Debat over het onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg in de zaak S.
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 3784-3800

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 58, pagina 3784-3800

10-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29815Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 10 maart 2005)Pagina 3800-3800
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Economische Zaken over software-octrooien (21501-30, nr. 86)Pagina 3772-3784
Regeling van werkzaamheden (donderdag 10 maart 2005)Pagina 3752-3757
Presentie en opening (donderdag 10 maart 2005)Pagina 3737-3737
Debat over het onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg in de zaak S.Pagina 3784-3800
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet toezicht kredietwezen 1992 en van de Faillissementswet in verband met de uitvoering van richtlijn nr. 2001/124/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van april 2001 betreffende de sanering en de liquidatie van kredietinstellingen (PbEG L 125) (29860); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake experimenten op het gebied van kwalificaties en opleidingen (29880)Pagina 3737-3737
Debat over de edelherten OostvaardersplassenPagina 3757-3767
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met decentralisatie van de vervangingsuitgaven en van de wachtgelduitgaven (decentralisatie vervangingsuitgaven en wachtgelduitgaven VO) (27744)Pagina 3737-3752
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Aanvulling van het inkomen van ouderen met een bescheiden inkomen en aanpassing berekening vakantie-uitkering voor uitkeringsgerechtigden (Wet inkomensaanvulling 2005) (30005), en van: - de motie-Noorman-den Uyl/Weekers over de tijdelijke verhoging via het AOW-vakantiegeld (30005, nr. 13)Pagina 3767-3772

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 143 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over het onderzoek
van de Inspectie Jeugdzorg in de zaak S.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Voorzitter. Toen ik vanmorgen het rapport las dat de Inspectie Jeugdzorg
heeft opgesteld naar aanleiding van het overlijden van Savanna, realiseerde
ik mij na vele pagina's dat Savanna in dat rapport eigenlijk zo goed als onzichtbaar
is. Het rapport gaat over hulpverleners, over de moeder die dingen wil en
niet wil, het gaat over meldingen, over overleg en over dossiers, maar waar
is dat meisje? Dat peutertje van eerst één, dan twee en dan
drie jaar? Eén keer zie je haar als het ware scherp zitten, alsof je
een foto voor je krijgt. Ik heb het nu over het consultatiebureau. Zij zit
daar een uur lang stilletjes op een stoel te spelen. Het consultatiebureau
zegt dat dit heel bijzonder is voor een kindje van die leeftijd. Nog een andere
keer doemt er een beeld op, maar dat is minder scherp. Er wordt gemeld dat
Savanna onder de blauwe plekken zit in haar gezicht. Het wordt zelfs twee
keer gemeld. Dan, opeens, is er het gegeven dat zij is overleden. Dat is een
net woord voor wat er is gebeurd.Savanna was drie jaar oud. In die drie jaar is zij als peuter verwaarloosd
en mishandeld. Zij kreeg te weinig te eten en is uiteindelijk vermoord. In
dit spoeddebat gaat het er wat mij betreft niet om, de gezinsvoogd, die op
non-actief is gesteld, en degenen die leiding gaven een trap na te geven.
Het zal zo al erg genoeg zijn. Het gaat er nu om, al de zaken die uit het
inspectierapport blijken en die vrijwel allemaal te maken hebben met wat er
structureel mis is in de jeugdzorg, aan te pakken. Dat moet echt gebeuren,
want Savanna is niet alleen. Met haar gaan er zeker vijftig kinderen per jaar
dood.Wat kunnen wij opmaken uit het rapport en uit de reactie van de bewindslieden?
Allereerst, dat de moeder de dienst uitmaakte. Als zij iets niet wilde, de
peuterspeelzaal, contact met GGZ, dan gebeurde het niet. Het belang en de
veiligheid van het kind zijn nergens van doorslaggevend belang gebleken. Savanna
was werkelijk onzichtbaar. Haar belang woog nauwelijks mee. De bewindslieden
zeggen nu dat het perspectief van het kind leidend moet zijn. Zo is dat. De
norm hoort te zijn dat wij kinderen beschermen, in plaats van hen aan hun
lot over te laten. Die norm moet steviger worden verankerd, daar waar dat
het beste werkt. Een lichte kinderbeschermingsmaatregel moet er nu echt komen,
omdat daarmee ook een signaal wordt gegeven dat ouders niet mogen blijven
aanrotzooien en doormodderen. Als wijziging van de Wet op de jeugdzorg nodig
is, zoals deskundigen stellen, moet dat gebeuren. Maar het moet voor iedereen
duidelijker worden dat het belang en de veiligheid van het kind gaan boven
elk ander belang.In de tweede plaats zien wij dat de notie, dat er pas een kinderbeschermingsmaatregel
mag komen als is aangetoond dat de ouders niet vrijwillig meewerken, van tafel
moet. Ouders zijn vaak in staat, zeker als zij gepokt en gemazeld zijn in
het contact met hulpverleners, de hulpverlener in te palmen en hem een rad
voor ogen te draaien. Zij onderhandelen en geven zichzelf zo de ruimte om
hun kind bij zich te houden. De norm moet niet zijn of een ouder nog bereid
is mee te werken; de norm moet zijn, of het kind beschermd moet worden. Ik
vraag de bewindslieden met klem om al het mogelijke te doen om dat te bevorderen.Ten derde blijkt uit het inspectierapport dat er uitermate weinig contact
is geweest tussen de gezinsvoogd en de moeder. Dat is een heel bekend verschijnsel.
Gezinsvoogden hebben te veel kinderen onder hun hoede. Het deltaplan gezinsvoogdij
beoogt daarin verandering te brengen. Er zijn vier pilotprojecten geweest,
en die zijn succesvol gebleken. Die projecten moeten nu landelijk worden ingevoerd.
Waarom doet de minister dat niet? Is dat omdat hij het geld er niet voor heeft
of omdat hij het daarvoor niet los krijgt? Hoeveel kinderen moeten er nog
overlijden voordat dit wel gebeurt?Ten vierde blijkt dat deze moeder niet tijdelijk, maar fundamenteel, door
oorzaken in zichzelf gelegen, niet in staat werd geacht het kind zelfstandig
op te voeden. Helaas komt dit vaker voor. Dit type gezinnen heeft, als het
kind al thuis kan blijven, intensieve en permanente hulp nodig. Wat heeft
de minister gedaan? Hij zegt dat de ondertoezichtstelling in principe niet
langer mag duren dan een jaar. Dat moet voor dit soort gezinnen dus van tafel.Het vijfde punt betreft de meldingen bij het advies- en meldpunt kindermishandeling.
Er waren meer dan voldoende meldingen, volgens mij meer dan tien. Zij leidden
echter tot niets. De staatssecretaris heeft toegezegd dat de wachtlijsten
bij het AMK aan het einde van het jaar weg zullen zijn. Met die wachtlijsten
zijn wij er echter niet. De Raad voor de Kinderbescherming heeft ook wachtlijsten.
Na een onderzoek door het AMK – als dat al plaatsvindt, want daar zijn
wachttijden voor – moet er meestal een onderzoek door de raad plaatsvinden.
De norm voor beschermingszaken bij de raad is 115 dagen. Dat is bijna vier
maanden, maar dat haalt de raad helemaal niet. De wachttijd loopt heel vaak
op tot negen maanden. Dat moet dus echt anders. Durft de minister dezelfde
toezegging te doen als de staatssecretaris? Uit het inspectierapport blijkt
ook dat gezinsvoogdij en AMK onderling te weinig informatie uitwisselden.
Dat is een bekend punt. Ik mag de leden van het kabinet eraan herinneren dat
ik daarvan bij de behandeling van de Wet op de jeugdzorg een groot punt heb
gemaakt. Ik ben daarin gesteund door de Kamer, maar ik moet vaststellen dat
het nog steeds niet veranderd is.Ten slotte blijkt uit het rapport duidelijk dat de professionaliteit van
de verschillende verantwoordelijken tekortschiet. Ook dat verbaast niet. Wie
regelmatig bij vestigingen van Bureau Jeugdzorg komt, ziet dat de meest jonge
en onervaren gezinsvoogden op de meest complexe situaties worden gezet. Ik
heb diepe bewondering voor de inzet en betrokkenheid waarmee zij dat doen,
maar ik zie ook hoe men bij voortduring balanceert op de grens van zijn kunnen.
De professionals in de jeugdzorg moeten meer ruimte krijgen om ook werkelijk
als professional te werken. Die mogelijkheid moet hen worden geboden. Een
kleinere case load en meer deskundigheid, daar gaat het om. Het werk zelf
moet beter. Dat is veel harder nodig dan de richtlijnen en
landelijke criteria die de bewindslieden nu weer willen toevoegen.Kinderen als Savanna zijn er te veel. De samenleving en namens de samenleving
de verantwoordelijke bewindslieden zijn gehouden, alles te doen wat mogelijk
is om te voorkomen dat kinderen worden mishandeld, misbruikt en zelfs vermoord.
Ik wil op deze bewindslieden kunnen rekenen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank mijn collega's dat ik iets eerder mocht spreken. Door
de enorme uitloop van het vorige debat krijg ik een geweldig agendaprobleem,
maar ik wilde toch graag een bijdrage leveren aan dit debat. Wij zullen zeker
ook de reactie van de bewindslieden volgen, zodat wij daar onze conclusies
uit kunnen trekken. Ik zal het kort houden.Ik ben het hartgrondig eens met de bewindslieden als zij zeggen dat het
beeld dat naar voren is gekomen uit het inspectierapport ronduit schokkend
is te noemen. Er wordt geconcludeerd dat het Bureau Jeugdzorg zijn taken niet
goed heeft uitgevoerd, terwijl de inspectie al enkele malen eerder bij deze
vestiging onderzoek heeft verricht en daarbij onvolkomenheden heeft aangetroffen.
De kern van het probleem lijkt te zijn dat men langs elkaar heen werkt, elkaar
niet aanspreekt of om hulp vraagt, dat de informatie niet altijd op de goede
adressen terechtkomt en dat men informatie niet aan elkaar doorgeeft. Daar
komt nog de coördinerende rol van de gezinsvoogden bij.Ik was wel getroffen door de opmerking van mevrouw Kalsbeek dat zij zich
afvroeg waar het meisje in die stukken was. Dat is een vraag die mij ook bekroop.
Daarom is het ook goed dat dit in de brief van de bewindslieden heel erg centraal
is gesteld. Het uitgangspunt hoort te zijn dat het kind centraal staat. Daar
heeft het hier in ieder geval aan ontbroken. Het gaat mij er evenmin als mevrouw
Kalsbeek om, een persoonlijk oordeel te geven over deze situatie, maar het
is wel zaak dat wij kijken welke lessen er uit deze ernstige situatie te trekken
vallen en hoe het anders moet. Het kan niet zo zijn dat wij het nalaten om
maatregelen te treffen om dit soort situaties te voorkomen. Er mag geen sfeer
van afschuiven blijven bestaan, niet bij dit Bureau Jeugdzorg en ook niet
op andere plekken in de jeugdzorg.Wij hebben een nieuwe Wet op de jeugdzorg, maar dat is kennelijk niet
voldoende om dit soort situaties te voorkomen. Wij moeten de vreselijke situatie
die hier is ontstaan niet veralgemeniseren, maar ik werp wel de vraag op of
er een relatie bestaat tussen het niet naar elkaar kijken, het gebrek aan
afstemming en informatie enerzijds en de gescheiden financiering anderzijds.
Bij de behandeling van de Wet op de jeugdzorg is immers vastgesteld dat het
feit dat er gescheiden financiering was, met als gevolg dat de mensen langs
elkaar heen gingen werken, een van de belangrijkste aanleidingen was om de
verschillende instanties samen te brengen. Zijn de bewindslieden van mening
dat het overeind houden van de verschillende financieringsstromen, waarvoor
ik de argumenten ken, mede debet is aan deze manier van werken? Ik hoor daar
graag een reactie op.Ik ben het eens met de minister als hij zegt dat de oplossing niet ligt
bij het stellen van regels, maar bij partijen die hun professionele verantwoordelijkheid
nemen en elkaar daarop aanspreken. Dat doen zij liever een keer te veel, al
worden zij dan beticht van enige bemoeizucht, dan een keer te weinig. Ik ben
gesterkt in mijn opvatting dat gezinsvoogdij meer is dan alleen case management.
Ik zeg dat niet om mijn gelijk te halen. Gezinsvoogdij heeft een directe band
met hulpverlening. Daarom moeten wij ervoor waken om niet alleen maar in termen
van case management te spreken. Bij de behandeling van de Wet op de Jeugdzorg
hebben wij daarover uitvoerig gediscussieerd.De les die ik uit deze situatie trek, is dat de keten kwetsbaar blijkt
te zijn op de plaatsen waarop er knippen in zitten tussen de verschillende
schakels, zoals tussen gemeenten en provincies. Er wordt veel gesignaleerd,
ondersteund en geadviseerd. Maar de keten is erg lang en daardoor blijken
kinderen tussen wal en schip te vallen. Dat is buitengewoon ernstig. Daarom
zou het goed zijn om in algemene zin de werkwijze van de Bureaus Jeugdzorg
in kaart te brengen. Daarover zullen wij later zeker nog verder spreken. Er is vaak op gewezen dat de gezinscoach een belangrijke rol vervult.
Ik wijs ook op de rol van gemeenten, die daadwerkelijke bemoeizorg kunnen
leveren. Door de gemeenten wordt betoogd dat hun zorg niet zou moeten stoppen
met de indicatie dat een kind onder de verantwoordelijkheid van de Jeugdzorg
komt. In de huidige situatie hebben zij er daarna niets meer over te zeggen.
Daardoor mankeert het volgens hen aan een sluitende aanpak. Ik hoor graag
een reactie van de bewindslieden op deze visie van de gemeenten.Er is vaak gewezen op het enorme belang van eenduidige informatie- en
registratiesystemen. Uit het rapport van de inspectie blijkt dat het voorkomt
dat gegevens van verschillende instanties soms niet met elkaar in verband
worden gebracht. Het is ongelooflijk cruciaal dat dit niet meer mogelijk is.
Informatieverlies onderweg kan letterlijk dodelijke gevolgen hebben. VWS heeft
naar mijn mening een rol om ervoor te zorgen dat de informatiesystemen tussen
de verschillende zorginstellingen op provinciaal en gemeentelijk niveau op
elkaar aansluiten. Ik vraag aan de bewindslieden welke voorzieningen daartoe
naar aanleiding van deze situatie getroffen worden.De heer Çörüz (CDA):Voorzitter. Wij waren vorig jaar allen geschokt. De reacties van toen
hebben er mede toe geleid dat de minister van Justitie en de staatssecretaris
van VWS de inspectie opdracht hebben gegeven om onderzoek te verrichten naar
de tragische dood van Savanna.Het inspectierapport geeft een helder inzicht in wat zich heeft afgespeeld
en hoe de uitvoering van de hulpverlening is tekortgeschoten. De ernst van
het rapport heeft het Bureau Jeugdzorg Noord-Holland inmiddels doen besluiten
tot het treffen van vergaande organisatorische en ingrijpende personele maatregelen.
Daarnaast is het OM met een onderzoek gestart. De minister en staatssecretaris
geven aan dat zij de aanbevelingen van het inspectierapport willen overnemen.Los van deze tragische zaak heeft het kabinet een aantal maatregelen genomen.
Na jaren van gepraat over de enigszins draconische Wet op de Hulpverlening
is dit jaar eindelijk een nieuwe wet, de Wet op de Jeugdzorg,
ingevoerd omdat de oude wet niet meer voldeed. Er is een start gemaakt met
een deltaplan: een nieuwe werkwijze voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling.
De operatie Jong is gestart en er wordt werk gemaakt van de aanpak van overbodige
bureaucratie en regelgeving.Wie het inspectierapport leest moet concluderen dat er nog veel moet worden
bereikt. Het kan toch niet waar zijn dat de norm nog niet duidelijk is. Met
de norm bedoel ik, dat het belang van het kind voorop staat. Niet dat van
de moeder, de vader of de ouders. Als dat nog niet duidelijk is, valt er nog
een wereld te winnen zoals een betere risico-inschatting ten aanzien van de
veiligheid van minderjarigen.Wij hebben in de Kamer vaak gesproken over alle nisjes in Bureau Jeugdzorg.
Wij hebben gedebatteerd over afstemming, overdracht en communicatie. En wat
is het beeld? Ook volgens dit rapport is dit alles niet goed verlopen, bijvoorbeeld
in het verkeer tussen het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en het Bureau
Jeugdzorg of tussen het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en de Raad
voor de Kinderbescherming.Er wordt ook aangegeven dat het niet alleen een kwestie is van één
frontoffice, maar ook van de manier waarop de professionals daarachter met
elkaar omgaan. Je ziet toch een gigantische betrokkenheid bij deze mensen.
Het gaat erom of men verantwoordelijkheid wil en kan nemen. Wij spreken altijd
van een ketenbenadering, maar daarnaast moeten wij er natuurlijk voor waken
dat slechts één persoon de volledige verantwoordelijkheid heeft
zonder dat er een goede interne en externe controle is. Ook daarvan wordt
in dit rapport melding gemaakt. Er is vanmorgen ook heel scherp aangegeven
dat het niet louter om de case load gaat, maar ook om de manier waarop men
de zaken organiseert.Ten slotte denk ik dat het niet alleen om andere en nieuwe regels gaat,
maar dat de oplossing gezocht moet worden in regels die partijen met elkaar
moeten afspreken, waarvoor zij de verantwoordelijkheid nemen en waarop zij
elkaar aanspreken.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Wij bespreken nu een kwestie waar de kranten bol van hebben
gestaan. Deze zaak lijkt eigenlijk heel sterk op een andere zaak, een tragische
zaak die een paar jaar geleden veel publiciteit heeft getrokken, namelijk
die in Roermond. Toen ging het om een vader die zijn huis in brand stak, waarbij
een heleboel kinderen overleden. De zaak is niet hetzelfde als deze, maar
ze is wel even dramatisch. Er gaat in de jeugdzorg blijkbaar zoveel niet goed
dat de inspectie er een zeer zorgwekkend rapport over schrijft.De vraag is natuurlijk wat er van de zaak in Roermond geleerd is. De conclusies
waren toen: de samenwerking was slecht, er was te weinig toezicht op het proces
van hulpverlening en overdracht, het was niet duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk
was, er was gebrek aan continuïteit in de hulpverlening en er werd geen
deskundigheid ingeschakeld als dat nodig was. Kortom, het ging om bijna precies
dezelfde dingen als die in dit rapport. Het is eigenlijk een herhaling, de
inspectie trekt vrijwel dezelfde conclusies als toen.Dit is misschien nog wel schokkender dan de zaak zelf, want wat zouden
de minister en de staatssecretaris indertijd gaan doen? Zij zouden ervoor
zorgen dat het voortaan allemaal wel goed zou gaan, dat er meer samengewerkt
zou worden en dat het toezicht verbeterd zou worden, net als de overdracht.
De grote troef was toen de gezinscoach. Maar wat blijkt nu uit het rapport
van vandaag? Alle problemen zijn er nog steeds en de gezinscoach is de grote
afwezige. Wat is er nu eigenlijk van de zaak in Roermond geleerd?Wat is er verder nog uit het rapport te leren? Er blijkt dat de werkprocessen
bij het Bureau Jeugdzorg niet goed op orde zijn. Ze zijn nog steeds veel te
ingewikkeld, terwijl ze vereenvoudigd zouden worden. De keten is te lang en
achter het ene loket gaat nog steeds een wirwar van organisaties schuil die
niet goed met elkaar samenwerken. En waar blijft die ene centrale hulpverlener
waarom wij al zo vaak gevraagd hebben, die ene hulpverlener die voor iedereen
aanspreekbaar moet zijn? Er zijn in dit geval wel twee gezinsvoogden naar
huis gestuurd. Eerlijk gezegd heb ik de indruk dat dit een verlegenheidsactie
is. Zien de bewindslieden het ook zo dat er een organisatieprobleem wordt
opgelost door twee mensen naar huis te sturen? Ik kan dit niet precies beoordelen,
maar ik vind het wel heel problematisch.Het tweede grote probleem betreft de werkdruk. Die is te hoog. Het is
al vaak gezegd dat de case-load van de gezinsvoogd te hoog is. Er is een pilotproject
uitgevoerd om de druk terug te brengen. Dat project is geslaagd en de bevindingen
moeten in ieder geval worden geïmplementeerd. Er zijn nu nog gezinsvoogden
met een case-load van 26. Sommigen hebben er een van 35, terwijl die naar
15 teruggebracht zou moeten worden. Bovendien zijn de gevallen zwaarder van
aard geworden en daarom is het zaak dat er een aanpassing van de case-load
komt. Graag krijg ik hierop een reactie van de bewindslieden.Verder is duidelijk dat er geen goede structuur is van intervisie, supervisie
en bijscholing. Op dit punt doet zich een verschil voor met het geval van
Roermond. In het rapport over het voorval in Roermond had dit aspect niet
veel nadruk. Kort gezegd, het gaat erom dat de jeugdzorg een lerende organisatie
wordt, dat daar veel meer kwalitatieve verantwoording wordt afgelegd, er meer
supervisie en intervisie zijn en dat er minder bureaucratie is. Bij dat laatste
doel ik op de rapportages over tijdschrijven en het opstellen van zorgplannen
die niet echt worden uitgevoerd. Nogmaals, het gaat mij om meer kwalitatieve
verantwoording. Graag hoor ik van de bewindslieden dat zij op dit punt iets
zullen doen.Ten slotte wil ik een opmerking maken over de toetsende taak van de Raad
voor de Kinderbescherming. In de brief van de minister en de staatssecretaris
wordt gesuggereerd dat de toetsende taak is verwaarloosd. Wij hebben van de
raad zelf echter begrepen dat die taak is wegbezuinigd. De raad heeft de minister
ook laten weten deze taak niet meer te kunnen uitvoeren, omdat daarvoor geen
tijd meer is en ook geen geld. De minister heeft dat naast zich neergelegd.
Nu zegt hij weer dat deze taak moet worden uitgevoerd. Dat is goed, maar dan
moet hij ook met het geld en de middelen over de brug komen, zodat de raad
inderdaad deze taak kan uitvoeren. Zonder geld is de taak niet
mogelijk.Wat het punt van de wachtlijsten betreft sluit ik mij aan bij de opmerkingen
van mevrouw Kalsbeek.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Het is volstrekt helder dat er is gefaald. Dat geeft het rapport
ook aan. Er is gefaald op heel veel fronten en met zeer ernstige gevolgen.
Die gevolgen kenden wij al, maar de resultaten van het onderzoek hoorden wij
pas vandaag. Er zijn conclusies getrokken als: er is niet ingegrepen waar
dat wel had gemoeten. En: wat niet voorop heeft gestaan is de bescherming
van het kind. De gevolgen zijn zeer ernstig.Het beeld dat met het rapport van de inspectie wordt geschetst, geeft
aan dat er van alles mis is gegaan. Wat mij vooral grote zorgen baart is dat
sinds de trieste zaak van Savanna in het nieuws is gekomen, ik het woord Savanna
vaak hoor tijdens mijn werkbezoeken aan instellingen van jeugdzorg. Meestal
wordt het woord Savanna gebruikt in de volgende context: wij doen ontzettend
ons best, maar wij kunnen niet garanderen dat er in onze regio geen Savanna's
zijn. Met andere woorden: men doet vreselijk zijn best, maar men heeft niet
alles onder controle. Er glippen dingen tussen de vingers door. Men heeft
niet tijd genoeg voor het werk of het systeem functioneert niet, zodat men
dit soort situaties niet kan voorkomen. Eenieder die in de jeugdzorg werkt
zou echter het gevoel moeten hebben dit soort ernstige zaken te kunnen voorkomen.
Daarom hebben die mensen dit vak gekozen. Met name dit aspect verontrust mij.Wij hebben nu te maken met een triest voorbeeld, met een meisje dat in
het nieuws is gekomen. Wij weten echter allemaal dat veel kinderen overlijden,
terwijl zij niet in het nieuws komen en er bij dat overlijden misschien ook
sprake is van een vergelijkbare situatie, van een situatie waarin eerder ingrijpen
misschien iets ernstigs had kunnen voorkomen. Om die reden wil ik vragen of
het specifieke onderzoek naar deze zaak voor de bewindspersonen aanleiding
is om een breder onderzoek in te stellen. Misschien moeten daarbij andere
situaties in aanmerking worden genomen, maar misschien moet het ook wel een
algemeen en breed onderzoek naar het functioneren van de Bureaus Jeugdzorg
zijn. Dat onderzoek kan duidelijk maken hoe wordt geageerd op ernstige meldingen.
Helaas is de situatie waarover wij nu bespreken niet de enige waarbij er iets
misgaat. Dat weten wij, want wij spreken heel vaak over dergelijke voorvallen
en wij weten dat er bij de jeugdzorg iets structureel mis is. Voor de jeugdvoogden
is de werklast te hoog. Er wordt niet actief genoeg opgetreden. Vaak is men
te laat en verder is er te veel bureaucratie. Last but not least: er zijn
wachtlijsten. Daardoor kan er bij ernstige meldingen niet worden opgetreden.
De staatssecretaris zegt dat zij werkt aan verbetering, maar ik vraag mij
af of je het systeem niet serieus zou moeten onderzoeken. De inspectie zou
daarbij kunnen helpen. Ik ben er helaas van overtuigd dat de mensen weliswaar
hun best doen, maar dat er systeemfouten zijn waardoor dit soort dingen kan
gebeuren.Ik vind dat de organisatie van de Bureaus Jeugdzorg een te grote afstand
heeft tot de kinderen. Waarom organiseren wij de jeugdzorg niet op kindafstand?
Waarom zetten wij de Bureaus Jeugdzorg, of hoe wij ze ook noemen, niet in
de wijken? Er moeten mensen werken die gaan over de kinderen in die wijken,
mensen die die gezinnen en kinderen in de gaten houden en erop afgaan als
er iets mis is. Waarom moet dat een of ander groot kantoor in de regio zijn?
De afstand is gewoon te groot. Dat is een van de systeemfouten.Ook om die reden vind ik dat niet alleen de regering dit moet onderzoeken,
maar ook het parlement. Het parlement moet de voorgeschiedenis van dit beleid
onderzoeken in een parlementair onderzoek.Een andere systeemfout is dat de Bureaus Jeugdzorg dreigen te verworden
tot de RIO's voor de jeugd. Er kan wel gemeld worden, maar vervolgens wordt
een heel bureaucratisch proces in gang gezet voordat er hulp komt. Het duurt
gemiddeld acht maanden voordat er hulp wordt geboden. Dat is echt veel en
veel te lang.In zo'n situatie waarin mensen dag in dag uit hun stinkende best doen
om kinderen te helpen, ontstaat een verkeerde cultuur. Samen met mijn fractievoorzitter
heb ik daarover iets geschreven naar aanleiding van het rapport van de WRR:
"Een belangrijke factor voor een goede publieke sector waarin publiek geld
goed besteed wordt, is de institutionele moraal, het stelsel van waarden en
normen binnen een organisatie. Meer eigen verantwoordelijkheid, minder regels.
Minder gedetailleerde controle oftewel minder wantrouwen zal de werkers in
de publieke sector stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen. Niet wegkijken,
maar elkaar aanspreken. Velen zullen zo'n cultuuromslag toejuichen, juist
in de publieke sector. Mensen krijgen dan weer zin in hun werk en de arbeidsvreugde
gaat omhoog". Ik vrees dat ook dit een van de factoren is waar de jeugdzorg
onder lijdt.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Het zijn steeds weer schokkende verhalen als berichten over
kindermishandeling naar buiten komen. Dat geldt wel heel in het bijzonder
als de dood daarvan het gevolg is. Een vreselijke situatie voor het kind zelf,
de familie, de omgeving en de hulpverleners. De centrale vraag moet zijn hoe
wij degelijke situaties zoveel als even mogelijk is voorkomen. Ik heb niet
de illusie dat wij dergelijke situaties kunnen uitsluiten.Hulpverleners spelen een cruciale rol. Dit is niet het moment, zo zo'n
moment er in het parlement al ooit zou zijn, om de precieze details van de
zaak uitgebreid in de Kamer te bespreken. Het is evenmin het moment om verwijten
te maken, al helemaal niet in het persoonlijke vlak. Wel is belangrijk dat
wij de diverse verbeterpunten die de inspectie heeft opgesteld, in de schijnwerpers
zetten, ons ter harte nemen. Wij moeten aan het werk.In het afgelopen jaar hebben wij intensief gesproken over de Wet op de
jeugdzorg en de Wet op de jeugdhulpverlening. Wat dat betreft zijn de zaken
die nu worden blootgelegd, niet nieuw. Ze vormen een bevestiging van het feit
dat er een zekere urgentie in deze problematiek ligt. Wat waren de sleutelwoorden?
Afstemming en samenwerking tussen de diverse hulpverleners en instanties.
Vaak blijkt het daaraan nog schrijnend te ontbreken. Mijn fractie ziet uit
naar een doorbraak op deze punten. Er moeten taakstellende
afspraken totstandkomen, in de wetenschap dat niet alles op papier te regelen
is. Het gaat ook om wijzigingen in werkstijlen en -culturen. De veiligheid
van het kind moet centraal staan. Wij weten ook dat verwaarlozing en mishandeling
van kinderen onder alle mensen en in alle milieus kan voorkomen, juist ook
waar wij het niet verwachten. Gezien de vele trieste gevallen van kindermishandeling
die in de recent gehouden themaweek naar voren kwamen, blijkt het in veel
gevallen evenwel te gaan om gezinnen die uit elkaar liggen door echtscheiding
of verslaving aan alcohol of drugs. Dit gegeven moet ernstig genomen worden,
niet alleen aan de achterkant, maar ook aan de voorkant. Weten wij hier eigenlijk
wel genoeg van? Zijn wij met elkaar in staat om de goede conclusies te trekken?
Hebben wij daar voldoende consequent onderzoek naar verricht? Ik vind hier
nog te weinig van terug en breng het dan ook nog eens onder de aandacht van
de bewindslieden.De functie van de gezinsvoogd mag niet ontbreken in dit debat. Let wel:
het gaat niet om de personen in kwestie, maar om hun functie. Zijn zij zich
wel altijd voldoende bewust van hun grote verantwoordelijkheid en zijn zij
daartoe geëquipeerd? Weten zij wel waar zij aan beginnen als zij die
verantwoordelijkheid op zich nemen? Gelukkig doen zij dat wel, maar gezinsvoogd
heten is één, gezinsvoogd zijn is twee. En het kunnen zijn,
is nog belangrijker in het licht van de werkdruk enz..Het onderhavige inspectierapport richt zich uit de aard der zaak op één
provincie. Speelt het echter niet breder? Zijn er al richtlijnen voor onderling
overleg tussen AMK's en de Bureaus Jeugdzorg of is het ontwikkelen van richtlijnen
een nieuw initiatief? Ik lees daarover in de stukken van de bewindslieden.
De aanbevelingen van de inspectie worden ook door de bewindslieden serieus
genomen. In het betreffende bureau zijn vergaande organisatorische maatregelen
genomen en ingrijpende personele consequenties getrokken. Het OM stelt een
strafrechtelijk onderzoek in naar de eventuele strafbare nalaatbaarheid. Dat
hebben wij af te wachten, maar laten wij hopen dat wij met elkaar die cultuuromslag
kunnen maken. Het moet niet zo zijn dat wij vastgeplakt kunnen worden op het
gezegde: als het kalf verdronken is, dempt men de put. Het moet nu echt een
slag anders en beter. De samenleving vraagt erom en wij zijn daar in geweten
toe verplicht.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Er is niet veel in het leven wat mensen, en ook mij, meer
beroert dan kindermishandeling. Jonge kinderen die pril en kwetsbaar in het
leven staan en die hun ouders hard nodig hebben om hen te beschermen, worden
door diezelfde beschermers juist bedreigd en mishandeld. Voor die kinderen
zou er de hulp van de jeugdhulpverlening moeten zijn, quod non. De actie die
wordt ondernomen, biedt deze kinderen vaak geen bescherming. Zo kan het gebeuren
dat kinderen waar de hulpverleners in bosjes omheen staan, toch worden mishandeld
en soms zelfs vermoord. Zo ook in het geval van Savanna. Hoeveel van deze
gruwelijke incidenten moeten er nog plaatsvinden voordat er echt iets verandert?De zaak van Savanna zou, hoe afgrijselijk ook, in zekere zin minder dramatisch
zijn als ik het gevoel had dat hier van een vreselijk incident sprake is geweest.
De werkelijkheid is dat wij met elkaar een systeem in het leven hebben geroepen
dat het mogelijk maakt, zelfs waarschijnlijk maakt dat het morgen of overmorgen
zo weer gebeurt. Er is inderdaad één Bureau Jeugdzorg, maar
achter de voordeur is de verkokering nog net zo stevig verankerd als ooit
tevoren. Wie het rapport leest over de kwaliteit van de hulpverlening in het
geval van Savanna, schieten de tranen in de ogen. Alles wat fout kon gaan,
is fout gegaan. De linkerhand wist niet wat de rechterhand deed. Informatie
werd niet gedeeld. Hulpverleners werkten langs elkaar heen. Je kunt rustig
stellen dat het lijkt of het Bureau Jeugdzorg, het AMK en de Kinderbescherming
op verschillende planeten leven. Ze voeren hun taken niet goed uit, laat staan
dat zij samenwerken. Er is geen continuïteit in de hulpverlening. Er
wordt geen deskundigheid noch medische zorg ingeschakeld. Op diverse signalen
over mishandeling uit de directe omgeving wordt door het AMK niet gereageerd.Hoe kan het in vredesnaam gebeuren dat een kind jarenlang wordt uitgehongerd
en mishandeld en dat de voogd kennelijk niet in de gaten heeft dat dit kind
zich niet normaal ontwikkelt? In de brief van de minister lees ik niet genoeg
dingen die mij echt het vertrouwen geven dat wat met Savanna, Rowena en het
gezin in Roermond gebeurd is, morgen niet opnieuw kan gebeuren. Onverschilligheid, ondeskundigheid en grove systeemfouten vormen helaas een goede basis
voor herhaling. Ik hoop dat het niet overal zo erg is als in Noord-Holland,
maar het is duidelijk dat het niet goed zit. De pedagoog Montfoort zei het
gisteren heel treffend op televisie: wij hebben instituutgerichte hulpverlening
en geen kindgerichte hulpverlening. Dat is niet alleen een kwestie van organisatie,
maar ook van werkwijze, financieringsstromen en cultuur. Het moet anders,
het moet gewoon beter.Als het leven en welzijn van een kind op het spel staan, moet er snel
en deskundig hulp worden geboden. In de casus Savanna was dit geen van beide
het geval. Daar spreek ik de bewindspersonen op aan. Het duurt te lang voor
er hulp wordt geboden en in veel gevallen is de hulp niet deskundig. Als sprake
is van niet deskundige hulp, is er ook nog eens niemand om dat vast te stellen.
Er is geen of gebrekkig toezicht. Op dit moment is de situatie in zoverre
bizar dat er meer meldingen van kindermishandeling zijn, waardoor de wachtlijsten
toenemen. Een kind dat dringend hulp nodig heeft, moet nu langer wachten dan
voorheen; over broodnodige verbeteringen gesproken.Dat het beter kan, weten wij. De vier experimenten in het deltaplan tonen
dat aan. Er is sprake van een minder zware caseload, betere hulpverlening
en veel minder bureaucratie. Dezelfde verbetering van de werkwijze hebben
wij in de RAAK-regio's gezien. Mijn centrale vraag is dan ook: waarom wordt
die werkwijze niet in het hele land geïmplementeerd? Wat verzet zich
daartegen? Als het op acht plaatsen kan, dan moet het overal kunnen.Mevrouw Kant (SP):Ik ben zeer verheugd, dit te horen. U weet dat ik heb voorgesteld om van
heel Nederland een RAAK-regio te maken. De staatssecretaris vindt dat nog
wat te vroeg. Zij wil eerst de evaluaties in de zomer en het najaar afwachten.
Begrijp ik goed dat D66 voorstander is van onmiddellijke invoering van mijn
voorstel? Als dat het geval is, kunnen wij er dinsdag over stemmen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik wil dat de werkwijze die in de deltaplanregio's en in de RAAK-regio's
wordt gehanteerd zo snel mogelijk overal wordt ingevoerd, niet alleen omdat
er dan deskundiger hulp wordt geboden, maar ook omdat daarmee komt een hoop
geld vrijkomt dat in de hulpverlening gestoken kan worden in plaats van de
bureaucratie. Er zijn zoveel koninkrijkjes op dit terrein dat een goede samenwerking
niet goed mogelijk is. Er zijn gewoon veel te veel spelers op hetzelfde veld.Mevrouw Kant (SP):Daar ben ik zeer verheugd over. Dan zullen wij dat regelen. Als je weet
dat iets misgaat, moet je dat onmiddellijk veranderen. U hebt gezegd dat u
niet kunt garanderen dat in andere regio's niet dezelfde fouten worden gemaakt.
Bent u het met mij eens dat de inspectie een breder onderzoek moet doen om
de regio's duidelijk te kunnen maken wat daar precies misgaat?Mevrouw Lambrechts (D66):Ik weet overigens niet of nu al overal deltaplan- of RAAK-regio's ingevoerd
kunnen worden. Er moet zeker eens goed gekeken worden naar hoe het bij alle
Bureaus Jeugdzorg gaat. Ik weet wel dat het mis is, maar ik weet niet precies
op welke onderdelen.Mevrouw Örgü (VVD):Voorzitter. Zoals de minister schrijft, is deze zaak zeer ernstig en bijzonder
schokkend. Het rapport spreekt boekdelen. In de brief kunnen wij lezen dat
de Bureaus Jeugdzorg inmiddels vergaande organisatorische en ingrijpende personele
maatregelen hebben genomen. Dat leek mij ook noodzakelijk. De Kamer heeft
jarenlang gewerkt aan de nieuwe Wet op de jeugdzorg die op 1 januari
van dit jaar van kracht is geworden. De VVD-fractie spreekt de hoop uit dat
hiermee een eind komt aan de tegenstrijdige adviezen en het langs elkaar heen
werken, maar dat moet nog blijken. Uit dit rapport blijkt dat één
financiering cruciaal is. Het kabinet zou eind dit jaar aangeven hoe het die
ene financiering wil invoeren. Mijn vraag aan beide bewindslieden is hoe zij
dat gefaseerd gaan invoeren. Ook uit deze zaak blijkt dat die ene financiering
in ieder geval cruciaal is. Het moet zo snel mogelijk worden ingevoerd. Met
deze wet alleen lukt het niet.Uit het rapport blijkt dat het consultatiebureau waar de moeder van de
peuter wegens een nieuw kind op bezoek was, er pas veel later achter is gekomen
dat de driejarige Savanna onder toezicht was gesteld. Ook hier heeft men langs
elkaar heen gewerkt. Al eerder hebben verschillende collega's gerefereerd
aan het Deltaplan van de gezinsvoogdij waarmee de caseload per gezinsvoogd
in ieder geval wordt verlaagd. Op dit moment lopen er vier pilots. De minister
heeft hier enthousiast op gereageerd in de laatste brief die hij de Kamer
heeft gestuurd. Gaat de minister dit veel breder aanpakken en invoeren? Welk
tijdsbestek heeft hij in gedachten bij de gefaseerde invoering?Uit de stukken kunnen wij concluderen dat de partijen die in de professionele
praktijk met elkaar samenwerken hun verantwoordelijkheid moeten nemen en elkaar
daarop moeten aanspreken. Het is belangrijk dat er richtlijnen ontwikkeld
worden, zoals ook in de brief van de bewindslieden staat. Ik wil graag weten
van beide bewindslieden hoe zij gaan bevorderen dat er richtlijnen worden
ontwikkeld die erop toezien dat de AMK's contact opnemen met de leiding van
het Bureau Jeugdzorg, waar de gezinsvoogd werkt, wanneer zij signaleren dat
de gezinsvoogden onvoldoende actie ondernemen om de veiligheid van de onder
toezicht gestelde kinderen te beschermen.Voorzitter. Uit dit rapport blijkt dat een goede registratie en informatievoorziening
cruciaal is. De VVD-fractie verwacht veel van de doelstellingen op het gebied
van de registratie en informatieoverdracht. Uniforme registratie en informatieoverdracht
zijn een essentiële voorwaarde voor effectieve samenwerking in de keten
van instanties en organisaties. De verwijsindex biedt doorgroeimogelijkheden
naar een meeromvattende oplossing zoals persoonsgebonden dossiers ten behoeve
van de cliëntvolgsystemen. Er wordt nu in het kader van Operatie Jong
gewerkt aan een plan van aanpak om zo'n verwijsindex in te voeren. Wanneer
kan dit gerealiseerd zijn? Van welke criteria wordt besloten de doorgroeimogelijkheden
daadwerkelijk te ontwikkelen? Op welke termijn kan een meeromvattend systeem
dan zijn gerealiseerd? De VVD-fractie hecht heel veel waarde aan zo'n meeromvattend
systeem. Zijn er knelpunten met de privacywetgeving? Wordt aan het oplossen van de knelpunten tussen een uitgebreid uitwisselsysteem van gegevens
en privacywetgeving gewerkt?Minister Donner:Voorzitter. Het lijkt mij juist om allereerst aan te geven hoe tragisch
het is dat het zo ver heeft kunnen komen met het meisje Savanna dat volop
bekend was bij de jeugdzorg en dat is mishandeld, met de bekende fatale gevolgen.
Ik vraag mij met mevrouw Kalsbeek af hoe dit voorkomen had kunnen worden,
zeker na lezing van het rapport. De inhoud van het inspectierapport vervult
ook mij met grote zorg. Ik ben het geheel ermee eens dat het nu niet om de
concrete zaak moet gaan. Ik moet met het rapport wel constateren dat er in
dezen niet professioneel is gehandeld. Dat is geen kwestie van een of twee
personen, maar ook van de gehele organisatie. Zij is verantwoordelijk voor
de condities waaronder de verschillende medewerkers hun werk moeten doen.
Zij moet erop toezien dat er voldoende deskundige ondersteuning is. Dat klemt
te meer omdat er vaak moeilijke beslissingen genomen moeten worden, bijvoorbeeld
over de verblijfplaats van een pupil.Tegelijkertijd wordt in het rapport een situatie beschreven die ik in
het algemeen niet herken. Er zijn zonder meer spanningen en nog tal van problemen
die nog moeten worden opgelost, maar dit is niet het beeld van hoe er wordt
gewerkt. Dan wordt onrecht gedaan aan de branche van de jeugdzorg. Verschillende
sprekers hebben gewezen op de in het rapport onderstreepte verantwoordelijkheid
van de verschillende gezinsvoogden. Ik kan mij de verontrusting over het rapport
voorstellen bij gezinsvoogden zelf. Enerzijds scherpt het in wat de verantwoordelijkheden
zijn. Dat is heilzaam van het rapport. Anderzijds moet het ons ook doen beseffen
wat hun verantwoordelijkheden zijn.Bij een ondertoezichtstelling hebben het Bureau Jeugdzorg en daarbinnen
de gezinsvoogdijwerker een grote en een eerste verantwoordelijkheid voor de
veiligheid van het kind dat aan hun zorg is toevertrouwd. De wet bepaalt dat
bij de uitvoering van de ondertoezichtstelling de verantwoordelijkheid van
de ouders voor de opvoeding zoveel mogelijk in stand moet blijven. Dit heeft
er in dit geval in de praktijk kennelijk toe geleid dat de aandacht in deze
zaak vooral is gericht op de relatie met de ouders en op verbetering van de
opvoedingsvaardigheden van de moeder. Dat kan een verklaring zijn voor het
feit dat de gezinsvoogdijwerker onvoldoende alert is geweest op signalen over
de veiligheid van het kind. Het kan er ook toe geleid hebben dat de gezinsvoogdijwerker
niet heeft ingegrepen. Het is triest, te moeten constateren dat de veiligheid
van het kind niet gewaarborgd is geweest.Mevrouw Kant (SP):Als een kind onder toezicht is gesteld en er komt een melding binnen bij
het AMK, mag deze instelling dan zelf geen actie ondernemen omdat het kind
onder toezicht is gesteld?Minister Donner:Nee.Mevrouw Kant (SP):Gelukkig, want dat zou dan een van de verklaringen kunnen zijn waarom
er zoveel meldingen zijn geweest en er desalniettemin niets is ondernomen.
Al is het Bureau Jeugdzorg verantwoordelijk voor de ondertoezichtstelling,
maar dat wil dus niet zeggen dat anderen niet mogen handelen.Minister Donner:Met betrekking tot het kind in de opvoeding handelt de voogd. Het is mij
niet bekend dat het AMK niet zou mogen handelen in dezen, zoals het doorgeven
van informatie aan de gezinsvoogd. Ik zie aan de hoofdbewegingen van mijn
medewerkers dat dit niet het geval is.Ik erken dat in de bepaling van het Burgerlijk Wetboek waarin de ondertoezichtstelling
is geregeld weliswaar staat dat het belang van het kind vooropstaat, maar
de uitleg van deze wet in de honderd jaar dat zij er nu is, is geweest dat
het belang van het kind ook het belang van het gezin is. Geconstateerd moet
worden dat de focus op de veiligheid van het kind, met het oog waarop met
name in dit geval de ondertoezichtstelling was uitgeschreven, in dezen is
achtergebleven. In dit verband wil ik twee zaken benadrukken.1. In het programma wordt de nadruk op de veiligheid van het kind verder
aangescherpt. Dat is al in het beleidsprogramma Beter beschermd aan de orde
gesteld. Daarin heb ik al aangegeven dat ik dit punt niet alleen bij de uitvoering
van de kinderbeschermingsmaatregelen, maar ook in de wetgeving zelf duidelijker
wil stellen. De wet stelt het belang van het kind voorop. De wet moet dus
worden bijgesteld in het licht van de uitleg die daaraan is gegeven. Dat is
al eerder aangekondigd en daarover is al met de Kamer van gedachten gewisseld.
Deze wetgeving is in voorbereiding. Verder worden criteria ontwikkeld waarmee
de feitelijke bedreiging van de veiligheid van kinderen beter in kaart kan
worden gebracht. Het is de bedoeling dat zowel de Bureaus Jeugdzorg als de
Raad voor de Kinderbescherming die criteria gaan hanteren.2. Met de aanpak is niet gewacht tot het verschijnen van dit rapport.
Verschillende Kamerleden hebben daaraan gememoreerd. Er is al eerder met de
Kamer gesproken over de genomen maatregelen. De Kamer heeft daarbij gewezen
op het Deltaplan gezinsvoogdij. Een element daarvan is de reeds ontwikkelde
nieuwe werkwijze voor de uitvoering van de ondertoezichtstellingen. Afgelopen
dinsdag heb ik de voorlopige resultaten daarvan aan de Kamer gemeld. Deze
werkwijze heeft een aantal positieve effecten. Een effect is dat de veiligheid
van het kind centraler is komen te staan. Een ander effect is dat de doelgerichtheid
van de uitvoering voorop is komen te staan. Dit tweede element wordt ook in
het rapport aangegeven: het was te onduidelijk wat het plan was, wat de interventies
waren en waarop de interventies waren gericht.Dankzij het Deltaplan zal er voortaan sprake zijn van zogenaamde niet
onderhandelbare doelen. Dat zijn doelen die gesteld worden om de veiligheid
van het kind te waarborgen. Ouders moeten daaraan gaan voldoen. Doen zij dat
niet, dan loopt het kind gevaar en dan is er maar één conclusie
mogelijk, namelijk de uithuisplaatsing van het kind. Ik hoop dan ook dat door
de maatregelen die genomen worden, aan dit punt tegemoet gekomen kan worden.Mevrouw Tonkens vroeg of het buiten dienst plaatsen van twee medewerkers
van het bureau niet al te makkelijk is geweest. Dat lijkt mij onjuist. Ik
erken ten volle dat dit rapport aangeeft dat bekeken moet worden wat er in
den brede fout is, maar dat neemt niet weg dat het rapport
ook duidelijk aangeeft dat het bij het bedoelde bureau niet goed liep. Daarbovenop
komt dat al twee keer eerder signalen zijn gegeven. Dat is ook door de inspectie
naar buiten gebracht. Aan de hand van die signalen is ingegrepen bij het bureau
en zijn plannen van aanpak opgesteld. Ik heb mij daarbij voortdurend vergewist
van de stand van zaken omtrent de uitvoering van de eerdere aanbevelingen
door het Bureau Jeugdzorg. De maatregelen die genomen zijn, gaven de Inspectie
Jeugdzorg en mij het vertrouwen dat het bureau op de goede weg was. Het rapport
geeft in dat opzicht aan dat een en ander niet alleen kan worden opgelost
door het nemen van maatregelen, maar dat het ook een kwestie van cultuur is.
Dat is de aanleiding voor de beslissing om in te grijpen in de organisatie.Geheel los daarvan staat het vraagstuk van het openbaar ministerie. Het
is duidelijk naar voren gekomen dat het onderzoek van het openbaar ministerie
niet berust op het rapport van de inspectie. Dat berust op het eigen onderzoek
van het openbaar ministerie naar de oorzaken van de dood van het meisje.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik kan alleen spreken over hetgeen uit het inspectierapport blijkt. Dat
rapport laat zien dat er ook problemen zijn in het desbetreffende Bureau Jeugdzorg.
Daarover ben ik het met de minister eens, maar is het dan niet logischer om,
als je al iemand ontslaat, dat te doen op managementniveau? Daar wordt de
organisatie immers aangestuurd. Uit het rapport blijkt namelijk niet zozeer
dat de gezinsvoogden verkeerd handelden, als wel dat de organisatie van het
bureau niet goed liep.Minister Donner:Uit het rapport blijkt zonder meer dat zowel de gezinsvoogden als de organisatie,
in dit geval de Stichting gezinsvoogdij zoals die voor de samenvoeging met
het Bureau Jeugdzorg bestond, niet functioneerden zoals zij behoren te functioneren.
Het rapport gaat over de situatie in de jaren 2002-2003. In de huidige situatie
is de gezinsvoogdij opgegaan in het Bureau Jeugdzorg. In de huidige situatie
kan ik niet ingrijpen, want het valt niet langer onder de verantwoordelijkheid
van de minister van Justitie of de staatssecretaris van VWS, maar van de provincie.
Wat er nu gebeurt, is in overleg gedaan met de provincie en Bureau Jeugdzorg.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Mij gaat het er niet om of de ene organisatie is gefuseerd met de andere.
Dat is een afleidingskwestie. Mij gaat het erom dat het een organisatieprobleem
is. Dat blijkt duidelijk uit het rapport. Op het niveau van de organisatie
zou daarom moeten worden ingegrepen. Ik begrijp dat het niet meteen uw bevoegdheid
is, maar u zou zich daarover kunnen uitspreken. Ziet u het ook als een organisatieprobleem?
Voor mij is er weinig aanleiding om er een individueel probleem in te zien.Minister Donner:Ik heb duidelijk gezegd dat het geen individueel probleem was. Als dat
het geval was, zou ik niet ingaan op de bredere maatregelen die getroffen
zijn, zoals het Deltaplan.In uw bijdrage wekte u een verkeerde indruk. U maakte een vergelijking
met de zaak-Roermond. In dat geval ging het om de samenwerking tussen verschillende
instellingen en diensten en om de uitwisseling van informatie. Dit rapport
is zorgwekkender, want nu gaat het om de overdracht van dossiers binnen eenzelfde
organisatie. Het gaat om het functioneren van een organisatie. Er waren al
eerder signalen. Er waren maatregelen getroffen. Aangezien het toen nog rechtstreeks
onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie viel, hebben de
inspectie en ik nagegaan of daaraan uitvoering was gegeven. Dat leek bevredigend.
Nu komt dit signaal er bovenop dat op dat punt de leiding van die organisatie
niet behoorlijk heeft gefunctioneerd. Daarover vindt overleg plaats met de
huidige verantwoordelijke. Ik deel overigens mee dat de verantwoordelijke
gedeputeerde in een brief aan provinciale staten heeft aangegeven wat de stappen
zijn die hij op dat terrein zal nemen.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Ik wil niet treden in de individuele rechtspositie in het onderzoek van
het openbaar ministerie in dit speciale geval. Ik heb mij wel even afgevraagd
of door het kabinet wordt gekozen voor een vlucht naar voren. Ik ben er helaas
van overtuigd dat dit type optreden van gezinsvoogden – vaak contre
coeur – heel veel vaker voorkomt en dat men zich onvoldoende bewust
is van de risico's die kinderen lopen. Men is te terughoudend en te aarzelend.
Het is zo'n belangrijk punt, omdat het enorme repercussies heeft op het hele
terrein van de jeugdzorg. Gezinsvoogden hebben een bijzonder moeilijk beroep.
Nu blijkt ook nog eens dat zij vervolgd kunnen worden door het openbaar ministerie.Minister Donner:Het optreden van het openbaar ministerie staat los van dit inspectierapport,
maar berust op eigen onderzoek van het openbaar ministerie. Dat die strafrechtelijke
verantwoordelijkheid er is, moet ook duidelijk zijn voor andere gezinsvoogden.
Die moet niet verhuld worden. Het gaat om eventueel strafbaar nalaten wat
gedaan had moeten worden. Het openbaar ministerie benadrukt in het perscommuniqué
dat het absoluut niet gaat om iets dat opzettelijk zou zijn gedaan, maar om
het nalaten van hulp die geboden had moeten worden. Dit is niet representatief
voor de hele sector. Ik wil het echter allerminst afdoen als een incident.
Wij moeten nagaan in hoeverre dit vaker voorkomt.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Het grote risico is dat de gezinsvoogdij nog defensiever wordt, nog meer
zichzelf zal trachten te verantwoorden en nog meer tijd in de papierwinkel
zal steken en dus minder tijd overhoudt voor zorg. Ik zou u willen vragen
dat te voorkomen.Minister Donner:Ik heb niet onmiddellijk een antwoord op de vraag, hoe dat voorkomen kan
worden. Maar ik zie het gevaar. Dat is een punt van aandacht.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik wil nog even doorgaan op het hetzelfde punt. Het is iets wat ons allemaal
bezighoudt. Wij hebben het gevoel dat wij weliswaar over één
casus spreken, maar dat het eigenlijk over veel meer gaat. Deelt de minister
de mening dat wij met elkaar een systeem hebben gecreëerd, dat zelfs
uitnodigt tot het langs elkaar heen werken? Ieder kan binnen zijn koninkrijkje
zijn ding doen, hoeft geen informatie uit te wisselen en hoeft
op cruciale momenten ook geen verantwoordelijkheid te nemen.Minister Donner:Dat ben ik niet met u eens. Dat levert dit onderzoek in ieder geval niet
op. Ik heb al aangegeven dat het hier gaat om een problematiek binnen één
organisatie. Het gaat om personen. Daarom wordt ook de conclusie getrokken
dat er niet professioneel gehandeld is. Als het gaat om de overdracht van
de dossiers, dan gaat het om de overdracht tussen twee personen binnen dezelfde
organisatie. De afweging om het eventueel over te dragen naar een ander Bureau
Jeugdzorg speelt ook, maar dan gaat het om de overdracht tussen twee bureaus.
Een ander punt is de informatie-uitwisseling tussen het Advies- en Meldpunt
Kindermishandeling en de gezinsvoogd. Dat zat echter nog voor de organisatie
van het Bureau Jeugdzorg. Dat speelde toen nog niet, want men zat toen nog
niet in die organisatie. In dit geval was de informatie, toen er gehandeld
werd, zo spoedeisend dat het binnen twee dagen bij de kinderrechter lag. Dat
onderscheid moet wel gemaakt worden als het gaat om de wachttijden bij de
Raad voor de Kinderbescherming. Ik misken niet dat ook daar een knelpunt zit,
maar dat is niet het geval in dit soort zaken. Hier lag de informatie binnen
twee dagen bij de kinderrechter. Als het goed gegaan was, was deze informatie
vervolgens wel via de Raad voor de Kinderbescherming bij de gezinsvoogd terechtgekomen.
Maar dat is niet een wezenlijk element in deze zaak geweest om niet te handelen.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij hebben nu niet één organisatie, maar wij hebben in elk
geval wel één voordeur gecreëerd. Moet ik nu uit het antwoord
van de minister opmaken dat hij echt het vertrouwen heeft dat het nu achter
die ene voordeur, als het gaat om het meldpunt, de contacten met de voogd
en de contacten met de kinderbescherming, zoveel beter gaat?Minister Donner:Ik heb in ieder geval de indruk dat het beter gaat dan zoals beschreven
wordt in dit rapport. Dit rapport gaat ook over de uitwisseling binnen één
instelling. De Wet op de jeugdzorg is nog niet zo lang ingevoerd en een aantal
Bureaus Jeugdzorg is er ook nog maar een korte tijd mee bezig. Ik heb zeker
niet de indruk, althans niet het vertrouwen, dat alles nu loopt zoals wij
dat hadden gedacht toen de wet werd opgesteld. Wij hadden de hoop dat na Roermond
een aantal problemen zou kunnen worden opgelost. Ik heb wel het beeld en het
vertrouwen dat de richting er één van verbetering is. De verschillende
organisaties zitten rond de tafel in het kader van het programma Beter Beschermd.
Er is sprake van protocollen die nu worden uitgewerkt. Er worden richtlijnen
opgesteld over de wijze waarop in dit soort gevallen moet worden gewerkt.
Het is nu zaak om in de komende maanden erop toe te zien hoe daarmee wordt
gewerkt binnen de verschillende bureaus.De voorzitter:Voordat ik de heer Çörüz het woord geef, maak ik de volgende
opmerking. Ik begrijp dat er raakvlakken met de Wet op de jeugdzorg zijn,
maar ik wil toch voorkomen dat wij hier nu een algemeen debat over die wet
gaan voeren. Ik probeer het debat voor de avondpauze af te ronden. Wij hebben
daarover afspraken gemaakt met de Dienst Verslag en Redactie. Daar houd ik
mij aan.De heer Çörüz (CDA):Als ik de woorden van een aantal collega's op mij laat inwerken, kan dat
bij mij toch ook een beetje tot verkeerde conclusies leiden. Dit gaat natuurlijk
een individuele gezinsvoogdij-instelling te boven. Daar moeten wij van leren.
Maar om nu in het systeem te vluchten en alleen de fouten in het systeem te
zoeken, zou voor de zuiverheid van de discussie niet goed zijn. Als er fouten
zijn gemaakt, dan moeten wij dat ook in alle openheid en in alle eerlijkheid
hier op tafel kunnen leggen, om daar lering uit te trekken.Minister Donner:Ik kan het niet anders dan eens zijn met deze opmerking.Ik denk inderdaad dat het beter is om nu concrete stappen te ondernemen.
Dat doen wij nu op korte termijn. Vervolgens zullen wij verder moeten praten
over de doorwerking van een en ander.Aan het adres van mevrouw Kalsbeek merk ik nog op dat ik niet gezegd heb
dat een ondertoezichtstelling maximaal 1 jaar mag duren. Ik streef ernaar
dat er na een jaar een afweging wordt gemaakt tussen ondertoezichtstelling
binnen het gezin en verdergaande maatregelen in het kader van uithuisplaatsing.De vraag naar de lichte kinderbeschermingsmaatregel wil ik graag betrekken
bij de heroverweging van de kinderbeschermingswetgeving. Het gaat daarbij
dus om de vraag of een dergelijke lichte vorm in aansluiting op of ter vervanging
van de ondertoezichtstelling moet worden ingevoerd.De heer Çörüz heeft terecht gezegd dat de norm volstrekt
duidelijk moet zijn. In de praktijk is er enige onduidelijkheid in de regels
geslopen en daarom ook is in het programma Beter Beschermd aangegeven dat
een aanscherping op dit punt wenselijk is.De heer Rouvoet wees op het fenomeen van de gescheiden geldstromen. Ter
uitvoering van de in de Eerste Kamer aangenomen motie – en dit was ook
al in de discussie met de Tweede Kamer afgesproken – wordt bezien hoe
dit kan worden opgelost. Ik denk overigens niet dat dit fenomeen van invloed
is geweest op de zaak waarover wij nu spreken. Dat laat onverlet dat de vraag
moet worden gesteld hoe kan worden gekomen tot een toenemende integratie van
de verschillende functies binnen de Bureaus Jeugdzorg. Daarbij moet dan ook
de vraag aan de orde komen of er meerdere geldstromen moeten zijn. Daar zijn
wij nu mee bezig. In het onderhavige geval gaat het echter om ontwikkelingen
die binnen één organisatie plaatsvonden.Ik ben het geheel eens met de heer Rouvoet dat gezinsvoogdij minder gezien
moet worden als case-management. Dat is ook in het Deltaplan gezinsvoogdij
aan de orde gekomen. Over dat Deltaplan heb ik een brief naar de Kamer gestuurd.
Daarin staat ondermeer dat de andere werkwijze succesvol is. Op dit moment
wordt overleg gevoerd over de wijze waarop het het beste kan worden ingevoerd.
Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, zal de Kamer worden geïnformeerd.
Het is de bedoeling om het breder in te voeren. Het tempo waarin het kan,
is mede afhankelijk van de vraag welke deskundigheid beschikbaar is. In afwachting
van de overgangstermijn zal de subsidiering van instellingen waar de nieuwe
methode nu al wordt gehanteerd, worden gehand haafd. De Kamer
zal worden geïnformeerd nadat ik de gesprekken heb gevoerd met de diverse
instanties.De heer Van der Vlies wees erop dat de problematiek van het kind de primaire
invalshoek is. Ik ben het geheel met hem eens dat daarachter vaak veel bredere
maatschappelijke problemen schuilgaan. Die zullen we ook moeten aanpakken.
Ik hoop dat hij in het regeringsbeleid herkent dat tal van die zaken worden
aangepakt; ik wijs op de meer algemene programma's tegen huiselijk geweld
en kindermishandeling. Maar inderdaad, naast de bredere zullen ook de specifieke
maatregelen nodig blijven.Uiteraard kunnen er structurele lessen worden getrokken. Ik ben echter
niet van mening dat dit rapport aangeeft dat de Bureaus Jeugdzorg in den brede
niet goed functioneren. Mevrouw Lambrechts spreekt van onverschilligheid en
ondeskundigheid. Welnu, we staan voor het feit dat door professionelen niet
altijd professioneel wordt gewerkt. Meer professionaliteit is dus geen oplossing;
het zou beter zijn als meer mensen hun niet-professionele gezonde verstand
eens meer zouden gebruiken, de zaken worden volgens mij professioneel te vaak
opgeknipt.Op de aspecten van de nieuwe werkwijze ben ik reeds ingegaan, in aanvulling
daarop het volgende. Een aantal maatregelen waren al in gang gezet, ook met
wetswijziging is het belang centraler komen te staan. De staatssecretaris
en ik zullen met het IPO overleggen om te bevorderen dat de gezinsvoogdijwerkers
meer dan nu bewust worden van hun professionele verantwoordelijkheden, juist
ook om te zorgen dat men niet in defensie schiet; niet met meer papier, meer
richtlijnen en meer controle, maar wel door het inslijpen van de professionele
verantwoordelijkheden, en met name de veiligheid van het kind als opperste
norm. Ik treed ook in overleg met de MO-Groep over de introductie van methodieken
om leiding te geven aan verandering. Het kenmerk van de nieuwe methodiek is
dat de gezinsvoogdij wordt gericht op de einduitkomst. De daarbij horende
vraag van de caseload zal ook aandacht krijgen. Ik zal de implementatie van
de nieuwe methodiek zo snel mogelijk ter hand nemen.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):U bent langs één vraag van mij gescheerd, en wel die over
de wachttijden bij de kinderbescherming. U zei dat dit niet het geval was
in dat soort zaken, maar nee, het is anders: de wachttijden hóeven
in die zaken niet zo lang te zijn. In de helft van de beschermingszaken wordt
een behandeltijd van vier maanden niet gehaald. Het kan dus niet anders dan
dat de wachttijden bij zaken van mishandeling en verwaarlozing veel te lang
zijn.Minister Donner:Ik begrijp dat in een aantal gevallen van de normale onderzoeken van de
Raad voor de Kinderbescherming – niet alleen naar geweld en dat soort
zaken, maar de bredere vragen van ondertoezichtstelling – niet de norm
van 115 dagen wordt gehaald. Ik heb wel de indruk dat de wachttijden minder
een rol spelen in de gevallen waarin er sprake is van geweld als aanleiding.
Ik zie echter aan uw gezicht dat u daarin niet het volle vertrouwen hebt en
dat is voor mij een uitdaging om uit te zoeken hoe het ermee staat.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):In antwoord op mijn vraag wat er is geleerd van Roermond, hebt u een paar
keer gezegd dat dit een heel andere kwestie was, want daar ging het om samenwerking
tussen instellingen, terwijl het in deze zaak gaat om samenwerking binnen
instellingen. Ik vind dat u zich daarmee erg gemakkelijk van de zaak af maakt.
Ten eerste is het volgens mij gewoon niet waar, want het gaat ook om samenwerking
binnen de Bureaus Jeugdzorg...De voorzitter:Met alle respect, dit had u in een tweede termijn naar voren kunnen brengen.
Nu ontneemt u zichzelf bijna het recht op een tweede termijn.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Neen, ik wilde de minister zijn betoog laten afmaken, en daarom dacht
ik: ik wacht even met interrumperen. Maar nu is de minister klaar met zijn
betoog en dit punt, dat hij twee keer en passant heeft aangestipt, wil ik
toch graag even aan de orden stellen. Het gaat dus wel degelijk ook om samenwerking
tussen instellingen, zoals het Bureau Jeugdzorg en de Raad voor de Kinderbescherming.
Het gaat wel degelijk om dezelfde soort problemen. De aanbevelingen en de
conclusies waren ook ongeveer gelijk. Mijn vraag blijft: wat heeft de minister
daarvan geleerd?Minister Donner:Ik ga de kwestie van de overdracht van informatie tussen AMK en gezinsvoogd
niet uit de weg. In deze zaak is aan het licht gekomen dat dit een rol heeft
gespeeld. Naar mijn gevoel speelde het echter geen grote rol. Gelet op de
verschillende punten die in hoofdstuk 3 aan de orde komen, speelt inderdaad
het aspect van externe overdracht. Daarbij luidt de conclusie dat er niet
systematisch en doelgericht is gehandeld. Dat is in dit geval echter niet
de hoofdmoot van de analyse en de conclusies. Wat dat betreft is er dus wel
degelijk sprake van een andere situatie dan in Roermond. Dat probeer ik te
onderstrepen. Mede in vervolg op de kwestie-Roermond hebben wij de discussie
gevoerd over de Bureaus Jeugdzorg en de Wet op de jeugdzorg. Wij zijn bezig
ervoor te zorgen dat het volgen van een zaak wordt geconcentreerd binnen de
Bureaus Jeugdzorg. Vervolgens zal eventueel via een gezinscoach ervoor worden
gezorgd dat de hulp er ook komt als die nodig is. Dat is echter een heel andere
werkwijze, waarmee nu juist wordt geprobeerd om dit soort institutionele scheidingen
te overbruggen. De institutionele scheidingen hebben in deze zaak –
ik moet bijna zeggen: helaas – minder een rol gespeeld. Ik maak mij
niet licht van de zaak af. Integendeel, het is juist een probleem dat het
binnen één arbeidsorganisatie gebeurt. Dat maakt het des te
bedroevender.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik begrijp werkelijk niet waarover u het hebt. Het gaat hier toch precies
om dezelfde soort problemen, te weten gebrek aan samenwerking, gebrek aan
overdracht, gebrek aan afstemming en solistisch werken door Bureau Jeugdzorg
ten opzichte van AMK en de Raad voor de Kinderbescherming? Wij moeten toch
constateren dat er niet voldoende mee is gedaan en dat alles wat er is gedaan
niet voldoende heeft geholpen?Minister Donner:Daar gaat het in dit geval nu juist minder over, zo blijkt uit het rapport
en uit de analyse. De instellingen zijn samengevoegd sinds de feiten uit dit
onderzoek bekend werden. Het is geen kwestie die speelt tussen
het Bureau Jeugdzorg en het AMK; Het AMK vormt tegenwoordig onderdeel van
het Bureau Jeugdzorg. De Raad voor de Kinderbescherming is hieraan toegevoegd.
Dat is een van de redenen, zeg ik in het verlengde van de vraag van mevrouw
Kalsbeek, waarom ik hoop dat de wachttijden, als die er zijn, juist worden
opgelost, omdat de werkzaamheden voortaan niet nog eens overgedaan hoeven
te worden door de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad voor de Kinderbescherming
kan juist op basis van het werk van het Bureau Jeugdzorg de zaak juist toetsen.
Daarin schuilen echter niet de problemen en dat is de reden waarom hier anders
wordt gereageerd.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Voorzitter. Als je het inspectierapport leest, ontrolt zich de korte en
afschuwelijke levensgeschiedenis van Savanna. Zij wordt inderdaad steeds aangeduid
als "S" en je ziet allemaal hulpverleners langskomen, maar achter het verhaal
van het tekortschieten van de jeugdzorg en van de hulpverleners, schuilt het
heel korte levensverhaal van dat meisje. Eén ding is duidelijk: het
belang en de veiligheid van Savanna hebben niet vooropgestaan, als je ziet
hoe er met haar is omgegaan door allen die beroepshalve met haar te maken
hadden en door haar moeder. De inspectie heeft de zaak onderzocht en haar
bevindingen verwoord in een degelijk en consistent rapport. Ik kan mij dan
ook vinden in de conclusies en aanbevelingen. Ik moet zeggen dat het Bureau
Jeugdzorg, waar het met name over ging, er adequaat op gereageerd heeft door
meteen de noodzakelijke maatregelen te treffen, zowel in personele als ook
in organisatorische zin.Dit rapport geeft niet aan dat de Bureaus Jeugdzorg in brede zin slecht
functioneren. Dat kun je er niet uit halen. Toch zeg ik met u dat het noodzakelijk
is om uit deze specifieke situatie lessen te trekken. Waar dat kan, moet dat
in brede zin gebeuren. De lessen moeten gelden voor alle Bureaus Jeugdzorg.
Wij willen tenslotte voorkomen dat het nog een keer zo ver komt. Vreselijke
incidenten zijn niet uit te sluiten, maar zij moeten niet onderdeel gaan uitmaken
van een structureel slecht functioneren van de verantwoordelijke hulpverleners.
Wij moeten hieruit leren en kijken hoe wij verder daarmee omgaan. Daarnaast
moeten wij oog hebben voor de acties die al zijn ingezet, niet alleen naar
aanleiding van deze specifieke situatie, maar ook al bij het totstandkomen
van de Wet op de jeugdzorg en daarna door de provincies en de MO-groep.De inspectie beveelt aan dat AMK's contact moeten opnemen met de leiding
van het Bureau Jeugdzorg, wanneer zij signaleren dat de gezinsvoogden onvoldoende
actie ondernemen. Ik ben het hartgrondig met de inspectie eens dat dit gewoon
onderdeel van een professionele organisatie is. Ik zal met het IPO contact
opnemen en bevorderen dat daarop richtlijnen ontwikkeld worden. Gekeken zal
worden hoe deze richtlijnen tot veldnormen kunnen worden. Zoals u weet, kan
op richtlijnen toezicht gehouden worden door de inspectie.Met de MO-groep en de provincies is afgesproken dat er op het gebied van
de onderlinge verhoudingen tussen AMK en Raad voor Kinderbescherming een standaardaanpak
ontwikkelt gaat worden. Die relatie moet goed zijn, daar moet kwalitatief
goed gewerkt worden. Er is een landelijk toetsingskader voor de samenwerking
tussen Bureau Jeugdzorg en de raad. In dit document zijn landelijk uniforme
kwaliteitseisen geformuleerd die bepalend zijn voor de manier waarop partijen
hun samenwerking op provinciaal niveau, dus regionaal niveau, gestalte geven.
Dit protocol moet verder ontwikkeld, maar vooral ook nageleefd worden.De heer Rouvoet gaf aan dat het Bureau Jeugdzorg ook moet zorgen voor
een sluitende aanpak. Het heeft tot taak de aansluiting met het gemeentelijk
beleid tot stand te brengen. Provincies hebben hierover ook afspraken gemaakt.
Wij hebben daar vaker met elkaar over gediscussieerd. Dat is ook vastgelegd
in het landelijk beleidskader. Voorts wordt het beproefd in de RAAK-regio's,
mevrouw Lambrechts sprak daarover. Als het om RAAK-regio's gaat, gaat het
ook om het belang van preventie. Alle bevindingen en aanbevelingen hebben
immers betrekking op situaties waarin er al ernstige zorgen zijn over een
gezin, over en kind of kinderen. Ik hecht er groot belang aan te benadrukken
dat deze situatie koste wat het kost voorkomen moeten worden. Ik wil dan ook
samen met alle betrokken partijen blijven investeren in het voorkomen van
problemen. Daar zijn op dit moment ook de nodige plannen voor in uitwerking.
Het kabinet heeft ook extra middelen beschikbaar gesteld voor opvoedingsondersteuning,
namelijk structureel 15 mln euro. Dat is erg belangrijk om ervoor te zorgen
dat die opvoedingsondersteuning daadwerkelijk haar weg vindt.In de praktijk zien wij ook de bemoeizorg goede resultaten opleveren.
De Invent Group werkt nu aan een risicoprofiel om vroegtijdig problemen bij
de opvoeding te signaleren. Ik weet dat er daarnaast bijvoorbeeld vanuit de
consultatiebureaus en andere lokale voorzieningen veel actie wordt ondernomen
om er zo vroeg mogelijk bij te zijn. Dat vind ik essentieel, laten wij daar
vooral mee doorgaan.Kijkend naar dit specifieke geval moet een ding duidelijk zijn. Wanneer
een consultatiebureau zo vaak als in dit geval – zoals in het rapport
zichtbaar is – melding maakt van problemen en dan volgt er nog geen
goede actie, dan weten wij dat alle risicoprofielen niet helpen. Het gaat
er gewoon om, dat degenen die daarvoor aangesteld zijn hun verantwoordelijkheid
daadwerkelijk nemen. Als dat niet gebeurt, moeten wij ook op die persoon kritisch
zijn. Ik zeg dus niet dat het alleen maar aan het systeem te wijten is. Dat
zou wel erg makkelijk zijn. Het gaat hier ook om mensen die hun zaken goed
moeten doen.Mevrouw Lambrechts vroeg specifiek naar de RAAK-regio's. De resultaten
van dat werk zijn op dit moment nog niet zo concreet dat het ook ingevoerd
kan worden. Een tussenrapportage komt eind maart en die zal ik aan u aanbieden.
Men is bezig om een handreiking te maken die iedereen kan gebruiken. Wat mij
betreft, moet dat eind van dit jaar ook kunnen. Zoals u weet, hebben de regio's
allemaal bepaalde speerpunten uitgekozen. Er is nog geen regio die het hele
proces op orde heeft, maar ik werk er wel aan. Wat mij betreft moet de zaak
dan ook uitgerold worden. Als er goede werkwijzen zijn moeten die de norm
worden voor degenen die beroepshalve met deze zaken bezig zijn.Mevrouw Lambrechts (D66):De staatssecretaris stelt ons voor eind maart een tussenrapportage
in het vooruitzicht. Wanneer verwacht zij de eindrapportage? Als de eindrapportage
goed is, mogen wij er dan ook op rekenen dat de regering met voorstellen komt
om het zo snel mogelijk overal in het land op diezelfde manier in te voeren?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Voorzitter. Ik zal de Kamer daarover eind maart berichten. De tussenrapportage
zal aangeven welke stappen wij dit jaar nog zullen kunnen zetten. Wij moeten
er dus uit kunnen afleiden wat effectief werkt en ingevoerd kan worden. Vanuit
de tussenrapportage moeten wij kijken hoe zo snel mogelijk kan worden toegewerkt
naar een normstelling. Wat mij betreft kan die vervolgens direct worden ingevoerd.Veel zo niet alle woordvoerders hebben erop gewezen dat het werken in
het belang van het kind en omwille van de veiligheid van het kind steviger
in het beleid dient te worden verankerd. Wat mij betreft moet er op tijd en
op maat geholpen worden. Het mag niet voorkomen dat men probeert eerst wat
aan te modderen met licht ambulante zorg terwijl eigenlijk al duidelijk is
dat zwaardere of residentiële behandeling of zelfs een crisisplaatsing
nodig is. Het kan niet de bedoeling zijn dat daarover bij de hulpverlening
nog misverstanden zouden bestaan. Men moet niet denken dat het zo-zo-zo-beleid
zou betekenen dat je maar zolang mogelijk moet blijven proberen of het allemaal
nog kan – soms tegen beter weten in. Ik zal daarom samen met de MO-groep
en de provincies dat nog eens extra onder de aandacht brengen. De veiligheid
en het belang van het kind moeten voorop staan. Uit het rapport blijkt dat
steeds het belang van de moeder als vertrekpunt lijkt te zijn genomen. Dat
is niet goed.Het is ook van groot belang dat goed wordt gereageerd op signalen. Het
is wel duidelijk dat het in de vreselijke situatie van Savanna niet aan signalen
heeft ontbroken. Het is essentieel dat aan een signaal een goed gevolg moet
worden gegeven. Er moet actie op worden ondernomen. De minister van Justitie
is al ingegaan op de jeugdbescherming.In een vorig overleg heb ik gezegd dat alles op alles wordt gezet om de
wachtlijsten bij het AMK met spoed terug te dringen. De provincies nemen hun
verantwoordelijkheid hierin. Gisteren nog heb ik hierover gesproken met de
voorzitter van het IPO. Ook de MO-groep zal zich hiervoor volledig inzetten.
Ik heb alle provincies gevraagd om mij nog deze maand te informeren welke
inspanningen zij verrichten om de wachtlijsten bij de AMK's weg te werken.
Uit gesprekken met provincies over de provinciale beleidskaders weet ik dat
provincies hieraan grote prioriteit toekennen. Verschillende goede aanpakken,
zoals de inzet van een crisisteam waardoor het mogelijk is om onmiddellijk
in te grijpen of een financieringswijze die de vraag direct volgt, worden
toegepast.Sommige provincies hebben mij al bericht dat de wachtlijsten bij het AMK
inmiddels zijn weggewerkt. Gelet op deze ontwikkelingen moet het met wat extra
inspanningen mogelijk zijn om de wachtlijsten bij de AMK's voor het einde
van het jaar in alle provincies weg te werken. In overleg met het IPO zal
ik bezien welke mogelijkheden bestaan om indien nodig in bepaalde provincies
extra ondersteuning te beiden.Het gaat niet alleen om de wachtlijsten bij het AMK. Er moet ook een passend
vervolgaanbod worden geboden. De regering heeft hier dan ook extra geld voor
uitgetrokken, structureel 40 mln.Mevrouw Kant (SP):U zei dat u provincies hulp zult aanbieden als het niet lukt om de wachtlijsten
voor hulp bij kindermishandeling weg te werken. Dat is heel mooi, maar waaruit
bestaat die hulp dan?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ik ben hierover met het IPO in overleg. Ik ga ervan uit dat het met de
beschikbare middelen mogelijk is om ze voor het eind van dit jaar weg te werken,
maar als er bijvoorbeeld tijdelijk ondersteuningsteams nodig zijn, wat bijvoorbeeld
bij de AWBZ in een aantal gevallen heel goed heeft gewerkt, wil ik wel bekijken
of wij ondersteuning kunnen leveren om samen werkwijzen te bedenken. Ik ben
met een verkenning bezig en ik heb nog geen signalen gehad dat het niet zou
kunnen.Sommigen hebben nog gevraagd naar de mogelijkheden om dossiers over te
dragen. In situatie waarin men gedwongen wordt om hulpverlening te accepteren,
dus bij OTS, is het wel degelijk het beleid om bij verhuizing dossiers over
te dragen van de ene instelling voor gezinsvoogdij aan de andere. Bij hulpverlening
in een vrijwillig kader is toestemming van de cliënt nodig om het dossier
over te dragen. Als de hulpverlening in een andere regio wordt voortgezet,
ligt het voor de hand om bij toestemming van de cliënt ook het dossier
in enigerlei vorm over te dragen. Het dossier of de informatie wordt in uitzonderingsgevallen
ook zonder toestemming van de cliënt overgedragen. In zulke gevallen
moet er een zwaarwegende reden zijn, die vooral gelegen kan zijn in de sfeer
van voor het kind bedreigende omstandigheden.Ik ben van mening dat het noodzakelijk is dat ook de jeugdketen op het
burgerservicenummer wordt aangesloten. Ik ben dit aan het voorbereiden, maar
het is niet echt eenvoudig. Om dit in de hele jeugdketen verplicht te kunnen
stellen moeten er op het punt van de registratie etc. voorbereidingen worden
getroffen in de deelsectoren jeugdzorg en maatschappelijk werk. Dit is een
taai proces, maar het is wel mijn ambitie om het tot een goed einde te brengen.
Ik zal de Kamer op de hoogte stellen van de manier waarop dit geregeld kan
worden en van de termijn die hiervoor staat. Ik denk dat het eerder om jaren
dan om een jaar zal gaan. Natuurlijk betekent dit niet dat er in de tussentijd
niets gedaan kan worden, maar ik wil in ieder geval graag die aansluiting
op het burgerservicenummer. Op dit moment wordt er in het kader van de Operatie
Jong gewerkt aan de aansluiting op één signaleringssysteem van
de GGD Rotterdam. Dit gaat dus nog wat verder, er ontstaat dan een gezamenlijk
elektronisch kinddossier voor de zorgverleners, dus eigenlijk een kindvolgsysteem.
Dit heeft mijn voorkeur, dit is echt een heel mooi systeem. Wij zullen proberen
om hiervan te leren en na te gaan waar dit verder nog gerealiseerd kan worden.
Maar goed, wij zijn er dus op alle mogelijke manieren mee bezig.Verder stuur ik in het kader van de preventie expliciet aan op het door
gemeenten inzetten op bemoeizorg bij risicogezinnen en jeugdigen, zeker als
iemand bijvoorbeeld niet verschijnt bij een consultatiebureau. De extra middelen
voor opvoedings- en gezinsondersteuning zijn hier expliciet voor bedoeld.
Na een verontrustend signaal over een kind moet er, zoals ik
al zei, daadwerkelijk actie volgen, opdat er later niet gezegd kan worden
dat iedereen het wist, maar dat er eigenlijk niemand iets deed.Wij hebben ook gesproken over de mogelijkheden van de Inspectie Jeugdzorg
om in te grijpen in ontoelaatbare situaties. Deze mogelijkheden zijn in de
Wet op de jeugdzorg uitgebreid. De inspectie kan op grond van artikel 16 van
deze wet het Bureau Jeugdzorg een schriftelijk bevel geven. Dat is verplicht,
onmiddellijk aan zo'n bevel te voldoen.De situatie die wij nu bespreken, is verschrikkelijk tragisch. Wij moeten
voorkomen dat zulke situaties zich opnieuw zouden voordoen doordat hulpverleners
hun taak niet naar behoren vervullen of doordat ketens niet goed georganiseerd
zijn. Ik ben het ermee eens dat het niet vanzelfsprekend is dat er ineens
samenwerking ontstaat zodra er één loket is. Dat mag je hopen,
maar dat is niet de directe consequentie van de invoering van een wet. Dat
betekent dat er een cultuuromslag moet komen en dat daar heel hard aan gewerkt
moet worden. Ik ben het met de provincies eens. Zij werken hard en willen
hiervoor doelstellingen formuleren. Alleen het opzetten van een systeem is
niet voldoende. Het gaat om de mensen die in het systeem werkzaam zijn. Natuurlijk
gaat het allereerst om de kinderen en hun ouders. Daar doet iedereen het voor.
Zolang wij dat op ons netvlies hebben, zullen er verbeteringen komen en zullen
de jeugdzorg en de jeugdhulpverlening perspectief hebben. Wij zullen wel de
mensen moeten enthousiasmeren voor dit proces. Verder moeten wij niet veralgemeniseren
en zeker moeten wij niet het systeem helemaal op zijn kop zetten. Chaos zou
alleen maar destructief werken en niet productief zijn. Laten wij daarom met
elkaar datgene wat dit jaar is gedaan, ten volle ondersteunen.De voorzitter:Hiermee zijn wij gekomen aan het eind van de eerste termijn van de kant
van de regering. Ik stel vast dat er behoefte is aan een zeer korte tweede
termijn. Ik wil ruimte bieden voor het indienen van een enkele motie en het
trekken van conclusies. Voor half acht kunnen wij dan de tweede termijn afsluiten.
Dat zijn wij aan de Dienst verslag en redactie verplicht. Ik geef het woord
aan mevrouw Kalsbeek voor het indienen van een motie en het trekken van een
enkele conclusie.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Noodgedwongen zal ik nu kort zijn. Ik dank de
bewindslieden voor hun antwoorden.De afgelopen twee jaar heb ik, althans in mijn eigen beleving, regelmatig
stevige aanvaringen gehad met de minister van Justitie. Ik vond hem vaak te
afstandelijk, te juridisch en te weinig blijk geven van de urgentie van het
oplossen van alle problemen op dit terrein. Gelukkig was dat vandaag anders.
Ik hoop dan ook dat dit debat een keerpunt is.Ik durf verschillende punten die de minister besprak niet meer te noemen.
Dat mag namelijk niet van de voorzitter. Wel wil ik nog iets zeggen over de
uitwisseling van informatie tussen het AMK en het Bureau Jeugdzorg. Dat is
op zichzelf een rare opmerking, want het AMK is een Bureau Jeugdzorg. Ik heb
nog steeds grote zorgen. Ik hoef daarover geen lang verhaal te houden, maar
ik wil graag dat de minister en de staatssecretaris precies aangeven wat wel
en wat niet kan. Ik heb nog steeds een slecht gevoel over de manier waarop
is gereageerd bij de behandeling van de Wet op de jeugdzorg. Dat heb ik ook
bij hetgeen ik zie in de praktijk.Er blijven voor mij nu nog drie hoofdpunten over en voor elk ervan wil
ik een motie indienen. Het eerste betreft het Deltaplan gezinsvoogdij. Het
is helder dat de minister van zins is...De voorzitter:Ik stel voor dat u de moties voorleest. Anders lukt het niet ons aan de
gestelde termijn te houden. Het voorlezen van moties kost namelijk ook tijd.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Deltaplan gezinsvoogdij waarmee de case-load per gezinsvoogd
wordt verlaagd succesvol is gebleken; overwegende dat het kabinet slechts voornemens is de vier pilots in het
kader van het Deltaplan te continueren;verzoekt het kabinet, de werkwijze van het Deltaplan gezinsvoogdij, waaronder
de verlaging van de case-load, ten spoedigste landelijk in te voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kalsbeek, Lambrechts, Tonkens
en Kant. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13(29815).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het van groot belang is dat kinderen die bedreigd worden
zo snel mogelijk geholpen worden;overwegende dat daartoe niet alleen de wachtlijsten bij de Advies- en
meldpunten kindermishandeling zo snel mogelijk moeten verdwijnen maar ook
de wachtlijsten en wachttijden bij de Raad voor de Kinderbescherming;verzoekt het kabinet, er zorg voor te dragen dat aan het eind van 2005
ook de wachtlijsten bij de Raad voor de Kinderbescherming zijn verdwenen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kalsbeek, Rouvoet, Tonkens en
Kant. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 14(29815).Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Voorzitter. Ten slotte wil een motie indienen om te onderschrijven dat
het bevorderen van de veiligheid, de bescherming en het belang van het kind
prioriteit moet hebben. Ik ben gaan inzien dat in de Wet op de jeugdzorg te
veel nevengeschikte doelstellingen staan. Ik meen dat op dit punt een wijziging
nodig is. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de praktijk van de jeugdzorg en kinderbescherming onvoldoende
recht wordt gedaan aan het uitgangspunt dat bovenal een kind beschermd moet
worden;verzoekt het kabinet, al het mogelijke, waaronder wijziging van de Wet
op de jeugdzorg, te doen om de norm dat de bescherming van het kind primaire
doelstelling is in jeugdzorg en kinderbescherming te verankeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kalsbeek, Rouvoet, Tonkens en
Kant. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15(29815).De heer Çörüz (CDA):Voorzitter. Ik dank beide bewindslieden voor hun reactie. Ik ervaar het
debat als waardevol. Wij hebben gesproken over plannen, regels en de Wet op
de jeugdzorg, maar uiteindelijk moeten mensen het handen en voeten geven.Vanochtend is ons een waardevol rapport aangeboden. Het zou goed zijn
als de aanbevelingen van dat rapport worden overgenomen. Om dat zeker te stellen
stel ik de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de Inspectie Jeugdzorg in het rapport "Onderzoek naar
de kwaliteit van het hulpverleningsproces aan S" diverse aanbevelingen doet
over de werkwijze en uitvoering van de ondertoezichtstaak door het Bureau
Jeugdzorg;voorts constaterende dat de besturen van provincies verantwoordelijk zijn
voor de uitvoering van de Wet op de jeugdzorg;verzoekt de regering, in samenwerking met de besturen van de provincies
in het licht van de aanbevelingen van het rapport van de Inspectie Jeugdzorg
onderzoek te doen naar de werkwijze van de Bureaus Jeugdzorg en concrete aanbevelingen
voor verbetering van de werkwijze te doen en de Kamer voor de zomer over de
uitkomsten daarvan te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Çörüz, Örgü,
Lambrechts, Rouvoet en Van der Vlies.Zij krijgt nr. 16(29815).Mevrouw Kant (SP):Wie moet dat onderzoek verrichten? Ik heb een vergelijkbare motie opgesteld
waarin de regering wordt verzocht om de inspectie het onderzoek te laten doen.
Dat lijkt mij de eerst aangewezen instantie om dat te doen.De heer Çörüz (CDA):Volgens mijn motie moet de regering het onderzoek verrichten in samenwerking
met de verantwoordelijken in het veld, in dit geval de regisseurs: de provincies.Mevrouw Kant (SP):Zou het onderzoek niet ook kunnen worden verricht door de onafhankelijke
inspectie?De heer Çörüz (CDA):Het gaat er mij om dat de aanbevelingen van de inspectie niet wegglijden,
maar worden geïmplementeerd. De inspectie doet al regelmatig onderzoek
en moet dat blijven doen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Het is jammer dat wij zo'n belangrijk onderwerp er zo snel
doorheen moeten jassen. Wij komen daardoor niet toe aan de wezenlijke vragen
rond de jeugdzorg.De voorzitter:Ik vind niet dat u die term moet gebruiken. Er wordt hier goed gedebatteerd
in twee termijnen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik vind het echt veel te kort voor een belangrijk onderwerp.De voorzitter:Dan nemen wij er meer tijd voor en gaan wij na de avondpauze door.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Dat had u wat eerder moeten zeggen.Ik dien allereerst een kleine, maar fijne motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Raad voor de Kinderbescherming sinds maart 2003 het
toetsen van de beëindigingen van uithuisplaatsingen niet vervult;overwegende dat de minister heeft aangegeven erop toe te zien dat de toetsende
taak door de Raad voor de Kinderbescherming zo snel mogelijk zowel kwalitatief
als kwantitatief weer volledig wordt uitgeoefend;verzoekt de regering, de Raad voor de Kinderbescherming te voorzien van
de extra financiële middelen die nodig zijn om de toetsende taak bij
het beëindigen van uithuisplaatsingen te kunnen uitvoeren zonder afbreuk
te doen aan andere aan de raad opgedragen taken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Tonkens, Kalsbeek en Kant. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(29815).Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Voortdurend wordt gezegd dat meer controle, sturing en toetsing
nodig is. Mijn angst is dat dit tot meer bureaucratie zal leiden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Tonkensconstaterende dat de Inspectie Jeugdzorg van oordeel is dat het in de
onderzochte regiovestiging van het Bureau Jeugdzorg "ontbreekt aan
een systeem van tijdige interne controle en sturing";overwegende dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat dit probleem
ook in andere Bureaus Jeugdzorg aan de orde is;overwegende dat meer interne controle en sturing niet mag leiden tot nog
meer bureaucratie;verzoekt de regering, meer kwalitatieve vormen van controle en sturing,
zoals supervisie, intervisie en intercollegiale toetsing, in de jeugdzorg
te stimuleren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Tonkens en Kant. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18(29815).Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Helaas zijn beide bewindspersonen niet ingegaan op mijn suggestie
om het onafhankelijke onderzoek door de inspectie te verbreden om te onderzoeken
of dit soort situaties zich niet vaker voordoet. Ik dien daarom de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg naar de dood
van het meisje Savanna schokkende conclusies trekt over het functioneren van
het Bureau Jeugdzorg in Alphen aan de Rijn, alsook over de rol van de Jeugdbescherming
in deze zaak;overwegende dat vermoedelijk vergelijkbare problemen elders ook voorkomen;verzoekt de regering, de Inspectie Jeugdzorg opdracht te geven, hiernaar
een breder onderzoek uit te voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant en Tonkens. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19(29815).Mevrouw Kant (SP):Het zijn vaak de mensen in de frontlinie die, als het misgaat, de schuld
krijgen. Ik kan en mag hier niet oordelen of het zinvol is dat het OM gaat
bekijken of hier in strafrechtelijke zin sprake was van nalatigheid door betreffende
werkers. Wat ik wel mag zeggen, is dat strafrechtelijke vervolging van de
Staat helaas niet mogelijk is. Anders zou ik het eigenlijk wel een goed idee
vinden dat het openbaar ministerie eens bekijkt of de overheid geen nalatigheid
te verwijten valt vanwege het bestaan van wachtlijsten voor hulp na kindermishandeling.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik wil nog even het woord voeren om mijn betrokkenheid bij
dit debat te laten zien. Zwijgen zou tot de conclusie van een zekere distantie
of onverschilligheid kunnen leiden, maar mijn houding is daar verre van. Het
is een heel ernstig probleem dat mij en mijn hele fractie zeer emotioneert.
Ik heb evenwel geen moties en zal dus verder geen tijd nemen om u te helpen,
de eindstreep te halen.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Ik heb ook geen motie, maar ik wil graag nog iets zeggen.
Het is goed om te kunnen vaststellen dat regering en Kamer de verontwaardiging
over wat er gebeurd is, delen en beide hebben uitgesproken dat alles op alles
gezet moet worden om te voorkomen dat zoiets als wat er met Savanna, Rowena
en het gezin in Roermond gebeurd is, in de toekomst niet meer zal gebeuren.
Nu weet ik wel dat je dit nooit 100% zult kunnen voorkomen, maar ik vind wel
dat wij verplicht zijn tot een inzet die gericht is op die 100%.Op één punt verschillen wij met de regering van inzicht.
Dan gaat het om de vraag of de structuur van de Bureaus Jeugdzorg bijdraagt
aan een oplossing of juist onderdeel is van het probleem. Ik heb in een interruptiedebatje
met de minister al proberen te verwoorden dat volgens mij het laatste het
geval is, mede vanwege de versnippering, de verschillende geldstromen, de
onduidelijkheden over de verantwoordelijkheden, het niet doorspelen van informatie
en noem maar op. Dat draagt toch bij aan een situatie zoals die Savanna is
overkomen. Volgens mij kan een dergelijke situatie zich trouwens weer voordoen
als wij dit probleem niet tackelen. En dat was voor mij reden om de motie
van de heer Çörüz mede te ondertekenen.Wat doet de regering? Ik heb veel voornemens gehoord. Het instellen van
één Bureau Jeugdzorg kan goed werken, maar ik ben er nog niet
van overtuigd. Het is mooi dat de criteria worden aangescherpt. Het is aardig
dat er een standaardprotocol komt voor de samenwerking. Het geheel overtuigt
mij echter nog te weinig. Wat mij wel overtuigt, is een praktijk die laat
zien dat het werkt, bijvoorbeeld in de RAAK-regio's. Ik ben blij dat de staatssecretaris
heeft toegezegd dat de methoden die blijken te werken, ingevoerd zullen worden.
Ik zal haar daar vanzelfsprekend aan houden. Dit geldt ook voor de deltaplanregio's.
Vandaar dat ik de motie-Kalsbeek c.s. mede heb ondertekend.Mevrouw Örgü (VVD):Voorzitter. Wij dienen lessen te trekken uit het rapport van het onderzoek
naar de kwaliteit van de hulpverleningsprocessen aan Savanna en uit dit spoeddebat.
Er moet ook echt iets met de aanbevelingen gedaan worden. Het rapport mag
niet zoals zoveel andere rapporten vervolgens aan de kant worden geschoven.
Ik heb de motie van collega Çörüz ondertekend omdat de aanbevelingen
niet in een la mogen verdwijnen. Er dient in de praktijk gevolg aan te worden
gegeven.Ik ben blij met de opmerkingen van de staatssecretaris over het cliëntvolgsysteem.
Ik had in dat kader nog een vraag gesteld over de privacywetgeving. Welke
knelpunten treden daarbij op? Hoe worden deze problemen opgelost?De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.Minister Donner:Voorzitter. De meningen van mevrouw Kalsbeek en ik hebben in het verleden
gebotst en dat zal in de toekomst ook wel gebeuren. Zij vond
mij te afstandelijk. Zij moet echter beseffen dat ik hier in een bepaalde
functie sta. Dit soort concrete gevallen laten mij als mens niet onberoerd.
Dat speelt ook bij andere zaken, ook al blijkt dat niet.De uitwisseling van informatie tussen het AMK en het Bureau Jeugdzorg
is een punt van aandacht. Dit punt zullen de staatssecretaris en ik meenemen
bij het onderzoek naar de werkwijze op dit terrein. Zo nodig komen wij daar
schriftelijk op terug.Dan kom ik bij de drie moties die mevrouw Kalsbeek heeft ingediend. De
motie op stuk nr. 13 betreft het Deltaplan gezinsvoogdij. Ik heb in de brief
van dinsdag aangegeven dat ik in beginsel besloten heb om het in te voeren.
Dat betreft ook de verlaging van de caseload die daarmee samenhangt. Ik voer
overleg met de MO-groep over de vraag hoe die invoering plaats kan vinden.
Daarover zal ik de Kamer berichten. In de motie wordt mij verzocht om dit
ten spoedigste te doen. Dat zal afhangen van wat de mogelijkheden zijn. In
die zin zou mevrouw Kalsbeek kunnen besluiten de motie aan te houden totdat
de uitkomst van het door mij genoemde overleg bekend is. Het is zonder meer
een motie die financiële gevolgen heeft. Ik zal moeten onderzoeken waar
die mogelijkheden zijn. Als mevrouw Kalsbeek dat niet doet, moet ik aanvaarding
van de motie ontraden. Ik weet namelijk niet of ik over de middelen beschik.
Ik zou aanvaarding van de motie liever niet willen ontraden.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Wanneer denkt u de Kamer nader te kunnen berichten over de landelijke
implementatie?Minister Donner:Ik weet niet precies wat er in de brief van afgelopen dinsdag staat.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Daar staat het absoluut niet in. Daar staan alleen die vier pilots in.Minister Donner:Daar staat alleen maar in dat ik op korte termijn met de informatie kom.
Laten wij afspreken dat u die informatie binnen een maand krijgt.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Dan ben ik bereid de motie aan te houden.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Kalsbeek stel ik voor, haar motie (29815, nr. 13)
van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Donner:Voorzitter. De tweede motie van mevrouw Kalsbeek op stuk nr. 14 betreft
de wachttijden bij de Raad voor de Kinderbescherming. Zij heeft het over kinderen
die bedreigd worden. Ik meen dat de werkwijze er al op gericht is om dit te
realiseren. In de motie wordt het kabinet verzocht er zorg voor te dragen
dat aan het eind van 2005 ook de wachtlijsten bij de Raad voor de Kinderbescherming
zijn verdwenen. Voor eind 2005 hebben wij in ieder geval een begrotingsbehandeling
gehad waar de financiële consequenties van uitvoering van deze motie
aan de orde komen. Die kan ik op dit moment niet overzien. Met het indikken
van werk gaan altijd kosten gepaard. Nu werk ik binnen de bestaande begroting,
maar dit kan eventueel consequenties hebben voor de volgende begroting en
zal dan ook daarbij aan de orde moeten komen.In de derde motie van mevrouw Kalsbeek op stuk nr. 15 wordt het kabinet
verzocht al het mogelijke – waaronder wetswijziging – te doen
om de norm dat bescherming van het kind primaire doelstelling is in jeugdzorg
en kinderbescherming te verankeren. Ik heb aangegeven op welke wijze ik meen
dat te moeten doen in het Burgerlijk Wetboek. Ik heb niet de indruk dat de
Wet op de jeugdzorg op dat punt tekortschiet. Mijns inziens zit het meer vast
op praktijken die zijn gegroeid, mede onder invloed van de uitleg die gegeven
is aan het Burgerlijk Wetboek en de ondertoezichtstelling op dit terrein.
In de motie wordt aangegeven dat het niet primair om wetswijziging gaat maar
dat het om de praktijk gaat. In die zin zie ik de motie als ondersteuning
van wat ik al had aangekondigd in het beleidsprogramma Beter Beschermd.Voorzitter. Dan kom ik bij de motie van de heer Çörüz.
Daarin wordt het kabinet verzocht de werkwijze van de verschillende Bureaus
Jeugdzorg te onderzoeken. Mevrouw Kant heeft bij motie gevraagd om dit door
de inspectie te laten doen. Daar ben ik zeker tegen, want dan wordt het hele
programma van de inspectie omgegooid. Bovendien wordt op basis van een andere
inslag getoetst. Waar de heer Çörüz om vraagt, vergt overleg
met de besturen van de provincies, want de wetgever heeft juist besloten dat
dit hun verantwoordelijkheid is. Ik acht de motie sympathiek. Zij betreft
onderzoek naar de werkwijze en dat is dienstig. Het is goed dat er op korte
termijn duidelijkheid komt over de vraag in hoeverre de werkwijze is veranderd
onder de invoering van het bureau op de jeugdzorg. Ik ontraad dus aanneming
van de motie van mevrouw Kant. Ik laat het oordeel over de motie van de heer
Çörüz over aan de Kamer. Ik zie haar als een steun in de
rug om de veranderingen binnen de Bureaus Jeugdzorg verder te stimuleren.
Het gaat om processen die al in gang waren gezet. Enerzijds wordt met de wet
de praktijk niet gewijzigd. Anderzijds moeten wij de Bureaus Jeugdzorg de
gelegenheid geven om zaken in te voeren. Wij moeten niet weer over nieuwe
veranderingen spreken. De Kamer heeft mede in het licht van de ervaringen
bewust gekozen voor een concentratie bij de Bureaus Jeugdzorg. Dat proces
moet zijn ingang vinden. Als er systematisch wordt gekeken naar de uitwerking
van de nieuwe werkwijze in de praktijk, is dat een belangrijke steun in de
rug.Mevrouw Tonkens heeft een motie ingediend over de Raad voor de Kinderbescherming.
Het is bizar dat de toetsende functie van de Raad voor de Kinderbescherming
nog onverkort in werking was op het moment dat dit speelde rond het meisje
Savanna. Het blijkt dat je die functie wel in stand kunt houden, maar als
er vervolgens geen melding plaatsvindt van intrekking, heeft die functie geen
rol. Dat is in dit geval gebeurd.De toetsende functie is niet afgeschaft in het kader van een of andere
bezuinigingsoperatie, maar in het kader van een rapportage van het Verweij-Jonker
Instituut uit het jaar 2000 waarin werd geconcludeerd dat de toetsende functie
geen meerwaarde had ten opzichte van de processen die er waren. Tussen 2001
en 2003 is voortdurend gesproken over de vraag of dit zinvol was. Er is toen
voor gekozen om deze overbodige veiligheidspal er uit te halen. Nu moet worden
geconstateerd dat je op sommige punten maar beter een paar extra veiligheidsgaranties
kunt hebben. Daarom kom ik terug op deze beslissing en wordt dit weer ingevoerd.
In die zin is de motie overbodig, want mijn beslissing houdt in dat er ook
de middelen voor moeten zijn.Mevrouw Tonkens (SP):Vanuit de raad zelf ontvang ik een ander signaal, namelijk dat de financiën
wel degelijk een rol spelen. Het is weer een extra taak, die ergens uit moet
worden betaald: extra taak, extra geld.Minister Donner:Dat is een nogal digitale redenering. Als het extra geld kost, moet dat
worden bezien. Ik heb aangegeven dat de taak op dit punt weer moet worden
opgevat. Dat mag niet ten laste gaan van het primaire proces. Vervolgens zal
ik met de raden voor de kinderbescherming spreken over de inpassing ervan.
Als dat extra geld kost, zij dat zo. In die zin blijft de motie overbodig.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Voorzitter. Mevrouw Örgü heeft naar de privacywetgeving gevraagd.
Het lijkt mij goed dat ik de Kamer daarover bij de berichtgeving over de aansluiting
op het burgerservicenummer informeer.In de motie op stuk nr. 18 van mevrouw Tonkens en mevrouw Kant wordt de
regering gevraagd om meer kwalitatieve vormen van controle, sturing, supervisie,
intervisie en intercollegiale toetsing in de jeugdzorg te stimuleren. Het
is net wet geworden dat de provincie hierover gaat, zodat de Kamer met deze
motie bij mij aan het verkeerde adres is. Ik moet het aannemen van de motie
ontraden, maar ik zeg mevrouw Tonkens wel toe dat ik het belangrijk vind dat
dit gebeurt. Het contact hierover zal ik onderhouden in het overleg met het
IPO en de MO-groep. Ik zal erop wijzen dat deze motie is ingediend.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, volgende week over de ingediende moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 19.40 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-3784-3800.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl