Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement om te bepalen dat het lidmaatschap van een adviescollege als bedoeld in de Kaderwet adviescolleges niet verenigbaar is met het lidmaatschap van de Staten-Generaal en van het Europees Parlement (24777)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 1312-1315

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

14-04-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 26, pagina 1312-1315

31-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24777Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de wetsvoorstellen: - Technische verbeteringen in de Wet inkomensvoorziening kunstenaars, in de Algemene bijstandswet, in de Wet op de ondernemingsraden en in de Invoeringswet stelselherziening sociale zekerheid (25913); - Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet op de studiefinanciering ter uitvoering van in het hoger onderwijs- en onderzoekplan 1996 aangekondigde maatregelen (25370)Pagina 1312-1312
Presentie en opening (dinsdag 31 maart 1998)Pagina 1311-1311
Installatie J.N. Scholten als lid van de Eerste KamerPagina 1311-1312
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement om te bepalen dat het lidmaatschap van een adviescollege als bedoeld in de Kaderwet adviescolleges niet verenigbaar is met het lidmaatschap van de Staten-Generaal en van het Europees Parlement (24777)Pagina 1312-1315
Lijst van besluiten (dinsdag 31 maart 1998)Pagina 1327-1327
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 31 maart 1998)Pagina 1327-1328
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement om te bepalen dat het lidmaatschap van een adviescollege als bedoeld in de Kaderwet adviescolleges niet verenigbaar is met het lidmaatschap van de Staten-Generaal en van het Europees Parlement (24777)Pagina 1321-1326
Behandeling van wetsvoorstel Goedkeuring van de op 4 november 1995 to stand gekomen Overeenkomst tot wijziging van de Vierde ACS-EG-Overeenkomst van Lomé en het op 20 december 1995 te Brussel tot stand gekomen Intern Akkoord betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap in het kader van het Tweede Financieel Protocol bij de Vierde ACS-EG-Overeenkomst (25196)Pagina 1326-1327
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele onderwijswetten en technische wijziging van enkele andere wetten in verband met het tot stand brengen van onder meer een Wet op het primair onderwijs en een Wet op de expertisecentra (25409)Pagina 1315-1321

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement om te
bepalen dat het lidmaatschap van een adviescollege als bedoeld in de Kaderwet
adviescolleges niet verenigbaar is met het lidmaatschap van de Staten-Generaal
en van het Europees Parlement (24777).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Artikel 57 van de Grondwet regelt de incompatibiliteiten
ten aanzien van het lidmaatschap van de Staten-Generaal. Het tweede lid zegt
dat een lid van de Staten-Generaal niet tevens minister, staatssecretaris,
lid van de Raad van State, lid van de Algemene Rekenkamer of lid van of procureur-generaal
of advocaat-generaal bij de Hoge Raad kan zijn. Het vierde lid opent de mogelijkheid
dat de wet nog andere openbare betrekkingen aanwijst die niet gelijktijdig
kunnen worden uitgeoefend met het lidmaatschap van de Staten-Generaal of –
en nu komt het verschil met het tweede lid – van een der Kamers. De
Grondwet gaat er dus uitdrukkelijk van uit dat bij de niet-grondwettelijke
incompatibiliteiten het lidmaatschap van de ene Kamer tot een andere afweging
kan leiden dan dat van de andere Kamer.In het kader van de algehele grondwetsherziening is nog een suggestie
aan de orde geweest om het lidmaatschap van de Sociaal-economische raad aan
het tweede lid van dit grondwetsartikel toe te voegen. Dat was bepleit door
de staatscommissie-Cals/Donner, maar werd door de regering afgewezen. Ik verwijs
naar de stukken van de Tweede Kamer, 1978-1979, 14223, nr. 3, pagina 19, en
nr. 6, pagina 19.De grond voor het onverenigbaar verklaren van functies is blijkens de
memorie van toelichting bij de toenmalige grondwetsherziening steeds "een
samenstel van motieven, gericht op een goede vervulling van de beide functies
waarom het gaat". Deze woorden zijn ontleend aan het Kamerstuk uit dezelfde
reeks, nr. 3, pagina 17.Dit is een wat nuchterder tekst dan de pretentie van "staatsrechtelijke
zuiverheid", waarvan de regering in antwoord op onze vragen erkent dat dit
geen juridisch begrip is. In de ogen van de regering blijkt dit ook tot verschillende
interpretaties te kunnen leiden.Bij de herziening van het adviesstelsel heeft de regering voorgesteld,
de in ons land gekozen parlementariërs, zowel de leden van een beide
Kamers der Staten-Generaal als de leden van het Europees Parlement, te weren
als leden van adviescolleges. De regering stelde echter een uitzondering voor
ten aanzien van leden van de Eerste Kamer, die haars inziens incidenteel wel
in een tijdelijk adviescollege zouden moeten kunnen worden opgenomen. Een
amendement van mevrouw Scheltema-de Nie heeft dit echter doorkruist. Een ons
sympathiek amendement van de heer Rouvoet om ook de deskundigheid van leden
van het Europees Parlement in tijdelijke adviescommissies te kunnen betrekken
heeft het niet gehaald.De afweging welke openbare functies wel en welke niet de vrijheid en zelfstandigheid
van oordelen van het parlement dreigen te doorkruisen, is iets wat het parlement,
dus beide Kamers van het parlement, zelf moeten beoordelen binnen de door
de Grondwet gestelde kaders, uiteraard te zamen met de regering in het kader
van de wetgeving. Het is eigen aan de Eerste Kamer dat haar leden een maatschappelijke
ervaring vertegenwoordigen die zich niet verdraagt met een verbod op functionele
betrokkenheid bij de terreinen van wetgeving en beleid. Wel mag worden verlangd
dat absoluut doorzichtig is hoe leden van het parlement in het leven staan.Maar ook het zittende kabinet heeft er blijk van gegeven, gebaat te zijn
met adviezen van leden van deze Kamer, zoals het onder voorzitterschap van
een lid van dit huis, mr. F. Korthals Altes, opgestelde rapport "Het recht
ten uitvoer gelegd". Dit rapport had een zeer heilzame invloed op het aanvankelijke
voornemen van dit kabinet, verdere bouw van cellen beperkt te houden en het
eenzijdig in alternatieven te zoeken.De minister van Binnenlandse Zaken heeft de aanneming van het amendement-Scheltema-de
Nie in de Tweede Kamer dringend ontraden, ik verwijs naar de Handelingen van
28 januari 1997, pagina 45-3572. Hij sprak de verwachting uit dat een zo geamendeerd
wetsvoorstel mogelijk in de Eerste Kamer zou sneuvelen, gelet op uitlatingen
die onder meer van onze kant over dit onderwerp waren gedaan. Wij willen hem
in die verwachting niet teleurstellen.De minister van Binnenlandse Zaken heeft het wetsvoorstel in gewijzigde
vorm weliswaar voor zijn rekening genomen, maar niet willen "verhelen" dat
hij een voorkeur had voor het oorspronkelijke wetsvoorstel. Ik verwijs naar
de stukken van de Eerste Kamer, 24777, nr. 12a, pagina 1. De minister gaf
er in de Tweede Kamer blijk van dat hij zich tussen twee vuren voelde staan.
Hij drukte het zelfs nog sterker uit: "Het risico dreigt dat wij vermorzeld
worden tussen twee vechtende leeuwen." (pagina 45-3572).Wie zich door de leeuwen achter het amendement bedreigt voelt, zal een
ontsnappingsroute zoeken. De minister van Binnenlandse Zaken meende die in
het debat in de Tweede Kamer te hebben gevonden in de suggestie om het amendement
"te vervangen door een motie, waarin wordt gesteld dat de regering bij voorkeur
geen leden van de Eerste Kamer in ad-hocadviescolleges benoemt".Welnu, die route had de minister naar het oordeel van onze fractie beter
niet kunnen suggereren, zeker niet als hij meent – wat wij toch aannemen
en wat hij met zoveel woorden aan onze Kamer heeft laten weten – dat
het wetsvoorstel in de oorspronkelijke vorm de voorkeur verdient. Als de Grondwet
een onderwerp ter regeling aan de wet opdraagt, hetgeen artikel 57, vierde
lid, van de Grondwet doet, dan leent dat onderwerp zich niet voor regulering
via pseudo-wettelijke moties. Hiermee hebben wij wel voldoende gezegd over
die suggestie.Mijnheer de voorzitter! Hoewel onze fractie al geruime tijd geleden van
haar opvattingen over dit onderwerp blijk heeft gegeven, is het beslissende
moment uiteraard de stemming over dit wetsvoorstel. Wij zien intussen met
belangstelling uit naar de reactie van de minister vanmiddag.De heer Cohen (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Wij voeren vandaag op de vierkante centimeter
een debat over een groot onderwerp: staatsrechtelijke zuiverheid. Dat maakt
het debat groot en klein tegelijkertijd. Dat is een beetje merkwaardig, en
des te meer nu die merkwaardigheid ook op een ander punt te vinden is. Het
debat speelt zich immers nauwelijks af tussen de regering en de Eerste Kamer,
maar veeleer tussen beide Kamers, waar de regering als wijze maar moderne
ouder enigszins tegen haar zin in betrokken is geraakt. De regering is wijs,
omdat zij de problematiek van vandaag in volle omvang voorzag. En de regering
is modern, omdat zij, zoals zoveel moderne ouders met enige regelmaat en tot
hun spijt bemerken, niet in staat bleek haar standpunt te laten zegevieren,
zodat zij nu gedwongen is te verdedigen wat zij eerder welsprekend afwees.Met de kern van dit wetsvoorstel heeft mijn fractie geen problemen. Ook
wij vinden het juist dat reguliere adviesorganen van de regering niet bevolkt
kunnen worden met leden van de Staten-Generaal. Overigens lijkt ons dat ook
al op dit punt een onderscheid mogelijk is tussen de Tweede en de Eerste Kamer.
Misschien zit dat verschil nog niet eens zozeer in het feit dat de controlefunctie
van de Tweede Kamer zoveel sterker is dan die van de Eerste Kamer. De Eerste
Kamer vindt immers een hoofdtaak in het mede tot stand brengen van wetten
en speelt maar een zeer beperkte rol bij de beoordeling van het regeringsbeleid,
waarvan het primaat zo duidelijk bij de Tweede Kamer ligt.Meer nog zit dat verschil in het feit dat het lidmaatschap van de Tweede
Kamer een hoofdfunctie is, waaraan slechts in zeer beperkte mate nevenfuncties
kunnen worden toegevoegd. Bij het Eerste-Kamerlidmaatschap is dat in beginsel
omgekeerd: de waarde, zo men wil de toegevoegde waarde, van de Eerste Kamer
zit hem juist in het feit dat de leden elders hun hoofdfunctie of -functies
hebben en vanuit die ervaring in de Kamer hun werk doen. Het is nu juist die
hoofdfunctie die maakt dat zij op tal van punten met gezag het regeringsbeleid
kunnen beïnvloeden: in geschrifte, in hun adviezen en in commissies die
zij uit dien hoofde bevolken.Met dat voor het goed functioneren van onze staatsinrichting zo wezenlijke
onderscheid tussen de Tweede en de Eerste Kamer in gedachten, zou men heel
wel kunnen volhouden dat ook in reguliere adviesorganen van de regering Eerste-Kamerleden
hun plaats kunnen vinden. Dat is ook jarenlang de praktijk geweest. Ik wijs
op de oud-ondervoorzitter van deze Kamer De Rijk, die jarenlang tegelijkertijd
lid was van de Onderwijsraad. Wat daar intussen van zij, tegen die constructie
kan een beslissend argument worden aangevoerd: dat bij de herziening van het
adviesstelsel besloten is dat adviezen ook uitgebracht kunnen worden aan beide
Kamers van het parlement. Nu dat in de wet is vastgelegd, acht mijn fractie
het zonder meer juist dat voor die reguliere adviesorganen in dit wetsvoorstel
een incompatibiliteit wordt gecreëerd voor leden van de Eerste en de
Tweede Kamer.Mijnheer de voorzitter! Die mogelijkheid om advies uit te brengen aan
het parlement geldt echter niet voor de zogenaamde ad-hoccommissies. Mijn
fractie vindt het dan ook verstandig van de regering om het lidmaatschap van
Eerste-Kamerleden voor die commissies niet uit te sluiten met een motivering
die ik hiervoor al gegeven heb. Mijn fractie is daarom ongelukkig met het
amendement-Scheltema terzake dat ook dat onmogelijk maakt. Aan de overzijde
is voor dit amendement het argument van de staatsrechtelijke zuiverheid ingeroepen,
en wel – en dat is daar ook niet ontkend – in zijn meest zuivere
principiële vorm. Dat de naamgeefster van het amendement afkomstig is
van de groepering die zich juist sterk maakt voor pragmatiek in de politiek,
vond ik persoonlijk wel grappig. Ik merk dat echter alleen maar terzijde op.Wat mijn fractie belangrijker vindt is dat de redenering die ik eerder
uiteengezet heb in het geheel niet leidt tot de conclusie dat de staatsrechtelijke
zuiverheid gediend is met dit amendement. Sterker nog: wie de redenering van
de indieners van het amendement overneemt en doortrekt moet eigenlijk tot
de conclusie komen dat ook het lidmaatschap van de Eerste Kamer een hoofdfunctie
zou moeten zijn omdat alleen zo voorkomen kan worden dat deze leden de regering
bij het voorbereiden van het beleid kunnen beïnvloeden.
Die redenering leidt uiteindelijk tot het oordeel dat men de Eerste Kamer
beter kan afschaffen al was het maar ter voorkoming van in ons land onvruchtbare
discussie over de machtsverhoudingen tussen beide Kamers. Dat is geen onoorbare
conclusie, maar wel een forse verpakt in een klein amendementje.Kortom, mijn fractie vindt dat dit amendement ernstig afbreuk doet aan
het wetsvoorstel en wel zo ernstig dat wij overwegen het wetsvoorstel niet
te steunen. Wij zullen eerst nog eens goed naar het antwoord van de regering
luisteren. Of dat echt helpt moeten wij afwachten. Ik merk alleen op voorhand
op dat de redenering van de regering in de memorie van antwoord dat het allemaal
wel meevalt omdat de commissies "zich kunnen doen bijstaan door anderen dan
rijksambtenaren voorzover dat voor de vervulling van zijn taak nodig is" mij
nu niet echt sterk voorkomt. Dan kunnen wij toch maar dit voorstel beter laten
voor wat het is en het niet tot wet laten worden en het aan de wijsheid van
de regering overlaten om in commissies te benoemen wie haar goeddunkt, mede
in het besef van de staatsrechtelijke zuiverheid.De heer Heijne Makkreel (VVD):Mijnheer de voorzitter! De bijdrage van mijn fractie aan de schriftelijke
voorbereiding zal reeds duidelijk hebben gemaakt dat mijn fractie het onderhavige
voorstel geenszins met instemming heeft ontvangen. Die bijdrage is destijds
verzorgd door de heer Wiegel die helaas om dwingende redenen vandaag niet
hier kan zijn waardoor mij de taak toevalt de openbare mondelinge behandeling
van het voorstel over te nemen. Een andere spreker doch geen ander geluid.De argumenten die voor het voorstel zoals het thans voor ons ligt worden
aangevoerd zijn gelegen in de wens de verantwoordelijkheden van adviesorganen
en van de Staten-Generaal te scheiden en het oordeel dat een dubbel lidmaatschap
deze scheiding in gevaar brengt. Wij delen dat inzicht niet. Waar de regering
in de nadere memorie van antwoord (pagina 2, tweede alinea) stelt, dat het
van belang is, dat de verschillende organen hun rol onafhankelijk van andere
organen kunnen spelen is dat ongetwijfeld correct. De daarop volgende vrees,
dat het functioneren van één persoon in verschillende organen
die onafhankelijkheid in gevaar brengt wordt echter door niets gesteund.In de discussie die tot dusverre over dit voorstel is gevoerd wordt het
begrip "onafhankelijkheid" op twee manieren gebruikt. Enerzijds is er de onafhankelijkheid
van het functioneren van de organen als zodanig: is er afhankelijkheid tussen
het opereren van het adviesorgaan en het opereren van de beide Kamers? Anderzijds
is er het functioneren van een persoon die lid van beide organen is: is zijn
of haar opereren in het ene orgaan afhankelijk van het optreden in het andere
orgaan? Die twee begrippen worden mijns inziens hier en daar door elkaar gehaald.De redenering in de reeds aangehaalde passages van de nadere memorie van
antwoord rust op een onjuiste gelijkstelling van persoon en orgaan, zoals
blijkt uit de daar gegeven beschrijving van de situatie als: "dat men als
lid van een adviescollege een advies dient uit te brengen aan een orgaan (...)
waarvan men zelf deel uitmaakt". Men, de persoon brengt geen advies uit, het
adviesorgaan doet dat. Daarvan is "men" een van de leden die elk aan dat advies
hun bijdrage leveren. Dat zulks tot een inbreuk op de onafhankelijkheid van
beide organen zou leiden zien wij niet in, temeer niet omdat het helemaal
niet a priori vaststaat dat het uitgebrachte advies in overeenstemming zal
zijn met de inbreng van het betrokken Kamerlid.Evenzo geloven wij niet in de stelling, onder meer verwoord in de nota
naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer, pagina 2 onderaan en
nogmaals pagina 3 voorlaatste alinea, dat de combinatie van functies de onafhankelijke
uitoefening daarvan door de betrokken persoon in gevaar zou brengen. Het wordt
gesteld, maar niet beargumenteerd. Het lijkt ons evident dat de persoon in
beide organen primair zijn standpunt zal laten bepalen door kennis en ervaring
en dat er dus gerede kans is dat hij of zij in beide organen, in elk geval
als uitgangspunt, dezelfde standpunten zal innemen. Maar dit betekent geen
afhankelijke functie-uitoefening. Daarvan is pas sprake als de betrokkene
het in het adviesorgaan verdedigde standpunt laat bepalen door zijn of haar
lidmaatschap van de Staten-Generaal en vice versa. Dat zulks het geval zal
zijn, wordt niet gesteld, laat staan aangetoond.In de verwijzing in de stukken naar het lidmaatschapsverbod voor aan de
minister ondergeschikte ambtenaren is die onderbouwing bepaald niet gelegen;
hier is nu juist duidelijk wel sprake van een afhankelijkheid. Ook de verwijzing
naar de Van Benthem- en Procola-arresten spreekt ons niet aan. Daargelaten
dat die beide op rechtspraak betrekking hebben, wat hier niet aan de orde
is, betreft het Van Benthem-arrest nu juist het uitoefenen van de gehele functie
door het verkeerde orgaan. Daarvan is in ons geval geen sprake. Het Procola-arrest
gaat niet over onafhankelijkheid, maar over partijdigheid en is overigens
als een doodlopende weg te beschouwen. Ik zal de verleiding om dit arrest
uitvoerig te bespreken weerstaan; wie in mijn mening daarover geïnteresseerd
mocht zijn, kan ik verwijzen naar het binnenkort te verschijnen tweede deel
van de Handelingen van de Nederlandse Juristen Vereniging, jaargang 1997.Wij menen dus dat de zuiverheid van de staatsrechtelijke verhoudingen
de voorgestelde incompatibiliteiten geenszins eist. Wat dit betreft, gaan
wij nog iets verder dan de beide mij voorafgaande sprekers. Wij menen dat
dit ook geldt voor de Tweede Kamer, hoewel die maar voor zichzelf moet opkomen,
lijkt mij, terwijl dit ook geldt voor de vaste adviesorganen. Dus deugt naar
ons oordeel de basis van het voorstel niet. Ook los daarvan achten wij het
overbodig – wat dit betreft, zijn wij het volstrekt eens met wat de
heer Cohen zo-even opmerkte – aangezien het hier gaat om posten in adviesorganen
waarvoor de bevoegdheid tot benoemen geheel bij de regering ligt. Als de regering
van oordeel is dat een lid van de Staten-Generaal niet tevens in een adviesorgaan
zitting dient te hebben, behoeft zij hem of haar niet benoemen, dan wel behoeft
zij een inmiddels lid van de Staten-Generaal geworden lid van een adviesorgaan
na ommekomst van de benoemingstermijn niet te herbenoemen. Een wettelijke
regeling is dus geenszins nodig en het voorstel is in strijd met de dereguleringsgedachte.Kortom, voorzitter, mijn fractie heeft in hetgeen tot dusverre in beide
Kamers over dit voorstel naar voren is gekomen niets aangetroffen dat zij
als een geldig argument voor dat voorstel beschouwt. Het is een overbodig
voorstel met een onjuist doel. Mijn fractie is dus vooralsnog van oordeel
dat het niet tot wet zou moeten worden verheven. Zij wacht niettemin de antwoorden
van de minister met belangstelling af.De heer Hessing (D66):Mijnheer de voorzitter! Met de totstandkoming van de Kaderwet adviescolleges
is vast komen te staan dat de adviescolleges die adviseren over algemeen verbindende
voorschriften over het te voeren rijksbeleid niet alleen de regering kunnen
adviseren, maar ook de Staten-Generaal.De formulering van dit uitgangspunt heeft als logische consequentie dat
leden van de Staten-Generaal geen deel meer kunnen uitmaken van deze reguliere
adviescolleges. Immers, het past niet dat leden van de Staten-Generaal in
het begintraject advies uitbrengen over aangelegenheden waarover zij later
bij hun wetgevende of controlerende arbeid een oordeel moeten vellen. De advisering
moet onafhankelijk van karakter zijn en de rollen van adviseur en controleur
moeten gescheiden blijven. Uit een oogpunt van staatsrechtelijke zuiverheid
is dit een verdedigbaar standpunt. Tegen deze achtergrond oordeelt mijn fractie
positief over de strekking van het voorliggende wetsvoorstel. De regering
geeft daarmee uitvoering aan de op 10 april 1996 aanvaarde motie-Scheltema.De discussie over het voorliggende wetsvoorstel gaat echter niet zozeer
over het beginsel dat ik zojuist verwoordde, als wel over de bescheiden nuancering
die de regering in het wetsvoorstel heeft aangebracht, namelijk dat leden
van de Eerste Kamer wel nog deel kunnen uitmaken van ad-hocadviescolleges.
Op grond van het bepaalde in artikel 6, lid 4, van de Kaderwet adviescolleges
is voor ad-hocadviescolleges een uitzondering gemaakt, en wel in die zin dat
deze adviescolleges niet rechtstreeks adviseren aan de Staten-Generaal. Daarmee
wordt voorkomen, althans in formele zin, dat de rollen van adviseur en controleur
door elkaar lopen. Op die manier kan in bijzondere gevallen gebruik worden
gemaakt van de in de Eerste Kamer samengebalde kennis en ervaring.In die zin wordt naar het oordeel van mijn fractie recht gedaan aan de
verschillende karakters van beide Kamers. Het lidmaatschap van de Eerste Kamer
is immers een nevenfunctie en biedt de leden de gelegenheid, naast hun lidmaatschap
tal van maatschappelijke functies te vervullen. Juist versterkt door de kennis
en ervaring die de leden van de Eerste Kamer in deze functies opdoen, vervullen
zij hun politieke nevenfunctie. Dit gegeven wordt alom als waardevol aangemerkt.
Het zal daarbij niet zelden voorkomen dat leden van de Eerste Kamer in hun
maatschappelijk functioneren een belang behartigen dat direct of indirect
wordt geraakt door een wetsvoorstel dat door die Kamer wordt behandeld. Dit
risico ligt nu eenmaal besloten in de combinatie van maatschappelijk actief
zijn en politiek bedrijven. Kortom, niet uit te sluiten is dat de combinatie
van activiteiten op momenten tot spanning leidt. De indruk van mijn fractie
is echter dat in de praktijk met deze spanning prudent wordt omgegaan.Met andere woorden: leden van de Eerste Kamer zijn zich doorgaans zeer
wel bewust van potentieel conflicterende belangen, en niet valt aan te nemen
dat deze alertheid op non actief zal zijn gesteld wanneer benoeming in een
ad-hocadviescollege aan de orde is.Ondanks de oproep van de minister is bij amendement deze nuancering uit
het wetsvoorstel geëcarteerd. Aan de overzijde heeft men hiermee aangegeven,
op het punt van de staatsrechtelijke zuiverheid geen concessies te willen
doen. De gedachte was daarbij – als mijn fractie dit goed ziet –
dat ad-hoccolleges weliswaar formeel geen advies uitbrengen aan de Staten-Generaal,
maar dat niet uit te sluiten valt dat in de praktijk deze adviezen toch op
de een of andere manier zullen neerslaan in rijksbeleid of wetgeving. In die
gevallen is er weer spanning tussen de adviserende en de controlerende rol.Voorzitter! Mijn fractie gaat ervan uit dat bij de instelling van een
ad-hocadviescollege zorgvuldig bezien wordt of er mogelijk op enig moment
sprake kan zijn van vermenging van functies. Bij twijfel zal naar het oordeel
van mijn fractie dan ook een lid van de Eerste Kamer niet in aanmerking moeten
komen voor benoeming. Mijn fractie betreurt het dan ook dat de suggestie van
de minister op dit punt niet is overgenomen. Hij heeft aan de overzijde de
suggestie gedaan om deze gedachtegang in een motie vast te leggen, zodat enerzijds
de staatsrechtelijke zuiverheid is gediend en anderzijds in voorkomende gevallen
gebruik kan worden gemaakt van de deskundigheid van de leden van de Eerste
Kamer.Al met al verzet zich in de praktijk niet veel tegen de mogelijkheid om
een lid van de Eerste Kamer te benoemen tot lid van een ad-hocadviescollege.
Waar het om gaat, is dat zorgvuldig wordt toegezien op mogelijk conflicterende
belangen. Mijn fractie heeft niet de indruk dat deze zorgvuldigheid niet zou
worden betracht. Daarvoor is deze wetswijziging niet nodig.Ten slotte heeft mijn fractie maar één vraag, een kernvraag.
Kan de minister, na zijn verzet tegen het desbetreffende amendement in de
Tweede Kamer, toch nog met overtuiging aangeven waarom mijn fractie voor dit
wetsvoorstel zou moeten stemmen? Ongetwijfeld heeft de minister zich terdege
op dit punt voorbereid, want dit is "des Pudels Kern". Aan de hand van het
antwoord van de minister zal mijn fractie beoordelen of hier het uitgangspunt
van staatsrechtelijke zuiverheid moet worden gevolgd of dat een pragmatische
aanpak de voorkeur verdient.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De regering zal antwoorden na de behandeling van wetsvoorstel nr. 25409. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-1312-1315.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl