Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het nieuw Burgerlijk Wetboek (24615)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 7085-7098

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-08-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 100, pagina 7085-7098

27-08-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24615Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - de brief van de ministers van Buitenlandse Zaken en van Justitie over de zaak-Bouterse (25467), en van: - de motie-De Hoop Scheffer, houdende afkeuring van de handelwijze van de minister van Justitie (25467, nr. 3); - de motie-De Hoop Scheffer, houdende het verzoek aan de minister van Buitenlandse Zaken om zich niet meer op deze wijze te bemoeien met de opsporing van Bouterse (25467, nr. 4); - de motie-Sipkes, houdende afkeuring van het gevoerde beleid (25467, nr. 5)Pagina 7060-7085
Lijst van ingekomen stukken (woensdag 27 augustus 1997)Pagina 7119-7120
Behandeling van: het wetsvoorstel Aanvullende tijdelijke voorzieningen in verband met de instelling van een nieuwe provincie in de regio Rotterdam (Interimwet provincie Rotterdam) (25328)Pagina 7098-7119
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het nieuw Burgerlijk Wetboek (24615)Pagina 7085-7098
Presentie en opening (woensdag 27 augustus 1997)Pagina 7059-7060

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en titel 7.10
(arbeidsovereenkomst) van het nieuw Burgerlijk Wetboek (24615).(Zie vergadering van 11 juni 1997.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Melkert:Mijnheer de voorzitter! Ik dank de Kamer voor de ruimte die zij mij heeft
geboden om vanochtend bij het kabinetsberaad aanwezig te kunnen zijn.Het is niet de eerste keer dat wij over dit wetsvoorstel spreken. Men
zal het mij dan ook niet kwalijk nemen dat ik mij niet meer begeef in algemene
opmerkingen of bespiegelingen. Ik zal ingaan op de punten die in de tweede
termijn van de Kamer met nadruk naar voren zijn gekomen en die een nadere
toelichting van de kant van de regering behoeven. Het betreft dan met name
de vier punten die ik in mijn korte interventie na de tweede termijn van de
kant van de Kamer heb aangeduid als de punten waarnaar het kabinet nog wilde
kijken.Dan gaat het onder andere om het amendement van mevrouw Van der Stoel
op stuk nr. 42, inzake het toekennen van onkostenvergoedingen en het toepassen
van disciplinaire maatregelen. Mevrouw Van der Stoel heeft in haar bijdrage
toegelicht dat de toekenning van onkostenvergoedingen en het toepassen van
disciplinaire maatregelen bij uitstek zou zijn voorbehouden aan de werkgever
en dat het niet opportuun zou zijn om op deze aspecten het instemmingsrecht
van toepassing te verklaren. Ik wijs dan op de regeling van de arbeidsvoorwaarden
in meer algemene zin en het onderscheid dat daaromtrent is gemaakt in de wet.
Elementen als onkostenregelingen en disciplinaire maatregelen hangen daarbij
dicht tegen de arbeidsvoorwaarden aan. Onkostenvergoedingen zijn in zekere
zin onderdeel daarvan. Er is natuurlijk altijd een grijze zone. Maar het ligt
volkomen voor de hand dat werknemers met betrekking tot de algemene regeling
van onkostenvergoedingen een vinger in de pap willen hebben. Dat lijkt in
overeenstemming met de structuur die in de Wet op de ondernemingsraden is
gezocht. Ik blijf dan ook bij mijn mening over het amendement op stuk nr.
42: ik ontraad aanvaarding van dit amendement.Ik ga vervolgens kort in op de landelijke OR-verkiezingen, mede naar aanleiding
van het amendement van de fracties van de PvdA en D66 op stuk
nr. 49. Ik heb begrepen dat een nieuw amendement is ingediend en wel op stuk
nr. 58. Daarin is een technische verbetering aangebracht, die ook door het
departement onder de aandacht van de indieners was gebracht. Het kabinet ziet
niet direct de noodzaak van opneming van een nadere regeling van landelijke
verkiezingen in de wet. Ik heb al eerder gezegd dat het, gelet op de goede
telefoonverbindingen in dit land, mogelijk moet zijn dat ondernemingsraden
geheel vrijwillig afspraken maken. Ik weet dat er al veel contacten zijn tussen
de ondernemingsraden, wat ik zeer positief vind. Het netwerk heeft zich goed
ontwikkeld. Het is dus voorstelbaar dat de ondernemingsraden daarover zelf
afspraken maken. Daar is de wetgever niet direct voor nodig. Behoudens het
feit dat ik het waardeer dat de leden hun amendement op stuk nr. 58 uit technisch
oogpunt hebben aangepast, blijf ik van oordeel dat er geen behoefte is aan
dat amendement.Dan kom ik op het amendement op stuk nr. 56. Daarover is de vorige keer
ook het een en ander gezegd, onder anderen door de eerste ondertekenaar mevrouw
Van Rooy. Dat betreft het medezeggenschapsrecht voor gedetacheerden bij de
inlener. Het amendement wijkt uiteraard af van hetgeen het kabinet heeft voorgesteld.
Ik moet toegeven dat wijzelf vrij lang geworsteld hebben met de vraag wat
logica is in die inleen- en uitleensituatie. Ik meen evenwel dat dit amendement
wel erg veel gas terugneemt ten opzichte van het kabinetsvoorstel. Anderzijds
moet ik constateren dat het wel inhaakt op een trend die wij op de arbeidsmarkt
zien, hetgeen wij in zekere zin ook zelf willen versterken door het wetsvoorstel
flexibiliteit en zekerheid dat binnenkort in de Kamer aan de orde zal zijn.
Dan komt namelijk ook aan de orde dat meer dan voorheen na ommekomst van een
zekere tijd van uitzendwerk bij één uitlener sprake zal zijn
van een arbeidsovereenkomst. Zo gaat dat wel meer in de richting van wat hier
wordt bepaald aan de uitleenzijde. Daar staat dan het punt aan de inleenzijde
tegenover dat in het amendement naar voren wordt gebracht. Ik geef zelf de
voorkeur aan de tekst in het wetsvoorstel, want dat geeft meer ruimte voor
de feiten van de arbeidsmarkt. Daar lopen inleen en uitleen veel meer door
elkaar heen. Hoe je het ook wendt of keert, als je in een inleen- of uitleensituatie
werknemer bent, zou je ook graag willen meepraten over de omstandigheden waaronder
je werkt, of dat nu bij de inlener of bij de uitlener is. Het lijkt dubbelop,
maar dat is het niet. Vanuit die twee situaties kun je namelijk met twee verschillende
feiten te maken hebben die beide voor de persoon in kwestie relevant zijn.
Maar goed, ik heb natuurlijk ook de indrukwekkende ondertekening van dit amendement
nog eens op mij laten inwerken. Ik wacht met enige gemoedsrust de uitkomst
op dit punt maar af. Dat lijkt mij toch verreweg het beste.Wij hebben de vorige keer nog het een en ander gewisseld, ook bij interruptie
van mijn kant, naar aanleiding van het amendement van D66 en de PvdA over
het adviesrecht inzake de winstbestemming. Wij zijn toen vrij ver gegaan in
het uitdiscussiëren van de verhouding tussen het medezeggenschapsrecht
en het vennootschapsrecht. Ik constateer dat de zomerperiode door deze en
gene is benut om daarover in enkele vakbladen nog eens een duit in het zakje
te doen. Ik heb daar natuurlijk ook kennis van genomen. De bijdrage van prof.
Rood daarover gelezen hebbend, moet ik zeggen dat het moeilijk is om een soort
zwart-witgrens te schetsen tussen het vennootschapsrecht en het medezeggenschapsrecht.
Ik erken dus wel dat dit naar de verschillende vormen van bevoegdheden en
besluitvormingscompetenties in ondernemingen, in de diverse vormen waarin
een onderneming kan bestaan, wel een genuanceerd beeld geeft. Maar wat mij
ook opviel, is dat die argumentatie niet inging op wat volgens mij het hoofdargument
was, namelijk dat het adviesrecht, puur redenerend vanuit de Wet op de ondernemingsraden,
ook impliceert dat er na de uitoefening van dat recht een beroepsgang mogelijk
is bij de Ondernemingskamer. Ik heb toen gezegd – ik herhaal dat nu –
dat het toch een merkwaardige figuur met zich zou brengen als een ondernemingsraad,
ontevreden zijnde over de toepassing van het adviesrecht op dit punt, terecht
zou komen in zo'n beroepsgang, zoals de wet voorziet. Ik kan mij daar niet
zoveel bij voorstellen. Ik kan mij daar zelfs nog minder bij voorstellen,
waar in het bijzonder door buitenlandse investeerders naar ons land wordt
gekeken en er vergelijkingen worden gemaakt met hoe het in andere landen is
geregeld. Er zou dan op zijn minst sprake kunnen zijn van onbegrip over hoe
het in Nederland zou moeten worden geregeld. Ook zou de gedachte kunnen postvatten
dat hier de taak en de functie van een ondernemingsraad een beetje uit de
rails gaan lopen met hetgeen ook door de wetgever zelf is beoogd met het geven
van een sterke positie aan de ondernemingsraad.De ondernemingsraad in Nederland heeft een sterke positie en kan, wat
dat betreft, elke vergelijking met de meeste andere landen met glans doorstaan.
Op dit punt raak je echter aan de zeer elementaire vraag hoe wij die rol nu
zien. Heeft het betrekking op alle aspecten die in het functioneren van de
onderneming zelf van belang zijn voor de werknemer en werkneemster om daarin
te kunnen participeren en advies- of instemmingsrecht te kunnen uitoefenen?
Of heeft het betrekking op het beleid van de onderneming als onderneming in
concurrentie met andere ondernemingen? Ik vind dit zelf een wezenlijk verschil.
Ik heb mij, dacht ik, de vorige keer al hardop afgevraagd of de ondernemingsraad
het zelf wel zou moeten willen. Dus afgezien van hoe je er zelf over denkt,
moet je bedenken of de ondernemingsraad het zelf wel zou moeten willen. Ik
ben, wat dat betreft, niet van gedachten veranderd in de zomer. Ook nadere
afstemming in het kabinet heeft niet tot een andere gedachte geleid.Terugkijkend naar het debat, teken ik hierbij aan dat er naar mijn gevoel
twee punten door elkaar heen lopen in de discussie. Misschien is het nuttig
om die twee elementen nog wat te onderscheiden. Het ene element betreft hetgeen
ik zojuist besprak, namelijk de taak en de bevoegdheid van de ondernemingsraad.
Het lijkt mij niet dat die zich zouden moeten uitstrekken tot het adviesrecht
op het punt van de winstbestemming. Het andere punt betreft de tijdigheid
van de informatievoorziening. Mevrouw Van der Stoel heeft hier eerder aandacht
aan besteed in het kader van de uitoefening van het adviesrecht. Hetgeen zij
heeft gezegd, vormde met het amendement van de heer Middel terzake een goed
punt. Ik vind evenwel dat je, zeker als je in het bijzonder
naar artikel 31a van de wet kijkt, dan wel kunt bezien of de informatie-uitwisseling
die in dat artikel mogelijk is gemaakt, de ondernemingsraad in een gelijke
positie plaatst met bijvoorbeeld de aandeelhoudersvergadering. Die pure informatie-uitwisseling
verbindt de ondernemer niet tot iets, maar het kan daarbij wel van belang
zijn om tijdig over de jaarstukken te beschikken en dus ook tijdig te weten
wat de voornemens zijn voor de winstbestemming. Dan kan daar al dan niet nadere
informatie over gevraagd worden. Ik meen dat dit punt ook deel uitmaakte van
de bijdrage van mevrouw Schimmel. Artikel 31a staat hieraan niet in de weg,
want uiteindelijk is het vrij breed geformuleerd. Er kan per onderneming invulling
aan worden gegeven. Ik zou dan ook zeggen dat een verlicht ondernemer er goed
aan doet om de mensen in zijn onderneming tijdig op de hoogte te stellen van
alle relevante stukken en gebeurtenissen die ook van belang zijn voor de toekomst
van de onderneming. Ik vind echter wel dat wij dit punt nog even apart moeten
houden van het voor mij veel principiëlere punt van de uitbreiding van
het adviesrecht inzake de winstbestemming.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! De minister geeft nog eens weer wat de bezwaren van het kabinet
zijn tegen adviesrecht bij winstbestemming. Hij vraagt zich ook nogmaals af
of de OR het zelf wel zou moeten willen. De volgende stap in het betoog van
de minister is dat hij ruimte biedt door te verwijzen naar artikel 31. Kan
de minister in het licht van zijn eerdere felle afwijzing van dit adviesrecht
uitleggen wat de laatste redenering toevoegt aan artikel 31?Minister Melkert:Dan heeft u mij nog nooit fel bezig gezien. Het was een beargumenteerde
afwijzing. Dat is meen ik de beste karakteristiek van mijn bijdrage op dit
punt. Het is van belang om in deze toch lastige discussie vast te stellen
wat artikel 31 aan mogelijkheden biedt. Mevrouw Schimmel en de heer Middel
hebben daar in hun bijdrage ook aandacht aan besteed. Er is op zijn minst
een verschillende inkleuring gegeven aan wat artikel 31a aan ruimte biedt
respectievelijk aan wat in de praktijk met artikel 31a gebeurt. Dat is van
belang, omdat ik op zichzelf wel kan billijken de nadruk die van de kant van
de leden Schimmel en Middel is gelegd op hun voorkeur voor een volwassen contact
en informatie-uitwisseling tussen ondernemer en ondernemingsraad, ook over
de jaarstukken en de winstbestemming. Ik leg nu de vraag op tafel of er op
dat punt nog een verschil van mening bestaat over de reikwijdte en de ruimte
die artikel 31 biedt of dat het allemaal helder is. Voor mij is in ieder geval
helder dat de weg van het adviesrecht geen goede oplossing zou bieden voor
het gesignaleerde probleem, indien dat als een probleem zou worden ervaren.Mevrouw Van Rooy (CDA):Als ik de minister goed begrijp, houdt hij vast aan zijn afwijzing van
het opnemen van een apart adviesrecht voor de winstbestemming. Verder zegt
hij dat als het gaat om het informeren van de ondernemingsraad over de financiële
gang van zaken in het bedrijf, daar tussen de bedrijfsleiding, de onderneming
en de OR afspraken over kunnen worden gemaakt, maar dat dat aan de onderneming
en de OR is. Of heb ik het verkeerd begrepen?Minister Melkert:Het ligt dicht bij hetgeen ik heb gezegd. Ik wil het tweede punt echter
nog preciseren. Volgens mij kan dat onder alle omstandigheden op basis van
artikel 31a, maar dan kan wellicht de vraag gesteld worden – ik heb
daar niet direct aanwijzingen voor, maar misschien zijn die er wel –
of artikel 31a niet te veel toeziet op het achteraf ter beschikking krijgen
van bepaalde stukken, terwijl de crux van de discussie zou kunnen zijn de
vraag of men daar niet tijdig over kan beschikken, dus voordat er allerlei
faits accomplis zijn gecreëerd, om een volwassen gedachtewisseling tot
stand te kunnen brengen tussen ondernemer en ondernemingsraad. Ik vind het
een zaak van puur praktische benadering om te kijken of op dat punt de Wet
op de ondernemingsraden voldoende ruimte biedt. Ik wil een onderscheid maken
met de meer principiële discussie over het adviesrecht. Op dit punt vallen
wij elkaar dus bij, want het is niet goed om dat in het adviesrecht te introduceren.Mevrouw Van Rooy (CDA):Het is altijd goed om elkaar bij te vallen, als men het eens is. Daar
is sprake van als het gaat om het punt dat het expliciete adviesrecht over
de winstbestemming niet in de WOR moet komen. Als ik de minister dus goed
begrijp, geeft hij een brede interpretatie aan artikel 31, zonder dat naar
zijn mening een wijziging van de tekst van artikel 31 mogelijk is. Wij hebben
deze middag een debat gevoerd, waarin de woorden "kan" en "moet" een belangrijke
rol hebben gespeeld. Hier gaat het ook om de kan-bepaling in artikel 31. Daaruit
kan gelezen worden dat het mogelijk is dat de onderneming tijdig informatie
verschaft over de financiële ontwikkeling. Dat kan ook informatie over
de toekomstige winstbestemming behelzen, maar dat hoeft niet.Minister Melkert:Het kabinet heeft destijds geen aanleiding gezien om op dit punt met andere
voorstellen te komen dan de staande tekst van de wet. Ik stel mij echter wel
open voor verdere beschouwingen op dat punt, als aangetoond kan worden dat
dat artikel wat hindernissen met zich mee zou kunnen brengen in de praktijk.
Op zichzelf vind ik het van een volwassen werkrelatie tussen werknemers en
ondernemer getuigen als de ondernemer tijdig zijn mensen betrekt bij een aantal
afwegingen die van belang zijn voor het beleid van de onderneming. De vraag
is of dit artikel een dergelijke gang van zaken nu in de weg staat of niet.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! Ik meen dat de minister met zijn betoog solliciteert naar
een amendement op dit punt. Wellicht is hij zelfs voornemens om een nota van
wijziging terzake in te dienen. Ik vraag mij overigens af wat hiermee aan
de praktijk wordt toegevoegd. Een volwassen ondernemingsraad en een volwassen
bestuur van een onderneming kunnen op elk moment praten over de gegevens die
men op z'n minst twee keer per jaar voorgeschoteld krijgt. Waarom moet dit
dan bij wet geregeld worden? Hoe verhoudt zich dit tot opmerking van de minister
over de landelijke verkiezingen dat wij met volwassen mensen te maken hebben
en dat dit punt daarom niet bij wet geregeld behoeft te worden? Of je praat
niet over winstbestemming in de ondernemingsraad of je doet
het wel. Het kabinet draait er nu een beetje omheen.Minister Melkert:Ik vind de vergelijking met de landelijke verkiezingen niet juist. Daarbij
is het hoofdpunt dat er overal tegelijk verkiezingen moeten worden gehouden.
Als men daar behoefte aan heeft, kan men dit ook zelf regelen. Ik moet mevrouw
Schimmel en de heer Middel nageven dat hier een zeer wezenlijk punt aan de
orde is. Als in de praktijk blijkt dat het nodig is dat de wetgever precies
het kader hiervoor aangeeft, is het legitiem om daarvoor in de wet ruimte
te maken. Daar is de Wet op de ondernemingsraden ook voor bestemd.Mevrouw Schimmel is met kracht van argumenten ingegaan op het punt van
de winstbestemming. Ik houd staande dat er onvoldoende voor pleit om dit in
het adviesrecht op te nemen. Ik vraag mij overigens af of er hindernissen
zijn voor een regeling in de wet. Artikel 31a interfereert niet met de verhouding
tussen ondernemer en ondernemingsraad. Het handelt over een mogelijkheid van
informatie-uitwisseling op vrijwillige basis.Ik zie vooralsnog geen aanleiding, op dit punt nadere initiatieven te
nemen. Ik hecht er wel aan dat wij hier in de dialoog tussen regering en Kamer
een oplossing voor vinden. Dit punt is de moeite van het bediscussiëren
waard.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Wat let ondernemingsraden om met hun bestuur over de jaarstukken te praten?
Wij behoeven dat toch niet op te leggen? Er wordt te veel uitgegaan van de
redenering: er zal vast wel een onderneming zijn waar dit moeizaam verloopt
en daarom moeten wij dit in de wet regelen.Minister Melkert:Ik heb het over de theorie. Het kan voorkomen dat na de voldongen feiten
de stukken worden aangeleverd. Wat is dan nog de zin van het gesprek? Ik heb
de zorg van de fracties van D66 en PvdA zo begrepen, dat het overleg wel enige
betekenis moet hebben. Wie vindt het nu leuk om over gedane zaken te praten?
Ik niet in ieder geval.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik onderschrijf de opvatting van de minister dat kabinet en
Kamer samen moeten proberen, een oplossing te vinden. Het zijn niet zozeer
juridisch-inhoudelijke bezwaren die een rol spelen als wel politieke of zelfs
politiek-psychologische. Ik begrijp nu van de minister dat hij wel over winstbestemming
wil praten en dat hij het zelfs onder een andere noemer wil doen, maar niet
in het kader van het adviesrecht, met alle tierlantijnen die daarbij horen.
Ik begrijp van mevrouw Van der Stoel dat zij dit helemaal niet nodig vindt,
omdat ondernemingsraden erover kunnen praten wanneer zij dat willen. Maar
het gaat er nu juist om dat ondernemingsraden in de huidige Wet op de ondernemingsraden
de mogelijkheid hebben, conform het informatierecht, om over de jaarstukken
te praten nadat deze zijn vastgesteld. Als zij dan nog zinvolle opmerkingen
hebben, kunnen die pas het jaar daarna verwerkt worden. Mijn fractie wil dat
leden van de ondernemingsraden de stukken op tijd krijgen, dus op het moment
waarop de aandeelhouders de stukken krijgen, zodat zij de gelegenheid hebben
om er nog iets zinnigs over te zeggen.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! Als de goedheid zelve, wil ik nog wel meedenken met de heer
Middel, hoewel de VVD geen behoefte heeft aan het verwerken van winstbestemming
in de WOR, onder welke naam of titel dan ook. Men krijgt de stukken. Er is
sprake van voortgang. Twee keer per jaar vindt er sowieso overleg plaats.
Men krijgt de resultaten voorgeschoteld en men heeft ook nog eens het recht
van initiatief. Dan kan men toch zelf de discussie aangaan, even los van verantwoordelijkheden
van aandeelhouders, commissarissen en bestuur?De heer Middel (PvdA):Nee, dat is niet juist, omdat men volgens de huidige wet de stukken krijgt
nadat de aandeelhouders alles hebben vastgesteld. Dan kan men daar nog beschouwingen
over geven en een verstandige bestuurder en een verstandige raad van commissarissen
doet er dan iets mee voor het volgend jaar. Maar wij willen dat die fase naar
voren wordt gehaald, zodat ondernemingsraden de gelegenheid hebben om mee
te praten over wat er met de bestemming van de winst gebeurt, als men dat
wil. Als een bestuurder daar vervolgens iets mee doet, is het mooi en als
hij er niets mee doet, houdt het gewoon op. Hier geldt echt de kracht van
de argumenten. Dan is het ook niet nodig om een en ander verder aan te scherpen
met ingewikkelde regelgeving, ook al omdat daar veel weerstand tegen is, niet
zozeer van juridische, maar vooral van politiek-psychologische aard.Mevrouw Van Rooy (CDA):Ik heb op dit punt nog een vraag aan de minister. Het lijkt mij belangrijk
dat volstrekte helderheid bestaat over de interpretatie van artikel 31. Wij
moeten een groot onderscheid maken tussen winst en winstbestemming. De argumentatie
van de minister als het gaat om winstbestemming is heel helder en steekhoudend,
namelijk dat de balans die nu bestaat tussen het vennootschapsrecht en de
WOR in stand moet blijven en dat daar geen speld tussen moet worden gestoken.
Dus de winstbestemming moet de verantwoordelijkheid blijven van de aandeelhoudersvergadering.
Dan kan er geen sprake van adviesrecht van de ondernemingsraad zijn. Ik meen
dat artikel 31a in feite al dekt wat de minister naar voren heeft gebracht,
want resultaten hebben altijd betrekking op de voorafgaande periode, ook de
resultaten waarvan de bestemming vastgesteld wordt in de aandeelhoudersvergadering.
Dat gaat altijd over de achterliggende periode en niet over de toekomst.Minister Melkert:Eigenlijk is dit een vraag aan de heer Middel, maar ik zal het estafettestokje
overnemen. Naar mijn mening ligt er tussen het bekend worden van de resultaten
en het uiteindelijk vaststellen van de winstbestemming nog een periode. Je
moet eerst weten wat je kunt bestemmen voordat je het kunt bestemmen. Althans,
zo gaat het bij mij thuis.Mevrouw Van Rooy (CDA):Nu heeft u het toch weer over bestemmen.Minister Melkert:Nee, maar niet in het kader van het adviesrecht. Het gaat mij puur om
de volgtijdelijkheid. Het kabinet heeft nu eenmaal de behoefte om te proberen
met de Kamer zoveel mogelijk tot overeenstemming te komen. Daarom probeer
ik uit te vinden of er een probleem is met de interpretatie van artikel
31 als het gaat om de volgtijdelijkheid. De heer Middel doelt daarop door
te stellen dat men achteraf pas stukken krijgt, waardoor men niet voldoende
in te brengen heeft.Mevrouw Schimmel (D66):Mevrouw Van Rooy heeft wel gelijk als zij zegt dat op basis van artikel
31 alle gegevens te verkrijgen zijn die nodig zijn om je taak goed te vervullen.
Op zichzelf is het dan heel vreemd dat artikel 31a een beperking inhoudt als
het gaat om het verkrijgen van gegevens voor een goede taakvervulling, namelijk
dat deze verstrekt worden pas nadat de jaarrekening is vastgesteld. Je zou
kunnen stellen dat tussen artikel 31 en 31a een tegenstelling zit. Om je taak
goed te vervullen is het belangrijk dat je die gegevens tijdig ontvangt, en
bijvoorbeeld ook de jaarrekening voordat deze is vastgesteld. In die zin zou
je kunnen zeggen dat de wet wel een belemmering zou kunnen opleveren voor
ondernemingsraden die hun taak goed willen vervullen. Zij hebben dan eigenlijk
niet het recht om te beschikken over de jaarrekening, voordat deze is vastgesteld.Mevrouw Van Rooy (CDA):Ik denk dat dit door elkaar wordt gehaald met het meepraten over de winstbestemming.
Naar mijn mening is de functie van artikel 31a om de ondernemingsraad tijdig
te informeren over de juiste gegevens voor het voeren van beleid voor de onderneming.
Tijdig is: zodra die cijfers conform het vennootschapsrecht zijn vastgesteld.
Dat gebeurt pas op de vergaderingen van commissarissen en aandeelhouders.
Daarvoor hebben zij die status niet en kan dat dus ook niet. Als je in die
procedure een wijziging aanbrengt, wat betreft cijfers die nog conceptcijfers
zijn, omdat deze niet worden vastgesteld door de onderneming, maar uiteindelijk
de aandeelhoudersvergadering c.q. de raad van commissarissen, wordt het systeem
mijns inziens dan toch veranderd. Dan wordt er een ander oogmerk ingebracht
bij de ondernemingsraad, namelijk het adviseren over de winstbestemming en
niet over de algehele gang van zaken in het bedrijf. Daar zijn die vastgestelde
jaarcijfers valide voor. Het gaat hier om een strategisch gesprek met de ondernemer
over de toekomst van het bedrijf. Daar heb je ze niet een maand eerder voor
nodig.Mevrouw Schimmel (D66):Ik ben dit niet met mevrouw Van Rooy eens. Ik had dit in mijn derde termijn
willen zeggen. Er is een amendement voorbereid om van die adviesverplichting
naar een informatieverplichting te komen. Wij hebben het in de artikelen 31
en volgende alleen maar over informatieverplichtingen. Er staan geen instemmingsrechten
in en er staan geen adviesrechten in. Het gaat alleen om het recht om geïnformeerd
te worden over een aantal zaken. Artikel 31a legt daarbij een beperking op,
door te zeggen dat men pas wordt geïnformeerd na vaststelling van de
jaarrekening. Waarom zegt men niet: als de ondernemingsraad zijn taak naar
behoren wil vervullen en tijdig informatie moet ontvangen, is tijdig vóór
het vaststellen van de jaarrekening. Er is geen enkele wettelijke grondslag
om enig recht uit te oefenen, het gaat er alleen om dat de ondernemingsraad
geïnformeerd wordt. Dat zit helemaal in het systeem, behalve in die beperking
van artikel 31a. Er wordt geen enkele bevoegdheid doorkruist, behalve geïnformeerd
worden op een zodanig tijdstip dat je nog overleg kunt plegen met de ondernemer
en informeel misschien nog een aantal opmerkingen kwijt kunt. Daar gaat het
eigenlijk over.Mevrouw Van Rooy (CDA):Dat is nu juist waar het om gaat. Via een omweg langs de achterdeur wordt
nu toch een constructie gecreëerd, waarbij de ondernemingsraad de onderneming
adviezen kan geven op het moment dat de jaarcijfers nog niet vastgesteld zijn.
Dat kan naar mijn mening niet met deze systematiek. Daarvoor gelden primair
de argumenten die de minister heeft aangevoerd waarom er geen formeel adviesrecht
nodig is. Er moet geen grijs adviesrecht worden gecreëerd, want dat creëert
onduidelijkheid. De wet moet helder zijn. Men moet precies weten waar men
aan toe is en dat is niet zoiets grijs.Mevrouw Schimmel (D66):Dat is helemaal niet iets grijs, want anders zou je het hele artikel 31
overboord kunnen gooien. Het is duidelijk een informatieverplichting. Je hebt
drie soorten rechten: instemming, advies en informatie. Het laatste zou je
kunnen scharen onder de minst vergaande rechten van de ondernemingsraad, namelijk
het recht om geïnformeerd te worden. Ik zie niet in waarom het een doorkruising
zou zijn. Het ligt veel meer in de lijn van alle onderwerpen waar de ondernemingsraad
over mee kan praten, om dit onderwerp tot een informatierecht te maken. Ik
begrijp het bezwaar helemaal niet. U ontzegt de ondernemingsraad een wettelijke
grondslag te hebben om vóór vaststelling van de jaarrekening
informatie te krijgen over de jaarrekening. Tegelijkertijd zegt u dat dit
in sommige bedrijven al gebeurt. Waarom zou u voor die bedrijven een uitzondering
maken en voor andere bedrijven niet?Mevrouw Van Rooy (CDA):Voorzitter! Bedrijven mogen natuurlijk vrijwillig met elkaar iets afspreken
waar men het over eens is. Dat vind ik alleen maar positief. Iets anders is
de vraag wat je hier wettelijk moet vastleggen. Het moet helder zijn welke
informatie de ondernemer moet verstrekken. Het gaat dan om de vastgestelde
resultaten. Bij conceptresultaten geldt hetzelfde als bij een conceptbesluit,
daar moet een ondernemingsraad over adviseren teneinde tot een finaal besluit
te komen. Hier liggen de verantwoordelijkheden anders. Het conceptbesluit
ligt immers bij de onderneming en de finale vaststelling bij de aandeelhoudersvergadering.
Als wij dat hier formeel gaan veranderen, levert dat een lastige situatie
op. Wanneer moeten de stukken dan voorgelegd worden? Een week van tevoren
of een maand van tevoren, als zij nog vager zijn? Dit alles is heel onduidelijk.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Het kabinet herhaalt vanmiddag een "neen" tegen het adviesrecht bij de
winstbestemming. Dat is ook nog steeds het standpunt van de VVD en het CDA.
Mevrouw Schimmel stelt nu voor om hierbij het informatierecht te gebruiken.
Kan zij uitleggen wat het informatierecht toevoegt? De OR heeft immers al
het adviesrecht. Men kan dus al over de stukken praten als men dat wil. Een
beetje OR weet ook wat de situatie binnen het bedrijf is. Probeert mevrouw
Schimmel de OR hier een fopspeen te geven, om te zien hoe de zaken zich in
de loop van de jaren ontwikkelen? Ook dit tast de bevoegdheden
van de commissarissen en de aandeelhouders aan. Wat wil mevrouw Schimmel toevoegen
aan de wet en de instrumenten die men vandaag de dag al heeft?Mevrouw Schimmel (D66):De wet kent van artikel 31 tot en met artikel 31c een hele serie van informatierechten.
Die zijn er niet voor niets gekomen. Zij zijn er gekomen om de ondernemingsraad
naar behoren te laten functioneren. Men kan al die artikelen nu wel overhoop
gooien, want het heeft zo geen enkele zin.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Geef nou eens antwoord op mijn vraag in plaats van de dramatische opmerking
dat artikel 31 er helemaal uitgegooid moet worden!Mevrouw Schimmel (D66):Ik begrijp de systematiek van de Wet op de ondernemingsraden op dit punt
niet.Minister Melkert:Ik wil graag ook een duit in het zakje doen, nu ik hier toch sta. In de
discussie die wij zich zien ontrollen, is enerzijds het materiële punt
van mevrouw Schimmel op zichzelf begrijpelijk. In een volwassen gesprek moeten
de cijfers die er zijn op tafel gelegd worden en wel op het moment voordat
er beslissingen worden genomen. Hoe meer informatie men over en weer heeft,
hoe beter. Er zit ook geen enkele binding aan. Anders zou men terechtkomen
bij het adviesrecht. Dat is helder. Anderzijds legt mevrouw Van Rooy terecht
de vinger op het punt dat de cijfers worden vastgesteld op een formeel moment
en wel tijdens de vergadering van de aandeelhouders. Nu even terug naar de
praktijk. Voordat de aandeelhouders bij elkaar komen, krijgen zij de stukken
toegestuurd of worden deze ter inzage gelegd. Wat is er nu tegen om hier een
gelijktijdigheid in te voeren? Dit materiële punt doet niets af aan het
formele element dat uiteindelijk de aandeelhouders aan bod zijn in de daarvoor
uitgeschreven vergadering. De ondernemingsraad heeft in die vergadering niets
te zoeken en heeft daarbij geen formele rol. Ik zou een dergelijke rol ook
niet graag bepleiten.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Bepleit het kabinet nu serieus om via een achterdeurtje een mindere, zwakkere
vorm van adviesrecht voor de winstbestemming op tafel te leggen? Dan moet
het kabinet dat gewoon zeggen. De kaarten moeten open op tafel gelegd worden.Minister Melkert:Ik zit absoluut niet naar een adviesrecht te vissen. Ik denk dat ik daarover
wel voldoende helder ben geweest in de voorgaande rondes. Mij gaat het meer
om het volgende gegeven. Op een moment zijn de stukken voor een vergadering
er. Die stukken hebben uiteindelijk ook betrekking op de mensen die bij een
onderneming werken. Ik werp vragenderwijs de stelling op of er iets op tegen
is om de mensen die bij een onderneming werken inzage te geven in de stukken.
Zij kunnen dan zelf beslissen wat zij daarmee doen. De ondernemer behoudt
bovendien alle rechten en mogelijkheden om te zeggen dat hij geen belangstelling
heeft om daar met een werknemer over te spreken.Mevrouw Van Rooy (CDA):Ik wil het niet al te lang maken. Ik heb echter het gevoel dat wij nu
naar oplossingen zoeken voor een probleem dat er als zodanig niet meer is.
Wat is materieel het verschil als de stukken tegelijk naar de ondernemingsraad
worden gestuurd en niet veertien dagen later? Volgens mij helemaal niets.Verder wijs ik er nog eens op dat de jaarcijfers met name voor beursgenoteerde
ondernemingen buitengewoon gevoelig zijn, ook met het oog op voorinformatie.
Bedrijven zijn natuurlijk niet voor niets buitengewoon voorzichtig om het
risico van uitlekken te voorkomen. Ook dat zal voor veel bedrijven een reden
zijn om dergelijke cijfers een zo gering mogelijk verspreidingsgebied te geven.
Tijdens de aandeelhoudersvergadering worden ze publiek gemaakt en doet de
ondernemingsleiding een voorstel over het dividend, om het maar zo te noemen.
Dan kent de ondernemingsraad ze ook en voor haar hebben ze een andere functie
dan voor de aandeelhoudersvergadering.Minister Melkert:Daar vraagt u terecht aandacht voor en daarom heb ik in mijn vraag ook
niet de eventualiteit opgeworpen dat de ondernemingsraad de cijfers eerder
zou krijgen dan de aandeelhouders. Dat zou heel raar zijn.Mevrouw Van Rooy (CDA):De facto krijgt de ondernemingsraad die cijfers tegelijkertijd, zeker
bij beursgenoteerde ondernemingen; het kan iets anders zijn bij familiebedrijven.
Op televisie zien wij bijna iedere dag dat beursgenoteerde bedrijven mooie
winsten presenteren tijdens aandeelhoudersvergaderingen. Op dat moment zijn
de jaarcijfers publiekelijk bekend en dus ook bekend aan de ondernemingsraad.Minister Melkert:Dan is er ook geen bezwaar tegen om op enigerlei wijze vast te leggen
dat het gelijktijdig zou geschieden; wat mij betreft blijft dit overigens
in de hypothetische sfeer.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik kan de redenering van mevrouw Van Rooy niet helemaal volgen.
De wet voorziet nu al in de eis van vertrouwelijkheid. Er wordt met ondernemingsraden
over tal van zaken overlegd die als "vertrouwelijk" worden bestempeld en daar
hebben OR-leden zich aan te houden. Mevrouw Van Rooy wil het misschien niet
suggereren, maar zij brengt toch naar voren dat, als de OR de cijfers krijgt
op een eerder tijdstip dan tot nu toe normaal is, ze wel eens op straat kunnen
komen te liggen. Dat zou duiden op schending van vertrouwelijkheid en daar
mag je op voorhand niet van uitgaan.Zij vroeg waarom de OR de stukken niet later kan krijgen. Het antwoord
is dat ze dan niet meer de gelegenheid heeft om er iets zinnigs over te zeggen.
De fracties van D66 en de PvdA hebben geprobeerd om de kou uit de lucht te
halen. Wij constateerden dat er politiek-psychologische weerstand is tegen
alleen al het idee van medezeggenschap over winstbestemming en hebben geprobeerd
om de hoofdzaak overeind te houden. De OR moet in ieder geval de mogelijkheid
houden om, als ze dat wil, op een tijdig ogenblik te praten over de winstbestemming.
De hele rimram van adviesrecht, eventueel beroep en dergelijke hebben wij
weggelaten, want het gaat ons om de zaak zelf en niet om de procedure. Ik
zeg dus in alle openheid dat ons voorstel is afgezwakt in vergelijking met
de vorige discussieronde, en wel ter wille van volwassen medezeggenschap.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! Ik heb best waardering voor volharding, maar
de heer Middel zegt dat hij de kou uit de lucht wil halen en daartoe een aantal
zaken zoals het beroepsrecht weglaat. Waarom stopt hij niet gewoon met praten
over dit onderwerp? Hij weet dat het heel zwaar ligt, voor het kabinet evenzeer
als voor de fracties van het CDA en de VVD, en toch probeert hij om het in
verzwakte vorm terug te krijgen. Dan doet hij toch via een omweg hetzelfde
en neemt hij de opmerkingen toch niet serieus?De heer Middel (PvdA):Ik neem ze wel serieus. Ik merk nu dat het kabinet er best over wil praten,
zij het in een andere constructie dan waar wij de vorige keer mee kwamen.
Het adviesrecht wordt duidelijk afgewezen door het kabinet en door de fracties
van het CDA en de VVD. Dat is een voldongen feit. Als je de koppen telt weet
je gewoon dat, ook al heb je gelijk, je het nooit zult krijgen. Wij praten
er dus niet meer over en doen een stap terug. Ervan uitgaande dat medewerkers
van een bedrijf via hun arbeid een bijdrage leveren aan het resultaat van
dat bedrijf en dus ook aan de winst, als die er is, moeten zij de mogelijkheid
hebben om een oordeel of advies te geven over wat daarmee moet gebeuren. Dat
is volwassen medezeggenschap. Wij zijn het er wel met mevrouw Van Rooy over
eens dat de verantwoordelijkheden moeten worden gescheiden. Als het bestuur
dus besluit om met dat oordeel niets te doen en het ook niet door te sluizen,
of als de aandeelhouders er niets mee doen, kun je alleen maar zeggen: Dat
is stom! Maar daar moet je je dan wel bij neerleggen. In ieder geval heeft
de OR dan de mogelijkheid gekregen om er iets over te zeggen. Als je mensen
serieus neemt op de werkvloer, moet je hen ook serieus nemen in overlegsituaties.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! De heer Middel wil toch niet volhouden dat de medezeggenschap
alleen maar volwassen is als er in een verzwakte vorm over winstbestemming
gepraat kan worden, waarover nu al gesproken kan worden?De heer Middel (PvdA):Volwassen medezeggenschap is voor mij medezeggenschap die gaat over zaken
in het bedrijf die ertoe doen. Dat is wat anders dan de kleur van het toiletpapier.Minister Melkert:Het is echt nodeloos om hiervan een zwaar tegengesteld punt te maken.
Dat was wel het geval bij de kwestie van het adviesrecht. Bij mijn beste weten
is het niet meer het geval. Mevrouw Van Rooy heeft terecht de feitelijke gang
van zaken aangegeven. Er ontstaat de facto een moment dat de aanbieding van
de stukken aan de aandeelhouders de gelegenheid biedt voor anderen om daarvan
kennis te krijgen. Het is vervolgens een kwestie van smaak om vast te stellen
of het behulpzaam zou zijn de informatie-uitwisseling expliciet in artikel
31 op te nemen. Ik roep de Kamer op er geen principieel punt van te maken.
Het is een puur praktisch punt. Zet je het in de wet, zodat er in de onderneming
een praktijk ontstaat of houd je het erop, zoals de wet nu voorziet, dat het
pas achteraf gebeurt? Ik moet enig begrip uitspreken in de richting van mevrouw
Schimmel en de heer Middel. Een jaarrekening, een winstbestemming, is in het
belang van al die mensen die er werken.Voorzitter! Ik kom te spreken over het amendement op stuk nr. 57 van mevrouw
Van der Stoel. Het betreft een wijziging van het amendement op stuk nr. 43.
Ik meen dat de kern van het amendement niet is gewijzigd en dus ook niet de
kern van mijn bezwaren. Wat hier wordt opgenomen is in strijd met de Arbeidstijdenwet
in verband met de verplichte personeelsvertegenwoordiging. Er wordt geen mogelijkheid
voor kleine bedrijven gecreëerd voor de toepassing van de overlegregeling
uit de Arbeidstijdenwet. Ik herinner mij nog levendig het deel van mijn leven
dat de behandeling van de Arbeidstijdenwet heeft gekost. Ik zou het resultaat
ervan graag overeind willen houden. Ik kan niet goed uit de voeten met dit
amendement.Ik kom te spreken over het amendement op stuk nr. 59 met als eerste ondertekenaar
de heer Middel.De heer Middel (PvdA):Ik wil een opmerking over de orde maken. De tekst van het amendement op
stuk nr. 59 – ik ben daarvoor volledig verantwoordelijk – klopt
niet met de intentie van een medeondertekenaar. Wellicht is door het reces
een communicatiestoornis opgetreden. Het betreft juist het amendement waarover
de vorige keer is gezegd, dat er sprake is van een historisch compromis tussen
de PvdA en D66 en het CDA. Het gaat dan over de medezeggenschap in de kleine
ondernemingen. Ik zou hierover nog graag een kort intern beraad willen hebben.
Bij dezen vraag ik om een derde termijn over dit punt.De voorzitter:Het zou op dit moment moeten gebeuren, wil het de afhandeling van het
geheel bevorderen. Normaal wordt om een derde termijn gevraagd als de tweede
termijn tot een einde is gekomen. Ik heb het idee dat dit nog niet helemaal
het geval was.De heer Middel (PvdA):Ik meen dat dit het laatste amendement was waarover de minister nog iets
wilde zeggen.Minister Melkert:Ik was toe aan een wervend slotwoord.De heer Middel (PvdA):Dat wil ik de minister niet ontnemen.De voorzitter:Wil de minister het wervend slotwoord nu of aan het einde van de derde
termijn?Minister Melkert:Liever aan het einde van de derde termijn.De vergadering wordt van 18.05 uur tot 18.10 uur geschorst.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Wat ons betreft zal dit echt de allerlaatste ronde van dit
debat worden. Er zijn drie punten die nog besproken moeten worden, in de eerste
plaats het compromis waarover wij de vorige keer uitvoerig gesproken hebben,
neergelegd in het amendement dat oorspronkelijk nr. 55 had, maar nu nr. 59.
Nadere bestudering ervan leerde dat er iets mis was met de systematiek van
de wetgeving. In het kader van de discussie over de Arbeidstijdenwet heeft
de Kamer besloten dat er het een en ander op het punt van de personeelsvertegenwoordiging
geregeld moet worden, ook in kleine bedrijven. Als wij nu, wat het compromis
behelsde, de ondergrens voor een personeelsvertegenwoordiging op 20 werkne mers stellen, ontstaat er een heel rare situatie voor bedrijven
met 10 tot 20 werknemers, want daarvoor kunnen dan verschillende regimes naast
elkaar gelden. Dat zou volstrekt in strijd zijn met de deregulering die door
iedereen hier wordt nagestreefd, zij het door de een wat meer dan door de
ander, en zeker voor kleinere bedrijven. Bedrijven met 10 tot 20 werknemers
zouden een personeelsvergadering en een personeelsvertegenwoordiging tegelijkertijd
kunnen hebben. Dat zou een heel rare systematiek zijn, vandaar dat het heel
wijs is – daar hebben de indieners van het amendement dan ook toe besloten –
de ondergrens op 10 werknemers te stellen voor een personeelsvertegenwoordiging
die ingesteld wordt als de meerderheid van het personeel dat wil of als de
werkgever dat wil. De bovengrens blijft 50 werknemers. En als er geen personeelsvertegenwoordiging
is, zijn er nog twee andere mogelijkheden, namelijk een ondernemingsraad,
die immers altijd op vrijwillige basis door de ondernemer kan worden ingesteld,
of een personeelsvergadering, zoals nu in de wet is geregeld voor de gevallen
waarin er geen ondernemingsraad is.Nu vallen de allerkleinste bedrijven nog buiten dit regime, maar daar
is wel een personeelsvertegenwoordiging nodig als de ondernemer wil afwijken
van de standaardtijden in het kader van de Arbeidstijdenwet. Daarmee is de
systematiek helder, zodat het compromis recht overeind is blijven staan. Je
zou kunnen zeggen dat het alleen in technische zin verbeterd is. De zaak is
dus in de schorsing, dankzij uw medewerking, voorzitter, op deze manier kortgesloten.Maar er bleek nog een ander probleem te zijn, namelijk dat door dit compromis
een aantal ondernemingsraden tussen de wal en het schip dreigde te vallen.
Het gaat om de ondernemingsraden in bedrijven met 35 tot 50 werknemers. Ook
de nieuw opgerichte Vereniging van medezeggenschapsorganen heeft bij ons aan
de bel getrokken. Nu was dit inderdaad op zichzelf niet de bedoeling. Voor
onze fractie was verhoging van de grens tot 50 werknemers acceptabel als er
iets tegenover zou staan, namelijk een sterker regime voor de bedrijven met
50 tot 100 werknemers, want die vallen nu onder het "100 plus-regime", als
de wetswijziging doorgaat, en een alternatief, namelijk een personeelsvertegenwoordiging
in de kleinste bedrijven, die van 10 tot 35 werknemers, die nu alleen de personeelsvergadering
kennen. Voor dit alternatief moest echter een prijs betaald worden en er bleek
dat het naar schatting om meer dan 2000 ondernemingsraden zou gaan. Nu kun
je er weer een paar honderd van aftrekken, omdat door het afschaffen van het
eenderde criterium de kleine parttimers meetellen voor de vraag of er een
ondernemingsraad moet komen. Dit betekent dus dat bedrijven die formeel meer
personeelsleden hebben, toch ondernemingsraadplichtig worden. Dit geldt voor
een paar honderd bedrijven, maar naar schatting zijn er toch zo'n 1600 tot
1700 bedrijven die geen ondernemingsraad meer zouden behoeven te hebben, terwijl
ze die nu wel hebben.Nu kun je zeggen dat een bestuurder die een beetje verstandig is, daar
wel mee doorgaat. Stel dat 50% van de bestuurders zo verstandig is, dan blijft
er nog altijd 50% over die dat niet doet. Daarvoor moet dan toch een regeling
getroffen worden. Wij hebben de zaak bekeken en wij hebben geconstateerd dat
er in ieder geval een overgangsrecht moet zijn. En ik moet eerlijk zeggen
dat dit wat de Partij van de Arbeid betreft – en ik weet dat het ook
voor D66 geldt – nog wel wat uitgebreid had kunnen worden, in die zin
dat een bedrijf met 35 tot 50 personeelsleden dat een ondernemingsraad heeft,
die tien of voor mijn part twintig jaar of altijd zou moeten handhaven. Je
moet natuurlijk wel bedenken wat je goede intenties teweegbrengen. In wezen
is er strijd ontstaan met de wet die wij hebben geamendeerd en die straks
wordt aangenomen. De wet stelt dat er in bedrijven met minder dan 50 werknemers
geen verplichting tot een ondernemingsraad bestaat. Daar kunnen personeelsvertegenwoordigingen
komen. We vroegen ons af wat we moesten doen en we hebben gemeend om in de
geest van de afspraken te blijven handelen. Overigens moet je, als je een
compromis sluit, dit altijd doen, maar we wilden tevens consequent zijn in
het kader van de wet. Dit betekent dat er een gerede kans bestaat dat een
x-aantal ondernemingsraden verdwijnt. In het beste geval worden ze gecontinueerd
omdat de bestuurder daartoe het initiatief neemt, in het slechtste geval komt
er een personeelsvertegenwoordiging voor in de plaats. Dit betekent echter
inderdaad een verzwakking van het regime. Dat is de prijs die we betalen voor
het feit dat de medezeggenschap bij kleinere bedrijven beter wordt geregeld
en dat het oneigenlijke onderscheid tussen het 100 plus- en het 100 min-regime
wordt opgeheven. Dat was het belangrijkste punt dat we nu in hetzelfde amendement
hebben geregeld.Over de winstbestemming is veel te doen geweest. Je kunt het samenvatten
met een zinsnede uit een brief van de Nederlandse vereniging voor medezeggenschap:
"Het is de Nederlandse vereniging voor medezeggenschap een raadsel hoe het
door de indieners van het amendement afgezwakte adviesrecht – men wist
toen nog niet dat het nog verder werd afgezwakt – voor wie dan ook politiek
onaanvaardbaar kan zijn, tenzij er politici zijn die menen dat de werknemers
die medeverantwoordelijk zijn voor het behalen van de winst, geen gegarandeerd
recht hoeven te hebben op een beargumenteerde uitleg over de voorgenomen bestemming
van die winst."De PvdA kan zich bij deze zinsnede aansluiten. Tegelijkertijd moeten we
constateren dat het adviesrecht, zoals we dat graag zien, er politiek op dit
moment niet in zit. De constructie zoals de minister die aan ons voorlegt,
is voor ons zeer acceptabel. Ik meen dat de minister daarmee duidelijk maakt
dat ook het kabinet inziet dat de medezeggenschap de plaats moet krijgen die
ze verdient. Dit betekent dat meegesproken moet kunnen worden over alle zaken
die van belang zijn voor het bedrijf, de mensen die daar werken en de aandeelhouders.
Vandaar dat D66 en de PvdA de stap hebben gezet om het amendement, waarin
sprake was van adviesrecht – dus artikel 25 – in te trekken en
te vervangen door het amendement dat zojuist is uitgereikt op stuk nr. 60.
Het kunnen praten over de winstbestemming is thans gebracht onder het informatierecht.
Daarmee is een stap terug gezet, maar tegelijkertijd is het onderwerp wel
gehandhaafd, zodat het ook op de politieke agenda blijft. We hopen dat het
voortschrijdend inzicht van de verschillende fracties, en waarschijnlijk is
één fractie al voldoende, ertoe leidt dat het
amendement wordt aangenomen. Als dit eenmaal in de wet is opgenomen, hopen
we dat er binnen een periode van drie jaar – de zittingsperiode van
een ondernemingsraad – een evaluatie plaatsvindt waarbij bezien wordt
of dit punt in de diverse bedrijven inderdaad wordt opgepakt. Trouwens, de
evaluatie moet ook plaatsvinden met betrekking tot het vorige punt. Als je
kijkt naar de categorie tussen 35 en 50 kun je meteen meten als de zittingsperiode
van de bestaande ondernemingsraad afloopt, in hoeverre de bereidheid bij de
bestuurders bestaat om door te gaan met de medezeggenschap via de structuur
van een ondernemingsraad.Ik meen dat de PvdA nu voldoende heeft gezegd over dit wetsvoorstel. Er
is ons veel aan gelegen dat het wetsvoorstel erdoor komt. We hebben het gevoel
dat we een bijdrage hebben geleverd door met betrekking tot de roemruchte
discussie over de winstbestemming een aantal stappen te zetten. We zijn niet
geschrokken van dreigementen dat het wetsvoorstel verworpen kan worden als
de winstbestemming erin wordt opgenomen. Op dit moment voeren we de discussie
op basis van de inhoud en daar willen we zolang mogelijk mee doorgaan. Dus,
voorzitter, er is ons veel aan gelegen dat het wetsvoorstel wordt aangenomen,
het liefst met de amendementen erbij die mede door ons zijn ondertekend. We
vertrouwen erop dat dit volgende week zal gebeuren.Mevrouw Van Rooy (CDA):Mijnheer de voorzitter! Mag ik beginnen u te bedanken voor de mogelijkheid
om de behandeling van dit wetsvoorstel nog zodanig te agenderen, dat in de
laatste uren dat ik lid van deze Kamer mag zijn, ik nog zelf de behandeling
van dit wetsvoorstel namens de CDA-fractie kan doen. Gelet op de intensieve
discussies die wij gevoerd hebben en de goede samenwerking met de collega's
ben ik buitengewoon verheugd dat ik aan deze laatste derde termijn nog mijn
bijdrage mag leveren.Na de vele discussies die hebben plaatsgevonden, lijken de amendementen
die een meerderheid in deze Kamer lijken te krijgen, een goede aanvulling
te zijn op het wetsvoorstel dat nu ter tafel ligt. Dit alles bij elkaar is
een waardevolle bijdrage aan de verdere modernisering van de medezeggenschap
in dit land. Enerzijds is het een modernisering in de zin dat advies- en instemmingsbevoegdheden
toegevoegd worden aan de wet, waar deze tijd om vraagt. Anderzijds zijn het
wijzigingen die ook rekening houden met de deregulering, die rekening houden
met de noodzaak om op kerntaken te richten en die rekening houden met de gewenste
omvang wanneer ondernemingsraden verplicht zijn.Het is, zoals de heer Middel al uiteengezet heeft, een gebalanceerd compromis
geworden, hoezeer de CDA-fractie ook graag zou hebben gezien dat de ondergrens
iets hoger gelegen had en dat in feite vanaf 20 personen een personeelsvertegenwoordiging
meer regel had kunnen worden als een onderneming of een meerderheid in het
bedrijf daar behoefte aan heeft. De systematiek van de wet, met name het amendement-Hofstra
uit de Arbeidstijdenwet, maakt het nu eenmaal noodzakelijk om daar een heldere
voorziening voor te creëren. Om te voorkomen dat er twee regimes naast
elkaar bestaan tussen 10 en 20 werknemers, wat alleen maar ingewikkeld is
en wat wel het laatste is wat wij willen, is het uiteindelijk toch een beter
voorstel om de grens van 10 te hanteren.Het spreekt voor zichzelf dat het goed is dat er ook een overgangsregime
komt voor de bedrijven met 25 tot 50 werknemers, die nu een ondernemingsraad
hebben. Het is goed dat die ondernemingsraad functioneert tot het einde van
de zittingsperiode. Het is dan aan de ondernemer of hij wil doorgaan met het
OR-regime. Ik verwacht eerlijk gezegd dat dit in veel gevallen zo zal zijn,
waar men goede ervaringen heeft met ondernemingsraden. Het is niet voor niets
dat wij hier met zovelen benadrukt hebben wat de waarde van een ondernemingsraad
kan zijn. Als daar ervaring mee is, verwacht ik niet dat zij in groten getale
opgeheven zullen worden. Maar dan is er altijd nog het alternatief van de
personeelsvertegenwoordiging voor kleinere bedrijven.Ik ben blij dat de minister – zij het niet met groot enthousiasme,
maar misschien met iets meer welwillendheid – naar het amendement over
de gedetacheerden heeft gekeken, niet in het minst ook vanwege de brede ondertekening.
Ik ben ervan overtuigd dat dit regime enerzijds recht doet aan de nieuwe,
goede aanpak op het terrein van flexibiliteit en zekerheid, om toch de relatie
van tijdelijke arbeidskrachten explicieter vorm te geven met de uitlener.
Anderzijds doet het ook voldoende recht in de situaties waarin de werknemer
een langere periode bij een inlenend bedrijf zit en na twee jaar zowel actief
als passief kiesrecht krijgt voor de medezeggenschap.Ik wil nog een enkele opmerking maken over het gevoelige punt van de winstbestemming,
de winstcijfers. De argumenten die de minister en anderen hier naar voren
hebben gebracht waarom wij buitengewoon voorzichtig moeten zijn op het terrein
van de winstbestemming en advisering daarover, zijn nog even valide. Ik ben
ook blij dat de heer Middel en mevrouw Schimmel daar op zichzelf begrip voor
tonen. Ik zou de CDA-fractie niet willen adviseren om mee te gaan met het
hernieuwde amendement. Ik heb het gevoel dat het niets toevoegt aan de wet.
Het creëert eerder verwarring. In het geval van een structuurvennootschap
worden er jaarcijfers gepresenteerd. In de jaarvergadering worden dividend
en winstbestemming vastgesteld. De boeken liggen dan klaar. Die worden verspreid.
Die gaan ook naar de ondernemingsraad. Ik denk dat een wijziging op dit punt
niets toevoegt aan de wet. Ik kan niet overzien wat het betekent voor bedrijven
die niet onder de structuurvennootschapswetgeving vallen. Het meest wezenlijke
is dat de cijfers een andere functie vervullen voor de ondernemingsraad. De
jaarcijfers zijn de basis voor de ondernemingsraad voor verdere gesprekken
over de toekomstige ontwikkeling van het bedrijf. Wij zullen het amendement
steunen inzake afspraken over tijdige informatievoorziening, betreffende zaken
waarover de ondernemingsraad moet adviseren. Er moeten gesprekken gevoerd
worden over een meer continue advisering van de ondernemingsraad aan de bedrijfsleiding,
met name als het gaat om investeringen en dus de toekomststrategie van het
bedrijf. Het is van groot belang dat daarover goede afspraken worden gemaakt.
Dat is belangrijker dan het precieze moment van verstrekking van de jaarcijfers.
En er moet zeker geen sprake zijn van advisering over de winstbestemming,
want dan zal het al snel gaan over de hoogte van het dividend.
Daarop moet een ondernemingsraad zich niet fixeren. Die moet bezig zijn met
de strategie van het bedrijf. Daarvoor biedt deze wet – die uiteindelijk
hopelijk in deze vorm wordt aangenomen – een heel goede basis.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor zijn korte maar krachtige
beantwoording van de nog openstaande vragen en voor zijn reactie naar aanleiding
van de discussie die voor het zomerreces heeft plaatsgevonden. Ik zie af van
een verdere discussie met de minister over de onkostenvergoeding en de gedetacheerden.
Wij wisselen verschillende argumenten en kunnen elkaar blijkbaar niet van
harte overtuigen. Ik laat het maar voor wat het is. Wij wachten af wat de
stemmingen opleveren.Dan kom ik te spreken over de winstbestemming. De heer Middel zei: wij
hebben ons amendement afgezwakt. Dat is mooi, maar het was zijn keuze om het
amendement zo hoog in te zetten. Hij wil met het afzwakken van het amendement
aangeven dat hij wel degelijk luistert naar de argumenten die in de Kamer
zijn gewisseld. Dat heb ik dan waargenomen.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik meen dat mevrouw Van der Stoel een beetje overdrijft. Als
je echt hoog wilt inzetten, begin je ook bij het hoogste recht van een ondernemingsraad,
namelijk het instemmingsrecht. Men kan ons veel verwijten, maar niet dat wij
hebben voorgesteld om de ondernemingsraad instemmingsrecht te geven met betrekking
tot de winstbestemming. Dat was ons wel geadviseerd door de collega's van
de SP. Wij wilden daar niet eens over praten. Wat ik wil zeggen, is: alles
is betrekkelijk.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Het hangt af van de invalshoek van waaruit je ernaar kijkt. U heeft er
zelf voor gekozen om winstbestemming als onderwerp op te voeren en om het
adviesrecht erbij te betrekken. Onder andere de VVD-fractie heeft betoogd
daar niets voor te voelen. Wij hebben daarvoor onze argumenten aangegeven.
U kunt dan de verzachtende formulering gebruiken dat u luistert naar de Kamer
en een zwakkere versie van het amendement heeft gemaakt. Ik verwijs dan naar
de discussie met de minister en de discussie binnen de Kamer over het punt
van de winstbestemming. Is het een lege huls? Of heeft u, mijnheer Middel,
gelijk: wie de ondernemingsraad en dus de medezeggenschap in bedrijven serieus
neemt, zou voor dit amendement moeten stemmen? Naar mijn oordeel hechten de
PvdA en D66 daar veel waarde aan. Het lijkt toch hun bedoeling te zijn om
winstbestemming, in welke vorm dan ook, in deze wet te krijgen. De VVD-fractie
is daar niet voor.De heer Middel heeft in derde termijn de toelichting teruggegeven dat
moet worden bezien hoe het gaat en dat in latere discussies hierop kan worden
teruggekomen. Maar dan wordt via een achterdeur de winstbestemming in de wet
aangebracht. Dat staan wij niet toe. Ik heb ook nog steeds geen antwoord gekregen
op de vraag, gesteld aan de heer Middel, mevrouw Schimmel en de minister,
wat het toevoegt aan de thans bestaande mogelijkheden. Daarover blijven onduidelijkheden
bestaan. De formulering die mevrouw Van Rooy net koos, dat de heer Middel
hiermee niets verduidelijkt maar de onduidelijkheid in de wet vergroot, lijkt
mij een aardige typering.De heer Middel (PvdA):Ik kan mevrouw Van der Stoel niet overtuigen. Ik heb dat in verschillende
ronden geprobeerd. Ik doe dat niet meer, omdat ik weet dat dat een hopeloze
onderneming is. Misschien ligt dat aan mij. Ik accepteer dat wij, wat dat
betreft, van mening verschillen. Ik vind dat overigens jammer, want ik had
graag op dit punt een paars verbond gehad. Wat ik haar echter moet bestrijden,
is dat wij via een achterdeur proberen die zaak binnen te halen. Wij hebben
vanaf het eerste begin, vanaf het notaoverleg in het voorjaar van 1995, gezegd
dat wij het meepraten over de winst een essentieel punt vonden. Wij hebben
een amendement ingediend voor het wetgevingsoverleg. Dat is in alle ronden
hier aan de orde geweest. Na discussie hebben wij geconstateerd dat er geen
meerderheid voor lijkt te zijn. De kans dat er geen meerderheid voor is, is
groter dan de kans dat er wel een meerderheid voor is. Om het oneerbiedig
te zeggen: het hangt af van de ouderenpartijen of het al dan niet een meerderheid
krijgt en van wie er toevallig wel of niet in het buitenland is. Dat betekent
dat er een heel onduidelijke constructie is. Dat is natuurlijk op zich al
geen basis om er bij zo'n belangrijk wetsvoorstel op door te gaan. Gehoord
en gezien het gevoelen in de Kamer, dachten wij er verstandig aan te doen
op een andere positie te gaan zitten en in de trits van instemmings-, advies-
en informatierecht een trede lager te gaan zitten. Dan houden wij het onderwerp
in ieder geval wel vast, maar minder sterk omkleed. Dat hebben wij steeds
via de voordeur proberen te doen. Als bij de stemming straks blijkt dat het
niets wordt, zullen wij het ook in de nabije toekomst via de voordeur blijven
doen. Daar hebben wij de achterdeur niet voor nodig, omdat wij er ons niet
voor schamen dat wij ervoor zijn.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Als de heer Middel in de discussie over de winstbestemming zo stilstaat
bij het draagvlak in de Kamer, dan klinkt dat heel mooi. Maar als hij daar
echt gevoelig voor was, dan zou hij mevrouw Schimmel hebben voorgesteld om
het amendement in te trekken en er niet meer op terug te komen. Voor de VVD-fractie
staat als een paal boven water dat nu het zwaard van Damocles boven de Wet
op de ondernemingsraden hangt. Als het amendement namelijk wordt aangenomen,
wat de VVD-fractie van harte ontraadt, dan komt de winstbestemming toch in
de wet. Dan krijgen wij verdere discussies. De heer Middel en de minister
zeiden immers ook: wij zien wel hoe het zich in de toekomst verder ontwikkelt
en dan komen wij er wel op terug. Het is zijn keuze om dat te doen. Maar voor
de VVD-fractie kan er geen sprake van zijn dat de winstbestemming met betrekking
tot de OR in welke vorm dan ook in de wet komt.De heer Middel (PvdA):Stel dat dit onderwerp zelfs in deze afgezwakte vorm in de wet komt te
staan. Betekent dit dat de VVD-fractie op grond daarvan tegen de wet zou stemmen?Mevrouw Van der Stoel (VVD):Dat sluit ik niet uit. U benadrukte dat u op alle mogelijke momenten heeft
 gezegd dat u de winstbestemming in de wet wilde hebben. Maar
de VVD heeft op alle mogelijke manieren laten weten daarvoor absoluut niet
te porren te zijn. Ik heb gesproken van "uitgesloten" of woorden van gelijke
strekking gebruikt.De heer Middel (PvdA):Het adviesrecht was voor u uitgesloten. Dus hebben wij dat ingeslikt.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Winstbestemming in de Wet op de ondernemingsraden is voor de VVD uitgesloten.
Dat heb ik een- en andermaal gezegd. U zegt dat is gedreigd met het tegen
de wet stemmen. Laat ik het op mijzelf betrekken. Het zou naar het oordeel
van de VVD-fractie oneerlijk zijn geweest als wij de discussie hadden gevoerd
en u pas bij de stemmingen in de zaal had gemerkt: verdraaid, de VVD-fractie
stemt niet mee. Wij zijn er volstrekt open over geweest. Er valt met ons niet
te praten over winstbestemming in de Wet op de ondernemingsraden.De heer Middel (PvdA):U bent daarover tot dusver ook heel "straight" geweest. U heeft gezegd
dat, als het adviesrecht over de winstbestemming in de wet komt te staan,
de VVD tegen de wet zal stemmen, is het niet hier dan is het wel aan de overkant.
Mevrouw Van Rooy sprak van "never nooit niet" als het gaat om dit punt. Maar
nu is dit punt van tafel, het adviesrecht is van tafel. Als het onderwerp
via het zeer afgezwakte informatierecht op tafel blijft liggen, stemt de VVD
dan tegen de wet? Gaat uw weerzin jegens dit onderwerp zover, is het zo'n
psychologisch punt?Mevrouw Van der Stoel (VVD):De VVD-fractie heeft een- en andermaal gezegd niets te willen met winstbestemming
in de Wet op de ondernemingsraden. Daar wijken wij in het geheel niet van
af. Ik ga niet alle argumenten weer opnieuw over tafel brengen, want wij hebben
ze uitgebreid in allerlei variaties de revue laten passeren. Er valt met ons
niet over te praten. Ik kan niet anders dan constateren dat de beantwoording
van de minister op dit punt voor de VVD-fractie een vreemde stap is. Dat zal
dus ook zeker meewegen bij de uiteindelijke standpuntbepaling over de wet.
Als je het er niet in wilt hebben, moet je ook een consequente lijn volgen
en duidelijk maken dat je afstand neemt van elke discussie die te maken heeft
met winstbestemming in de Wet op de ondernemingsraden.Mevrouw Van Rooy (CDA):Voorzitter! Mevrouw Van der Stoel meldde zojuist dat zij het eens was
met een formulering die ik gehanteerd heb. Ik hecht er echter aan om even
te stellen dat wij een duidelijk onderscheid moeten maken tussen advisering
over winstbestemming – wij zijn het met mevrouw Van der Stoel eens dat
dit nooit in de Wet op de ondernemingsraden moet komen – en het punt
waarvan hier sprake is, namelijk een ander moment voor de verschaffing van
de cijfers. Dit zijn twee toch wel verschillende zaken. Wij zijn hier ook
niet voor. Wij zullen het amendement ook niet steunen, omdat het onzes inziens
niets toevoegt. De cijfers worden thans toch al op dat moment aan de ondernemingsraden
verstrekt. Je moet nooit iets in een wet gaan regelen wanneer het niet nodig
en overbodig is en het bovendien onduidelijk is wat het betekent voor de bedrijven
die geen structuurvennootschap zijn. Ik hecht er evenwel aan om toch even
te markeren dat het om verschillende zaken gaat die volgens mij ook een verschillende
zwaarte hebben in hun effect op bedrijven, ook buitenlandse bedrijven.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! Het kan zijn dat het amendement niets toevoegt aan de wet.
Als het zo'n lege huls is, dan moet je er niet vóór stemmen.
Anders moet je met dit amendement de deur openzetten om toe te werken naar
een adviesrecht en verder in de toekomst wellicht zelfs een instemmingsrecht
voor de OR met betrekking tot de winstbestemming. Dat mag de PvdA willen en
dat mag D66 ook willen, maar daar behoeft de VVD dan nog niet in mee te gaan.
Ik laat nu heel duidelijk weten dat wij hier niet in meegaan. Of er wordt
nu een lege huls voorgesteld – dan neem je de OR en de bedrijven niet
serieus – of er wordt geprobeerd om de deur open te zetten. Als het
amendement zou worden aangenomen, kan de heer Middel zijn voet tussen de deur
zetten op weg naar verdere stappen in de toekomst, zoals adviesrecht en instemmingsrecht.
En daar is de VVD ook niet voor.De heer Middel (PvdA):Ik waag nog een allerlaatste poging. Ik respecteer uw standpunt; het gaat
mij om de consequentie ervan. Ik respecteer dat u tegen het opnemen van de
winstbestemming in de wet bent, in welke vorm dan ook. Ik constateer daarbij
een zekere allergie bij de VVD voor het woord, maar dat is uw zaak. Als er
nu toch zoiets als winstbestemming in de wetstekst komt te staan, zelfs in
deze afgezwakte vorm – u bent daartegen en dat is uw goed recht; dat
geldt ook voor het CDA – dan gaat u, in tegenstelling tot het CDA, zover
dat u het hele wetsvoorstel van tafel wilt vegen. Dat betekent dat het hele
debat in alle rondes en ook de verbeteringsvoorstellen die u hebt gedaan,
daarmee van tafel zijn vanwege een op zichzelf zeer onbeduidend voorstel van
PvdA en D66 over informatierecht met betrekking tot de winstbestemming. Dit
voorstel wordt door een paar andere fracties in dit huis gesteund. Ik begrijp
niet waarom het voor u zo belangrijk is om dit voorstel uit de wet te houden
dat u daarom de hele zaak van tafel wilt vegen.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Ik ben bijna met stomheid geslagen. Wie is er de discussie over winstbestemming
begonnen? Dat bent u geweest. Dat is uw goed recht, maar u hebt een- en andermaal
van de VVD-fractie kunnen horen dat daar met ons niet over valt te praten.
Voor ons is het uitgesloten; wij willen het daar niet over hebben. De argumenten
hiervoor ga ik nu niet nog eens herhalen. Als u het amendement van mevrouw
Schimmel en uzelf nu omschrijft als onbeduidend, dan vraag ik mij af waarom
u het überhaupt hebt ingediend. Voor ons is het van tweeën één:
óf het is een onbeduidend amendement óf u bent nu bezig met
een voet tussen de deur te zetten om toe te werken naar adviesrecht en in
de verdere toekomst mogelijk ook instemmingsrecht. Daar valt met de VVD echter
niet over te praten.De heer Middel (PvdA):Het laatste zouden wij kunnen zien naar aanleiding van de evaluatie die
wij hebben gevraagd voor over vier jaar. Dan kunnen wij beoordelen hoe bedrijven
er gebruik van maken en of het zinvol is om verder te gaan
praten over de vormgeving ervan. Het woord "onbeduidend" heb ik in relatieve
zin bedoeld. Het is goed dat u mij hierop gewezen hebt, want hier zou een
vreselijk misverstand over kunnen gaan leven. Natuurlijk is ons amendement
niet onbeduidend. Als dat zo was geweest, dan zouden wij het meteen intrekken.
Ik bedoelde onbeduidend in betrekkelijke zin. U sprak over instemmingsrecht
met een zwaar regime. Als je dat relateert aan wat het nu is, dan is dat een
veel zwakkere vorm. Ik had dus "zwakker" moeten zeggen in plaats van "onbeduidend".
Wij trekken het amendement dan ook niet in.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Als u de argumenten zo op u wilt laten inwerken en zegt dat u de opvatting
van de VVD zo waardeert dat u een zwakker of onbeduidend amendement indient,
terwijl de VVD-fractie van het begin af aan heeft gezegd dat er met haar niet
over te praten valt, dan moet u niet verbaasd zijn dat ik zeg dat dat mogelijkerwijze
consequenties heeft voor ons stemgedrag. U probeert mij iets te verwijten
dat mij absoluut niet te verwijten valt. U maakt uw keuze om zo'n amendement
over dit onderwerp te dienen.De heer Middel (PvdA):Ik wil u niets verwijten. Ik respecteer dat u tegen het amendement bent,
maar de consequentie van uw tegenstem op dit onderdeel kan ik niet vatten.
Dat verwijt ik u niet, maar ik begrijp niet dat als de VVD serieus meepraat
over medezeggenschap en over deze wetswijziging en u al meermalen heeft gezegd
dat het voor uw fractie van belang is dat die medezeggenschap vernieuwd wordt,
u dat allemaal laat schieten als het amendement op stuk nr. 60 van mevrouw
Schimmel en mij "onverhoopt" zou worden aangenomen. Ik begrijp de positie
van de CDA-fractie veel beter. Zij zegt dat zij er ook tegen is, maar dat
als de democratie in dit huis beslist dat het er toch in moet, dat voor haar
geen reden is om tegen de wet te stemmen. Dat vind ik een logische lijn.De voorzitter:Ik beschouw dit als de laatste interventie van de heer Middel op dit punt.
De tekst van deze interruptie is namelijk enigszins vergelijkbaar met andere
interrupties van zijn kant.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Er zijn door de Kamer inderdaad een aantal verbetervoorstellen gedaan,
evenals door het kabinet. Het zou ons een lief ding waard zijn als die verbeteringen
er ook in komen. Wat wij gaan bekijken is of deze verbeteringen opwegen tegen
iets dat wij absoluut niet willen. Dat wist de heer Middel van tevoren. Als
hij het amendement dan toch indient, is dat zijn goed recht, maar dan weet
hij wat hij op het spel zet. Het zij zo.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 57 handelt over de Arbeidstijdenwet.
Het verbaast mij dat ik iedere keer weer geconfronteerd wordt met een andere
interpretatie van de motie-Hofstra. De strekking van die motie is dat men
in de WOR, omdat het niet in de Arbeidstijdenwet kon worden geregeld, een
regeling opneemt voor als men wil afwijken van de arbeidstijden en de arbeidsomstandigheden.
Wij vinden dat er aan de onderkant een personeelsvertegenwoordiging moet zijn.
Als je af wilt wijken van de arbeidstijden en arbeidsomstandigheden, zul je
de PVT moeten gebruiken. Verder leggen wij de grens op een andere plaats.
Ik heb de argumenten al zeer vaak gewisseld en ik begrijp dat het weinig zin
heeft om er verder op in te gaan. Men kan echter nog steeds kijken of de grens
niet wat hoger kan worden gelegd. Die mogelijkheid is er, maar daar kiest
het CDA blijkbaar niet voor. Wij vinden het te zwaar voor de kleinere bedrijven.Met deze wet beogen wij niet het verdwijnen van een aantal OR's. Het is
dan ook goed dat er een overgangsregeling komt, zodat de bestaande OR's de
rit af kunnen maken. Dat voorstel steunt de VVD-fractie dan ook.Voorzitter! Het lijkt mij niet eenvoudig om hier vandaag je laatste dag
te hebben. U heeft hier een geschiedenis liggen, zowel achter de ministerstafel
als op de stoel waarop u nu zit, mevrouw Van Rooy. Ik wens u veel succes in
uw loopbaan te Tilburg in het Brabantse land. Hoogstwaarschijnlijk zult u
van deze discussie ter plaatse in praktische zin veel baat kunnen hebben.
Succes!Mevrouw Schimmel (D66):Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn antwoorden. Ik was ingenomen
met het feit dat hij het artikel van prof. Rood aanhaalde in het tijdschrift
voor vennootschapsrechtelijke vraagstukken, waarin prof. Rood het vorige debat
juridisch analyseerde. Hij komt tot de conclusie dat wij het allemaal niet
zo goed hebben gezien en dat de ondernemingsraad wel degelijk een relatie
kan hebben met de algemene vergadering van aandeelhouders. Sterker nog, er
liggen al een aantal arresten die dat bevestigen. Daarbij gaat het nota bene
met name om het adviesrecht wat betreft statutaire wijzigingen. Daarbij adviseert
de ondernemingsraad de algemene vergadering van aandeelhouders.Destijds hebben wij een amendement ingediend over een adviesrecht inzake
winstbestemming. Juridisch gezien waren er geen bezwaren tegen dit amendement,
maar er bleken bezwaren van andere aard te zijn. Het kabinet vond dit niet
aan te bevelen vanwege investeringsoverwegingen. Ook mevrouw Van Rooy en mevrouw
Van der Stoel vonden ons amendement een brugje te ver.Wij hebben dit amendement inmiddels vervangen. Ik wil proberen aan te
tonen dat dit geen brug te ver is maar wel een stap in de goede richting.
De huidige WOR kent overigens al een adviesrecht zonder beroepsmogelijkheden.
Dit is geregeld in artikel 30 en handelt over benoeming en ontslag van bestuurders.
Kabinet en een aantal grote partijen hebben de mogelijkheid van adviesrecht
echter afgewezen.De artikelen 31a t/m 31c bieden ook mogelijkheden. Daarin wordt geregeld
dat de OR zijn taak naar behoren moet kunnen vervullen. De OR moet daartoe
beschikken over de nodige inlichtingen en gegevens. Er wordt onderscheid gemaakt
tussen incidentele inlichtingen en gegevens die bij iedere zittingsperiode
moeten verstrekt. Voor het verstrekken van de incidentele inlichtingen en
gegevens is het criterium dat de OR deze redelijkerwijs voor de vervulling
van zijn taak nodig heeft. Zij moeten worden verstrekt wanneer erom gevraagd
wordt. Aan de commissie van de OR komt hetzelfde recht toe. Kan op basis van
deze bepaling al niet gelden dat de OR voor de vaststelling de jaarrekening
mag opvragen? Voorzitter! Dit kan niet omdat het om incidentele inlichtingen
en gegevens moet gaan.In het zeer expliciete artikel 31a wordt het verschaffen van de algemene
gegevens geregeld. Dit betreft vooral de werkzaamheden en de resultaten van
de onderneming. Het gaat dan om het ter bespreking overleggen van de vastgestelde
jaarrekening en de daarmee samenhangende gegevens. Die samenhangende gegevens
omvatten onder andere de opgave van de winstbestemming.De OR heeft ook ten minste tweemaal per jaar het recht op mededelingen
omtrent de verwachtingen in het komende tijdvak, zoals mededelingen over alle
investeringen in binnen- en buitenland. Ook eventuele meerjarenplannen, -ramingen
of -begrotingen moeten aan de OR worden verstrekt, eventueel in samenvatting.Voorzitter! Is dit alles niet voldoende om het doel te bereiken, namelijk
dat men op tijd over de gegevens kan beschikken? Onduidelijk is nog wanneer
men de gegevens krijgt. Is dit op het moment dat de cijfers zijn vastgesteld,
inclusief de accountantsverklaringen en dergelijke? Of krijgt men de gegevens
op het moment dat alle besluiten al zijn genomen? Wij zouden het plezierig
vinden als de OR zijn mening over de cijfers kan geven. Met het oog daarop
hebben wij ons amendement ingediend.Voorzitter! Men kan tegenwerpen dat de OR een opening krijgt ten aanzien
van de opgave van de winstbestemming. Dat is inderdaad het geval, maar daaraan
zijn geen formele rechten verbonden. Het is ook de bedoeling dat de OR iets
te zeggen krijgt over de vrije reserveringen die van belang zijn voor de toekomst
van het bedrijf en dus voor het personeel van dat bedrijf. Ik probeer hiermee
het verwijt van mevrouw Van der Stoel, dat dit niets toevoegt aan hetgeen
er al is, te weerleggen.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Voorzitter! Mevrouw Schimmel heeft gezegd dat haar amendement een stap
in de goede richting is. Klopt mijn indruk dat zij haar ambities heeft bijgesteld
en een afgezwakt amendement heeft ingediend? Wil zij op deze manier een voet
tussen de deur houden om dit bij een volgende gelegenheid te regelen in het
kader van het adviesrecht of, zo mogelijk, het instemmingsrecht?Mevrouw Schimmel (D66):Eerst moeten wij afwachten welke uitwerking deze wet heeft. Ik verwacht
niet dat wij op korte termijn weer zullen discussiëren over de WOR, gezien
het feit dat deze discussie al ongeveer twintig jaar heeft geduurd na de eerste
inventarisatie van de praktische knelpunten. Ik kan mij niet voorstellen dat
er in de komende vier jaar weer een nieuwe Wet op de ondernemingsraden klaarligt.
Ik meen dat de minister ook tegen de heer Middel heeft gezegd dat het van
belang is om te kijken hoe de wet op dit punt gaat werken.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Maar of de wet nu over vier jaar of over tien jaar wordt geëvalueerd,
u wilt toch toewerken naar een adviesrecht of een initiatiefrecht. Een mogelijkheid
is ook om, gezien het gevoelige karakter van dit onderdeel, voor de huidige
wet op dit onderdeel te bekijken of er problemen zijn. U heeft het gevoel
dat u iets moet verbeteren in de wet, terwijl dat in de Kamer, maar ook buiten
de Kamer geen groot draagvlak heeft.Mevrouw Schimmel (D66):De grootte van de draagvlakken kan wisselen. Wij hebben ons mede gebaseerd,
afgezien van partijpolitieke overwegingen, op de aard van het artikel. In
artikel 25 worden al belangrijke financiële besluiten geregeld. Een ander
argument dat voor mijn fractie een rol heeft gespeeld, is dat de meerderheid
van de SER indertijd tot een dergelijk advies is gekomen. Er was een draagvlak
voor dat advies toen het in 1993 werd uitgebracht.Mevrouw Van der Stoel (VVD):Intussen is de discussie verdergegaan en is het nu 1997. Ik kan mij niet
voorstellen dat u niets gemerkt heeft van de weerstand die er bij bedrijven
bestaat om over dit punt te praten. Ik wijs ook nog op de internationale positie.
Er is nu vertrouwen in de economie in Nederland, maar dat ga je dan toch niet
voor zo'n punt in de waagschaal stellen?Mevrouw Schimmel (D66):Ook u is toch niet ontgaan dat dit onderwerp niet meer is toegevoegd aan
de catalogus bij artikel 25, lid 1. Het ligt dus niet meer aan het blijkbaar
voor buitenlandse investerenden bedreigende idee dat over de opgave van de
winstbestemming een afzonderlijk advies zou worden uitgebracht. Het heeft
te maken met de informatieverplichting die toch al vrij uitgebreid is geregeld
in de artikelen 31 t/m 31c. Daarnaast heb ik hierover het een en ander vernomen
van de Vereniging van medezeggenschap en van verschillende voorzitters van
ondernemingsraden, met name van grote bedrijven. Zij hebben daar toch weer
een andere kijk op dan de directies van de grote bedrijven. Het gaat dus niet
zozeer om de werking van zo'n artikel, van zo'n amendement. Verschillende
ondernemingsraden van grote bedrijven zien er wel degelijk bestaansrecht in
om wat meer invloed uit te kunnen oefenen op het financiële bedrijfsbeleid.Minister Melkert:Voorzitter! De heer Middel heeft zijn amendement op stuk nr. 59 nader
toegelicht. Ik ben hem daar erkentelijk voor. Hij weet dat ik met gemengde
gevoelens kennis had genomen van het amendement op stuk nr. 55. Ik had die
gemengde gevoelens omdat het amendement veranderingen impliceerde voor een
aantal thans bestaande ondernemingsraden. De consequentie daarvan zit inderdaad
in de noodzaak van het nu introduceren van overgangsrecht. Het is goed dat
dit amendement daartoe leidt. Er wordt ook een zekere stroomlijn aangebracht
die de wet duidelijker maakt al naar gelang de verschillen in omvang van ondernemingen
en organisaties. Alles bijeengenomen geloof ik dat het zo wel kan. Het had
ook anders gekund, zoals de regering voorstelde, maar het is niet iets waar
grote problemen uit voort zullen vloeien. Het probleem van het overgangsrecht
dat eraan vastzat, is geregeld.Dan kom ik op de evaluatie. De overgang van 35 naar 50 dient geëvalueerd
te worden. Ook het omgaan met discussies met de ondernemer over de jaarrekening
en de winst dient geëvalueerd te worden. Ongeacht de al of niet aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 60 vind ik het interessant om in de komende
jaren eens na te gaan hoe in de praktijk in het kader van de artikelen 31
en 31a wordt omgegaan met die informatievoorziening, zodat er sprake kan zijn
van volwassen medezeggenschap. Na ommekomst van zo'n evaluatie
zou er aanleiding kunnen zijn om te zeggen dat de wet hier wel of niet op
moet worden ingericht.Over het amendement op stuk nr. 60 heb ik niet veel toe te voegen aan
wat ik in mijn vorige termijn heb gezegd. Het kan, maar het hoeft niet. Het
is aan de Kamer om daarover een oordeel te geven. Tegen mevrouw Van der Stoel
wil ik nog wel één ding zeggen. Zij stelt zelf de vraag wat
dit zou toevoegen. Wat het antwoord daarop ook is, het zou toch wel heel raar
zijn als eventuele aanvaarding van dat amendement consequenties zou hebben
voor haar opstelling tegenover de wet. Dan wordt het amendement toch zeer
overschat. Ik wil het amendement ook niet onderschatten. Mevrouw Schimmel
heeft het volgens mij heel adequaat toegelicht. Maar je overschat het als
je zegt dat aanvaarding consequenties voor de wet zou hebben. Dat kan volgens
mij op geen enkele wijze worden beargumenteerd.Sprekend over die twee amendementen op de stukken nrs. 59 en 60 is het
misschien goed dat ik een nota van wijziging aankondig over enkele technische
punten die er nog in zitten. Deze zijn niet inhoudelijk, maar ter completering
van een mooi wettelijk product.Voorzitter! Over die evaluatie wil ik nog zeggen dat deze wat mij betreft
over vier jaar zou moeten plaatsvinden. Ik ben erg voor evaluaties eens in
de vier jaar. Dat geldt ook voor de Kamer en voor mij. Wij worden ook eens
in de vier jaar geëvalueerd, dus waarom deze wetten niet? Ik zeg de heer
Middel toe dat dit ook zal gebeuren op de punten die hij bepleitte.Mevrouw Van Rooy maakte terecht nog een genuanceerde opmerking naar aanleiding
van het amendement op stuk nr. 60. Ook van mijn kant wil ik zeggen dat ik
het spijtig vind dat zij deze Kamer verlaat. Ik heb haar bijdrage altijd zeer
gewaardeerd: deskundig, betrokken en vooral Europees, niet zozeer bij de discussie
over deze wet, maar in andere discussies. Wij moeten er alles aan doen om
te voorkomen dat Europese gezindheid een schaars artikel wordt in deze Kamer.
Ik spreek de hoop uit dat alle fracties zich daarvoor blijven beijveren in
de aanvulling, want in Europa ligt onze toekomst. Tilburg is hiervandaan gemeten
al in de richting van Europa.Voorzitter! Ik kom tot mijn slotwoord, dat ik gelet op de tijd uitermate
beperkt zal houden. Wij hebben in nogal wat rondes de zaak toegespitst op
een paar controversiële punten. Daar is niets op tegen. Ik heb die discussie
als productief en to the point ervaren. Maar dat mag niet de aandacht afleiden
van het feit dat wij door deze wet toch heel veel wijzigingen introduceren
in de Wet op de ondernemingsraden. Het mag toch een modernisering van een
belangrijke wet worden genoemd, ook in het kader van ons al dan niet terecht
veelbezongen poldermodel, want daar hoort zij echt in thuis. Bij het adviesrecht,
het instemmingsrecht, de arbeidsvoorwaarden, het initiatief van de ondernemingsraad,
de positie van de centrale ondernemingsraad, de aansluiting op de Arbeidstijdenwet
en de rechtspositie van allen die in het kader van de medezeggenschap in de
verschillende vormen die in de wet zitten hun werk zullen doen en een bijdrage
zullen leveren, is naar mijn oordeel een actualisering en modernisering tot
stand gebracht die in de praktijk ondernemingsraden en hun leden zal helpen
om op volwassen wijze medezeggenschap uit te oefenen en dus ook op een wijze
die bijdraagt aan de productiviteit van onze economie. Dat is ook de opvatting
van het kabinet over de betekenis van de ondernemingsraad.Ik wil de Kamer dankzeggen dat wij na een jaar of twee zover gekomen zijn.
Ik hoop niet dat het als vrijpostig wordt beschouwd, maar ik zie althans de
afrondende stemming met vertrouwen tegemoet.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Wij zijn hiermee gekomen aan het einde van de behandeling van de wijziging
van de Wet op de ondernemingsraden. Ik wens mevrouw Van Rooy veel heil en
zegen toe in Tilburg.De vergadering wordt van 19.09 uur tot 20.40 uur geschorst.Voorzitter: De Graaf 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-7085-7098.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl