Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mededingingswet ter invoering van regels inzake ondernemingen die deel uitmaken van een publiekrechtelijke rechtspersoon of die hiermee zijn verbonden (aanpassing Mededingingswet ter invoering van gedragsregels voor de overheid) (31354)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 5123-5148

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 64, pagina 5123-5148

17-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31354Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het verslag van een algemeen overleg over SUWI-onderwerpen (26448, nr. 394)Pagina 5103-5104
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het verslag van een algemeen overleg over migratie en ontwikkeling (30573, nr. 35), te weten: de motie-De Krom over het toevoegen van een financiële paragraaf aan de beleidsnotitie Internationale Migratie en Ontwikkeling 2008 (30573, nr. 39); de motie-De Krom over het schrappen van de pilot ter stimulering van tijdelijke arbeidsmigratie vanuit ontwikkelingslanden (30573, nr. 40); de motie-Gill'ard/Ferrier over uitwerking van het terugkeerbeleid voor tijdelijke arbeidsmigranten (30573, nr. 41)Pagina 5101-5101
Vragen van het lid Brinkman aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij haar afwezigheid gesteld aan de minister, over het bericht dat de ozb dit jaar met 4% is gestegen (mondelinge vragenuur)Pagina 5088-5090
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het verslag van een algemeen overleg over verkeersveiligheid (29398, nr. 138), te weten: de motie-Aptroot over verhoging van de maximumsnelheid tot 130 km/uur (29398, nr. 142); de motie-De Rouwe/Roefs over een regeling voor de begeleiding van minderjarige automobilisten (29398, nr. 144); de motie-De Rouwe/Roefs over onderzoek naar reductie van het aantal verkeersborden (29398, nr. 145); de motie-De Rouwe over het theorie-examen voor automobilisten als mogelijk theorie-examen voor bromfietsers (29398, nr. 146); de gewijzigde motie-Madlener/Aptroot over het niet invoeren van het bromfietspraktijkexamen (29398, nr. 147)Pagina 5102-5103
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over een uitspraak van het Europese Hof op grond waarvan Turkse dienstverleners zonder visum naar Nederland kunnen komen, te weten: de motie-Fritsma over het materieel ongedaan maken van de uitspraak van het Europese Hof van Justitie van 19 februari 2009 (30573, nr. 37); de motie-De Krom over het behouden van de visumplicht voor Turken (30573, nr. 38)Pagina 5100-5100
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 17 maart 2009)Pagina 5097-5100
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over gedeeltelijke overname van Nuon en Essent, te weten: de motie-Graus over het voorkomen van de overname van Nuon door Vattenfall (28982, nr. 66); de motie-Jansen over een overzicht van het maximale fiscale effect van de privatisering van Nuon en Essent (28982, nr. 67); de motie-Van Gent over het in overheidshanden blijven van het juridisch en economisch eigendom van de kerncentrale Borssele (28982, nr. 68)Pagina 5101-5102
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over vernieuwing van de rijksdienst, te weten: de motie-Schinkelshoek c.s. over gezamenlijke huisvesting van departementen (31490, nr. 12); de motie-Heijnen c.s. over evenredige verdeling over de provincies van de reductie van formatieplaatsen (31490, nr. 13); de motie-Van der Burg over herinrichting van departementen met beleidsmatige raakvlakken (31490, nr. 15)Pagina 5100-5101
Noten (bij blz. 5096): Rapport van de commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven over de geloofsbrief van de heer H.T.M. PieperPagina 5152-5152
Vragen van het lid Blok aan staatssecretaris Klijnsma (SZW) over de fraude met kinderbijslag in Turkije en Marokko (mondelinge vragenuur)Pagina 5085-5088
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 17 maart 2009)Pagina 5148-5151
Stemming over een motie, ingediend bij het spoeddebat over de Noord-Zuidlijn in Amsterdam, te weten: de motie-Madlener over bewerkstelligen dat de lokale lasten van Amsterdam vijf jaar niet stijgen (31700 A, nr. 82)Pagina 5100-5100
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mededingingswet ter invoering van regels inzake ondernemingen die deel uitmaken van een publiekrechtelijke rechtspersoon of die hiermee zijn verbonden (aanpassing Mededingingswet ter invoering van gedragsregels voor de overheid) (31354)Pagina 5123-5148
Vragen van het lid Halsema aan de minister-president, minister van Algemene Zaken, over de vertraging in de crisisaanpak van het kabinet (mondelinge vragenuur)Pagina 5093-5097
Vragen van het lid Van der Staaij aan de minister van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat Nederland dé uitvalsbasis voor dierenactivisme is geworden (mondelinge vragenuur)Pagina 5090-5093
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 maart 2009 over liberalisering van de postmarktPagina 5116-5123
Spoeddebat over mogelijke verlaging van de pensioenenPagina 5104-5116
Behandeling van de brief van het Presidium over het organiseren van rondetafelgesprekken in het kader van de behandeling van de kandidatenevaluatie F-16 (26488, nr. 149)Pagina 5103-5103
Stemmingen over moties, ingediend bij de interpellatie-Roemer over problemen bij het CBR, te weten: de motie-Roemer over een onafhankelijk onderzoek naar de problemen bij het CBR (31888, nr. 1); de motie-Roemer over het met rijscholen bespreken van het convenant (31888, nr. 2)Pagina 5103-5103
Presentie en opening (17 maart 2009)Pagina 5085-5085
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet militair tuchtrecht in verband met het tegengaan van ongewenst gedrag binnen de krijgsmacht (31504, R1864), en over: de motie-Poppe over het overdragen van zaken aan de Marechaussee als de gebruikelijke disciplinaire straffen onvoldoende zijn (31504, R1864, nr. 7)Pagina 5102-5102
Stemming over een motie, ingediend bij het spoeddebat over verticale integratie tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders, te weten: de motie-Van Gerven over onderzoek naar de financiële problemen van het Vlietland Ziekenhuis (27295, nr. 134).Pagina 5102-5102

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 207 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Mededingingswet ter invoering van regels inzake ondernemingen die deel
uitmaken van een publiekrechtelijke rechtspersoon of die hiermee zijn verbonden
(aanpassing Mededingingswet ter invoering van gedragsregels voor de overheid)
(31354).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Tot mijn grote spijt zijn bij mij geen spreektijden aangemeld. Dat is
altijd ingewikkeld als het om de planning van een debat gaat. Ik hoop dat
dit betekent dat u allemaal zeer bescheiden spreektijden heeft. Laten wij
daarvan uitgaan.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. Zoals het ernaar uitziet heb ik mijn verhaal binnen tien minuten
afgerond. Allereerst wens ik de minister sterkte met haar stem. Ik sprak haar
zo-even in de wandelgangen en heb de indruk dat zij de griep graag achter
zich laat. Sterkte.Het CDA staat voor een samenleving met gespreide verantwoordelijkheden.
Overheden, bedrijven, maatschappelijke instellingen en burgers hebben hun
eigen taken. Met deze overtuiging zet het CDA in op een kleine, een sterkere
en meer effectieve overheid.Daarnaast heeft het CDA zich altijd hard gemaakt voor eerlijke concurrentieverhoudingen.
Een goed functionerend gelijk speelveld tussen bedrijven onderling, maar ook
tussen bedrijven en overheden, is van groot belang. Het CDA wil met effectieve
regels eerlijke concurrentieverhoudingen realiseren.De actualiteit van het gelijke speelveld tussen overheden en bedrijven
werd een jaar geleden pijnlijk duidelijk in de pasfotokwestie. De bewindslieden
van BZK dienden een voorstel in waardoor gemeenten het alleenrecht kregen
om foto's voor paspoorten te maken. Hierdoor zouden veel ondernemers uit midden-
en kleinbedrijf forse inkomsten mislopen. Mede dankzij de kritische opstelling
van het CDA is dit voorstel door de Tweede Kamer verworpen en is op die manier
een gelijk speelveld voor de fotobranche ontstaan.Vandaag behandelen wij een wetsvoorstel met een zeer lange geschiedenis.
Tja, daar staan we dan na vijftien jaar klachten en oeverloze discussies,
mevrouw de minister. Juist daarom heeft de CDA-fractie waardering voor de
minister van Economische Zaken. Zij is er in eerste instantie in geslaagd
om een wet te maken die kan bijdragen aan een gelijk speelveld voor eerlijke concurrentie tussen ondernemende overheden en bedrijven, in het
bijzonder het midden- en kleinbedrijf.De CDA-fractie staat in beginsel positief tegenover de wet. Wel heeft
mijn fractie een aantal vragen en aanvullende voorstellen. Die hebben vooral
betrekking op de verhouding tussen de rijksoverheid en lagere overheden. De
CDA-fractie is van mening dat de rol van Den Haag moet worden verkleind, zodat
provinciale en lokale democratie haar werk kan doen. Dat kan naar de mening
van mijn fractie op twee manieren.Ik heb samen met mijn collega, mevrouw Vos, met dat doel een amendement
ingediend. Volgens ons voorstel kunnen gemeenten en provincies dan zelf bepalen
of een economische activiteit in het algemene belang plaatsvindt. Als daarvan
volgens een bestuursorgaan sprake is, is de wet niet van toepassing. De CDA-fractie
wil de discussie daarmee terugleggen op lokaal niveau.Het gaat er niet om of wij gedragsregels willen, daarover is de CDA-fractie
zeer duidelijk. Het gaat erom op welk niveau deze gedragsregels moeten worden
uitgevoerd. Het lijkt ons goed wanneer de lokale en provinciale democratie
haar werk doet. Niet achter de gesloten deuren van het college van B en W
of van gedeputeerde staten, maar in de openbaarheid, dus in de gemeenteraad
en in provinciale staten.Daarin is voor ondernemers een belangrijke rol weggelegd. Zij krijgen
als gevolg van ons voorstel reguliere inspraakmogelijkheden overeenkomstig
de inspraakverordening van provincies of gemeenten. Ook kunnen ondernemers –
dat is nu ook al zo – naar de rechter stappen. Wij horen graag van de
minister wat zij daarvan vindt.Dan kom ik bij het tweede amendement. Wij steunen het amendement van mevrouw
Vos over de termijnen. Dat doen wij omdat wij graag willen dat de wet een
breed draagvlak krijgt; hier in de Kamer, maar vooral ook op lokaal en provinciaal
niveau. Ook nu ligt de uitvoering al voor een groot deel bij gemeenten en
provincies. Wij vrezen dat de wet uiteindelijk geen effect heeft als er geen
breed lokaal draagvlak is. Het is nu immers ook mogelijk om een activiteit
aan te duiden als dienst van algemeen economisch belang, waardoor de gedragsregels
niet van toepassing zouden zijn. Veel lagere overheden zouden die route dan
kunnen gebruiken. Ik ontvang graag een reactie van de minister op onze visie
op de gemeenten en op de wijze waarop wij dit amendement hebben ingericht.Het CDA vindt dat de gedragsregels zo effectief mogelijk behoren te zijn,
waardoor oneerlijke concurrentie zo veel mogelijk wordt tegengegaan. Vrijblijvende
of vage gedragsregels zullen veel oneerlijke concurrentie in stand houden.
Volledig uitputtende regels zijn echter in de praktijk niet of nauwelijks
te hanteren. De gedragsregels moeten duidelijk en toetsbaar zijn. Het CDA
vindt dan ook dat er nog wel een paar slagen te maken zijn. Hoe moet bijvoorbeeld
de bindende norm voor de integrale kostprijs berekend worden?De heer Van der Ham (D66):De heer Ten Hoopen heeft met mevrouw Vos heel veel amendementen ingediend.De heer Ten Hoopen (CDA):Niet zo veel; maar twee.De heer Van der Ham (D66):Er kwamen er in ieder geval heel veel binnen. Ik heb nu het amendement
op stuk nr. 22 voor me. Daarin staat – de heer Ten Hoopen heeft dat
zojuist toegelicht – dat de wet facultatief wordt gemaakt en dat decentrale
overheden vooral zelf moeten bezien of er sprake is van economische activiteit
en of iets in het algemeen belang is. Dat wordt overgelaten aan de weging
door de lokale overheden. Maakt hij daarmee de wet niet gewoon tandeloos?
De lokale overheden moeten namelijk gaan bepalen wanneer ze zelf mogelijk
in overtreding zijn. Die taak moet je toch in ieder geval op een ander niveau
leggen? Dat lijkt mij logisch.De heer Ten Hoopen (CDA):De heer Van der Ham draait het om. Ik denk namelijk dat het amendement
een versterking van de wet is. De heer Van der Ham zegt "wanneer ze zelf mogelijk
in overtreding zijn". Het gaat juist om de situatie waarin ondernemers in
de lokale of provinciale gemeenschap veel klachten hebben. Volgens de huidige
wet kunnen B en W en provinciale staten zelf beslissen. Met dit amendement
beogen wij een versterking van het wetsvoorstel, dus een versterking van het
lokale bestuur. Als B en W het besluit nemen om een economische activiteit
in de markt te brengen, wat nu ook al kan, dan moet dat eerst in de gemeenteraad,
c.q. in provinciale staten worden besproken. Daardoor is de ondernemer of
de ondernemersvereniging in staat om in te spreken op basis van de verordening
die voorligt. Op die manier krijgt het huidige wetsvoorstel een versterking
en een verdieping, juist op lokaal niveau.De heer Van der Ham (D66):Dan kunnen provinciale staten en de gemeenteraad echter altijd nog een
beslissing nemen waarvan je vanuit marktordeningsprincipes kan zeggen: dat
willen wij helemaal niet; het kan best in het belang zijn van de lokale of
de provinciale overheid, maar wij willen het gewoon niet. Zou je daarom in
ieder geval die afweging niet op een hoger niveau moeten leggen? Het is namelijk
toch een beetje je eigen vlees keuren. Je kunt het wel in de gemeenteraad
brengen en dan is het wel publiek en dan kun je wel inspreken, maar uiteindelijk
staat de ondernemer toch te spartelen tegen bijvoorbeeld belangen van de lokale
en de provinciale overheid.De heer Ten Hoopen (CDA):Dat zien wij toch anders. Wij vinden het ten eerste een aanmerkelijke
verbetering en versterking. Ten tweede verruilen wij met het amendement eigenlijk
de dienst van algemeen economisch belang. Het is juridisch vrij ingewikkeld
om te bepalen wat dat is, en het is ook nog vrij moeilijk om het te beschrijven.
Wij zeggen: toets het nou aan het algemeen belang. Daardoor krijg je een versterking
van dat wat het algemeen belang is en van dat wat je als ondernemingsactiviteiten
kunt duiden. Het mag voor de heer Van der Ham duidelijk zijn: als D66 goed
en breed is vertegenwoordigd op lokaal niveau, zal ook D66 ervoor zorgen dat
zaken op die manier onder de wet vallen.De heer Van der Ham (D66):U zegt: uiteindelijk ben ik het niet met u eens. Daaraan voel ik dat u,
na heel veel onderhandelen met de PvdA, die weer helemaal is stukgelobbyd
door VNG en IPO, op een soort compromis bent uitgekomen waar de CDA-fractie
zich maar in heeft geschikt. Maar u vindt het toch ook niet ideaal –
vraag ik u enigszins retorisch – dat de provinciale en lokale overheden
daarover uiteindelijk een oordeel vellen? Die volksvertegenwoordigers zijn
ook politici met een belang voor die lokale overheid, dus zoiets
kun je toch beter op een ander niveau doen? Geeft u nu maar gewoon toe dat
u dit niet ideaal vindt, maar dat u dit compromis, dat in mijn ogen niet geheel
zuiver is, heeft moeten sluiten voor het draagvlak in de Tweede Kamer.De heer Ten Hoopen (CDA):Nee, het heeft niets met de zuiverheid der dingen te maken. Wij vinden
het namelijk wel zuiver dat de Kamer haar eigen verantwoordelijkheid neemt
en derhalve amendementen indient. U stelde een retorische vraag, ik geef u
een retorisch antwoord. Verder kiest het CDA er uitdrukkelijk voor dat de
beslissingen op provinciaal en lokaal niveau worden genomen; kijkt u elk CDA-programma
daar maar op na! En wat het algemene belang ten opzichte van het algemene
economische belang betreft: wij krijgen hiermee een stuk minder bureaucratie
voor elkaar en het verbreedt uiteindelijk ook de autonomie op lokaal en provinciaal
niveau. Er is dus absoluut geen sprake van een minder sterk wetsvoorstel dan
hetgeen we nastreven.De heer Elias (VVD):Voorzitter. Hoe kijkt collega Ten Hoopen aan tegen de rechtsongelijkheid
die zal ontstaan wanneer de gemeenteraad van de ene gemeente, om het even
simpel te zeggen, vaststelt dat een bepaalde activiteit niet mag, en die van
een andere gemeente bepaalt dat die activiteit wel mag?De heer Ten Hoopen (CDA):Volgens mij is dat geen rechtsongelijkheid, want het betreft een lokale
of provinciale markt. En als u het beestje gewoon bij de naam noemt: een VVD-gemeente
zal er eerder voor kiezen om zaken in de markt te brengen.De heer Elias (VVD):Er wordt toch niet door gemeenteraden besloten dat we in de ene stad stoppen
voor rood licht en in de andere stad juist gas geven bij rood?De heer Ten Hoopen (CDA):Voor verkeersveiligheid doen we dat niet, maar voor, bijvoorbeeld, de
zondagsrust wel.De heer Elias (VVD):Daarmee stel ik vast dat u ruiterlijk toegeeft dat door dit amendement
rechtsongelijkheid en verschillen zullen ontstaan.De heer Ten Hoopen (CDA):Dat eerste niet, het tweede wel.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik kan een heel eind meegaan met de redenering van de heer Ten Hoopen,
en dus ook die van mevrouw Vos, maar ik sluit me wel aan bij de kritiek over
rechtsongelijkheid, vooral omdat een bepaalde gemeente, zelfs als sprake is
van een regionale of lokale markt, activiteiten zal kunnen ondernemen waarmee
een ondernemer in een andere gemeente zijn geld verdient. Erkent u die problematiek
en wat is daarop uw reactie?De heer Ten Hoopen (CDA):Mijn reactie is als volgt, mevrouw Gesthuizen: u bent mede-initiatiefnemer
van het wetsontwerp over zondagsopening, of zondagssluiting desgewenst, en
naar analogie is daarmee is precies hetzelfde aan de hand. Besluitvorming
die de lokale markt betreft, zal door provinciale staten moeten plaatsvinden.
Ik deel de opvatting dat er verschillen ontstaan als gevolg van de samenstelling
van gemeenteraden, maar niet die over oneigenlijke concurrentie.Mevrouw Gesthuizen (SP):Juist die concurrentiegevoeligheid is de reden voor de SGP- en de SP-fractie
om te kiezen voor een beslissing op een hoger niveau dan de gemeente. Onze
insteek is dus totaal anders. Maar ik concludeer wel dat u geen rechtsongelijkheid
ziet, ook al heeft een aanbieder van een bepaalde dienst of een bepaald product
in de ene gemeente er geen invloed op dat in een andere gemeente kan worden
besloten tot het aanbieden van eenzelfde dienst of product, en er daardoor
sprake kan zijn van een verlies van klanten.De heer Ten Hoopen (CDA):Nee, want dit is altijd gerelateerd aan de gemeentelijke of provinciale
markt, dus er kunnen geen concurrentieverschillen zijn. Verder gaat het ook
om de filosofie waarop je je gedachten, visie en beleidsbeslissingen stoelt.
Wij zijn ervan overtuigd dat men op lokaal en provinciaal niveau in staat
is om de goede besluiten te nemen en op een goede manier eerlijke concurrentiële
verhoudingen te realiseren.Ik heb al gezegd dat er nog een aantal slagen moeten worden gemaakt bij
de gedragsregels, met name bij de bindende norm voor de integrale kostprijs.
De regering kan zeggen: wij maken met de VNG een vrijblijvende handleiding
die gemeenten en provincies kunnen gebruiken bij het berekenen van de kostprijs.
De CDA-fractie kiest echter voor duidelijkheid vooraf. Het huidige wetsvoorstel
biedt de minister de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur het
begrip "integrale kosten" nader uit te werken. Er moeten daadwerkelijk duidelijke
regels komen, zodat de lokale overheid en de bedrijven vooraf weten waar ze
aan toe zijn. Rechtsonzekerheid moet immers worden voorkomen. Het hoofdargument
van mijn fractie is echter dat moet worden voorkomen dat de NMa zelf de open
norm invult met beleidsregels. Wat is de reactie van de minister op dit voorstel?
Past het in haar streven om het mededingingsbeleid meer naar zich toe te trekken?Een van de sectoren die niet onder deze wet vallen, is het hoger onderwijs
en onderzoek. Een deel van de klachten van de afgelopen jaren over oneerlijke
vormen van concurrentie komen juist uit het hoger onderwijs. Deze klachten
zijn echter niet geheel eenduidig. Het is moeilijk om er conclusies aan te
verbinden. De sector is complex. Tegelijkertijd zijn er in het hoger onderwijs
en onderzoek diverse commerciële dochterondernemingen die concurreren
met commerciële partijen. De CDA-fractie wil daarom dat de regering met
feiten en cijfers komt over oneerlijke concurrentie in het hoger onderwijs.
De regering moet een onderzoek instellen naar oneerlijke concurrentie in het
hoger onderwijs en onderzoek. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen worden
betrokken bij de evaluatie van de wet. Graag horen wij hierop een positieve
reactie van de minister.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Een paar maanden geleden ontvingen ik en een aantal van mijn
collega's een alleraardigst schrijven van mevrouw Jorritsma, de voormalig
minister van Economische Zaken, met het vriendelijke verzoek
om het wetsvoorstel zoals wij dat vandaag bespreken, niet aan te nemen. Dit
was niet ingegeven door jaloezie op de huidige minister van Economische Zaken –
die een tweede versie van het eerdere wetsvoorstel van mevrouw Jorritsma indient –
maar door haar verkregen inzicht als burgemeester van Almere dat het oplossen
van de problemen van een aantal bedrijven beter op een andere manier kan worden
geregeld. Het was een aangename verrassing om te zien dat ook voormalige VVD-ministers
vatbaar zijn voor voortschrijdend inzicht.De PvdA-fractie is zeer begaan met het midden- en kleinbedrijf. Wij vinden
oneerlijke concurrentie een kwaad dat uit de wereld verwijderd dient te worden.
Sterker nog, twee weken geleden hebben wij een initiatiefwetsvoorstel aangenomen
weten te krijgen in de Tweede Kamer dat de positie van de mkb'er versterkt;
overigens via dezelfde wet als die wij vandaag bespreken. De route om het
bedrijfsleven tegen concurrentie door de overheid te beschermen via het voorliggende
wetsvoorstel, is niet de meest efficiënte. Daarin geven wij de voormalige
minister van Economische Zaken gelijk. Ik zal punt voor punt de bezwaren langsgaan.Het grootste bezwaar van mijn fractie betreft het publieke belang. Het
is zorgelijk dat door deze aanpassing van de Mededingingswet het publieke
belang moeilijker kan worden gediend. In feite wordt een gemeente of een ander
overheidslichaam de ruimte ontnomen om een goed of een dienst te leveren dat
of die men in het publieke belang acht. Als een gemeente vindt dat het in
het publieke belang is om sportveldjes aan te leggen en te beheren voor jongeren
met ouders die geen geld of mogelijkheden om hun kinderen naar de sportvereniging
te brengen hebben, dan zou dat mogelijkerwijs niet meer kunnen of aan onnodige
beperkingen worden gebonden op grond van dit wetsvoorstel. Zo'n gemeente concurreert
dan immers met private sportverenigingen en sportscholen, die daartegen bezwaar
kunnen maken.In onze ogen kunnen er genoeg redenen zijn voor een bepaalde gemeente
of provincie om gezien de problematiek in bepaalde wijken of bij bepaalde
groepen toch een goed of dienst te leveren. Dat geldt voor bibliotheekdiensten,
het aanbieden van een kopje koffie of een gratis concert voor mensen met een
smalle beurs. Wij vinden dat van belang omdat het risico dat nu de deur wordt
opengezet om tegen van alles bezwaar te maken een heel wezenlijk onderdeel
van onze kritiek is. Ga maar na: de NMa wordt al steeds belast met de vraag
of iets net wel of net niet kan. In tegenstelling tot het amendement-Aptroot/Elias
dat stelt dat de NMa moet bepalen of iets van algemeen economisch belang is,
vinden wij dat het aan de decentrale overheid zelf is. Ik moet er eerlijk
gezegd niet aan denken dat de NMa zich daar met een aantal fte's mee bezig
gaat houden. De NMa heeft in onze ogen genoeg te doen op het gebied van het
vergelijken van prijzen voor consumenten.Dat het lastiger wordt om het publieke belang te dienen, is eens te meer
vreemd in het huidige tijdsgewricht waarin banken worden genationaliseerd
en de roep om staatssteun aanzwelt. Een goed boerend bedrijf zou protest kunnen
aantekenen tegen een bepaalde vorm van staatssteun. Er moet ruimte zijn om
in bepaalde omstandigheden als overheid keuzes te maken om het publieke belang
te dienen, wat dat dan ook is. Het is daarom vreemd dat er in dit wetsvoorstel
niets wordt geregeld over staatsdeelnemingen. Wij hebben daarom een amendement
ingediend dat staatsdeelneming uitzondert. Dit is het amendement op stuk nr.
25. Bij klachten kan men zich zoals gebruikelijk wenden tot de Tweede Kamer.
Ik zou graag een reactie van de minister van EZ op dit amendement krijgen.Vindt de PvdA-fractie dat de overheid lukraak allerlei diensten moet bieden
die de private markt ook aanbiedt? Nee, verre van dat. Wij willen dat er een
gelijk speelveld is tussen overheid en bedrijven. Het gelijke speelveld is
echter niet het doel. Het doel is welvaart. Dat kan soms het beste geholpen
worden als de overheid met het bedrijfsleven concurreert. In gegeven omstandigheden
kan het optreden van de overheid als onderneming soms toch een goede keuze
zijn, zodat bepaalde diensten bereikbaar, toegankelijk en betaalbaar blijven.
Daar dient op democratische weg van geval tot geval een afweging over te worden
gemaakt. In onze optiek moet dat dus niet door de NMa gedaan worden. De PvdA-fractie
is net als de heer Ten Hoopen benieuwd wat de minister vindt van het amendement-Ten
Hoopen/Vos op stuk nr. 22.De PvdA-fractie is echter ook benieuwd naar het oordeel van de Raad van
State over dit amendement. Kwaliteit van wetgeving is voor onze fractie van
belang. Daarom willen wij ook graag de wijze mannen en vrouwen van de raad
ernaar laten kijken, zeker gezien de discussie over parlementaire zelfreflectie
die wij volgende week voeren. Kan de minister toezeggen dat de Raad van State
nog naar het amendement gaat kijken?Ik wil nog even doorgaan op de reikwijdte van de wet. Als de wet in deze
vorm wordt aangenomen, betekent dat in het extreme geval dat het Rijksmuseum
straks geen Rijksmuseum meer mag heten, omdat daarin gebruik wordt gemaakt
van de naam "Rijk".De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Vos maakt een curieuze opmerking. Zij verzoekt de regering om
de Raad van State een oordeel te vragen over het amendement. Het moet tot
haar doordringen dat dit een vrij ongebruikelijke procedure is. Ik zal niet
zeggen dat het een onwerkbare procedure is, maar het is wel een nieuwe. Daarom
leg ik er even de vinger bij. Als mevrouw Vos geïnteresseerd is in dat
oordeel is het beter als zij zelf met het concept naar de Raad van State gaat.Mevrouw Vos (PvdA):Dat zou wat laat zijn, maar ik zou het ook zelf kunnen doen. Ik ben echt
benieuwd naar het oordeel van de Raad van State.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Vos legt een amendement in de Kamer neer met de bedoeling dat
aanvaard te krijgen en onderdeel te laten uitmaken van de wet.Mevrouw Vos (PvdA):Ja.De heer Van der Vlies (SGP):Zij vraagt daarover echter nog wel een advies of een oordeel van de Raad
van State, alsof zij onzeker is over de optie die zij wil bevorderen.Mevrouw Vos (PvdA):Nee, ik ben daar niet onzeker over. Wij vinden het, net als de heer Ten
Hoopen, een versterking van de wet, maar ik ben toch benieuwd wat daarvan
de gevolgen zijn. Er zijn door de collega's bijvoorbeeld verschillende opmerkingen
gemaakt over de rechtsongelijkheid. Ik ben wat dat betreft
erg benieuwd naar hoe de Raad van State daar tegenaan kijkt.De heer Van der Vlies (SGP):Dat begrijp ik wel, maar dat had mevrouw Vos dan zelf moeten vragen. Zij
kan dat moeilijk aan de minister vragen, want het is niet haar amendement.Mevrouw Vos (PvdA):Ja, dan moet ik het zelf vragen.De heer Van der Vlies (SGP):In mijn beleving is het echt nieuw dat dit verzoek van het katheder in
de richting van vak-K gaat, als ik dit zo symbolisch mag zeggen. Daarom wilde
ik er toch even de vinger bij leggen.Mevrouw Vos (PvdA):Ja, dank u wel.De heer Van der Ham (D66):Ik wil nog wat meer inzicht krijgen in wat mevrouw Vos wil weten. Zij
zegt dat zij best benieuwd is naar hoe dit in de praktijk zou kunnen uitwerken.
Waar liggen haar mogelijke dilemma's en vragen die wij moeten meewegen of
die de Raad van State moet meewegen?Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Dat is een beetje het dilemma. Deze vragen hebt u ook gesteld.
Ik bedoel: ik ben ervan overtuigd dat dit amendement beter is, maar mijn fractie
vindt het belangrijk om inzicht te krijgen in wat het betekent en wil daar
een oordeel over van de Raad van State.De heer Van der Ham (D66):Dat vind ik echt curieus. Als je een amendement staat te verdedigen, vind
ik het van het grootste belang dat je zegt dat dat het beste amendement ter
wereld is. U zegt daarentegen: ja, ik dien het in, maar ik ben erg benieuwd
naar wat het doet, want de heer Van der Ham zei net dat met dat amendement
de grondslag onder het wetsvoorstel werd weggehaald en misschien heeft hij
wel een punt. Dan denk ik: ja, als wij zo met elkaar gaan debatteren, weet
ik totaal niet meer wat ik met dat amendement moet.Mevrouw Vos (PvdA):Het gaat mij om de kwaliteit van wetgeving. Net zei ik ook dat wij volgende
week over de parlementaire zelfreflectie gaan praten en over de wetten die
wij indienen. Ik vind evenwicht van belang en dit amendement doet nogal wat.
Daar sta ik geheel achter, maar toch ben ik benieuwd naar wat de Raad van
State in evenwicht daarvan zegt.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. U zegt dus zelf dat het amendement nog niet evenwichtig genoeg
is en dat u niet weet wat het doet, maar vermoedt dat het een enorm effect
heeft op de werking van de wet die nu voorligt. Ik heb nog nooit zo'n curieuze
verdediging van een amendement gehoord in de zeven jaar dat ik in de Kamer
zit.De voorzitter:Met alle respect, u zegt niet veel anders dan de heer Van der Vlies, maar
dan met veel meer woorden.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Ik vind het erg vriendelijk dat u zich zo bemoeit met het
debat, maar mevrouw Vos haalde mij aan. Zij zei: de heer Van der Ham heeft
ten overstaan van de heer Ten Hoopen een aantal opmerkingen over het amendement
gemaakt. Ik zei dat het een destructief amendement was. Zij zegt: misschien
heeft de heer Van der Ham wel een punt. En dan is zij een van de indieners
van dat amendement! Dat wilde ik wel even onderstrepen, want het leek mij
van belang. Het is geen herhaling.De voorzitter:U hebt uw punt gemaakt.De heer Elias (VVD):Voorzitter. Ik kan het amendement niet beoordelen, want volgens de curieuze
opstelling moet de Kamer met stemmen wachten totdat de Raad van State daarover
heeft geadviseerd.Mevrouw Vos (PvdA):Dat klopt. Dat kan niet anders. Als mijn fractie dat wil, zullen wij even
moeten wachten totdat de Raad van State er een oordeel over heeft geveld.De heer Elias (VVD):Het moet niet veel gekker worden! Wij moeten dus wachten omdat u onzeker
bent over dit amendement. Dat kan ik mij overigens op inhoudelijke gronden
heel goed voorstellen, maar dat terzijde, want het gaat nu om de procedure.
Wij moeten dus wachten op het advies van de Raad van State vooraleer wij het
wetgevingsproces verder ter hand kunnen nemen? Zou u er niet iets langer over
nadenken en het amendement tot die tijd intrekken?Mevrouw Vos (PvdA):Nee.Mijn fractie heeft een ander curieus ding aan deze wet ontdekt. Dat heeft
te maken met de reikwijdte van de wet. Als de wet in deze vorm wordt aangenomen,
mag het Rijksmuseum in het extreme geval niet meer Rijksmuseum heten, omdat
daarin de naam rijk wordt gebruikt. Het gebruik van de naam van de eigen gemeente,
zoals in havenbedrijf Rotterdam en andere gemeentelijke nv's, maar ook "Staatsloterij",
zou aanvechtbaar worden. Daarom dien ik het amendement op stuk nr. 20 in.
Dat strekt tot schrapping van artikel 25J, lid 2a. Wij zijn benieuwd naar
de reactie van de minister op onze overwegingen ten aanzien van dit publieke
belang en naar haar mening over dit amendement.Het tweede probleem met dit wetsvoorstel is dat de administratieve lasten
hoog zijn in tegenstelling tot hoe het kabinet dat heeft beoordeeld. De kosten
van het wetsvoorstel zijn eenmalig 5,1 mln. en daarnaast 1,6 mln. structureel:
0,9 mln. bij decentrale overheden en 0,7 mln. bij de NMa, die er dan structureel
10 fte's voor moet gaan inzetten. 10 fte's voor één probleem
per maand! Mijn fractie vindt het scheppen van werkgelegenheid helemaal niet
erg, maar 10 fte's bij de NMa voor een klein aantal problemen lijkt ons rijkelijk
overdreven. Ik ken nog wel wat andere terreinen waarop ik de NMa liever wat
meer menskracht zou willen laten zetten: de postmarkt. Daarnaast ben ik bang
dat de NMa zich veel te gemakkelijk met makkelijk behapbare, maar minder relevante
zaken gaat bezighouden, maar dit is wellicht meer een gevoel, irritatie, dan
een werkelijk gevaar. Wil de minister ons uitleggen waarom voor dit probleem
wel 10 fte's zijn toegevoegd en voor de Postwet niet? Kan zij de helft van
het aantal extra fte's niet inzetten voor andere probleemmarkten, bijvoorbeeld
begrafenisondernemingen? Een volgend probleem is de doorberekeningsplicht. Een groot bezwaar is
dat er voortaan op basis van artikel 25I een verplichting komt om de integrale
kosten door te rekenen, dat wil zeggen niet alleen de variabele, maar ook
de vaste kosten, terwijl het niet ongebruikelijk is om de vaste kosten niet
geheel door te berekenen. Met het wetsvoorstel wordt nu beoogd dat overheidsorganisaties
geen private bedrijven uit de markt zullen drukken, maar nu wordt de deur
wel geopend voor het tegenovergestelde. Integrale kosten, bijvoorbeeld € 100,
bestaan uit variabele kosten, bijvoorbeeld € 50, en vaste kosten,
ook € 50. De overheid mag dan niet minder rekenen dan die € 100.
Een bedrijf mag wel tijdelijk op € 90 gaan zitten en zodoende een
overheidsbedrijf uit de markt drukken. Een wetsvoorstel dat ertoe moet leiden
dat overheidsbedrijven niet oneerlijk mogen concurreren, leidt er dus toe
dat private bedrijven een middel in handen krijgen om wel oneerlijk te concurreren
tegen publieke bedrijven. Dat schiet dus te ver door.Een ander probleem is dat de bepalingen over de vaste kosten in hoge mate
arbitrair zijn. Zij zijn afhankelijk van afschrijvingstermijnen. Dat maakt
het toezicht moeilijker en kan dus leiden tot een permanente discussie over
de exacte hoogte van de vaste kosten. Het gevolg is dat de consument te veel
zal blijven betalen. Wellicht zal zelfs het rentevoordeel dat een overheidspartij
heeft, op basis van artikel 25i, lid 3 niet meer kunnen worden doorgegeven
aan de consument. Dat kan betekenen dat op een breed front de tarieven omhoog
zullen moeten gaan als gevolg van dit wetsvoorstel. Dat is vreemd, omdat dit
voorstel een aanpassing van de Mededingingswet betreft. Die heeft juist tot
doel om de kosten voor consumenten laag te houden. Door dit wetsvoorstel zullen
de kosten voor een aantal diensten omhoog gaan. Op pagina 12 van de nota naar
aanleiding van het verslag wordt toegegeven dat tarieven inderdaad kunnen
stijgen als gevolg van het wetsvoorstel, bijvoorbeeld door het verplicht doorberekenen
van hogere vermogenslasten. Dit wil mijn fractie graag voorkomen. Kan de minister
toezeggen dat de lasten en de tarieven voor burgers niet zullen stijgen als
gevolg van het wetsvoorstel? Desgewenst kan ik een extra amendement indienen
over een andere manier van kostenberekening.Ik kom op de concurrentie door onderwijsinstellingen die worden uitgezonderd.
Dat is iets wat niet wordt geregeld in het wetsvoorstel. Het is vreemd dat
concurrentie wordt uitgezonderd die universiteiten en hogescholen aangaan
met onderzoeks- en researchbureaus. Dit zijn volgens de PvdA-fractie nu net
wél zaken die zo'n beetje bij de markt horen, in tegenstelling tot
die andere sectoren die worden uitgezonderd. Een en ander is een beetje theoretisch.
Ik heb nog steeds geen harde cijfers gezien over de mate van oneerlijke concurrentie.
Het voorstel van de heer Ten Hoopen om dit te laten onderzoeken, steun ik
dan ook van harte.Tegen de heer Elias zeg ik dat mijn fractie niet wil dat door zijn amendement
de vermarkting van wetenschappelijk onderzoek zal stokken. Juist als Nederland
een innovatief land wil zijn, moet er veel meer worden gedaan met wetenschappelijke
resultaten. Silicon Valley en de Boston area hadden nooit broedkamers van
technologische ontwikkelingen kunnen worden als wetenschappers niet met hun
bedrijfjes hun inzichten hadden kunnen vermarkten. Ik ben daarom heel benieuwd
naar de effecten van het amendement van de heer Elias.Ik kom terug bij het begin van mijn betoog. Waarom doen wij dit eigenlijk?
Waarom zadelen wij de NMa op met een extra taak en veel extra fte's? Is er
voldoende aanleiding voor deze wet? Wij spreken over de periode van 1992 tot
2004. Daarin was sprake van 400 klachten, waarvan 60% niet met de concurrentieproblematiek
te maken had of werd ondervangen door Europese regels. Er blijven dus 160
klachten over, 13 per jaar en dus 1,1 klacht per maand. Uit het rapport van
PricewaterhouseCoopers wordt niet eens duidelijk of deze 160 klachten wel
terechte klachten waren. Het gaat om economische activiteiten op basis van
democratische besluiten van gemeenteraden of provinciale staten. De klachten
kunnen ook daar worden neergelegd. Mijn fractie probeert nu juist mee te werken
aan het verminderen van administratieve lasten en overbodige regelgeving.
Het spijt mij voor alle ambtenaren die ijverig hebben getypt aan dit wetsvoorstel.Wij kunnen echter wel leven met een wet met de twee amendementen die wij
samen met de CDA-fractie hebben ingediend. Bij het laatste amendement is nog
het volgende van belang. Er is een onderdeel van dit wetsvoorstel dat wij
wel zeer sympathiek vinden, namelijk de "sunset clause". Die houdt in dat
de wet automatisch van rechtswege vervalt als de Kamer die niet expliciet
wil verlengen. Die clausule zouden wij bij wetten vaker moeten toepassen.
Wat vaker de sunset clause inzetten zou automatisch de regelbrij verminderen,
een brij die wij vaak over de samenleving, bedrijven en lagere overheden uitstorten.
Ik neem aan dat iedereen in deze zaal begaan is met de administratievelastendruk
en dat iedereen daarom deze opgewekte conclusie over de sunset clause onderschrijft.Wij willen deze wet echter wel een kans geven. Daartoe dient het amendement
op stuk nr. 24, dat van deze wet een experimentenwet maakt. Daardoor moet
sneller worden geëvalueerd en sneller worden bepaald of de wet zin heeft.
Wij zijn benieuwd naar de reactie van de minister op dit amendement.Artikel 4 is overigens onduidelijk geformuleerd. Wij hebben de volgende
suggestie voor het geval de minister het echt goed wil doen. De woorden "dat
tijdstip" hebben vermoedelijk betrekking op het tijdstip zeven jaar na het
tijdstip van inwerkingtreding, niet op het tijdstip van inwerkingtreding.
Dat zou immers onlogisch zijn. Omdat wetgeving ondubbelzinnig moet zijn, zou
dit anders moeten worden geformuleerd. Zie hiervoor ook ons amendement op
stuk nr. 21.Het zal duidelijk zijn dat mijn fractie nogal kritisch is over dit wetsvoorstel.
Wij zien dat er een probleem ontstaat, maar wij schieten liever niet met kanonnen
op muggen. Wij vertrouwen erop dat de decentrale overheden in alle redelijkheid
rekening zullen houden met enerzijds de publieke belangen en anderzijds de
belangen van het bedrijfsleven.De heer Van der Ham (D66):Mevrouw Vos spreekt over de sunsetclausule. Mijn fractie is ervoor om
die op heel veel wetsvoorstellen toe te passen, zeker als die gaan over een
inperking van de burgerrechten. Het middel van deze clausule is dus wel mooi.
In dit geval wil mevrouw Vos de horizon echter nog dichterbij zetten. De vraag
is of overheden daarop niet gaan anticiperen en toch onderdeel van de concurrentie
gaan vormen, waardoor de positie van ondernemers nog onzekerder
wordt. Men weet immers niet precies waar men aan toe is. Is dit wel de manier
om deze nieuwe regelgeving echt een kans te geven? Vreest mevrouw Vos niet
dat overheden erop gaan anticiperen dat een en ander toch wel weer verloopt
en dat ze niet erg hun best zullen doen om de markten werkelijk open te breken?Mevrouw Vos (PvdA):Aan de andere kant gaat het bedrijfsleven – men luistert mee naar
de behandeling in de Kamer – ook anticiperen. Dat moet de heer Van der
Ham toch beseffen? Ik hoop en neem aan dat men extra zaak gaat maken van het
indienen van klachten of juist probeert om vaart te maken met het invoeren
van deze wet vanwege de mogelijkheden die hij schept. Het zijn niet alleen
overheden die kunnen vertragen. Het mkb kan met deze wet in de hand zaken
doen.De heer Van der Ham (D66):Is een tijdspanne van minimaal zeven jaar niet minimaal om de boel een
beetje de kans te geven? Om ervoor te zorgen dat ingesleten patronen tussen
markt en overheid ook doorbroken worden, heb je toch een beetje tijd nodig?Mevrouw Vos (PvdA):De gebruikelijke termijnen zijn meestal twee jaar. Wij proberen met ons
amendement daarbij aan te sluiten. Vijf jaar lijkt mij zeker genoeg.De heer Elias (VVD):Voorzitter. "Zodra overheden direct of indirect marktactiviteiten gaan
ontplooien, dreigen er verstoringen van de economische marktorde." Bondiger
dan universitair hoofddocent mr. Peters van de Universiteit van Tilburg het
vorig jaar juni in het Nederlands Tijdschrift voor Bestuursrecht formuleerde,
valt de kern van het probleem dat in deze wetswijziging aan de orde is, amper
samen te vatten.Al vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw wordt gesproken over gedragsregels
voor overheden die goederen en diensten aanbieden in concurrentie met het
private bedrijfsleven. De VVD is voorstander van het voorkomen en uitbannen
van oneerlijke concurrentie door de overheid. Voorbeelden doen zich vooral
voor in de horecasfeer. Denk aan een kleine gemeente die het bruidspaar fijntjes
wijst op de mogelijkheid nadien de receptie all-in op het stadhuis te laten
verzorgen. De cateraar om de hoek heeft dan het nakijken op zijn gemeentelijke
concurrent wiens vaste kosten al betaald zijn.In 1997 werd hierover de motie-Van der Ploeg c.s. aangenomen. In het regeerakkoord
van 1998 stond het voornemen voor een wettelijke regeling. In oktober 2001
diende mevrouw Annemarie Jorritsma als minister van Economische Zaken van
het toenmalige kabinet-Kok II het wetvoorstel Markt en overheid in. Uitgangspunt:
overheidsorganisaties moeten het leveren van goederen of diensten overlaten
aan private ondernemingen en mogen slechts om bijzondere redenen op de open
markt opereren. Toen het kabinet door het Srebrenica-ontslag demissionair
werd, werd dit wetsvoorstel echter controversieel verklaard. Naar aanleiding
van de opmerking van mevrouw Vos ga ik er overigens van uit dat de VNG-brief
die wij onlangs mochten ontvangen bij afwezigheid met een stempeltje getekend
is; het was een formele brief van de VNG. Het kabinet-Balkenende II trok het voorstel van Jorritsma in, doch stelde
een alternatieve aanpak via de Mededingingswet in het vooruitzicht. Hoewel
er wel een begin mee werd gemaakt, bleef een concreet voorstel uit. Bij motie
in oktober 2006 van mijn collega Aptroot verlangde de Kamer voor 1 mei
2007 actie. Eerst in februari 2008 is hieraan gehoor gegeven met de indiening
van een nieuw hoofdstuk in de bestaande Mededingingswet. Dat behandelen wij
nu in de eindfase in het parlement.Mag ik de minister allereerst vragen om een faire en niet-dogmatische
evaluatie? Waarom zijn wij hier met ons allen vanaf 1995 mee bezig? Hoe komt
het dat wij wetten in dit land niet sneller tot stand brengen? Uiteraard hoort
hier ook een hand in eigen boezem van de Kamer bij, dat realiseer ik mij.
Toch wil ik graag van het kabinet horen hoe wij met ons allen gaan voorkomen
dat wij er zo lang over doen om belangrijke wetgeving tot stand te brengen.
Graag ontvang ik hierop een serieus antwoord en niet een of ander kluitje
in het riet.Ik ga in op de omvang van het probleem dat wij hier bespreken; andere
fracties doen daar naar mijn smaak te luchtig over. Overheden – gemeenten,
provincies, waterschappen, het Rijk, direct of indirect – bieden goederen
en diensten aan die net zo goed of beter door de markt kunnen worden geleverd.
Denk aan cursussen brandveiligheid, het verzorgen van personenvervoer, wasserijdiensten
bij gevangenissen, horecafaciliteiten etc. Dit kan marktverstorend zijn. Overheidsgegevens
of -instrumenten worden gebruikt en kosten worden niet of niet integraal doorberekend.
Volgens diverse onderzoeken van onder andere Atos KPMG en PriceWaterhouseCoopers
is de omvang van de economische activiteiten van provincies, gemeenten en
waterschappen circa 2,5 mld. Bij zo'n 730 mln. daarvan is het risico van kruisbestuiving
hoog door het ontbreken van een juridische of organisatorische scheiding tussen
de economische activiteiten en de overige activiteiten. Bij 1,25 mld. omzet
is er risico van functievermenging. In de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel wordt op grond van deze diverse onderzoeken geconcludeerd dat
"organisatorische of zelfs juridische scheiding van activiteiten (gekoppeld
aan een zuivere kostentoerekening) de risico's op kruissubsidiëring doet
afnemen".Daarnaast doet zich voor dat overheden via financiële deelnemingen
of andere vormen van zeggenschap in overheidsbedrijven op de markt opereren.
Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben zo'n 1900 deelnemingen
in overheidsbedrijven. De omzet van deze overheidsbedrijven werd in 2000 geschat
op 25 mld. Hierbij speelt kruissubsidiëring doorgaans niet; soms wel,
overigens, als deze bedrijven ook publieke taken uitvoeren. Wel bestaat het
gevaar dat overheidsorganisaties het "eigen" overheidsbedrijf niet-marktconforme
voordelen gunt. Daardoor wordt uiteraard weer de concurrentiepositie met andere
bedrijven verstoord.Kort en goed, er is wel degelijk het een en ander aan de hand. Het wetsvoorstel,
dat complementair is aan de regelgeving voor staatssteun en dat zal gelden
voor Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en zelfstandige bestuursorganen
met een publiekrechtelijke status, staat de VVD-fractie qua richting op hoofdlijnen
aan. Dat alle kosten moeten worden doorberekend – de "integrale kostprijs" –
heeft onze instemming. Dat geldt ook voor de uitzonderingen: publieke taken,
zoals zwemonderwijs, culturele voorzieningen, maatschappelijke
diensten die Defensie verricht et cetera. Hetzelfde geldt voor het verbod
op het exclusieve gebruik van gegevens.Het verbod op functievermenging gaat ons nadrukkelijk niet ver genoeg.
Publiekrechtelijke bestuurstaken en economische activiteiten behoren niet
bij dezelfde persoon; onder alle omstandigheden niet. Wij willen per se niet
dat de bouwheer die uitbesteedt, ook degene kan zijn die de voortgang van
het project onder zijn hoede heeft. De VVD-fractie wenst dit principe sterker
dan in het voorliggende wetsvoorstel gebeurt, vast te leggen. Om die reden
heb ik het amendement op stuk nr. 18 ingediend. Mijn fractie hoopt overigens
ten zeerste dat de minister alsnog met een identieke wijziging van het wetsvoorstel
komt. Dat zou de koninklijke route zijn. Mijn fractie hecht daar zeer aan,
omdat hierbij de integriteit van de overheid in het geding is. Mag ik de minister
dringend vragen om hiernaar vanuit die invalshoek nog eens zeer serieus te
kijken?Ik loop een aantal belangrijke onderdelen van het wetsvoorstel nader langs.
Het verbod voor overheden om de eigen overheidsbedrijven te bevoordelen boven
echte marktpartijen heeft uiteraard onze instemming. Dat geldt evenzeer voor
de transparantiebepalingen en voor het feit dat kosten en baten afzonderlijk
moeten worden geregistreerd en correct dienen te worden toegerekend.Ik maak een paar opmerkingen over de Nederlandse Mededingingsautoriteit,
de politieagent van de Nederlandse economische markt, om het zo maar even
te zeggen, de autoriteit die het misbruik van de economische macht moet voorkomen.
Deze NMa zou volgens het kabinet niet de mogelijkheid moeten krijgen om boetes
op te leggen als machtsmisbruik wordt geconstateerd. De weinige argumenten
hiervoor zijn naar de smaak van onze fractie flinterdun. In de toelichting
bij het wetsvoorstel lezen wij dat "veelal" de vaststelling dat een overtreding
plaatsvond, al genoeg reden zal zijn voor het betreffende overheidsorgaan
om het leven te beteren. Maar wat als dat toch onverhoopt niet gebeurt? Wetten
zijn er toch juist om wat ongewenst is te regelen, zo meent mijn fractie.
Verder zou een boete volgens het kabinet "niet passen in de bestuurlijke verhoudingen".
Verdere argumentatie ontbreekt. Terecht ziet de Raad van State dit anders.
Om die reden heb ik dan ook op stuk nr. 17 een amendement ingediend. Ook overheden
dienen namelijk te kunnen worden beboet bij geconstateerde overtredingen.
Ik heb met genoegen geconstateerd dat de CDA-fractie ook voor een dergelijke
boete is, althans dat nog was volgens het verslag van 17 april 2008.Het wetsvoorstel stelt een overgangsperiode van drie jaar voor. Het kabinet
zegt er eerlijk bij dat deze termijn ruim bemeten is. Nee, zegt de VVD-fractie;
deze termijn is te ruim. Wij willen deze periode terugbrengen tot één
jaar met een ontheffingsmogelijkheid door de NMa voor het tweede jaar, vandaar
ons amendement op stuk nr. 15.Mijn fractie vindt het een misser in het wetsvoorstel dat de betrokken
overheid zelf mag vaststellen wat nu eigenlijk die diensten van algemeen economisch
belang zijn. Het kabinet stelt in de memorie van toelichting letterlijk: "De
NMa treedt terug als toezichthouder." Wis en waarachtig niet, vindt de VVD-fractie.
Als een overheid zulke diensten verricht, moet onafhankelijk kunnen worden
getoetst of marktpartijen niet ten onrechte worden getroffen omdat hun de
opdracht niet is gegund. Die onafhankelijke derde, die moet toetsen, is volgens
mijn fractie uiteraard de NMa, de Nederlandse Mededingingsautoriteit; vandaar
ons amendement op stuk nr. 13.Nog een enkel woord over de zogeheten sectorspecifieke uitzonderingen.
Voorzitter, vergeef mij de uitdrukking, maar zo wordt dat in de wet nu eenmaal
genoemd. In gewoon Nederlands – ik vind dat wij dat in deze Kamer toch
echt zo veel mogelijk moeten hanteren – zou je moeten zeggen: de uitzonderingen
die in andere wetten zijn geregeld. Voor de publieke omroep geldt een aparte
concurrentieregeling in de Mediawet. Mijn fractie heeft serieus de afweging
gemaakt of deze toch niet onder het thans voorliggende wetsvoorstel zou moeten
worden gebracht, omdat het onder de Mediawet immers mogelijk is om de hand
te lichten met het verbod op oneerlijke concurrentie.Zomaar even twee aansprekende voorbeelden. Ten eerste: de publieke omroep
gaat in hdtv-kwaliteit uitzenden, wat leidt tot grote druk op de commerciële
omroepen om te volgen, terwijl slechts 7% van de kijkers een tv met
echte hdtv-kwaliteit heeft – hiervoor is namelijk een hdtv-decoder nodig –
en de commerciële omroepen niet over publiek geld beschikken om die hogere
kosten op te vangen. Ten tweede: de concurrentievervalsing door omroepen met
programmabladen, boeken, cd's, hotelarrangementen en noem maar op, spreekt
ook boekdelen. Er zijn nog vele andere voorbeelden te noemen. Donderdag aanstaande
komt mijn collega Remkes bij de behandeling van de Erkenningswet over de financiering
van de omroepverenigingen nog terug op valse concurrentieverhoudingen in omroepland.
Vanaf deze plaats en bij deze gelegenheid doe ik echter namens mijn fractie
wel een beroep op de minister van EZ om voordien, als dat maar enigszins mogelijk
is, nog eens even indringend met haar collega van OCW over deze problematiek
te spreken, want volgens mij is deze laatste bijzonder laks als het gaat om
valse concurrentieverhoudingen door de publieke omroepen. Niettemin is mijn
fractie van oordeel dat het probleem bij OCW moet worden opgelost.Wij vinden de sectorspecifieke uitzondering – daar heb je dat rare
woord weer – voor onderwijs niet terecht. Er zijn veel klachten over
marktactiviteiten via honderden bv's. De VVD-fractie is niet tegen concurrentie
op de markt door commerciële instituten die zijn verbonden aan het onderwijs,
maar dan moet dat wel op een gelijk speelveld plaatsvinden. Gratis gebruik
van kantoorgebouwen, studenten die gratis arbeid verrichten en tal van andere
voorbeelden wijzen echter niet op zo'n gelijk speelveld. Ook daar moet er
dus transparantie komen en moet de NMa de mogelijkheid krijgen om in te grijpen.
Kleine startende bedrijfjes vanuit het hoger onderwijs als kraamkamer van
nieuwe economische activiteiten moeten uiteraard wel kansen blijven krijgen.
Ons amendement op stuk nr. 19 voorziet in dit alles. Ik wijs mevrouw Vos met
nadruk op de laatste zinnen in de toelichting bij dat amendement, zulks naar
aanleiding van de zorgen die zij uitsprak.De sociale werkplaatsen worden van het thans voorliggende wetsvoorstel
uitgezonderd, omdat voor deze instanties de Wsw, de Wet sociale werkvoorziening,
bestaat. Is in de Wsw ook iets geregeld voor de opbrengsten van zogeheten
dagbestedingsprojecten van verstandelijk gehandicapten en psychiatrisch patiënten,
gefinancierd door de gemeenten en vanuit de AWBZ? Het betreft kleine baantjes,
vaak van groot belang voor de betrokkene zelf. Soms zou daarbij
een begin van concurrentie kunnen ontstaan, bijvoorbeeld door kunstverkoop,
door postbezorging of zoiets. Volgens de VVD-fractie moet het duidelijk zijn
dat de huidige wijziging van de Mededingingswet hierop niet aangrijpt.Ik heb al laten doorschemeren dat de VVD-fractie blij is dat er eindelijk
een wetsvoorstel van markt en overheid is, maar dat zij het tegelijkertijd
jammer vindt dat dit zo beperkt is. Daarom heb ik op vijf punten wijzigingsvoorstellen
toegelicht. Tot slot is er nog één punt waar mijn fractie sterk
aan hecht. De VVD-fractie vindt dat wij deze wet niet na zeven jaar automatisch
moeten laten vervallen. Wel lijkt het ons juist om de wet na vijf jaar te
evalueren. Vandaar ons amendement op stuk nr. 16.Ik meen dat ik duidelijk heb gemaakt, de richting van het wetsvoorstel
juist te vinden. Een definitief oordeel kan ik pas geven als er meer duidelijkheid
komt over de wijzigingen die mijn fractie met kracht bepleit, maar zeker ook
over de wijzigingen die door PvdA en CDA zijn ingebracht.Tot slot wil ik nog een punt zeer nadrukkelijk aan de orde stellen. Over
dit wetsvoorstel heeft sinds november vorig jaar achter de schermen overleg
plaatsgevonden tussen de fracties van het CDA en de PvdA en ook tussen de
ministers van Binnenlandse Zaken en Economische Zaken, precies lopend langs
de partijlijnen. Het is principieel onjuist – ik zeg dit met nadruk
in deze tijd dat de Kamer hardop nadenkt over haar eigen functioneren –
dat over deze wet buiten iedere parlementaire openbaarheid om zo intensief
is gesproken. Parlementaire zelfreflectie is allemaal prachtig, maar gewoon
hier in huis in het openbaar voor politieke verschillen van mening uitkomen
en doen wat in een democratie hoort, daar hebben wij naar mijn rotsvaste overtuiging
veel en veel meer aan. In ieder geval hebben wij daar sowieso meer aan dan
aan het gedrocht dat nu dreigt te ontstaan na de amendering van PvdA en CDA.
Want als de coalitie het inderdaad presteert om een wet te maken of wat daar
dan uiteindelijk nog van over is gebleven, die al naar gelang de luimen van
een gemeenteraad van toepassing kan worden verklaard of niet, dan zijn wij
ver van huis.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Het is een goede zaak dat deze wijziging van de Mededingingswet
met gedragsregels voor overheidsbedrijven hopelijk op een meerderheid in de
Kamer kan rekenen. Wij moeten het nog afwachten. Het is nog spannend, maar
ik ga daar van uit, optimistisch als altijd, want hiermee kan een poging worden
ondernomen om oneerlijke concurrentie tussen publieke en private bedrijven
verder terug te dringen.De PVV onderschrijft het belang van het opnemen en naleven van gedragsregels,
maar ziet dat het waarborgen ervan momenteel onmogelijk is, daar hierop geen
fatsoenlijke handhaving bestaat. Hierdoor kunnen overheidsgedomineerde marktpartijen
hun diensten ver onder de marktprijs aanbieden. Zo krijg je oneerlijke concurrentie.
Ik zal een voorbeeld geven. De ene gemeente kan inschrijven op een aanbesteding
van een andere gemeente zonder daarbij de gedragsregels in acht te hoeven
nemen, omdat men diensten aan een andere overheid gaat verlenen. Gemeenten
kunnen winsten verkregen uit de monopolistische thuismarkt aanwenden om lagere
tarieven aan te bieden aan buurgemeenten. Mocht de minister niet naar tevredenheid
hierop antwoorden of niet met oplossingen komen, dan ben ik voornemens om
een motie in te dienen. Zij richt zich tegen deze kruisbestuiving ten laste
van ook de burgers die de gemeente via belastingen, heffingen en andere lasten,
van geld voorzien en ook ten nadele van de private bedrijven. Wij willen ook
graag een beter toezicht. Het toezicht van de NMA op deze oneerlijke concurrentie
moet een hogere prioriteit krijgen.Het huidige toezicht op de markt is onevenwichtig omdat de rol van de
overheid zelf zich aan het toeziend oog kan onttrekken, terwijl juist diezelfde
overheid als marktspeler regelmatig ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf
onevenredig dupeert door zich niet aan regels te houden. Niet alleen ten tijde
van crisis, maar te allen tijde moet met name de overheid een voorbeeldfunctie
vervullen en het goede voorbeeld geven in plaats van het vertrouwen van burgers
en bedrijven schaden. Graag een reactie en mogelijke oplossingen van de minister.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De heer Elias verwees al naar de lange geschiedenis van deze
wet. De commissie-Cohen kwam in 1997 met een advies. In 1998 zijn daaruit
aanwijzingen voortgekomen. In 2001 is er een wetsvoorstel aan de Kamer voorgelegd,
maar dat heeft het niet gehaald. Het IPO en de VNG waren boos, want zij wilden
het niet op deze manier. We hebben dit allemaal kunnen nalezen. Nu ligt er
dit wetsvoorstel, waarmee kleine stapjes vooruit worden gezet. Dat vinden
wij prima, al zetten wij liever grote stappen. Wij maken ons echter wel zeer
veel zorgen. Misschien wordt namelijk de wet zodanig geamendeerd dat je je
de vraag moet stellen of we überhaupt wel opschieten. Ik doel nu met
name op het amendement van mevrouw Vos en de heer Ten Hoopen. Ik meen dat
dat amendement na heel veel overleg tot stand is gekomen. Ik hoop daarover
straks iets van de regering te horen. Ik hoop niet dat er door al dat gepolder
iets is neergedaald dat ervoor zorgt dat wij niet veel verder komen. Graag
krijg ik hierop de reflectie van de minister.Nu ligt er nog een voorstel voor wijziging van de Mededingingswet voor
ons dat onze goedkeuring wel degelijk kan wegdragen, ook al wordt met deze
wijziging een klein stapje gezet. Het doel is het opstellen van gedragsregels
voor de overheid om te voorkomen dat ondernemingsactiviteiten van de overheid
private ondernemers in de weg zitten. Dat is een goed doel. De overheid is
geen ondernemer en de ondernemer is geen overheid. Het is van belang dat die
scheiding goed wordt aangebracht. Wij steunen dus de wetswijziging die nu
voor ons ligt, maar wij hadden liever de aangeklede versie gehad, die van
2001. Het is echter een politiek feit dat wij over deze wetswijziging spreken.
Wij gaan van een ja, mits-regime naar een nee, tenzij-regime. Zo hebben wij
ook gehandeld toen wij het hadden over de kartels. Wij hebben voor de nodige
instellingen gezorgd. Op zichzelf vind ik de richting goed.Juist in deze tijd is de beoogde wetswijziging van belang. De regering
heeft weliswaar noodgedwongen – ik was het ermee eens – besloten
om enkele private ondernemingen te nationaliseren. Daarom is de Nederlandse
overheid zich in korte tijd nog meer als ondernemer gaan gedragen.
Wij hebben gemerkt wat dat kan betekenen voor concurrenten. Ik vond dat de
Kamer terecht bezorgd was en vreesde voor mogelijke oneerlijke concurrentie
voor Rabobank en DSB van banken die nu deels genationaliseerd zijn. Een dergelijke
situatie willen wij zoveel mogelijk voorkomen, ook als het gaat om oneerlijke
concurrentie op kleine schaal.Het voorstel tot wijziging van wet kan op bepaalde punten wel wat steviger.
Er is een aantal amendementen ingediend, met name door de heren Aptroot en
Elias. Op hoofdlijnen vinden wij die erg sympathiek. Ik wil deze amendementen
kort afzonderlijk behandelen, ook omdat wij kritisch zijn ten aanzien van
sommige onderwerpen.Het amendement op stuk nr. 13 van de heren Elias en Aptroot zorgt wat
mij betreft voor een goede dichting van een sluiproute of maas in de wet.
Het dichten daarvan is de doelstelling van het amendement. Het geeft de NMa,
die daarvoor de kennis, de objectiviteit en de onafhankelijkheid heeft, de
bevoegdheid om te toetsen of het bij het maken van een uitzondering wel echt
gaat om diensten van algemeen economisch belang. Dat is een juridisch begrip
dat nog steeds vrij opportunistisch kan worden gebruikt. Ook de heer Ten Hoopen
sprak daarover. Het begrip is nog vrij vaag. Toetsing door de mededingingsautoriteit
zorgt voor enige consistentie en voorkomt mogelijke willekeur. Daarom is dit
amendement ons zeer sympathiek.Het amendement op stuk nr. 14 van de heren Elias en Aptroot betreft de
instellingen voor onderwijs. Daar hebben wij een vraag over. Wij zien natuurlijk
ook dat een universiteit of een instelling voor hoger onderwijs kan concurreren
met private ondernemingen. Wij zijn er nog niet van overtuigd dat dit punt
met deze wet geregeld moet worden. Wij maken ons over deze kwestie wel zorgen.
Andere sprekers hebben al gevraagd: moeten wij niet over meer kennis beschikken
om te kunnen ingrijpen? Bij deze vraag sluit ik mij aan. Deze vraag vinden
wij namelijk terecht. Waarom zou echter een hogeschool onder de kostprijs
moeten kunnen werken? Daardoor zouden de kennisinstellingen die meer op de
private markt zitten, zich vanzelf uit de markt prijzen. Wij maken ons dus
zorgen en wij willen graag horen wat de ideeën van de minister op dit
punt zijn.Voorzitter. Het amendement op stuk nr. 15 betreft het invoeren van een
kortere overgangstermijn. Die vinden wij ook wenselijk. Het ondernemerschap
moet gesteund worden. In die gevallen waarin de overheid het ondernemerschap
in de weg zit, is een overgangstermijn van een jaar met ontheffingsmogelijkheden
ruim voldoende. Juist nu is crowding out voor ondernemers voor ons onwenselijk.
Daarom steun ik ook dit amendement van de heren Elias en Aptroot.Dan wil ik iets zeggen over het amendement op stuk nr. 16. Dat gaat over
het punt van die zeven jaar. Er is een alternatief amendement ingediend door
mevrouw Vos. Op zichzelf zijn wij voor horizonbepalingen en voor sunset clauses,
zeker als het gaat om burgerrechten. Je moet namelijk heel goed nagaan of
wetgeving daarvoor werkelijk effectief is. Wij willen hier dan ook een beetje
voorzichtig zijn. Als je de termijn zo kort maakt als mevrouw Vos wil, vraag
ik mij of er wel voldoende ruimte is om conclusies te kunnen trekken en om
te kunnen bepalen of de wet werkt. Zo'n sunsetclausule kan ertoe leiden dat
het soms om bijna bureaucratische redenen fout gaat met een wet. Een voorbeeld
dat ook wel in de literatuur wordt genoemd, is dat minister Heinsbroek de
wet over de NMa-zbo in 2003 om bestuurlijke redenen niet op tijd had verlengd,
waardoor die wet verliep. Dat soort situaties, die onnodige onzekerheid opleveren
voor ondernemers, willen wij natuurlijk voorkomen. Hoe wil de minister dat
probleem tackelen als dit amendement wordt aangenomen?In het amendement op stuk nr. 17 van de leden Aptroot en Elias wordt geregeld
dat de NMa ook de bevoegdheid krijgt om boetes op te leggen. Uit de voorgaande
woorden mag blijken dat ik het van groot belang vind dat de NMa een veel krachtiger
rol krijgt dan haar nu in het wetsvoorstel is aangemeten. Daarmee wordt het
advies van de Raad van State opgevolgd en dat geeft deze wetswijziging ook
de nodige stevigheid, zodat het toezicht echt tanden krijgt. De NMa werkt
nu toch met de handen op de rug en kan heel lastig ingrijpen. Het middel om
boetes op te leggen lijkt ons noodzakelijk om de wet kracht te geven.In het amendement op stuk nr. 18 wordt voorgesteld om een gedwongen functiescheiding
aan te brengen. Dat zou een goede drempel kunnen vormen voor overactieve ondernemers
en ondernemende ambtenaren, maar in het veld wordt tegengeworpen dat dit wellicht
leidt tot overbodige administratieve lasten. Hierop hoor ik graag een reactie
van de minister. Wij zouden er niet aan moeten beginnen, als dat het effect
zou zijn van dit amendement, maar wij vinden de doelstelling wel sympathiek.Ik heb vragen gesteld over enkele amendementen, maar ik vind het van groot
belang dat de overige amendementen worden aangenomen, juist om het toezicht
te verbeteren. Verdere versterking kan komen door overige specifieke regelingen
voor markt en overheid te onderzoeken. De wet over toetredingsnormen voor
de overheid blijft toch wat vaag.Wat ons betreft is de gratis gegevensverstrekking ook onvoldoende uitgewerkt.
Daarover hoop ik meer te horen van de minister. Het moet mogelijk blijven
om gegevens te verstrekken. De overheid heeft door wetgeving en door haar
reputatie de mogelijkheid om bepaalde gegevens te verzamelen die van grote
waarde zijn voor ondernemers. De gegevens van het kadaster zijn bijvoorbeeld
van belang voor een bedrijf als TomTom. De Inspectie voor de Gezondheidszorg
levert bijvoorbeeld gegevens aan Elsevier of het AD. De heer Elias sprak terecht
over de omroepen. Ik noem het voorbeeld van de programmagegevens. Nog steeds
zijn commerciële partijen niet in staat om op een redelijke manier aan
de gegevens te komen van de publieke omroepen, die publiek worden gefinancierd.
Hierover ligt een wetsvoorstel van de heer Weekers en van mij voor bij de
Kamer, maar ik vind het ook van belang om van de minister te horen wat dit
wetsvoorstel kan betekenen voor de verstrekking van die programmagegevens.De conclusie van de fractie van D66 is dat het wetsvoorstel onze steun
kan wegdragen. Wij hopen dat de amendementen van de heren Aptroot en Elias
worden aangenomen en dat die van de heer Aptroot en mevrouw Vos niet worden
aangenomen. Wij zijn zeer benieuwd naar de beoordeling hiervan door de minister,
want wij willen geen uitgeklede wet en daar lijkt het amendement op stuk nr.
22 van de leden Vos en Aptroot, gezien de toelichting, wel toe te leiden.
Wij hopen dat de minister dat met kracht ontraadt en dat wij aan het eind
van deze avond aan de slag kunnen met een wetsvoorstel dat ondernemers meer
ruimte biedt en waarmee wordt geprobeerd een hinderende overheid
wat in te dammen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Als al tien jaar over iets wordt gesteggeld, kun je er zeker
van zijn dat het er niet gemakkelijker op wordt. Een vorige minister heeft
voor het indienen van het wetsvoorstel al veel kritiek gekregen en deze minister
is er weer mee aan de slag gegaan. Vervolgens ging zij erover in de clinch
met een collega-minister, paste het wetsvoorstel weer aan en diende het alsnog
in. Op die manier wordt de situatie er niet overzichtelijker op. Maar laat
dat nu net zijn wat er hier aan de hand is.Nut en noodzaak van het voorliggend wetsvoorstel zijn voor mijn fractie
nog niet helemaal duidelijk. Ondanks een onderzoek is ook de omvang van het
probleem onduidelijk. Het onderzoek toont een plaatje dat neerkomt op een
gemiddelde van ongeveer tien klachten per jaar die daadwerkelijk betrekking
hebben op bevoordeling met staatsmiddelen. Uit dat onderzoek blijkt eveneens
dat een deel van deze klachten gaat over terreinen die intussen zijn uitgesloten
van het wetsvoorstel, zoals sociale werkplaatsen. De vraag is waartegen wij
dan precies met dit wetsvoorstel optreden. Bovendien laat het bedrijfsleven
een heel ander geluid horen. Ondernemers zeggen wel last van de overheid als
operator te ondervinden. Zij vinden het van de gekke dat juist de overheid
met gebruikmaking van publieke middelen bedrijven uit de markt drukt. Het
standpunt van de VNG dat het allemaal wel meevalt, is volgens die ondernemers
onzin. Zij hebben klachten genoeg maar menen dat het klagen van ondernemers
bij de overheid riskant is. De overheid zou bovendien de hand boven het hoofd
worden gehouden, al zou zij zo integer zijn. Dat is echter aantoonbaar te
vaak niet het geval volgens het bedrijfsleven. Ik denk hierbij zelf inderdaad
ook met enige treurnis aan de wijze waarop vaak wordt aanbesteed. Dat doet
mij daarom ook alert reageren.Mevrouw Vos wees terecht op het nut van de overheid die de markt op gaat.
Ik deel die analyse met haar. Wat de SP betreft, is er in veel gevallen ook
helemaal geen sprake van een markt. De wijze waarop bijvoorbeeld de VVD allerlei
publieke diensten zoals de zorg wil vermarkten, is voor ons onacceptabel.
Maar de meningen liggen ook op andere terreinen mijlenver uiteen, terwijl
er blijkbaar voldoende terreinen zijn waarop ondernemers zeggen last te hebben
van oneerlijke concurrentie. Hoe verklaart de minister dit enorme verschil
van inzicht? Wat is haar reactie op de kritiek op het onderzoek, dat dus niet
representatief zou zijn? Ik wil namelijk geen wetsvoorstel aannemen dat een
mogelijk bestaand probleem niet oplost. Ik wil ook geen wetsvoorstel steunen
dat een probleem dat er niet is, niet oplost, hoe paradoxaal dat ook mag klinken.Verder lijkt nog niemand te kunnen overzien waartoe deze wet gaat leiden.
De memorie van toelichting geeft dit ook duidelijk aan. Dit wordt nog verder
versterkt door het feit dat er niet gewoon expliciet enkele sectoren worden
genoemd waarop deze wet van toepassing is. Het wetsvoorstel blinkt wel uit
in het noemen van sectoren waarop het niet van toepassing is: onderwijs en
onderzoek, publieke omroep en sociale werkplaatsen lijken te worden uitgezonderd.
Goed, dat is dus zo en wat ons betreft moeten wij daar ook niets meer aan
veranderen. Maar de reikwijdte van het wetsvoorstel wordt daarmee ingeperkt
en de daadwerkelijke omvang wordt dus onduidelijker. Kan de minister bijvoorbeeld
nu eens vijf zaken noemen waarop zij meent dat het wetsvoorstel van toepassing
zal zijn? Dan kunnen wij bepalen of en in welke mate wij de voorgestelde maatregel
gerechtvaardigd en adequaat vinden.Dan de handhaving. Aangezien het hier een vraagstuk over mededinging betreft,
is de Nederlandse Mededingingsautoriteit de meest aangewezen instantie. Tot
zover is dit betrekkelijk voor de hand liggend. Heeft de regering echter niet
besloten om te gaan bezuinigen op de NMa? Men noemt het dan het uitvoeren
van "high trust"-beleid, maar de praktische uitvoering ervan houdt in dat
men de boetes omhoog gooit in de hoop dat bedrijven het wel uit hun hoofd
houden. De vraag is of de extra belasting voor de NMa niet ten koste zal gaan
van ander belangrijk werk van deze instantie.De VNG wees op de reikwijdte van de Europese staatssteunregels die nu
al gelden. Het onderzoek door PricewaterhouseCoopers geeft aan dat de meeste
klachten binnen de reikwijdte van de Europese regels vallen. Op basis daarvan
kan iedereen die zich onheus bejegend voelt, de gang naar de rechter ondernemen.
Graag een reactie hierop van de minister.Verder geeft de VNG aan dat het begrip beïnvloeding van interstatelijke
handel – de voorwaarde om onder de Europese regels te vallen –
extreem veelomvattend wordt uitgelegd. Zo is er bij voorbaat geen minimumbedrag
om interstatelijke handel te beïnvloeden, hoe gek dit ook klinkt. Hoe
klein het bedrag dan ook, Europa is er dus van overtuigd dat ook een paar
tientjes de Europese concurrentieverhoudingen zwaar kunnen ontwrichten. Wat
is hierop de reactie van de minister? En is ondertussen al bekend wat het
voorstel de lokale overheden Gesthuizenaan extra administratieve lasten gaat
kosten?Al met al wordt er al zo lang over dit wetsvoorstel gesteggeld dat ik
het idee heb dat niemand er nog gelukkig mee is. Voor de ene is het symboolwetgeving
die een onnodige papierwinkel met zich meebrengt, voor de ander is het een
wetsvoorstel dat lang niet ver genoeg gaat en niets oplost. Voor beide groepen
is het dus eigenlijk niets. Daarom zou ik willen voorstellen: als je het niet
goed eens kunt worden, dien dan geen wetsvoorstel in. Water
bij de wijn is geen goed uitgangspunt voor wetgeving.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Al geruime tijd concurreren overheidsdiensten met het bedrijfsleven.
Dat kan goed gaan. Er komen echter ook al lange tijd signalen van bijvoorbeeld
jachthavens, afvalbedrijven, architectenbureaus en andere bedrijven dat de
concurrentiestrijd niet eerlijk wordt gevoerd. Onderzoek bevestigt dat. Ik
wil hierbij ook tegen de VNG opmerken dat het gaat om het topje van de ijsberg.
Wie gaat immers bijten in de hand die hem voedt?Het voorliggende wetsvoorstel is een stap in de goede richting en mag
niet op de plank worden gelegd. Het Europees recht zet onvoldoende zoden aan
de dijk. Dat is met name gericht op interstatelijke handel, terwijl het probleem
zich voor een belangrijk deel op lokaal niveau voordoet.Mijn fractie vraagt zich af of het voorliggende wetsvoorstel daarentegen
wel voldoende zoden aan de dijk zet. Een belangrijk uitgangspunt van het wetsvoorstel
is dat overheden niet beperkt worden in hun vrijheid om te besluiten tot het
verrichten van economische activiteiten als zodanig. Het wetsvoorstel beperkt
zich daarom tot het stellen van gedragsregels ter voorkoming van oneerlijke
concurrentie. Dat vindt mijn fractie wel wat kort door de bocht.Het debat over markt en overheid heeft een lange voorgeschiedenis. Dat
is niet voor niets. Lokale beleidsvrijheid is immers een groot goed. Gemeenten
moeten zoveel mogelijk zelf kunnen vaststellen hoe zij de door hen gewenste
publieke belangen borgen. De toenmalige minister Jorritsma kwam in 2001 met
een wetsvoorstel dat te ver ging en de autonomie van overheden inperkte. Na
kritiek van onder meer de Raad van State is dat wetsvoorstel terecht ingetrokken.
Een saillant detail is overigens dat dezelfde mevrouw Jorritsma nu namens
de VNG het huidige wetsvoorstel zelfs te ver vindt gaan.We mogen echter niet vergeten dat het indienen van het eerste wetsvoorstel
terug is te voeren op de aanbevelingen van de commissie Markt en Overheid
uit 1997. Deze commissie onder leiding van de heer Cohen adviseerde om als
overheden terughoudend om te springen met marktactiviteiten. Deze zouden zoveel
mogelijk moeten worden afgestoten. Wat is hiervan terechtgekomen? Is flankerend
beleid hierop inmiddels voldoende toegesneden? Was het resultaat voldoende?
Het is opvallend dat zowel de Sociaal-Economische Raad als de Raad van State
het huidige wetsvoorstel onvoldoende effectief acht. De SGP-fractie zet dan
ook vraagtekens bij het uitgangspunt dat overheden niet beperkt worden in
hun vrijheid om de markt op te gaan.De fractie vraagt zich hierbij af waarom de publicatieplicht voor overheden
die een ondernemingsactiviteit starten uit de oorspronkelijke versie van het
wetsvoorstel is geschrapt. De publicatieplicht zou voor een stuk verantwoording
en ook voor transparantie ten opzichte van het bedrijfsleven kunnen zorgen.
Mijn fractie ziet deze publicatieplicht daarom graag terugkeren. Graag een
reactie op dit punt.De Sociaal-Economische Raad heeft in zijn reactie op het wetsvoorstel
aangegeven dat een evenwicht ontbreekt tussen het belang van bestuurlijke
autonomie van overheden en het belang van gezonde concurrentieverhoudingen.
Volgens de SER wordt overheden een vluchtroute geboden doordat zij economische
activiteiten tot publiek belang kunnen bestempelen zonder toetsing op economische
effecten. De regering legt de door de SER genoemde remedie, een verplichte
maatschappelijke kosten-batenanalyse, naast zich neer. De regering gaat echter
niet in op de genoemde vluchtroute. Krijgen overheden niet te veel ruimte
om deze vluchtroute te kiezen? Ik wil hierbij graag de afvalinzameling als
voorbeeld noemen. De markt voor inzameling van bedrijfsafval is vrij. Gemeentelijke
en gewone afvalbedrijven concurreren met elkaar op deze markt. Is het signaal
juist dat het voor gemeenten eenvoudig is om de inzameling van bedrijfsafval
te betitelen als een dienst met algemeen economisch belang, om zo onder de
gedragsregels uit te komen? De markt voor inzameling van bedrijfsafval is
echter bij uitstek een markt waar gezonde concurrentie kan en moet zijn. Wat
gaat de minister doen aan ongewenst gebruik van deze vluchtroute? Ik ben benieuwd
naar haar reactie op mijn vraag, en op het amendement van de heren Elias en
Aptroot op stuk nr. 13.Er is intussen ook een ander, wat merkwaardig amendement ingediend op
stuk nr. 22. Wij hebben de discussie gevoerd over een adviesaanvraag aan de
Raad van State. Daarover is intussen de reglementaire tekst aangereikt. Wij
hebben daar in het kader van een ander wetsvoorstel een keer over gesproken
in de Kamer. Later is het onderwerp in ander verband ook aan de orde geweest.
De feiten liggen echter zoals ze liggen en het kan zo niet, zeker niet als
de indieners zelf komen met de suggestie voor een adviesaanvraag aan de Raad
van State. Dat zou de minister nog kunnen doen als hij het amendement een
zodanige impact vindt hebben dat hij er advies over wil vragen. De Kamer,
niet zijnde de indieners, zou het kunnen doen, zij het dat dit formeel nog
geen groen licht heeft gekregen. Dat de indieners het zelf zouden doen, vind
ik echter curieus.Er is nog iets aan de hand met dit amendement. Wordt het woord "facultatief"
in de toelichting op dit amendement wel goed gebruikt? Wat is facultatief?
Dat is dat je er wel of niet voor kunt kiezen. Waar gaat het hier over? Het
gaat erover dat decentrale overheden een voornemen hebben dat de onderneming
in het marktsegment kan raken of hinderen. De decentrale overheden hebben
de mogelijkheid om te beslissen dat die activiteit om deze of gene reden weliswaar
een activiteit is van economisch belang, maar ook in het algemene belang.
Dan is de wet niet van toepassing. Dat is toch net iets anders dan facultatief,
dunkt mij. Je moet met een inhoudelijke onderbouwing komen. Als die redenering
de eindstreep haalt in provinciale staten, gemeenteraad of algemeen bestuur
van een waterschap is de wet niet van toepassing en in het andere geval wel.
Misschien zou door het woord "facultatief" verwarring kunnen ontstaan.Ik heb ook nog gebroed op het woord "alsmede" in de tweede volzin van
de toelichting: "Decentrale overheden, alsmede provinciale staten en gemeenteraden
...". Daar staat dus: decentrale overheden en daarnaast nog provinciale staten
en gemeenteraden. Nee, decentrale overheden bestaan uit provincies, gemeenten
en waterschappen. Dat zegt de tekst van het wetsvoorstel wel. Het woord "alsmede"
kan dus ook een verkeerde indruk wekken. Ik denk dat wij over dit amendement
nog uitgebreid komen te spreken en daarbij kunnen deze opmerkingen meegenomen
worden. Het wetsvoorstel geldt niet voor economische activiteiten ten behoeve
van andere overheden. De SGP-fractie vraagt zich af of zich bij die overheden
dan geen problemen voordoen. Ik blijf maar even bij mijn voorbeeld van de
afvalinzameling. Gemeentelijke afvalbedrijven zamelen niet alleen het huishoudelijke
afval in de eigen gemeente in, maar dingen vaak ook mee in de aanbestedingsprocedures
voor de inzameling in andere gemeenten, bijvoorbeeld buurgemeenten. In dit
geval zouden de gedragsregels niet van toepassing zijn en ligt oneerlijke
concurrentie op de loer, terwijl het aanbestedingsrecht maar beperkt soelaas
biedt. Ik krijg ook graag op dit punt een heldere reactie van de minister.De voorzitter:Heeft de minister voldoende aan een schorsing tot 21.00 uur? Ik hoor dat
zij een minuut of tien nodig heeft. Dan schors ik tot 21.05 uur.De vergadering wordt van 20.52 uur tot 21.05 uur geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik hoop dat mijn stem het uithoudt, maar ik zal mijn best
doen.De voorzitter:Daar hebben wij begrip voor. Misschien moet u zelf maar aangeven wanneer
u een onderwerp heeft afgerond; dan kunnen wij in één keer vragen
stellen en zodoende uw stem sparen.Minister Van der Hoeven:Dank u wel. Ik zal eerst een aantal algemene opmerkingen maken, dan zal
ik het hebben over de problematiek van oneerlijke concurrentie, dan over de
uitvoering van het wetsvoorstel en de reikwijdte ervan. Daarna zal ik de amendementen
behandelen, om de discussie meteen helder te maken.Wat de heer Elias zei, is waar: dit probleem speelt al heel erg lang.
Kabinetten in allerlei samenstellingen, met en zonder het CDA, met en zonder
de VVD, met en zonder D66, hebben hun tanden erin gezet. Ik denk toch dat
met name de zeer sterke lobby van VNG, IPO en waterschappen ertoe heeft geleid
dat wij niet eerder dan vanavond hierover kunnen spreken. Ik kan daar moeilijk
over doen, maar ik dacht het maar gewoon te moeten zeggen zoals het is.In dit wetsvoorstel staan voor mij twee zaken voorop: ten eerste de essentie,
namelijk de oneerlijke concurrentie tussen overheden en ondernemingen; ten
tweede de autonomie van de medeoverheden die moet worden gerespecteerd. Tussen
die twee rotsen moet door worden gezeild. Ik heb het wetsvoorstel bij mijn
aantreden nog eens goed bekeken, ik heb een aantal aanpassingen aangebracht,
ik heb onder andere de publicatieplicht voor overheden die de markt willen
betreden, laten vervallen – daarop kom ik later terug – evenals
de verplichting van een gescheiden boekhouding van publieke taken en economische
taken. Ik ben van mening dat de uitvoeringslasten van dit wetsvoorstel daarmee
echt tot een minimum zijn beperkt.Het wetsvoorstel concentreert zich op het aanbieden van commerciële
activiteiten door overheden onder de kostprijs. Ik kan mij echt niet voorstellen
dat iemand hier vindt dat overheden oneerlijk mogen concurreren met behulp
van belastinggeld, zeker als daar geen publieke belangen mee gemoeid zijn.
Daarvoor zijn publieke middelen toch niet bedoeld? En ik moet eerlijk zeggen
dat ik zelden zo'n mkb-onvriendelijk verhaal heb gehoord als het verhaal van
mevrouw Vos van vanavond. Het is haar goed recht om te vinden wat zij vindt,
maar alles wat zij zei kwam erop neer dat het mkb vooral niet moet zeuren.
Het gaat er nu juist om dat overheden oneerlijk concurreren omdat ze niet
de volledige kostprijs doorberekenen. Dat is een realiteit: overheden die
vervoersdiensten aanbieden, bibliotheken die video's en dvd's verhuren, stadswachten
die bedrijfsterreinen beveiligen, en dat alles onder de prijs. Laat ik één
voorbeeld noemen: het plan om in een gemeentelijk recreatiecentrum een fitnesscentrum
te beginnen. De particuliere sportschoolhouders waren daar niet blij mee,
want die hadden zelf allerlei investeringen moeten doen. Dat is gewoon oneerlijke
concurrentie. Op het voorbeeld van de trapveldjes kom ik dadelijk terug.Waarom kunnen die overheden die commerciële diensten aanbieden onder
de kostprijs? Omdat ze gebruikmaken van publieke middelen. Private bedrijven
kunnen daar niet tegenop, want die hebben die middelen niet. Een dergelijke
concurrentievoorsprong voor overheden is oneigenlijk en raakt vooral het mkb.
Ik vind dat dit gewoon niet kan. En wat er verder ook zij van de discussie
over de omvang van de problematiek, elk geval van oneerlijke concurrentie
is er gewoon een te veel. Het gaat om het principe dat de overheid niet oneerlijk
mag concurreren met belastinggeld.Hoe lost het wetsvoorstel dit probleem op? De belangrijkste bepaling van
het wetsvoorstel is dat overheden bij commerciële activiteiten de integrale
kosten doorberekenen; inderdaad, variabele kosten én vaste kosten.
Zo komt een reële prijs tot stand, wat een wezenlijke voorwaarde is voor
fair play.Men hoeft als overheid niet bang te zijn voor beknotting van de autonomie.
Typische bestuurstaken als de handhaving van de openbare orde vallen er niet
onder. Het wetsvoorstel laat overheden helemaal vrij in hun beslissing om
de markt op te gaan. Als ze dat doen, moeten ze de kosten die daarmee gemoeid
zijn, doorberekenen aan degenen die profijt hebben van de aangeboden diensten
en producten.Een bepaald publiek belang kan inderdaad reden zijn voor een uitzondering.
De gedragsregels gelden niet als het nodig is voor het publieke belang om
producten of diensten beneden de kostprijs aan te bieden. Het wetsvoorstel
legt alleen regels op waar het probleem nog niet is opgelost. Daarom geldt
het niet als de EG-staatssteunregels of sectorale wet- en regelgeving van
toepassing zijn. Het is wel van belang dat overheden een goed onderscheid
maken tussen publieke taken van een overheid en commerciële activiteiten.
Daarom is voorzien in een verplichting tot functiescheiding tussen bestuurlijke
taken en economische activiteiten.Dan kom ik bij de handhaving. De NMa houdt toezicht op de handhaving van
de gedragsregels. Op die manier is er een onafhankelijke instantie waar ondernemers
met hun klachten terechtkunnen. De NMa is met al haar ervaring bij uitstek
de instantie om die gedragsregels te handhaven.De heer Graus zei: dit is een poging om oneerlijke concurrentie terug
te dringen. De heer Van der Ham zei: het is een klein stapje vooruit. In ieder
geval is het een begin. Het is een goede middenweg tussen de opvattingen van
enerzijds degenen – ik kijk in de richting van de heer
Elias – die eigenlijk een strenger wetsvoorstel willen en anderzijds
degenen – daarbij kijk ik naar onder anderen mevrouw Gesthuizen –
die zorgen hebben ten aanzien van de autonomie van decentrale overheden. Het
wetsvoorstel pakt in ieder geval de essentie van het probleem van oneerlijke
concurrentie door overheden aan, maar laat voldoende vrijheid aan overheden
om economische activiteiten te ondernemen en producten of diensten beneden
de kostprijs aan te bieden als het publieke belang dat vereist.Mevrouw Gesthuizen vroeg naar het onderzoek dat is gedaan naar de binnengekomen
klachten. Volgens haar vallen veel klachten onder het Europese staatssteunregime
en is het onderzoek niet representatief. Er zijn klachten binnengekomen bij
Economische Zaken, Binnenlandse Zaken en de NMa. PricewaterhouseCoopers heeft
een inventarisatie gemaakt van de binnengekomen klachten uit de periode 1992-2004.
Ook daarna bleven er klachten binnenkomen. Alle klachten zien op oneerlijke
overheidsconcurrentie. Er zijn ook klachten over aanbestedingen en inkoopmacht.
Een deel valt inderdaad onder het Europese staatssteunregime. Die klachten
zijn wel nauw verwant met dit wetsvoorstel, maar vallen erbuiten. Mevrouw
Gesthuizen heeft daarin gelijk; ze vallen onder andere regels. PricewaterhouseCoopers
beoordeelde 150 klachten als serieuze gevallen van oneerlijke overheidsconcurrentie.
Wat er ook zij van de discussie over de aard en de omvang van de klachten,
iedere klacht is er een te veel. Het gaat om het principiële punt dat
een overheid niet oneerlijk mag concurreren met belastinggeld. Waarom zijn
er zo weinig klachten? Hadden het er niet meer moeten zijn? Ik denk dat het
inderdaad gaat om het topje van de ijsberg. In veel gevallen denken ondernemers:
je hebt de overheid, de gemeente af en toe toch gewoon nodig. De heer Van
der Vlies heeft dat zojuist zeer treffend verwoord.Mevrouw Vos vroeg of ik kan toezeggen dat de lasten voor burgers niet
zullen stijgen door het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel zorgt ervoor dat overheden
niet langer geld van de belastingbetaler – dat is ook een burger –
gebruiken om marktproducten te subsidiëren zonder dat daarmee een publiek
belang is gediend. Ons belastinggeld – mevrouw Vos betaalt ook belasting –
kan dan niet meer gebruikt worden om via de gemeente de tuin van de buurman
te laten snoeien. In die zin zijn wij met zijn allen goedkoper uit. Op langere
termijn zorgt het wetsvoorstel ervoor dat er eerlijk wordt geconcurreerd en
eerlijk wordt gedongen naar de gunsten van de klant, zodat bedrijven niet
oneerlijk worden weggeconcurreerd. Dat betekent inderdaad dat het plaatselijke
café gemakkelijker kan overleven als het gemeentehuis geen gratis zalen
"verhuurt" voor trouwpartijen.Tegen mevrouw Vos zeg ik dat het wetsvoorstel op korte termijn wel kan
betekenen dat de burgers die gebruik maken van bepaalde commerciële producten
van de overheid die met oneerlijke concurrentie worden geproduceerd, een hogere
prijs moeten gaan betalen en daarmee duurder uit zijn. De prijzen van producten
waarmee het publieke belang wordt gediend, gaan niet omhoog door het wetsvoorstel.
Dat is wezenlijk voor dit geheel.Mevrouw Vos had een paar voorbeelden; dat van die trapveldjes sprak me
wel aan. Natuurlijk is het een taak van publiek belang als een gemeente het
nodig vindt dat er sportveldjes aangelegd worden om met name kansarme jeugd
kansen te bieden. Dat is het zonder meer; daarover bestaat geen enkel misverstand.
Om die exploitatie gunstiger te maken kan men niet hetzelfde sportveld verhuren
aan allerlei andere verenigingen om extra geld binnen te halen. Dat is geen
publiek belang. Het is het een of het ander. Op een gegeven ogenblik moet
je wel goed weten waar je mee bezig bent. Dit waren mijn opmerkingen over
oneerlijke concurrentie.De heer Van der Vlies (SGP):Wat als het trapveldje nu een schoolplein is? Ik doel bijvoorbeeld op
de sportzaal bij de school. De minister weet wel wie tegenwoordig de schoolgebouwen
beheert. Die sportzaal wordt ook verhuurd.Minister Van der Hoeven:Ik weet wat de heer Van der Vlies bedoelt. Er zijn afspraken gemaakt,
ook met de VNG, over de prijzen die daarvoor gerekend kunnen worden. Dit onderwerp
en de opmerkingen over het hoger onderwijs regarderen mijn collega van OCW.
Als de leden hierover moties willen indienen, moeten zij dat bij hem doen.
Ik kan die moties namelijk niet uitvoeren. Er zijn wel afspraken gemaakt over
de prijzen van lokalen. Daar wordt ook op toegezien. Uit mijn vroegere tijd
kan ik mij nog herinneren dat de onderwijsinspectie daarop let. Als er een
klacht binnenkomt, wordt er ingegrepen.Mevrouw Vos (PvdA):Ik dacht dat wij hadden afgesproken niet te interrumperen vanwege de stem
van de minister, maar ik heb toch wel een vraag.Minister Van der Hoeven:Ik heb aangegeven dat mijn blokje klaar was.Mevrouw Vos (PvdA):Oké. Over dit blokje heb ik inderdaad een vraag. Ik ben helemaal
niet van zins om het mkb het brood uit de mond te stoten, maar hoor ik de
minister nu zeggen dat de gemeenten hun trouwzalen niet mogen verhuren en
dat er voortaan maar in de kroeg moet worden getrouwd? Wij hebben toch een
heel ander idee van wat publiek belang is.Minister Van der Hoeven:Ik dacht dat mevrouw Vos beter kon luisteren. Ik heb aangegeven dat het
plaatselijke café gemakkelijker kan overleven als het gemeentehuis
geen gratis zalen "verhuurt" voor trouwpartijen. Ik heb het niet over het
trouwen op zich, maar over het feestje dat daarna wordt gegeven. Dat heb ik
gezegd.Mevrouw Vos (PvdA):Over de andere voorbeelden die de minister en ik hebben genoemd, verschillen
wij van mening wat wij een publiek belang vinden. Daarom vind ik het van belang
dat een gemeente dat zelf mag bepalen.Minister Van der Hoeven:Op dat onderwerp kom ik straks wanneer ik het amendement bespreek. Dat
is namelijk ook een van de twee rotsen waar je tussendoor moet zeilen. Ik
kom nog terug op de autonomie van de gemeenten enerzijds en oneerlijke concurrentie
anderzijds.Dan kom ik op de uitvoering van het wetsvoorstel. De heer Ten Hoopen stelde
dat gedragsregels duidelijk en hanteerbaar moeten zijn en dat er nog wel wat
slagen te maken zijn, bijvoorbeeld bij de bindende norm voor de integrale
kostprijs. Ik ben het met de heer Ten Hoopen eens dat de berekening
goed moet worden gemaakt en alle kosten moet bevatten, zowel directe kosten
zoals materialen, als indirecte kosten zoals kosten voor verlichting of overhead.
Ik ga een handreiking opstellen in samenwerking met mijn collega van BZK,
de gemeenten en andere overheidsinstellingen. Daar licht ik die kostprijsberekening
ook in toe. Die komt daar dus in terug. Ik weet niet of het verstandig is
om dat helemaal dicht te regelen, omdat er nogal wat verschillende overheidsorganen
bij betrokken zijn. Ik wil ook niet dat overheden hun boekhouding verregaand
moeten aanpassen. Ik denk dus dat het voldoende is, de handreiking zo gedetailleerd
mogelijk op te stellen, zodat men inderdaad weet wat men kan en wat men moet
laten.Ik kom terug op de vraag van de heer Van der Vlies of de publicatieplicht
niet opnieuw in het wetsvoorstel kon worden opgenomen. Het is goed als overheden
niet zomaar de markt op gaan, maar dat zij bedenken dat het ten koste gaat
van de gewone ondernemers. Ik ben het er zeer mee eens dat zij moeten zorgen
voor transparantie. Elke overheid moet dat wel zelf organiseren. De opname
van een publicatieplicht in het wetsvoorstel levert bepaalde uitvoeringslasten
op. Zoals bekend, moet de overheid die lasten oplegt, op grond van artikel
2 van de Financiële-verhoudingswet financieel compenseren. Er is dus
niet gekozen voor opname in het wetsvoorstel van een publicatieplicht. Men
kan dat zelf doen. Men moet dat ook doen en dat zelf organiseren. Ik ben eerlijk
gezegd niet van plan, die plicht opnieuw in het wetsvoorstel op te nemen.De heer Ten Hoopen vroeg of het publieke belang niet te veel achter gesloten
deuren werd vastgesteld. Ik denk van niet. Als het door hem ingediende amendement
wordt aangenomen, waarop ik zo meteen terugkom, is het sowieso niet meer achter
gesloten deuren. Dan gebeurt het in alle openbaarheid. Ik kom daar zo meteen
op terug in reactie op het door hem ingediende amendement.Mevrouw Vos had problemen met de 10 fte's. Zij wilde die liever op een
andere sector inzetten. Zij noemde de Postwet of begrafenisondernemingen.
De regels in het wetsvoorstel dienen ter voorkoming van oneerlijke concurrentie
door overheden. Wij hebben nog altijd meer dan 400 gemeenten, waterschappen
en provincies. Het gaat om een serieus probleem, dat vooral voor het mkb nadelig
is. Ik vind het inzetten van de fte's van de NMa om een effectieve handhaving
van de markt en overheidsregels te bevorderen zeker verantwoord. Wij moeten
op een gegeven moment weten of het al dan niet voldoende is. Ik zal de vraag
of die daadwerkelijk nodig zijn voor een effectieve handhaving van het wetsvoorstel
in ieder geval zeer expliciet in aanmerking nemen bij de evaluatie van het
wetsvoorstel.Mevrouw Gesthuizen sprak over de uitvoeringslasten. Dat misverstand blijft
maar terugkomen. Uit een onderzoek van Atos consulting en een advies van de
Raad voor de financiële verhoudingen bleek dat de administratieve lasten
van het vorige wetsvoorstel al beperkt waren. Dat wetsvoorstel is aangepast.
De publicatieplicht geldt niet langer, net zo min als de verplichting tot
boekhoudkundige scheiding. De administratieve lasten zijn nu dus verwaarloosbaar.De heer Graus vroeg naar de verbetering van het toezicht. Hij geeft aan
dat het belangrijk is dat de overheid het goede voorbeeld geeft. Daar heeft
hij gelijk in. Hij heeft ook gelijk dat er niet oneerlijk geconcurreerd moet
worden met het bedrijfsleven. Hij roept mij op om het toezicht goed te regelen.
Daarom heb ik de NMa die 10 fte's ter beschikking gesteld. Zij dienen de wet
te handhaven. Op die manier kom ik aan zijn oproep tegemoet. Mij lijkt dat
het toezicht op die manier voldoende is geborgd.In het wetsvoorstel wordt het verstrekken van gegevens inderdaad uitgezonderd
van de gedragsregel om kosten door te berekenen, waarnaar de heer Van der
Ham vroeg. Gratis gegevensverstrekking blijft mogelijk. Alleen het hergebruik
van gegevens voor commerciële doeleinden binnen een overheidsorganisatie
wordt bepaald. Dat is alleen toegestaan indien die gegevens onder dezelfde
voorwaarden aan derden worden verstrekt. Mij lijkt dat ik daarmee tegemoetkom
aan de vraag van de heer Van der Ham op dat punt.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Misschien doet u dat, maar ik heb het niet helemaal verstaan.
Mijn vraag ging specifiek over de programmagegevens. De publieke omroepen
maken programma's en gidsen met publiek geld. Diezelfde gegevens mogen niet
zo maar aan commerciële partijen worden gegeven.Minister Van der Hoeven:Als ik het goed begrepen heb, hebt u daarover een initiatiefwetsvoorstel
ingediend. Ik zou zeggen: bespreek dit met mijn collega van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap. Dit valt niet onder dit wetsvoorstel, want u weet dat dit inderdaad
tot een uitgezonderde sector hoort, waar andere zaken geregeld zijn, ook in
de wetgeving over de publieke omroepen. Wat u wilt bereiken met uw initiatiefwetsvoorstel –
dat kan ik mij overigens wel voorstellen – moet volgens mij juist in
de wetgeving op de publieke omroepen worden geregeld.De heer Elias (VVD):De minister gaat op mijn verzoek ook nog even met haar collega van OCW
praten?Minister Van der Hoeven:Ik kan hem natuurlijk altijd het gevoelen van de Kamer overbrengen. De
heer Elias zal echter zelf het debat met hem moeten aangaan bij de bespreking
van het initiatiefwetsvoorstel.De heer Elias (VVD):Het kan mijns inziens geen kwaad om met hem te gaan praten, gehoord uw
politieke visie op hoe concurrentievervalsing werkt. U hebt daar zojuist heel
krachtige woorden over gesproken.Minister Van der Hoeven:Het kan inderdaad nooit kwaad. Ik weet ook dat de kwestie rond de verstrekking
van de gegevens van de publieke omroep al jaren speelt. Die speelde ook toen
ik zelf op die positie zat.De heer Elias (VVD):Ook de voorbeelden die ik in mijn bijdrage gaf.Minister Van der Hoeven:Die liggen gedeeltelijk op hetzelfde terrein. Ik kan mij voorstellen dat
u die noemt. Ik heb gezegd dat ik het gevoelen van in ieder geval uw fractie
zal overbrengen aan mijn collega. Ik kijk op dit moment ook even naar degenen
die dit samen met mij opschrijven, zodat ik de juiste zaken overbreng.Ik kom op de reikwijdte. De heer Van der Vlies sprak over het advies-Cohen
van 1997. Volgens dit advies zouden overheden ook beperkt moeten
worden in hun beslissing om de markt te betreden. Ik regel dat niet. De heer
Van der Vlies vroeg mij of ik dit via flankerend beleid kan ontmoedigen. In
dit wetsvoorstel zijn geen regels opgenomen over toetreding. De heer Van der
Vlies weet dat de vraag of algemeen belang een reden is om bepaalde activiteiten
uit te voeren, een politieke keuze betreft. Ik zal op dit punt dus geen flankerend
beleid voeren, ook al niet omdat de autonomie van overheden bij de uitvoering
van de publieke taak, ongemoeid moet blijven.Mevrouw Gesthuizen vroeg hoe het zit met de uitleg van de VNG van het
begrip "interstatelijke handel". Zij zei ook dat er geen minimumbedrag is
om interstatelijke handel te beïnvloeden. Als staatssteun de interstatelijke
handel beïnvloedt, zijn de Europese staatssteunregels van toepassing.
Als staatssteun gedurende drie belastingjaren het bedrag van € 200.000
niet overschrijdt, voldoet de staatssteun niet aan alle criteria van het EG-staatssteunbegrip
en zijn die regels niet van toepassing. Er is dus wel degelijk een minimumbedrag
ter invulling van het begrip "beïnvloeding van de interstatelijke handel".
Overigens zal het bedrag van € 200.000 tijdelijk worden verhoogd
in verband met het crisispakket dat door Europa is voorgesteld. Zelfs dan
zullen dezelfde regels uiteraard blijven gelden.De heer Ten Hoopen was de eerste die sprak over de oneerlijke concurrentie
in het hoger onderwijs. Hij vraagt om een gedegen onderzoek hiernaar. Ik kan
die vraag niet helemaal plaatsen. Het hoger onderwijs is uitgezonderd van
dit wetsvoorstel, omdat voor deze sector eigen regels bestaan om oneerlijke
concurrentie tegen te gaan. Zij zijn vastgelegd in de notitie "Helderheid"
van het ministerie van OCW. Daarmee is de problematiek van mogelijke oneerlijke
concurrentie in het onderwijs- en onderzoeksveld voldoende afgedekt. Mocht
het zo zijn dat de heer Ten Hoopen daarover twijfels heeft en hij concrete
aanwijzingen heeft dat dit niet het geval is, dan moet hij dat echt bespreken
met mijn collega van OCW. Hij kan direct het juiste antwoord geven en weet
hoe de situatie in zijn sector is. Een nader onderzoek lijkt mij op dit moment
niet nodig.De heer Van der Vlies vindt dat het wetsvoorstel ook van toepassing moet
zijn op de verhouding tussen overheden. Het wetsvoorstel is niet van toepassing
op de uitvoering van publieke taken. Wij moeten kleinere gemeenten immers
niet hinderen bij het samen uitvoeren van publieke taken. Bij uitvoering van
commerciële activiteiten is het wetsvoorstel echter wel gewoon van toepassing.Ik kom op de beoordeling van de amendementen. Met het amendement op stuk
nr. 13, van de heren Elias en Aptroot, wordt beoogd de uitzondering voor diensten
van algemeen economisch belang onafhankelijk te laten toetsen door de NMa.
Ik zie dat in het amendement de uitzondering zoals opgenomen in het wetsvoorstel
overeind blijft. Echter, de beoordelingsruimte van de overheid wordt naar
de NMa geschoven. Ik zie ook dat preciezer is omschreven hoe de toewijzing
van de publieke taak moet gebeuren. Laat ik beginnen met waar wij het over
eens zijn met elkaar, namelijk dat deze uitzondering geen vrijbrief mag zijn
voor overheden die het zich een beetje gemakkelijk willen maken. De overheid
in kwestie moet daadwerkelijk met de publieke taak zijn belast. Er is pas
reden om een uitzondering te maken op de gedragsregel van kostendoorberekening
voor zover dat nodig is voor de uitoefening van deze taak. Wat de vormgeving
betreft, heb ik eigenlijk een voorkeur voor de bepaling die nu in het wetsvoorstel
is opgenomen: het moet duidelijk zijn dat het uiteindelijk de overheid zelf
is die kan en moet bepalen wat het publieke belang in een bepaalde context
noodzakelijk maakt. Om die reden ontraad ik het amendement.Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 14 van de heren Elias en Aptroot.
"Het met publiek geld beoefenen van commerciële activiteiten werkt concurrentievervalsend.
Een uitzondering voor het hoger onderwijs is derhalve, mede gelet op de vele
klachten, ongewenst." Ik heb zo-even al aangegeven dat ik dit niet nodig vind.
Een en ander is immers al op een andere manier geregeld. Zie de notitie Helderheid
waarin onder meer bepaald is dat de besteding van publieke middelen voor commerciële
activiteiten alleen is toegestaan als dit een kwaliteitsimpuls oplevert. Ook
dan mag dit niet leiden tot concurrentievervalsing. Ik denk dat het beter
is om het te regelen zoals het nu geregeld is dan om ten aanzien van dit wetsvoorstel
nog iets extra's te doen. Dat is immers dubbelop. Ik ontraad het amendement
dus.Als men het goed vindt, kom ik op het amendement op stuk nr. 15 terug
als ik spreek over het amendement op stuk nr. 24, waar het een relatie mee
heeft. Eigenlijk moet ik zeggen dat ze een beetje haaks op elkaar staan, maar
hier kom ik nog op terug.Vervolgens kom ik bij het amendement op stuk nr. 16. De indieners ervan
willen niet dat de wet na twee jaar automatisch komt te vervallen en willen
af van de horizonbepaling. Deze bepaling staat niet zonder meer in de wet.
Wij willen dat de vinger aan de pols gehouden wordt of deze wet inderdaad
het beoogde effect heeft. Ik denk dan ook dat dit amendement niet verstandig
is en ontraad het. Mij werd gevraagd op welke manier ik kan voorkomen dat
iets per ongeluk vervalt. Of dat nu na zeven jaar of na vijf jaar gebeurt,
maakt niets uit: het gaat om het per ongeluk vervallen. Een en ander is geregeld
in artikel 4, in het bijzonder lid 2, waar staat: deze wet vervalt zeven jaar
na het tijdstip van inwerkingtreding, tenzij voor dat tijdstip bij algemene
maatregel van bestuur over de geldingsduur anders is bepaald. Dat betekent
dat je per AMvB de wet langer kunt laten duren dan de nu in het wetvoorstel
opgenomen termijn van zeven jaar. Op die manier heb je een stok achter de
duur om, als bijvoorbeeld een evaluatie nog niet gereed is, per AMvB de wet
een jaar te verlengen, totdat er meer helderheid is over de zaken die nog
in onderzoek zijn.Dat brengt mij bij het amendement op stuk nr. 17 van de leden Elias en
Aptroot. Dat voorziet in de bevoegdheid van de NMa om boetes op te leggen.
Het wetsvoorstel heeft andere middelen voor een effectieve handhaving van
de gedragsregels. De NMa kan in een verklaring de overtreding vaststellen
en kan ook een last onder dwangsom opleggen. Wij hebben het niet nodig gevonden
om ook gebruik te maken van het boete-instrument, mede vanwege de druk die
dit kan opleveren op de bestuurlijke verhoudingen. Als ik het goed zie, heeft
het amendement alleen betrekking op gedragsregels die de overheid als ondernemer
aanspreken. Dan kun je je inderdaad afvragen of de materie van dit wetsvoorstel
zo wezenlijk anders is dan de gewone mededingingsregels die ook voor de ondernemende
overheid gelden. Ik blijf van mening dat de NMa ook zonder de boetebevoegdheid
effectief kan optreden. Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen overwegende bezwaren heb tegen het amendement. Ik laat het oordeel hierover dan ook aan
de Kamer.Het amendement op stuk nr. 18 van de leden Elias en Aptroot gaat over
de functiescheiding. Ik ben het eens met de strekking. Functiescheiding moet
goed gebeuren. Wij hebben er echter bewust voor gekozen dat overheden kunnen
volstaan met een personele scheiding om functievermenging te voorkomen. Er
zijn namelijk ook een heleboel kleine gemeentes. Daarbij gaat het om kleine
organisaties, die de werkzaamheden echt lang niet altijd bij verschillende
organisatieonderdelen kunnen onderbrengen. Het eisen van een organisatorische
scheiding zou daarom echt te ver voeren. Om die reden ontraad ik dit amendement.Dat brengt mij bij het amendement op stuk nr. 20 van mevrouw Vos. Dit
betreft het bevoordelingsverbod ten aanzien van overheidsbedrijven. Inderdaad,
volgens het wetsvoorstel geldt het als bevoordeling als een overheidsbedrijf
de naam of het beeldmerk van de eigen overheid gebruikt, omdat het op die
manier oneigenlijk gebruik maakt van de positie van de overheid. Nu geeft
mevrouw Vos een wel heel vergaande uitleg aan deze bepaling, moet ik zeggen.
Dat blijkt uit de toelichting op het amendement. Zij denkt dat het Havenbedrijf
Rotterdam niet langer zo mag heten. Dat is echt een te strikte uitleg van
deze bepaling. Het gaat alleen om het gebruik van de naam of het beeldmerk
van de eigen overheid, en dat is niet het geval. Het havenbedrijf mag zich
dus niet positioneren als gemeentelijke instantie, want dat is het niet. Een
overheidsbedrijf van het Rijk mag niet het onlangs vernieuwde rijkslogo gebruiken,
want het is geen rijksinstantie. Dat is de reden waarom ik dit amendement
ontraad. Dit gaat veel en veel te ver.Mevrouw Vos (PvdA):Ik stel een vraag om het precies te krijgen. Stel dat een commercieel
museum of een havenbedrijf toch wil bokken. Dan kan het niet zo zijn dat deze
instelling of dat bedrijf uiteindelijk de zaak wint en op een gegeven moment
het Rijksmuseum van naam laat veranderen? De minister zegt dus dat dit met
dit amendement compleet onmogelijk is?Minister Van der Hoeven:Nee, met het wetsvoorstel.Mevrouw Vos (PvdA):Ik bedoel het wetsvoorstel, sorry.Minister Van der Hoeven:Het wetsvoorstel ziet er niet op dat het Rijksmuseum niet meer Rijksmuseum
mag heten. Rijksmusea zijn door het Rijk gesubsidieerde musea, net zoals gemeentelijke
musea door de gemeente worden gesubsidieerd. Wat niet mag, is dit; ik neem
maar weer het voorbeeld van het havenbedrijf. Het Havenbedrijf Rotterdam is
geen gemeentelijke instantie. Het kan zich dus niet positioneren als gemeentelijke
instantie. Dat kan niet. Dat is ook logisch, denk ik; het is een commercieel
bedrijf.Mevrouw Vos (PvdA):Ter verduidelijking: in de wet staat duidelijk "naam en beeldmerk". De
minister legt het nu uit als "gemeentelijke instantie", dus in de betekenis,
misschien in de reclame. Dan nog ben ik er niet helemaal van overtuigd dat
dit soort gevallen echt wordt voorkomen.Minister Van der Hoeven:Het gaat om het gebruik van de naam of het beeldmerk van de eigen overheid.
Stel dat het Havenbedrijf Rotterdam het beeldmerk van de stad Rotterdam gaat
voeren en zich daarmee positioneert als een gemeentelijke instantie, dan is
het niet correct bezig, denk ik.Mevrouw Vos (PvdA):Een Amsterdams gemeentelijk bedrijf, het PMB, gebruikt bijvoorbeeld wel
de drie Andreaskruisen van de gemeente Amsterdam, dacht ik. Dat zou dan ook
niet meer kunnen.Minister Van der Hoeven:Ik ken dat specifieke voorbeeld niet.De voorzitter:Dan moet u het aan de minister ter kennis brengen, mevrouw Vos. U moet
het laten zien. U hebt nog een tweede termijn.Mevrouw Vos (PvdA):Ik beraad me nog op het amendement, want ik ben nog niet helemaal gerustgesteld.Minister Van der Hoeven:Ik hoor er dan graag bij wat dit voor soort bedrijf is. Is het een gemeentelijk
bedrijf of een commercieel bedrijf? Daar gaat het om.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voor zover wij het hier moeten hebben over de vraag wat er precies in
een naam zou mogen staan: in het voorbeeld van de minister zou het Havenbedrijf
Gemeente Rotterdam dus een onjuiste naam zijn?Minister Van der Hoeven:Dan positioneer je je als Van der Hoevenhet havenbedrijf van de gemeente
Rotterdam, en dat kan niet.Dat brengt mij bij het amendement op stuk nr. 21, dat een technische verbetering
aangeeft ten aanzien van de horizonbepaling. Ik heb daar geen probleem mee.
Ik laat het oordeel graag over aan de Kamer.Het amendement op stuk nr. 22 beoogt duidelijker vast te leggen dat overheden
zelf bepalen of het algemeen belang reden geeft voor het maken van een uitzondering
op de gedragsregels. Volgens mij is dit een verduidelijking van wat het wetsvoorstel
beoogt. Het is ook in lijn met mijn visie dat de autonomie van overheden bij
het uitvoeren van publieke taken ongemoeid moet blijven. Ik heb
hier geen probleem mee. Ik heb echter wel een probleem met de toelichting
op het amendement, waarin staat "Dit amendement maakt de wet facultatief ...
". Een wet is immers niet facultatief, maar geldt voor iedereen. Wat het amendement
beoogt, staat daarna, namelijk "... zorgt ervoor dat de autonomie van decentrale
overheden bij de behartiging van het algemeen belang volledig gerespecteerd
wordt." Daar ben ik het mee eens. De term "maakt de wet facultatief" kan dus
eigenlijk niet.De heer Van der Ham (D66):Bent u dan wellicht nog te vriendelijk over dit amendement? U zegt namelijk
dat u niet zo veel problemen hebt met het amendement, maar dat de toelichting
erop u niet bevalt. Op het moment dat je echter de afweging van wat het algemeen
belang is, volledig neerlegt bij een instantie die zelf een belang kan hebben
om misschien niet altijd in het algemeen belang te handelen, bijvoorbeeld
in het kader van marktmechanismen, dan maak je het toch willekeurig en dus
facultatief, wat u en ik allebei niet willen?Minister Van der Hoeven:Nee, dat is niet juist. Daarmee kom ik terug bij het begin van mijn beantwoording,
toen ik aangaf dat voor mij twee dingen van belang zijn. In de eerste plaats
moeten wij het probleem van oneerlijke concurrentie door overheden aanpakken,
met name het aanbieden van activiteiten beneden de kostprijs als er geen publiek
belang is. In de tweede plaats wil je ook de autonomie van decentrale overheden
intact laten. Raden en staten kunnen in de openbaarheid bepalen dat er een
publiek belang is. Daarom zeg ik dat dit amendement in zijn wettelijke tekst
een verduidelijking en een specificering van het wetsvoorstel is, zoals het
ook beoogt.Daarnaast kan een ondernemer in zeer veel gevallen bezwaar en beroep aantekenen
bij de bestuursrechter. Dat is een goede zaak, want als de overheid besluit
dat de economische belangen het algemeen belang betreffen, dan moet die ondernemer
een rechtsgang kunnen maken. Er zijn enkele uitzonderingen, bijvoorbeeld als
het besluit de vorm heeft van een algemene regeling, zoals een verordening
van de gemeenteraad; in dat geval is geen rechtsgang mogelijk. Op dit moment
geldt dat eigenlijk in zijn algemeenheid ook al. Met de tekst van het amendement
heb ik dus geen probleem, maar wel met die passage in de toelichting. Die
geeft namelijk aan dat de wet facultatief is; dat kan natuurlijk niet. Het
gaat erom dat je bij de toepassing van de wet de autonomie van de decentrale
overheden respecteert en dat zij de argumentatie geven waarom iets al dan
niet een algemeen publiek belang is. Dat vind ik een goede zaak. Je moet echter
niet zeggen dat een wet facultatief is, want dat kan niet.De heer Van der Ham (D66):U en ik zijn het in ieder geval eens over die toelichting. Die moet sowieso
worden aangepast.De behandeling van dit wetsvoorstel is heel lang uitgesteld, omdat de
coalitiefracties met elkaar moesten overleggen. Begrijp ik het nu goed dat
u eigenlijk ziet dat de kaarten tussen de fracties van het CDA en de PvdA,
de ondertekenaars van het amendement op stuk nr. 22, zijn geschud, dat u ziet
dat u er niet onderuit komt en dat u het maar gewoon slikt, maar dat u het
eigenlijk liever anders had gezien?Minister Van der Hoeven:Wilt u nu van mij een eerlijk antwoord op deze vraag?De heer Van der Ham (D66):Dat wil ik altijd.Minister Van der Hoeven:Dat dacht ik al. Nu denk ik bij mijzelf: wij hebben bijna twintig jaar
over dit wetsvoorstel "geëmmerd"; anders kan ik het niet noemen. Een
aantal leden wil veel verder gaan dan wat er voorligt. Zij weten dat zij dat
niet halen. Een aantal leden zegt het voorstel met een of twee amendementen
heel goed te kunnen verdedigen ten opzichte van iedereen. Je hebt dan de poging
van de heer Graus en uw eerste stapjes. Ik vind dat belangrijk, omdat hiermee
wordt aangegeven dat de politiek oog heeft voor de belangen van het midden-
en kleinbedrijf en ook bereid is om tegen medeoverheden te zeggen: oké,
je autonomie hou je, maar je moet je wel in de openbaarheid in raden en staten
precies verantwoorden, waarna nog altijd de gang naar en het beroep bij de
bestuursrechter mogelijk blijft. Ik ben er dus niet ontevreden mee.De heer Van der Ham (D66):Dus u bent pragmatisch. U ziet de verhoudingen. Dat is uw goed recht.
Ik zou dat in uw geval ook doen, want dat is inderdaad een stukje vooruit.
U bent zojuist ingegaan op de amendementen van de heer Elias over de positie
van de NMa. Vindt u het, pragmatisch gezien, wel prettig dat die worden aangenomen,
waardoor wellicht mijn vrees inzake het amendement van de heer Ten Hoopen
en mevrouw Vos dat het gewicht meer komt te liggen bij de provincies en de
gemeenten, een beetje wordt gecompenseerd door meer toezicht door de NMa?
Vindt u dat een goede combinatie?Minister Van der Hoeven:Ik heb mijn advies over de amendementen gegeven. Ik heb zowel in antwoord
op de inbreng van mevrouw Vos als op die van de heer Graus gezegd dat de 10
fte's bij de NMa door mij gewenst zijn en dat zij er niet voor niets zijn.De heer Elias (VVD):Als de toelichting niet wordt gewijzigd, ontraadt u dan de aanvaarding
van het amendement? Als de toelichting wordt gewijzigd en wat er boven staat,
blijft staan, is het dan mogelijk dat een bepaalde dienst in gemeente X door
een bepaalde politieke meerderheid wordt afgekeurd en dat deze in de gemeente
Y met een andere politieke meerderheid om andere redenen wordt goedgekeurd?Minister Van der Hoeven:Ja, die mogelijkheid hebben wij in ons Nederlandse staatsbestel. Dat hoort
bij de autonomie van gemeenten.Wat de eerste vraagt betreft: ik wacht het antwoord van de indieners van
het amendement af.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. In een van de adviezen heb ik aangetroffen dat wat wij nu
bespreken tot een vluchtroute kan verworden voor gemeenten die iets willen,
die ergens brood in zien. Zij bedenken dan wel iets en zij zien dat bij meerderheid
voor elkaar te krijgen. Natuurlijk is beroep en bezwaar mogelijk, maar dan
nog. Hoe kunnen wij dat tegengaan, want dat zou oneigenlijk gebruik kunnen
bevorderen.Minister Van der Hoeven:Als u gelijk hebt, dat zou dat oneigenlijk gebruik kunnen
bevorderen. U maakt een inschatting. Als een gemeente of provinciale staten
in de openbaarheid vaststellen of iets tot een publiek belang gerekend mag
worden, dan is mijn inschatting dat dit discussie in de gemeente of de provincie
uitlokt, en zo hoort het ook. De heer Ten Hoopen zei al dat op dat moment
eenieder gebruik kan maken van zijn inspraakrecht voordat raden of staten
tot een conclusie komen. Ik heb wat dat betreft wel vertrouwen in de democratie
zoals zij bij de medeoverheden gestalte krijgt. Daarom vind ik het ook belangrijk
dat hier met name de raden en de staten in positie worden gebracht en niet
bijvoorbeeld burgemeester en wethouders of gedeputeerde staten.De heer Van der Vlies (SGP):Ook bij mij is niet aan de orde dat ik geen vertrouwen heb in de lokale
en de provinciale democratie. Er gebeuren daar doorgaans goede dingen op basis
van goede afwegingen. De suggestie die van het amendement uitgaat –
sorry dat ik het zo moet zeggen, maar ik zie het niet anders – is verkeerd,
namelijk dat de wet facultatief is; je kunt ervoor gaan, maar je hoeft er
niet voor te gaan. In het laatste geval moet je nog wel even het besluit nemen
dat wat je je voorneemt tot een economische activiteit van algemeen belang
wordt verklaard. Dan hoop je maar dat dat besluit in het geval men bezwaar
aantekent, stand houdt, maar dit is niet de goede volgorde. Die moet geheel
anders zijn. Als je een activiteit in gedachten hebt, moet je je eerst afvragen
of die activiteit het publieke belang dient, dan wel of die van commerciële
aard is. In het eerste geval is de wet niet van toepassing, in het tweede
wel. Dat is toch een heel simpele constructie. Met het amendement wordt echter
een geheel andere suggestie verwoord.Minister Van der Hoeven:Dat is uw inschatting. Zo leest u het amendement. Uw inschatting deel
ik echter niet. Op een ander punt ben ik het wel met u eens. Ik heb al een
paar keer gezegd dat je een wet niet facultatief kunt toepassen. Die geldt
of die geldt niet. Natuurlijk kun je beargumenteren dat iets van publiek belang
is. Daarmee kun je aangeven dat de wet er niet op van toepassing is. Er is
dan namelijk een publiek belang aan de orde. De afweging of dat het geval
is, moet gemaakt worden door de raden en de staten. Die kunnen die mijns inziens
ook maken.De heer Graus (PVV):Voorzitter. De minister deed een poging tot. Ik ben overigens heel blij
dat ik van haar gelijk krijg. Ik was al bang dat het zo zou gaan, maar wij
moeten er het beste van zien te maken.Minister Van der Hoeven:Zo is dat.De heer Graus (PVV):Mijn vraag nu betreft de 10 fte's. Dat aantal zegt wel iets over het kwantitatieve
toezicht, maar niets over de kwaliteit ervan. Het aantal zegt ook niets over
de prioriteiten die met het toezicht worden gehanteerd.Minister Van der Hoeven:Deze 10 fte's worden ingezet voor het toezicht op de uitvoering van dit
wetsvoorstel. Dat zegt wel degelijk iets over de menskracht die ik hiervoor
ter beschikking wil stellen. Dit geeft ook aan hoe belangrijk ik dit wetsvoorstel
vind. Wat de kwaliteit betreft: het gaat hierbij om gekwalificeerde mensen.
Aan de hand van de ervaringen zal beoordeeld moeten worden hoe deze wet in
de praktijk uitpakt.Mevrouw de voorzitter. Er was nog iets waarvan ik zeg: dat kan echt niet.
Ik denk nu aan een vraag van mevrouw Vos. Zij wil van de Raad van State een
oordeel over haar amendement. Ik ben het echt eens met de leden van de Kamer
die zeggen: als je een amendement indient, doe je dat om iets te bereiken.
Anders dien je het niet in. Dat betekent dat je je van tevoren afvraagt of
je datgene wat je met het amendement wilt bereiken, ook kunt bereiken. Verder
geldt dat de Wet op de Raad van State niet toelaat dat de Kamer of individuele
Kamerleden advies vragen aan de Raad van State. Mevrouw Vos had dus inderdaad
zelf niet om advies kunnen vragen. Zij geeft zichzelf op deze manier wel een
akte van onvermogen. Zij vraagt mij namelijk om over haar amendement advies
aan de Raad van State te vragen. Ik ga dat niet doen. Over amendementen hoeft
de Raad van State niet te worden gehoord, zelfs niet als die van ingrijpende
aard zijn.Het is natuurlijk wel mogelijk om na stemming en na aanneming van amendementen
de Raad van State daarover advies te vragen. Dan leg je de Raad van State
niet de amendementen voor, maar het wetsvoorstel zoals dat door de aanneming
van de amendementen is gewijzigd. Dit wetsvoorstel is becommentarieerd door
de Raad van State en die heeft gezegd dat het de Kamer kan worden toegezonden.
Ik doel op dictum 3. Ik zou het dan ook een vorm van wantrouwen in de richting
van de Raad van State vinden als ik die opnieuw om advies zou vragen. Dat
zal ik dus niet doen. Kortom, ik vraag de indieners om nog een keer de toelichting
op het amendement te bezien. Als de bedoelde woorden er uitgaan, laat ik het
oordeel over dit amendement graag aan de Kamer. Graag hoor ik echter eerst
de reactie van de indieners.De heer Elias (VVD):Ik heb nog een vraag, omdat ik op dit punt niet voldoende onderlegd ben.
Zegt u nu dat als dit amendement wordt aangenomen, een lid van de Kamer aan
de Raad van State om advies kan vragen?Minister Van der Hoeven:Nee, dat kan de Kamer niet. Volgens de Wet op de Raad van State kan een
Kamerlid dat niet. De Kamer heeft niet de bevoegdheid om de Raad van State
om advies te vragen. Ook individuele Kamerleden hebben die bevoegdheid niet.
Een uitzondering op de regel geldt als een initiatiefwetsvoorstel van de Kamer
aan de orde is. Dan hebben de Kamerleden een andere rol.Dan kom ik op het amendement-Ten Hoopen op stuk nr. 23 over de verplichting
tot doorberekening van de integrale kostprijs. Ik heb aan het begin van mijn
betoog al gezegd dat deze cruciaal is en goed moet worden uitgevoerd. Ik heb
aangegeven dat ik samen met Binnenlandse Zaken en de VNG verder ga met die
handreiking, waarin ik de regels opneem over de kosten die moeten worden doorberekend,
zodat men weet waaraan men zich kan houden. In dit amendement wordt hieraan
een nieuwe boekhoudkundige verplichting toegevoegd. Dat vind ik wat lastig.
Het is wat anders als de nadere regels de randvoorwaarden bepalen, dus de
kaders waarbinnen die kostenberekening moet plaatsvinden. Ik weet niet goed
hoe ik dit amendement moet lezen. Als het er inderdaad toe leidt dat ik alles
tot de laatste komma moet vastleggen, denk ik dat wij er een probleem
mee hebben, dus ik wil graag eerst weten wat met dit amendement wordt beoogd.
De verdere uitwerking wil ik graag in de handreiking doen, waarvan ik daarnet
al melding heb gemaakt.Dan kom ik op het amendement-Vos/Ten Hoopen op stuk nr. 24 en het amendement-Elias/Aptroot
op stuk nr. 15. Het is het een of het ander. In het amendement van de leden
Vos en Ten Hoopen wordt de termijn waarbinnen de evaluatie van de wet plaatsvindt,
verkort van vijf tot drie jaar en de overgangstermijnen worden verkort tot
twee jaar en daar kan men eventueel van afwijken als dat noodzakelijk is.
Daarmee krijgt de wet het karakter van een experimenteerwet. Ik maak hierbij
de kanttekening of je na drie jaar wel een beeld kunt hebben van de effectiviteit
van de gedragsregels, zeker gezien de overgangstermijn die met dit amendement
op twee jaar wordt gesteld, maar al met al kan ik mij hierin vinden en laat
ik het oordeel over aan de Kamer.Maar de heer Elias wil graag de overgangsperiode van drie jaar terugbrengen
naar een jaar. Dan denk ik dat het wel heel erg aan de korte kant is. Overheden
moeten wel een reële termijn hebben om hun zaken overeenkomstig de gedragsregels
te organiseren, want een effectieve uitvoering van de wet is niet gebaat bij
een halfslachtige start. Om die reden ontraad ik het amendement op stuk nr.
15 en laat ik het oordeel over het amendement op stuk nr. 24 aan de Kamer
over.In het amendement van mevrouw Vos op stuk nr. 25 wordt het Rijk buiten
de reikwijdte van het wetsvoorstel gebracht. Dat is toch wel raar, want met
het wetsvoorstel wordt juist beoogd voor alle overheden hetzelfde duidelijke
kader te bieden. Ik zie echt niet in, ook niet als ik naar de onderbouwing
kijk, waarom een uitzondering voor het Rijk gemaakt zou moeten worden. In
dit wetsvoorstel gaat het om het principe van eerlijke concurrentie en dat
geldt voor elke overheid, lokaal of centraal. Daarom ontraad ik de aanneming
van dit amendement.De heer Ten Hoopen (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de minister voor haar woorden, die wij
ondanks de problemen met haar stem hebben kunnen horen en begrijpen. Ik ben
het eens met de minister dat wij de discussie nu maar met deze wet moeten
afronden. Naar mijn gevoel hebben wij al te lang gediscussieerd. Ik denk dat
ik helder heb gemaakt dat de CDA-fractie kiest voor eerlijke concurrentieverhoudingen
en versterking van de lokale democratie. Ik deel de mening van de heer Elias
dat het erom gaat dat er uiteindelijk geen oneerlijke concurrentie plaatsvindt
met publiek geld. Met de heer Graus deel ik de opvatting dat wij daarbij goed
moeten kijken naar het lokale mkb. Dat zijn de uitgangspunten die ook in dit
wetsvoorstel zijn verwoord.Naar mijn gevoel gaat het ook om heldere gedragsregels, met daarin de
bindende norm van de integrale kostprijs. Rechtsonzekerheid moeten wij voorkomen.
De minister zei samen met BZK te zullen zorgen voor een handreiking. Dat is
prachtig. De vraag is dan hoe wij dat afdwingen. Als ik haar betoog dat zij
bij het tienjarig jubileum van de NMa hield nog even goed voor de geest haal –
zij sprak over het zelf invullen van de open normen – dan denk ik dat
wij de algemene maatregel van bestuur over het begrip van de integrale kosten
des te meer vanuit het amendement moeten invullen. Dat amendement handhaaf
ik, ook kijkend naar de opstelling van de VNG in dit proces. Ik moet helaas
constateren dat de reflectie op het eigen beleid en het eigen gedrag naar
mijn gevoel geheel ontbreekt.Over het amendement op stuk nr. 22 heeft de minister een aantal opmerkingen
gemaakt. Wij zullen het amendement wijzigen, zodat het past in de geest zoals
wij die hebben bedoeld en volgens ons ook zoals de minister dit heeft verwoord.
Wij zullen ook nog een wijziging toepassen naar aanleiding van de opmerking
van de heer Van der Vlies en zullen "alsmede" veranderen in "zoals". Dat sluit
taalkundig beter aan.Wij krijgen graag meer inzicht in de vele klachten uit het hoger onderwijs
en onderzoek. Daarom dienen wij een motie in die vraagt om onderzoek te doen
naar de concurrentieverhoudingen in onderwijs en onderzoek. Ik maak het breed;
het is een verzoek aan de regering.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de sector hoger onderwijs en onderzoek geen onderdeel
uitmaakt van het wetsvoorstel markt en overheid;van mening dat het hoger onderwijs en onderzoek vanwege zijn specifieke
karakteristieken een bijzonder gecompliceerde sector is, waardoor het niet
bij voorbaat duidelijk is waar publieke belangen ophouden en commerciële
belangen beginnen;constaterende dat een deel van de ingediende klachten over oneerlijke
concurrentie de afgelopen jaren afkomstig is uit het hoger onderwijs en onderzoek
en betrekking heeft op het bekostigde onderwijs;van mening dat er momenteel onvoldoende gegevens voorhanden zijn om aan
de klachten uit het hoger onderwijs en onderzoek conclusies te verbinden;verzoekt de regering om onderzoek te doen naar de omvang van oneerlijke
concurrentie binnen het hoger onderwijs en onderzoek en de vraag naar de wenselijkheid
om delen van het hoger onderwijs en onderzoek onder de Wet markt en overheid
te brengen; de resultaten van dit onderzoek dienen betrokken te worden bij
de evaluatie van het wetsvoorstel Markt en Overheid,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de Ten Hoopenleden Ten Hoopen en Vos. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(31354).De heer Van der Ham (D66):Kan de heer Ten Hoopen ook zijn reactie geven op het amendement van de
heren Elias en Aptroot over het versterken van de NMa voor wat betreft de
boetes? De minister heeft erover gezegd dat zij het een sympathiek amendement
vindt. Wat vindt de CDA-fractie ervan?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb ook net gezegd dat wij een aantal uitgangspunten van de heer Elias
over de markt delen. Daar hoort ook bij dat ik op dezelfde manier met sympathie
kijk naar dit amendement. Ik zal nader bekijken of het past in de context
zoals wij er nu over hebben gesproken, maar ik kijk er met sympathie naar.De heer Van der Ham (D66):Dus de kans dat de CDA-fractie dit steunt is bijzonder groot?De heer Ten Hoopen (CDA):Kansen zijn er altijd mijnheer, Van der Ham.De heer Van der Ham (D66):Fijn.De heer Elias (VVD):Mijn andere amendementen zijn door de minister ontraden. Zij zijn wel
in dezelfde geest opgesteld zoals u mij citeerde. Misschien kunt u daarover
ook iets zeggen?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik kijk naar die amendementen ook met sympathie. Ik zeg er niet volmondig
ja of nee op, omdat ik dit in de fractie nog wil afstemmen. Ik wil hier niet
een verwachting uitspreken die ik misschien straks vanuit de fractie niet
waar kan maken. Helderder kan ik het niet zeggen.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister dat zij ondanks haar keel en haar gesteldheid
toch de hele avond hier nog wil staan en met ons wil debatteren. Ik ben haar
daar zeer erkentelijk voor.Ik was verbaasd van de minister te horen dat ik mkb-onvriendelijk ben,
ook omdat wij nog steeds twijfels hebben over de omvang van het probleem.
We zijn al twintig jaar met dit wetsvoorstel bezig. Dit schijnt het topje
van de ijsberg te zijn en ik heb al vaker gevraagd om serieus onderzoek te
doen naar de rest van de ijsberg. Dat is er nog steeds niet gekomen. Maar
om nu te zeggen dat ik mkb-onvriendelijk ben, gaat wat ver. Misschien is het
vervelend voor een paar mkb-bedrijven, maar daar gaat het niet om. Het gaat
ons om het publieke belang. Daarom heb ik van harte de motie van de heer Ten
Hoopen ondersteund dat er serieus onderzoek wordt gedaan, ook in het geval
van onderzoeksinstellingen. Dat lijkt mij ook niet zo ingewikkeld.Ik ben niet helemaal overtuigd door de reactie op mijn amendement op stuk
nr. 20 over het gebruik van naam en beeldmerk. Ik handhaaf het amendement
dan ook. Gezien allerlei reuring in de samenleving voorzie ik dat er nog allerlei
problemen komen. Ik vind het belangrijk dat wij er zeker van zijn dat naam
en beeldmerk gewoon gehandhaafd worden.Het amendement op stuk nr. 25 handhaaf ik eveneens. Ik moet er niet aan
denken dat de NMa zich gaat bemoeien met de staatsdeelnemingen. Wij hebben
daarover apart overleg met de minister van Financiën. Die worden goed
gevoerd. Daarom wil mijn fractie graag dat de staatsdeelnemingen worden uitgezonderd.Wij hebben gesproken over de prijsstijging. Daarover is mijn fractie helemaal
ongerust. Ik wil van de minister harde toezeggingen over haar uitspraak dat
de belastingen en de leges uiteindelijk zullen dalen. Ik heb daartoe een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat dit wetsvoorstel, uitgaande van de doorberekeningsplicht
en het bevoordelingsverbod, er in essentie van uitgaat dat overheidsbedrijven
oneerlijk zouden concurreren door nu nog te lage tarieven in rekening te brengen;overwegende dat als dit juist is, als gevolg van dit wetsvoorstel deze
tarieven omhoog zouden moeten, wat niet in het belang van de consument is;van oordeel dat dit niet wenselijk is, en de activiteiten van de NMa juist
gericht zouden moeten zijn op lagere tarieven in plaats van hogere tarieven;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat tarieven, belastingen
en leges niet zullen stijgen als gevolg van dit wetsvoorstel,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vos. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(31354).Mevrouw Vos (PvdA):Dan heb ik nog een punt over de enorme toezichtslast. Dat heeft ermee
te maken dat mijn fractie in het kader van goede wetgeving toch echt graag
wetten maakt over grote problemen. Het is ons nog steeds niet duidelijk. Wij
vinden 10 fte bij de NMa buitenproportioneel, zeker wanneer je bedenkt dat
voor de Postwet slechts 1,5 fte is uitgetrokken. Ook mijn collega Graus heeft
daarover een aantal vragen gesteld. Ik heb daartoe een motie.De Kamer,gehoord de Vosberaadslaging,constaterende dat er sprake is van een beperkte problematiek met naar
schatting één klacht per maand;constaterende dat voor de aanpak van deze problematiek relatief erg veel
middelen worden ingezet, nu geschat op 5,1 mln. eenmalig en 1,6 mln. per jaar
en structureel 10 fte bij de NMa;overwegende dat er op mededingingsgebied veel grotere problemen spelen,
die wel nadelig zijn voor de consument, namelijk de matig tot slecht functionerende
oligopolistische markten, zoals de post-, benzine-, energie-, verzekeringen-,
advocaten-, begrafenisondernemers- en taximarkt;verzoekt de regering, de diverse mededingingsproblemen in hun juiste proportie
te zien; verzoekt de regering, tot een herprioritering te komen waarbij ten minste
de helft van de extra personeelscapaciteit niet wordt ingezet om de bewegingsruimte
van overheidsbedrijven in te perken, maar om in het belang van de consument
de genoemde probleemmarkten aan te pakken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vos. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(31354).De heer Van der Vlies (SGP):Vergunt u mij nog een nabrander op het amendement op stuk nr. 25. De minister
heeft dat amendement ontraden. Zij vindt het raar – ik citeer haar –
om het Rijk categorisch buiten de reikwijdte van de wet te houden. De decentrale
overheden vallen daar wel binnen, zij het dat zij een beslissing kunnen nemen
om met bepaalde activiteiten daarbuiten te blijven. Die zijn echter vatbaar
voor beroep en bezwaar. Dat is hier niet het geval. De minister zegt in de
laatste zin van de toelichting dat ondernemers bij eventuele klachten terecht
kunnen bij regering en parlement. Hiervoor hoeft de NMa niet te worden belast.
Het parlement beslist dus iets en de burgers die het daarmee oneens zijn moeten
zich maar bij het parlement vervoegen. Vindt mevrouw Vos dat een goede rechtsgang?Mevrouw Vos (PvdA):Ik vind het beter dan dat de NMa erover gaat. Dit gaat over staatsdeelnemingen.
Daarover wordt gesproken in bijvoorbeeld de overleggen over staatsdeelnemingen.
Ik vind dat tot nog toe een prima omgeving om het over dit soort problemen
te hebben. Het gaat dan over bijvoorbeeld de banken. Daarvoor geldt een ander
gremium. Ik wil niet dat de NMa zich daarmee bemoeit.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Vos heeft het nu over staatsdeelnemingen. Ik heb een ander voorbeeld
voor haar, namelijk het plaggen van heidevelden. Dat gebeurt door Staatsbosbeheer.
Er zijn ook particuliere ondernemers actief en bekwaam en die vinden dat maar
niks. Die zouden dat zelf wel willen doen. Ze krijgen wel eens een opdracht;
ze pikken er wat van mee, maar dat werk zou toch wel naar de particuliere
sector kunnen?Mevrouw Vos (PvdA):Ik bagatelliseer het ook niet. Als de plaggenleggers problemen hebben
met Staatsbosbeheer kunnen zij zich bij de Kamer melden. Dat gebeurt nu ook.
Daarvoor is dus ruimte genoeg.De heer Elias (VVD):Voorzitter. Het zal geen verbazing wekken dat wij niet erg enthousiast
worden van de behandeling van het wetsvoorstel tot nu toe, zij het dat wij
op één punt de politieke duidelijkheid buitengewoon hebben gewaardeerd.
De minister van CDA-huize zei tegen coalitiefractie PvdA dat ze zelden zo'n
mkb-onvriendelijk verhaal had gehoord als dat van de PvdA. Ik noteerde ook
met enige interesse dat de minister vaststelde dat er sprake was van een brevet
van onvermogen toen het ging om de verdediging van het amendement en het idee
om dat aan de Raad van State voor te leggen. Wij vinden het ook echt een onzalig
amendement. Het trekt de wet bijna onderuit. Mijn fractie zal zich erover
beraden. Ik kan er daarom nu geen eindoordeel over geven.Wij worden van het geheel niet erg blij. De minister heeft nadrukkelijk
gezegd dat misbruik maken van publieke middelen niet deugt, maar als het aankomt
op een eventuele verbreding van het wetsvoorstel, komt daar heel, heel weinig
van terecht. De minister ontraadt bijvoorbeeld toetsing door de NMa. Ik kan
het hele lijstje langslopen, maar iedereen heeft het debat gevolgd. Het enige
wat nog een kansje maakt, is de boete door de NMa. Het is ons een lief ding
waard als die er zou komen. Nogmaals, de wijze waarop het debat zich heeft
ontwikkeld, maakt ons niet blij. De manier waarop het wetsvoorstel toch enigszins
wordt stukgeamendeerd, verdient niet de schoonheidsprijs. Wij zullen ons erop
beraden of wij ons erachter kunnen scharen.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Gezien de tijd begin ik meteen met het oplezen van mijn motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, kruisbestuiving tussen twee overheden, ten nadele
van het midden- en kleinbedrijf, te voorkomen door zorg te dragen voor verhoging
van zowel kwalitatief als kwantitatief toezicht inclusief handhaving op deze
uitsluiting, benadeling, van private bedrijven en de NMa te vragen prioriteit
te geven aan deze oneerlijke concurrentie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Graus. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30(31354).De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De D66-fractie wil vandaag de bijklussende overheid een beetje
beteugelen. We constateerden al dat het wetsvoorstel veel minder verstrekkend
is dan in het verleden voorgesteld, maar beter een kleine stap in de goede
richting dan helemaal geen stap; dat ben ik met de minister eens. Het is echter
de vraag of door de amendering de beentjes niet zodanig geamputeerd zijn dat
het nauwelijks meer vooruitkomt. Met alle amendementen die wellicht een meerderheid
gaan halen, zal mijn fractie straks moeten overwegen of het straks überhaupt
nog lopen kan. Ik hoop in deze tweede termijn een duidelijk oordeel hierover
van de minister te horen.Zo is daar het amendement van de heer Elias, over het tanden geven aan
de NMa en de boetes. Ik hoop op meer steun van de minister daarvoor dan het
oordeel louter aan de Kamer over te laten. Ze zou het amendement
ook bij de Kamer kunnen aanbevelen, wat een prettige verduidelijking zou zijn
van haar standpunt. Het amendement van de heer Ten Hoopen en mevrouw Vos wordt
er wellicht ook een beetje mee gecompenseerd. De minister heeft een gebroken
stem. Dat is op te lossen met wat honing. Dit amendement zou het gebroken
wetsvoorstel ook een beetje kunnen helpen.Ik dank de minister voor haar antwoord over de publieke omroep. Zij kon
zich iets voorstellen bij mijn vraag en refereerde in een soort bijzin naar
het aanhangige wetsvoorstel van de heer Weekers en mijzelf. Ik dank haar voor
haar steun.Ten slotte nog een paar opmerkingen aan het adres van de PvdA. Inderdaad,
ook ik heb lang niet zo'n negatief verhaal van de PvdA gehoord over het mkb.
Daarmee doel ik ook de manier waarop rond dat amendement een verdediging werd
opgetrokken: bijvoorbeeld of rijksmusea zich in de toekomst nog steeds "rijksmuseum"
zouden mogen noemen. De minister is daar volstrekt helder over en zegt dat
dit helemaal niet aan de orde is. Maar daarop zegt mevrouw Vos dat het toch
wel kan, zonder overigens met voorbeelden te komen. Ik verbaasde mij echt
over de manier waarop zij zich verdedigde: door een soort horrorscenario's
te schetsen die nergens op zijn gebaseerd. Een dergelijk populisme over marktwerking
ben ik van mevrouw Vos niet gewend. Ik begrijp daar werkelijk niets van, zeker
als alle bezwaren door de minister van Economische Zaken worden weggenomen.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. De heer Van der Ham neemt het woord "horrorscenario" in de
mond, en dat is nou precies het probleem dat de PvdA ermee heeft. Ik ben een
warm voorstander van veel ruimte voor het mkb, maar als een horrorscenario
wordt geschetst op basis van één probleem per maand, dan hebben
wij daar problemen mee. Ik kan wel een aantal voorbeelden geven. Men moet
maar eens in Amsterdam rondkijken: daar zijn zo veel gemeentelijke bedrijven
waar men met andreaskruisjes rondloopt en waar het woord "gemeente" in de
bedrijfsnaam staat. Dat zou allemaal niet meer kunnen. Ik stel hem voor om
die wet maar eens heel goed te gaan lezen, en ook om mijn amendement eens
heel goed te lezen.De heer Van der Ham (D66):Ik geloof dat de minister van Economische Zaken daarover heel helder is
geweest. Ik begrijp werkelijk niet waarom u uw amendement op dat punt aanhoudt.
In uw eerste termijn had u het over de zondagsopening; een aantal fracties,
waaronder die van mij, wil de afweging daarover aan de lokale overheden overlaten.
Die vergelijking gaat natuurlijk helemaal mank, want bij de zondagsopening
stelt de overheid zich op als marktmeester, die stelt dat de markt op die
dag opengaat of dichtgaat. Maar in de onderhavige problematiek is de overheid
juist marktpartij. Dan is er een onafhankelijk instrument nodig. Dat onderscheid
maakt u helemaal niet. De heer ten Hoopen was gelukkig positief over het amendement
van de heren Elias en Aptroot. Ik hoop dat ook de PvdA een wat onafhankelijker
en meer geëquipeerde rol voor de NMa wil. Ik hoop dan ook op de steun
van de PvdA voor het amendement van de heren Elias en Aptroot.De voorzitter:Op zich is de werkvorm die u kiest wat vreemd, want dat moet u doen als
mevrouw Vos aan het woord is. Zij mag een reactie geven.Mevrouw Vos (PvdA):Ik steun compleet de uitleg van de minister naar aanleiding van het boeteamendement:
die extra druk moeten wij niet willen hebben. En zoals ik al heb gezegd: ik
wil helemaal niet dat de lasten van burgers stijgen. Ik weet wel wat er gaat
gebeuren als wij gemeenten nu ook nog boetes gaan opleggen. Om allerlei redenen
zal de PvdA-fractie dat amendement dus zeker niet steunen.De heer Van der Ham (D66):Boetes zijn juist bedoeld om wangedrag te voorkomen. Dat is beter voor
de burger, want die krijgt zo een beter werkende markt. Dat kan uiteindelijk
leiden tot een hogere koopkracht voor burgers. Ik begrijp werkelijk niet waarom
mevrouw Vos daartegen zou zijn. Als zij werkelijk de redenering van de minister
volgt, moet zij voor het amendement stemmen.Mevrouw Vos (PvdA):Ik volg de redenering van de minister als zij zegt dat de NMa op dit moment
voldoende instrumenten heeft. De last onder dwangsom lijkt ons voldoende.De heer Van der Ham (D66):Ik kan er geen chocola van maken.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. De minister hoort eigenlijk in bed te liggen, met een grogje
en een natte doek om haar keel. Fijn dat zij er toch is.Ik heb nog niet al te veel voorbeelden gehoord. De minister zegt wel heel
eerlijk: ondernemers klagen niet zo snel, want zij happen niet graag naar
de hand van de baas. Dat kan ik mij heel goed voorstellen, want dit was ook
het probleem bij de aanbestedingen. Ik wil hier echter graag het debat voeren
op grond van heel heldere cijfers, voorbeelden en criteria. Het lijkt nu toch
een beetje op een douceurtje voor degenen die al zolang op dit wetsvoorstel
wachten of er misschien zelf om zeuren.Mevrouw Vos sprak over de trapveldjes. De minister zei heel duidelijk:
het gaat niet om het beschikbaar stellen van die trapveldjes, maar om het
verhuren ervan. Een gemeente kan echter regels opstellen om minder rijke of
arme verenigingen de kans te geven om een toernooitje te organiseren. Hoe
zit het in dat licht met het toegankelijk maken van diensten voor minder draagkrachtigen?
Wat is een alternatief voor het verhuren van iets wat publiek bezit is? Een
mogelijkheid is het verstrekken van subsidies aan armere gezinnen of individuen.
Het jammere is wel dat ik daarover nooit iets positiefs hoor van verenigd
rechts. Men schiet wel op links dat de ruimte van gemeenten verdedigt om mensen
toegang te geven tot faciliteiten voor een zachte prijs, maar komt niet met
een alternatief. Dat vind ik bijzonder laf. In die zin zal ik goed naar de
amendementen van mevrouw Vos kijken.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik wil de minister dankzeggen voor haar beantwoording. Ik
heb begrip voor haar verzuchting, refererend aan de voorgeschiedenis en de
langlopende discussie, dat wij er nu wel een punt achter moeten
zetten. Mijn fractie is bereid om dit wetsvoorstel te zien als een stap in
de goede richting. Dat vooronderstelt wel heldere kaders en transparantie.
Die kunnen gediend zijn met de handreiking die deze minister samen met haar
collega van Binnenlandse Zaken zal opstellen of bevorderen.Over de publicatieplicht ben ik nog een reactie verschuldigd. De minister
redeneert: als ik een nieuwe plicht invoer, dan hangt daar een prijskaartje
aan en heeft dat consequenties voor de afstorting in het Gemeentefonds; dat
gaat me te ver, dus ik doe het niet. Ik houd het wel een beetje bij voor mijn
eigen gemeente in de huis-aan-huisbladen. Op allerlei momenten en manieren
zijn er al publicatieplichten. Of het echt kostenverhogend is als dit erbij
komt, vraag ik mij even af. Maar goed, ik wil wel luisteren naar de redenering
van de minister. Ik zet het amendement dat ik in voorbereiding had, dan ook
niet door. Laten wij het maar even aanzien.Dan kom ik op het amendement op stuk nr. 22. Ik neem met erkentelijkheid
kennis van de mededeling van de heer Ten Hoopen dat hij de toelichting zal
herschrijven op de onderdelen die wij bediscussieerd hebben. Dat wacht ik
graag af. Samen met enkele andere woordvoerders ben ik overigens wel van mening
dat dit amendement, als het in het wetsvoorstel wordt opgenomen, eerder een
stapje dan een stap in de goede richting is. Dat is wel een afweging. Er kan
op gemeentelijk niveau natuurlijk best veel gaan vallen onder het etiket "economische
activiteit die het algemene of publieke belang dient", terwijl dat misschien
niet echt nodig is. Vandaar mijn reserve op dat punt. Ik zal echter de tekst
afwachten en dan de afweging maken. Mijn grondhouding is al met al positief
op dit moment.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik heb eerst een vraag. Welk stuknummer krijgt de eerste motie?
Dat is voor de Handelingen wel van belang.De voorzitter:Ik heb nog geen gedrukte stukken. Er zijn er in totaal vier: een van de
heer Ten Hoopen en mevrouw Vos samen, twee van mevrouw Vos en een van de heer
Graus.Minister Van der Hoeven:Het gaat mij om de doorlopende nummering van de stukken. Ik zal het wel
omschrijven.De voorzitter:U kunt ook het handgeschreven nummer in de hoek gebruiken om aan te duiden
welke motie u bedoelt. Dat doen wij eigenlijk altijd.Minister Van der Hoeven:Dat zal ik doen. Er zijn een paar vragen gesteld en er zijn vier moties
ingediend.Ik heb begrepen dat de heer Ten Hoopen de toelichting op het amendement
op stuk nr. 22 gaat wijzigen. Ik stel dat zeer op prijs. Ik denk dat er dan
inderdaad tegemoet gekomen wordt aan wat door mij naar voren is gebracht.
Tegelijkertijd blijft de strekking van het amendement gehandhaafd, namelijk
een verduidelijking van het wetsvoorstel.Dan kom ik op de gedragsregels. Het amendement op stuk nr. 23 blijft gehandhaafd.
Ik heb al gezegd dat ik het lastig vind. Ik voel er weinig voor om allerlei
hinderlijke boekhoudverplichtingen toe te voegen aan de verplichtingen die
er al zijn. Veel kwaad kan het niet, moet ik zeggen, maar het is alleen lastig.
Ik wacht af wat de Kamer erover gaat zeggen. Ik kom straks terug op de moties.Ik denk dat mevrouw Vos in haar inbreng precies aangaf waar het haar om
gaat. Ze zei dat het haar om het publieke belang gaat. Mij gaat het om oneerlijke
concurrentie met belastinggeld. Het publieke belang van mevrouw Vos is niet
het publieke belang, maar de positie van overheden, en dan ongeclausuleerd.
Daar gaat het haar om. En zij heeft een hekel aan onafhankelijk toezicht door
de NMa; dat is mij ook een beetje opgevallen. Dat is natuurlijk het standpunt
van mevrouw Vos, maar ik heb er wel een beetje moeite mee. Dat mag zij gerust
weten.Mevrouw Vos handhaaft de amendementen op de stukken nrs. 20 en 25. Ik
heb echt niets meer toe te voegen aan wat ik gezegd heb over het amendement
op stuk nr. 25. Een uitzondering voor het Rijk als centrale overheid kan niet.
Dan ga je als wetgever iets opleggen aan je medeoverheden en zonder je jezelf
helemaal uit. Dat kan niet. Dat is irreëel. Het amendement op stuk nr.
20 ging met name over het gebruik van een naam of een logo. Ook hiervoor geldt
dat het gaat om gemeentelijke bedrijven die een publieke taak uitoefenen.
Zij mogen wat mij betreft alle andreaskruisen – het zijn er maar drie –
van de gemeente Amsterdam gebruiken. Daar gaat het niet om. Het gaat erom
dat een bedrijf dat marktpartij is, zich niet kan afficheren als gemeentelijk
bedrijf. Daar is het op gericht. Mevrouw Gesthuizen gaf net ook het juiste
voorbeeld: niet Havenbedrijf gemeente Rotterdam, want dan positioneer je je
anders dan wat je in feite bent. Wat dat betreft denk ik dat uw amendement
gewoon geen goed amendement is. Ik blijf de aanneming ervan dan ook ontraden.Ik ben het niet eens met wat de heer Elias over het amendement op stuk
nr. 22 zegt. Dit amendement verduidelijkt gewoon wat wij bedoelen, zoals ik
al heb gezegd, en laat raden en staten in alle openbaarheid tot besluitvorming
komen. Dat is uitstekend. Ik vind dat erg belangrijk.De heer Van der Ham wil dat ik de Kamer meer zeg dan dat ik aan haar het
oordeel overlaat. Hij kent de gebruikelijke formulering toch? De gebruikelijke
formulering is dat ik het oordeel aan de Kamer overlaat als ik ergens geen
bezwaar tegen heb en ermee kan leven.De heer Van der Ham (D66):U kunt de Kamer best iets aanbevelen. De grote glimlach waarmee u het
oordeel over dit amendement aan de Kamer laat, vind ik eigenlijk al voldoende
aanbeveling. Ik hoop dat u vooral naar mevrouw Vos glimlacht, want zij krijgt
er op dit moment toch behoorlijk van langs van u. Ik vind dat terecht. Zij
is vandaag een beetje de Sjaak, terecht. Op dit punt moet u haar proberen
over te halen om voor dat amendement te stemmen.Minister Van der Hoeven:Dat kunt u het best zelf doen, mijnheer Van der Ham, samen met de heer
Elias.Mevrouw Gesthuizen vroeg om voorbeelden. Natuurlijk heb ik er een heel
stel van: klachten over jachthavens, waarbij de ontwikkeling en de exploitatie
van jachthavens eigenlijk door non-profitorganisaties worden gesteund, waardoor
er concurrentie ontstaat met jachthavens met winstoogmerk.
Wij hebben ook problemen gehad met een tennispark in Castricum en ik heb het
fitnesscentrum in Neede al genoemd. Ik noem verder de luchtmacht die gratis
personenvervoer gaat verzorgen en de gemeentelijke stichting die bedrijfsterreinen
gaat beveiligen, onder de marktprijs. Ik haal voorts het voorbeeld aan van
overheidsinstellingen die meedingen naar opdrachten voor advies op het gebied
van natuur en landschap en de gemeentelijke fietsenstalling die ook een fietsreparatieservice
gaat aanbieden. Zo is er nog een aantal voorbeelden te noemen. Die klachten
vormen inderdaad het topje van de ijsberg. Het is zoals mevrouw Gesthuizen
al zei: ondernemers klagen niet om meerdere redenen, maar de voorbeelden zijn
er en die liegen er niet om.Ik ben het zeer met mevrouw Gesthuizen eens als het gaat om een publieke
taak waarbij de toegankelijkheid wordt gestimuleerd. Ik kom weer op de sportvelden.
Dan definieer je waarom je dat doet. Dat is heel anders dan wanneer je zegt
dat je de sportvelden in eigen beheer neemt, niet alleen om de kansarme groep
een kans te geven, maar eigenlijk ook om de gemeente er een commercieel bedrijf
mee te laten runnen. Dat laatste kan niet. Het kan wel, maar dan moet je op
een andere manier met je kostprijs omgaan. Dan moet je de integrale kostprijs
doorberekenen. Ik ben het zeer met mevrouw Gesthuizen eens dat de gemeente
de afweging moeten blijven kunnen maken om de toegankelijkheid tot voorzieningen
voor kansarme groepen te kunnen regelen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Daar wringt wel net de schoen. Ik heb het gevoel dat daar
een soort grijs gebied is, waarbij de gemeente moet zeggen: wij willen dit
voor een prijsje verhuren omdat bijvoorbeeld een vereniging ook eens een toernooitje
wil organiseren, maar als wij gedwongen worden om al die kosten door te berekenen
en dus eigenlijk niet mogen concurreren met anderen, komen wij wel voor een
lastig dilemma te staan.Minister Van der Hoeven:Dat hoeft niet. Men zal zich er alleen van moeten vergewissen wanneer
het wel kan en wanneer niet. Ondanks dat u er niet om gevraagd hebt, zeg ik
u graag toe dat ik bij de evaluatie met name over dit punt goed navraag laat
doen.Ik kom bij de moties. De eerste motie staat op stuk nr. 27. Zij is ingediend
door de heer Ten Hoopen en mevrouw Vos. Gevraagd wordt om onderzoek naar oneerlijke
concurrentie binnen het hoger onderwijs en om het betrekken van de resultaten
daarvan bij de evaluatie van het wetsvoorstel markt en overheid. Ik heb mijn
mening daarover gegeven. Ik denk dat dit niet nodig is, omdat er binnen de
regelgeving op het hoger onderwijs voldoende ruimte is om dit probleem aan
te pakken. Uiteraard breng ik dit punt graag onder de aandacht van minister
Plasterk. Hij is degene die dit voor zijn rekening zal moeten nemen. Ik ontraad
echter het aannemen van deze motie, omdat dit naar mijn mening afdoende geregeld
is in andere wetten en regels.In de motie op stuk nr. 28 van mevrouw Vos wordt de regering verzocht,
er zorg voor te dragen dat tarieven, belastingen en leges niet zullen stijgen
als gevolg van dit wetsvoorstel. Dit is een merkwaardige motie. Zij lijkt
tot doel te hebben, te voorkomen dat tarieven worden gecorrigeerd waar zij
kunstmatig en met belastinggeld laag worden gehouden. Dat kan uiteraard niet.
Dat zou er namelijk toe leiden dat het bedrijfsleven oneerlijk op achterstand
blijft staan terwijl wij het probleem juist willen aanpakken. Ik ben het wel
met mevrouw Vos eens dat tarieven, belastingen en leges niet moeten stijgen.
Dat is echter een ander verhaal. Wij ontvangen binnenkort het advies van de
Raad voor de financiële verhoudingen over de overige eigen middelen van
gemeenten en provincies. Het lijkt mij eerlijk gezegd zinvol ook dit onderwerp
aan de orde te stellen tijdens de bespreking van dit advies in de Kamer. Onder
de overige eigen middelen vallen namelijk ook de tarieven, belastingen en
leges. Ik vraag mevrouw Vos dus eigenlijk of zij haar motie wil aanhouden
totdat wij op een andere manier over de overige eigen middelen van gemeenten
en provincies in den brede komen te spreken. Als mevrouw Vos haar motie niet
wil aanhouden, ontraad ik het aannemen ervan.Mevrouw Vos (PvdA):Laat ik heel vriendelijk zijn. Ik houd deze motie voorlopig aan.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Vos stel ik voor, haar motie (31354, nr. 28) van
de agenda af te voeren.Minister Van der Hoeven:In de motie van mevrouw Vos op stuk nr. 29 wordt de regering gevraagd
om tot een herprioritering te komen binnen de NMa. Ik heb al eerder gezegd
dat elke klacht er een te veel is, juist vanwege het belang van het mkb en
de consument. Mijns inziens zijn de 10 fte's wel degelijk in proportie. Het
toezicht moet namelijk geen papieren tijger zijn. Ik verwijs hierbij naar
de opmerkingen van de heer Elias, de heer Van der Ham en de heer Graus. Deze
fte's zijn extra. Dit doet geen afbreuk aan de huidige capaciteit voor belangrijke
aandachtsgebieden. Ik heb al gezegd dat wij bij de evaluatie zullen bezien
of dit passend is. Ik ontraad daarom het aannemen van deze motie.Mevrouw Vos (PvdA):Eigenlijk heeft de minister nog steeds geen antwoord gegeven op mijn vraag
waarom er maar 1,5 fte beschikbaar is voor de postmarkt, een echt grote markt,
terwijl er 10 fte's beschikbaar worden gesteld voor deze problemen, waarbij
sprake is van één klacht per maand. Ik snap dat nog steeds niet.
De minister stelde zojuist dat ik de NMa geen onafhankelijk toezicht wil laten
houden. Verre van dat. Ik wil juist dat de NMa hartstikke sterk wordt en zich
bezighoudt met de zaken die wij belangrijk vinden. Dat staat ook in mijn motie.Minister Van der Hoeven:Ik vind het belangrijk dat de NMa zich bezighoudt met het toezicht op
de uitvoering van deze wet. Ik hecht daaraan veel waarde. Bij de postmarkt
is sprake van een beperkt aantal spelers, terwijl bij dit voorstel van wet
meer dan 400 gemeenten, 12 provincies, de waterschappen en het Rijk een rol
spelen. Wij hebben hierbij dus met een veel gedifferentieerdere markt te maken
en met veel meer spelers. Dat rechtvaardigt mijns inziens de inzet van 10
fte's bij dit onderwerp en 1,5 fte bij de postmarkt.Mevrouw Vos (PvdA):De fractie van de PvdA vindt blijkbaar andere dingen voor concurrentie
belangrijk dan de minister. Wij spreken over maar één klacht
per maand. Daarvoor vind ik de inzet van 10 fte's best veel.Minister Van der Hoeven:Wij verschillen hierover echt van mening. Ik heb al gezegd dat dit het
topje van de ijsberg is. Ik stel, met enkele woordvoerders, dat ondernemers
inderdaad niet klagen.Ik kom op de motie van de heer Graus op stuk nr. 30. Ik draag zorg voor
het toezicht. De heer Graus heeft de discussie gehoord die wij zojuist voerde
over de 10 fte's. Ik geef daaraan dus prioriteit bij de NMa. Ik zorg voor
een versterking van zowel het kwalitatieve als het kwantitatieve toezicht
en de handhaving die daarbij hoort. Ik beschouw deze motie dus eigenlijk een
beetje als ondersteuning van mijn beleid. Zij levert echter geen extra bijdrage,
want wij hebben al 10 fte's.Tot slot. Wat heb je nu aan dit wetsvoorstel? Ik wil hierover toch een
korte opmerking maken. Of wij besluiten met elkaar dat dit een stap is in
de goede richting, waarbij wij inderdaad voor een echte trendbreuk zorgen
na meer dan twintig jaar praten. Of er verandert niets, helemaal niets. Dat
wil de Kamer toch ook niet?De heer Elias (VVD):Ik heb nog één vraag, maar die is eigenlijk aan de heer
Ten Hoopen gericht. De minister heeft gezegd dat zij zijn motie op stuk nr.
27 over het onderzoek naar de onderwijsconcurrentie ontraadt. Wat heeft dit
voor consequenties: trekt de heer Ten Hoopen zijn motie nu in?De heer Ten Hoopen (CDA):In dit bestel heeft de minister een eigen verantwoordelijkheid. Zij heeft
haar mening gegeven. Wij hebben als Kamer en als fractie een eigen verantwoordelijkheid.
Zoals het er nu voorstaat, handhaaf ik de motie. Vervolgens zullen wij hierover
stemmen, naar ik aanneem. Het is aan de voorzitter om dat te bepalen.De heer Elias (VVD):Het compromis is kennelijk erg uitgebalanceerd aan alle kanten.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel vast dat wij volgende week dinsdag gaan stemmen over het wetsvoorstel,
de amendementen en de moties.Sluiting 22.40 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-5123-5148.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl