Aan de orde is het spoeddebatover het ontslagrecht.
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 4058-4083

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-03-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 57, pagina 4058-4083

28-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29544Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Aan de orde is het spoeddebatover het ontslagrecht.Pagina 4058-4083
Aan de orde zijn de stemmingen over moties, ingediend tijdens het spoeddebat over het ontslagrecht, te weten: - de motie-Ulenbelt over het niet versoepelen van het ontslagrecht (Kamerstuk 29544, nr. 140); - de motie-Ulenbelt houdende afkeuring van de gekozen bewoordingen in het interview (Kamerstuk 29544, nr. 141).Pagina 4083-4083
Aan de orde zijn de stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het Europees energie- en klimaatpakket, te weten: - de motie-Jansen over het verwijderen van CO2-reducties door energie-efficiency bij elektrische apparaten uit het ETS (Kamerstuk 31209, nr. 13); - de motie-Jansen over een klimaatwet (Kamerstuk 31209, nr. 15); - de motie-Neppérus over een evenredige bijdrage van de EU in een nieuw internationaal klimaatakkoord (Kamerstuk 31209, nr. 16) en vier andere moties (de nrs. 17, 21 t/m 23)Pagina 4058-4058
Aan de orde is het spoeddebatover winstbelasting multinationalsPagina 4039-4057
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 28 februari 2008)Pagina 4083-4084
Presentatie en opening (donderdag 28 februari 2008)Pagina 4039-4039
Regeling van werkzaamhedenPagina 4057-4058

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 163 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over het ontslagrecht.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. Het plan voor de verslechtering van het ontslagrecht is door
twee partijen in de coalitie dood verklaard. Die werkelijkheid wil minister
Donner kennelijk niet aanvaarden. Hij wil niet aanvaarden dat zijn plannen
voor versoepeling van het ontslagrecht geen banen opleveren; het CPB heeft
dat voorgerekend. Hij wil niet erkennen dat de arbeidsmarkt flexibel genoeg
is, dat één miljoen mensen per jaar van baan veranderen. Hij
wil niet aanvaarden dat een grote meerderheid van de bevolking zijn plannen
voor onzekerheid afwijst.Er is een commissie ingesteld met de bedoeling om de nederlaag van de
minister te verzachten, om zijn afgang te maskeren. De minister ziet dat kennelijk
nu anders. Hij zegt dat hij de voorstellen van de commissie
voor veranderingen van het ontslagrecht wil overnemen. Hij zegt dat hij zich
niet kan voorstellen dat een arbeidsparticipatie van 80% gehaald kan
worden zonder versoepeling van het ontslagrecht. Als het ontslagrecht niet
versoepeld wordt, zou volgens de minister verder gesneden moeten worden in
de verzorgingsstaat. Daarmee zet hij zware druk op de commissie-Bakker en
op partijen. Hij zegt dat wij moeten kiezen tussen versoepeling van het ontslagrecht
en verder snijden in de verzorgingsstaat. Met zijn uitspraken in De Pers van
vanochtend probeert de minister de verslechtering van het ontslagrecht er
alsnog door te drukken. Hij stelt zich op als een knecht van de werkgevers,
die dit al heel lang op hun verlanglijstje hebben staan.De minister wijst er in zijn brief op dat de commissie-Bakker een open
opdracht heeft. Volgens mijn fractie had de commissie er helemaal niet moeten
komen, zeker niet onder het voorzitterschap van een ondernemer die in zijn
bedrijf 10.000 mensen wil ontslaan; die heeft een persoonlijk belang bij het
verslechteren van het ontslagrecht. De fracties van de PvdA en de CU hadden
moeten verhinderen dat de commissie een open opdracht kreeg. Zij hadden moeten
verhinderen dat de commissie met voorstellen voor versoepeling van het ontslagrecht
mág komen. De commissie heeft naar mijn oordeel maar één
taak: helpen om 200.000 mensen aan de slag te helpen.Natuurlijk moet het denken over het ontslagrecht niet stilstaan. Grote
groepen hebben geen ontslagbescherming. Grote groepen krijgen geen ontslagvergoeding.
Er is alle reden om het ontslagrecht te verbeteren, om te voorkomen dat er
nog meer wegwerppersoneel komt. Alle uitspraken van de minister over het ontslagrecht
hebben alleen maar geholpen om de verhoudingen tussen de werkgevers en werknemers
te verzieken. Het gezeur over het ontslagrecht levert geen banen op. Integendeel,
het gezeur verlamt het aan het werk helpen van mensen. Minister, ik heb het
hier eerder gezegd: het gaat niet om "ontslag", het gaat om "aan
de slag".Een minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet problemen oplossen.
Hij moet die niet maken. De uitspraken van minister Donner zijn een minister
van SZW onwaardig. Ik vraag de minister om zijn woorden terug te nemen en
te verklaren dat hij geen druk op de commissie-Bakker zet. Ik vraag hem om
te erkennen dat versoepeling van het ontslagrecht deze kabinetsperiode niet
aan de orde is. Minister, stop met het trekken aan een dood paard. Dat is
genant. Er is maar een keuze: inbinden. Anders moet de minister inpakken en
wegwezen.Ik heb tot slot een vraag voor de minister-president. Zal hij in deze
kabinetsperiode geen voorstellen doen tot versoepeling van het ontslagrecht?De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik zelf en veel anderen werden vanmorgen wakker naast de fractievoorzitter
van de Partij van de Arbeid, mevrouw Hamer, weliswaar op de radio.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik niet!De heer Rutte (VVD):Dan was u te laat wakker, mevrouw Halsema. Op radio 1 en op BNR Nieuwsradio was zij uitvoerig te verstaan. Ik dacht:
zij zal wel weer een of ander links succes van dit kabinet aan het uitdragen
zijn, totdat ik hoorde dat haar stem toch wel een wat andere toonhoogte had
dan bij het uitdragen van successen. Feitelijk vroeg zij als waarnemend voorzitter
van de op één na grootste coalitiefractie aan de meest senior
minister van dit kabinet, de heer Donner, de rechterhand van de minister-president,
om zich te beraden op zijn positie. Nu zei de heer Slob in een recent interview
al dat dit toch een beetje een "niksig" kabinet is. De vorige crisis
inzake het ontslagrecht, u weet wel, in november en december, is uitvoerig
geëvalueerd. Mijn eerste vraag aan de minister-president is dan ook of
het tweede etentje van de drie fractievoorzitters, de premier en de vicepremier
inmiddels is geboekt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kan mij voorstellen dat het voor u een hele ervaring was om naast mij
wakker te worden, al was het maar via de radio.De heer Rutte (VVD):Dat kunt u wel zeggen!Mevrouw Hamer (PvdA):Toch hebt u iets verkeerd verstaan. Ik heb het woord positie namelijk
niet in de mond genomen. Ik heb het gehad over het functioneren van de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in relatie tot de binding die hij hoort
te hebben met coalitiegenoten en sociale partners. Ik kan mij voorstellen
dat tussen droom en luisteren iets zit, maar u hebt ook een heel klein beetje
liggen dromen.De heer Rutte (VVD):Ik kan u zeggen dat ik onmiddellijk klaar wakker was toen ik uw stem hoorde.
Ook kan ik u zeggen dat u het woord draaien zojuist van een nieuwe betekenis
hebt voorzien. Ik dacht dat dit was voorbehouden aan het CDA. Vorige week
hebben wij drie draaiboeken van het CDA met dertig draaipunten gepresenteerd,
maar wij gaan ook eens naar de Partij van de Arbeid kijken, want die biedt
stof tot nadenken.De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. De heer Rutte is kennelijk zo gebiologeerd door dat wakker
worden met mevrouw Hamer dat hij ook geen tijd meer heeft genomen om het interview
met de heer Slob door te lezen. Die heeft niet gezegd dat het een "niksig"
kabinet was, maar dat het moest oppassen dat het geen "niksig" kabinet
werd als het zo lang over een onderwerp bleef discussiëren. Die nuance
breng ik graag aan, omdat de heer Rutte zich pijnlijk vergist, waarschijnlijk
omdat hij volstrekt onder de indruk van mevrouw Hamer was. U bent de vrouw
met de hamer tegengekomen, mijnheer Rutte.De heer Rutte (VVD):Ik heb een tegenvraag aan u, mijnheer Cramer. U zegt dat de heer Slob
niet zei dat dit een "niksig" kabinet was, maar dat dit een "niksig"
kabinet zou worden als dit soort discussies doorliepen. De discussie loopt
door! Is het kabinet hiermee volgens de definitie van de heer Slob officieel
een "niksig" kabinet? Dan weten wij dat tenminste. Ik stel het graag
vast.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik krijg eerst graag antwoord op mijn vraag. Daarna geef ik antwoord op
de vraag van de heer Rutte.De heer Rutte (VVD):O nee, ik ben het onmiddellijk met u eens dat u de heer Slob juister citeerde
dan ik. Ik dank u daarvoor en bied u mijn excuses voor het misverstand aan.
Ik vraag u wel of het klopt dat dit kabinet nu officieel een "niksig"
kabinet is, nu de discussie over het ontslagrecht doorloopt. Volgens mij loopt
die door, gelet op dit debat en gelet ook op de aanwezigheid van de minister-president
en de gezellige sfeer in vak K.De heer Cramer (ChristenUnie):De heer Rutte stelt een interessante vraag aan mij. Wij hebben niet gevraagd
om dit debat; dat heeft hij gedaan. Hij laat de discussie dus doorlopen; wij
hebben dat niet gedaan. De heer Rutte rept van een gezellige sfeer, maar ik
neem aan dat zij op dit moment overleggen over de vraag hoe zij 200.000 mensen
aan het werk kunnen krijgen.De heer Rutte (VVD):Mijnheer Cramer, nog even. Wij wilden geen debat.De voorzitter:Mijnheer Rutte, mocht u nog meer vragen voor de heer Cramer hebben, dan
stel ik voor dat u die in zijn termijn stelt.De heer Rutte (VVD):Ik popel.De voorzitter:Dat zal wel.De heer Rutte (VVD):Ik ga door met mijn verhaal.De voorzitter:Dat lijkt mij goed.De heer Rutte (VVD):Zo'n interview geeft vaak een psychologisch doorkijkje. Dat is interessant
en aardig om van zo iemand te weten. Wat staat er namelijk? Het hele kabinet
kreeg een bouwplaat van het Binnenhof toen de vorige voorzitter van de Eerste
Kamer afscheid nam. Alleen CDA'er Piet Hein Donner heeft die bouwplaat in
elkaar gezet. De heer Slob zegt: maquettes bouwen is een liefhebberij van
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hij zegt: "Als je even
helemaal eruit wilt zijn, is het ideaal om een stukje te knippen, even te
plakken en dan weer door te gaan met de dossiers." Tja, zo gaan die dingen.Wij praten vandaag natuurlijk wel over serieuze zaken. Deze versoepeling
van het ontslagrecht raakt aan het aan de slag krijgen van 200.000 mensen.
Op dit moment staan in Nederland veel mensen aan de kant die met een versoepeling
van het ontslagrecht een baan zouden kunnen krijgen. Wij weten dat de arbeidsmarkt
op dit moment vastloopt. In de zorg, maar ook in het bedrijfsleven worden
veel vacatures niet of kunnen niet vervuld worden vanwege het starre ontslagrecht
in Nederland. Dat begint langzamerhand onze economische groei in serieuze
zin te raken.De belangrijkste vraag in dit debat is of de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid de voorzitter van de commissie die moet kijken naar de
arbeidsmarkt, heeft willen beïnvloeden. Als ik het interview erbij pak,
lijkt mij dat zonneklaar. Op de vraag: acht u het onwaarschijnlijk dat de
commissie een manier verzint om genoeg mensen aan het werk te krijgen en het
ontslagrecht helemaal buiten beschouwing te laten, antwoordt de minister:
dat lijkt mij zeer onwaarschijnlijk en ik sta er zodanig in, dat het ook onwaarschijnlijk
is. Vervolgens schrijft hij in zijn brief van vandaag aan de Kamer dat de
commissie-Bakker niet door hem is beïnvloed. "Niets is minder waar",
schrijft hij. Tja, dat is natuurlijk opvallend. Hiermee is minister Donner
niet langer een loden deur, maar een loden draaideur geworden. Hij is niet
meer zo flexibel als een loden deur, maar als een loden draaideur. Daarmee
is de laatste progressieve minister van dit kabinet – zo heeft hij zichzelf
in het interview genoemd – definitief gezwicht onder de politieke druk.De vraag is natuurlijk of de twee centrale citaten in het interview nog
steeds staan. Volgens het eerste citaat moeten kabinet en coalitiepartijen
eventuele voorstellen van de commissie-Bakker voor versoepeling van het ontslagrecht
ook overnemen. Daarnaast is het de vraag of de minister het nog steeds onwaarschijnlijk
acht dat de commissie een manier verzint om genoeg mensen aan het werk te
krijgen en het ontslagrecht daarbij buiten beschouwing te laten.De treurige conclusie is dat de fracties van het CDA, de PvdA en de ChristenUnie
hun onderlinge problemen belangrijker vinden dan het oplossen van de problemen
van het land. Hiermee is dit kabinet definitief een kabinet in ontbinding.
Bij een lichaam weet je ongeveer hoe lang zo'n ontbinding duurt. Hiernaar
is studie gedaan en hierover is veel empirische kennis opgedaan. Bij een kabinet
weten wij dat nog niet. Het zal interessant zijn om te zien hoe lang deze
ontbinding gaat duren. In de tussentijd schuift dit kabinet alles voor zich
uit, alle grote vraagstukken van filebestrijding, van immigratie en integratie
en van veiligheid. Het weet de hardwerkende Nederlander keihard te raken in
de portemonnee door de overheidsuitgaven met 10 mld. te verhogen en de belastingen
met 7 mld.In grapjes zit soms ook wel een kern van waarheid. Ik kijk nog eens naar
het interview. Wat blijkt? De heren Donner en Bos plagen elkaar wel eens een
klein beetje. Bos doet ook wel eens een plagerijtje terug in de richting van
de heer Donner. "Als we samen oplopen naar de Tweede Kamer", zegt
Donner, "doe ik voorstellen waarvan ik zeker weet dat hij het er helemaal
niet mee eens is. Bos neemt dat goed op en kan mij zeker terugplagen. Dan
zegt hij: Zullen we maar helemaal níks doen?". Tja, dat is precies
mijn kwalificatie van dit kabinet. Dit kabinet doet helemaal niets, behalve...
Voor de laatste keer verwijs ik naar het interview met de heer Donner. Hij
blijkt aan een nieuwe maquette te werken: de Mont Saint Michel, dat rotsachtige
eiland voor de kust van Normandië. Nou wil het feit dat de zee rond deze
rots inmiddels definitief is drooggevallen. Men is bezig een kanaal te graven
om ervoor te zorgen dat daar ook in de toekomst nog een beetje water is.Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en van de minister-president.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Zullen wij maar helemaal niks doen? Dat zegt minister Bos
tegen minister Donner als zij samen oplopen naar de Tweede Kamer, aldus het
gewraakte interview in De Pers. Niks doen om de AOW betaalbaar te houden.
Niks voor de starters op de woningmarkt. Niks voor de outsiders op de arbeidsmarkt.
Dus ook niks aan het ontslagrecht. Een niksig kabinet met een niksig beleid:
niks. Een regeerakkoord dat niet af was, een 100 dagentoer die de gaatjes
moest vullen en een prospectus met shiny, happy people. En heel
veel gekibbel, dat volgens mevrouw Hamer passend is bij een net getrouwd stel.
Word eens wakker! Niet alleen: maak Rutte wakker; word eens wakker! Uw wittebroodsweken
zijn allang voorbij. De commissie-Bakker is ingezet als een soort van huwelijksbemiddelaar,
maar wie bepaalt de spelregels van deze commissie? Dat is mijn eerste vraag.
Is dat mevrouw Jongerius, is dat mevrouw Hamer, of is dat misschien de minister
die de commissie heeft ingesteld? Graag ontvang ik hierop een helder antwoord.Minister Donner zegt in de krant: wij zitten met grote problemen als wij
niets doen. Inderdaad, wij maken ons grote zorgen. Terwijl Donner en Bos samen
oplopen, worden zij ingehaald. Zij worden ingehaald door de rechters: kantonrechters,
die het nu maar zelf gaan doen en zelf met nieuwe formules voor ontslag komen.
Zij worden ook ingehaald door Duitsland, Engeland en Frankrijk, die wel aan
het hervormen zijn. Zo raken wij steeds verder achterop in een veranderende
wereld, zegt minister Donner. Een niksige, lege agenda, uit angst voor de
SP en uit angst voor een vol Museumplein. Een PvdA die "houden wat wij
hebben" tot beleid heeft verheven. Stilstand dus. Doe eens wat! Doe eens
wat, zeg ik tegen het kabinet.Wat is uw positie, vraag ik de minister-president, nu uw minister niet
alleen zijn hart heeft gelucht over het ontslagrecht, maar iets veel fundamentelers
zegt over uw vierde kabinet. Ik citeer: "Dat is anders dan in het huidige
kabinet, dat meer bezig is met de vraag wat nu de richting is voor de toekomst."
Dit is een uitruilkabinet. Het is zoekende naar de richting voor de toekomst.
Wat is nu die richting voor de toekomst, vraag ik mij met minister Donner
af. Wat is die richting voor de toekomst, vraag ik de premier. Is dat: langer
doorwerken, zoals ik lees? Is dat: een leven lang leren, zoals ik ook lees?
Is dat omscholing rond je 50ste? Prima. Kom dan met voorstellen!Terugkomend op het ontslagrecht: Donner pakt de handschoen op en D66 steunt
hem daarin. Hij durft de strijd met de PvdA, de bonden en de SP aan. Hij neemt
het op voor de outsiders op de arbeidsmarkt. Hij zegt: 200.000 banen in dit
land zijn onmogelijk zonder modernisering van het ontslagrecht. Aan Donner
vraag ik: herhaal dit, nu, vandaag. Premier, u bent volgens uw minister zoekende
naar de toekomt. Dramatischer kan het niet. Wat doet u, premier? Pakt u die
handschoen ook op? Hoe houdt u deze ontevreden minister aan boord?Donner is het CDA, het CDA is Donner, punt uit. Toch? De PvdA is klaar
met deze minister; wij hebben het gehoord. Donner moet zich beraden op zijn
positie. Aan u de keuze, premier. Wat doet u? Wat doet u, vraag ik ook aan
het CDA. Wij missen helaas collega Van Geel vandaag alweer. Donner is het
CDA, het CDA is Donner: staat het CDA pal voor deze minister, of laat de partij
hem eindeloos wandelen met Bos? Ik kan mij niet voorstellen dat deze minister
zich zo het bos laat insturen.Er is nog een optie: onderhandel met ons. Onderhandel met de oppositie.
Minister Donner, u hebt het CDA, de VVD, D66 en de SGP. GroenLinks heeft zijn
eigen ideeën. Wie weet zullen vandaag anderen zich uitspreken. Ik ruik
een meerderheid. Samen!Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Het "o"-woord is gevallen. Dat is de open zenuw
van dit kabinet. Zoals ik het vanmorgen bij mevrouw Hamer op de radio beluisterde,
is het inmiddels ook de nagel aan de doodskist. GroenLinks is nooit een voorstander
geweest van de ontslagplannen van minister Donner, want deze bedienen eenzijdig
de werkgevers. Wij hebben eigen, evenwichtige voorstellen gedaan voor modernisering
van het ontslag, en wij hebben dan ook nooit enige behoefte gehad aan een
politieke massagecommissie. Met deze commissie zitten wij inmiddels opgescheept,
als resultaat van een uiterst moeizaam bevochten compromis. En wat gebeurt
er? De commissie is goed en wel aan het werk en, hupsakee, er is weer ruzie
in de coalitie. Minister Donner speelt in het interview met vuur. Meteen zet
de waarnemend fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid de ontslagprocedure
van de minister in gang. Zij zegt namelijk dat de minister zich maar eens
op zijn functioneren moet gaan beraden. Mevrouw Hamer is duidelijk. Met deze
opstelling kan de minister geen goede rol vervullen in het overleg met sociale
partners en het verwezenlijken van de ambitie om 200.000 extra mensen aan
werk te helpen. Daar ging het om.Ik richt mij tot de premier. Daar zijn wij weer. Nog geen twee dagen geleden
heeft u de Kamer bezworen dat het allemaal zo lekker loopt in de coalitie,
dat er niets aan de hand is, dat het contact met de sociale partners goed
loopt en dat minister Donner voortvarend te werk gaat. Dat kun je inderdaad
wel zeggen. Met Kerstmis heeft u de ministerraad nog indringend toegesproken.
U zei dat het geruzie over het ontslagrecht een kwestie was van eens maar
nooit weer. Inmiddels is het februari. Van een vredige kerstgedachte is geen
spoor meer te bekennen. Daarom vraag ik u: luistert er wel iemand als u denkt
dat u de regie neemt? Was minister Donner wel aanwezig tijdens de ministerraad?
Er zijn suggesties gedaan over bouwplaten. Ik kan mij daar wel iets bij voorstellen.
Wij weten in ieder geval dat de heer Donner uw woorden niet echt verinnerlijkt
heeft. Ik hoor graag uw oordeel over het interview dat minister Donner heeft
gegeven en vooral over het onverholen dreigement in het interview. Als het
ontslagrecht niet versoepeld wordt, zou op de sociale voorzieningen bezuinigd
moeten worden. PvdA en ChristenUnie zouden daarvoor verantwoordelijk zijn.
Bent u het hierover eens met minister Donner? Wist u van het verschijnen van
het interview? Heeft minister Donner deze megastrategische set van tevoren
met u besproken?Voor "minister Brekebeen" heb ik eerst een klein vraagje. Klopt
het dat u het interview van tevoren wel heeft voorgelegd aan de commissie-Bakker,
maar niet aan uw coalitiegenoten? Dit gerucht bereikte ons. U bent vanzelfsprekend
niet dom. Dit betekent dat u zich terdege hebt gerealiseerd dat de lading
van het interview explosief was. Waarom heeft u het niettemin naar buiten
gebracht?In uw brief herhaalt u maar een beperkt deel van de uitspraken die u in
het interview hebt gedaan. Wil dit zeggen dat u spijt hebt van de rest van
de uitspraken die u in het interview hebt gedaan? U zei bijvoorbeeld dat alleen
door versoepeling van het ontslagrecht bezuinigingen op de verzorgingsstaat
vermeden kunnen worden en de doelstelling van 80% werkenden gehaald
kan worden. Het blijft voor mij onduidelijk. Vindt u versoepeling wel of niet
nodig? Kunt u leven met een advies waarin versoepeling van het ontslagrecht
niet is opgenomen? Als dit zo is, waarom meldt u dit niet ronduit in de brief aan de Kamer? Waarom bent u dan niet helder en beperkt u de opdracht
van de commissie? Er worden her en der wat rituele bewegingen gemaakt. U bent
niet dom. Versoepeling is weer eventjes van de baan. Hebt u dit openhartige
interview alleen willen geven om de geesten rijp te maken voor een nieuwe
bezuinigingsronde op de sociale voorzieningen?Tot slot heb ik nog een vraag aan mevrouw Hamer. U zei eerlijk gezegd
nogal wat vanochtend. U zei dat het onacceptabel is als het kabinet met voorstellen
komt voor versoepeling van het ontslagrecht en dat de minister zich maar eens
moet beraden op zijn functioneren. Welke nuances u daar verder ook in wilt
aanbrengen, voor mij is deze uitspraak helder. In de brief die wij zo-even
allemaal hebben gelezen houdt de minister er nog steeds aan vast dat het kabinet
met voorstellen voor versoepeling van het ontslagrecht kan komen. Nergens
wordt gezegd dat dit niet gebeurt. Volgens mij kan het niet anders of dit
is voor u echt onacceptabel. Toch?De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Wij zijn aanbeland in het zoveelste hoofdstuk van het gênante
gebed zonder einde van het ontslagrecht. Ik heb al eerder aangegeven dat de
PVV eigenlijk helemaal niet geassocieerd wil worden met dit rare gesteggel.
Natuurlijk maakt het huidige kabinet er een puinhoop van; het ontslagrecht
maakt dit meer dan duidelijk. Maar er zijn veel belangrijkere zaken die opgelost
moeten worden. Neem immigratie, neem de files, neem criminaliteit. Als het
ontslagrecht op hoofdlijnen nog even blijft zoals het nu is, hebben wij daar
dus weinig problemen mee.De PVV heeft wel problemen met dit linkse multicultikabinet, dat Nederland
weer een flinke stap verder naar de afgrond brengt. Wij hopen dus op snelle
verkiezingen. Alleen daarom al mag het ontslagrecht wat ons betreft een breuk
in het kabinet slaan en alleen daarom al zullen wij een eventuele motie van
wantrouwen tegen de minister steunen. Hierbij merk ik nog op dat de minister
dit zelf min of meer uitlokt door ver voor de rapportage van de commissie-Bakker
weer met dit soort uitspraken te komen.Voorzitter. Daar kan ik het bij laten.De heer Pechtold (D66):Een motie van wantrouwen is natuurlijk een heel grof middel. U zou ook
kunnen meedenken over het voorstel dat ik zojuist deed en met uw negen zetels
het CDA uiteindelijk aan een meerderheid kunnen helpen om het ontslagrecht
te versoepelen. U zegt: het gaat er ons om dat er wat verandert. Op deze manier
kunt u wat helpen veranderen. Bent u bereid mee te denken over een voorstel
om in totaal 200.000 banen te scheppen en daarin ook het ontslagrecht te betrekken?De heer Fritsma (PVV):Wij zien in versoepeling van het ontslagrecht niet het middel om die 200.000
arbeidsplaatsen te creëren. Wij opteren voor een activering van gezonde
mensen die nu in een uitkeringspositie zitten om hen in te zetten op de arbeidsmarkt
in plaats van bijvoorbeeld het openstellen van de arbeidsmarkt voor vele Polen,
waarvoor D66 opteert. Bovendien kiest de PVV, anders dan de VVD, voor het
belang van de hardwerkende Nederlander. Die is in onze visie niet gebaat bij
een versoepeling van het ontslagrecht zoals eerder besproken. Die is ook niet
gebaat bij het verlies van zijn baan aan de binnenkomende Polen. In dat geval
moet ik u teleurstellen, zo vrees ik.De heer Pechtold (D66):U spreekt over het voorstel zoals het is neergelegd. GroenLinks heeft
een eigen voorstel en wij hebben ook nog wel wat kritiek op het oorspronkelijke
voorstel-Donner. Het gaat mij nu meer om de politieke vraag. U zegt dat u
verschilt met de VVD en met D66, maar wij zijn het misschien op delen eens.
U weet hoe politiek werkt. U zou zwart-wit kunnen zeggen: wij vertrouwen het
kabinet of wij sturen het in zijn geheel weg. Als wij het CDA nu zouden aanbieden
om te gaan onderhandelen, is dat ook politiek. Ik vraag u om mee te denken
in de oppositie over de overeenkomsten en niet over de verschillen. Aangezien
ik u een muizengaatje hoor geven – u zegt: het is niet onze eerste optie –
hoop ik toch dat u daarmee het aanbod aan het CDA wilt doen om er de komende
tijd op te studeren.De heer Fritsma (PVV):Als er plannen komen, zullen wij die natuurlijk gedegen beoordelen. Dat
is logisch. Ik heb net aangegeven waarop de PVV die plannen in ieder geval
zal toetsen.De heer Rutte (VVD):Doorgaans horen wij van de PVV een wat duidelijker geluid in de Kamer.
Juist in het belang van hardwerkend Nederland en om ervoor te zorgen dat zij
naar die banen toe kunnen waar zij het beste tot hun recht komen, is het goed
om het ontslagrecht te versoepelen. Ik steun het pleidooi van collega Pechtold.
Weet u nog dat een meerderheid in de Kamer het generaal pardon afdwong? Wij
kunnen nu zo'n zelfde aanpak kiezen om ervoor te zorgen dat het kabinet wordt
gedwongen om het ontslagrecht te versoepelen. Help nu even mee.De heer Fritsma (PVV):De PVV-fractie deelt niet de arbeidsmarktvisie van de VVD-fractie. Deze
maakt het mogelijk dat iemand sneller de laan uit wordt gestuurd, waarna zijn
of haar baan wordt overgenomen door een Pool die van harte welkom wordt geheten
door de VVD-fractie. Natuurlijk zal mijn fractie meedenken over welk voorstel
dan ook. Dat is logisch. Ik heb echter net al uitgelegd waaraan de PVV-fractie
de plannen over het ontslagrecht zal toetsen.De heer Rutte (VVD):Ik zie ook wel dat muizengaatje dat collega Pechtold zojuist bij u beluisterde.
Ik ben alleen niet gewend dat u hier op muizentoontjes praat. Dat verbaast
mij zo. Ik ben van de PVV-fractie duidelijke teksten gewend; zij is voor of
tegen. Ik roep u op ons standpunt te steunen, zodat wij het kabinet het politiek
een beetje moeilijk kunnen maken. Belangrijker is dat wij dan iets kunnen
doen voor de hardwerkende Nederlander. Alle rapporten laten namelijk zien –
u moet deze toch ook gelezen hebben – dat naar het ontslagrecht en een
versoepeling daarvan moet worden gekeken teneinde deze 200.000 mensen aan
de slag te krijgen en alle vacatures te vervullen. U kunt uw ogen niet sluiten
voor die feiten. Juist de PVV-fractie zegt altijd vanuit de feiten te opereren.De heer Fritsma (PVV):Ik herhaal mijn standpunt. De door de heer Rutte genoemde hardwerkende
Nederlander is niet gebaat bij een verslechtering van het ontslagrecht. Een
verslechtering betekent dat hij sneller de laan uit gestuurd
kan worden en dat hij zijn baan ziet verdwijnen in de richting van een Pool,
die door de VVD-fractie van harte welkom wordt geheten in Nederland. De PVV-fractie
is natuurlijk een voorstander van het zo snel mogelijk aan het werk helpen
van zo veel mogelijk mensen. Het middel om dat te bereiken ligt echter niet
zozeer in hervorming van het ontslagrecht, als wel in activering van vele
gezonde bijstandsgerechtigden die nu nog niet inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt.De voorzitter:Het woord is aan de heer Cramer. Voordat hij begint vraag ik alle leden
om het een beetje rustiger te houden in de zaal en naar hem te luisteren.De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. Vanochtend stond er een lezenswaardig interview met minister
Donner in De Pers. Hierin sprak hij uit dat versoepeling van het ontslagrecht
wat hem betreft niet van de baan is. Mijn fractie betreurt het dat de minister
zich in deze bewoordingen heeft uitgelaten. De suggestie werd namelijk gewekt
dat hij het werk van de commissie-Bakker wil beïnvloeden. Wij zijn dan
ook blij dat de minister zojuist in zijn brief heeft uitgelegd dat dit niet
de bedoeling was. Daarmee is voor ons de kous af.Over de commissie-Bakker wil ik het volgende opmerken. Deze commissie
is in november jongstleden van start gegaan. Mijn fractie stond en staat nog
steeds achter de doelstellingen van de commissie. Wij willen er ten volle
aan bijdragen dat deze kabinetsperiode 200.000 mensen extra aan een baan geholpen
worden. Wij verwachten dat de commissie in juni met creatieve oplossingen
komt om deze problematiek op te lossen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat ging heel snel. U bent heel snel tevreden. Ik heb de brief van de
minister ook gelezen. Daarin houdt hij nog steeds de mogelijkheid open voor
het kabinet om met voorstellen te komen voor versoepeling van het ontslagrecht.
Ik ben benieuwd naar uw oordeel daarover.De heer Cramer (ChristenUnie):Dat is eigenlijk het vervolg van mijn tekst. Als mevrouw Halsema het goed
vindt dat ik doorga met mijn betoog, is dat direct een antwoord op haar vraag.Er zijn geen beperkingen opgelegd aan de commissie-Bakker bij de opdrachtverlening.
Mijn fractie gaat er wel van uit dat de commissieleden rekening houden met
de politieke context waarbinnen de opdracht is verleend. Daarbij moeten wij
ons realiseren dat de commissie adviseert aan het kabinet en dat het kabinet
vervolgens bepaalt wat er aan het parlement wordt gestuurd. Het kabinet weet
als geen ander hoe de discussie over het ontslagrecht hier gevoerd is, ook
vanuit de coalitie. Dat is volgens mij het antwoord op de vraag van mevrouw
Halsema.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is inderdaad een antwoord. "De minister weet als geen ander wat
de politieke context is." Dan is het natuurlijk de vraag waarom de minister
zich daar dan niet toe verhoudt. Waarom zorgt u er dan niet voor dat de opdracht
aan de commissie beperkt wordt?De heer Cramer (ChristenUnie):Mijn fractie heeft ermee ingestemd dat de commissie een ruime opdracht
kreeg om alle mogelijkheden te verkennen. Het is verstandig om daarbij de
ruimte te bieden voor creativiteit. Dat is de achtergrond geweest. Waarom
heeft de minister dit vanmorgen gezegd? Ach, ik liep vanmorgen weer hierheen
en ik dacht: het is voorjaar, de vogeltjes fluiten en dan hebben wij allemaal
wel eens wilde ideeën. Zo heb ik het interview ook maar getaxeerd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ja, dat is inderdaad ook echt de indruk die de minister op dit moment
wekt.De heer Cramer (ChristenUnie):Daarom kon ik mij niet aan die indruk onttrekken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp het. Ik denk ook aan de lente als ik de minister zie.Eerlijk gezegd blijft het toch een gekke zaak. U vindt dat de commissie
creatief moet kunnen zijn. Als zij werkelijk creatief is, straft u het daarna
genadeloos af. Wat de commissie mag, is een beetje fröbelen.De heer Cramer (ChristenUnie):Hoe bedoelt u?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als de commissie haar taak serieus neemt en met voorstellen voor versoepeling
van het ontslagrecht komt, dan zult u direct zeggen: "njet", dat
mag niet. Dat is toch duidelijk. Dus dan blijft de vraag openstaan: waarom
doet u aan werkverschaffing voor een commissie, als het toch niet mag leiden
tot een serieus voorstel?De heer Cramer (ChristenUnie):Mevrouw Halsema gebruikt nu een cirkelredenering. De commissie is begonnen
aan haar opdracht uitgaande van de patstelling die rondom het ontslagrecht
is ontstaan. Nadat er bijna het gehele jaar 2007 over het ontslagrecht was
gesproken en er voortdurend werd rondgeschaatst langs hetzelfde thema, was
het duidelijk dat wij er op die manier niet uit zouden komen. Daarom heeft
de fractie van de ChristenUnie ingestemd met een commissie die plannen gaat
ontwikkelen om 200.000 mensen aan het werk te helpen. Dat was de doelstelling
van het kabinet en daar heeft de fractie van de ChristenUnie "ja"
tegen gezegd. Er moet opgehouden worden met voortdurend rondschaatsen in hetzelfde
kringetje. Wij moeten uit dat kringetje stappen en ervoor gaan zorgen dat
die 200.000 mensen aan het werk komen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voor de heer Cramer zullen voorstellen van het kabinet over versoepeling
van het ontslagrecht dus niet acceptabel zijn? Dat klopt toch?De heer Cramer (ChristenUnie):Dat is voor ons moeilijk verteerbaar. Daar is mijn fractie duidelijk in
geweest.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Pardon. Moeilijk verteerbaar? Dat is iets anders. Eten is soms moeilijk
verteerbaar, maar dan eet je het wel op. Dat is toch iets anders dan "onacceptabel".
Als het onacceptabel is, eet je het niet op. Wat is het nu: gaat de heer Cramer
het met moeite slikken, of vindt hij het onacceptabel?De heer Cramer (ChristenUnie):De fractie van de ChristenUnie is glashelder geweest in haar standpunt
over de discussie die de heer Donner met de partners heeft
gevoerd en over de uitkomst van dat debat. Dit heeft niet geleid tot een oplossing
van de kwestie van de versoepeling van het ontslagrecht. De fractie van de
ChristenUnie heeft wel de nek uitgestoken en ook aan die discussie bijgedragen.
Dit blijkt wel uit het feit dat wij mee willen denken over een vereenvoudiging
van het ontslagrecht. Wij gaan echter niet mee in de aantasting van de positie
van de werknemer. Dat is de positie van de fractie van de ChristenUnie, en
die houden wij vast.De heer Ulenbelt (SP):De fractie van de heer Cramer heeft gezegd dat in 2007 het boek over de
versoepeling van het ontslagrecht is gesloten. Daar staat hij nog steeds achter.
Voor minister Donner is dat boek kennelijk niet gesloten. Hoe gaat de heer
Cramer hem helpen om dat boek ook gesloten te houden? Moet minister Donner,
zoals mevrouw Hamer voorstelt, de komende periode gewoon zijn mond houden
over het ontslagrecht?De heer Cramer (ChristenUnie):Wie ben ik om minister Donner te verbieden, zijn mond ergens over open
te doen? Minister Donner heeft ervoor gekozen om het interview op deze manier
te geven. Voor mij is de brief die hij vanmiddag naar de Kamer heeft gestuurd
belangrijker. Daarin schrijft hij dat de commissie voluit de ruimte krijgt
om na te denken over de plannen en dat hij zich aan die oorspronkelijke opdracht
houdt. Dat is wat mij betreft ietwat belangrijker dan wat er in de context
van het interview is gezegd.De heer Ulenbelt (SP):Als minister Donner naar aanleiding van de commissie-Bakker of op een
andere manier opnieuw met voorstellen tot versoepeling van het ontslagrecht
naar de Kamer komt, zal de heer Cramer die voorstellen dan blijven afwijzen?De heer Cramer (ChristenUnie):Laat ik het zo zeggen: het standpunt van de fractie van de ChristenUnie
is glashelder. Minister Donner weet dat. Ik ga ervan uit dat als het kabinet
met plannen naar de Kamer komt, deze plannen binnen de coalitie draagbaar
zullen zijn.De heer Rutte (VVD):Het is duidelijk dat de fractie van de ChristenUnie het moeilijk verteerbaar
vindt als er aan het ontslagrecht wordt gerommeld. Minister Donner zegt dat
die partijen die daar tegen zijn terwijl het wel nodig is, zullen moeten uitleggen
waar er in de voorzieningen gesneden kan worden, bijvoorbeeld in de verzorgingsstaat.
Dit is het alternatief dat hij neerlegt voor de versoepeling van het ontslagrecht.
Hoe weegt de heer Cramer dit feit? Het is een stevige politieke uitspraak.
Wat is het antwoord van de heer Cramer op deze opmerking van minister Donner?De heer Cramer (ChristenUnie):Deze vraag stelde minister Donner zichzelf in het interview. Ik zie die
nog niet direct beantwoord worden. De commissie-Bakker komt met een aantal
voorstellen. Deze voorstellen zal de fractie van de ChristenUnie vervolgens
gaan beoordelen.De heer Rutte (VVD):Ik probeer het nog één keer. Het is niet zo dat minister
Donner in het interview alleen zegt dat het bijna onmogelijk is om de doelstellingen
te halen zonder versoepeling van het ontslagrecht. Hij zegt ook nog dat als
het echt nodig mocht blijken, de partijen die ertegen zijn zullen moeten aangeven
waar er gesneden gaat worden. Dat is een vergaande, politieke uitspraak. Het
is ook een vergaande uitspraak binnen de coalitie, die de belangen van het
regeerakkoord overstijgt. Ik vraag de heer Cramer wat daarop zijn reactie
is. Wat is zijn politieke oordeel hierover? Wat is zijn inhoudelijke antwoord?De heer Cramer (ChristenUnie):Mijn politieke oordeel is dat het niet zo handig was van minister Donner
om het op die manier naast elkaar te zetten. Daarom ben ik blij met de brief
die hij heeft gestuurd. Daarin zet hij helder uiteen dat hij de commissie-Bakker
alle ruimte geeft om met voorstellen te komen. Hij maakt duidelijk dat, anders
dan de suggestie die hij wekte, hij niet op voorhand een richting wil geven
en wil zeggen welke kant het volgens hem op moet. Dat stond duidelijk in het
interview, maar daarvan heeft hij afstand genomen in de brief. Dat waardeer
ik.De heer Pechtold (D66):De heer Rutte maakt terecht een koppeling met het snijden in voorzieningen.
In het interview wordt echter nóg een koppeling gelegd. De heer Donner
zegt dat het niet mogelijk is om tot een arbeidsparticipatie van 80%
te komen – dat betekent 200.000 banen in deze kabinetsperiode –
zonder het voorstel van de versoepeling van het ontslagrecht. Ik heb een paar
uurtjes voor dit debat weer zo'n Donneriaanse brief gekregen. Nergens in die
brief lees ik dat hij dit terugneemt. Als hij in reactie op alle commotie
hier vandaag had willen zeggen dat er geen versoepeling van het ontslagrecht
komt, dan is daar één regel voor nodig.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik lees in de brief van minister Donner dat er 200.000 banen gerealiseerd
moeten worden binnen het coalitieakkoord en dat wij daar alle maatregelen
voor uit de kast moeten halen die wij nodig hebben. De commissie-Bakker zal
daarvoor met voorstellen komen. Het kabinet zal die voorstellen beoordelen.De heer Pechtold (D66):Voor zo'n procedureel antwoord staan wij hier vandaag niet. De heer Donner
geeft twee kanten: de mogelijkheid van bezuinigen op voorzieningen en de mogelijkheid
van het ontslagrecht. Bij dat laatste zegt hij dat het niet mogelijk is om
die banen te scheppen zonder het voorstel voor het ontslagrecht. De heer Cramer
zegt dat dit voor hem moeilijk verteerbaar is. Dat betekent een paar keer
kauwen en dan ben je er. Kan de heer Cramer helder aangeven wat zijn positie
is? In 2007 gaf hij bij monde van zijn fractievoorzitter aan dat het boek
dicht is. Het boek is hartstikke open. Gelukkig maar, want die mensen moeten
een baan krijgen.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik ken het standpunt van de heer Pechtold hierover. Dat je een paar keer
moet kauwen, geldt in de politiek altijd. Wij zullen kauwen op de voorstellen
van de commissie-Bakker. Wij debatteren hier niet zozeer alleen over het interview,
als wel vooral over de brief die de minister in functie aan de Kamer heeft
geschreven. In die brief staat dat hij volledig achter de oorspronkelijke
opdracht staat. De coalitie is er achter gaan staan. Wij wachten de voorstellen
van de commissie-Bakker af.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. De heer Rutte had gisterochtend ook met mij wakker kunnen
worden.De heer Rutte (VVD):Dat heb ik gedaan!Mevrouw Hamer (PvdA):Dan hebt u mij horen zeggen dat ik ervan uitga en dat de PvdA daarop ook
zal inzetten dat dit een kabinet wordt dat staat voor de werknemers in dit
land, dat staat voor een goede rechtspositie van werknemers in dit land, dat
ervoor staat dat mensen hun vak goed kunnen uitoefenen, en dat staat voor
de kwaliteit van wat die professionals kunnen bieden, waarbij alle burgers
belang hebben.In het interview in De Ochtenden heb ik de minister van Sociale Zaken
geprezen voor de voorstellen die nu al in beweging zijn. Het gaat dan om de
loonkostensubsidie, de participatiebanen en de brugbanen.De heer Rutte (VVD):In het interview zei mevrouw Hamer dat in een net aangevangen relatie
men even moet wennen aan elkaar. Waar komt de tandenborstel te staan, hoe
wil je je ontbijt hebben...Mevrouw Hamer (PvdA):U hebt er wat van opgestoken.De heer Rutte (VVD):Ik heb het goed beluisterd, want zoiets interesseert mij natuurlijk dubbel.U zei: het aardige van deze coalitie is dat wij door die fase heen zijn
en dat wij nu echt gaan bouwen. Vanmorgen hebt u als voorzitter van de op
een na grootste regeringsfractie tegen de minister van Sociale Zaken gezegd:
u moet zich gaan beraden. In een uitgetikte tekst van BNR Nieuwsradio hebt
u erbij gezegd: op uw positie. U ontkent dat nu en ik laat het in het midden.
Deze uitspraak is loodzwaar, zeker als de tandenborstels blijkbaar inmiddels
op de goede plek stonden.Mevrouw Hamer (PvdA):Of je bent toch nog in een fase waarin je nog even kijkt waar die tandenborstel
precies ligt. Blijkbaar helpt het een handje, dus dat is voor u ook een goede
oefening.De heer Rutte (VVD):Als de tandenborstel niet op de goede plek ligt, gaat u dus onmiddellijk
naar een advocaat om echtscheiding aan te vragen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat heb ik helemaal niet gedaan. Dat hebt u mij vanochtend ook niet op
de radio horen zeggen. Misschien is het goed om nu u helemaal wakker bent
en de anderen er ook bij zijn, het gewoon nog maar eens eventjes te herhalen.
Het stond overigens wel in het teken van het interview dat ik gisteren heb
gegeven. Ik was vanochtend inderdaad zwaar teleurgesteld over het interview
in De Pers. Dat wil ik best toegeven.Ik heb vanochtend op de radio drie dingen gezegd. Ik wil dat dit kabinet
een positief beeld krijgt. Dat krijgt het niet als wij welles-nietesspelletjes
spelen. Dat heb ik gezegd. Het tweede wat ik heb gezegd, is dat ik vind dat
een minister van Sociale Zaken, die opdrachtgever is van de commissie-Bakker,
geen hypotheek moet leggen op die opdracht, aangezien het kabinet ervoor heeft
gekozen die commissie alle opties te laten onderzoeken. Ik vond dat in het
interview de suggestie zat dat hij wel degelijk een hypotheek neerlegde, aangezien
hij in dat interview aangaf – ik meen dat mevrouw Halsema dat zojuist
heeft geciteerd – wat hij zich allemaal niet kon voorstellen. Daarmee
werd naar mijn gevoel een hypotheek gelegd.Ik heb nog een derde ding gezegd en dat ging over het functioneren van
een minister van Sociale Zaken, in het bijzonder dat van deze minister van
Sociale Zaken. Een minister van Sociale Zaken moet sociale partners kunnen
binden. Dat zijn werkgevers en werknemers. Bovendien moet hij alle coalitiepartijen
kunnen binden. Dat deze minister werkgevers kan binden, lijdt geen twijfel,
maar ik vind – dat is wat ik op de radio heb gezegd en wat ik hier vandaag
rustig voor u herhaal – dat de minister van Sociale Zaken ook werknemersorganisaties
moet kunnen binden. Daarom vond ik de timing van het interview buitengewoon
ongelukkig. Ik had dus drie reden om er ongelukkig mee te zijn.De heer Rutte (VVD):U heeft zelf ook een gigantische hypotheek gelegd op deze commissie. U
heeft zelf in feite rechtstreeks contact gehad, via de media, met de voorzitter
van de commissie. De heer Donner zegt dat het hem ondenkbaar lijkt dat het
ontslagrecht er niet in zit, maar u hebt gezegd dat u het ondenkbaar vindt
dat het er wel in zit, aangezien daar geen politiek draagvlak voor zou zijn.
Dat hebt u gezegd. Wat de heer Donner niet mag, mag u blijkbaar wel, namelijk
opdrachten geven aan die commissie.Mevrouw Hamer (PvdA):Toen ik die uitspraak deed, was ik woordvoerder, inmiddels ben ik ook
waarnemend fractievoorzitter, van de PvdA. Ik vind dat onderscheiden rollen.
Ik vind echt dat een fractievoorzitter of een woordvoerder een andere rol
heeft dan een minister van Sociale Zaken. De minister van Sociale Zaken heeft
de opdracht gegeven. Ik heb dat nooit bestreden. Ik heb een heel debat met
de heer Pechtold gehad over de open formulering van de opdracht aan de commissie.
Ik heb die ondersteund en die ondersteun ik nog steeds. Ik heb, in antwoord
op vragen van de heer Pechtold en van uw collega Nicolaï, wel steeds
het standpunt van de fractie van de PvdA naar voren gebracht. Ik neem aan
dat ik in dit land, waarin sprake mag zijn van dualisme, hier als woordvoerder
of als waarnemend fractievoorzitter, het standpunt van de PvdA mag neerleggen.
Die mogelijkheid gaat u mij toch niet ontnemen?De heer Rutte (VVD):Mevrouw Hamer, ik heb nieuws voor u. U behoort op dit moment tot de top
van deze coalitie. U bent onlangs zelfs aanwezig geweest bij een etentje,
ik meen in het Catshuis of in een ander zaakje, waar u met de andere fractievoorzitters
en de top van het kabinet mocht vergaderen. Nu is het van tweeën een:
ofwel u zegt vanmiddag dat de PvdA, althans bij monde van deze fractievoorzitter,
geen hard standpunt meer inneemt over wel of geen versoepeling van het ontslagrecht,
omdat zij de commissie niet wil belasten met een soort vooropgezette uitkomst,
ofwel u houdt daar wel aan vast. Ik wil graag van u weten wat het is. Zegt
u: ja, het is denkbaar dat zij toch iets gaan doen met het ontslagrecht? Omdat
u nu niets vast wilt leggen, aangezien u dat Donner ook verwijt. Of zegt u:
nee, wat mij betreft is dat uitgesloten?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik snap wel dat u mij die vraag stelt, want u wilt mij
in uw tunnel laten lopen. Maar ik loop niet in uw tunnel.De heer Rutte (VVD):Het is ook uw eigen tunnel! Die heeft u ook neergelegd.Mevrouw Hamer (PvdA):Nee. Het is vrij helder. De commissie-Bakker heeft een open opdracht gekregen.
De heer Pechtold heeft mij op 22 november gevraagd of die commissie over
alles na mocht denken. Ik heb daar volgens mij op geantwoord – ik zie
dat de heer Pechtold de letterlijk tekst heeft; hij gaat mij dus helpen op
dit punt – dat iedereen over alles mag nadenken. Dat vind ik nog steeds.
Ik heb daarna op een vraag van de heer Pechtold de positie van de fractie
van de PvdA aangegeven. Die is volgens mij voor heel Nederland klip en klaar,
ook voor u, lijkt mij. Vanochtend heb ik de minister van Sociale Zaken aangesproken
op zijn rol als opdrachtgever van die commissie. Ik meen niet dat wij hier
als Kamerleden opdrachtgever zijn van welke commissie dan ook. Op dat punt
maak ik dus echt onderscheid.De heer Rutte (VVD):Het lijkt mij ook voor de Handelingen van dit debat goed dat mevrouw Hamer
nog eens duidelijk maakt waar de fractie van de Partij van de Arbeid onder
haar leiderschap staat. Is het voor haar acceptabel en denkbaar dat het kabinet
komt met voorstellen tot versoepeling van het ontslagrecht?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik zeg dan precies hetzelfde als ik op 22 november 2007 heb gezegd,
dat ik mij niet kan voorstellen – ik meen dat ik de heer Bos erbij heb
gehaald – dat iemand mij kan overtuigen van het nut en de noodzaak van
het versoepelen van het ontslagrecht. Dat standpunt heb ik nog steeds, maar
ik zeg er ook bij dat ik heb ingestemd met de open opdracht aan de commissie.
Ik heb heel veel vertrouwen in de commissie-Bakker. Overigens heb ik de heer
Bakker nog nooit gesproken, maar ik heb niettemin veel vertrouwen in hem.
Wij zullen zien waar de commissie mee komt. Dat zal worden doorgeleid naar
het kabinet en dan hebben wij hier een debat.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Tsja, hier zal wel heel innig coalitieoverleg aan vooraf zijn gegaan of
u moet vanochtend een enorm ochtendhumeur hebben gehad. U zei het vanmorgen
namelijk heel helder. Behalve dat u zei: Donner kiest voor een werkgeversagenda,
hij speelt een spelletje, hij gooit olie op het vuur, zei u ook: het is onacceptabel
als het kabinet alsnog met voorstellen komt voor versoepeling van het ontslagrecht.
Staat u achter die woorden of niet?Mevrouw Hamer (PvdA):Volgens mij heb ik het woord onacceptabel echt niet gebruikt vanmorgen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit is een letterlijk citaat.Mevrouw Hamer (PvdA):Goed, dan zullen wij samen nog een keer de uitzending naluisteren. Ik
zal het heel helder zeggen. De Partij van de Arbeid is niet voor versoepeling
van het ontslagrecht. Dat zijn we niet en dat zijn we ook nooit geweest. Wij
hebben een open opdracht aan de commissie verstrekt. Ik had vanochtend precies
hetzelfde humeur als ik nu heb. Ik ben nu misschien ietsje vrolijker want
ik heb een brief. Past u maar op dat mijn humeur niet weer overslaat.Ik heb drie dingen gezegd en die heb ik hier zojuist herhaald. Wij blijven
wat mij betreft geen welles-nietesspelletje spelen over het ontslagrecht.
De commissie is aan de slag. In de tussentijd moeten wij ervoor zorgen dat
die mensen aan het werk komen. Dit hoeft mijns inziens niet op de commissie-Bakker
te wachten. Ik wil dat de minister van Sociale Zaken geen hypotheek legt op
het werk van de commissie-Bakker. Ik wil dat de minister van Sociale Zaken
binding heeft met zowel de werkgevers- als de werknemersorganisaties. Dit
heb ik vanochtend gezegd en dat herhaal ik hier.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Er is toch iets heel geks aan de hand. Het is toch het een of het ander?
U bent vanmorgen enorm uit uw slof geschoten tegen de minister. Als ik het
goed begrijp, heeft u nu nog wel moeite met een paar krachttermen van de minister,
maar onderschrijft u eigenlijk wat hij zegt, namelijk dat de commissie een
open opdracht heeft en dat het wel degelijk kan voorkomen dat er voorstellen
worden gedaan voor versoepeling van het ontslagrecht. Wat is het nu? Het kan
dan nog zijn dat u positie inneemt, maar al die kwaadheid van vanmorgen is
helemaal verdwenen. Die bent u nu kwijt. Eigenlijk onderschrijft u, zij het
in iets andere woorden, de lijn van de minister. Dus of u was vanmorgen de
kluts kwijt, of u bent hem nu kwijt.Mevrouw Hamer (PvdA):Nee hoor. Ik heb in de tussentijd een brief ontvangen en overigens ook
met de minister gesproken. Dat is toch niet zo gek.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben heel benieuwd wat u daarin hebt gelezen wat wij blijkbaar niet
hebben gezien.Mevrouw Hamer (PvdA):Hier staat het "In de reacties op het interview van heden klinkt
de vrees door" – ik heb zo'n idee dat dit onder andere op mij slaat – "dat
ik daarmee het werk van de commissie Bakker heb willen beïnvloeden en
een hypotheek heb willen leggen op de besprekingen. Niets is minder waar,
(...)." Dat schrijft de minister. Als ik nu zeg dat het mijn tweede punt
is dat ik van mening ben dat de minister van Sociale Zaken een neutrale opdracht
moet geven en geen hypotheek mag leggen op de discussie, heb ik hier toch
gewoon het antwoord? Ik ben niet gewend om boos te blijven als iemand zegt:
ik heb blijkbaar een verkeerde indruk gewekt, excuus, ik heb het anders bedoeld.
In die zin ben ik een deel van mijn boosheid kwijt, daar hebt u gelijk in.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is het punt niet. U wilt helemaal niet dat er een neutrale opdracht
ligt. U hebt er zelf al lang een hypotheek op gelegd, wat u ook nog eens erkend
hebt tegenover de heer Rutte, omdat u ook zelf met de commissie bent gaan
praten.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb helemaal niet met de commissie gesproken. Hoe komt u daarbij? Ik
heb de heer Bakker nog nooit gezien. Waarom verzint u dat allemaal?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Oké, dan neem ik dat terug. Wat overblijft, is dat het over een
heel andere passage in de brief gaat. Het gaat er helemaal niet om of de commissie wordt beïnvloed of niet, maar dat de minister
in de brief exact herhaalt wat hij ook in het interview heeft gezegd: dat
het goed kan zijn dat de commissie met voorstellen komt voor het ontslag;
het kan ook zijn dat de commissie niet met voorstellen komt, maar dan is het
aan het kabinet om over de adviezen van de commissie te beslissen. Het is
dus heel goed mogelijk dat het kabinet met voorstellen komt om het ontslagrecht
te versoepelen, en daarvan zei u vanmorgen dat het onacceptabel was. Welnu,
vindt u dat nog steeds onacceptabel, of niet?Mevrouw Hamer (PvdA):In de brief staat heel duidelijk dat het mógelijk is dat de commissie
ook komt of niet komt met voorstellen voor het ontslagrecht. Voor mijn fractie
is het natuurlijk wel belangrijk dat de minister van Sociale Zaken erkent
dat de commissie ook met heel andere voorstellen kan komen. Ik heb de brief
zo gelezen, we gaan zo horen of dat juist was. Is het waar dat de minister
van Sociale Zaken niet doet wat ik dacht in het interview te lezen, in de
zin die u zojuist citeerde, namelijk dat hij vindt dat de commissie dan slecht
werk heeft geleverd? Of accepteert hij gewoon dat de commissie ook kan komen
met een stuk zonder voorstellen voor het ontslagrecht, maar wel met oplossingen
voor die 200.000 banen? Dat vond ik heel belangrijk. Voor de rest blijft alles
staan wat ik in antwoord op de heer Pechtold heb gezegd op 22 november.
Ik vind het belangrijk dat het kabinet gaat staan voor de werknemers. Gisteren
heb ik in De Ochtenden gezegd dat ik veel dingen zie gebeuren. Ik ben heel
blij dat er vóór de commissie-Bakker een voorstel naar de Kamer
komt over loonkostensubsidies. Ik wil niet dat het verder wordt verpest door
een welles-nietesspelletje over het ontslagrecht. In de brief van de minister
lees ik dat dit welles-nietesspelletje nu over is, dat we gewoon zullen wachten
op de commissie-Bakker. U kent het standpunt van de PvdA, u kent ook het standpunt
van de ChristenUnie. De commissie-Bakker zal met voorstellen komen.De heer Ulenbelt (SP):Toen ik u vanochtend hoorde praten, dacht ik dat er een heel grote kans
was dat we aan het eind van de dag geen minister van Sociale Zaken meer hadden,
althans niet deze. Ik vind dat u nu wel heel snel tevreden bent. Vindt u niet
dat de minister van Sociale Zaken de uitspraken, waarover u vanochtend nog
viel, hier moet intrekken? De minister zegt nu dat hij bedoelde te zeggen
wat hij vroeger ook had gezegd, maar dat staat niet in het interview, daar
staat heel wat anders: uit het interview wordt duidelijk dat, als de commissie-Bakker
met voorstellen komt om het ontslagrecht te versoepelen, de minister die wil
overnemen. Dan is het toch verstandig om tegen de minister te zeggen dat u
dat niet wilt, dat dit niet moet gebeuren, dat hij dat moet intrekken?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kan minister Donner, met zijn hele geschiedenis, natuurlijk niet gaan
verbieden om te denken dat hij tegen eventuele voorstellen van de commissie-Bakker
voor versoepeling van het ontslagrecht zou zijn; dat lijkt me een wat rare
omkering van zaken en dat ga ik iemand niet aandoen. Mij gaat het erom dat
de commissie een open opdracht heeft. Ik heb steeds gezegd dat ik heel andere
oplossingen zie voor het creëren van die 200.000 banen, dan de mensen
die nu aan het werk zijn hun zekerheid ontnemen. Daarvoor heeft u mij keer
op keer geprezen. Uit het interview van vanochtend wilde ik de suggestie weg
hebben dat de commissie slecht werk zou hebben geleverd als zij zonder voorstellen
voor de versoepeling van het ontslagrecht kwam. De minister richtte zich tot
degenen die dat hebben gedacht – en dat betrek ik maar op mezelf, evenals
op de ChristenUnie en anderen, zoals mevrouw Halsema – en maakte duidelijk
dat hij dat niet heeft willen zeggen. Hij zei dat hij het werk van de commissie-Bakker
niet heeft willen beïnvloeden, dat hij daar geen hypotheek op wilde leggen.
Voor mij is dat heel belangrijk. Als u vindt dat ik daar wel heel snel tevreden
mee ben, vind ik dat politiek niet realistisch. U kunt namelijk begrijpen
dat dit in de context van deze discussie een heel belangrijke constatering
is; anders had ik mij ook niet opgewonden.De heer Ulenbelt (SP):Ik heb u inderdaad geprezen voor het ferme standpunt dat u ten langen
leste hebt ingenomen over de versoepeling van het ontslagrecht. Die complimenten
herhaal ik graag, maar wij moeten die strijd blijven voeren. U moet de weg
blokkeren die minister Donner wil kiezen. U moet van hem verlangen dat hij
zijn uitspraken intrekt. Vanochtend is er nog een uitspraak bij gekomen. Hij
zei: het is kiezen tussen versoepelen van het ontslagrecht en snijden in de
verzorgingsstaat. Dat zijn uitspraken die u niet van een coalitiegenoot in
het kabinet kunt tolereren. U moet eisen dat de minister die intrekt. U kunt
dit niet over u heen laten gaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik laat helemaal niks over mij heen gaan. Sommige Kamerleden verwijten
mij dat ik daarover vanochtend iets op de radio heb gezegd, maar u kent mij
inmiddels beter: ik laat helemaal niks over mij heen gaan. Ik heb vanmorgen
gezegd dat ik wil dat het welles-nietesspelletje ophoudt en dat ik niet wil
dat de minister een hypotheek legt op deze discussie. Daar valt uw dreigement
wellicht ook onder, want ook dat zou de commissie kunnen beïnvloeden.
Ik heb een brief waarin de minister klip-en-klaar zegt dat hij dat niet wil,
dat niets minder waar is en dat de commissie een open opdracht heeft. Dat
heeft de minister geschreven. Ik zou het prettig vinden als hij het straks
nog zegt; dan heeft u het ook gehoord, want ik begrijp dat niet iedereen de
brief als zodanig kan interpreteren. De commissie kan dan aan de slag. Het
standpunt van de PvdA-fractie blijft wat het steeds is geweest, en niet zoals
u zei: na een hele poos. In juni viel u al bijna van uw stoel toen ik zei
dat ik tegen verslechteringen van het ontslagrecht was.Ik heb u net ook wat horen zeggen. Ik heb u horen zeggen dat de SP-fractie
voor verbeteringen in het ontslagrecht is, als die mogelijk zijn. Dat lijkt
mij ook een belangrijke uitspraak. Dat recht gaat u mij toch niet ontnemen.
Ik begrijp niet wat u mij verwijt.De heer Ulenbelt (SP):Het verbaast mij dat het u verbaast dat de SP-fractie niet voor verbeteringen
zou zijn. Daar is mijn partij zowat voor opgericht.Mevrouw Hamer (PvdA):Legt u mij dan nog eens uit waarom u dat wel mag zeggen en ik niet.De heer Ulenbelt (SP):Als u zegt dat u voor verbeteringen bent, ben ik het met u eens. Hulde.
De brief van de minister is eigenlijk een aanvulling op zijn interview. Vanochtend viel u over een aantal uitspraken, waarvan u vond dat
zij niet konden. U bent dan toch niet tevreden met een aanvulling op het interview?
U moet terug naar de tekst van het interview, waar u zo over viel, en alsnog
hier vragen of de minister zijn uitspraken terugneemt.Mevrouw Hamer (PvdA):Volgens mij is de brief geen aanvulling op het interview. De minister
geeft aan wat hij in het interview heeft willen zeggen en dat anderen daar
blijkbaar iets anders gelezen hebben. Een van die anderen ben ik. Ik maak
daarvan geen geheim. Hij zegt nu hoe ik het wel had moeten lezen en dat is
voor mij heel belangrijk.De voorzitter:Mijnheer Ulenbelt, dit zou uw vierde keer worden, en dat doe ik niet.
Ik heb de interrupties geteld; wij kunnen hier echt wel tot vier tellen. Het
woord is aan de heer Pechtold.De heer Pechtold (D66):Het is opvallend dat het kortetermijngeheugen van mevrouw Hamer slechter
is dan haar langetermijngeheugen. Op 22 november zei zij inderdaad, zonder
beperking: het denken bij de PvdA staat niet stil, ik wil niemand beperken
in zijn denken. De PvdA gaf daarmee toen dus de ruimte om het ontslagrecht
in de voorstellen op te nemen. De politieke vraag is of zij dadelijk een kabinet
dat met zo'n voorstel komt, blokkeert als het CDA op andere manieren een meerderheid
zoekt.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is een wel heel hypothetische vraag...De heer Pechtold (D66):Zal ik de vraag toelichten?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee hoor. De vraag is mij wel duidelijk, maar de heer Pechtold kan niet
verwachten dat ik antwoord op een vraag die uitgaat van zo veel premissen.
Het is duidelijk welke weg wij zullen gaan. Ten eerste is het sinds vandaag
helder dat er geen hypotheek ligt van de minister van Sociale Zaken op de
opdracht van de commissie-Bakker. Ten tweede wachten wij nu tot juni op de
voorstellen van die commissie. Ten derde zal de Kamer tot die tijd heel veel
voorstellen behandelen om mensen aan de slag te helpen, onder andere via loonkostensubsidies,
participatiebanen en brugbanen. Een punt waarop ik de collega van de heer
Pechtold, mevrouw Koşer Kaya, wellicht mee kan krijgen, is het ervoor
zorgen dat vrouwen van hun deeltijdbanen afkomen. Ik zie haar al knikken.
Dat gaan wij proberen te doen tot juni. In juni komt de commissie-Bakker met
een rapport en wij gaan bezien wat daarin staat. Dat rapport wordt nog aan
het kabinet voorgelegd, zoals mijn collega Cramer u net heeft uitgelegd. Dan
komt het uiteindelijk in de Kamer en ik heb u op 22 november al meegegeven –
dat citaat hebt u vast ook bij u – hoeveel overtuigingskracht er nodig
zou zijn om mij te overtuigen van een versoepeling van het ontslagrecht. Ik
ken de heer Bakker als een realistisch mens.De heer Pechtold (D66):Nu kent u hem opeens wel.Mevrouw Hamer (PvdA):Uit de berichten.De heer Pechtold (D66):Ik zou mensen nooit alleen maar uit berichten willen leren kennen. Het
is helder. Er is een lang verhaal voor nodig geweest, maar de PvdA-fractie
zegt op 22 november: geen beperkingen aan de opdracht, en vandaag zegt
zij: geen blokkade bij een mix aan voorstellen, want het is niet zwart-wit
in het ontslagrecht.Ik heb een tweede vraag aan u. Zojuist werd bekend dat het interview dat
de minister heeft gegeven, is voorgelegd aan de commissie-Bakker en niet aan
beide coalitiepartijen. U bevestigde dat zonet aan uw fractiegenoot. U draaide
zich om en zei: ja, dat is zo. Hoe oordeelt u over de handelwijze van de minister
en over het feit dat hij dit voorstel laat accorderen door de commissie-Bakker
en niet door de twee coalitiepartners? U was daar zojuist nogal verbolgen
over.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vind het eerlijk gezegd een rare gewoonte om mensen te citeren die
iets tegen een collega zeggen, terwijl u op die afstand zit. Dan kunt u het
volgens mij niet goed horen. Wat ik bevestigd heb aan een collega, is dat
mij bekend is dat het interview voordat het is verschenen naar de commissie-Bakker
is gestuurd en inderdaad niet aan mij. Ik heb het gewoon uit de pers.De heer Pechtold (D66):Dat is dan toch hetzelfde als wat ik zeg?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee. U zegt "voorgelegd". Ik geloof niet dat het is voorgelegd.
Het is naar de commissie gestuurd.De heer Pechtold (D66):Dat is toch hetzelfde? Ik weet niet hoe het bij Sociale Zaken gaat met
de accordering van interviews, maar het is verstuurd aan de commissie-Bakker,
voordat het geplaatst is.Mevrouw Hamer (PvdA):Er wordt mij heel vaak iets gestuurd wat men mij helemaal niet vraagt
te accorderen.De voorzitter:Ik stel voor dat wij hiermee stoppen.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik vind dit een interessant onderwerp.De voorzitter:Ja, dat snap ik.De heer Pechtold (D66):Ik heb ook nog geen antwoord op mijn vraag. Mijn vraag is: hoe beoordeelt
u het vertrouwen van het kabinet, als een artikel wordt gestuurd aan een commissie
die onafhankelijk – dit is een belangrijk punt: onafhankelijk –
moet kunnen adviseren? Hoe oordeelt u over het feit dat u daar vandaag mee
geconfronteerd wordt?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb dat zo beoordeeld dat de minister van Sociale Zaken niet wilde
dat de heer Bakker overvallen zou worden.De heer Pechtold (D66):En u?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik werd vanochtend om kwart voor zeven wel overvallen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Omdat ik met de kwestie kwam, wil ik er toch nog even een vraag over stellen. Vindt u dat u het van tevoren ook had moeten zien?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik geloof niet dat dit veel had uitgemaakt voor mijn antwoord. Het ging
immers om een versie die al gedrukt was.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dus de versie die de commissie-Bakker kreeg, was een versie die al gedrukt
was. Dat is wat u weet?Mevrouw Hamer (PvdA):Het was letterlijk de tekst die enkele uren later gedrukt is of zo. Ik
ken het precieze tijdstip niet wanneer het daar gekomen is, maar het zou,
denk ik, voor mijn reactie vanochtend niet veel hebben uitgemaakt, behalve
dan als de minister mij had laten weten hoe hij zijn interview had bedoeld.
Dan had ik misschien eerder kunnen begrijpen wat hij nu in de brief zegt.De voorzitter:Dank u wel. U vervolgt uw betoog.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik was zo goed als klaar. Alles wat ik nog had willen zeggen –
namelijk dat wij nu het traject krijgen van de commissie-Bakker – dat
heb ik in antwoord op de heer Pechtold al gezegd. Dat scheelt dan weer tijd.De heer Rutte (VVD):Ik heb toch nog een vraag aan mevrouw Hamer. De heer Donner zegt in zijn
interview dat u, als de commissie tot de conclusie komt dat het verslagrecht
versoepeld moet worden en het kabinet komt met voorstellen die het niet halen,
moet aangeven waar er gesneden kan worden in de verzorgingsstaat. Waar gaat
u snijden in de verzorgingsstaat?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik ga voorlopig helemaal nergens snijden in de verzorgingsstaat, mijnheer
Rutte.De heer Rutte (VVD):Hoe beoordeelt u dan de uitspraken van de heer Donner in dat interview?
Komt er nog een brief van de heer Donner om dat ook recht te zetten?Mevrouw Hamer (PvdA):U weet hoe dat gaat bij de radio. Je hebt maar beperkt de tijd. Toen heb
ik het citaat gebruikt...De heer Rutte (VVD):Het is een realistisch dilemma, hoor ik mevrouw Halsema zeggen in de bankjes,
en terecht.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat kan allemaal wel, maar wat ik over het interview heb gezegd vanochtend
is dat ik vind dat de minister van Sociale Zaken geen hypotheek moet leggen
op de opdracht van de commissie-Bakker. Dat was de kritiek. Dat vind ik eerlijk
gezegd uit de keuze die daarin wordt voorgelegd ook. Dat heeft hij nu rechtgezet.
Dat heeft hij nu dus gedaan. Ik wil de passage nog wel een keer voorlezen.De voorzitter:Dat is niet nodig, want iedereen heeft de brief inmiddels ontvangen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dan weet de heer Rutte het dus al.De heer Rutte (VVD):Dat wijst de minister helemaal niet af in deze brief, mevrouw Hamer. Deze
brief gaat alleen over de uitspraak dat hij het onwaarschijnlijk acht dat
de commissie niet met dergelijke voorstellen zal komen. Die werd door u geïnterpreteerd
als een rechtstreekse opdracht. Hij zegt in datzelfde interview dat als de
commissie daar wel mee komt – dat kan nog steeds, ook na de brief van
vandaag – en fracties wijzen die voorstellen tot versoepeling af, zij
moeten aangeven waar moet worden gesneden in de sociale zekerheid. U zegt
nu dat u vanmorgen op de radio te weinig tijd had om ook daar boos over te
worden. Ik daag u uit om daar dan nu boos over te worden zodat wij over een
uur een volgende brief van de minister van SZW kunnen krijgen waarin hij ook
op dit punt een knieval voor u gaat maken.Mevrouw Hamer (PvdA):Nu snap ik ook waarom wij elkaar zo vaak verkeerd begrijpen. Ik zei dat
ik onder de beïnvloeding van de commissie-Bakker ook dat citaat rekende
omdat daar een bepaalde mate van chantage vanuit zou kunnen gaan, als men
dat zo wil lezen. Ik heb begrepen dat het allemaal zo niet moet worden gelezen.
Dat staat in deze brief. En verder laat ik mij, mijnheer Rutte, door helemaal
niemand op welk moment dan ook tot welke keuze dwingen als ik dat zelf niet
wil.De heer Rutte (VVD):Mevrouw Hamer, wij kennen de heer Lubbers uit de parlementaire geschiedenis.
Hij kon wel eens dingen zeggen die als stevig konden worden opgevat en vervolgens
was hij in staat om de zaak zo te formuleren dat die heel anders bleek te
liggen. U bent Lubbers 2. Echt gefeliciteerd.Mevrouw Hamer (PvdA):Dan hebt u eigenlijk de PvdA twee gigantische complimenten gegeven de
laatste tijd. U hebt premier Balkenende de Den Uyl van deze periode genoemd.
Als ik dan de Lubbers van deze periode mag zijn, komt het best goed met het
kabinet.De heer Ulenbelt (SP):U kunt toch, net als ik, in die brief niet anders lezen dan dat de minister
geen afstand doet van zijn uitspraken? Daar werd u zo boos over vanmorgen.
U sprak over "olie op het vuur" en "bezinnen op de positie"
naar aanleiding van de uitspraken in het interview. In deze brief staat "lees
mijn interview". Vanmorgen sprak u grote woorden en vanmiddag durft u
hier in het parlement niet aan deze minister te vragen om die uitspraken in
te trekken. Dat is niet erg moedig, mevrouw Hamer.Mevrouw Hamer (PvdA):Nou, mijnheer Ulenbelt, dan lezen wij zo samen de brief even. Ik denk
namelijk niet dat ik voor de vierde keer de mogelijkheid krijg van de voorzitter
om die hier voor te lezen. In die brief staat toch echt klip en klaar –
ik ga ervan uit dat de minister dat zo zal bevestigen – dat hij geen
hypotheek legt op het werk van de commissie-Bakker. Dat was mijn punt vanmorgen.
Mijn tweede punt is dat het welles-nietesspelletje over het ontslagrecht moet
ophouden. Ik hoop eerlijk gezegd dat het kabinet dat met mij eens is. Wij
moeten aan de slag gaan met die 200.000 mensen.Ik heb nog een derde punt. Ik herhaal het, want u probeert mij elke keer
een woord in de mond te leggen dat ik niet heb gebruikt. Ik heb gezegd dat
ik het van wezenlijk belang vind dat de minister van SZW op zo'n wijze
functioneert dat er binding is met de werkgevers en de werknemers in dit land,
met allebei. Daar heb ik over gesproken. Ik heb gezegd dat de minister in
die context moet nadenken over de wijze waarop hij functioneert. Ik vind de
brief eerlijk gezegd een eerste stap waaruit heel duidelijk blijkt dat hij
met beide belangen rekening gaat houden. Ik hoop dat hij dat straks zal zeggen.
Ook dat is voor mij een belangrijk punt. U zegt tegen mij dat ik geen grote
woorden moet gebruiken. Volgens mij moet u dat ook niet doen als u die niet
waar kunt maken.De voorzitter:Dank u wel.De heer Ulenbelt (SP):Ik had niet in de gaten dat mevrouw Hamer klaar was.De voorzitter:Tjonge jonge, u was misschien ook vroeg wakker. Ik bedoel dat wij misschien
een beetje moe zijn.De heer Ulenbelt (SP):Ik ben niet moe.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik ook niet hoor.De heer Ulenbelt (SP):U hebt gezegd dat minister Donner in het debat moet toezeggen dat hij
geen uitspraken zal doen over mogelijke conclusies van de commissie-Bakker
totdat die conclusies er niet zijn.Mevrouw Hamer (PvdA):Totdat die er niet zijn? Ik neem aan dat u bedoelt tot die er wel zijn?De heer Ulenbelt (SP):Ja, dat hij niets mag zeggen totdat die conclusies er zijn. Dat heb ik
u nog niet horen zeggen. Dat is toch een vraag die u wilt stellen aan de minister,
neem ik aan?Mevrouw Hamer (PvdA):Als je nu zegt dat je niet wilt dat iemand een hypotheek legt op een discussie,
dan zeg je daar toch mee dat het logisch is dat het nu de beurt is aan die
commissie en niet, wat betreft dit onderwerp, aan de minister van SZW? De
minister schrijft: ik heb de commissie-Bakker niet willen beïnvloeden,
niets is minder waar. Dat heeft de minister gezegd.De heer Ulenbelt (SP):Ik kan ook lezen.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij zullen dus wachten op de bevindingen van de commissie-Bakker. Maar
niet helemaal. In de tussentijd zullen wij werken aan de loonkostensubsidie,
de participatiebanen en de brugbanen. De SP doet mee. Ik zie het.De heer Ulenbelt (SP):Mag ik namens mevrouw Hamer de minister vragen om tot de publicatie van
het rapport van de commissie-Bakker zijn mond te houden over de versoepeling
van het ontslagrecht? Daarom is het mevrouw Hamer toch ook te doen?Mevrouw Hamer (PvdA):Weet u wat mij daaraan niet zo bevalt? Dat is de toon van de heer Ulenbelt.
Het klinkt alsof wij iemand de mond moeten gaan snoeren. De minister zegt
dat hij geen hypotheek meer legt op deze discussie. De heer Ulenbelt kan het
namens zichzelf vragen, en mij mijn eigen woorden laten kiezen. Ik lees precies
wat ik wilde: er ligt geen hypotheek op de commissie-Bakker.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mevrouw Hamer zegt dat de minister geen hypotheek mag leggen op het werk
van de commissie tot het rapport ervan verschijnt en in de Kamer wordt besproken.
De minister zegt dat hij dit niet heeft willen doen. Hij heeft geen hypotheek
willen leggen. Dus mag hij, als ik mevrouw Hamer goed begrijp, dit soort interviews
van haar gewoon blijven geven?Mevrouw Hamer (PvdA):Neen. Daarover wil ik heel helder zijn. Ik acht het interview van vanochtend
verwarrend. Daarom was ik ook boos.Mevrouw Halsema (GroenLinks):"Verwarrend"?Mevrouw Hamer (PvdA):Ja. Het was heel verwarrend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik dacht "onacceptabel", "spelletjes", "olie
op het vuur".Mevrouw Hamer (PvdA):"Spelletjes" heeft u mij niet horen zeggen. "Olie op het
vuur" wel. Als je in de brief van vandaag leest wat de minister wel heeft
willen zeggen, lijkt het mij heel verstandig dat hij dit soort interviews
niet meer zo verwarrend laat zijn. Eerlijk gezegd verwacht ik dat hij dat
zelf ook zal vinden. Ik verwacht dat hij zal doen wat in de brief staat, namelijk
geen hypotheek leggen op de commissie-Bakker. Dat schrijft hij in de brief.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Tot slot. Mevrouw Hamer kan veel zeggen, maar het interview van vanochtend
was helemaal niet verwarrend. Daarom was mevrouw Hamer ook zo helder boos.
De minister was heel erg helder. Daarover werd mevrouw Hamer helder boos.
Eigenlijk zegt zij tegen de minister dat hij de komende maanden over van alles
iets mag zeggen, maar dat zij niet wil horen dat hij nog een interview geeft
over het ontslagrecht, een van de kernen van zijn portefeuille. Zij durft
het alleen niet met zoveel woorden te zeggen. Dat is eigenlijk wat zij zegt.
Zij formuleert het zelf een beetje verwarrend.Mevrouw Hamer (PvdA):Naar mijn mening formuleer ik helemaal niks verwarrend. Mevrouw Halsema
kan er op een verongelijkte toon over spreken, maar ik meen dat ik zo helder
ben als glas. Ik wil het nog wel een keer herhalen. Ik heb vanochtend drie
dingen gezegd. Geen welles-nietesspelletje meer. De minister moet als opdrachtgever
neutraal zijn. In antwoord op de heer Ulenbelt ben ik net uitgebreid ingegaan
op de rol van de sociale partners. Dat heb ik vanochtend gezegd. Ik meende
dat het interview daaraan geen bijdrage leverde, laat ik het dan zo zeggen.
Wij hebben nu een brief ontvangen. De minister heeft het mij ook persoonlijk
nog eens toegelicht. Langs deze weg gaan wij nu gewoon aan de slag, en moeten
vooral 200.000 mensen aan de slag.De voorzitter:Neen, mevrouw Halsema, u zei zojuist zelf "tot slot". Daaraan
houd ik u.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ja maar, het zijn lange antwoorden die steeds aanleiding geven tot nieuwe
vragen.De voorzitter:Neen, ik houd u aan "tot slot".Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mevrouw Hamer zegt dat zij nog een gesprek heeft gehad met de minister.
Kan zij dit toelichten?Mevrouw Hamer (PvdA):U allen hebt uitgesproken dat ik dat mocht hebben. Ik heb niets nieuws
gezegd. Ik meen dat ik mij al een hele tijd sta te herhalen, maar dat moet
de voorzitter dan maar zeggen.De voorzitter:Ik doe ook een beroep op de heer Rutte die al drie keer eerder heeft geïnterrumpeerd.
Ik sta hem één korte vraag toe.De heer Rutte (VVD):Zou de volgende suggestie mevrouw Hamer helpen? De heer Donner mag de
komende maanden over alles interviews geven, ook over het ontslagrecht, mits
dat interview altijd wordt afgesloten met het zinnetje: "Ik heb niet
de bedoeling gehad met dit interview de commissie-Bakker te beïnvloeden."Mevrouw Hamer (PvdA):Ik suggereer de heer Rutte dat aan de minister te vragen. Ik acht het
een beetje flauw.De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Ook voor mij begon de dag vanochtend vroeg. Niet met mevrouw
Hamer, maar wel met sms'jes, telefoontjes en het snel lezen van het interview
met minister Donner in dagblad De Pers. Ik moet eigenlijk zeggen dat ik na
lezing van het interview tot de conclusie ben gekomen dat er niet veel nieuws
onder de zon is. De krantenkoppen en de ophef over het interview, ook vandaag
in de Kamer, zijn wat groter dan de uitspraken die de minister in het interview
heeft gedaan. Toch is het mijns inziens goed om aan alle onduidelijkheid en
misverstanden een einde te maken. Daarom heeft de minister een brief gestuurd
aan de Kamer, waarin hij duidelijkheid heeft geboden over zijn uitlatingen
in relatie tot de opdracht van de commissie-Bakker. Hij heeft duidelijk aangegeven
dat de commissie een open opdracht heeft zonder beperkingen. Dit hebben wij
eerder in de Kamer zo besproken. De minister schrijft dat hij ook zelf de
uitkomsten van de commissieopdracht zeer serieus neemt en hiervoor openstaat.
Ik denk dat hij hierin volstrekt helder is geweest.De conclusie van de CDA-fractie is wel, dat wij de commissie-Bakker nu
echt de ruimte moeten geven om haar inhoudelijke werk te doen. De coalitiepartijen
hebben een gezamenlijke ambitie, namelijk zo veel mogelijk mensen de zekerheid
bieden op werk en inkomen, de arbeidsparticipatie verhogen, moeilijk vervulbare
vacatures vervullen en langdurig werklozen aan de slag helpen. De discussie
hierover moet volop worden gevoerd. Daarna moeten wij de politieke conclusies
trekken over de vraag hoe wij deze enorme opgave het hoofd bieden.De heer Rutte (VVD):Ik neem aan dat de inhoud van het interview dat de heer Donner heeft gegeven,
de heer Van Hijum is bevallen. Daarin kom ik immers de lijn tegen die de CDA-fractie
in de afgelopen debatten heeft gevolgd. Het is daarom van tweeën een;
ofwel het interview bevalt de heer Van Hijum, ofwel de brief bevalt hem waarin
de inhoud van het interview wordt teruggetrokken. Welke van de twee geldt?De heer Van Hijum (CDA):Ik ben mijn inleiding begonnen met te zeggen dat er mijns inziens niets
nieuws onder de zon is. Er lag al een afspraak dat er een opdracht zonder
beperkingen is gegeven aan de commissie-Bakker. Dat hebt u ook van collega's
gehoord. Mijn fractie verwacht dat deze commissie serieus met de opdracht
aan de slag gaat. Ik herhaal nog maar eens dat het mijn fractie nooit is gegaan
om het middel ontslagrecht, maar wel om de uiteindelijke doelstellingen die
ik zojuist noemde, namelijk de verhoging van de arbeidsparticipatie en het
bieden van perspectief op werk en inkomen aan meer mensen. Uiteindelijk moeten
wij daarop kunnen worden afgerekend.De heer Rutte (VVD):Ik doe nog één poging. De inhoud van het interview van de
heer Donner is volstrekt duidelijk en mijns inziens helemaal in lijn met wat
u en anderen van de CDA-fractie in het verleden hebben gezegd over het belang
van het ontslagrecht met betrekking tot deze vraagstukken. Nu ligt er een
brief waarin de minister schrijft: ach, ik had het misschien niet zo moeten
zeggen en het is allemaal niet zo handig geweest. Eigenlijk komt hij dus op
zijn woorden terug. Dan is het toch van tweeën een? Ofwel u bent blij
met de inhoud van het interview, ofwel u bent blij met de brief. Ik stel u
nog een tweede vraag. Hoe weegt u zelf, ook in het kader van de coalitieverhoudingen,
de enorme uitbarsting van mevrouw Hamer deze ochtend op de radio? Was het
niet beter geweest voor de verhouding in de coalitie als zij een paar uur
had gewacht en pas dan met een reactie was gekomen?De heer Van Hijum (CDA):Over uw eerste vraag kan ik zeggen dat de minister volgens mij in zijn
brief heel helder schetst dat wat hij heeft gezegd in het interview, niet
afwijkt van de standpunten die wij eerder hebben ingenomen, de afspraken die
wij hebben gemaakt over de commissie-Bakker en hoe wij daarmee politiek zouden
omgaan. Wat dit betreft is er dus mijns inziens, ik zeg het nogmaals, niets
nieuws onder de zon. Daarnaast is er de vraag hoe mensen deze dingen lezen.
Ik weet niet of er is gereageerd op de koppen of op wat er daadwerkelijk is
gezegd. Ik constateer dat mevrouw Hamer en ook de heer Cramer genoegen nemen
met de uitleg die de minister nogmaals in zijn brief heeft gegeven. Daarmee
lijkt mij de kou uit de lucht.De voorzitter:Ik heb op het laatste moment nog een verzoek tot spreken ontvangen van
de heer Van der Vlies. Hem geef ik daarom nu het woord.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik moet en wil kort zijn, en wel om twee redenen. Mijn fractie
is wat aan de kleine kant. Wij kunnen daarom niet overal tegelijk zijn. Zowel
de heer Van der Staaij als ik had een belangrijk algemeen overleg. Het overleg
van mij is zojuist afgelopen, dus ik heb mij hierheen gespoed en kan nog net
aanschuiven. Ik had op voorhand overigens niet veel aandrang om mee te doen
aan dit spoeddebat. Ik vond het interview van de heer Donner namelijk eigenlijk
wel goed. Er is toch helemaal niets mis met de inhoud ervan;
laten wij daarin toch nuchter zijn? Alles staat er genuanceerd en uitgebalanceerd
in. Ik heb nu ook de brief van de minister gelezen. Daarin wordt een en ander
nog eens uitgelegd en toegelicht. Laten wij met elkaar het rapport van de
commissie-Bakker afwachten. Mijn fractie concludeert dat er wel iets moet
gebeuren.De voorzitter:Dank u, dit is wel een heel bijzondere bijdrage.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Donner:Mevrouw de voorzitter. Dank voor de mogelijkheid om een aanvulling en
een verduidelijking op het interview te geven dat vanochtend in De Pers stond.
Ik wijs er overigens op dat het gisterenavond al op de website van die krant
stond. Iedere suggestie dat de tekst voor die tijd is voorgelegd aan de commissie-Bakker
wil ik direct wegnemen. Op het moment dat het interview weg was naar De Pers
is de passage over de commissie-Bakker aan de voorlichter gegeven, zodat de
commissie weet wat ik over haar heb gezegd. Het beeld is ten enenmale onjuist
dat ik mijn interviews geef met voorafgaand inzicht van wie dan ook. Dat heb
ik zelf.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is zeer attent van de minister dat hij de tekst direct naar de commissie-Bakker
heeft gestuurd voordat de Nederlandse bevolking deze zag. Heeft hij hem toen
ook naar de coalitiepartijen gestuurd?Minister Donner:Nee, want ik was mij niet bewust dat ik iets zei dat ik niet al eerder
had gezegd. Daarvoor was dus ook geen aanleiding.De heer Rutte (VVD):Had de minister het anders wel gedaan?Minister Donner:Als ik meen dat ik iets zeg dat anderen op voorhand moeten weten, zal
ik dat zeker doen. Ik was mij echter niet bewust dat dit op dit punt het geval
was. Ik ben het wat dat betreft roerend met mevrouw Hamer eens dat wij moeten
voorkomen dat wij op deze wijze een discussie voeren. Wij weten van elkaar
waar wij staan. Een commissie heeft de open opdracht gekregen, te bezien wat
nodig is voor het overheersende doel dat wij allemaal hebben, namelijk de
arbeidsparticipatie structureel omhoog krijgen.Ik begrijp dat de heer Ulenbelt steekt op de constatering dat wij met
vragen zitten waar wij in de verzorgingsstaat moeten bezuinigen, als wij dat
niet proberen. Dat is echter niet mijn conclusie, maar de unanieme conclusie
van de partijen in de SER. Aan de SER is voor het middellangetermijnadvies
de vraag voorgelegd wat wij moeten doen, gelet op de vergrijzing, om de verzorgingsstaat
in deze vorm houdbaar te houden. Het antwoord van de SER daarop was dat op
dat punt niet bijgesteld hoeft te worden, mits de arbeidsparticipatie maar
structureel hoger wordt, te weten 80%. Dit standpunt is hier eerder
gewisseld en dat is de inzet. Dit is niet zo maar een doel omdat 80%
aardig staat, terwijl ook iets anders mogelijk is. Het overheersende probleem
waar wij in Nederland op dit moment voor staan, is het gegeven dat onze beroepsbevolking
vanaf 2011 zal krimpen, dat wij nu al aanlopen tegen een mismatch op de arbeidsmarkt
tussen enerzijds eenkwart miljoen vacatures en anderzijds een groot aantal
mensen dat een uitkering heeft en dat wij bovendien zitten met de vraag hoe
wij dat op termijn kunnen betalen. Dat is de inzet. Ik heb van niemand gehoord,
ook hier niet, dat dit niet de inzet zou zijn. In die context moet de Kamer
alles bezien wat wij op dit moment doen.Van één onderdeel hebben wij geconstateerd wat de standpunten
zijn en ik beluister dat de standpunten nog steeds zijn zoals zij indertijd
waren. Daarvoor hebben wij de commissie-Bakker, of de commissie Arbeidsparticipatie,
gevraagd om te komen met wat naar haar oordeel het soort maatregel is om de
doelstelling van een hogere arbeidsparticipatie te halen. Op 22 november
jongstleden is in een brief aan de Kamer benadrukt dat de commissie daarbij
een open vraagstelling heeft en niet op voorhand bepaalde zaken wel of niet
moet beoordelen. Dat is hier ook een- en andermaal zeker door de coalitiepartijen
benadrukt. Toen ik begreep dat mijn woorden mogelijk uitgelegd zouden kunnen
worden als dat ik op dat punt de commissie nadere instructies zou willen meegeven,
heb ik duidelijk willen maken dat dit geenszins mijn bedoeling was, dus dat
ik geen hypotheek heb willen leggen, zoals ik hier ook beluister dat alle
andere partijen geen hypotheek hebben willen leggen op de werkzaamheden van
de commissie-Bakker in het recente verleden. Wat dat betreft, denk ik dat
het goed is dat wij met zijn allen het erover eens zijn dat de commissie-Bakker
nu haar werk moet doen, en dat het na het uitkomen van de adviezen aan het
kabinet is om te bezien welke voorstellen gedaan worden. Ik heb wel benadrukt
dat wij die adviezen, gelet op de inzet, serieus zullen moeten bekijken. Maar
zoals gezegd, een technische commissie, techniek is niet de enige factor die
de voorstellen bepaalt.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. De minister laat geen witjes vallen, zoals dat in omroepland
heet. Hij is moeilijk te interrumperen, maar ik ga het toch proberen.Vindt de minister het nog steeds onwaarschijnlijk dat de commissie-Bakker
een manier verzint om genoeg mensen aan het werk te krijgen en het ontslagrecht
daarbij geheel buiten beschouwing te laten? Staat de minister nog steeds achter
die uitspraak?Minister Donner:Ik heb aangegeven dat de commissie wat dat betreft open is. Ik wens opnieuw
te benadrukken dat de commissie enerzijds met voorstellen kan komen die dat
op de een of andere wijze raken, maar de commissie kan ook niet met die voorstellen
komen. Ook dat is dan op dat moment een gegeven waarmee het kabinet en waarmee
ook ik zal werken. Laat daar geen misverstand over bestaan. Uiteraard –
en dat had de heer Rutte al kunnen afleiden uit de standpunten die ik daarover
in het verleden heb ingenomen, en die het kabinet daar ook al eerder naar
de STAR heeft gestuurd – heb ik persoonlijk bepaalde ideeën over
wat daaronder valt, maar ook dat is op dit moment niet aan de orde. Het is
nu eerst aan de commissie om te komen tot conclusies.De heer Rutte (VVD):Trekt de minister de uitspraak die hij heeft gedaan in dagblad De Pers
van vanmorgen in of niet? Daarin wordt gevraagd of de minister het onwaarschijnlijk
acht dat de commissie met voorstellen komt om de zaak aan de
gang te krijgen zonder versoepeling van het ontslag. De minister antwoordt
op die vraag: "Zo sta ik daar in, ja." Trekt de minister het antwoord
nu in, of handhaaft hij dat antwoord?Minister Donner:Een simpel "ja". Ik heb duidelijk gemaakt, zoals anderen en
ook de heer Rutte dat in dit debat hebben gedaan, dat wat dat betreft de afgelopen
drie maanden helaas nog niet hebben geleid tot een wijziging van standpunten.De heer Rutte (VVD):Dus u staat nog steeds achter deze uitspaak?Minister Donner:Ik sta wat dat betreft achter de discussie zoals die gevoerd is, en het
gegeven dat de commissie nu met een advies moet komen. Wat dat betreft constateer
ik dat de partijen in dit debat duidelijke standpunten hebben, en dat dit
een gegeven is voor de rest van de discussie.De voorzitter:De heer Ulenbelt mag nu een interruptie plaatsen.De heer Rutte (VVD):Ik mag vier vragen stellen en ik heb er maar drie gesteld.De voorzitter:Nee, drie. Dat was het misverstand.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. De minister zegt dat hij geen hypotheek legt op de uitkomsten
van de commissie-Bakker. Maar door het interview te geven en met de uitspraak
dat de commissie geen manier kan verzinnen om genoeg mensen aan het werk te
krijgen en het ontslagrecht daar helemaal buiten te laten, heeft hij toch
al geprobeerd de commissie-Bakker in een bepaalde richting te duwen? "Zo
sta ik daarin", heeft hij gezegd, en daarmee heeft hij de hypotheek gelegd.
De enige manier om die hypotheek er nu af te halen, is niet door te zeggen:
ik haal de hypotheek eraf, maar door te zeggen: deze uitspraak trek ik in.
Op een andere manier kan hij er de hypotheek niet afhalen.Minister Donner:Voorzitter. Ik heb de heer Ulenbelt beluisterd en ik heb de indruk dat
niet ik instructies aan de commissie-Bakker zou willen geven, maar dat hij
daar de voorkeur aan geeft, en dat hij het liefst mijn woorden wil uitleggen
als een hypotheek die ik vervolgens moet intrekken. Toen ik meende dat daar
mogelijk onduidelijkheid over zou ontstaan, heb ik op dat punt per brief een
verduidelijking gestuurd aan de Kamer, zodat daarover geen zorgen hoeven te
bestaan. Ik ben het namelijk geheel met u eens dat de commissie-Bakker in
deze fase geen instructies moet hebben, in welke richting dan ook. Zij moet
nu primair aangeven welke maatregelen nodig zijn om tot 80% arbeidsparticipatie
te komen.De heer Ulenbelt (SP):U hebt uzelf in de nesten gewerkt met de commissie-Bakker, die had van
mij helemaal niet hoeven te worden ingesteld. Ik leg geen hypotheek op deze
commissie. Integendeel, ik vind dat ze alsnog moet worden opgeheven, met een
topman die tienduizend mensen wil ontslaan en die dus nog steeds persoonlijke
belangen heeft bij de uitkomsten van het onderzoek van de commissie. Maar
daar gaat het nu niet om, u moet die hypotheek ervan af halen door de uitspraak
in het interview dat arbeidsparticipatie zonder versoepeling van het ontslagrecht
niet kan worden bereikt, in te trekken. Dat mag u wel vinden, maar u mag dit
niet als hypotheek op de commissie-Bakker leggen. Anders voldoet u volgens
mij ook niet aan wat de PvdA-fractie van u vraagt en waarom zij vanmorgen
zo boos is geworden.Minister Donner:Uw bezorgdheid over de commissie-Bakker vind ik roerend, gegeven uw standpunt
over deze kwestie. Ik heb in eerdere debatten al aangegeven dat u vaak eerst
probeert om dingen uit mijn woorden te halen die er niet in zitten, om die
vervolgens te gaan bestrijden. Ik heb niet gezegd dat het in objectieve zin
zo is, ik heb aangegeven wat mijn opvatting in deze kwestie is. Nu heeft mevrouw
Hamer er terecht op gewezen dat het onverstandig is om hierover in deze fase
verder te discussiëren. Als wij het hierover eens zijn, ben ik dan ook
gaarne bereid om hier niet verder over te spreken. Ik moet ook zeggen dat
ik in het genoemde interview voor het eerst over dit onderwerp heb gesproken
nadat er al veel over gezegd was. Het was ook geen interview over dit onderwerp,
de interviewer begon over bouwplaten.De heer Ulenbelt (SP):Uw brief heeft als kopje "ontslag 2008". Toen ik dit las, dacht
ik: "Hé, dit zal toch niet de ontslagbrief van minister Donner
zijn? Maar als het wel zo is, wordt hij vast heel erg gelukkig, want dan heeft
hij tijd genoeg om al die bouwplaten af te maken." Maar goed, ik stel
vast dat u niet bereid bent om de genoemde uitspraak in te trekken.Minister Donner:U heeft vermoedelijk ook wel eens interviews gegeven, dus ook u zult weten
dat je als geïnterviewde niet begint met het aangeven van de koppen die
erboven zullen komen te staan; dat is doorgaans een activiteit die na het
interview door anderen verricht wordt. Bovendien zou ik, als u van mij vraagt
om iets in te trekken wat ik niet gezegd meen te hebben, door het intrekken
daarvan uw standpunt bevestigen dat ik het wél gezegd zou hebben. Maar
aangezien ik dat ontken, kan ik het niet intrekken...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter, de minister is buitengewoon helder in zijn uitspraken. Hij
zegt dat hij het onwaarschijnlijk acht – hij herhaalt zijn zin in het
interview – dat wij zonder versoepeling van het ontslagrecht tot 80%
arbeidsparticipatie zullen komen. Dit is interessant, want dit vindt hij blijkbaar
nog steeds. Maar hij maakte er een keuze van: het is óf versoepeling
van het ontslagrecht, óf wij gaan snijden in de verzorgingsstaat. Nu
weet de minister dat twee van de drie coalitiefracties geen versoepeling van
het ontslagrecht willen; zegt hij nu dat er anders in de verzorgingsstaat
gesneden zal worden? Staat hij ook nog achter die uitspraak?Minister Donner:Voor alle duidelijkheid, ook u legt mij woorden in de mond, want u verwijst
naar een vraag die mij gesteld was, niet naar iets wat ik gezegd heb. Ik heb
inderdaad met de van mij bekende kortheid gezegd: "Zo sta ik erin."
Waarin, is dan nog maar de vraag... Maar ik heb nooit van de andere partijen
in de coalitie gehoord dat wij iets af zouden moeten doen aan het doel van
80% arbeidsparticipatie. Ik heb er niet in gelegd, ik heb niet geanalyseerd
dat dit consequenties zou hebben voor de verzorgingsstaat, dat hebben anderen
gedaan, onder anderen de sociale partners in het SER-advies.
Ik heb er het volste vertrouwen in dat de coalitie een weg naar ons doel zal
vinden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben eerlijk gezegd toch gewend dat de minister iets helderder is dan
op dit moment.Minister Donner:Als ik helder ben, moet ik onmiddellijk bij de Kamer komen. Nu ik antwoord
geef, is dat ook niet in orde.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ja, want dan maakt de minister de coalitiepartners boos. Hij is nu niet
helder, omdat hij niet wil dat zij weer boos worden. Eerlijk gezegd, vind
ik dat een beetje jammer. Ik wil terug naar de keuze die de minister in het
interview voorlegt. Klopt het dat de minister denkt en vindt dat het ontslag
versoepeld moet worden of dat er, zoals hij dat in het interview zegt, moet
worden beknibbeld op de voorzieningen? Ik wil graag weten of de minister dat
interview eigenlijk heeft gegeven met de bedoeling om de geesten rijp te maken
voor een nieuwe bezuinigingsronde op de verzorgingsstaat. Ik denk dat dat
de bedoeling is.Minister Donner:Nee. Mevrouw Halsema doet nu precies hetzelfde als de heer Ulenbelt. Zij
probeert de doelstelling van 80% te identificeren met het ontslagrecht
en vervolgens probeert zij te zeggen dat ik daar alleen op deze wijze uit
kan komen. Ik heb in het interview duidelijk aangegeven dat de commissie-Bakker
een open opdracht heeft en dat zij de ene of de andere kant op kan. Daarover
zal het kabinet zich vervolgens buigen. Daarna heb ik, zoals eerder in het
debat in november jongstleden, aangegeven dat ontslagrecht in dezen ook voor
mij een middel is. Het is geen doel op zichzelf, maar een middel. Ik laat
mij, gelet op de gevoeligheden die er bij de Kamer zijn, gaarne wijzen op
de wijze waarop wij vooruit kunnen. Dat heb ik toen ook al gezegd. Ik meen
ook dat wij inmiddels, anders dan het beeld dat men probeert te schetsen,
niet zeggen dat de commissie-Bakker wel met advies komt en dat wij verder
niets doen. Op dit moment gaan wij na hoe wij de WSW kunnen wijzigen. Tevens
gaan wij op dit moment na hoe wij de Wajong kunnen wijzigen. Daarover moet
de Kamer worden ingelicht, voordat de commissie-Bakker met advies komt. Wij
zijn bezig om na te gaan hoe wij moeten omgaan met ouderen boven de 65 jaar
die willen doorwerken. Tevens gaan wij na hoe wij kunnen doorgaan met de leer-werkplicht
tot 27 jaar. Wij gaan bovendien na hoe wij met loonkostensubsidies en participatieplaatsen
door kunnen gaan en hoe wij de arbeidsbemiddeling via SUWI en het CWI kunnen
organiseren. Dat alles doen wij het komende halfjaar, voordat de commissie-Bakker
met haar advies komt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik luister naar de minister. Eerlijk gezegd lijkt hij mevrouw Hamer wel.
De minister en zij zijn mellow geworden en beiden zijn onduidelijk. Ik probeer
het nog één keer duidelijk te stellen. Het gaat niet om de verbanden
die ik leg, maar om die welke de minister zelf in het interview heeft gelegd.
De minister heeft gezegd dat er iets aan het ontslag moet worden gedaan, of
dat er moet worden beknibbeld op de voorzieningen. Hij heeft geconcludeerd: "Partijen
die zeggen dat zij niet doen wat nodig is om te komen tot die 80%,
namelijk ontslag, moeten aangeven hoe zij in de verzorgingsstaat gaan snijden."
Dat was namelijk het onverholen dreigement van de minister aan de fracties
van de ChristenUnie en de PvdA. Ik begreep best dat mevrouw Hamer daarvan
een ochtendhumeur kreeg. Ik wil daarom nu graag antwoord. Vindt de minister
dat het ontslag moet worden versoepeld of dat er moet worden gesneden in de
voorzieningen? Staat hij nog steeds achter die uitspraak?Minister Donner:Anders dan velen van u, ben ik vanochtend niet met mevrouw Hamer wakker
geworden. Ik sliep op dat moment nog.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat was in uw geval beter ook!Minister Donner:De slaap der onschuldige. Kan mevrouw Halsema aanwijzen waar ik zeg dat
dit voor die 80% nodig is? Ik heb gezegd dat wij dat serieus moeten
overwegen, als de commissie dat vindt. Ik heb gezegd dat wij dat dan wat mij
betreft moeten volgen. Ik heb niet gezegd dat dat mijn mening is. Wel heb
ik gezegd dat wij dat moeten overwegen, als de commissie die mening is toegedaan.
Vervolgens verwijst mevrouw Halsema naar passages die mij in de vraag zijn
voorgehouden en die wat dat betreft niet door mij zijn uitgesproken.De voorzitter:Mevrouw Halsema heeft de minister een expliciete vraag gesteld. Omdat
zij niet voor de vierde keer het woord mag voeren, doe ik dat voor haar.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter, de minister stelt mij een vraag. Hij vindt het
niet in de tekst. Ik wil hem, als u dat goed vindt, graag behulpzaam zijn
door te zeggen waar het staat.De voorzitter:Nee. Ik wil het woord geven aan de heer Pechtold.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit is buitengewoon onbevredigend. De minister zegt eerst "ik weet
het niet, het staat er niet in, ik heb het niet zo bedoeld, het is toch echt
anders, ik ben in relatietherapie met mevrouw Hamer en daar moet u niet tussen
komen". Ik wil nu gewoon eens een duidelijk antwoord.Minister Donner:Een- en andermaal: ik heb dit beantwoord met een citaat. Als de commissie
vindt dat wij daarvoor iets aan het ontslagrecht moeten veranderen, dienen
wij dat advies serieus te nemen en wat mij betreft op te volgen.De heer Pechtold (D66):En nu zegt hij het dus. Dit laatste is heel belangrijk. Ik ga met een
hervormde geen tekstexegese doen.Minister Donner:Pardon, gereformeerd, of protestant tegenwoordig.De heer Pechtold (D66):Oh ja, inderdaad, die fout werd meer gemaakt en daarom draai ik het nu
weer om.Acht deze minister van Sociale Zaken, los van het interview en los van
de brief die hij vanmiddag heeft geschreven, het vanuit zijn professionaliteit
denkbaar dat 200.000 banen worden gecreëerd, dat 80%
arbeidsparticipatie wordt gehaald, zonder modernisering, hervorming of versoepeling
van het ontslagrecht? Ik hoop op een ja of een nee.Minister Donner:Als ik dat vanuit mijn professionaliteit als minister van mening was geweest,
was de commissie-Bakker er niet gekomen. Het is vanuit mijn professionaliteit
een bewuste keuze geweest om de vraag voor te leggen aan deze commissie, aan
een aantal deskundigen. Er is een open vraagstelling op dit punt. Dat is door
alle betrokken partijen heel duidelijk benadrukt. Nu is het aan de orde om
te wachten wat deze commissie zal adviseren. Ik denk dat wij daar allemaal
verstandig aan doen. Ik houd gaarne, als er verder niet over gesproken wordt,
ook mijn mond over dit onderwerp.De heer Pechtold (D66):De minister stelt net als ik vast dat dit geen antwoord is. Ik stel een
simpele vraag. Acht de minister het mogelijk dat 200.000 banen in deze periode,
80% arbeidsparticipatie – het staat letterlijk in het regeerakkoord –
worden gerealiseerd zonder iets te veranderen, te hervormen of te versoepelen
aan het ontslagrecht? Daar wil ik gewoon een ja of een nee op. Want dat is,
los van het hele interview, de vraag.Minister Donner:Ik antwoord daarop heel eenvoudig, zoals het ook in het interview is geformuleerd.
Als minister sluit ik dat niet uit. Anders kan ik niet zeggen dat wij de voorstellen
van de commissie, als zij die doet, serieus moeten overwegen. Als zij geen
voorstellen doet, zullen wij dat ook serieus moeten overwegen. Als de heer
Pechtold mij als minister vraagt of ik dat mogelijk acht, is het antwoord:
dat sluit ik niet uit.De heer Pechtold (D66):En daarvoor is volgens het interview nodig: dan wel ingrijpen in de sociale
zekerheden, dan wel doorwerken na het bereiken van de leeftijd van 65.Minister Donner:Nee.De heer Pechtold (D66):Dan is mijn vraag: zijn 200.000 banen, 80% arbeidsparticipatie,
mogelijk zonder door te werken na het bereiken van de leeftijd van 65, zonder
ontslagprocedure en zonder een aantasting van de voorzieningen? In die driehoek
zit de minister nu. Hij denkt dat hij daarin kan blijven zonder te bewegen,
maar hij zal een kant op moeten. Aan alle kanten zitten hier partijen die
dan wat van hem zullen vragen.Minister Donner:Mijnheer Pechtold, het moge volstrekt duidelijk zijn dat dit hele kabinet
meent dat 80% arbeidsparticipatie niet gehaald kan worden door niks
te doen. Onderdelen – dat hebben wij hier een- en andermaal besproken –
zullen wezenlijke veranderingen zijn, onder andere op de punten die de heer
Pechtold heeft genoemd: doorwerken na het bereiken van de leeftijd van 65.
Dat hoeft niet onmiddellijk besproken te worden in de vorm waarin de heer
Pechtold het debat graag wil gieten. Als hij mij vraagt naar mijn mening als
minister, dan zeg ik dat het doel inderdaad 80% is. Ik wacht daartoe
in ieder geval ook het advies van de commissie-Bakker af. Het beeld dat er
tot dat moment niks gebeurt, is ten enenmale mis. Ik heb de lijst van zaken
die gedaan moeten worden, genoemd. De heer Pechtold moet nu niet proberen
mij in zijn vraagstelling te betrekken. Dat is zijn vraagstelling, niet de
mijne.De heer Pechtold (D66):In het interview noemt de minister, terecht overigens, drie dingen: versoepeling,
langer doorwerken of de voorzieningen. Nu houdt hij een verhaal alsof 200.000
banen mogelijk zijn zonder een van deze drie. Het is van drieën een.
De kop van het interview is: Een minister twijfelt niet. Ik zie hier alleen
mistgordijnen. Ik wil een niet twijfelende minister die ons garandeert dat
een van deze drie erbij zal moeten horen.Minister Donner:Mijnheer Pechtold, u hebt net uit mijn woorden kunnen beluisteren dat
een van de drie er in ieder geval bij zal horen, namelijk doorwerken na 65.
Niet wellicht op de wijze zoals u zich dat voorstelt, namelijk weer gewapenderhand
met wetten en geboden, maar gewoon door het mogelijk te maken. Dat is niet
het enige. Langer werken is niet alleen langer werken door ouderen, maar ook
wat mevrouw Hamer heeft genoemd, toen zij sprak over de vraag op welke wijze
wij de deeltijdbanen verder kunnen uitbreiden. Er zijn nog tal van andere
onderwerpen. Kortom, ik heb dit debat een- en andermaal op deze wijze gevoerd.
Het enige wat u nu van mij wilt beluisteren, is of het mogelijk is zonder
het ontslagrecht. In het interview heb ik aangegeven – en u kunt het
niet anders lezen – dat ik die mogelijkheid niet uitsluit. Dat is het
karakter van de open vraag die wij aan de commissie-Bakker hebben voorgelegd.
Wij zullen ieder vanuit onze eigen verantwoordelijkheid moeten bekijken op
welke wijze wij het overheersende belang van een structureel hogere arbeidsparticipatie
kunnen halen. Daar richt zich ieder van ons politiek op. Ik meen daaraan het
mijne te kunnen bijdragen tot de commissie-Bakker met een antwoord komt. Wij
zien dan wel weer verder.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Het is toch belangrijk. Behalve het interview is er de brief
van de heer Donner van vanochtend waarin hij schrijft dat hij de commissie
niet heeft willen beïnvloeden. Ik vraag niet of hij achter de vragen
staat, want daar gaat hij niet over, evenmin over de kop van het interview.
Ik vraag de heer Donner wel: staat u nog steeds achter de door u gegeven antwoorden
in het interview?Minister Donner:Mijnheer Rutte, u kent mij. Ik geef mijn antwoorden weloverwogen, maar
in het licht van de vragen die gesteld worden.De heer Rutte (VVD):Uiteraard. Dan heb ik een vraag aan mevrouw Hamer.Mevrouw Hamer, de minister zegt net dat hij volledig staat achter de in
het interview gegeven antwoorden. Dat betekent dus dat u vanmorgen een fopspeen
hebt gekregen in de vorm van die brief; een fopspeen waarop u de hele dag
aan het zuigen bent, maar waar geen smaak uitkomt. Ofwel die brief is een
fopspeen, ofwel de antwoorden op deze vragen moeten worden teruggetrokken.Mevrouw Hamer (PvdA):Wat is uw vraag aan mij?De heer Rutte (VVD):Wat is in het licht van de door hem vanochtend gestuurde brief uw politieke
reactie op het feit dat de minister nu zegt: ik sta nog steeds
volledig achter alle antwoorden, gegeven op de vragen in het interview?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb de minister net horen zeggen dat hij als minister van Sociale Zaken
geen hypotheek wil leggen op de uitkomst van de commissie-Bakker. Dat is wat
ik vanochtend heb gevraagd. Dat heeft hij hier nu een- en andermaal bevestigd.
Ik zie aan het geknik dat hij dat nog een keer bevestigt. Dat was voor mij
heel erg belangrijk en dat heeft hij nu gezegd.Het tweede wat ik vanochtend heb gezegd, is: ik wil dat het ophoudt met
het welles-nietesspelletje over het ontslagrecht. Dat heeft de minister volgens
mij net toegezegd. Hij heeft mij dat vriendelijk toegeknikt en dat doet hij
nu nog een keer. Dat is belangrijk.Het derde wat ik vanochtend heb gezegd, is: ik wil dat deze minister binding
uitstraalt naar de coalitiepartijen en de sociale partners. Wij kennen hem
allemaal en volgens mij staat hij zijn uiterste best te doen om dat nu uit
te stralen. Ik weet niet wat u nu nog van mij wilt horen.De heer Rutte (VVD):Mevrouw Hamer, had de minister wat u betreft al die uitspraken mogen doen
als onder het interview de zin had gestaan: Dit interview was niet bedoeld
om de commissie-Bakker onder druk te zetten?Mevrouw Hamer (PvdA):Laat ik u een eerlijk antwoord geven. Ik vind het onverstandig, maar ik
begrijp het wel. Ik heb dat net ook in reactie op de heer Ulenbelt gezegd.
De minister doet eigenlijk iets wat wij eigenlijk allemaal doen in dit debat.
Dat maakt het ook zo lastig. Hij zegt namelijk dat hij intrinsiek als persoon
denkt dat het lastig is om deze discussie zonder het ontslagrecht op te lossen.
Maar hij heeft hier net als minister heel erg duidelijk gemaakt dat hij geen
hypotheek legt op de discussie en ook genoegen neemt met een andere uitkomst.
Daar gaat het natuurlijk om.De voorzitter:De laatste keer, mijnheer Rutte.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Dan heb ik toch nog een vraag aan de heer Donner naar aanleiding
van wat mevrouw Hamer zei in haar termijn, namelijk dat het verstandig zou
zijn als hij de komende maanden niet meer in interviews praat over het ontslagrecht.
Mijnheer Donner, kunt u de Kamer garanderen dat u in de komende maanden geen
uitspraken meer zult doen in interviews over de door u mogelijk wel gewenste
versoepeling van het ontslagrecht? U hoeft mij dat overigens niet te garanderen,
maar wel mevrouw Hamer en anderen die zich daarover zorgen maken.Minister Donner:Mijnheer Rutte, ik heb zojuist bij mevrouw Hamer beluisterd dat zij op
geen enkele wijze wie dan ook de mond wil snoeren. Zelf heb ik aangegeven
dat ik heel gevoelig ben voor het argument dat wij niet onze tijd moeten verdoen
met een welles-nietes-discussie. En ik kan u garanderen: als er niemand nietes
zegt, zeg ik geen welles.Minister Balkenende:Voorzitter. Er is vanmiddag veel gezegd en in dit debat is veel verduidelijkt.
We moeten de uitlatingen van minister Donner niet groter maken dan zij zijn
en we moeten ons al helemaal niet van ons werk laten afhouden. In zijn brief
aan de Kamer gaf de minister al aan dat hij blijft bij hetgeen het kabinet
heeft besloten bij de instelling van de commissie-Bakker, op 21 december
vorig jaar.We kennen allemaal de voorgeschiedenis; dat bleek ook in dit debat. Er
leefden binnen de coalitie verschillen van opvatting over het ontslagrecht.
Het kabinet heeft de commissie-Bakker juist ingesteld vanwege deze verschillen
van opvatting, gelet op het belang dat het hecht aan de participatiedoelstelling.
De commissie heeft de vrijheid om de zaken aan te reiken die nodig zijn om
de arbeidsparticipatie te versterken, en om aan te geven welke maatregelen
zij nodig acht om de arbeidsparticipatiedoelstelling te halen. Moet daar op
een of andere wijze de aanpassing van het ontslagrecht deel van uitmaken?
Op voorhand: nee, dat moet niet. Kan een aanpassing van het ontslagrecht deel
uitmaken van de aanbevelingen van de commissie? Dat is aan de commissie zelf.
Neemt het kabinet de aanbevelingen van de commissie-Bakker onverkort over?
Het kabinet heeft het volste vertrouwen in de commissie-Bakker, maar zal natuurlijk
de aanbevelingen wegen en met een eigen oordeel komen.Zo liggen de zaken voor het kabinet. We moeten het niet moeilijker maken
dan het is en in de tussentijd aan de slag, bijvoorbeeld in de verkenning
van de mogelijkheden van een zinvolle agenda voor het overleg tussen sociale
partners en het kabinet. Voor dat onderwerp stond ik dinsdag in deze Kamer.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Als de minister-president zegt dat we het niet moeilijker
moeten maken dan het is, neem ik aan dat hij zich richt tot mevrouw Hamer.
Want dat was natuurlijk de aanleiding: zijn coalitiegenoot, de PvdA, werd
vanmorgen op de radio een tikje boos en noemde hetgeen de minister van Sociale
Zaken had gezegd, onacceptabel.Het is aardig dat de minister-president herhaalt wat minister Donner heeft
gezegd, maar daarvoor heb ik hem niet verzocht om naar de Kamer te komen;
wel vanwege het feit dat hij met Kerstmis zei dat het gedoe rond het ontslagrecht
eens maar nooit weer was. Welnu, het is februari, de kerstversieringen zijn
net ingepakt, en ze gaan weer rollebollend over straat. De vraag is: waar
is zijn regie?Minister Balkenende:Eerst maar mijn opmerking dat we het niet moeilijker moeten maken dan
het is: die slaat natuurlijk ook op dit debat. Ik heb gezegd dat een en ander
is verduidelijkt. Het beeld is volstrekt helder: er is een commissie aan de
slag, die commissie komt zelf met aanbevelingen, we kennen de gevoeligheden
op het gebied van het ontslagrecht, we zullen bezien wat de commissie voorstelt
en komen daarop terug. We respecteren ook de verschillende opvattingen. Dat
was de toonzetting van het debat tussen de Kamerleden; ik denk onder andere
aan de inbreng van mevrouw Hamer en die van de minister van Sociale Zaken.
Daar lijkt me niet veel aan af te doen.En wat mijn eigen rol betreft, het volgende. We hebben moeten constateren
dat dit onderwerp knap lastig is; dat is ook vorig jaar gebleken. Wat ons
bindt, is de participatiedoelstelling. Dat is ook de reden voor deze commissie.
We zullen zien wat er de komende tijd gaat gebeuren. Exact
datgene is vandaag in dit debat besproken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik u goed begrijp, definieert u regie vooral als een reactieve aangelegenheid,
als achteraf vaststellen wat er is gebeurd. Dat doet u namelijk.Minister Balkenende:Hoezo?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zo heb ik u beluisterd. U zei: erop terugkijkend, zie ik dat er dit en
dit is gebeurd en daar doe ik niets aan af; we hebben een verschil van mening
en dat is het. Ik begrijp u dus goed. Verder zei u dat uw regie de komende
maanden zal inhouden dat, als minister Donner weer eens in een krant zegt
dat hij vindt dat het ontslagrecht moet worden versoepeld en mevrouw Hamer
op de radio explodeert, u hier weer achteraf komt uitleggen dat het dat nu
eenmaal is. Ik zou denken dat regie door een premier betekent dat dit soort
conflicten niet om de haverklap plaatsvindt, maar dat men aan het werk is.Minister Balkenende:Het is ook voor mevrouw Halsema geen verrassing dat dit onderwerp lastig
lag en ligt in de coalitie. Wij hebben elkaar gevonden op het punt van participatieversterking
en het is op een bepaald moment niet gelukt om een besluit te nemen. Toen
zeiden wij: wij gaan door met de activiteiten die nodig zijn. Ik heb daar
voluit aan meegedaan en aan gesprekken leiding gegeven in de ministerraad.
Het is een lastig onderwerp. Er is gezegd: het lukt niet om daar nu een besluit
over te nemen. Wij hebben de commissie-Bakker gevraagd om te kijken naar de
algemene versterking van de arbeidsparticipatie. Wij zitten midden in dat
proces. Vanmorgen las ik het interview met de minister. Natuurlijk luisterde
ik naar wat mevrouw Hamer heeft gezegd. Wij zijn een aantal uren verder. Voor
mij is de zaak nog even helder als altijd. De taak van de commissie-Bakker
is om te werken aan voorstellen en het kabinet bepaalt dan zijn standpunt
bepalen en bekijkt wat het met deze aanbeveling kan doen. Het kabinet is zich
bewust van de opvattingen die hier bestaan. Het houdt daar rekening mee en
komt daar dan op terug.Ik kom te spreken over het beeld van een volgend kabinet. Neem mij nou
niet kwalijk. Het kabinet is druk bezig. Ik sta hier niet voor niets in de
Kamer. Het kabinet is bezig met zaken als brugbanen, loonkostensubsidies,
maatregelen in de sfeer van de WW. Dat is precies wat de minister heeft bedoeld
toen hij zei dat het kabinet druk bezig is in de komende periode. Ik heb het
eerder gezegd in antwoorden op vragen uit de Kamer. De commissie-Bakker is
ook bezig. Dat is er aan de hand. Laten wij onze energie daarin steken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel vast dat u het niet wist, dat u het vanmorgen in de krant hebt
gelezen, dat u daarna mevrouw Hamer op de radio hebt gehoord, dat u naar het
debat hebt geluisterd. U bent eigenlijk passief in een al maanden durend coalitieconflict
dat verlamt, dat heeft geleid tot een politieke massagecommissie en waardoor
het aan het werk helpen van 200.000 mensen in kwetsbare posities uitgesteld
is tot nader order. Ik moet zeggen dat dat niet overtuigt.Minister Balkenende:Het is in ons coalitieland een goed gebruik dat een minister-president
niet alle bewindslieden van tevoren vraagt naar de interviews die zij geven.
Ik heb te maken met volwassen mensen. Wanneer een interview wordt gegeven,
pak ik uiteraard mijn verantwoordelijkheid. Dat is de afgelopen jaren niet
anders geweest. Ik heb vaker interviews gelezen van bewindslieden waarbij
het achteraf noodzakelijk was om toch eens even te spreken met een minister
of staatssecretaris. Ik kan zo namen noemen, de heer Pechtold bijvoorbeeld.De heer Pechtold (D66):Ik kijk terug op een prettige samenwerking. Maar wij stonden hier niet
zo vaak.Minister Balkenende:Wij zaten vooral samen, hier, heel regelmatig.De heer Pechtold (D66):De oppositie heeft het debat aangevraagd, maar ik heb een eenvoudige vraag
aan de premier. Door wie staan wij hier nu: door een interview van de minister
waarin gezegd wordt dat het ontslagrecht op de agenda blijft, of door mevrouw
Hamer die dat onacceptabel en spelletjes heeft genoemd?Minister Balkenende:Wij staan hier vanwege de combinatie: de minister heeft een interview
gegeven en daarover zijn vragen gerezen in de Kamer die hebben geleid tot
het aanvragen van een debat. Wij debatteren hier om te bepalen wat er precies
aan de hand is en hoe wij tegen de woorden van de minister aankijken. Hij
heeft een brief geschreven, en zeker na dit debat is de zaak volgens mij glashelder.
Wij zijn dus wat verder dan vanochtend; toen was het even anders.De voorzitter:Misschien kan ik iets ophelderen: het debat was al aangevraagd voordat
het interview met mevrouw Hamer op de radio was.De heer Pechtold (D66):Ongelooflijk, dan heeft zij er nog aan bijgedragen. Los van het ontslagrecht
heeft de minister een aantal andere interessante dingen gezegd, onder andere
dat dit kabinet anders is. Dit kabinet is volgens hem bezig met de vraag:
wat is de richting voor de toekomst? Het vertrouwen in dit kabinet is 13%;
sinds dat wordt gemeten is het nog nooit zo laag geweest. Wat doet de minister-president
met de uitspraak van zijn minister dat het kabinet na 100 dagen het land in
en het uitbrengen van een prospectus nog steeds zoekt naar een richting voor
de toekomst?Minister Balkenende:Ik ben blij dat de heer Pechtold deze vraag stelt; ik zal uitleggen waarom.
De afgelopen jaren – ik ben premier geworden in 2002 – stonden
in het teken van financieel saneren en het realiseren van een hervormingsagenda:
WAO, prepensioen en het gezondheidszorgstelsel. Daarbij ging het om het versterken
van de concurrentiekracht van Nederland, om het inlopen van de opgelopen achterstanden.
Het nieuwe kabinet wil een visie neerzetten op de toekomst van Nederland.
Daarin passen een actieve internationale rol, een dynamische innovatieve economie,
duurzaamheid, sociale samenhang, veiligheid en een overheid die bondgenoot
en partner van de burgers is. Dat is het toekomstbeeld. Dat heeft zijn weerslag
gekregen, eerst in het coalitieakkoord, toen in het beleidsprogramma en nu
in tal van beleidsmaatregelen. Het gaat ons om een kwaliteit van samenleven
die een combinatie is van dynamiek en zekerheid. Aan dat beeld
werken wij. Dat stel je niet opéén moment vast, maar daar ben
je continu mee bezig. Ik moet zeggen dat die methode van werken – kijken
hoe je aankijkt tegen de toekomst van je land en daarvoor maatregelen treffen –
mij zeer aanspreekt. Dat heeft de minister bedoeld te zeggen.De heer Pechtold (D66):Daarmee geeft u dus vandaag aan dat hervormingen, waarop de minister duidt,
wel degelijk tot de mogelijkheden behoren. Dat zijn hervormingen in het ontslagrecht
en in de woningmarkt en hervormingen om de vergrijzing op te pakken. De mogelijkheid
van langer doorwerken na 65 jaar wordt nu genoemd. U keert dus werkelijk terug.
Na een jaar stilstand zegt u de draad van de eerdere kabinetten-Balkenende
op te pakken en door te gaan met hervormingen. Fantastisch!Minister Balkenende:U hebt ongelijk. Er is geen sprake van een jaar stilstand. Als u dat zegt,
hebt u niet gevolgd wat er is gebeurd. Ik heb vaak met u gedebatteerd. Leest
u nu eens terug wat ik in dit debat ook naar voren heb gebracht over maatregelen
die al in de eerste maanden van dit kabinet zijn genomen.De heer Pechtold (D66):13%!De voorzitter:Ik heb u niet het woord gegeven.Minister Balkenende:Ik heb het afgelopen jaar heel vaak met percentages te maken gehad. Ik
heb inmiddels afgeleerd om me daarover zenuwachtig te maken.De heer Ulenbelt (SP):"Als fractie hebben wij een en andermaal duidelijk gemaakt dat het
ontslagrecht een boek is dat in 2007 gesloten is." Dat is een uitspraak
van de fractie van de ChristenUnie. Mevrouw Hamer heeft het standpunt van
de PvdA-fractie meerdere malen duidelijk gemaakt: geen versoepeling van het
ontslagrecht. Kunt u ons nu niet van deze hele ellende verlossen door deze
twee coalitiepartijen te volgen en te zeggen dat ook voor u als premier het
boek van versoepeling van het ontslagrecht is gesloten?Minister Balkenende:Als premier van deze coalitie zeg ik dat wij te maken hebben met een onderwerp
waarover de meningen verschillen. Iedereen weet dat wij het afgelopen jaar
geen besluit hebben kunnen nemen. Wij hebben gezegd dat er een commissie komt
onder leiding van de heer Bakker, die zich bezighoudt met versterking van
de participatie. Wij wachten die voorstellen af en komen dan op de zaken terug.
Ik wil mij gewoon houden aan wat toen is afgesproken. Voor het overige respecteer
ik de verschillende opvattingen. Het debat gaat door.De heer Ulenbelt (SP):Dat betekent dus dat u niet uitsluit dat na de rapportages van de commissie-Bakker
de voorstellen van minister Donner weer op tafel komen?Minister Balkenende:Het is aan de commissie-Bakker om met voorstellen te komen. Wij hebben
steeds gezegd dat daar geen beperkingen in zitten. Daarna komt het kabinet
tot een oordeel. Daar neem ik geen voorschot op.De heer Ulenbelt (SP):Dat vroeg ik niet. Ik vroeg of u uitsluit, los van de uitkomsten van de
commissie-Bakker, of voorstellen voor versoepeling van het ontslagrecht hier
weer op tafel kunnen komen.Minister Balkenende:Dat doet mij denken aan de regelmatige persconferenties die ik houd. Daarbij
is een van de bekende methodieken: sluit u uit dat? Dan zie ik de koppen al
weer komen. U stelt uw vraag en ik geef mijn antwoord. Daar heb ik niets maar
dan ook niets aan toe te voegen.De heer Ulenbelt (SP):Maar u wijst nu juist zelf op de extreme gevoeligheden in de coalitie.
Van die gevoeligheden laat u bij dit antwoord helemaal niets blijken.Minister Balkenende:Dan hebt u niet goed geluisterd. Ik respecteer de bestaande verschillen
van opvatting. Eén ding bindt ons: de versterking van de participatie.
Daarom is de commissie-Bakker aan de slag gegaan en daarom zal het debat worden
gecontinueerd. Ik weet zeker dat wij elkaar daarbij regelmatig zullen tegenkomen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. Het boek over het ontslagrecht blijkt zeker nog niet gesloten
te zijn. De minister-president antwoordt dat expliciet op de vraag die ik
heb gesteld. Er is wel gezegd dat wij op de commissie-Bakker gaan wachten,
maar als het kabinet met voorstellen komt voor versoepeling van het ontslagrecht,
voorspel ik precies dezelfde situatie als die van het afgelopen jaar: een
meerderheid van de bevolking zal er tegen zijn en deskundigen zullen zeggen
dat het onzin is en dat het ontslaan van mensen niet noodzakelijk is om er
meer aan het werk te helpen. Hoeveel mensen in de thuiszorg worden nu al niet
ontslagen? Hoeveel ontslagen vallen er wel niet bij TNT? Wie durft dan nog
te zeggen dat het ontslagrecht in ons land niet soepel genoeg is? Het is al
veel te soepel. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, het ontslagrecht niet te versoepelen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het Ulenbeltlid Ulenbelt. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 140(29544).De heer Ulenbelt (SP):Minister Donner is maar een heel klein beetje op zijn schreden teruggekeerd.
Hij zegt dat hij geen hypotheek legt op de commissie-Bakker. Zijn uitspraken
hebben echter al hun uitwerking gehad. Ik zou graag willen dat de minister
in tweede termijn ruiterlijk zou zeggen dat de commissie-Bakker het interview
met hem als niet geschreven moet beschouwen. Als hij vindt
dat dit te ver gaat, laat hij dan zeggen: commissie-Bakker, trek u niets aan
van het interview met mij. Dan weten wij dat hij het meent dat hij geen hypotheek
legt op de commissie-Bakker. Ondertussen moeten de woorden van de minister
van SZW worden betreurd, en daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,keurt de door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gekozen
bewoordingen met betrekking tot de toekomst van het ontslagrecht in dagblad
De Pers af,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Ulenbelt. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 141(29544).De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Wij hebben vandaag Piet Hein Donner weer in volle glorie zien
opereren hier. Ik verwelkom hem terug. Ik vond hem namelijk op 22 november
bij het vorige debat over het ontslagrecht een beetje flets. Ik was toen bezorgd.
Heeft hij het wel naar zijn zin? Maar hij stond er vandaag weer helemaal.Ik ga hem prijzen. Ten eerste vanwege zijn standpunt op het terrein van
de versoepeling van het ontslagrecht. Ik ben het – en mijn fractie is
het – geheel met hem eens: het is noodzakelijk om het ontslagrecht te
versoepelen, teneinde al die mensen die nu aan de kant staan, een kans te
geven op de arbeidsmarkt. Simpelweg omdat je anders geen goed sociaal beleid
kunt voeren. Ten tweede prijs ik hem voor het feit dat hij hier in het debat
zojuist volledig is blijven staan achter de antwoorden die hij in het in mijn
ogen uitstekende interview in dagblad De Pers van vanochtend heeft gegeven.
Dat betekent dus dat hij er ook aan vasthoudt dat, als de commissie-Bakker
komt met voorstellen tot versoepeling van het ontslagrecht, het dan van tweeën één
is: ofwel die voorstellen overnemen, ofwel snijden in het voorzie­ningenniveau
van de sociale zekerheid.Tot slot maak ik een politiek compliment aan de heer Donner. Hij is er
namelijk in geslaagd, mevrouw Hamer stil te krijgen door haar met een kluitje
in het riet te sturen. Zij heeft dat geaccepteerd, zij is ermee akkoord gegaan,
zij heeft het met open ogen gedaan. Ook in de toekomst kan de heer Donner
dus gewoon doorgaan met het geven van dit soort interviews, mits hij er maar
bij zegt dat ze niet bedoeld zijn om de commissie-Bakker te beïnvloeden.
Natuurlijk heeft de heer Ulenbelt volkomen gelijk dat de combinatie van de
uitspraken in De Pers met zo'n tweede uitspraak – dat ze niet bedoeld
waren om die commissie te beïnvloeden – helemaal niets waard is.
Daarom is het zo knap dat de heer Donner met dat niemendalletje mevrouw Hamer
heeft stil gekregen. Op deze manier trek ik mijn voorspelling in dat de coalitie
op korte termijn zal vallen. Dank u wel.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik sta hier deze week voor de derde keer met de minister-president
in een debat. De eerste keer was het om hem na vier jaar zo ver te krijgen
de informatie over het Catshuis en de brand daar naar buiten te brengen en
een onderzoek in te stellen. Dat is gebeurd. Het heeft lang geduurd, maar
het is gebeurd. De tweede keer deze week was om te praten over een noodzakelijk
onderzoek naar de oorlog in Irak. Dat was de 13de keer dat wij daarover spraken.
Het gevraagde is nog niet gebeurd, maar wederom stond de minister-president
zich hier te verantwoorden. En nu, vandaag, hebben wij het over het ontslagrecht,
en daar kunnen wij inmiddels ook al een aantal keren van bijtellen.Voorzitter. Het is niksig, in de termen van de coalitiepartijen zelf.
Niksig omdat het zoeken is, zoals de minister zei, naar een richting voor
de toekomst. Geen hervormingen. De hervormingen waar Balkenende in het verleden
zo trots op was, liggen allemaal stil. Het gaat niet om hervormingen op het
gebied van de vergrijzing, de arbeidsmarkt, de woningmarkt, de bestuurlijke
drukte in de Randstad of voor mijn part de files. Nee, wij zijn aan het zoeken
naar een richting voor de toekomst.Politiek lijkt zo'n debat zich altijd te vertalen in winnaars en verliezers.
Als ik tussen CDA en PvdA moet kiezen vandaag, dan denk ik dat het CDA de
winnaar is. Er komen er ook steeds meer in dat vak zitten, terwijl het bij
de PvdA steeds leger wordt, en terecht. Na de grote woorden van vanochtend – "onacceptabel", "spelletjes" –
heeft mevrouw Hamer gewoon moeten slikken. Er is niets teruggenomen van het
hele interview. Dat staat overeind. Er ligt een Donneriaans briefje met drie
aliena's, zoals wij ze kennen, en inderdaad: Donner staat er en Donner gaat
door. Dan hoop ik dat de winnaars uiteindelijk de 200.000 mensen worden die
op de arbeidsmarkt nu aan de kant staan, maar door de versoepeling van het
ontslagrecht en de impuls voor onze economie wel degelijk kansen krijgen en
van outsiders tot insiders worden gemaakt. Dat hoop ik en ik hoop niet dat
dit kabinet bang is voor de SP die de PvdA op de hielen zit en de vakbond
die in zijn nek zit. Nee, ik hoop dat het kabinet dat in juni weet te weerstaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil mijnheer Pechtold een compliment geven. Hij staat hier ontzettend
hard te schreeuwen. Ik begrijp dat dit is om de helft van zijn fractie, die
nog maar uit drie leden bestaat, te overtuigen. Hij kan wel grapjes maken...De heer Pechtold (D66):Voorzitter, dit is een sterk bod van mevrouw Hamer. Mevrouw Hamer, ik
weet dat mijn partij en de uwe naar elkaar toegroeien. Ik heb al gezegd dat
de uwe harder haar best doet dan de mijne, maar wij raken elkaar in het midden.De staatssecretaris van SZW was al ingevlogen en zat vandaag in de coulissen
te wachten of zijn minister door het stof moest. Ik ben blij dat deze minister
doorgaat en dat hij in juni, voor de zomer, met goede plannen komt. Ik ben
ook blij dat hij heeft gezegd dat wij de kant opgaan van langer doorwerken
en versoepeling van het ontslagrecht en niet die van het afbreken
van voorzieningen. Dat zou mijn fractie namelijk niet willen steunen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil twee conclusies trekken. De eerste is dat er een groot conflict
is in het hart van het kabinet. Dat kwam vanmorgen hardhandig naar buiten
in de botsing tussen minister Donner en de PvdA-fractie. En al wordt dat conflict
met een stortvloed van woorden nog zo veel mogelijk weggepoetst, er kan niet
worden verhuld dat het conflict er nog steeds is. Minister Donner blijkt bovendien
als persoon een andere mening te hebben dan hij heeft als minister. Dat noemen
wij de Nawijndoctrine. Mevrouw Hamer weet 's middags niet meer wat zij 's
ochtends heeft gezegd. De premier zit erbij, hij kijkt ernaar en zegt dat
het helder is. Ik denk dat hij de enige is die dat vindt.Mijn tweede conclusie is dat de opvatting van de PvdA-fractie is dat versoepeling
van het ontslagrecht onacceptabel is. Daarover zei mevrouw Hamer vanmorgen
in het interview: "twee coalitiepartijen zeggen: die oplossing is voor
ons onacceptabel". Ik heb goed geluisterd vanmiddag. Ik heb de fractie
van de ChristenUnie die woorden niet horen herhalen. De woordvoerder van de
ChristenUnie zei dat het voor zijn fractie moeilijk te verteren zou zijn als
het ontslagrecht zou worden versoepeld. Dat is iets anders. Daarmee zeg je:
wij zullen het accepteren, maar het ligt ons zwaar op de maag. Dus kan na
een dag ruzie worden gesteld dat het enige resultaat dat de PvdA-fractie heeft
geboekt met de woedende uitval van vanmorgen, is dat zij minder steun heeft
in de coalitie dan zij gisteren had.De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. Wat mij betreft kan het kort zijn. De minister heeft duidelijk
gezegd dat hij geen hypotheek legt op de werkzaamheden van de commissie-Bakker.
Voor de fractie van de ChristenUnie is een belangrijk gegeven dat dit zo uitgesproken
is in de brief van de minister, waarover net wat laatdunkend werd gedaan. Mevrouw Halsema zegt net dat het bij ons zwaar op de maag ligt. Dat zijn
ook de bewoordingen die wij altijd hebben gekozen in het debat, namelijk dat
het misschien ook wel onverteerbaar is. In dat geval ligt het buitengewoon
zwaar op de maag. De opdrachtverlening van de minister valt binnen de politieke
context met de standpunten van de fracties van de PvdA en de ChristenUnie
hebben ingenomen in dit debat, namelijk dat versoepeling van het ontslagrecht
voor deze fracties een buitengewoon zwaar punt is. Het kan dus niet zo zijn
dat de minister zomaar met dezelfde voorstellen terugkomt. Ik hoop dat ik
u daar dan een beetje mee tegemoet kom, mevrouw Halsema. Het ligt ons zwaar
op de maag en daarom heeft de fractie van de ChristenUnie ook haar nek uitgestoken
in het debat om een handreiking te bieden om na te denken over de manier waarop
die 200.000 mensen aan het werk geholpen moeten worden.Er zal voor juni een buitengewoon aantal voorstellen voor maatregelen
worden gedaan die moeten leiden tot verbetering van de positie van die 200.000
mensen. Zij moeten aan de slag kunnen. Met al die voorstellen gaan wij een
slag maken. Daar komen de conclusies van de commissie-Bakker nog bij. Het
lijkt mij dat wij een buitengewoon spannend halfjaar tegemoet gaan waarin
mij gaan proberen te voldoen aan de doelstellingen die dit kabinet zich heeft
gesteld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Door de woorden die de heer Cramer kiest, bevestigt hij mijn opvatting.
Daarom heb ik toch nog een vraag aan hem. Hij zegt dat het een buitengewoon
zwaar punt is en het hem zwaar op de maag ligt. Dat leidt tot een eenvoudige
vraag. Is het voor hem onacceptabel als het ontslagrecht wordt versoepeld?De heer Cramer (ChristenUnie):Het is altijd verstandig om een commissie die aan het werk is, zijn uitspraak
te laten doen en daarover een oordeel te vellen. Wij moeten daarop niet vooruitlopen
want dan zouden wij een hypotheek leggen op de discussie. Dat heb ik de minister
nou net vanochtend verweten. Hij heeft er zojuist afstand van genomen. Ik
zal dat niet doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel vast dat de PvdA-fractie die uitspraak wel doet en vanmorgen op
de radio heeft gezegd dat het onacceptabel is als het ontslagrecht wordt versoepeld.
Dat wordt door de heer Cramer niet herhaald. Daarmee staat de Partij van de
Arbeid alleen in de coalitie.De heer Cramer (ChristenUnie):Dat lijkt mij een interessante discussie. Ik heb mevrouw Hamer dat niet
horen zeggen. Ik zie dat mevrouw Halsema weer met dat interview wil komen
aanzetten. Dan krijgen wij weer de semantische discussie over de tekst. Ik
wil niet met mevrouw Halsema discussiëren over de tekst van mevrouw Hamer
in het interview. Ik heb het over dit debat. Daarin heeft mevrouw Hamer duidelijk
gemaakt dat de brief van de minister voor de positie van de PvdA een hoop
kou uit de lucht heeft genomen. Namens de ChristenUnie heb ik gezegd dat de
brief van de minister een hoop kou uit de lucht genomen. Daarmee is de kous
af. Dat zijn letterlijk de woorden die ik in mijn eerste termijn heb gebruikt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil het nog eenmaal vragen. Vanmorgen op de radio heeft mevrouw Hamer
gezegd dat twee coalitiepartijen van mening zijn dat de versoepeling van het
ontslagrecht voor hen onacceptabel was. Heeft zij dat mede namens de heer
Cramer gezegd? Vindt hij het ook? Is het onacceptabel?Excuses. Ik werd even afgeleid.Is het voor de heer Cramer ook onacceptabel? Of neemt hij deze woorden
niet over?De heer Cramer (ChristenUnie):Ik neem de woorden van mevrouw Hamer niet over. De ChristenUnie gaat over
haar eigen woorden. Wij zijn er altijd heel duidelijk over geweest dat wij
de koers die minister Donner in 2007 heeft gevolgd, in 2008 niet graag herhaald
zouden zien.Ik wil nog een tweetal opmerkingen maken over de door de heer Ulenbelt
ingediende moties. De eerste motie gaat over het niet versoepelen van het
ontslagrecht. Dat lijkt mij een uitspraak die een hypotheek legt op de discussie.
De ChristenUnie zal niet instemmen met deze motie. De tweede motie is niet
echt een motie van afkeuring. Er wordt gesteld dat de bewoordingen worden
afgekeurd. Ik duid hem maar even aan als een motie van treurnis. Ik meen dat
het feit dat wij debat hebben moeten voeren al voldoende treurnis heeft opgeleverd.
Voor ons is de uitspraak van de minister voldoende. Wij zien graag de voorstellen
tegemoet.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik begrijp dat de heer Rutte zo is geschrokken van zijn compliment
aan mij en de vergelijking met de heer Lubbers, dat hij er in tweede termijn
een beetje van heeft afgehaald omdat hij wellicht dacht dat ik anders nog
naast mijn schoenen zou gaan lopen.Ik wil zeggen wat ik zelf van dit debat vind, en beginnen met het bedanken
van de bewindslieden voor hun beantwoording. Ik wil zelf over mijn woorden
gaan en nog eenmaal herhalen wat ik vanochtend op de radio heb gezegd. Dat
waren drie dingen waarvan ik graag wilde dat zij zouden gebeuren. Allereerst
wil ik graag dat de welles-nietesdiscussie over het ontslagrecht ophoudt.
Ik heb beide bewindslieden in dit debat horen zeggen dat de welles-nietesdiscussie
over het ontslagrecht is afgelopen. Ik tel mijn zegening. Ik ben van mening
dat het kabinet in beeld moet zijn met zaken waar de burgers iets aan hebben.
Een welles-nietesdiscussie behoort daartoe niet.Het tweede wat ik vanochtend op de radio heb gezegd, is dat ik het een
slechte zaak vind als door de minister van Sociale Zaken een hypotheek zou
worden gelegd op het debat en de uitkomsten van de commissie-Bakker. Ik heb
beide bewindslieden, zowel de minister-president als minister Donner, horen
zeggen dat er geen hypotheek ligt op de uitkomsten van de commissie-Bakker.Het derde punt dat ik vanochtend op de radio heb gezegd, is voor mij wellicht
het meest wezenlijke. Wij voeren dit debat immers in een week waarin al een
heleboel is gebeurd. Ik ben van mening dat de minister van Sociale Zaken en
het kabinet binding moeten hebben met werkgevers- en werknemersorganisaties.
Ook dat heb ik de minister van Sociale Zaken vandaag horen bevestigen. Op
alle mogelijke vragen van collega's aan de minister van Sociale Zaken heeft
hij volgens mij keer op keer gezegd wat ik graag wilde dat hij zou zeggen,
namelijk dat er geen hypotheek ligt op deze discussie. Hij geeft aan dat wij
aan de slag gaan met de loonkostensubsidie, de participatie- en de brugbanen.
Verder wachten wij af met welke verstandige voorstellen de commissie-Bakker
komt. Het kabinet zal deze voorstellen vervolgens wegen. Daarop volgt een
parlementair debat. Tegen de heer Rutte zeg ik bij voorbaat dat ik mij geenszins
de verliezer voel ten opzichte van vanochtend. Ik ben blij dat ik het deze
ochtend zo hard heb gezegd en ik dank de bewindslieden dat ik op mijn harde
uitspraken zo'n stevig antwoord heb gekregen.De heer Rutte (VVD):Dit debat is game, set en match voor de minister van Sociale Zaken. Mevrouw
Hamer is naïef. Als zij werkelijk denkt dat de minister kan vasthouden
aan de tekst van het interview – wat hij doet – en dat de commissie-Bakker
daarmee niets doet omdat de minister zegt dat zijn uitspraken niet waren bedoeld
om de commissie te beïnvloeden, dan is mevrouw Hamer naïef. Zij
heeft gedacht dat de brief van vanmiddag de oase was, maar laat zich met een
fata morgana het bos insturen. Echt, dit is naïeve politiek. Mevrouw
Hamer is de verliezer van dit debat.Mevrouw Hamer (PvdA):Oké. Ik kan u vertellen, mijnheer Rutte, dat er weinig mannen in
mijn leven zijn die mij naïef hebben genoemd. De enkeling die het wel
heeft gedaan, is het behoorlijk tegengevallen. Dus, mijnheer Rutte, wij spreken
elkaar nog.De heer Rutte (VVD):Hierop wil ik graag een nadere toelichting, mevrouw Hamer.Mevrouw Hamer (PvdA):U zegt dat ik naïef ben. Ik ben volgens mij geenszins naïef.De heer Rutte (VVD):De commissie-Bakker moet een oplossing vinden voor het grootste probleem
binnen de coalitie, namelijk het ontslagrecht. Nu lezen de leden van deze
commissie in de krant dat de rechterhand van de minister-president, de oudste
minister van het kabinet en bovendien volgens hemzelf de meest progressieve
minister, in een interview heeft gezegd dat hij, de minister van Sociale Zaken,
alle dingen vindt die in het interview staan. Denkt u werkelijk, mevrouw Hamer,
dat de leden van de commissie daar niet naar kijken, omdat er vervolgens een
briefje van dezelfde minister komt waarin staat dat het niet bedoeld was om
de commissie te beïnvloeden? Dat is hetzelfde als tegen iemand zeggen:
ik wil dat u niet denkt aan een roze olifant. Ik kan u verzekeren dat zo iemand
gaat zitten denken aan een roze olifant. Hetzelfde geldt nu voor de commissie-Bakker.Mevrouw Hamer (PvdA):Wellicht gaat de heer Rutte denken aan een roze olifant. Ik heb de minister
echt iets anders horen zeggen, namelijk dat hij als minister van Sociale Zaken
geen hypotheek legt op deze discussie. Verder heb ik hem horen zeggen dat
hij alle uitkomsten als zodanig zal achten, ook die waarin geen oplossing
wordt geboden voor het ontslagrecht en niet wordt gekort op allerlei voorzieningen.
Ten slotte heb ik hem horen zeggen dat hij niet in de tunnel van de heer Rutte
wil lopen. Wellicht luistert de heer Rutte zo slecht omdat hij in deze tunnel
zit; dat weet ik niet. Ik heb de minister van Sociale Zaken in ieder geval
vandaag horen zeggen dat hij geen hypotheek legt op de discussie.
Van mij hoeft iemand een interview niet terug te nemen als hij zegt: u hebt
dit erin gehoord, maar ik heb dat er niet in gezegd. Zo zit ik niet in elkaar;
op zo'n moment is het voor mij volslagen helder. Verder ben ik de mening toegedaan
dat er een verstandige commissie is ingesteld. Wij zullen in juni zien wat
deze commissie voorstelt. De heer Rutte zit nu nee te schudden. Misschien
dat hij in juni niet is geïnteresseerd in de rapportage van de commissie.
Ik ben dat wel.De heer Ulenbelt (SP):Mevrouw Hamer is blij dat de minister geen hypotheek legt op de commissie-Bakker,
maar het venijnige zuur dat minister Donner in het interview heeft verspreid,
heeft zij in dit debat niet geneutraliseerd. Ik geef haar de kans dit alsnog
te doen. In een aantal andere debatten zei zij, altijd op het einde: als de
Partij van de Arbeid in de regering zit, zal het ontslagrecht niet worden
versoepeld. Vaak werd er dan nog bij gezegd: in deze kabinetsperiode. Wil
mevrouw Hamer deze uitspraak nog eens herhalen? Wellicht is dat namelijk de
beste manier om af te rekenen met de uitspraken die de minister van Sociale
Zaken in het interview heeft gedaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Volgens mij heeft de minister in zijn beantwoording zelf gezegd dat hij
het standpunt van de fractie van de Partij van de Arbeid exact weet, namelijk
dat zij tegen versoepeling van het ontslagrecht is. Hij heeft aangegeven dat
hij de verschillende standpunten kent en dat dit juist een van de redenen
is geweest om de commissie-Bakker in te stellen.In die zin moet ik nog iets anders zeggen. Zojuist is gezegd dat het doel
van de commissie is, het ontslagrecht te regelen. Dat is niet zo. Het doel
van de commissie is om die 200.000 mensen aan het werk te helpen. Daarvoor
verwachten wij voorstellen. Ik heb totaal geen ander standpunt over het ontslagrecht
dan ik altijd al heb gehad. Ik heb dit al vaak gezegd en ik heb dit ook in
mijn eerste termijn gezegd. Ik vind wel degelijk dat de toon van de minister
vandaag in dit debat een andere is dan ik in het interview heb gelezen. Daarmee
prijs ik mij gelukkig.De heer Ulenbelt (SP):De constatering dat mevrouw Hamer inhoudelijk bij haar standpunt over
de versoepeling van het ontslagrecht blijft, is heel belangrijk. Dank daarvoor.De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Ik kan het kort houden na deze bijna drie uur durende vergadering
over een storm in een glas water, die de gehele dag heeft gewoed. Voor mijn
fractie is het tijd om gewoon weer aan de slag te gaan met de agenda voor
de korte termijn, de agenda om meer ouderen, voortijdig schoolverlaters, jonggehandicapten
en langdurig werklozen aan het werk te helpen, en ruimte te geven aan de commissie-Bakker
om zich te bezinnen op aanvullende structurele maatregelen in het licht van
de vergrijzing en de krimp van de beroepsbevolking, die onze samenleving echt
voor een behoorlijke opgave stellen. De minister heeft dit ook gezegd. De
CDA-fractie wacht de voorstellen van het kabinet met meer dan gewone belangstelling
af.Minister Donner:Voorzitter. Ik heb het gevoel dat over dit onderwerp eigenlijk alles al
is gezegd. Een paar dingen moeten wellicht recht worden gezet, zoals het beeld
dat de PvdA alleen in de coalitie staat. De PvdA staat met twee andere partijen
in de coalitie. Van alle punten die aan de orde zijn, is het overheersende
punt hoe wij 80% arbeidsparticipatie halen. Dat vergt niet alleen een
inspanning van coalitiepartijen, maar ook van de andere partijen.Wij kunnen allen ons voordeel doen met het debat zoals het hier is gevoerd
in die zin dat verduidelijkt is dat er geen sprake is van een hypotheek op
de commissie-Bakker. Daarover praten wij liever niet. Daarom hoeven wij de
commissie-Bakker daar ook niet mee te belasten. De Kamer en de regering hebben één
belang: hoe kunnen wij, niet alleen in deze situatie, maar ook in de toekomst,
de vragen beantwoorden over onze arbeidsmarkt. Hoe voorkomen wij dat die arbeidsmarkt
een knellende band wordt om de economische ontwikkeling van Nederland, dat
mensen aan de kant worden gezet door de wijze waarop de economie functioneert
en hoe bieden wij ieder een kans om binnen die economie te participeren, ongeacht
vanuit welke richting men komt of positie men heeft. Dat is vanaf het begin
de inzet van het kabinet geweest.Het is winst dat ik vandaag constateer dat alle betrokkenen van mening
zijn dat het niet vruchtbaar is om voortdurend over en weer een stellingenoorlog
te voeren. Ik heb het vertrouwen dat wij in de coalitie als verstandige mensen
discussies niet herhalen, maar met het oog op de doelstelling proberen, vooruit
te komen. Dat is in ieder geval mijn inzet in het gehele debat.In de motie van de heer Ulenbelt beluisterde ik, net als bij de heer Cramer,
dat er een hypotheek gelegd moet worden op de uitkomst van de commissie-Bakker.
Ik heb het dan niet over een hypotheek in de zin dat het – en ik meen
ook in de eerdere debatten – moet gaan over het versoepelen van het
ontslagrecht. Het gaat ons om de vraag op welke wijze zoveel mogelijk mensen
de economie binnengehaald kunnen worden. Als de heer Ulenbelt daar tegen is,
hoor ik dat graag. Hij wekt in ieder geval soms die indruk. Of gaat het hem
om een technisch debat? Laten wij dat dan voeren als de voorstellen van de
commissie-Bakker op tafel liggen en het kabinet daar een standpunt over heeft
ingenomen. Anders dreigt het beeld te ontstaan dat wij bewust proberen mensen,
aan de kant te houden. Wij kunnen dan mogelijkheden niet gebruiken omdat er
een hypotheek ligt op de uitkomst van de commissie-Bakker. Als dat de bedoeling
is, voer ik daar graag het debat over.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. De strekking van mijn motie is natuurlijk volstrekt duidelijk.
In de motie wordt juist gevraagd, te voorkomen dat er nog meer mensen aan
de kant worden gezet. Dat is waar het om gaat. Dat is ook de intentie van
de PvdA-fractie en van de fractie van de ChristenUnie. Dat is echter blijkbaar
niet de intentie van de minister, als hij aanneming van deze motie ontraadt.
De motie heeft niets te maken met een hypotheek op de uitkomst van de commissie-Bakker,
maar zij is een oproep aan de minister om niet aan te gaan sleutelen aan het
werk van die commissie. Kennelijk neemt de minister nu weer meer afstand van de PvdA-fractie, terwijl hij die gedurende het hele debat heeft
geprobeerd weg te nemen.Minister Donner:Voorzitter. Ik beluister bij de heer Ulenbelt dat zijn doel is om zoveel
mogelijk mensen op de arbeidsmarkt te krijgen. Dan is ons doel hetzelfde.
Ik zou dan ook zeggen: laten wij verstandig zijn en niet nu een vruchteloos
debat voortzetten, maar wachten op de voorstellen van de commissie-Bakker
en de discussie vervolgen op basis van de voorstellen die het kabinet in dat
licht zal doen. Dan kunnen zo nodig alle aspecten opnieuw bediscussieerd worden.Minister Balkenende:Voorzitter. Er is vandaag veel gezegd. De aanleiding was duidelijk, en
het is goed dat deze gedachtewisseling heeft plaatsgevonden. Aan hetgeen de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar voren heeft gebracht, heb
ik niets toe te voegen. In de motie op stuk nr. 141 worden de bewoordingen
in het interview afgekeurd. De waarde van dit debat is geweest dat er een
toelichting is gegeven op die woorden. Ik zou aanneming van deze motie, maar
dat ligt voor de hand, willen ontraden.Er zijn in dit debat vele typeringen gebruikt. Sommigen waren sleets,
sommige nieuw en verrassend. Er was één opmerking van mevrouw
Halsema die ik erg waardeerde. Zij zei: "Ik denk aan de lente als ik
de minister zie." Dat is een prachtige zin, zo poëtisch, zo warm,
zo mooi. Maar wat zou het mooi zijn geweest als zij haar bijdrage in tweede
termijn had afgesloten met de woorden: ik denk aan de lente als ik de minister
zie, ik denk aan de zomer als ik de minister-president zie.De voorzitter:Ik ben niet gauw van mijn stuk, maar dat is u toch gelukt vanavond.De stemmingen zijn gepland om 19.15 uur omdat een aantal leden van ver
moet komen.De vergadering wordt van 18.25 uur tot 19.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-4058-4083.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl