Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (voorwaardelijke machtiging en dwangbehandeling) (30492), en van  - de motie-Kant/Vendrik over het oprichten van pilotadviescommissies (30492, nr. 19);  - de motie-Kant over de relatie tussen separeren en bezettingsgraad van het personeel (30492, nr. 20), en  - nog vijf andere moties (30492, nrs. 21 t/m 25)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 2452-2460

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-02-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 42, pagina 2452-2460

13-02-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30492Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en van enige andere wetten, in het kader van het versterken van de fiscale rechtshandhaving en het verkorten van beslistermijnen (Versterking fiscale rechtshandhaving) (30322)Pagina 2460-2465
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 13 februari 2007)Pagina 2490-2492
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 13 februari 2007)Pagina 2448-2450
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en enkele andere belastingwetten in verband met de introductie van een regeling voor vrijgestelde beleggingsinstellingen en een aanpassing van de eisen voor beleggingsinstellingen met uitdelingsverplichting (30533)Pagina 2465-2474
Presentie en opening (dinsdag 13 februari 2007)Pagina 2443-2443
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het personeelsbeleid bij Defensie, te weten: - de motie-Brinkman/Boekestijn over onvolledige informatie over het Nederlandse defensiebeleid in Irak (30800 X, nr. 58); - de motie-Lempens c.s. over de te verwachten deelname aan een vrijstellingsregeling (30800 X, nr. 59), en - de motie-Eijsink over voorbereidingen voor een nader onafhankelijk onderzoek (30800 X, nr. 60)Pagina 2451-2451
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Raad van State in verband met de herstructurering van de Raad van State (30585)Pagina 2474-2490
Vragen van het lid Dezentjé Hamming aan de minister van Financiën over problemen bij de Belastingdienst met elektronische aangiftePagina 2446-2448
Stemmingen over: - het wetsvoorstel de Uitvoeringswet EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen (REACH)) (30600), en - over de motie-Poppe over onderzoek naar aanpassing Arbowetgeving (30600, nr. 10).Pagina 2451-2451
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over de landbouwraad, te weten: - de motie-Mastwijk/Snijder-Hazelhoff over verder onderzoek naar het PSTVd-viroïde (21501-32, nr. 192); - de motie-Mastwijk over de Duitse aanpak van de bestrijding van het PSTVd-viroïde (21501-32, nr. 193), en - de motie-Mastwijk over vergoeding van door telers geleden schade (21501-32, nr. 194).Pagina 2451-2452
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (voorwaardelijke machtiging en dwangbehandeling) (30492), en van - de motie-Kant/Vendrik over het oprichten van pilotadviescommissies (30492, nr. 19); - de motie-Kant over de relatie tussen separeren en bezettingsgraad van het personeel (30492, nr. 20), en - nog vijf andere moties (30492, nrs. 21 t/m 25)Pagina 2452-2460
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het toetsingskader ammoniak natuurbeschermingsgebieden, te weten: - de motie-Ouwehand/Van Gent over het budget voor luchtwassers (30654, nr. 30); - de motie-Ouwehand/Van Gent over verplichte afstemming tussen de Natuurbeschermingswet en de Wet milieubeheer (30654, nr. 31), en - nog 6 andere moties (30654, nrs. 32, 33, 34, 37, 38 en 39)Pagina 2450-2451
Vragen van het lid Peters aan de minister van Buitenlandse Zaken over het nieuwe akkoord tussen Hamas en Fatah en de reactie van Nederland en de EU daarop (mondelinge vragenuur)Pagina 2443-2446

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen (voorwaardelijke machtiging en dwangbehandeling) (30492),- van:- de motie-Kant/Vendrik
over het oprichten van pilotadviescommissies (30492, nr. 19);- de motie-Kant over de relatie tussen separeren en bezettingsgraad
van het personeel (30492, nr. 20);- de motie-Kant
over het gebruik van artikel 40 van de Wet BOPZ (30492, nr.
21);- de motie-Bouwmeester c.s. over de invulling van de
nieuwe norm voor dwangbehandeling (30492, nr. 22);- de motie-Joldersma c.s. over een familievertrouwenspersoon in elke ggz-instelling
(30492, nr. 23);- de motie-Van Miltenburg
over de benodigde stappen voor een behandelwet (30492, nr.
24);- de motie-Voordewind c.s. over dwangmedicatie versus
noodmedicatie in relatie tot de bijwerkingen (30492, nr. 25).(Zie vergadering van 30 januari 2007.)De voorzitter:Eerder is verzocht om heropening van de beraadslaging. Ik stel voor, aan
dit verzoek te voldoen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:De heropening is aangevraagd door mevrouw Van Miltenburg. Ik neem daarom
aan dat zij als eerste het woord wil voeren.De algemene beraadslaging wordt heropend.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Voorzitter. Hoe een korte alinea in een brief van de minister behoorlijk
zwaar op de maag kan liggen! Ik heb als medewetgever nog een aantal prangende
vragen betreffende de rechtspositie van psychiatrische patiënten. Zoals
ik in mijn eerste termijn heb aangegeven, is het van het grootste belang dat
wij steeds zorgvuldig afwegen in welke omstandigheden wij mensen die ziek
zijn hun vrijheid mogen ontnemen. Mijn vragen richten zich op de amendementen
10 en 12 van mevrouw Kant en op de reactie van de minister hierop. Ik zou
het zeer op prijs stellen als zowel de minister van VWS als de minister van
Justitie op al mijn vragen wilde reageren.Het valt mij op dat de minister inhoudelijk geen bezwaar lijkt te hebben
tegen het amendement op stuk nr. 10. Volgens mij zegt de minister impliciet
dat medische behandelaars misbruik zouden kunnen maken van hun positie. Dat
is overigens zijn enige argument. In plaats van het aanpakken van die vermeende
praktijk, kiest hij ervoor om mogelijkheden en vrijheden van patiënten
te beknotten. De fractie van de VVD heeft hier grote moeite mee. Is er wel
sprake van spanning tussen de rechtspositie van een persoon met een voorwaardelijke
machtiging die zich vrijwillig laat opnemen en de rechtsbescherming van andere
patiënten die onder de Wet BOPZ vallen? Wij zijn van mening dat de voorwaardelijke
machtiging onderdeel is van de Wet BOPZ. Daarmee wordt de cliënt al de
rechtsbescherming van die wet geboden. De geneesheer-directeur kan de voorwaardelijke
machtiging alleen dan omzetten in een voorlopige machtiging wanneer de patiënt
niet aan de volwaarde heeft voldaan of onder het gevaarcriterium valt. Probeert
de geneesheer-directeur met andere argumenten de voorwaardelijke machtiging
om te zetten, dan staat voor patiënten de weg naar beroep open.Het lijkt erop dat minister mijn zijn brief de geneesheer-directeuren
beticht van machtsmisbruik. Hij gebruikt daarvoor wel zeer bedekte termen,
maar de suggestie komt des te harder aan aangezien hij geen enkel ander argument
tegen het amendement op stuk nr. 10 van mevrouw Kant aanvoert. Is hij zich
bewust van het effect van zijn uitspraak en heeft hij aanwijzingen dat het
machtsmisbruik op redelijk grote schaal voorkomt? Zo ja, dan roept dat om
snel ingrijpen. Gaat hij dat ook doen en, zo ja, op welke manier?De angst van de minister dat de behandelaar misbruik van zijn macht zal
maken, leidt ook tot de vraag of het wel juist is dat het amendement op stuk
nr. 12 van mevrouw Kant zijn goedkeuring kan weggedragen. Immers, als men
de redenering van de minister volgt en uitgaat van het slechte van de mens,
dan is het zeer wel denkbaar dat behandelaars weinig energie gaan steken in
de vrijwillige behandeling van patiënten die na drie weken ook onder
dwang behandeld kunnen worden. Dat wordt mogelijk met de wetswijziging waarover
wij vandaag spreken. In dat geval zijn patiënten het beste af met het
voorstel dat in het wetsvoorstel van de minister staat. Graag krijg ik op
deze stelling een reactie.Hoe staat het eigenlijk met de rechtsbescherming van mensen die zich vrijwillig
tot de psychiatrie wenden? De minister weet dat dit een groep mensen betreft
waarop behoorlijk grote druk wordt uitgeoefend om zich vrijwillig te melden
en om zo een verplichte opname te voorkomen. Ook in dat geval kan door de
behandelaars grote druk op de patiënt worden uitgeoefend om behandeling
te ondergaan. Immers, werkt een patiënt niet mee, dan zal hij het ziekenhuis
weer moeten verlaten zonder dat hij beter is. Nogmaals: volgens de redenering
in de brief van de minister heeft de behandelaar in zijn achterhoofd dat wel
spoedig een verplichte opname zal volgen. Dit lijkt mij een onwenselijke,
maar vooral onmenselijke gang van zaken. Ook hierop wil ik graag een reactie.De VVD maakt zich zorgen vanwege het vastgestelde hiaat in de rechtsbescherming
van vrijwillig opgenomen psychiatrische patiënten en vanwege het door
de minister genoemde vermeende machtsmisbruik van behandelaars jegens mensen
in zeer kwetsbare omstandigheden. Met de wetswijziging die nu voor ons ligt,
waarmee het eenvoudiger wordt om op grond van de Wet BOPZ tot dwangbehandeling
over te gaan, is de noodzaak om tot een betere rechtsbescherming van vrijwillig
opgenomen patiënten te komen nog belangrijker geworden. Voordat wij instemmen
met de door de minister voorgestelde wijziging van de Wet BOPZ, moeten wij
er zeker van zijn dat hij stappen zal ondernemen om de rechtspositie van vrijwillig
opgenomen patiënten te verbeteren. Hoe gaat hij dat doen? Wij zijn van mening dat dit op termijn geregeld moet worden met de nieuwe
behandelwet die wij voorstaan. Aan de behandeling van die wet zijn wij nog
niet toe. Gemakkelijker en sneller is het om op zo kort mogelijke termijn
het toezicht op dit deel van de behandeling tot een punt van prioriteit bij
de Inspectie voor de gezondheidszorg te maken. Behandelaars moeten gewezen
worden op hun plicht om samen met vrijwillig opgenomen patiënten te komen
tot een behandeling die hun beider instemming heeft. Ik pleit zeker niet voor
een "u vraagt, wij draaienmentaliteit", maar de druk op behandelaars
om goed te luisteren naar de argumenten van hun patiënten en daar indien
mogelijk rekening mee te houden, moet maximaal zijn. Het is toch te zot voor
woorden dat de Kamer de sector op deze verantwoordelijkheid moet wijzen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de rechtspositie van mensen die zich vrijwillig laten
opnemen niet goed geregeld is;overwegende dat dit beter geregeld dient te worden, daar er juist in de
psychiatrie snel sprake kan zijn van ongelijke machtsverhoudingen;verzoekt de regering, op de kortst mogelijke termijn met voorstellen te
komen om aan dit hiaat in de wetgeving rond de rechtspositie van psychiatrische
patiënten een einde te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Miltenburg en Koşer
Kaya. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(30492).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de rechtspositie van vrijwillig opgenomen patiënten
in de ggz onvoldoende beschermd is;van mening dat de rechtsbescherming van vaak kwetsbare psychiatrische
patiënten goed toezicht behoeft;van mening dat dit nu onvoldoende het geval is;verzoekt de regering, de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hier
verscherpt toezicht op te laten houden en de Kamer hiervan op de hoogte te
stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Miltenburg en Koşer
Kaya. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(30492).Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Deze heropening spitst zich toe op de vrijwillige opname.
Het doet mij bijzonder deugd dat ik voor deze amendementen zo veel steun van
de woordvoerder van de VVD-fractie heb. Het gaat echt ergens over, namelijk
over het opwerpen van een drempel in het wetsvoorstel voor vrijwillige opname.
Volgens mij wil niemand dat. Volgens mij wil zelfs deze minister dat niet
en willen de patiëntenverenigingen dat niet zoals blijkt uit de reacties.
Ik heb zelfs begrepen dat Stichting Pandora hierover vanochtend nog een gewijzigd
standpunt heeft ingenomen, nadat zij de mogelijke effecten nog eens zorgvuldig
had bestudeerd.Ook de beroepsbeoefenaren vinden het niet goed om een drempel op te werpen
voor de vrijwillige opname. Dat is hier wel gaande als de minister de wet
niet aanpast. Je krijgt dan een beetje de vreemde situatie dat je in plaats
van een gedwongen opname een soort gedwongen ontslag krijgt. Dat is wat er
feitelijk gebeurt en dat willen wij niet. Volgens mij gaat het hier over de
vraag hoe de wet op dit punt uitpakt en of wij dat zo willen. Wij hebben niet
zozeer een politiek meningsverschil over wat wij beogen. Wij beogen namelijk
hetzelfde. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport houdt echter
nogal hardnekkig vast aan een redenering over de gevolgen. Het zou hem sieren
als hij vandaag toegaf dat het misschien wel eens anders ligt.De discussie rond de vrijwillige opname heeft een heel ander probleem
blootgelegd, namelijk dat van de rechtspositie bij de vrijwillige opname.
Ik ben erg blij met de motie die mevrouw Van Miltenburg zojuist heeft ingediend.
De minister had dit gat bij de voorbereiding van de wet moeten dichten. Ik
hoop dat niet alleen het amendement op stuk nr. 12 het haalt, maar dat ook
gekozen wordt voor een onbepaalde tijd. Voor het vrijwillige verblijf moet
geen drempel worden opgeworpen. Het amendement op stuk nr. 10 moet dus ook
worden aangenomen.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Voorzitter. De heropening van de beraadslaging spitst zich toe op de beperking
van de vrijwillige opname. Vorige week hebben wij lang gesproken over het
amendement van mevrouw Kant. Moet het tot drie dagen beperkt blijven of moet
gekozen worden voor een beperking tot drie weken? Een beperking is gewenst,
ook in het belang van de patiënt.Vorige week kwam ik er niet helemaal uit. Nu heb ik een brief van de minister
gelezen en nog steeds kom ik er niet helemaal uit. De minister spreekt nu
over een gebrek aan adequate rechtsbescherming bij vrijwillig verblijf. Kan
de minister uitleggen wat hij precies bedoelt met dit gebrek aan adequate
rechtsbescherming? Ik ga ervan uit dat, als iemand zich vrijwillig laat opnemen,
de professional goed kan beoordelen of de patiënt daar moet blijven dan
wel of een gedwongen opname nodig is. Ik begrijp het probleem dan ook niet.
Ik zie het eerder als een extra beperking dan als een extra mogelijkheid, en dat laatste was toch de strekking van het gesprek van vorige
week.De positie van de cliënt dient gewaarborgd te worden. Daarom ben
ik echt geschrokken toen de minister sprak over een gebrek aan adequate rechtsbescherming.
Ik wil daarop graag een antwoord van de minister. De VVD vraagt in de zojuist
door haar ingediende motie om een onderzoek van de inspectie, zodat duidelijk
wordt wat de gevolgen zijn als wordt overgegaan naar een periode van drie
weken. Ik sta daar vooralsnog sympathiek tegenover.Mevrouw Kant (SP):Ik bevind mij in de rare positie dat ik een van mijn twee amendementen
tegenover mevrouw Bouwmeester moet verdedigen, namelijk het amendement dat
het verst strekt. Het is helder dat zij het eens is met de periode van drie
weken, maar waarom is zij dan niet voor een onbepaalde tijd? Vier of vijf
weken kan immers ook heel nuttig zijn. Nogmaals, het gaat om een vrijwillige
opname. Waarom maakt mevrouw Bouwmeester daar onderscheid in en kiest zij
voor een bepaalde tijd?Mevrouw Bouwmeester (PvdA):De positie van de cliënt dient te allen tijde gewaarborgd te worden.
Je moet goed bekijken wanneer het beter is om iemand gedwongen op te nemen
omdat hij dan beter geholpen kan worden. Een en ander heeft ook te maken met
de rechtspositie. Van de minister wil ik weten wat de gevolgen zijn voor de
rechtspositie van een patiënt die zich vrijwillig laat opnemen. Op basis
daarvan maak ik een definitieve keuze: moet je een vrijwillige opname beperken
tot drie weken of moet je die voor onbeperkte tijd mogelijk maken?Mevrouw Kant (SP):Ik kan dat toch niet helemaal volgen. Als je het goed beredeneert, blijkt
dat je in feite geen periode in de wet kunt vastleggen. Ik heb het amendement
toch ingediend omdat ik voorvoelde dat "voor onbepaalde tijd" door
sommigen niet zal worden gesteund. Logisch is het natuurlijk niet, want wat
als het nou drieënhalve week is? Mevrouw Bouwmeester begrijpt dat drie
dagen te kort zijn. Het kan dus vijf dagen zijn, of een week, maar drie weken
kan ook net te kort zijn. Ik snap het onderscheid niet, want het gaat steeds
om een vrijwillige opname. De patiënt kan op elk moment naar huis als
hij dat wil.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Het punt van mevrouw Kant is duidelijk. Het gaat om de rechtspositie van
de patiënt. De patiënt moet centraal staan. Van de minister hoor
ik graag op welke manier wij ervoor kunnen zorgen dat een patiënt die
zich vrijwillig laat opnemen, adequaat wordt behandeld, terwijl zijn positie
wordt gewaarborgd. Op basis daarvan maken wij onze definitieve keuze.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik wil even ingaan op de rechtsbescherming van de cliënt.De Stichting Pandora schrijft in de brief die wij vanmorgen hebben ontvangen
dat de conversie die in de wetstekst en in het amendement-Kant op stuk nr.
12 is opgenomen – het automatisch omzetten van een voorwaardelijke machtiging
in een voorlopige machtiging – een hiaat is in de wet dat moet worden
opgelost. Dat kan door het amendement op stuk nr. 10 te steunen. Door de conversie
is er een gebrek aan rechtsbescherming, want daaraan komt de rechter niet
te pas. Dat gaat immers automatisch. Daar kan een patiënt geen beroep
tegen aantekenen. Als mevrouw Bouwmeester die rechtsbescherming zo belangrijk
vindt, zou zij dus meer moeten voelen voor het amendement op stuk nr. 10 dan
voor het amendement op stuk nr. 12.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik hoor graag van de minister op welke manier de positie het best geborgd
kan worden. Wij moeten niet vergeten dat een aantal zaken al geregeld is,
namelijk door middel van procedures die via een vertrouwenspersoon lopen,
op welke manier iemand ook wordt opgenomen, of dat nou via een vrijwillige
opname gaan dan wel via een voorlopige of voorwaardelijke machtiging. Vorige
week heeft de minister gezegd dat hij het amendement van GroenLinks en D66
overneemt waarin staat dat ervoor moet worden gezorgd dat een patiënt
op de hoogte is van het feit dat hij bezwaar en beroep kan aantekenen. Die
waarborgen zijn er dus al.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Als uit het antwoord van de minister blijkt dat de conversie het enige
punt is waarop de rechtsbescherming niet goed is geregeld omdat de omzetting
automatisch plaatsvindt, voelt mevrouw Bouwmeester dus meer voor het amendement
op stuk nr. 10 dan voor het amendement op stuk nr. 12.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Nee, ik wil graag van de minister weten wat hij precies bedoelt. Ik kan
daarover nu dus nog geen uitspraak doen. Ik wil eerst een antwoord hebben.Mevrouw Joldersma (CDA):Voorzitter. De brief van de minister met een reactie op een aantal amendementen
en het antwoord op onze vraag, moet naar mijn idee leiden tot verdieping van
de discussie in plaats van tot verwarring. De kern van de wet en een juridisch
logische redenatie is dat er een voorwaardelijke machtiging is en dat die
automatisch wordt omgezet in een voorlopige machtiging. Graag wil ik ook ten
aanzien van een aantal andere punten pogen op een juridisch logische wijze
te redeneren.Hoe vrijwillig is een opname onder het regime van iemand die een voorwaardelijke
machtiging heeft? Is het mogelijk om naast het regime van de voorwaardelijke
machtiging een geheel ander regime te hebben, namelijk die van de vrijwillige
opname? Naar mijn oordeel is het heel lastig om in het kader van de BOPZ twee
regimes naast elkaar te hebben. Als één regime geldt, zal vrijwillige
opname altijd onderdeel zijn van het regime van de voorwaardelijke machtiging.
In mijn overtuiging houdt dat in dat de vrijwillige opname in het behande­lingsplan
moet staan. Ik begrijp dat mevrouw Kant vraagt waarom er wordt gekozen voor
drie weken. Er blijft dan immers sprake van een zekere willekeur. Moeten wij
niet spreken over vrijwillige opname voor beperkte duur, bijvoorbeeld als
onderdeel van het behandelplan? Mijn voorkeur gaat uit naar het amendement
op stuk nr. 12. Dat neemt niet weg dat ik de minister van Justitie vraag om
een toelichting te geven op de zojuist door mij weergegeven juridisch logische
redenering.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik kan het betoog van mevrouw Joldersma beter volgen dan
het betoog van de minister. Zij spreekt over de voorwaardelijke machtiging
en zegt dat een en ander onderdeel moet zijn van het behandelplan. Dan zou
er echter ook geen tijdslimiet aan die vrijwillige opname moeten worden gesteld.
Dan is een en ander immers onderdeel van de voorwaardelijke machtiging. Mevrouw
Joldersma heeft ook opgemerkt dat het niet mogelijk is om twee regimes naast
elkaar te laten bestaan. Het is dan echter vreemd om de voorkeur te geven
aan het amendement op stuk nr. 12.Mevrouw Joldersma (CDA):Nee, want het amendement op stuk nr. 10 gaat naar mijn idee duidelijk
uit van twee regimes die naast elkaar bestaan. De vrijwillige opname staat
dan feitelijk los van de voorwaardelijke machtiging. Naar mijn idee is dat
niet het geval. Ik kan de minister goed volgen als hij zegt dat mensen de
voorkeur geven aan een vrijwillige opname omdat zij een gedwongen opname willen
voorkomen. Als vrijwillige opname een soort spel wordt om gedwongen opname
te voorkomen, wordt het eerstgenoemde instrument op een verkeerde manier gebruikt.
Voorwaardelijke machtiging is het vertrekpunt. Er worden bepaalde voorwaarden
gesteld waarvan vrijwillige opname onderdeel kan uitmaken indien iemand zich
niet goed voelt. Mocht betrokkene zich niet aan de voorwaarden houden, dan
zullen gedwongen opname en de voorlopige machtiging volgen. Naar mijn oordeel
is er dan sprake van juridisch logisch redeneren.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik kan het betoog van mevrouw Joldersma niet goed volgen. De voorwaardelijke
machtiging is bedoeld voor de patiënt die niet wil uitspreken dat hij
de bereidheid heeft. In geval van vrijwillige opname is daarvan absoluut geen
sprake.Mevrouw Joldersma (CDA):Mevrouw Koşer Kaya heeft het begin van mijn betoog gemist. Ik heb
gevraagd of het onder het regime van de BOPZ mogelijk is om ook het regime
van de vrijwillige opname te hebben. In geval van een voorlopige machtiging
is er sprake van een gedwongen opname. Dan kan betrokkene niet opeens onder
het regime van de vrijwillige opname vallen. Hetzelfde geldt wat mij betreft
voor de voorwaardelijke machtiging.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Natuurlijk valt de patiënt die opgenomen wordt onder de BOPZ. Cruciaal
is echter dat de ene patiënt zich vrijwillig laat opnemen en dat de andere
dat niet wil en/of niet kan.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik ben mijn betoog begonnen met de vraag hoe vrijwillig vrijwillig is
in het regime van de voorwaardelijke machtiging. Een voorwaardelijke machtiging
is immers een andere situatie dan die van vrijwillige opname.Mevrouw Kant (SP):Ik heb het gevoel dat de zaak nodeloos ingewikkeld wordt gemaakt. Het
woord "vrijwillig" is immers duidelijk. Het slaat op een situatie
waarin mensen niet gedwongen opgenomen worden, maar zich vrijwillig bij een
kliniek melden omdat zij merken dat het niet goed gaat. Ik maak er bezwaar
tegen dat, als de wet op dit punt niet wordt veranderd, er een drempel opgeworpen
wordt voor mensen die zich vrijwillig willen laten opnemen.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik snap de redenering van mevrouw Kant. Ik zet daar echter mijn redenering
tegenover. Ik vraag de minister van Justitie of het mogelijk is om een vrijwillige
opname los te zien van het regime van voorwaardelijke machtiging. Het is immers
een vreemde situatie als er twee regimes gelden. Ik hoor dan ook graag een
antwoord op deze logische vraag.Ik was verbaasd over de reactie van de minister op het amendement van
de heer Vendrik. Eerst ontraadde de minister aanneming van het amendement.
In de brief schrijft hij echter dat hij zich kan voorstellen dat bij wilsonbekwame
patiënten de wettelijke vertegenwoordiger een rol heeft. Dat roept bij
mij de vraag op naar het doel van de voorwaardelijke machtiging. Die is er
immers voor psychiatrische patiënten met wie nog te praten valt en met
wie dus afspraken te maken zijn over de voorwaardelijke machtiging. Ik vraag
mij dan ook af of de voorwaardelijke machtiging het instrument is voor een
wilsonbekwame patiënt. Naar mijn gevoel hoort bij een voorwaardelijke
machtiging dat een patiënt weet waarover het gaat. Die patiënt wil
immers graag aan de voorwaarden voldoen. De mogelijkheden op dat vlak zijn
verruimd, zodat een patiënt "nee" kan zeggen en "ja"
kan doen. Als een patiënt in het geheel geen inspraak heeft in de afspraken
van de voorwaardelijke machtiging, omdat die met de wettelijke vertegenwoordiger
worden geregeld, ga ik echter mee in de vraag van mevrouw Van Miltenburg.
Wat is dan nog de rechtspositie van deze patiënt?De minister reageert in de brief op het punt van het behandelingsplan
bij een dwangbehandeling. Bij een dwangbehandeling worden de maatregelen gebaseerd
op een behandelingsplan. Je hoopt natuurlijk dat de patiënt ermee instemt.
Het bijzondere van een dwangbehandeling is echter dat geen instemming nodig
is. Een patiënt mag behandelingen opgelegd worden waar die op tegen is.
Dat is dus dwangbehandeling in het kwadraat. De minister stelt dat de waarborgen
redelijk zijn geregeld. Ik zet daar vraagtekens bij. De minister stelt dat
het bij AMvB mogelijk is om nadere eisen te stellen aan het behandelingsplan.
Moet in dit geval niet mogelijk worden gemaakt dat een patiënt bij een
dwangmedicatie kan aangeven welke hoeveelheden die wil vermijden op basis
van eerdere ervaringen? Ik doel dus niet op inhoudelijke eisen, maar op de
betrokkenheid van de patiënt.Er komt nog een wetsvoorstel over de verlenging van de voorwaardelijke
beëindiging bij de tbs. Ik heb zo-even gezegd de voorwaardelijke machtiging
niet zo geschikt te vinden voor wilsonbekwame patiënten. Die is echter
zeer geschikt voor het toezicht na voorwaardelijke beëindiging bij tbs-patiënten.
Wij hebben eerder wel eens gesproken over levenslang toezicht. Er zijn ex-tbs'ers
van wie je eigenlijk vindt dat zij meer toezicht nodig hebben, omdat zij gevaarlijk
zijn voor zichzelf en/of hun omgeving. Is het niet mogelijk om bijna standaard
te bezien of in zo'n geval een voorwaardelijke machtiging van de BOPZ een
oplossing kan bieden?Voorzitter: De Pater-van der MeerMinister Hoogervorst:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de inbreng in derde termijn. Ik stel
vast dat de discussie zich toespitst op een uitzonderingssituatie. De voorwaardelijke machtiging is natuurlijk bedoeld om behandelen buiten het
ziekenhuis gemakkelijker mogelijk te maken. Wij hebben het hier over de uitzonderingssituatie
dat iemand tijdens een periode van voorwaardelijke machtiging een korte time-out
in het psychiatrische ziekenhuis opzoekt. Dit zal niet vaak voorkomen. Het
is een ingewikkelde kwestie. Ik zal proberen het simpel uiteen te zetten,
wat uiteraard niet meevalt. Klaarblijkelijk heb ik het niet simpel genoeg
opgeschreven.Ik heb in mijn brief absoluut niet willen beweren dat er voor een patiënt
die zich vrijwillig laat opnemen geen adequate rechtsbescherming bestaat.
Die rechtsbescherming is er wel en is geregeld in de Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst, de WBGO. Simpel gezegd komt het hierop neer: ben
je niet tevreden, dan ga je weg en ga je óf naar huis óf op
zoek naar een andere geneesheer. Dat is op zichzelf heel goed geregeld. Wij
hebben de rechtsbescherming bij gedwongen opname heel helder geregeld in de
Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen. Iedereen is het
erover eens dat ook dat goed is geregeld. Bij gedwongen opname heeft men recht
op klagen bij een speciale klachtencommissie. Er komt altijd een rechter aan
te pas en men heeft het recht beroep te doen op de patiëntenvertrouwenspersoon.Bij de voorwaardelijke machtiging hebben wij te maken met een tussenpositie.
De voorwaardelijke machtiging wordt afgegeven door de rechter. Er ligt dus
rechtsbescherming aan ten grondslag. De voorwaardelijke machtiging is bedoeld
om een back-up te geven voor behandeling buiten het ziekenhuis. Een voorwaardelijke
machtiging die door de rechter is afgegeven, kan naar haar aard zonder tussenkomst
van de rechter worden geconverteerd in een voorlopige machtiging. Daar zit
'm de kneep. Als er sprake is van een voorwaardelijke machtiging zonder vrijwillige
opname, is de rechtsbescherming ook helemaal goed geregeld. Echter, de bijzondere
situatie kan zich voordoen dat iemand die de voorwaardelijke machtiging boven
het hoofd hangt, meent dat het hem goed zou doen om zich vrijwillig tijdelijk
in het ziekenhuis te laten opnemen. Hij wordt dan niet beschermd door de Wet
BOPZ, maar door de WGBO. De geneesheer-directeur van dat hospitaal weet dat
hij zonder tussenkomst van de rechter de voorwaardelijke machtiging kan converteren
in een voorlopige machtiging. Ik denk niet dat deze mogelijkheid tot grootscheeps
misbruik door artsen in zo'n ziekenhuis zal leiden, maar het risico bestaat
dat de geneesheer een beetje gaat leunen op de patiënt en deze voorhoudt:
het is beter dat je blijft, ook al ben je van plan een einde te maken aan
de vrijwillige opname; weet wel dat ik op elk moment de voorwaardelijke machtiging
kan omzetten in een voorlopige machtiging. Dit is dus een grijs gebied waarin
niet door de wetgever is voorzien. In de wet die voorlag, stond dat, als iemand
zich vrijwillig laat opnemen, er een einde komt aan de voorwaardelijke machtiging.
Daarbij bestond dus niet het risico van het leunen op de patiënt. Dat
is op dit punt enigszins kwetsbaar. Om die reden is besloten dat het verstandig
is om een en ander in de tijd te begrenzen; op die manier wordt ruimte gecreëerd
voor een vrijwillige opname zonder de voorwaardelijke machtiging direct te
beëindigen. Eerst heb ik die periode gesteld op drie dagen en later op
drie weken. Een dergelijke grens blijft natuurlijk willekeurig, maar met een
dergelijke periode kan ik goed leven.Mevrouw Kant (SP):De minister heeft zelf de suggestie gewekt dat er wat mis is met de rechtspositie
bij vrijwillige opname. Daarmee heeft hij ons op het verkeerde been gezet.
Zijn schets is nu heel helder, maar daarmee geeft hij eigenlijk ook aan dat
er geen probleem is. Mensen worden vrijwillig opgenomen en vallen daarbij
onder de WGBO. De minister zegt dat het mogelijk is dat vervolgens wordt overgegaan
tot gedwongen opname. Waarom zou een arts daartoe overgaan als iemand al opgenomen
is? Daarin zit toch geen enkele logica?Minister Hoogervorst:Het gaat er juist om dat een arts tegen een patiënt die al in het
ziekenhuis verblijft, kan zeggen: ik zie dat jij aanstalten maakt om weer
naar huis te gaan maar ik kan met een eenvoudige handeling de voorwaardelijke
machtiging omzetten in een voorlopige machtiging. De arts kan daarmee dreigen
zonder daadwerkelijk daartoe over te gaan. De patiënt komt daarmee in
een drangpositie terecht zonder rechtsbescherming vanuit de BOPZ te genieten
omdat de voorlopige machtiging niet is ingegaan. Het gaat om een schemergebied.Mevrouw Kant (SP):Volgens mij roept u allemaal wolken op en maakt u er een schemergebied
van. Het gaat om een vrijwillige opname. Ik heb vorige keer al gezegd dat
de vrijwillige opname kan behoren tot de afspraken die met de patiënt
worden gemaakt. U gebruikt niet het woord "misbruik" maar u impliceert
het wel, waarmee u voorbijgaat aan de relatie tussen arts en patiënt
en het principe van drang en dwang. De arts weet altijd wel dat hoe vrijwilliger,
hoe beter voor de patiënt. U gaat voorbij aan de werkelijkheid van de
relatie tussen de arts en de patiënt.Minister Hoogervorst:Ik ben er bezorgd over dat er een bepaalde situatie kan ontstaan. Stel
dat het echt nodig is dat een patiënt opgenomen blijft in een ziekenhuis.
Dan is het het beste dat de voorwaardelijke machtiging wordt omgezet in een
voorlopige machtiging. Als die voorlopige machtiging is ingegaan, heeft de
patiënt recht op de rechtsbeschermingen die ik in mijn inleiding heb
genoemd. De geneesheer-directeur van een ziekenhuis kan echter tegen een patiënt
zeggen: beste vriend, ik zie dat jij naar huis wil, maar het lijkt mij toch
verstandiger dat jij blijft en ik vraag een voorlopige machtiging aan op het
moment dat jij één stap buiten de deur zet. Een patiënt
heeft op dat moment alleen de rechten die behoren bij de vrijwillige opname.
Hij geniet geen rechten uit hoofde van de BOPZ. Ik kan het nog honderd keer
zeggen.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):U gaat eraan voorbij dat op het moment dat die conversie heeft plaatsgevonden,
de patiënt onder de BOPZ valt. Hij kan zich dan beklagen over het feit
dat op oneigenlijke gronden tot conversie is overgegaan. Als hij zich heeft
gehouden aan de voorwaarden en zich vrijwillig heeft laten opnemen, maar naar
huis wil gaan omdat hij meent dat dat in zijn belang is, dan kan een geneesheer-directeur
de voorwaardelijke machtiging wel converteren naar een voorlopige machtiging,
maar dan wordt die conversie direct teruggedraaid.Minister Hoogervorst:U spreekt over de situatie waarin die voorlopige machtiging
is ingegaan. Ik spreek over de situatie waarin dat niet gebeurt en de geneesheer-directeur
dat zwaard van Damocles boven het hoofd van de patiënt laat bungelen
om hem te dwingen in het ziekenhuis te blijven. De patiënt heeft op dat
moment geen rechten.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Om die reden heb ik de motie ingediend waarin de regering wordt opgeroepen
om dat beter te regelen in plaats van de rechten van patiënten op voorhand
in te perken vanuit de gedachte van wat gebeuren kan. Pak dan het kwaad bij
de wortel en zorg ervoor dat er goed toezicht is op cliënten die vrijwillig
zijn opgenomen zodat er geen machtsmisbruik plaatsvindt. Dan heb je het kwaad
op een fatsoenlijke manier bij de wortel aangepakt zonder de rechten van patiënten
onnodig te beknotten.Minister Hoogervorst:Ook in de genoemde motie staat klaarblijkelijk dat de rechtsbescherming
van de vrijwillig opgenomen patiënt niet goed is geregeld. Die is echter
wel goed geregeld. Wij spreken nu over een heel bijzondere situatie die niet
veel zal voorkomen, maar die toch van ons vergt dat wij er heel secuur naar
kijken en waarvoor niet eenvoudig een apart veld van rechtsbescherming te
verzinnen is. Het is een vrijwillige opname, behalve dat er op de achtergrond
nog iets meespeelt wat, zodra het echt wordt ingeroepen, ook weer een mooie
rechtsbescherming heeft. Zolang er slechts mee wordt gedreigd, is die rechtsbescherming
er niet. Daarom moet je dus voorzichtig zijn om al die instrumenten met elkaar
te vermengen. Het is beter om voorzichtig te zijn met vrijwillige opname tijdens
een voorwaardelijke machtiging en er een zekere limiet aan te stellen.Mevrouw Joldersma (CDA):De discussie in de Kamer heeft zich toegespitst op het argument van de
minister dat de rechtsbescherming onder de BOPZ anders is dan bij een vrijwillige
opname. Voor mij ligt de kern van de discussie ergens anders. Volgens mij
geldt dat ook voor de minister, want hij had het over een voorwaardelijke
machtiging die als het ware boven iemands hoofd zweeft. Hoe vrijwillig is
dan die vrijwillige opname? Kun je eeuwenlang vrijwillig opgenomen zijn als
die voorwaardelijke machtiging boven je hoofd zweeft?Minister Hoogervorst:Het is heel goed mogelijk dat zo'n patiënt in eerste instantie vrijwillig
naar het ziekenhuis gaat. Hij voelt zich niet goed, voelt aan dat het slechter
zal worden en heeft behoefte aan behandeling. Ik kan mij voorstellen dat dit
volledig vrijwillig is. In de meeste gevallen zal dit allemaal goed en ordentelijk
worden geregeld. Het kan echter voorkomen – dat gebeurt heel geregeld
bij mensen met deze verschijnselen – dat hij naar het ziekenhuis gaat,
enigszins opknapt door medicatie en het gevoel krijgt dat hij weer weg kan.
Ik kan ook heel goed begrijpen dat de artsen dat dan niet verstandig vinden.
De beste manier om te voorkomen dat de patiënt naar huis gaat, zou zijn
om de voorwaardelijke machtiging te converteren. Dat is de koninklijke weg.
Ik waarschuw echter voor het schemergebied waarin men dat niet doet en de
patiënt voorhoudt: het is beter dat je blijft, anders ga ik dat doen.
De patiënt heeft op dat moment geen adequate rechtsbescherming.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Waarom zou een arts gaan schermen met dat instrument? Als hij vanuit zijn
professie beoordeelt dat een vrijwillige opname een gedwongen opname zou moeten
worden omdat de patiënt anders het ziekenhuis verlaat terwijl hij niet
beter is, waarom zou hij er dan mee gaan schermen terwijl hij het ook via
de koninklijke weg kan regelen? Wat is de angst van de minister?Minister Hoogervorst:Misschien omdat het minder tijd kost? Zo gaan die dingen. Ik denk niet
dat het heel veel zal gebeuren, maar wij hebben het over een wet die heel
diep ingrijpt in het leven van mensen. Dan moet je de dingen netjes regelen.
Het overgrote deel van de artsen doet zijn werk zeer consciëntieus, maar
er zitten natuurlijk ook mensen bij die dat niet doen.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):De minister heeft het ongetwijfeld niet zo bedoeld, maar eigenlijk heeft
hij zojuist door zijn achteloze antwoord opnieuw gezegd dat hij grote twijfels
heeft over de beroepsuitoefening van artsen en behandelaars in de ggz. Dat
vind ik opnieuw een heel ernstige beschuldiging. Ik begin zo langzamerhand
het idee te krijgen dat hij meer aanwijzingen heeft, en dat het hem er niet
alleen om gaat om maar snel van dit debat af te zijn.Minister Hoogervorst:Nee. Ik heb helemaal geen aanwijzingen en ik uit helemaal geen ernstige
beschuldigingen. Ik denk alleen dat artsen ook gewone mensen zijn die af en
toe ook wel eens te kort door de bocht gaan. Mevrouw Van Miltenburg heeft
de afgelopen jaren HP/De Tijd wekelijks kunnen lezen. Hierin stond voldoende
bewijsvoering van zaken die fout gaan in de geneeskunde. Dit neemt niet weg
dat het overgrote deel van de artsen zijn werk wel goed en heel consciëntieus
doet. Wij moeten juist in dit soort situaties de patiënt beschermen tegen
de wat minder accurate medici.Mevrouw Kant (SP):Ik doe nog een poging. Ik geef een voorbeeld dat zich in de praktijk kan
voordoen. Een patiënt heeft een voorwaardelijke machtiging en besluit
zelf om zich vrijwillig te laten opnemen. Dit duurt drie weken. Na deze drie
weken zijn er maar twee mogelijkheden: de voorwaardelijke machtiging wordt
omgezet in een gedwongen opname of de patiënt krijgt ontslag en gaat
naar huis. Ik begrijp echt niet waarom er maar twee opties zijn. Waarom is
er niet de optie dat de patiënt vrijwillig blijft opgenomen?Minister Hoogervorst:Als de patiënt er volgens de geneesheer-directeur niet aan toe is
om naar huis te gaan, moet men die situatie omzetten in een voorlopige machtiging.Mevrouw Kant (SP):Hierdoor ontstaat dus dwang in een situatie waarin het in het belang van
de gezondheid van de patiënt waarschijnlijk een betere optie is als hij
er vrijwillig voor kiest om toch nog een paar weken langer te blijven. De
patiënt wordt namelijk niet gedwongen, en dwang is vaak slecht voor dit
soort patiënten. Ik vind het onbegrijpelijk dat de minister de beste
keuze onmogelijk maakt.Minister Hoogervorst:Tenzij de patiënt gewoon naar huis wil gaan en de
arts dat een verantwoorde zaak vindt. Dat kan allebei.De motie van mevrouw Van Miltenburg stelt dat de rechtspositie van mensen
die zich vrijwillig laten opnemen, niet goed geregeld is. Ik ben het hiermee
dus niet eens. Dit kan met een niet al te groot amendement gaan gebeuren.
Ik denk echter dat er met het huidige wetsvoorstel, inclusief het amendement
van mevrouw Kant, geen sprake is van een inadequate rechtsbescherming. Daarom
ontraad ik aanname van deze motie. In de motie wordt verzocht om de IGZ toezicht
te laten houden. De IGZ houdt echter al jaren gedetailleerd toezicht op dwang
in al zijn vormen. Ik zie geen reden om dat toezicht verder te intensiveren.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):De minister heeft in dit debat gezegd dat je aan de ene kant de WGBO en
aan de andere kant de BOPZ hebt. Omdat de WGBO er is, zou je ook kunnen redeneren
dat de BOPZ niet nodig is. De VVD-fractie heeft echter gesteld dat er voor
psychiatrische patiënten een uitzonderlijke situatie bestaat, die soms
een uitzonderlijke rechtspositie vergt. Hiervoor dient de BOPZ. Ik stel dat
je de werking van de BOPZ, die alleen verplichte opname betreft, uit moet
breiden. De BOPZ zou namelijk ook patiënten extra moeten beschermen die
vrijwillig zijn opgenomen. Natuurlijk is het op papier zo dat mensen weg kunnen
gaan. Natuurlijk is het op papier zo dat mensen een andere behandelaar kunnen
kiezen. Het gaat hier echter om heel kwetsbare, zieke mensen die daartoe vaak
minder goed in staat zijn. Helaas zijn er veel voorbeelden uit de praktijk
die mijn stelling onderbouwen. Het gebeurt te vaak dat mensen te horen krijgen
dat zij op straat zullen worden gezet als zij niet doen wat er van ze wordt
verwacht. Zij worden dan op straat gezet zonder dat zij zich realiseren dat
zij naar een ander kunnen gaan. Het kan ook zijn dat zij niet weten hoe zij
dat moeten aanpakken. Vanuit die optiek heb ik deze motie ingediend. Daarbij
koos ik eigenlijk dezelfde lijn als de minister, namelijk dat behandelaars
ook mensen zijn. Zij gebruiken soms oneigenlijke argumenten om hun zin te
krijgen.Minister Hoogervorst:Dit gaat veel verder dan de beperkte wijziging van deze wet. Ik kan ook
niet zo snel overzien wat dit allemaal met zich mee zou brengen. Het lijkt
mij dat de rechtsbescherming van psychiatrische patiënten bij vrijwillige
opname goed moet worden bekeken bij de evaluatie. Het gaat mij nu in ieder
geval drie keer te snel om te zeggen dat er sprake is van forse lacunes. Ik
vraag mij eerlijk gezegd af of dat het geval is.Vervolgens kom ik op de kwestie van wilsonbekwaam­heid bij de voorwaardelijke
machtiging. In principe kan er bij het verlenen van een voorwaardelijke machtiging
sprake zijn van wilsonbekwaamheid. Wij zijn echter nu net een lacune in de
wet aan het dichten om het mogelijk te maken dat de rechter de voorwaardelijke
machtiging kan uitspreken, wanneer hij het aannemelijk vindt dat de patiënt
kan instemmen met het behande­lingsplan en dat hij zich daaraan zal houden,
al heeft de patiënt dat niet expliciet gezegd. Dat is vanuit het perspectief
van de patiënt verre te verkiezen boven het alternatief, namelijk onmiddellijke
gedwongen opname. Ik zie de spanning waar mevrouw Joldersma op doelt, maar
denk dat dit toch een heel belangrijke leemte in de wet opvult. Dan de kwestie van de nadere eisen aan een behande­lingsplan en of
dat via een AMvB geregeld moet worden. Ik ben het met mevrouw Joldersma eens
dat zaken als bijwerkingen van medicatie in het behandelingsplan worden vastgelegd,
zodat de hulpverleners daar steeds terdege rekening mee kunnen houden. Toch
vraag ik mij ernstig af of dat in een AMvB moet worden geregeld. De mogelijkheid
is er, zoals gezegd, maar op dit moment worden er allerlei richtlijnen door
de beroepsgroepen ontwikkeld, met medewerking van patiënten. En dat lijkt
mij vooralsnog een beter instrument dan het waarschijnlijk toch wat bottere
instrument van de AMvB.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik kan mij dat voorstellen. Het lijkt mij heel moeilijk om van tevoren
die eisen neer te leggen in een AMvB, maar u hebt ons al eerder toegezegd
dat u naar de invulling van de normen zult kijken enzovoorts. Daar hoort voor
mij ook de vraag bij welke nadere eisen er eventueel te formuleren zijn aan
dat behandelingsplan. Dat is immers ook wat u zelf in de wet als mogelijkheid
hebt neergelegd.Minister Hoogervorst:Als die richtlijnen er eenmaal zijn en als daar wat meer vorm aan gegeven
is, dan wordt wellicht ook duidelijker of een AMvB zinvol is of niet.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik heb nog enkele punten in aanvulling op wat mijn collega
naar voren heeft gebracht. Ik zal ingaan op nadere vragen over de rechtspositie
van de gedwongen en de vrijwillig opgenomen patiënt. De rechtspositie
van de gewone, vrijwillig opgenomen patiënt wordt bepaald door de regels
van Afdeling 5 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Wij noemen dat de Wet
op de geneeskundige behandelingsovereenkomst. Het gaat om een privaatrechtelijke
relatie en dat betekent dat in beginsel de vrijheid geldt voor de betrokken
partijen om daar vorm aan te geven. Daar kunnen ook elementen uit standaardcontracten
en dergelijke een rol in spelen. Er zijn bovendien in dat onderdeel van het
BW algemene regels opgenomen over de wijze waarop de hulpverlener met de patiënt
moet omgaan: inlichtingen, bijhouden patiëntendossier, bewaren van medische
gegevens, norm betreffende goed hulpverlenerschap en een zeer beperkte mogelijkheid
tot dwangbehandeling. Ik doel dan op artikel 465, zesde lid, van Boek 7 van
het BW, verrichting van ingrijpende aard bij een zich verzettende wilsonbekwame,
meerderjarige patiënt, als dat kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel
voor de patiënt te voorkomen. Zo is het in het BW omschreven. Het uitgangspunt
van dit onderdeel van het BW is dat de patiënt op elk moment het verblijf
kan beëindigen en dat hij toestemming moet geven voor een handeling.
Van belang is uiteraard ook hoe het in de praktijk wordt uitgewerkt, maar
dat is het wettelijke substraat van de rechtspositie van de vrijwillig opgenomen
patiënten.Is daar een nadere regeling voor nodig? Dat is eigenlijk de strekking
van de motie-Van Miltenburg. Ik begrijp de vraag en de behoefte waaruit die
vraag voortkomt. Aan de andere kant acht ik het verstandig om dit onder ogen
te zien als wij in de nabije toekomst nader naar de Wet Bopz kijken, bij de
evaluatie. Ik wil daarmee niet zeggen dat ik alsnog deze twee juridische statussen van patiënten met elkaar ga verwarren. Dat uiteraard
niet. Wij weten allemaal dat er ook gedachten zijn over behandelwetten. Het
zou wat prematuur zijn om in de nadagen van deze kabinetsperiode daarover
uitspraken te doen. Even daargelaten wat wij daar verder van moeten vinden,
denk ik dat de vragen over de rechtspositie van patiënten en de soms
ook wat moeilijke of ondoorzichtige vragen over de overgang van de ene positie
naar de andere niet nu kunnen worden beantwoord. Ik wil de motie graag ter
harte nemen, want het lijkt me verstandig om ernaar te kijken. Het lijkt echter
mij niet nodig dat ik mij daar nu al over uitspreek. Laten wij eerst nagaan
welke aanvullende behoeften er zijn boven wat er in het Burgerlijk Wetboek
is geregeld.Ik weet niet of het nodig is om nog veel te zeggen over de rechtspositieregels
voor de gedwongen opgenomen patiënten. Die zijn allemaal wel bekend,
inclusief de toegang tot de rechter. Sinds 1 maart 2006 bestaat de mogelijkheid
om na de beslissing van de rechter naar de Hoge Raad te gaan met een cassatieberoep.
Als een patiënt met een voorwaardelijke machtiging op eigen verzoek wordt
opgenomen, is er sprake van een bijzondere situatie. Er komt dan als het ware
een dakje boven de vrijwilligheid, of een veiligheidsriem. Er ontstaat een
soort extra beschutting rondom de vrijwillige ondergrond. De vraag of op dit
punt nadere regels moeten worden gesteld, kan het beste worden betrokken bij
de evaluatie van de Wet BOPZ. De vraag is genoteerd en het belang er van is
onderkend. Ik zeg graag toe dat wij dat onderwerp bij de evaluatie van de
Wet BOPZ zullen betrekken.Mevrouw Joldersma vroeg met een ondertoon van bevreemding of het denkbaar
is dat op een patiënt met een voorwaardelijke machtiging die vrijwillig
is opgenomen afzonderlijke BOPZ-regels van toepassing zijn. Dat is op zich
denkbaar. Daarbij moet aangetekend worden dat de voorwaardelijke machtiging
juist is bedoeld voor situaties waarin de patiënt buiten de inrichting
kan blijven als hij zich aan de voorwaarden houdt. Dat is tenslotte de normale
situatie. Een regeling voor een vrijwillig langdurig verblijf van een patiënt
met een voorwaardelijke machtiging levert een zeker spanningsveld op met dat
uitgangspunt. Er ontstaat dus ook een onderscheid tussen diverse personen
die binnen dezelfde inrichting verblijven, ook op dat punt. Het heeft dus
inderdaad een wat complicerende betekenis. Het is dus een bijzondere situatie,
maar het kan wel.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik vind het niet zo'n heel belangrijk punt, maar ik wil wel duidelijkheid.
Volgens mij is het onmogelijk als iemand in het regime van een voorwaardelijke
machtiging zit. De redenering van de regering is dat er eventueel akkoord
wordt gegaan met een vrijwillige opname van drie weken, maar niet met een
heel langdurige vrijwillige opname. Volgens mij is het niet mogelijk om de
vrijwillige opname en de voorwaardelijke machtiging van een persoon geheel
van elkaar los te zien en dat doet de regering volgens mij wel in haar redenering
bij het voorstel tot beperking tot drie weken.Minister Hirsch Ballin:Op een patiënt met een voorwaardelijke machtiging die vrijwillig
is opgenomen, zijn de bepalingen inzake de geneeskundige behandelingsovereenkomst
uit het Burgerlijk Wetboek van toepassing voor zover het desbetreffende onderwerp
niet wordt bestreken door de regels voor de voorwaardelijke machtiging. Deze
heeft dus een aanvullende werking. De vraag is of dit helemaal doorzichtig
is. Als ik afga op het verloop van dit debat, denk ik dat wij nog wat extra
aandacht aan de voorlichtingsafdelingen van de ministeries moeten vragen om
dit uit te leggen aan de belanghebbenden. De ondergrond is die van de bepalingen
in het Burgerlijk Wetboek over de geneeskundige behandelingsovereenkomst.
In aanvulling dan wel afwijking daarop kunnen de regels van de Wet BOPZ van
toepassing zijn.Mevrouw Joldersma (CDA):U gaat op de rechtspositie in en daar gaat het mij niet om. Het gaat mij
om iets anders. Er komt een patiënt binnen. Er zijn regels afgesproken
rond de voorwaardelijke machtiging. Volgens mij kan onderdeel van die afspraken
over de voorwaardelijke machtiging zijn dat iemand vrijwillig opgenomen wordt
als hij dat wil. Dan bestaat nog steeds het regime van de voorwaardelijke
machtiging, die loopt gewoon door. De regering vindt het terecht om vrijwillige
opname binnen een voorwaardelijke machtiging te beperken tot drie weken. Jullie
zeggen ook: wij vinden het echter niet terecht, als het vier weken wordt.
Blijkbaar is het dan niet congruent met de voorwaardelijke machtiging. Mij
ontgaat de achterliggende logica. Als die er ook niet is, moeten wij amendement
op stuk nr. 10 van mevrouw Kant steunen. Er zweeft immers een voorwaardelijke
machtiging boven je hoofd. Hierop verneem ik graag de reactie van de minister.
Je bent dus onder het regime van de voorwaardelijke machtiging en dan zegt
de minister: je moet de tijdsduur beperken van de vrijwillige opname. Dat
zou niet congruent zijn met de voorwaardelijke machtiging. Als dat wel congruent
zou zijn, zou het amendement nr. 10 dus gesteund moeten worden.Minister Hirsch Ballin:Mijn collega heeft uiteengezet waarom wij drie dagen beter vinden dan
drie weken en waarom wij drie weken beter vinden dan een onbeperkte tijdsduur.
Je kunt erover twisten of drie weken de goede maat is. Het is overigens geen
zwart-wittegenstelling. Daarover ging eerder de discussie tussen mevrouw Kant
en mijn collega. Wel gaat het erom dat naarmate de situatie langer duurt,
het risico van oneigenlijk gebruik groter wordt. Vervolgens is de vraag aan
de orde hoe sterk de tucht onder de behandelaars is om dat risico te beheersen.
De vraag is dus of zij dat misschien vier weken zouden kunnen volhouden. Welnu,
ik denk dat ik wat dit betreft weinig meer heb toe te voegen aan de reeds
gevoerde discussie.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Kan de minister uitleggen wat hij bedoelt met "het risico van oneigenlijk
gebruik"? Zojuist heeft de minister ook gezegd dat de keuze van drie
weken redelijk willekeurig is. Dit strookt toch niet met de strekking van
vrijwillige opname en rechtsbescherming?Minister Hirsch Ballin:Ik zie dit laatste toch iets anders. Ik heb namelijk niet gezegd dat de
keuze willekeurig is. De wetgeving staat bol van grenzen die op een bepaalde
manier getrokken zijn. Aangegeven kan worden dat een bepaald aantal weken
een redelijke keuze geacht wordt. Zo zijn er ook beroeps- en bezwaartermijnen
van zes weken. Zal Nederland ontwricht raken als die termijnen vijf
of zeven weken zijn? Nee, natuurlijk niet. Er moet nu eenmaal een grens getrokken
worden.Met de opmerking over het risico van oneigenlijkheden heb ik helemaal
geen verdachtmakingen bedoeld. Misschien was de achtergrond van de vraag wel:
je denkt toch alsjeblieft niets verkeerds van mensen met goede bedoelingen?
Dat is ook zo, maar onze wetgeving bevat wel een stelsel met daarin complementair
de vrijwillige opneming met natuurlijk alle vormen van coaching en vertegenwoordiging
die daaraan te pas kunnen komen en het systeem van de Wet BOPZ, alsook de
strafrechtelijke regimes. Over dit laatste kom ik straks nog te spreken. Voor
het goed functioneren van deze toch behoorlijk gecompliceerde wetgeving zijn
de overgangssituaties belangrijk.Bij de indiening van het wetsvoorstel van de Wet BOPZ was het uitgangspunt
een soort waterscheiding tussen vrijwillig en onvrijwillig. Al tijdens de
behandeling van dat wetsvoorstel is daar de machtiging op eigen verzoek bovenop
gekomen. Daarmee werd de grens al niet meer al te dogmatisch getrokken tussen
vrijwillig en onvrijwillig. De voorwaardelijke machtiging zette ook een stap
in die richting. Als je vervolgens als het ware een stap verder gaat, wordt
daarmee een mengvorm geïntroduceerd van de vrijwilligheid en de onvrijwilligheid.
Uit een oogpunt van overzichtelijkheid van het wettelijk systeem lijkt het
mij goed om in dat kader ergens te stoppen. Ik heb heel goed begrepen welke
argumenten daartegenover staan. Wij hebben ook nog wat reacties ontvangen
van belanghebbende organisaties. Een aantal van deze organisaties zegt: doe
het alsjeblieft niet, en een aantal andere zegt: doe het alsjeblieft wel.
Mijns inziens is de benadering die ik schetste van de voorgestelde amendementen
een redelijke. Ik heb absoluut niet de bedoeling om standpunten hierover te
verketteren; het gaat erom dat wij in de wetgeving een prudente keuze maken.
Wij kunnen ons voorstellen dat die keuze ongeveer getrokken wordt op de manier
zoals ik die heb geschetst.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik heb een heel lang antwoord gehoord, maar het is mij nog steeds niet
duidelijk wat u bedoelt met "het risico van oneigenlijk gebruik".
Kunt u dit wat concreter maken? U hebt nog geen antwoord op mijn vraag gegeven.Minister Hirsch Ballin:Wij hebben daartoe wel een poging gedaan. De regering is er vóór
om de overgangssituaties in de wet een plaats te geven en om ze wat subtieler
te maken dan in de dogmatiek van het wetsvoorstel BOPZ zoals dit oorspronkelijk
was ingediend, waarbij er sprake was van óf vrijwillig, óf onvrijwillig.
Wij zijn er echter beducht voor dat er in deze overgangssituatie hierdoor
elementen komen in de trant van: "doet u verstandig en doet u vrijwillig
wat wij eventueel ook kunnen afdwingen". Dit is een beleidsmatige overweging
over het functioneren van de inrichting; mijn collega is daarom uiteraard
veel competenter om dit punt uit te leggen dan ik dat ben. Mevrouw Bouwmeester
zegt dat, als een en ander goed wordt toegepast, het juridisch allemaal dik
in orde is. Dat begrijp ik goed, maar er moet gekozen worden voor het beperkend
houden tot drie dagen of drie weken, of voor onbepaalde tijd. Het lijkt mij
prudent om hierbij te kiezen voor drie weken. Mevrouw Joldersma vroeg naar de overgang van de tbs naar het BOPZ-stelsel.
Het betreft hier een voorschotje van haar op de behandeling van het wetsvoorstel
over de verlenging van de voorwaardelijke duur van de tbs van drie tot negen
jaar. Dit wetsvoorstel ligt gereed voor behandeling in de Kamer. Mijns inziens
is het goed als het gesprek over dit wetsvoorstel spoedig kan worden voortgezet.
Het is inderdaad zo dat de toepassing van de Wet BOPZ de situatie na negen
jaar tbs, die nu in het wetsvoorstel het maximum is, kan overnemen. Je komt
bij zo'n overgang echter wel bij een andere rechter terecht. De zaak is dan
immers niet meer in handen van de strafrechter, maar van de civiele rechter
die de Wet BOPZ toepast. Mevrouw Joldersma heeft echter gelijk dat deze overgang
kan worden gemaakt. Daarmee heb ik meteen een bijdrage geleverd aan het antwoord
van degene die straks het wetsvoorstel zal moeten verdedigen, en daarbij een
antwoord zal moeten geven op de vraag, of de negen jaar een verstandige termijn
is.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Gezien de toezegging van de minister van Justitie, trek ik mijn beide
moties in.De voorzitter:Aangezien de moties-Van Miltenburg/Koşer Kaya (30492, de nrs. 28
en 29) zijn ingetrokken, maken zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor dat wij aanstaande donderdag aan het einde van het vergadering
stemmen over het wetsvoorstel en de ingediende moties.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-2452-2460.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl