van de lerarenopleiding in Zwolle minder goed te sturen. Tot op het laatste
moment kiezen zij voor een betaalde LIO-plaats, en geef ze eens ongelijk."
Verderop wordt nog gezegd: "Het probleem is echter dat op deze wijze Windesheim
steeds minder betrouwbaar wordt in het nakomen van afspraken naar scholen
toe wat de plaatsing van LIO's betreft." Dat illustreert dat door de krapte
op de arbeidsmarkt en de begrijpelijke wens van studenten om iets te verdienen,
de zo fraai geformuleerde integrale afweging van scholen en opleidingen om
de leerroute te kiezen die het best bij de leerstijl van de student past,
toch wat onder druk komt te staan. Dit zal een dynamiek zijn die stuwt in
de richting van dualisering, in welke vorm dan ook. Je moet je daarom afvragen
of er geen vragen te stellen zijn bij het concept van die dualisering. Dan
komt hetgeen tot nu toe is gepubliceerd over de bevindingen bij duale opleidingen
in het hbo en het wo in beeld.In het verleden is er ooit een urgentieopleiding geweest voor welzijnswerkers.
In die tijd waren de welzijnswerkers niet aan te slepen. Dat is niet in alle
opzichten een succes geweest, vooral niet omdat dit de kwaliteit onder druk
zette. Dreigt iets dergelijks hier niet ook? Het succes van de duale opleidingen
is tot nu toe niet erg groot. 30% van de studenten krijgt een diploma. Dat
betekent overigens niet dat het bij 70% mislukt, want zij gaan wellicht iets
anders nuttigs doen. Belangrijker is misschien wel dat de bevindingen over
de kwaliteit zorgen baren. De kwaliteit van deze opleidingen staat onder druk.
Dat is gebleken in de verpleegkunde. De heer H. Dalen van het "Landelijk expertise- en informatiecentrum overleg
duaal onderwijs" zegt dat men te gemakkelijk in het duale avontuur is gesprongen.
Ik ben er bang voor dat de druk van de arbeidsmarkt bij de combinatie van
geld verdienen en opleiden, de kwaliteit van de lerarenopleiding onder druk
zet. Zijn wij met het LIO-schap, als het de koninklijke weg wordt en mogelijk
andere varianten gaat verdringen, wel op de goede weg? Wij zullen ons niet
verzetten tegen het mogelijk handhaven van het LIO-schap, maar ik ben wel
wat beducht voor de eigen dynamiek die deze vorm van opleiding kan krijgen,
waardoor de kwaliteit van de lerarenopleiding onder druk kan komen te staan.Misschien geeft het wel te denken over de wijze waarop de kwaliteitsborging
moet plaatsvinden. Hier wordt gekozen voor het nauwkeurig reguleren van de
opleidingen: hoe lang mag het duren, wat mag het kosten, hoeveel punten zijn
ermee gemoeid? Beschouwt de minister niet precies dit als een overmaat aan
regelgeving door het ministerie, zeker als je verschillende varianten mogelijk
maakt? Moet je geen andere vorm van borging van de kwaliteit van de opleidingen,
van de instroom van leraren, proberen te realiseren? Dan kun je ervan afzien
om de manier waarop de opleidingsinstituten samen met de scholen de opleiding
vorm moeten geven, te regelen.Minister Hermans:Voorzitter. Ik wil beginnen met te zeggen dat de kwaliteit van wetgeving
een punt is dat bij de beide huizen van het parlement moet blijven. Ik blijf
daar verder buiten. Wat hier op tafel ligt, vind ik als medewetgever van zodanig
kwaliteit dat ik het vandaag met alle soorten van genoegen wil verdedigen.
Laat ik daar ook tegenover de heer Witteveen helder over zijn.Belangrijk is dat iedereen heeft geconstateerd dat het probleem van het
lerarentekort vraagt om een aantal maatregelen dat de onderwijsarbeidsmarkt
opengooit. Het vraagt om maatregelen die een andere instroom in het onderwijs
mogelijk maken dan tot nu toe het geval was. In de discussies aan de overkant
heb ik in het kader van Maatwerk 1 en Maatwerk 2 een aantal maatregelen afgekondigd
die deze mogelijkheid hebben geopend. Een van de punten in Maatwerk 2 was
om de scholen in de positie van opleidingsschool te plaatsen. De heer Veling
doelde daar al op. Ik heb gezien dat dit in de mij toch zeer goed bekende
stad Zwolle en in de hogeschool Windesheim ook zodanig is opgepakt. Ook andere
hbo-opleidingen geven daar een forse invulling aan.Ik ga eerst in op het verschil tussen de leraar-in-opleiding, de LIO,
en de stagiair. In de nota naar aanleiding van het verslag voor de Eerste
Kamer heb ik op pagina 3 het onderscheid aangegeven. De heer Witteveen doelde
daarop. Ik zal dat formele punt nu niet aanhalen. Dat is de heer Witteveen
duidelijk.Misschien kan ik helder aangeven op welke wijze ik inhoud heb gegeven
aan de moties. Ik vond dat de moties in dit verband goed konden. Amendering
was niet nodig. Waarom zou je in de wet wel een stage voor de lerarenopleiding
regelen en alle andere stages niet? Het specifieke punt om stages te regelen
in de wet kon ik niet onderschrijven. Daar heb ik mij dan ook in de Tweede
Kamer tegen verzet. Ik heb ook gezegd dat wij in feite op een hellend vlak
terechtkomen als dat gebeurt, want dan moeten wij alle stages in alle opleidingen
formeel gaan regelen.Hoe kan ik zonder centraal aan te sturen dat een school iemand op een
bepaalde wijze moet aanstellen, toch de positie van de desbetreffende student
sterk maken? Dat moet ik doen aan de hand van een aantal duidelijke lijnen
en aan de hand van extra budgetten. Die zijn er gekomen, onder andere bij
de laatste verlenging van de cao. Er is meer dan 600 mln gulden aan de schoolbudgetten
toegevoegd. Het blijkt ook dat scholen die budgetten nadrukkelijk gaan gebruiken.
In totaal is er bijna 1,1 mld gulden beschikbaar aan vrij te besteden schoolbudgetten.
Er is dus ruimte om daarop in te spelen. Dat zal de heer Veling ongetwijfeld
ook in zijn eigen situatie gezien hebben.Wat gebeurt er wanneer een student van de pabo op een school formeel hetzelfde
werk doet als een leraar-in-opleiding? Hij werkt dus in feite op basis van
een ontheffing van de bevoegdheid alsof hij LIO is. Ik heb wel degelijk uitvoering
gegeven aan de moties. In de cao heb ik het zo geregeld dat elke vierdejaars
student die betaald LIO wil worden, in de school werk krijgt en waarvoor op
basis van deze wet ontheffing van de beroepsvoorschriften vereist is, aanspraak
kan maken op de rechtspositie LIO inclusief salaris. Hij moet wel in de school
werk krijgen. Iemand die LIO wil worden kan wel naar een school gaan en zeggen
dat die school hem alleen maar mag aannemen als hij LIO mag zijn, maar dan
kan de school antwoorden dat zij daar geen plaats voor heeft of dat niet wil.
Krijgt men op de school geen salaris, maakt men geen aanspraak op salaris
en beroept men zich niet op deze bepaling in de cao, dan is er sprake van
een stageplaats. Wordt de stageplaats door de school op dezelfde manier ingevuld
als een LIO-plaats, dan is het bevoegd gezag van de school in overtreding
met de afspraken die op dat punt zijn gemaakt. De stagiair die hetzelfde werk
moet doen als de LIO maar door de school niet als zodanig wordt gehonoreerd,
kan op basis van ongelijke behandeling bezwaar aantekenen bij het bevoegd
gezag van de school. Leidt dit voor hem of haar niet tot een positieve uitspraak,
dan kan hij een normale rechtsgang inzake gelijke behandeling volgen. Apart
regelen in deze wet is daarom naar mijn mening niet nodig. Ik kan dat wel
doen, maar dan heb ik een overdaad aan regelgeving.Een ander belangrijk punt is dat de positie en de rol van de LIO heel
anders is dan de positie en de rol van de stagiair. Een stagiair is met zijn
studie bezig en heeft geen aanstelling. Een LIO heeft wel een aanstelling
en daar hoort een salaris bij. Krijgt een stagiair die het werk doet een te
hoge stagevergoeding, dan ontstaan fiscale problemen. De heer Witteveen vraagt
terecht of het in de praktijk niet verkeerd uitwerkt en of wij het wel voldoende
kunnen regelen. Naar mijn mening bieden allerlei andere regelingen en aanpalende
wetgeving echter voldoende waarborgen, zodat wij het op deze manier goed kunnen
regelen. Daarbij komen nog de cao en de budgetten. Er zijn concrete afspraken
gemaakt. Op die manier kan goed invulling worden gegeven aan datgene wat hiermee
beoogd is.Iets heel anders is waar wij op termijn naartoe gaan. Er worden dezer
weken vele debatten gevoerd. Vorige week of deze week heb ik in de Tweede
Kamer een debat gehad over de vraag in hoeverre scholen die
opleidingsschool zijn samen met pabo's de bevoegdheid moeten krijgen om zelf
certificering en borging af te geven. Dan is er niet alleen maar één
borgingsinstantie, namelijk de pabo's. Ook scholen en eventueel derden krijgen
dan die rol. Dan wordt gewerkt met de wetgeving rond de accreditatieraad.
Opleidingen worden geaccrediteerd. Er worden certificeringen gegeven op basis
van nationale en internationale maatstaven van kwaliteit. Opleidingen, waar
ze ook gegeven worden, moeten daaraan voldoen. Het gaat niet meer om het instituut,
maar om de opleiding. Dat hele systeem bij elkaar moet ertoe leiden dat wij
een gegarandeerde opleidingenkwaliteit krijgen.Je zou nog een stap verder kunnen gaan. In de wet beroepen in het onderwijs,
die binnenkort in het kabinet zal worden behandeld, worden de bevoegdheden
en bekwaamheidsvereisten aangegeven voor mensen die bij het proces van het
primair onderwijs betrokken zijn. Als wij dat helder met elkaar geregeld hebben,
is het aan het bevoegd gezag om te bezien op welke wijze invulling wordt gegeven
aan de taak om kwalitatief goed onderwijs te geven. Dat kan zich in allerlei
variaties voordoen. Het hoeft niet meer per se te gaan om één
leraar op één klas. Het kan ook gaan om een aantal leraren,
een aantal onderwijsassistenten, een aantal stagiaires of LIO's die gezamenlijk
een hele groep voor hun verantwoordelijkheid nemen om die op te leiden tot
het niveau dat wij hebben afgesproken.Er is dus sprake van een groot aantal aanpalende activiteiten rondom deze
wet. De wet regelt precies datgene waarop de LIO zijn positie krijgt, namelijk
in het ontheffen van de bevoegdheid om zelfstandig die rol te kunnen spelen.
Natuurlijk moet daar goede begeleiding bij zijn. Een school die een LIO alleen
maar voor de klas neerzet omdat er sprake is van een lerarentekort en vervolgens
zegt: die klas is toch maar mooi bemenst, zal te maken krijgen met het bevoegd
gezag in zijn rol van kwaliteitsbewaker van het leerproces op de school. De
lerarenopleiding en de LIO of stagiair zelf hebben een rol bij het bezwaar
maken tegen onvoldoende begeleiding of tegen onvoldoende vergoeding.De heer Veling (ChristenUnie):Een probleem lijkt mij te ontstaan als in een situatie van krapte zowel
de student als de ontvangende school en wellicht vervolgens de opleiding de
prioriteiten wat anders legt. Er moet iemand voor de klas. Dat zal linksom
of rechtsom geregeld moeten worden. Het systeem kan onder druk komen te staan.
Daar moet de overheid een waarborg bieden voor de kwaliteit van leraren. In
een situatie van schaarste kan het hele systeem erg onder druk komen te staan.
Binnen het systeem zal zich vanzelfsprekend een tegenkracht gaan voordoen.
Dan is de minister aan zet.Minister Hermans:Dit punt laat mij vanzelfsprekend niet onberoerd. Ik ben een huis aan
het opbouwen om te komen tot autonome scholen met een eigen verantwoordelijkheid.
De kwaliteitsbeoordeling en -borging is daarin een zaak van de minister. Wij
krijgen straks de wet beroepen in het onderwijs, waarin de kwalificaties,
bekwaamheidsvereisten staan voor degenen die bij het proces van het primair
onderwijs betrokken zijn. Het kan één leraar met vier onderwijsassistenten
zijn die een bepaalde groep voor zijn rekening neemt.Verder is er nog de wet op het onderwijstoezicht, die niet alleen ziet
op de deugdelijkheid, maar met name ook op de kwaliteit van het proces, op
basis van het eigen interne kwaliteitssysteem van een school. Ik kan niet
bij 8000 scholen iedere dag kijken of er niet ergens een keer wat fout gaat.
Maar als de kwaliteit van het onderwijs lijdt onder een verkeerde invulling
van deze mogelijkheden, dan moet de onderwijsinspectie in haar integraal schooltoezicht
daar melding van maken en dan moet op dat punt actie worden ondernomen.Dan noem ik nog de horizontale verantwoording van de school aan haar omgeving.
Er is een discussie gaande over de medezeggenschapsstructuren. Er zullen mogelijkheden
worden gecreëerd om via ouders of via de rol van de inspectie corrigerend
op te treden bij dit soort kwaliteitsproblemen.De eerste verantwoordelijkheid ligt echter bij het bevoegd gezag van de
school. Dat moet zorgen voor een kwalitatief goed onderwijsproces aan de hand
van een aantal kwaliteitscriteria. Ik ben er niet bevreesd voor dat onder
druk van de arbeidsmarkt het door de heer Veling gevreesde scenario optreedt.
Wel verwacht ik dat scholen in toenemende mate in hun personeelsbeleid veel
gedifferentieerder zullen opereren. Met ontwikkelingen als team teaching zal
de schaarsteproblematiek beter worden aangepakt.De heer Veling (ChristenUnie):Ik blijf sceptisch. Is er toch niet een zeker risico? Verdienen en studeren
zullen worden gecombineerd. De minister wijst op de waarborgen, maar die stellen
mij niet gerust. Dat betekent overigens niet dat wij nu niet met die LIO's
verder moeten. Het is een punt van aandacht. Het kan toch niet zo zijn dat
wij ingrijpen op het moment dat de examenresultaten van het voortgezet onderwijs
tegenvallen? Wat is er dan al niet gebeurd? Het systeem moet zodanig in elkaar
steken, dat ook op korte termijn terugkoppeling plaatsvindt, dat er feedback
is wanneer de kwaliteit tegenvalt. Dat wordt lastiger als studenten aan het
idee wennen dat zij al heel snel gaan verdienen en er ook wat bij studeren.
Ik overdrijf, maar ik heb wel de nodige zorgen.Minister Hermans:Ik begrijp de zorg, maar ik deel niet de negatieve interpretatie die erna
komt. Het bevoegd gezag krijgt een grotere verantwoordelijkheid, ook voor
het onderwijs- en leerproces. Het heeft er alle baat bij om de naam van de
school hoog te houden. Als er een inspectierapport komt waarin staat dat men
in feite maar wat heeft gedaan met de regels, dan ontstaat voor die school
een probleem. Het is onmogelijk dat de minister van OCW op 8000 basisscholen
iedere dag opnieuw kijkt of alles precies goed gebeurt. Ik moet met een aantal
algemene instrumenten, bouwend op de eigen verantwoordelijkheid van het bevoegd
gezag, komen tot een kwaliteitsnormering.De heer Veling (ChristenUnie):Die kwaliteit is natuurlijk ook voor de scholen een punt van aandacht.
Als er echter te veel lessen uitvallen, heb ik morgen boze ouders op de stoep.
Als ik mensen binnenhaal die kwalitatief niet zo sterk zijn, dan heb ik die
boze ouders niet, maar dan heb ik over een jaar of wat misschien een medezeggenschapsraad
die constateert dat de examenresultaten wat laag zijn. Dat
werkt in een verschillende fasering.Minister Hermans:Ik begrijp uw punt, maar ik kan u niet geruststellen. Ik kan slechts aangeven
dat een aantal waarborgen is ingebouwd. Ik wijs op de redelijk snel opkomende
forse tekorten. Het tekort aan opleidingsplaatsen in het voortgezet onderwijs
is groot, terwijl het primair onderwijs een enorme stijging aan instroom heeft
gezien. Ik verwacht dat scholen een ander type personeelsbeleid gaan voeren.
Scholen zullen veel meer preluderend op de toekomst bezien hoe zij het binnenhalen
van een LIO kunnen plaatsen in hun algemeen personeelsbeleid.Bij de begrotingsbehandeling van een tijdje geleden heb ik aangegeven
dat het niet alleen gaat om extra middelen voor het personeelsbeleid, maar
ook om het totale budget. Voor het totaal van het Nederlandse onderwijs is
er 1,1 mld gulden bijgekomen. De schoolleiding bekijkt hoe de problemen kunnen
worden opgevangen. Daarin is de positionering van een leraar-in-opleiding
goed geregeld. Zowel de stagiaire als de LIO moeten zelf hun verantwoordelijkheid
nemen als hun school het op dit punt laat afweten, bijvoorbeeld als het gaat
om de betaling. Zij moeten op dat moment de wegen bewandelen die daarvoor
in de algemene wetgeving beschikbaar zijn. Ik begrijp het genoemde punt. Ik
verbind daar alleen niet de conclusie aan dat het wellicht die kant op zal
gaan. Ik denk alleen dat we een aantal waarborgen hebben ingebouwd, terwijl
ik wil dat de mechanismen die we hebben neergezet beter tot uitdrukking komen.
De ouders zullen natuurlijk eerst, als kinderen naar huis worden gestuurd,
klagen, wat zij ook zullen doen als de eindexamenresultaten tegenvallen. Dan
krijgen de scholen dus een probleem, want als dat twee of drie jaar achter
elkaar gebeurt, heet die school niet meer goed te zijn. Dus zal het bevoegd
gezag in zijn personeelsbeleid ervoor moeten zorgen dat men daarop goed inspeelt,
wetende hoe moeilijk de arbeidsmarkt op dit moment is en hoe snel het tot
de mogelijkheden behoort dat er langs elkaar heen wordt gewerkt. Kijkend naar
de manier waarop scholen omgaan met het personeelstekort, heb ik de indruk
dat zij het niet alleen uitermate serieus nemen, maar ook in toenemende mate
strategisch bezig zijn met het voorkomen van dit soort problemen.De heer Witteveen (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn verhelderende beantwoording.
De passage over de cao had in de nota naar aanleiding van het verslag een
nuttige functie kunnen vervullen.Iets minder optimistisch ben ik in de inschatting van hoe de praktijk
zich verder zal ontwikkelen. De heer Veling zei daar iets moois over: we hebben
te maken met dynamiek in een situatie van schaarste. Ik denk dat dat de situatie
heel goed typeert. Wanneer op een gegeven ogenblik stagiaires in de praktijk
een ongerechtvaardigde ongelijke behandeling ondergaan – ze moeten in
de noodsituatie waarin de school verkeert bepaalde dingen doen, ten dele op
basis van afspraken, maar ten dele ook om collega's niet te laten vallen of
om te reageren op incidenten – vraag ik mij af of dat genoeg is om tegen
de stagiaires te zeggen: er is altijd nog de gang naar de Commissie gelijke
behandeling. Achteraf is alles natuurlijk recht te breien, maar het zou mooi
zijn als er ook van tevoren meer duidelijkheid bestond.In het overzicht van de verschillen tussen de LIO's en de stagiaires staat
bij "duur en inhoud" voor de stagiaire aangegeven dat daarvoor geen kaders
worden voorgeschreven in regelgeving, maar dat partijen overigens wel afspraken
kunnen maken. Zou het misschien een idee te zijn om geen brieven te sturen
of regelgeving uit te vaardigen, maar te inventariseren welke afspraken scholen
met stagiaires maken? Het gaat om verschillende typen scholen in verschillende
delen van het land, stedelijk of landelijk, enz., enz. Daarbij kan dan worden
bekeken of de afspraken redelijk zijn, welke dan ter kwaliteitstoetsing kunnen
worden voorgelegd aan de inspectie, onder verantwoordelijkheid van de minister.
Op die manier zou misschien wat eerder zicht kunnen ontstaan op de vraag,
of het structureel misgaat. Wellicht zou dan kunnen worden voorkomen wat de
heer Veling in enige somberheid schetste, namelijk dat het eerst in de praktijk
misgaat, terwijl we er pas vele jaren later door de grofmazige beoordeling
achterkomen dat er ergens iets moet zijn misgegaan. We missen de mogelijkheid
om snel bij te sturen. Als het gaat om de bevordering van gelijke behandeling
en het aantrekkelijk maken van het werk als stagiaire zou ik het prettig vinden
als we een snellere feedback hebben. Misschien zou een manier kunnen zijn
om eens te inventariseren welke afspraken er worden gemaakt, en wellicht om
stagiaires steekproefsgewijs te vragen of ze tevreden zijn over hun stage,
de begeleiding, de voorwaarden enz. Als zij zelf meer stem in het geheel krijgen,
hoeven we misschien niet te wachten tot het misgaat.Minister Hermans:Voorzitter. Ik begrijp de opmerking van de heer Witteveen over de passage
over de cao. Ik meen dat de cao net na 15 juni is afgesloten. Het overleg
van vandaag kan voor het maken van dat soort opmerkingen overigens mede worden
gebruikt.Ik zeg de heer Witteveen toe dat ik zal inventariseren, welke afspraken
met stagiaires zijn gemaakt. Ik zal de inspectie vragen, in het onderwijsverslag
van het komend jaar inzicht te geven in de exacte regelingen op het punt van
LIO's/stagiaires. Ik zal ook zorgen dat de Eerste Kamer op dat punt de stukken
krijgt. We hebben dan een snellere feedback. Een steekproef onder stagiaires
lijkt me ook een punt om naar te kijken. Maar als het lerarentekort in het
voortgezet onderwijs en het basisonderwijs wordt bekeken, zien we dat zich
dat met name manifesteert in de Randstad, met name in de grote steden, en
dan ook nog specifiek in sommige wijken daarvan. In gebieden daarbuiten kan
men dus niet zo snel LIO worden, omdat daar voldoende ruimte is en men dus
eerder als stagiaire aan de slag gaat. Daar kan dus enige ontevredenheid bestaan.
Het gaat met name om die gebieden, waar de keuze tussen LIO en stagiaire mogelijk
is. Waarschijnlijk begin volgend jaar zal de inspectie mij daarover rapporteren.
Dan zal ik de Eerste Kamer daarvan zoals gezegd op de hoogte stellen.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20002001-1603-1608.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl