Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening in verband met de invoering van een rijksprojectenprocedure (rijksprojectenprocedure) (27178)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 5748-5766

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-09-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 97, pagina 5748-5766

11-09-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27178Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (woensdag 11 september 2002)Pagina 5745-5746
Regeling van werkzaamheden (woensdag 11 september 2002)Pagina 5746-5748
Noot 1: lijst van personen die op verzoek van de CDA-fractie zijn benoemd in vaste commissiesPagina 5767-5767
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening in verband met de invoering van een rijksprojectenprocedure (rijksprojectenprocedure) (27178)Pagina 5748-5766
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 11 september 2002)Pagina 5766-5766

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening in verband
met de invoering van een rijksprojectenprocedure (rijksprojectenprocedure)
(27178).(Zie vergadering van 7 maart 2002.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:Wij zijn toe aan de tweede termijn van de behandeling van dit wetsvoorstel,
waarbij het woord nu zou zijn aan de Kamer. De minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft echter gevraagd om, gezien de kabinetswisseling,
voorafgaande aan de behandeling in tweede termijn enige toelichting te mogen
geven naar aanleiding van deze behandeling in tweede termijn. Ik stel voor,
de minister daartoe in de gelegenheid te stellen.Daartoe wordt besloten.Minister Kamp:Mijnheer de voorzitter. Laat ik aangeven waar het mij om gaat, om te kijken
of dit ook past in de orde van de vergadering zoals u die voor ogen heeft.De eerste termijn van de behandeling van dit wetsvoorstel vond plaats
op 7 maart 2002; dat is een half jaar geleden. Mijn voorganger heeft toen
schorsing van de behandeling gevraagd ten behoeve van de indiening van een
tweede nota van wijziging. Deze tweede nota van wijziging, waarvoor hij toen
schorsing van de behandeling vroeg, heb ik deze week weer ingetrokken. Omdat
er in het afgelopen halfjaar een kabinetswisseling heeft plaatsgevonden en
bovendien dat halfjaar inmiddels is verstreken, zou ik nu kort willen aangeven
waar het in grote lijnen bij dit wetsvoorstel om gaat; vervolgens zou ik willen
ingaan op de amendementen zoals die tot dusverre zijn ingediend. Dat had mijn
voorganger in zijn deel van de eerste termijn ook al gedaan en het lijkt mij
goed om dat nu nog even, in het licht van mijn herbezinning op het wetsvoorstel,
te herhalen en daar ook de amendementen bij te betrekken die door leden van
dit huis sindsdien zijn ingediend. Mag ik aannemen dat u daarmee kunt instemmen,
voorzitter? Als dat het geval is, zal ik, gelet op het feit dat u mij het
woord heeft gegeven, dit nu zo doen.Het wetsvoorstel rijksprojectenprocedure is een erfenis van het vorige
kabinet die door dit kabinet met graagte in ontvangst is genomen. Het past
wonderwel bij de lijn die voor het nieuwe kabinet is uitgezet, een lijn die
vooral neerkomt op daadkracht en slagvaardigheid. Daar past dit voorstel natuurlijk
heel goed bij. U kunt dit voorstel zien als een afronding van de aanpassing,
voorzover die mogelijk was, van de bestaande Wet op de ruimtelijke ordening.
Van oorsprong is dat een planwet, maar deze is inmiddels ook een projectenwet
geworden. Dat zal allemaal aan het eind van dit jaar, zo verwachten wij, zijn
beslag krijgen in een fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke
ordening, waarin het onderdeel dat wij nu behandelen ook geïntegreerd
zal worden.De rijksprojectenprocedure is niet iets dat op zichzelf staat. Er is eerst
al een gemeentelijke projectenprocedure gekomen. Wij noemen dat de zelfstandige
projectenprocedure. Die zit in de Wet op de ruimtelijke ordening sinds de
wijziging die in werking is getreden op 3 april 2000. Nu hebben wij aan de
orde de rijksprojectenprocedure en ik kan u meedelen – het is al eerder
aan de Kamer meegedeeld – dat de provinciale projectenprocedure onderdeel
is van de fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening, waar
ik zonet al over gesproken heb en waarvan wij hopen dat die aan het einde
van dit jaar naar de Kamer kan gaan.De totstandkoming van ruimtelijke investeringsprojecten van nationaal
belang en de besluitvorming daarover hebben de afgelopen jaren zeer veel aandacht
gehad, ook van de Kamer. In de afgelopen jaren zijn namelijk een aantal malen
voor concrete projecten aparte projectwetten tot stand gebracht. Ik herinner
bijvoorbeeld aan de Deltawet grote rivieren, aan de Vergunningenwet Westerschelde
en aan de Wet procedures vijfde baan Schiphol. Toen Kamer en regering bezig
waren met die wetten, hebben wij ons gerealiseerd dat het in een zodanige
frequentie voorkwam dat er ten minste gedacht moest worden over een regeling
voor deze gang van zaken. Er is toen ook gezegd dat misschien in een aantal
andere gevallen gebruik gemaakt zou kunnen worden van een dergelijke regeling
teneinde slagvaardig en daadkrachtig te kunnen optreden. Er bestond behoefte
aan algemeen toepasbare regelgeving om besluitvorming over investeringsprojecten
van nationaal belang te stroomlijnen en te versnellen. In interdepartementaal
verband hebben wij deze rijksprojectenprocedure ontwikkeld, waarbij ik in
het bijzonder de inbreng van het ministerie van Verkeer en Waterstaat wil
noemen.Het voorliggende wetsvoorstel wordt onderdeel van de Wet op de ruimtelijke
ordening. Als het aan de regering ligt, zal het straks ook onderdeel uitmaken
van de fundamenteel gewijzigde Wet op de ruimtelijke ordening.De rijksprojectenprocedure stelt het kabinet in staat om de regie van
de publieke besluitvorming over een investeringsproject, zoals een windmolenpark,
een buisleiding, een hoogspanningsleiding, een rivierverruimingsproject maar
ook urgente zaken zoals een gevangenis voor bolletjesslikkers, van het begin
tot het einde in eigen hand te nemen. Het kabinet wijst dan een projectminister
aan. De projectminister trekt de procedure van besluitvorming over nut en
noodzaak van het project.De vergunningen en de rechtsbeschermingsprocedures voor de uitvoering
van een proces als rijksproject worden door de projectminister gebundeld.
Hij kan de vergunningverlening overnemen als lagere overheden niet of niet
tijdig hun medewerking verlenen, maar dat is niet het uitgangspunt. Kern van
de rijksprojectenprocedure is regie door het Rijk van het begin tot het einde. Ik stel mij voor, nu op de amendementen en de nota's van wijziging in
te gaan en begin met het amendement van de heren Van der Staaij en Van Wijmen
op stuk nr. 7. Dit amendement zie ik als een verbetering van ons voorstel
en stem daarmee graag in.Vervolgens kom ik bij het amendement op stuk nr. 15 van de leden Depla
c.s. Het had oorspronkelijk nr. 8, daarna is het nr. 10 geworden en nu is
het gedrukt onder nr. 15. Dit amendement heeft betrekking op een zorgvuldige
inpassing van een rijksproject in de omgeving. Het expliciteert dat die inpassing
en de eventuele compenserende maatregelen integraal onderdeel zijn van de
besluitvorming. Onderdeel I van dit amendement regelt de explicitering van
de inpassing van het project in de motivering van het rijksprojectbesluit.
Met nadruk wordt hier gesteld hoe de inpassing in de omgeving benaderd dient
te worden. Ik heb daar geen bezwaar tegen.Onderdeel II van het amendement regelt deze explicitering ook wanneer
alleen de uitvoeringsmodule van de rijksprojectenprocedure wordt doorlopen.
Zoals u weet, gaat het om twee modules: de besluitvormingsmodule en de uitvoeringsmodule.
Onderdeel II zou ook van toepassing zijn als alleen de uitvoeringsmodule doorlopen
wordt. Daar heb ik bezwaar tegen. Het uitsluitend doorlopen van de uitvoeringsmodule
zal alleen aan de orde zijn wanneer over de hoofdlijnen van een project al
besloten is in het kader van een PKB, of wanneer het bestemmingsplan het project
toestaat en er dus geen vrijstelling van het bestemmingsplan nodig is. Het
komt dan alleen nog aan op de vergunningverlening en die is al gericht op
een zorgvuldige inpassing in de omgeving en op eventuele compenserende maatregelen.
Daartoe kunnen voorwaarden worden gesteld die aan de vergunning worden gekoppeld.
Dat gebeurt vrijwel altijd. Onderdeel II heeft daarom geen toegevoegde waarde.
Het leidt er slechts toe dat de projectminister zich onnodig intensief met
de vergunningverlening moet bemoeien. Die vergunningverlening ligt bij anderen
die zich reeds met de inpassing bezighouden. Het zou dus dubbelop zijn als
ook de projectminister zich daarmee zou bezighouden. Dat is niet goed. Ik
geef de fracties van de toenmalige leden die dit amendement hebben ingediend
in overweging om onderdeel II te laten vervallen. Mochten zij daarvoor belangstelling
hebben, dan kan ik hun daartoe een tekst aanreiken.De voorzitter:Het lachen van mevrouw Van Gent komt, dankzij mijn medewerking, in de
Handelingen. De minister vervolgt zijn betoog.Minister Kamp:Voorzitter. Dan wil ik iets zeggen over het amendement dat oorspronkelijk
nr. 9 had, het amendement van de toenmalige leden Depla en Ravestein. Aan
dit amendement is gekoppeld het subamendement nr. 16 van het toenmalige lid
Van Middelkoop. Het amendement-Depla/Ravestein, voorheen nr. 9 en nu nr. 14,
en het subamendement-Van Middelkoop op stuk nr. 16 strekken ertoe nadere motiveringseisen
te verbinden aan het ministerraadsbesluit als startbesluit van de rijksprojectenprocedure.
De amendementen leiden ertoe dat voor de Kamer duidelijkheid wordt gecreëerd
over het belang van het project en de relatie tot het nationaal ruimtelijk
beleid. De door mijn voorganger ingediende tweede nota van wijziging is verder
gegaan. Daarmee is het ministerraadsbesluit als startpunt voor de rijksprojectenprocedure
met een wettelijke criterium ingekaderd: er wordt bepaald dat sprake moet
zijn van maatschappelijk dringende redenen om dit besluit inderdaad te mogen
gebruiken als start van de procedure. Ik ben van mening dat van het criterium
dat bij tweede nota van wijziging is ingebracht, een zodanig beperkend effect
kan uitgaan dat in voorkomende gevallen een slagvaardig kabinetsbeleid wordt
belemmerd. Het kabinet wil dat niet en daarom acht ik deze tweede nota van
wijziging ongewenst. Ik heb die daarom met mijn derde nota van wijziging ingetrokken.
Ik kan de Kamer verzekeren dat het kabinet niet lichtvaardig gebruik zal maken
van de mogelijkheid om de rijksprojectenprocedure te starten met een ministerraadsbesluit.
Het is ook mogelijk die procedure op grond van een wettelijke regeling te
starten. Dan is er sprake van een lange voorbereiding. Verder kan de procedure
gestart worden bij PKB en ook in dat geval is sprake van een lange voorbereiding.
Als wij de procedure echter kunnen starten bij ministerraadsbesluit, zal van
die mogelijkheid absoluut niet lichtvaardig gebruik worden gemaakt. Daaraan
zal een zorgvuldige politieke afweging voorafgaan, al was het alleen maar
vanwege het praktische feit dat het ministerie van VROM er niet op in is gesteld
om dit soort procedures, die gewoonlijk door gemeentelijke overheden worden
verzorgd, zelf te doen. Wij zullen dat alleen doen als wij politiek tot de
conclusie zijn gekomen dat het gaat om een project van nationaal belang en
dat het in het kader van slagvaardigheid en daadkracht noodzakelijk is zelf
de regie te voeren. Als wij zelf de politieke afweging hebben gemaakt en daarbij
hebben bepaald dat iets van nationaal belang is, wordt een stuk met onze afweging
de Kamer ter inzage aangeboden. De Kamer kan vervolgens een toets uitvoeren
en eveneens een politieke afweging maken. Twee keer een politieke afweging
lijkt ons voldoende.De voorzitter:Ik zie dat de heer Van Dijke wil interrumperen, maar ik geef er de voorkeur
aan dat de Kamer met haar reacties wacht tot de tweede termijn. Ik geef toe
dat de procedure die nu gevolgd wordt een beetje vreemd is, maar die is het
gevolg van de politieke wisseling van de wacht. De tweede termijn zal straks
beginnen en ik neem aan dat de minister niet lang meer nodig heeft voor wat
is te beschouwen als een verlengde eerste termijn van de kant van de regering.Minister Kamp:Ik heb aan het begin van mijn betoog aangegeven dat ik naast de amendementen
die voorheen zijn ingediend, ook de amendementen wil behandelen die nieuw
zijn ingediend.De voorzitter:Dit is in het belang van de tweede termijn van de Kamer, zeker.Minister Kamp:Ik zal zo beknopt mogelijk zijn. Ik sprak over het amendement-Depla/Ravestein
op stuk nr. 14, het subamendement-Van Middelkoop op stuk nr. 16 en de tweede
nota van wijziging die ik met mijn derde nota van wijziging heb ingetrokken.
Met het amendement-Depla/Ravestein en het subamendement-Van Middelkoop wordt
voldoende duidelijk gemaakt hoe het ministerraadsbesluit tot
stand moet komen en hoe het eruit moet zien. Daarom heb ik de tweede nota
van wijziging ingetrokken en oordeel ik positief over de amendementen op de
stukken nrs. 14 en 16.Vervolgens kom ik te spreken over het amendement op stuk nr. 11 van de
leden Verbugt en Van Wijmen, betreffende de actio popularis. Ik hecht eraan
dat met de Wet op de ruimtelijke ordening, de Wet milieubeheer en de Algemene
wet bestuursrecht zo mogelijk één lijn wordt getrokken ten aanzien
van de vraag wie beroep bij de rechter mag instellen. De Algemene wet bestuursrecht
kent de actio popularis niet en dat betekent wat mij betreft dat de afschaffing
van de actio popularis in de Wet op de ruimtelijke ordening en in de Wet milieubeheer
aan de orde is. Over die afschaffing heb ik echter wel enkele vragen. De eerste
vraag is hoe groot de groep van belanghebbenden uiteindelijk zal zijn waarmee
wij op het terrein van de ruimtelijke ordening en het milieu worden geconfronteerd
als wij de actio popularis in de Wet op de ruimtelijke ordening en de Wet
milieubeheer afschaffen. Onze gedachte is dat die groep veel kleiner zal worden;
dat is de bedoeling van degenen die afschaffing van de actio popularis bepleiten.
Het moet evenwel nog blijken of dat inderdaad lukt. Het aantal beroepen wordt
immers sterk beïnvloed door de jurisprudentie en de uitleg die daarin
aan het begrip "belanghebbende" wordt gegeven. Volgens de jurisprudentie zijn
onder andere actiegroepen belanghebbenden. Je kunt je dan ook afvragen wat
per saldo het effect is van het laten vallen van de actio popularis op het
aantal bezwaren en beroepen. Dat punt wil ik graag nader onderzoeken. Is dat
effect inderdaad niet zo groot als wel eens wordt gedacht en is het mogelijk
om de kring van belanghebbenden, die door de jurisprudentie wat is uitgedijd,
weer te beperken?De tweede vraag die ik graag beantwoord wil hebben, betreft de beoordeling
of iemand al dan niet belanghebbende is. Dat kun je op dit moment heel gemakkelijk
doen in de Wet op de ruimtelijke ordening en de Wet milieubeheer, omdat iedereen
die zijn zienswijze in de inspraak naar voren heeft gebracht ook in beroep
mag gaan. Als je dat nu anders doet en alleen belanghebbenden in beroep mogen
gaan, dan moet je een inhoudelijke beoordeling doen of iemand belanghebbend
is. Ik moet inschatten of dat veel werk oplevert en, zo ja, of je door die
hoeveelheid extra werk niet de winst tenietdoet die je op een ander gebied
kunt bereiken. Ook vanuit die optiek moet ik bezien of het inderdaad zin heeft
de actio popularis helemaal af te schaffen.Een ander element is dat het bereik van ruimtelijke plannen en milieuvergunningen
breder is dan het bereik van de Algemene wet bestuursrecht, waarbij meestal
heel snel duidelijk is wie belanghebbende is. Je kunt de redenering volgen
dat eigenlijk iedereen op de een of andere manier belanghebbende is bij ruimtelijke
plannen en milieuvergunningen. Ook die redenering moet opnieuw goed worden
beoordeeld.In de komende maanden zal ik kijken of er aanleiding is om het rapport
van het onderzoek naar de actio popularis dat in 1999 is ingesteld te actualiseren.
Ik zal de vragen die ik net heb genoemd intern laten onderzoeken. Bij het
voorstel dat ik voornemens ben te doen voor een fundamentele herziening van
de Wet op de ruimtelijke ordening, zal ik de conclusies inzake de actio popularis
aan de Kamer presenteren. Dat zal ook blijken uit de inhoud van dat wetsvoorstel.
Dan kunnen wij besluiten over het al dan afschaffen van de actio popularis.Nu ligt het amendement van de leden Verbugt en Van Wijmen voor om de algemene
actio popularis voor de PKB die in de Wet op de ruimtelijke ordening staat
te vervangen door een getrapte actio popularis, die ook geldt voor het gemeentelijk
bestemmingsplan en voor het rijksprojectenbesluit dat wij aan u hebben voorgelegd.
Dit amendement om eenheid te brengen in de ruimtelijke ordening en aan zowel
de PKB als het gemeentelijk bestemmingsplan en het rijksprojectenbesluit een
getrapte actio popularis te koppelen is naar mijn oordeel een verbetering
ten opzichte van het voorstel dat wij u hebben gedaan. Ik ben dan ook positief
over het amendement.Het amendement op stuk nr. 12 van de leden Verbugt en Van Wijmen houdt
in dat geen gelegenheid moet worden gegeven om in meerdere procedures bedenkingen
tegen dezelfde beslissing in te dienen. Ook dit amendement zie ik als een
verbetering ten opzichte van het wetsvoorstel. Ik ben er dan ook positief
over.In het amendement op stuk nr. 13 van het toenmalige lid Poppe wordt voorgesteld
om de mogelijkheid te schrappen om over te gaan tot een rijksprojectenprocedure
bij ministerraadsbesluit. Dit ontkracht de betekenis van het wetsvoorstel
in hoge mate. Ik ontraad de Kamer dan ook dit amendement te aanvaarden.Ik zie het amendement op stuk nr. 21 van het lid Spies als ongewenste
overregulering. In het wetsvoorstel staat dat in de startnotitie MER moet
worden ingegaan op de te verwachten gevolgen van het project voor het ruimtelijk
beleid. Vanzelfsprekend zal daarbij worden ingegaan op de relatie tot de geldende
PKB's. Daarvoor hebben wij dit amendement niet nodig. Als er strijd is met
een PKB, zal dat bij de start van de procedure expliciet aan de Kamer worden
gemeld. Dan zal vervolgens worden aangegeven wat naar aanleiding van die constatering
voor afwegingen zijn gemaakt. Ik verwijs in dit verband naar artikel 39a,
lid 4. Dat betekent dat ik van mening ben dat dit amendement materieel geen
betekenis heeft, maar slechts een ongewenste overregulering inhoudt. Dat zou
niet door mij moeten worden aanbevolen. Ik doe dat dan ook niet.Het amendement op stuk nr. 22 van het lid Spies betreft de opname in ons
wijzigingsvoorstel van een evaluatiebepaling. Het is gebruikelijk dat wij
evalueren. Ik denk dat dit amendement voor mij een aansporing is om te kijken
of wij niet zelf op de briljante gedachte zouden kunnen komen om zo'n bepaling
in ons voorstel op te nemen. Ik vind in ieder geval dat het opnemen van dit
amendement in dit wetsvoorstel als een verbetering kan worden aangemerkt.
Ik kan daar dan ook positief over zijn.Het amendement op stuk nr. 19, later nr. 24, van de heer Van der Staaij
en de amendementen op de stukken nrs. 20 en 23 van mevrouw Spies worden door
mij ontraden. Ik heb hiervoor dezelfde overwegingen als ik heb gegeven toen
ik zei dat ik de tweede nota van wijziging introk en de amendementen op de
stukken nrs. 14 en 16 van respectievelijk de toenmalige leden Depla en Ravestein
en het toenmalige lid Van Middelkoop positief benaderde. Ik heb net een amendement van het lid Van Dijke binnen gekregen. Hij stelt
voor om in het eerste lid van artikel 39a het begrip "ministerraad" te vervangen
door "onze ministers". Ik wil mij graag beraden op dit amendement en daar
in tweede termijn op terugkomen.De voorzitter:Wij gaan nu beginnen met de tweede termijn van de kant van de Kamer. De
heer Van der Vlies heeft mij verzocht hem te verontschuldigen, omdat hij vanwege
de verschuiving op de agenda van vanmiddag, andere verplichtingen in de Kamer
heeft, die hij heeft moeten laten voor gaan.Mevrouw Verbugt (VVD):Voorzitter. Het gaat hier om een wetswijziging die het mogelijk moet maken
om projecten met een maatschappelijke urgentie sneller te kunnen realiseren.
Ik moet vaststellen dat de behandeling van dit wetsvoorstel door de Tweede
Kamer geen snelheidsrecord heeft gebroken. Ik moet eigenlijk de vorige minister
ook nog danken voor zijn antwoord en deze minister voor het vervolg daarop.
Ik ben blij dat deze minister een tipje van de sluier heeft opgelicht als
het gaat om zijn ambities met betrekking tot de procedures. Wij zijn hoopvol
als het gaat om hetgeen wij van hem tegemoet kunnen zien. Wij zien dan ook
de aangekondigde voorstellen met veel belangstelling tegemoet.Als wij om ons heen kijken en kijken naar de woningbouw en de aanleg van
nieuwe infrastructuur en eigenlijk alles wat projectmatig moet worden gerealiseerd,
dan zien wij daar een enorme traagheid. Die traagheid wordt voor een belangrijk
deel veroorzaakt door een gigantische procedurebrij. Nu zijn er de laatste
jaren wel een aantal stappen gezet om te komen tot opschoning en stroomlijning,
maar in de ogen van de VVD-fractie is dat nog niet voldoende. Wij zien daarom
het onderhavige wetsvoorstel niet als een einddoel, maar eerder als een stap
in de goede richting.De discussies zijn eigenlijk al afgerond in de vorige kabinetsperiode.
Er is nu echter een andere regering en een ander regeerakkoord. Op basis van
dat nieuwe regeerakkoord willen wij graag verdere stappen zetten in de discussie
over de actio popularis. De minister heeft zojuist al een voorzet gegeven.
Omdat de VVD vindt dat de totstandkoming van de rijksprojectenprocedure geen
verder uitstel meer toelaat, willen wij het debat vandaag niet verder uitbouwen
met andere, zeer complexe vraagstukken. Dus de discussie over bijvoorbeeld
de actio popularis willen wij graag opnieuw voeren bij de nieuw te agenderen
trajecten, zoals de fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening
en de Algemene wet bestuursrecht. Indien nodig zijn wij ook bereid om daarvoor
initiatieven te nemen.In de tussentijd willen wij profijt kunnen trekken van de nu voorliggende
wetswijziging. Ik heb in eerste termijn het voorbeeld genoemd van de hoogwaterbescherming
bij de onbedijkte Maas. Het beschermen van burgers en hun have en goed tegen
hoog water vinden wij maatschappelijk zeer urgent. Twee grote overstromingen
in de jaren negentig hebben dat weer eens pijnlijk duidelijk gemaakt. De vier
hoogwatergolven van afgelopen winter en de grote problemen langs de grote
rivieren in Midden-Europa deze zomer maken duidelijk dat wij niet achterover
kunnen leunen als het om procedures gaat, met name vanwege de enorme traagheid
die daaruit voort kan vloeien. Ik wil nog eens het voorbeeld aanhalen van
de aanpak voor het meer bescherming bieden langs de onbedijkte Maas in Nederland.
Dat loopt langs 1500 procedures, via de weg van talloze afzonderlijke bestemmingsplannen
en streekplannen. Dat vinden wij niet acceptabel. Dus hecht de VVD-fractie
eraan dat er iets gebeurt. Dat kan door middel van de nu voorliggende wetswijziging.
Die moet er dan ook komen. Er mag dan een nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening
in de maak zijn, maar er is al weer heel veel water door de Maas voordat die
in het Staatsblad staat. Daar willen wij niet op wachten. Straks hebben wij
een rijksprojectenprocedure en er was al een gemeentelijke projectenprocedure.
De VVD-fractie heeft al vaker uitgesproken te hechten aan het beschikbaar
komen van de projectenprocedure voor de provincies. Het verheugt ons dan ook
dat deze minister heeft aangegeven dat hij daaraan werkt.Voorzitter. Snelheid is een belangrijk doel. De VVD-fractie wil echter
niet vergeten dat bij de realisatie van dit doel de positie van de burger
die door overheidshandelen benadeeld kan worden, niet verzwakt mag worden.
Over de democratische legitimatie heb ik in eerste termijn al uitvoerig gesproken.
Een punt dat nog rest is de nadeelcompensatie. Op dit moment is er een bonte
kermis aan regelingen. Voor de burger is dat verwarrend. Kan deze minister
aangeven wanneer wij de nieuwe gestroomlijnde regeling voor de nadeelcompensatie
tegemoet kunnen zien?In eerste termijn heb ik al uitvoerig de strekking van de amendementen
toegelicht. De derde nota van wijziging is in dat opzicht nog iets completer.
Daar kunnen wij heel goed mee leven.Afrondend wil ik nog met nadruk benoemen dat ook met de rijksprojectenprocedure
de ambities van de VVD om te komen tot kortere, transparantere en snellere
procedures nog lang niet vervuld worden. Er zijn nog steeds ondoordringbare
wouden waarin een burger zich nauwelijks een weg kan banen. Het kan ook niet
zo zijn dat inspraak een voorrecht is van professionele belangengroepen die
de middelen hebben om een blik juristen open te trekken om zo hun weg te banen
en te vinden. Het gaat ons dus enerzijds om het bekorten van de duur van de
procedures, maar ook om het gebrek aan transparantie dat niet in het belang
is van de burger, eigenlijk de burger in zijn rechten beknot. De VVD-fractie
hoopt dus dat deze minister met veel energie en daadkracht het dorre hout
gaat kappen in het dichtgegroeide procedurewoud. Wij hopen dat straks, ook
met de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening, een frisse wind zal opsteken.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn verlengde eerste termijn en
spreek de hoop uit dat hij zijn open houding ten opzichte van mijn amendement
op stuk nr. 25 na mijn toelichting zal sluiten, in die zin dat hij mijn amendement
zal omarmen. Maar daar ben ik bijna zeker van.Voorzitter. In de eerste termijn heeft mijn gewaardeerde voorganger in
dit debat, de heer Van Middelkoop, de eveneens gewaardeerde voorganger van
deze minister gecomplimenteerd met zijn democratische gezindheid.
Dat hing samen met de wijze waarop hij aangaf te zullen omgaan met kritische
opmerkingen vanuit het merendeel van de Kamer, onder meer gemaakt door onze
fractie. De toenmalige minister van VROM, de heer Pronk, toonde zich gevoelig
voor de roep om versterking van de zorgvuldigheid waarmee het parlement kan
meebeslissen inzake de rijksprojectenprocedure of omgekeerd geformuleerd:
de roep tegen een al te incidentalistisch gebruik van de rijksprojectenprocedure.
Hij kwam met een nota van wijziging die een zekere inperking betekende van
het gebruik van de derde ingang van de rijksprojectenprocedure, te weten een
besluit van de ministerraad. Maar deze positieve wijze van tegemoet treden
van de kritiek uit de Kamer mag een goed voorbeeld heten van de vruchtbare
en constructieve wijze waarop mijn fractie graag ziet dat regering en parlement
met elkaar omgaan.Nu had ik hier de verwachting willen uitspreken dat die gezindheid ook
de inzet van deze minister zou worden in zijn ambtstermijn. De wijze waarop
hij opereerde rondom de uitbetaling van de huursubsidie gaf mij goede hoop.
Maar ja, sinds gisteren de derde nota van wijziging kwam, weet ik niet of
die verwachting nog gegrond is. Wellicht kan dit de komende tijd worden bijgesteld.
Deze nota van wijziging maakt immers de tegemoetkoming aan de Kamer weer ongedaan
en dat heeft ons vertrouwen in het wetsvoorstel echt een gevoelige tik toegebracht.
De algemene strekking van het wetsvoorstel, zo is eerder aangegeven, is ons
zeer sympathiek. Over het doel en de aanleiding van de invoering van de rijksprojectenprocedure
is in de eerste termijn gezegd dat het goed is om tot stroomlijning van de
procedures en derhalve tot snelle realisatie van projecten te komen. Bovendien
is gewezen op de wenselijkheid om minder speciale wetten op ad-hocbasis in
het leven te roepen. Die doelstelling steunde de ChristenUnie van toen en
steunt de ChristenUnie-fractie van nu.Het grootste bezwaar leefde bij onze fractie juist tegen artikel 39a.
Het gaat dan specifiek om de derde van de drie ingangen tot de rijksprojectenprocedure,
namelijk een besluit van de ministerraad. Het invoegen van "maatschappelijk
dringende reden" als afwegingsgrond voor het gebruik van de route via een
besluit van de ministerraad gaf ons iets meer vertrouwen dat het kabinet deze
route niet zou misbruiken. Een al te incidenteel gebruik van de rijksprojectenprocedure
zou immers leiden tot ruimtelijke inrichting bij decreet, waarbij de zorgvuldige
afwegingen die normaal gesproken binnen de PKB's plaatsvinden aan de kant
worden geschoven. Deze bezwaren werden in eerste termijn overgenomen door
de minister van VROM. Overigens werden zij tevens op een zeer welsprekende
wijze ingebracht van CDA-zijde alsmede door de PvdA-fractie, de SGP-fractie
en de SP-fractie. Deze nieuwe minister van VROM slaat echter de bodem onder
ons voorzichtig gegroeide vertrouwen weer vandaan als hij de clausule "maatschappelijk
dringende reden" nu weer schrapt. Wat betekent dat? Onderschrijft hij mijn
zienswijze en die van zijn voorganger, dat de route van de ministerraad zo
terughoudend mogelijk moet worden toegepast? Vindt hij het niet bezwaarlijk
dat die bevoegdheid van de Tweede Kamer bij zo'n besluit al sterk wordt ingeperkt
door de Kamer de mogelijkheid van amendement te onthouden? Ik wijs de minister
erop dat zijn reactie zeer overtuigend moet zijn, wil hij mij nu weer vertrouwen
doen geven in het wetsvoorstel.Wil de minister zijn licht laten schijnen over de reikwijdte van de omstandigheden
waaronder de procedurele route van het ministerraadsbesluit kan worden bewandeld?
In de toelichting op de tweede nota van wijziging ging het bijvoorbeeld over
de bouw van een asielzoekerscentrum. Deze minister inschattend en hem kennend
uit zijn vorige hoedanigheid, zal hij dat niet zo snel tot zijn inzet maken.
Maar is bijvoorbeeld een snelle wegverbreding volgens hem wel een basis om
van deze procedure gebruik te maken? Ik vraag dit, aangezien passages uit
het Strategisch akkoord aanleiding kunnen geven tot de vrees dat dit kabinet
meer asfalt, en wel snel, belangrijker acht dan zorgvuldige ruimtelijke ordening.
Dan schiet daadkracht mij echt te ver. Wat ons betreft, ging de formulering
"maatschappelijk dringende reden" nog niet ver genoeg. In het debat werden
slechts twee belangrijke overtuigende gronden genoemd, namelijk de noodzaak
van snelle verwezenlijking en de nationale veiligheid. Graag een reactie van
deze minister. Wij hebben overigens het amendement van de SGP-fractie reeds
meegetekend, omdat dit noodzakelijk is voor het nodige vertrouwen in het wetsvoorstel.Naast discussie over de reikwijdte hebben wij de discussie over de begeleidende
motivering van een ministerraadsbesluit. De toelichting op de tweede nota
van wijziging bevatte nog de toezegging dat een besluit van de ministerraad
van een degelijke motivering vergezeld zal gaan. Mij is niet helemaal duidelijk
of de minister zich aan deze toezegging houdt. Een toezegging van zijn kant
ontneemt overigens niet de bestaansreden van het amendement van de PvdA, zo
vindt mijn fractie, op stuk nr. 14, alsmede het subamendement van onze fractie.
De minister heeft zich daar positief over uitgesproken. Wij nemen aan dat
hij daar bij blijft.De zojuist door mij genoemde amendementen beogen vormeisen te stellen
aan de motivering bij het besluit van de ministerraad. Het gaat erom dat de
Tweede Kamer op meer zorgvuldige wijze haar instemming kan verlenen dan wel
onthouden aan het voornemen van het kabinet.Ik kom nog even terug op de kritiek van de Raad van State. Het gaat om
het gegeven dat de ministerraad zelfstandige besluiten zou kunnen nemen. Dit
is inderdaad in strijd met de positie die dat college in ons staatsrecht inneemt.
De reactie van de minister op dit standpunt van de Raad van State was vrij
laconiek. Aanvankelijk wilde mijn fractie zich wel neerleggen bij de suggestie,
de materie te bespreken bij de herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening.
Er is echter veel tijd verstreken en het denken staat ook niet stil. Hoe meer
ik erover nadenk, hoe minder ik ervoor voel om met deze wet zomaar een staatkundig
novum te introduceren. In ons staatsrecht kan een minister, alleen of gezamenlijk,
een besluit nemen. Hij zal over ingrijpende besluiten gewoonlijk, zeker als
hij verstandig is, na beraadslaging in de ministerraad overeenstemming willen
bereiken. Formeel blijft er sprake van een besluit van één of
meer ministers. Bij amendement stel ik een zodanige wijziging voor. In reactie op het advies van de Raad van State heeft de minister gesteld
dat bij een fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening
de rol van de ministerraad als bevoegd besluit nemend orgaan nader te bezien.
Wanneer wij onszelf een beetje serieus nemen, kunnen wij nu niet met goed
fatsoen tussen neus en lippen door deze overbruggingswet – deze aanduiding
is door de ambtsvoorganger van deze minister gebruikt – zo'n fundamentele
vernieuwing van ons staatsrecht introduceren. Het amendement laat de spoedingang
tot de rijksprojectenprocedure onverlet, maar stelt ons in staat bij wijziging
van de WRO met een schone lei over deze materie te discussiëren.Ter afsluiting stel ik nogmaals de vraag die mijn voorganger Van Middelkoop
heeft gesteld, maar waarop destijds de minister geen antwoord heeft gegeven.
In artikel 39g staat dat een besluit van rechtswege vervalt als binnen tien
jaar nog geen begin met de uitvoering is gemaakt. Nu neem ik aan dat dit de
mogelijkheid onverlet laat om bij gewijzigde inzichten een besluit eerder
in te kunnen trekken. Het zou erg mooi zijn, hierover duidelijkheid te verkrijgen.
Mij lijkt daarmee een maatschappelijk belang gemoeid. Het is belangrijk, omdat
een projectbesluit dat boven de markt blijft hangen tot waardevermindering
van onroerend goed kan leiden. Hoe wordt daarmee omgegaan? Kan de minister
hierover duidelijkheid scheppen?Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn buitengewoon heldere toelichting
op de stand van zaken rond dit wetsvoorstel op dit moment. In onze samenleving
bestaat het gevoel dat wij veel te veel tijd en energie verliezen door een
ingewikkeld stelsel van regels. Er zijn veel opeenvolgende procedures. Veel
tijd en energie gaan verloren voordat wij uiteindelijk tot realisatie van
beleidsvoornemens kunnen overgaan. De leden van de CDA-fractie hebben eerder
al aangegeven de doelstelling van het wetsvoorstel, te weten snellere en efficiëntere
besluitvorming en realisatie van ruimtelijk relevante besluiten, te zullen
steunen. Dit voorstel is zeker een stap in de goede richting, past binnen
de ambities van het Strategisch akkoord en geeft de daadkracht weer die dit
kabinet wil laten zien.De CDA-fractie wil er ook geen misverstand over laten bestaan dat haar
ambities verder gaan. Eerder heeft onze fractie al aangegeven daarover eerst
een principiële discussie te willen voeren. Wij hebben inmiddels van
de minister mogen horen dat hij verwacht nog dit jaar daarmee een start te
kunnen maken. Dat verheugt ons. Toch neemt dat niet weg dat als wij tot de
introductie van een rijksprojectenprocedure overgaan, zoals in dit wetsvoorstel
wordt beoogd, wij regels moeten maken die goed genoeg zijn.In eerste termijn heeft onze fractie al een aantal meer principiële
bezwaren naar voren gebracht. Zij zijn naar onze mening nog niet volledig
weggenomen door het antwoord van de minister. Zij worden zelfs versterkt,
niet alleen door de toelichting bij de tweede nota van wijziging, maar zeker
ook door de derde nota van wijziging.Wij zijn zeer beducht voor het feit dat er te gemakkelijk ruimtelijke
inrichting gaat plaatsvinden via allerlei projecten en projectprocedures.
Wij vinden dat wij voorlopig nog niet tot een afwijking van het ruimtelijkeordeningsinstrumentarium
zouden moeten komen, zoals wij die met de PKB, het streekplan en het bestemmingsplan
hebben gerealiseerd. Daarom zijn wij van oordeel dat de derde nota van wijziging
ingetrokken moet worden. Alleen in een situatie van een maatschappelijk dringende
reden – een wijziging die nota bene op verzoek van de Kamer is aangebracht
door de vorige minister – moet overgegaan worden tot instelling van
de rijksprojectenprocedure. Ik begrijp de angst van de minister ook niet zo
goed. Ik kan mij haast niet voorstellen dat hij in andere situaties, waarin
de dringende maatschappelijke reden er niet zou zijn, wil overgaan tot een
rijksprojectenprocedure. Ik begrijp dus niet waarom hij met die derde nota
van wijziging is gekomen.Daar komt bij dat wij ook vinden dat de rijksprojectenprocedure alleen
van toepassing zou moeten zijn in situaties waarin het duidelijk om een bovenlokaal
belang gaat. Dat is naar onze mening in lijn met de passage uit het Strategisch
akkoord, waarin gesproken wordt over het bieden van ruimte aan provincies
en gemeenten om eigen afwegingen te maken. Wij hebben daartoe ook een amendement
ingediend. Hoewel de minister heel uitvoerig is geweest, heb ik zijn reactie
op dat amendement, als ik goed heb geluisterd, nog niet gehoord.Het amendement dat wij hebben ingediend rondom de zorgvuldige motivering
van besluitvorming, is door de minister als een vorm van overregulering benoemd.
Dat is wat mij betreft niet aan de orde. Ik heb al eerder aangegeven dat wij
graag via de rijksprojectenprocedure tot een efficiëntere besluitvorming
willen komen waar het gaat om ruimtelijk relevante trajecten, maar dan wel
zorgvuldig. Ik heb altijd geleerd dat je vooral regels maakt voor die situaties
waarin dingen fout dreigen te gaan. Dat betekent dat ik er vooralsnog van
uitga dat je beter de dingen goed kunt regelen, zwart op wit, en dus ook de
duidelijke motivering beter in de wet kunt opnemen dan de dingen aan het toeval
over te laten.Ik ben blij dat de minister heeft aangegeven een evaluatiebepaling in
het wetsvoorstel op te willen nemen.De vorige minister heeft het wetsvoorstel in de ogen van de CDA-fractie
terecht een overbruggingsvoorstel genoemd. Ik nodig de minister uit om hier
zijn zienswijze op te geven. Het is onze ambitie om nu, vooruitlopend op een
meer fundamentele discussie over de algehele herziening van de WRO, de rijksprojectenprocedure
te introduceren zodat een aantal majeure projecten de komende jaren met voortvarendheid
kunnen worden opgepakt. Onze fractie is echter wel van mening dat bij die
fundamentele herziening van de WRO dit instrument, maar bijvoorbeeld ook de
reeds bestaande Tracéwet, opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden.
Dan zal opnieuw beoordeeld moeten worden of het instrument past binnen het
totale instrumentarium dat de ruimtelijke ordening ten dienste staat. Ik dien
met het oog daarop mede namens collega Van As een motie met deze strekking
in.De Kamer,Spiesgehoord de beraadslaging, overwegende dat er in het kader van deregulering en eenvoud van wet- en
regelgeving gestreefd moet worden naar vermindering van het aantal afzonderlijke
wetten en regelingen met betrekking tot de besluitvorming over ruimtelijke
projecten;voorts overwegende dat het mede met het oog op de rechtszekerheid ongewenst
is dat de ruimtelijke inrichting van ons land in overwegende mate bepaald
zou gaan worden door een veelheid aan besluiten over individuele projecten,
los van eerder vastgestelde ruimtelijke plannen;verzoekt de regering: - de diverse afzonderlijke wetten en
regelingen met betrekking tot ruimtelijke procedures, waaronder de Tracéwet,
te integreren in de in voorbereiding zijnde nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening
(WRO) en daarbij te streven naar verdere versnelling en vereenvoudiging van
procedures;- bij het opstellen van de nieuwe WRO te streven naar
een goed evenwicht tussen enerzijds besluitvorming via ruimtelijke plannen
en anderzijds afzonderlijke besluitvormingsprocedures met betrekking tot individuele
projecten en daarbij de rijksprojectenprocedure opnieuw tegen het licht te
houden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Spies en Van As. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(27178).Mevrouw Verbugt (VVD):Mevrouw Spies vraagt om in het traject voor de fundamentele herziening
van de Wet op de ruimtelijke ordening de Tracéwet te integreren. Heeft
u de overtuiging dat het gemakkelijker wordt als wij de Tracéwet en
alle ruimtelijkeordeningswetten in één wet neerleggen? Is dat
de intentie?Mevrouw Spies (CDA):Ik wil in ieder geval de mogelijkheid uitdrukkelijk bezien bij de herziening
van de Wet op de ruimtelijke ordening.Mevrouw Verbugt (VVD):Zou dat ook kunnen in de vorm van een lex specialis voor ingewikkelde
grote projecten?Mevrouw Spies (CDA):Ik ben voorstander van een wet waarin het raamwerk van het ruimtelijk
instrumentarium in zijn geheel wordt vastgelegd. De Tracéwet en de
nimby-regeling en dergelijke kunnen worden gezien als een reparatie van regelingen
met onvolkomenheden. Ik nodig de minister van harte uit om bij de algehele
herziening van de WRO te bezien of daarin het gehele instrumentarium kan worden
opgenomen. Als blijkt dat bijvoorbeeld de Tracéwet niet in de WRO kan
worden geïntegreerd, zal ik dat op dat moment wegen, maar ik wil de discussie
graag starten met de ambitie om zoveel mogelijk in de nieuwe WRO gerealiseerd
te zien.Mevrouw Verbugt (VVD):Dus inclusief de optie van een lex specialis voor ingewikkelde grote projecten?Mevrouw Spies (CDA):Dat kan ik mij heel goed voorstellen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):U noemt nu expliciet de Tracéwet. Wat is het voordeel van een regeling
in de nieuwe WRO, vergeleken met de huidige situatie?Mevrouw Spies (CDA):In het wetsvoorstel met betrekking tot de rijksprojectenprocedure zitten
veel elementen die ook in de Tracéwet zitten. De rijksprojectenprocedure –
een stap in de goede richting – zou eens naast de Tracéwet moeten
worden gelegd om te bezien of deze wet in de WRO kan worden geïntegreerd
als het gaat om ruimtelijk relevante projecten van nationaal belang met een
bovenlokaal karakter en in geval van maatschappelijk dringende redenen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. In eerste termijn is namens mijn fractie gezegd dat er een
draak van een wetsvoorstel ter bespreking voorligt. Ik herhaal dat nog maar
even om duidelijk te maken wat onze positie in de discussie was. Mevrouw Verbugt
zei dat het dorre hout moet worden gekapt uit al deze procedures en dat het
van groot belang dat de burgers weten waar zij aan toe zijn en hoe zij kunnen
inspreken. Ook zei zij dat de positie van de burger niet mag worden verzwakt.
Ik stel echter vast dat deze rijksprojectenprocedure brandhout is als het
gaat om de positie van de burger. Ik kom daar nog op terug.Ik had de nieuwe minister willen vragen of hij kan toelichten waarom hij
voorstander is van deze regeling. Die vraag had hij kennelijk verwacht, want
hij begon met een enigszins voorgeprogrammeerd verhaal over zijn positie in
de discussie. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet veel nieuws heb gehoord.
Hij schetste een beeld van "Vadertje Staat" – of moet ik zeggen: vadertje
Kamp – die over ons waakt. Het Rijk heeft de absolute regie van begin
tot eind in eigen hand. Minister Kamp moet zich echter realiseren dat het
scenario nog wel eens wil veranderen en dat dit scenario door burgers moet
kunnen worden beïnvloed. De invloed van de burger mag niet beperkt tot
het eens per vier jaar indrukken van een knopje om vervolgens alles maar aan
"Vadertje Staat" over te laten. We kunnen best heel ingewikkelde discussies
voeren over de actio popularis en de invulling daarvan, maar dat lijkt me
niet nodig. Wellicht komt dit terug bij de fundamentele herziening van de
Wet op de ruimtelijke ordening – en dat lijkt me terecht – maar
ik vind het treurig dat met het huidige voorstel de positie van burgers en
het parlement wordt ingeperkt.Mevrouw Verbugt (VVD):Voorzitter. Mevrouw Van Gent gebruikt grote woorden als "brandhout" en
een "Vadertje Staat" die over ons waakt. Dat spreekt mij niet aan. Wat mij
wel aanspreekt is dat rechten van burgers worden beknot door de beperking
van inspraakmogelijkheden. Kan zij mij uitleggen hoe een gewone burger, die
bijvoorbeeld over het veiliger maken van de onbedijkte Maas inspraak wil,
dit moet aanpakken? Hij voelt zich in zijn recht aangetast, want er zijn 1500
procedures. Welke burger heeft daar nog overzicht over? Dat is toch een woud
waar een individuele burger niet doorheen komt?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Als ik dit hoor, dan denk ik dat u burgers wat dommer inschat dan ik.
U had het ook over een "blik juristen" dat door de overheid kan worden opengetrokken.
De overheid heeft natuurlijk enorm veel deskundigheid en in de voorbereiding
van procedures steekt zij veel tijd. Burgers weten vaak goed
de weg, ik schat hen hoog in. Ook GroenLinks is voor heldere inspraakprocedures
en helderheid over de momenten van inspraak. Dit voorstel zien wij zeker als
een inperking. De vorige keer hadden wij een debat over maatschappelijk dringende
redenen. De toevoeging dat de overheid goed moet beargumenteren waarom zij
een bijzondere procedure wil, was nog een lichtpuntje. Wij willen dat dit
in samenhang wordt bezien. Ik heb al aangegeven bij de fundamentele herziening
van de WRO hoe er beter kan worden gestroomlijnd, zonder dat de mogelijkheden
voor burgers te veel worden ingeperkt.Mevrouw Verbugt (VVD):Over het recht voor burgers om goede ideeën in te brengen en zich
te verweren tegen de overheid hoeven wij geen discussie te voeren, want daarover
zijn wij het eens. Maar als je wilt dat de burger zijn weg kan vinden, dan
moet de procedure wel helder zijn. U stelt heel eenvoudig dat de burger wel
een blik juristen opentrekt...Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat waren uw woorden!Mevrouw Verbugt (VVD):Nee, dat waren niet mijn woorden. In tweede termijn zei ik dat juist alleen
nog maatschappelijke belangenorganisaties en professionele belangenverenigingen
de mogelijkheid hebben om een blik juristen open te trekken. Ik weet niet
of u beseft wat een advocaat per uur kost, maar de individuele burger kan
zich dat niet veroorloven. Ik vind het een heel slechte zaak dat de burgers
dit recht niet meer hebben. Bent u het met mij eens dat wij er vooral voor
moeten waken dat de individuele burger die het gevoel heeft dat hij door de
overheid in zijn recht wordt aangetast, zich kan verweren en dat wij daarvoor
heldere procedures moeten maken?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben het met u eens dat de individuele burger zich moet kunnen verzetten
tegen beslissingen van de overheid en daarbij steun moet kunnen vragen –
de overheid is immers een enorm machtig blok. Ik ben dus best voor de stroomlijning
van procedures, maar dan moeten ze wel samenhangend zijn. Ik vind het slecht
dat dit voorstel veel vaagheden bevat. Bovendien worden de derde nota van
wijziging en de maatschappelijk dringende redenen eruit geschrapt. Dat maakt
alles zeer subjectief. Het kabinet bepaalt wat maatschappelijk relevant is
en daarbij zal het vast ook wel gaan over de tweede Maasvlakte, de zweeftrein,
de Westerschelde en andere plannen voor asfalt en beton. Daarvoor bestaan
inspraakprocedures. Ik zie geen enkele aanleiding voor een dergelijk ad-hocvoorstel,
we kunnen hierover veel beter praten bij de fundamentele herziening van de
WRO. Wij hebben de burger beiden hoog in het vaandel, maar ik kies een andere
invalshoek. Ik zie namelijk geen onderbouwing van uw mooie woorden met concrete
voorstellen voor een versterking van de positie van de individuele burger.
Geeft u maar eens concreet aan waar voor u het dorre hout ligt en hoe door
het snoeien daarvan de positie van de burger wordt versterkt. Ik zie het niet
en ik vind het uitermate vaag als mevrouw Verbugt dat wel roept, maar daaraan
geen consequenties verbindt.Mevrouw Verbugt (VVD):Die consequenties hebben wij de laatste twee jaar in de behandeling duidelijk
gemaakt.Mag ik de stelling van mevrouw Van Gent samenvatten als: waarom zouden
wij het gemakkelijk maken als het ook moeilijk kan?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat is de samenvatting van mevrouw Verbugt. Het zal haar niet verbazen
dat ik die samenvatting absoluut niet wens te ondersteunen. Het is mij veel
te kort door de bocht. Ik heb mevrouw Verbugt uitgedaagd om met een aantal
concrete voorstellen te komen, maar zij komt met een gemakkelijke frase zonder
concrete ideeën. Dat vind ik jammer, maar het zij zo. Daar komen wij
nog wel eens over te spreken.Voorzitter. De rijksprojectenprocedure komt voort uit het regeerakkoord
van Paars 2. Dat regeerakkoord is achterhaald en mijn fractie vond dat, wat
dit onderdeel betreft, wel prettig. Het had wat ons betreft ook onder in de
kattenbak kunnen belanden. De nieuwe minister heeft een uitgebreide toelichting
gegeven. Ik mis daarin, buiten het verstrakken en het in handen nemen van
de regie, de eigen invalshoek van dit nieuwe kabinet. Ik ben benieuwd wat
de nieuwe fractie in de Kamer, die van de LPF, daarvan vindt. De LPF-fractie
zegt toch altijd dat het heel belangrijk is dat burgers niet worden overvallen
door de overheid en dat zij heel goed zelf de regie in handen kunnen houden.
Ik vind toch dat de regie wat wordt verplaatst van de burger naar de almachtige
overheid. Dat spreekt mij niet aan.Wij hebben in de vorige discussie van de toenmalige minister een toezegging
gekregen over de inperking van de beleidsruimte voor de ministerraad, het
punt van de maatschappelijk dringende redenen. De heer Kamp heeft de derde
nota van wijziging toegelicht. Mijn fractie interpreteert die derde nota van
wijziging zo dat wij eigenlijk weer terug zijn bij af. Dat was namelijk het
enige lichtpuntje uit de eerste termijn. Met andere woorden: als die derde
nota van wijziging ook nog door de Kamer gaat, wordt het niet alleen een draak
van een wet, maar ook nog eens een extreem slecht wetsvoorstel. Ik ben dan
ook heel blij met het amendement-Van der Staaij op stuk nr. 19. Ik zeg dit
ook namens de PvdA-fractie, want de heer Duivesteijn kon vandaag helaas niet
aanwezig zijn. Ik ben heel verheugd dat ook de CDA-fractie dit amendement
heeft ondertekend. Als het gaat om dit onderdeel, is er dus weer licht aan
het einde van de tunnel.Het is natuurlijk wel van groot belang dat wij enig zicht krijgen op die
maatschappelijk dringende redenen. De minister ziet de bui natuurlijk al hangen.
Wil hij nog eens aangeven wat hij onder maatschappelijk dringende redenen
verstaat? Je moet dan altijd oppassen dat het niet een heel subjectief gegeven
wordt, dat kan worden ingevuld zoals het uitkomt. Daarvan zou mijn fractie
geen voorstander zijn.Mevrouw Spies (CDA):Mevrouw Van Gent nodigt de minister uit om te komen met voorbeelden en
situaties waarin sprake is van maatschappelijk dringende redenen. Ik denk
dat wij een heel eind op weg zijn met die maatschappelijk dringende redenen.
Dat is ook de reden waarom mijn fractie dit amendement heeft ondertekend.
Aanvullend moeten daarin, wat mij betreft, de bovenlokale elementen worden
opgenomen. Ik denk dan: potverdorie, deze Kamer heeft ook nog de gelegenheid
om te reageren in situaties waarin sprake is van een voorstel
om tot de rijksprojectenprocedure over te gaan! Is dat naar de mening van
mevrouw Van Gent dan nog steeds onvoldoende?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De Kamer heeft die gelegenheid natuurlijk, maar het is een besluit van
de ministerraad. Het is dus een laatste stap dat wij nog iets kunnen zeggen.
Voor mij zijn maatschappelijk dringende redenen in ieder geval situaties waarin
acuut gevaar dreigt, dus overstromingen en dat soort zaken. Het gaat mij hierbij
niet om bouwprojecten die er doorheen gejast moeten worden of om een vijfde
baan of een tweede Maasvlakte. Dergelijke zaken vind ik niet van acuut maatschappelijk
belang om daar een aparte procedure voor in gang te zetten. Ik hoop dat u
dat met mij eens bent, maar ik hoor ook graag de visie van de minister erover.
Stel dat het amendement wordt aangenomen – daar lijkt het nu wel op –
kan het dan voldoende onderbouwd worden, zodat het ook voor de GroenLinks-fractie
wellicht een punt van overweging wordt om wat minder chagrijnig op dit voorstel
te reageren?Voorzitter. Ik zou nog iets willen vragen aan deze minister – ik
weet dat hij een zeer precies man is – over de juridische haken en ogen
aan dit voorstel en over de democratische legitimatie ervan. Daar is hij in
zijn inleiding niet echt op ingegaan en ik zou wat dat betreft een aantal
punten uit mijn eerste termijn willen herhalen omdat wij nu toch met deze
minister hebben te maken.Over de juridische knelpunten heb ik een aantal vragen. Een rijksprojectenbesluit
kan vergezeld gaan van een voorstel tot wijziging van een PKB. Wat gebeurt
er nu als de Kamer instemt met een rijksprojectenprocedure maar vervolgens
de PKB-wijziging afwijst of amendeert? Geldt dan de rijksprojectenprocedure
of het nationaal ruimtelijk beleid zoals verwoord in de PKB? Waar dienen de
andere bestuurslagen zich vervolgens aan te houden?Een rijksproject moet verwerkt worden in het bestemmingsplan, zo meldt
de voorliggende wet, maar daar staat verder geen sanctie op. Kan er een situatie
ontstaan dat de gemeente een compleet attractiepark binnen de grenzen kan
hebben zonder dat dit in het bestemmingsplan staat? Burgers en bedrijven hebben
alleen te maken met het gemeentelijk bestemmingsplan en de rijksprojectenprocedure
maakt dat zij twee instanties krijgen waar zij hun rechten moeten toetsen
en opeisen. Vindt de minister dit in het kader van deregulering en wetgevingskwaliteit
wel de verdedigen?Bij de wijziging van artikel 19 is deze discussie ook uitgebreid gevoerd.
Een goede ruimtelijke onderbouwing als enige inhoudelijke eis is niet te toetsen
door burgers of door de rechter. In artikel 19 is daarom het structuurplan
of de structuurvisie opgenomen als een aanvullende inhoudelijke eis. Nu is
dat niet opgenomen; integendeel, afwijken mag. Hoe moeten nu rechters ooit
een oordeel uitspreken over die goede ruimtelijke onderbouwing? Graag de visie
van de minister daarover.Als het gaat om democratische legitimatie en inspraak – wij hebben
daar al even over gesproken – dan wordt de rol van het parlement in
de rijksprojectenprocedure, als ministerraadsbesluit, sterk ingeperkt. Binnen
vier weken moeten wij dan beslissen als het via het parlement gaat en dan
ook nog via een zogenaamde slikken-of-stikken-procedure. Het recht van amendement
komt immers te vervallen. Wij vinden dit een betreurenswaardige ontwikkeling.
Iedereen heeft het erover dat de positie van het parlement versterkt moet
worden en dat de positie van burgers veel beter moet worden, maar wij zijn
het alleen maar aan het inperken. Ik zou graag horen hoe deze minister daar
tegenaan kijkt.Dan kom ik bij het punt van de inspraak. Terwille van een vermeend nationaal
belang – wat dat ook moge zijn: is dat de private geldbuidel of een
democratisch genomen besluit; hebben burgers er nog iets over te zeggen? –
worden nu de bezwaar- en beroepsprocedures ingeperkt. Het ontwerpbesluit ligt
slechts vier weken ter inzage en ongeacht de inspraakreacties kan het besluit
binnen dertien weken worden vastgesteld, waarmee het ook rechtsgevolgen krijgt.
Onteigening wordt bijvoorbeeld mogelijk. De bezwaarprocedure vervalt volledig.
Er is slechts één beroepsmogelijkheid bij de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State en de rechter krijgt maximaal twaalf maanden om tot
een uitspraak te komen. Ik vind het toch een beetje bulldozergedrag van het
kabinet. Dat hebben wij vorige keer ook aangegeven. Wij hebben daar met minister
Pronk woorden over gewisseld, maar ik zou graag de visie van deze minister
erover horen. Ik weet dat hij altijd is voor niet-gedogen en handhaven en
dat soort dingen, maar dat houdt toch ook in dat je komt met heldere regelgeving
die zowel voor het parlement maar zeker ook voor burgers doorzichtig is? Dat
zou mevrouw Verbugt ook aan moeten spreken. Dit is echter een inperking.Verder heb ik de vraag om welke projecten het nu eigenlijk gaat. Waar
ligt voorts de haast om op dit moment dit voorstel te behandelen – het
is misschien onparlementair om te spreken van erdoorheen jassen – terwijl
ook de fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening eraan
komt? Zitten er concrete projecten in de pijplijn? Heeft de minister die in
zijn hoofd gehad toen hij dit op zijn bureau kreeg? Ik zou het prettig vinden
als hij daarover wat concreter zou zijn. Gaat het dan om een zweeftrein, de
Maasvlakte, een windmolenpark op land of in zee, sweet lake China in Limburg,
Randmeer Noordoostpolder? Wat kunnen wij binnenkort verwachten en waarvoor
is op zo'n korte termijn deze rijksprojectenprocedure nodig?Er zijn veel amendementen ingediend. Dat geeft toch wel aan dat dit voorstel
redelijk omstreden is. Wij hebben zelf geen amendementen ingediend omdat wij
van meet af vonden dat dit niet zo ad hoc geregeld moet worden. Amendementen
die betrekking hebben op meer samenhang met de ruimtelijke ordening en op
optimalisering van de inspraak zullen wij natuurlijk steunen. Ik ben graag
bereid om met een tekstvoorstelletje te komen waarin ik de Kamer adviseer,
dit voorstel niet over te nemen omdat hiermee een begin gemaakt wordt met
het ondermijnen van de samenhang in de ruimtelijke ordening.De heer De Ruiter (SP):Voorzitter. Er gebeuren op deze dag bijzondere dingen. Het is voor het
eerst dat ik een Kamerlid van de VVD het heb horen opnemen voor burgers die
zelf geen rechtshulp zouden kunnen betalen. Dat is heel bijzonder! Het is ook bijzonder dat wij de tweede termijn van dit voorstel behandelen
in een bijna geheel vernieuwde Kamer en met een nieuw kabinet. Een nieuw kabinet
met een andere politieke inkleuring heeft natuurlijk het recht om de politieke
koers te verleggen. Zo te zien is deze minister ook van plan om ruimschoots
van die gelegenheid gebruik te maken. Wij beschouwen dat als een gegeven.Dat laat echter onverlet dat zo'n koerswijziging met de nodige zorgvuldigheid
gepaard moet gaan. In dat opzicht vind ik de gang van zaken rondom dit wetsvoorstel
tamelijk droevig. Maart jongstleden heeft de eerste termijn plaatsgevonden
met de voormalige minister. In dat debat was er brede kritiek op de globale
wijze waarop een besluit van de ministerraad de basis kon vormen voor een
rijksprojectenprocedure. Daarop is het debat geschorst en heeft minister Pronk
na rijp beraad op 22 mei bij nota van wijziging het criterium van de maatschappelijke
urgentie toegevoegd. Daarna was het een tijdje stil totdat wij gisteravond –
nog geen dag voor de voortzetting van dit debat – een nieuwe nota van
wijziging ontvingen van minister Kamp. Daarin wordt het toegevoegde urgentiecriterium
weer geschrapt. Nogmaals, deze minister heeft het recht om zijn eigen koers
te varen, maar dit soort overvaltactiek voorspelt niet veel goeds voor de
inspraak in de toekomst. Eerlijk gezegd, bevalt dat de SP-fractie voor geen
meter! Ik hoor graag een verklaring voor deze last-minute-aanpak.Voor ontvangst van de derde nota van wijziging waren wij van plan om het
eerste deel van het amendement-Poppe op stuk nr. 13 te schrappen. De heer
Pronk en woordvoerders van andere fracties hadden ons namelijk overtuigd van
het nut om in situaties van maatschappelijke urgentie op grond van besluitvorming
in de ministerraad toch een rijksprojectenprocedure te kunnen starten. Minister
Kamp wil echter de quick-and-dirty-aanpak zonder enige restrictie gaan gebruiken,
louter op grond van een slagvaardig kabinetsbeleid, ook als daartoe geen enkele
aanleiding bestaat. Dat vind ik een regelrechte aanslag op een zorgvuldige
besluitvorming. Natuurlijk kan de Kamer in een debatje nog wat sputteren,
maar dat is een volslagen uitgeklede manier in vergelijking met de wijze waarop
een PKB tot stand komt. Ik voorspel dat het aantal PKB's drastisch zal teruglopen
als deze wet wordt aangenomen, want de ministerraadroute is oneindig veel
handiger om snel een project door te drukken op basis van de waan van de dag!
Met de ministerraadprocedure had de Betuweroute er waarschijnlijk allang gelegen
en wellicht geeft dat stof tot nadenken voor onder meer de LPF-fractie.De minister zegt in zijn verlengde eerste termijn dat hij ter compensatie
wel de motiveringseisen als verwoord in de amendementen op de stukken nrs.
14 en 16 positief beoordeelt en dat hij de ministerraadroute niet lichtvaardig
zal inzetten. Dat klinkt aardig en zal helpen de twijfelaars over de streep
te trekken, maar dit biedt naar mijn mening geen spijkerharde garanties. Kan
de minister bijvoorbeeld bevestigen dat het op grond van dit aangepaste wetsvoorstel
mogelijk is om direct een rijksprojectenprocedure te starten voor bijvoorbeeld
de magneettrein tussen de Randstad en het noorden, in de optiek van de SP
overigens de volgende bodemloze put?Ik wil klip en klaar zijn: als het urgentiecriterium wordt geschrapt,
zal de SP-fractie tegen dit wetsvoorstel stemmen. We zullen nog wel een poging
wagen om deze blooper te herstellen met het steunen van het amendement op
stuk nr. 24 van de heer Van der Staaij. Daarom kom ik nu te spreken over enkele
andere inhoudelijke aspecten van het wetsvoorstel.Het amendement op stuk nr. 13 bevat een tweede element: het schrapt ook
de mogelijkheid om via sectorale wetgeving een rijksproject te starten. Naar
de mening van de SP-fractie heeft het gebruik van sectorale wetgeving als
startpunt voor een rijksprojectenprocedure het nadeel dat integrale, ruimtelijke
afweging voor een groot project naar de achtergrond verdwijnt, omdat sectorale
belangen, bijvoorbeeld die van de energievoorziening of de aanleg van infrastructuur,
daarbij centraal staan. Met een PKB-procedure wordt wel een integrale afweging
gemaakt. De heer Pronk heeft in maart niet over dit aspect gesproken. Graag
krijg ik van deze minister een reactie op dit punt. Wij zullen met betrekking
tot dit aspect nog een gewijzigd amendement indienen. Mijn volgende punt betreft het amendement op stuk nr. 12 van mevrouw Verbugt.
Over dit amendement heeft mijn collega en voorganger de heer Poppe tijdens
de eerste termijn in maart een vraag gesteld die betrekking had op het gegeven
dat een besluit in het kader van de rijksprocedure verder is uitgewerkt dan
een concrete beleidsbeslissing in het kader van de planologische kernbeslissing.
De SP-fractie acht het dus heel goed mogelijk dat personen die in eerste instantie
geen bezwaar hadden, dit op grond van de verdere uitwerking wel hebben. Kan
de minister en kan wellicht ook mevrouw Verbugt hierop reageren?Ten slotte wil ik een opmerking maken over het punt van de nadeelcompensatie
en de inpassing. Ik heb al aangegeven dat wij het amendement op stuk nr. 15
zullen steunen. Minister Pronk heeft in maart nog aangegeven dat in het kader
van de vijfde tranche Algemene wet bestuursrecht een algemene regeling voor
nadeelcompensatie zal worden uitgewerkt. Kan de minister aangegeven wat op
dit punt de stand van zaken is en ons verzekeren dat niet de situatie ontstaat
waarin wel de rijksprojectenprocedure kracht van wet heeft, maar er nog geen
behoorlijke wettelijke regeling is voor de nadeelcompensatie.Voorzitter. Ik rond af. Dit wetsvoorstel is ingediend met het argument
dat heel wat bureaucratisch dor hout gekapt kan worden uit een wettelijk geriefbosje,
maar gelet op het voorstel dat voor ons ligt, lijkt het er meer op dat de
minister met zijn motorzaag de hele Veluwe wil kappen.De heer Van As (LPF):Voorzitter. Met de wijziging van de Wet op de ruimtelijke ordening in
verband met het invoeren van de rijksprojectenprocedure kan de LPF-fractie
in principe instemmen. Hierdoor ontstaat een efficiënter gebruik van
de tijd en worden de procedures beter op elkaar afgestemd. Uiteraard moeten
de inspraakmogelijkheden van de burgers, van belanghebbenden worden gerespecteerd.
In de praktijk ervaren zij namelijk vaak schade. Bij versnelde procedures –
daarover hebben wij het hier – is het van belang dat er een algemene nadeelcompensatieregeling komt. Wij kunnen ons dan ook vinden in
de suggestie van de Raad van State. Graag verneem ik daarover de mening van
de minister. Negen van de tien keer worden door de overheid de plannen erdoorheen
gejast. Zo wordt de behandeling althans door de burger en het bedrijfsleven
ervaren. Bij versnelde procedures kan namelijk niet al te lang worden gewacht.
Er zijn vaak allerlei financiële aspecten in het geding, omdat men bij
uitstel te maken krijgt met toename van de kosten. Ik meen daarom dat het
beter is een goede algemene nadeelcompensatieregeling op te stellen. Een zorgvuldige
overheid moet namelijk consequenties aan haar handelen verbinden en beseffen
dat aan een versnelde procedure een prijskaartje hangt. Daarom zou de overheid
haar schadeplicht moeten herstellen en degenen die schade van de plannen van
de overheid ondervinden, moeten compenseren. Ik meen dat de overheid die morele
plicht heeft.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U zegt dat wij soms dingen erdoorheen moeten jassen.De heer Van As (LPF):De burger ervaart versnelde procedures als erdoorheen jassen. U noemde
dat ook.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Begrijp ik u nu goed dat je soms dingen erdoorheen moet jassen en dat,
als je een goede compensatieregeling hebt en als je goed betaalt, het misschien
wat makkelijker wordt om het erdoorheen te jassen. Dat kan toch nooit de bedoeling
zijn?De heer Van As (LPF):Als bijvoorbeeld bij dijkverzwaringen woningen op een ongelukkige plek
staan, moet de overheid de portemonnee trekken. Nood breekt wet in dit geval.
Ik praat dus over dringende noodzaak. Negen van de tien keer zit het probleem
in de wijze waarop de schade wordt betaald. Als de burger in dat geval geen
juist schadebedrag ontvangt, wordt de overheid toch gezien als de boeman.
Dat is in de praktijk in de meeste situaties het geval. Wanneer mensen schade
ondervinden door overheidshandelen bij urgente projecten waar de overheid
niet omheen kan, dan dient dit op een fatsoenlijke wijze te worden afgewikkeld.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat begrijp ik. U zegt ook dat de inspraak van burgers en belanghebbenden
moet worden gerespecteerd. Ik ben dat volledig met u eens, maar hoe worden
de belangen en de inspraakmogelijkheden van burgers gerespecteerd met dit
wetsvoorstel? Het is toch een inperking van de mogelijkheden van burgers om
er hun zegje over te doen. Ik ben even op zoek naar het toenemen of gelijk
blijven van het respect voor de inspraakmogelijkheden en de belangen van burgers
bij dit voorstel, want ik zie dat niet.De heer Van As (LPF):Ik zal proberen u te helpen. U heeft in uw betoog eigenlijk al het antwoord
gegeven. Door deze procedure is de zaak versneld. Dat betekent dat de afhandeling
van de bezwaarschriften van reclamanten sneller kan plaatsvinden. Daarvoor
zijn termijnen gesteld. Dat lijkt mij heel duidelijk. Het is ook wenselijk
dat voor die burger duidelijk is dat zaken snel kunnen worden afgewikkeld.
Anders krijgen wij uitzichtloze procedures tot aan de Raad van State, al dan
niet met bodemprocedures en weten wij over vier, vijf jaar nog niks. In dit
geval kan dat gewoon niet. Daarom vinden wij dat in specifieke gevallen een
snellere procedure zeer wenselijk is.Wij kunnen ons vinden in het voorstel. Ik heb nog een vraag aan de minister
over het amendement van de heer Van der Staaij c.s. over het invoegen van
het spoedeisende maatschappelijke belang. Ik vraag hem toe te lichten waarom
hij dat afwijst. Ik denk dat dit juist de afweging moet zijn. Dat spoedeisende
karakter moet juist inherent zijn aan dergelijke projecten, want anders kun
je de normale procedure doorlopen. Ik zie enige discrepantie in die zin dat
wij een urgente procedure willen en dat de minister dit niet opgenomen wil
zien.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind het spoedeisende karakter ook een interessant punt. U sprak net
over overstromingen en dergelijke. Dat kan ik begrijpen. Maar wat typeert
u als "spoedeisend karakter"? Wat is dat? Dan moet er toch echt iets aan het
handje zijn.De heer Van As (LPF):Het gaat om zaken van bovenregionale importantie, zaken die uit landsbelang
om een spoedeisende actie vragen van de overheid, waarbij je niet kunt wachten
om normale procedures te doorlopen. Overstromingen zijn een heel goed voorbeeld.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Maar het gaat niet om bouwprojecten of economische projecten die
er snel doorheen gejast moeten worden omdat men dat nu eenmaal wil, want daarvoor
moet de normale procedure worden gevolgd.De heer Van As (LPF):Precies. U heeft het voorbeeld van de Maasvlakte gegeven. Omdat bij een
dergelijke ingrijpende RO-procedure ook een MER-procedure vereist is, neem
ik aan dat het niet hieronder valt. Ik wacht het antwoord van de minister
af.Wij zijn zeer gelukkig met de opmerking van de minister dat hij bereid
is om eind dit jaar met een herziening van de WRO te komen. Wij kunnen ons
ook vinden in de suggestie die met name door mevrouw Spies is gedaan, namelijk
om te bezien of in die herziene WRO een miniprocedure kan worden geïntegreerd.
De Tracéwet is hier genoemd. Die afweging willen wij gaarne maken en
wij willen hierop graag het commentaar van de minister horen.Wij hebben onze steun gegeven aan een motie die al is voorgelezen door
mevrouw Spies. Ik wacht de beantwoording van de minister af wat betreft de
vragen die ik heb gesteld.De heer Jense (LN):Mijnheer de voorzitter. Voor de fractie van Leefbaar Nederland is dit
een behoorlijk lastig dossier. Het zijn vele vellen papier. Volgens mij was
het onderwerp bovendien al in discussie tijdens het voor-vorige kabinet, althans
toen is de discussie begonnen. Ik wil het dan ook wat relativeren als mensen
zeggen dat zij zich wat overvallen voelen dat het nu hier moet worden afgehandeld.
Als wij ons echter realiseren dat de hele Wet op de ruimtelijke ordening een
enorm complexe materie is, vraag ik mij af of het wel verstandig is om specifiek
dit voorstel apart te behandelen en of dat niet integraal moet gebeuren bij
de totale herziening van de Wet ruimtelijke ordening.Mijn fractie heeft moeite met het risico van al te snel zelf gaan vaststellen
welke zaken wij onder deze wet versneld willen gaan uitvoeren en de rol daarin
van individuele burgers of groeperingen van burgers. Helaas zie je namelijk
vaak dat mensen zich afwerend gaan opstellen, omdat men iets niet wil en denkt:
not in my backyard, niet in mijn achtertuintje. Aan de andere kant hebben
wij in het verleden gezien dat men het zeer belangrijk vond dat een zogenaamd
maatschappelijke relevant project – een geavanceerde afvalverbrandingsinstallatie
in deze regio – versneld van de grond zou worden getild, maar dat dat
uiteindelijk, doordat burgers gelukkig flink wat weerstand konden opbrengen,
is afgeblazen. Het heeft de Haagse regio 200 mln gulden gekost om het niet
te krijgen. Zie hier een voorbeeld dat het toch wel winst kan opleveren, want
het uiteindelijk wel hebben gekregen van die installatie zou een drama zijn
geworden van circa 1 tot 1,5 mld gulden. Aan een zekere vertraging bij het
tot stand komen van dit soort majeure zaken kan dus soms een voordeel zitten.Ik wil ten slotte aan de minister vragen om helder aan te geven of hij
in dat totale breiwerk op het gebied van de ruimtelijke ordening, niet al
te zeer vreest wat Leefbaar Nederland een klein beetje vreest, namelijk dat
als je één draadje van dat breiwerk eruit trekt, je straks ineens
met een hele knot wol komt te zitten en de trui weg is. Is het daarom niet
verstandiger om deze zaak in de totale context van de herziening van de WRO
mee te nemen? Ik stem van harte in met de suggestie die door de vertegenwoordiger
van de LPF is gedaan, namelijk dat er uiteindelijk toch ook sprake moet kunnen
zijn en blijven van enige vorm van nadeelcompensatie voor betrokkenen, die
hebben te "lijden" van een ontwikkeling die men zelf liever niet zou willen.De vergadering wordt van 15.10 uur tot 15.30 uur geschorst.Minister Kamp:Mijnheer de voorzitter. Ik dank de leden hartelijk voor hun inbreng waarop
ik nu graag in mijn tweede termijn in zal gaan. Daarbij zal ik proberen om
al hetgeen zij naar voren hebben gebracht zo goed mogelijk te behandelen.
Soms zal ik een aantal punten samenvoegen, ook een aantal inbrengen samenvoegen.
Ik hoop daar volledig in te kunnen zijn, hoewel dat moeilijk zal zijn gelet
op het grote aantal vragen en opmerkingen dat naar voren is gebracht. Voorzitter. Allereerst wil ik de indruk wegnemen dat dit voorstel voor
een rijksprojectenprocedure uit de lucht is komen vallen. Wij werden in dit
huis voor de eerste keer geconfronteerd met gedachten over een rijksprojectenprocedure
in 1996. Ook in 1997 is het aan de orde geweest. In 1998 is zelfs aangekondigd
dat ermee aan de gang zou worden gegaan. Vervolgens is die procedure op een
heel ordelijke wijze doorlopen. Ik meen dat iedereen zich naar behoren heeft
kunnen voorbereiden en dat dit een heel evenwichtig onderdeel is van een pakket
waarmee wij in de ruimtelijke ordening graag willen werken.Zoals gezegd, dit voorstel komt niet uit de lucht vallen gezien het feit
dat wij aan de Wet op de ruimtelijke ordening al een aantal jaren anders invulling
geven. Het is niet meer alleen een planwet, het is ook een projectenwet. Wij
zijn bij de gemeenten begonnen. Die zijn in dit kader het belangrijkste. Er
is een gemeentelijke projectenprocedure. Voorligt deze rijksprojectenprocedure
die nog door de Kamer moet worden aanvaard. Ik heb al gezegd dat, als het
aan mij ligt, er in de fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke
ordening ook een provinciale projectenprocedure komt. Als dit alles is afgerond
kan gesteld worden dat aan beide poorten van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening,
zowel de planvorming als de projectrealisatie, recht is gedaan. Dit wetsvoorstel
past helemaal in de gekozen opzet voor de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening.
Gevraagd is waarom wij hiermee niet wachten tot de nieuwe Wet op de ruimtelijke
ordening. Dat doen wij niet vanwege de lange periode dat wij hier al mee bezig
zijn en vanwege het feit dat de afgelopen jaren in een aantal gevallen is
gebleken dat er een aparte wet komt, terwijl je eigenlijk, als deze procedure
er geweest was, van die procedure gebruik had kunnen maken. Het is niet goed
als de rijksoverheid iedere keer het wiel opnieuw moet uitvinden. Het is beter
om het ordentelijk te regelen als je merkt dat je iets vaker nodig hebt. Ook
leek ons dat, vooruitlopend op de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening, wij
dit onderdeel nu alvast in procedure zouden kunnen brengen, omdat het geheel
verwerkt zal worden in die nieuwe wet.De heer Van Dijke (ChristenUnie):De minister zegt dat hij in de afgelopen periode een aantal
voorbeelden voorbij heeft zien komen op grond waarvan hij meent dat van deze
wet gebruik had kunnen worden gemaakt. Kan hij nader aangeven aan welke zaken
hij denkt?Minister Kamp:Die heb ik in eerste termijn al genoemd. Ik heb gesproken over de Deltawet
grote rivieren, over de Vergunningenwet Westerschelde en de Wet procedures
vijfde baan Schiphol.Voorzitter. Ik wil nu aan de hand van de amendementen bekijken in hoeverre
ik alle gemaakte opmerkingen recht kan doen. Het amendement-Van der Staaij/Van
Wijmen op stuk nr. 7 vind ik, zoals ik al heb gezegd, een verbetering. Daar
zal ik verder niet op ingaan. Het amendement-Verbugt/Van Wijmen op stuk nr.
11 over de getrapte actio popularis vind ik eveneens een verbetering. Daar
is ook geen discussie over geweest. Ook het amendement op stuk nr. 12, dat
ertoe strekt te voorkomen dat in meerdere procedures bedenkingen tegen dezelfde
beslissing kunnen worden ingediend, wat alleen maar verwarrend werkt en geen
meerwaarde heeft, zie ik als een verbetering. Dus daar hoeven wij het ook
niet over te hebben.Het amendement op stuk nr. 14, dat een relatie heeft met het amendement
op stuk nr. 16 van de heer Van Middelkoop, gaat over de nadere motiveringseisen.
Ik heb geen bezwaren tegen aanvaarding daarvan.Het amendement op stuk nr. 15 van de heer Depla betreffende een zorgvuldige
inpassing in de omgeving bestaat uit twee onderdelen. Tegen het eerste onderdeel
heb ik geen bezwaar. Ten aanzien van het tweede onderdeel heb ik beargumenteerd
dat de projectminister zich onnodig met vergunningverlening gaat bemoeien.
De vergunningverlening blijft materieel bij de instanties die daarvoor zijn
aangewezen. Zij houden zich met de inhoud en de kwaliteit van de inpassing
bezig. Zij kunnen daaraan voorwaarden stellen. Het is niet noodzakelijk om
je daar als projectminister ook nog mee bezig te houden. Dat heeft geen meerwaarde.
Ingeval de vergunningverlening door de projectminister wordt overgenomen,
zal ook gekeken worden naar de voorwaarden die aan vergunningen gekoppeld
moeten worden. Dan zal de inpassing wel degelijk alle aandacht van de projectminister
krijgen, maar dat moet geen uitgangspunt zijn. Om die reden vraag ik de fracties
van PvdA, CDA en D66 om te overwegen, het tweede onderdeel van het amendement
te schrappen. Zo nodig zal ik met hen in contact treden om de tekstuele suggestie
daarvoor te doen.Het amendement op stuk nr. 16 van de heer Van Middelkoop heb ik reeds
besproken naar aanleiding van het amendement op stuk nr. 14. Het lijkt mij
uitstekend.Ik verontschuldig mij dat ik in eerste termijn niet ben ingegaan op het
amendement op stuk nr. 20 van mevrouw Spies. Het amendement was tijdig ingediend.
Wat haar betreft, mag de rijksprojectenprocedure gebruikt worden voor situaties
waarin sprake is van een bovenlokale ruimtelijke dimensie of van bovenlokale
ruimtelijke effecten. Ik ontraad aanneming van dit amendement, omdat de rijksprojectenprocedure
is bedoeld voor projecten van nationaal belang. Een project kan van nationaal
belang zijn en toch geen bovenlokale ruimtelijke dimensie en geen bovenlokale
ruimtelijke effecten hebben. Ik geef een voorbeeld. De gevangenissen zijn
stampvol en wij vinden het allen onverantwoord om bolletjesslikkers te laten
gaan. Wij willen dus op korte termijn iets voor die bolletjesslikkers beschikbaar
hebben. Als na overleg in het kabinet en daarna in de Kamer de conclusie wordt
getrokken dat het van nationaal belang is dat snel iets wordt gedaan om die
voorziening te krijgen, zal dat een voorziening in een gemeente zijn, zonder
bovenlokale ruimtelijke dimensie en zonder bovenlokale ruimtelijke effecten.
Op basis van het amendement is uitgesloten dat gedaan kan worden wat een daadkrachtige,
slagvaardige rijksoverheid zou moeten doen.Mevrouw Spies (CDA):Hoe verhoudt zich dit tot bijvoorbeeld de nimby-procedure? Ik kan mij
op basis van de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten en provincies voorstellen
dat gemeenten wellicht bereid zijn om in dergelijke gevallen medewerking te
verlenen, dus het bestemmingsplan, voorzover noodzakelijk, daarop aan te passen.
Mocht u die medewerking niet krijgen, dan staat in mijn beleving altijd het
nimby-instrument nog ter beschikking.Minister Kamp:Zeker, maar dan stelt u ten principale het nut van deze procedure ter
discussie, want de nimby-procedure kan gevolgd worden als een andere overheid
niet doet wat wij noodzakelijk vinden. Wij moeten dat eerst afwachten. Als
men dat, ook na aansporing, niet doet, kan vervolgens de nimby-procedure gestart
worden. Bij de rijksprojectenprocedure zijn er drie mogelijkheden. In de eerste
plaats is de noodzaak van toepassing ervan in een aparte wet opgenomen. In
de tweede plaats is de noodzaak van toepassing ervan in een PKB opgenomen.
In de derde plaats is voor bijzondere gevallen een soort vangnet gecreëerd,
namelijk als een nationaal belang aan de orde is en als het belangrijk is
dat het Rijk de regie van de gehele procedure in handen neemt. In die situatie
kan het vanwege het nationaal belang niet verantwoord zijn om te wachten tot
toepassing van de nimby-procedure, maar kan het een nationaal belang zijn
om direct op te treden. Daar is dan de rijksprojectenprocedure voor nodig.Mevrouw Spies (CDA):Misschien willen wij de rijksprojectenprocedure beperken tot die gevallen
waarin inderdaad sprake is van een dringende maatschappelijke reden. Het bovenlokale
belang kan als extra criterium gelden.Minister Kamp:Het is heel goed mogelijk dat u het voorstel van de rijksprojectenprocedure
wilt beperken door daaraan de criteria dringend maatschappelijk belang, spoedeisend
maatschappelijk belang en bovenlokale ruimtelijke dimensie toe te voegen.
U kunt van alles doen om het voorstel te beperken. De vraag is of dat past
in het beeld van slagvaardigheid en daadkracht. Dit is de eerste regeling
die wij met dank hebben overgenomen van het vorige kabinet dat al het noodzakelijke
voorwerk al had gedaan. Het doel van deze regeling is dat als iets van nationaal
belang is en zowel het kabinet als de Kamer tot de conclusie komen dat dit
zo is, de overheid in aller belang snel moet kunnen optreden. Het zou betreurenswaardig
zijn als u door het aanbrengen van al die beperkingen de slagvaardigheid en
de daadkracht voor een groot deel verloren laat gaan.Mevrouw Spies (CDA):Het gaat mij niet om vier extra criteria, maar om hooguit
twee. Wij moeten niet alleen pleiten voor versnelling en introductie van een
rijksprojectenprocedure, maar het ook op een zeer zorgvuldige manier doen.
Dat is de argumentatie achter de amendementen die ik heb ingediend en de reden
waarom wij die criteria graag opgenomen zouden zien.Minister Kamp:Ik beaam dat wij zorgvuldig moeten zijn. Wij hebben die zorgvuldigheid
sinds 1996 bij dit onderwerp betracht. Mijn voorganger, de heer Pronk, en
nu ik hebben die zorgvuldigheid betracht, doordat wij ons ervan hebben vergewist
dat deze nieuwe procedure verwerkt zal zijn in de fundamentele herziening
van de Wet op de ruimtelijke ordening. In dat licht is wat wij doen ook verantwoord.Ik moet u erop wijzen dat u het amendement op stuk nr. 20 hebt ingediend
waarin het criterium bovenlokale ruimtelijke dimensie staat, alsook bovenlokale
ruimtelijke effecten. U hebt eveneens het amendement op stuk nr. 23 ingediend.
Daarin gaat het over maatschappelijk dringende reden. U hebt het amendement
op stuk nr. 24 medeondertekend, waarin het gaat over spoedeisend maatschappelijk
belang. Dat is een opeenstapeling van aanscherpingen.Mevrouw Spies (CDA):Het amendement op stuk nr. 23 is inmiddels ingetrokken.Minister Kamp:Dat is de eerste winst van de tweede termijn. De andere twee amendementen
die ik heb genoemd, blijven over. Ik kom later uitgebreid te spreken over
het amendement op stuk nr. 24. Ik stel dat er toch sprake is van opeenstapeling
van aanscherpingen. In verband met het amendement op stuk nr. 20 heb ik het
voorbeeld genoemd van een gevangenis voor bolletjesslikkers. Op het ministerie
van Justitie wordt door de heer Donner, maar ook door de heer Nawijn het probleem
met gevangenissen als gevolg van de bolletjesslikkers zeer gevoeld. Ik noem
het als een voorbeeld waarbij de conclusie getrokken kan worden dat daarvoor
de rijksprojectenprocedure nodig zou kunnen zijn. Als je de beperkingen van
de bovenlokale ruimtelijke dimensie of de bovenlokale ruimtelijke effecten
in het voorstel verwerkt, maak je dat onmogelijk. Ik doe een dringend beroep
op mevrouw Spies om dit amendement in te trekken.De heer Van Dijke (ChristenUnie):De evidente voorbeelden die de minister noemt, zouden op een bepaald moment
onomstreden kunnen zijn. Ik heb in mijn bijdrage gerefereerd aan mijn bezorgdheid:
hoever gaat dat uitdijen? Ik heb in dat kader de in het Strategisch akkoord
dominante aanwezigheid van het verlangen om meer asfalt aan te leggen, genoemd.
Ik heb de minister gevraagd daar nu eens op te reageren. Wij vinden het prachtig
dat hij evidente voorbeelden noemt, maar onze zorg spitst zich toe op zaken
die minder evident zijn.Minister Kamp:Mijnheer Van Dijke mag dan acht jaar ervaring hebben in deze Kamer, hij
heeft zo vaak het woord gevoerd dat hij meer ervaring heeft dan anderen die
dat al zestien jaar doen. Hij is er daarom zeer bedreven in om een discussiepunt
al in een vroeg stadium naar zich toe te trekken. Ik kom hem daarin graag
tegemoet. Ik wil reageren op hetgeen hij nu naar voren brengt, maar het lijkt
mij dat ik hem meer recht doe door dit punt te verwerken in de behandeling
van het amendement op stuk nr. 24. Dat amendement is ingediend door de heer
Van der Staaij en medeondertekend door de heer Van Dijke en mevrouw Spies.
Ik zal daar straks op ingaan.Het amendement op stuk nr. 20 heb ik inmiddels behandeld. Het amendement
op stuk nr. 21 is ingediend door mevrouw Spies. Haar argument is dat het een
noodzakelijke perfectionering is. Naar mijn overtuiging is met dit amendement
sprake van overregulering. De te verwachten gevolgen van het project voor
het ruimtelijk gebruik zullen uitgebreid worden behandeld in het voorstel
van de ministerraad bij een specifiek onderwerp. Dat zal zeker het geval zijn
als het al aangekondigd is in een wet of in een PKB. Ik heb ook aangegeven
dat artikel 39a, vierde lid, hier eigenlijk al in voorziet. Het kan geen kwaad
als dit amendement wordt aangenomen. Het komt neer op een extra passage in
de wet die geen meerwaarde heeft.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik heb een punt van orde. Het valt mij op dat de minister alles herhaalt
wat hij in zijn "eerste termijn" heeft gezegd. Ook toen is hij alle amendementen
langsgelopen. Ik heb dat ook genoteerd. Ik weet niet hoe lang wij vandaag
doorgaan. Ik ben echter geïnteresseerd in de antwoorden op de bijdragen
van de Kamer in tweede termijn. Dit komt neer op een herhaling van zetten.
Het is hetzelfde als wat reeds eerder is gezegd. Ik krijg daar een beetje
de kriebels van. Ik vraag daarom aan de voorzitter hoe lang wij doorgaan.
Aan de minister vraag ik of wij antwoord krijgen op de gestelde vragen en
hij het dus niet laat bij een herhaling van wat hij reeds eerder heeft gezegd
over de amendementen.De voorzitter:Ik ga ervan uit dat de minister van VROM de door de Kamer gestelde vragen
zal beantwoorden. Het is mijn overtuiging dat de minister dat zo dadelijk
gaat doen. Als dat niet zo is, dan horen wij dat. Wij gaan door met deze vergadering
totdat de beantwoording van de vragen, op een redelijk tijdstip, voltooid
is. Wat betreft eventuele herhaling vraag ik de minister om dat zoveel mogelijk
te vermijden. Misschien wil de minister toelichten waarom dat gebeurt.Minister Kamp:Naar mijn overtuiging ben ik bezig met in te gaan op de vragen en opmerkingen
die door de Kamer zijn gemaakt in de tweede termijn. Ik kader dat in met de
voorgelegde amendementen. Dat is zinvol voor de gedachtewisseling. Na de tweede
termijn volgen immers in de regel de stemmingen. Het zou goed zijn als voor
ieder amendement duidelijk is hoe hierover aan deze zijde wordt gedacht. Ik
neem daarbij de opmerkingen en vragen steeds mee.Mevrouw Van Gent wil dat ik dat niet doe. Ik zou vooral op haar opmerkingen
en vragen in moeten gaan. Ik wijs erop dat mevrouw Van Gent in de tweede termijn
heeft gezegd haar vragen van de eerste termijn te hebben herhaald, ondanks
het feit dat minister Pronk daar in de eerste termijn van de zijde van de
regering al op is ingegaan. Het zou een rare tijdsbesteding zijn om te herhalen
wat in de eerste termijn namens de regering naar voren is gebracht.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind dit een beetje vreemd. De nieuwe minister is begonnen met het
verzoek aan de Kamer om aan te mogen geven hoe het onderwerp
bij hem ligt. Ik stel ook aan de nieuwe minister een aantal vragen. Ik ben
benieuwd naar zijn visie, hoe een en ander zich verhoudt tot de totale herziening
van de Wet op de ruimtelijke ordening en hoe hij aankijkt tegen de rijksprojectenprocedure.
De minister loopt de amendementen langs. Dat vind ik interessant. Dat heeft
hij echter ook al gedaan toen wij vandaag deze vergadering begonnen. Dat wordt
nu letterlijk herhaald.De voorzitter:U gaat zich herhalen. Ik bepaal dat de minister zijn antwoord hervat.
Hij heeft daarbij het recht om zelf opbouw en indeling van zijn antwoord te
kiezen. Wanneer na afloop daarvan bij een van de leden van de Kamer nog nadere
vragen leven, bestaat altijd de mogelijkheid om die in een derde termijn te
stellen. Ik wil dat echter absoluut niet stimuleren.Minister Kamp:Ik wijs er van mijn kant op dat dit voorstel, dat door de Kamer in eerste
termijn in maart is behandeld, door mij graag is overgenomen. Er is een punt
waar ik een andere gedachte over naar voren zou willen brengen. Dat is de
tweede nota van wijziging, die ik bij derde nota van wijziging heb ingetrokken.
Ik heb dat toegelicht. Andere dingen die in de eerste termijn namens de regering
naar voren zijn gebracht, neem ik voor mijn rekening. Het lijkt mij niet zinvol
om dat te herhalen.Het amendement op stuk nr. 22 van mevrouw Spies ziet toe op het opnemen
van een evaluatiebepaling in de wet. Ik heb al gezegd dat ik dit amendement
steun.Het amendement op stuk nr. 24 van de heer Van der Staaij is medeondertekend
door mevrouw Spies en de heer Van Dijke. Het gaat om het nationaal belang,
dat wij noemen bij een te nemen besluit voor de ministerraad. Het staat immers
niet in een aparte wet of een PKB dat wij met een rijksproject kunnen komen.
Als vangnet voor het kabinet willen wij, in gevallen van nationaal belang,
de hele regie ter hand nemen inzake de uitvoering van een project. Wij kunnen
er dan voor zorgen dat het project van nationaal belang zo snel mogelijk gerealiseerd
wordt.Er zijn verschillende opties aan de orde geweest wat betreft de invulling
van het begrip "nationaal belang". Zo is er gesproken over "maatschappelijk
dringende redenen". Mevrouw Spies heeft haar amendement op dit punt overigens
ingetrokken. Nu staat er "spoedeisende maatschappelijke belangen". Ik heb
mij afgevraagd wat er precies onder "spoedeisende maatschappelijke belangen"
en andere omschrijvingen moet worden begrepen. Ik ben tot de conclusie gekomen
dat het in alle gevallen neerkomt op een politieke afweging. Dit is een vangnetartikel,
dat normaal gesproken niet zal worden gebruikt. Normaal gesproken hanteer
je de rijksprojectenprocedure voor gevallen die goed doordacht zijn en die
in een wet of PKB zijn vastgelegd. In bijzonder gevallen kan het echter met
het oog op het nationaal belang nodig zijn om het toch te doen. Niet alleen
in het begrip "nationaal belang" zit een beperking, maar ook in het feit dat
wij er op rijksniveau niet voor zijn uitgerust om van begin tot eind de regie
over dit soort projecten te voeren. Daar hebben wij het apparaat niet voor
en wij zitten daar ook niet op te wachten. Het is beter om de normale procedure
te volgen, maar in bijzondere gevallen kan het in het nationaal belang nodig
zijn om de regie zelf ter hand te nemen. Daarvoor is dit artikel bedoeld.
In het verleden is dit al een paar keer aan de orde geweest en daarvan heb
ik enkele voorbeelden genoemd. In mijn eerste termijn heb ik het voorbeeld
genoemd van gevangeniscapaciteit voor bolletjesslikkers. Als het nationaal
belang aan de orde is, willen wij die mogelijkheid graag hebben. Alles wat
je doet om dat verder af te kaderen, heeft naar mijn overtuiging geen meerwaarde.
Zoals gezegd, het komt aan op de politieke afweging. Het kabinet zal zo'n
politieke afweging maken; het zal dat inzichtelijk maken en vervolgens aan
de Kamer voorleggen. Als de Kamer tot een andere conclusie komt, gaat het
niet door. Deelt de Kamer de opvattingen van het kabinet dat eigen regie nodig
is omdat het in het nationaal belang is, dan kan van dit artikel gebruik worden
gemaakt. Dit lijkt mij een belangrijke verbetering van de huidige ruimtelijkeordeningsinstrumenten.Gezegd is dat je in dergelijke gevallen met een (wijziging van de) PKB
zou moeten komen. Een PKB ziet echter op problemen met een ander karakter
dan waarom het hier kan gaan. Bij projecten van nationaal belang kan het om
grote projecten gaan (een tracé of een werk aan een rivier) maar het
kan ook om kleine projecten gaan, bijvoorbeeld een gevangenis. In het laatste
geval is een PKB echter een te zwaar instrument. Een dergelijk project kan
beter op deze wijze worden benaderd.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Het zou mij een lief ding waard zijn als ik de redenering van de minister
kon ondersteunen. Hij gaat echter niet in op mijn vraag hoe kan worden voorkomen
dat het begrip "nationaal belang" uitdijt. Waar ligt de intrinsieke grens?
Je kunt wel zeggen dat het een politieke afweging is, maar de wet- en regelgeving
moet er toch in voorzien dat willekeur wordt uitgesloten?Minister Kamp:Waarom zouden wij ons geen vangnetartikel gunnen? Iedereen weet dat dit
soort zaken bij voorkeur in een PKB moet worden geregeld. Het is ook mogelijk
dat er in een wet iets wordt neergelegd wat vervolgens als rijksproject wordt
uitgevoerd. Het kan echter ook nodig zijn – en dat is in het verleden
gebleken – om als rijksoverheid projecten snel uit te voeren. Daarbij
dient zij recht te doen aan alle inspraakmogelijkheden. Tegelijkertijd dient
zij een snelle uitvoering te garanderen. Als we die mogelijkheid niet hebben,
dan zouden wij in onze taakuitvoering tekort kunnen schieten. Het lijkt ons
goed om met een aparte wet te komen en dit nu te formaliseren en onder te
brengen in een herziening van de WRO, ook omdat zowel de gemeente, de provincie
als de rijksoverheid die projectenmogelijkheid bieden. En wat de brede uitleg
van het nationaal belang betreft: daar zijn wij allen, Tweede Kamer en kabinet,
bij. Bovendien hebben wij het apparaat niet om al die zaken naar ons toe te
trekken.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Waarom gaat u niet in op de voorbeelden die ik noemde en zegt u niet dat
die volstrekt niet in beeld zijn bij deze wet? Gaat het over asfalt en beton,
over een verdieping van de Westerschelde, een verbreding van rijksweg zus
en aanleg van rijksweg zo, of gaat het over zaken van een andere orde?Minister Kamp:De voorbeelden die u noemde, hebben wij op dit moment niet
voor ogen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Waarom zegt u "op dit moment"?Minister Kamp:Omdat wij nu niet weten wat er allemaal in het nationaal belang mogelijk
is. Laat ik het voorbeeld geven van de magneetverbinding in het noorden: ik
kan mij niet voorstellen dat wij die via een besluit van de ministerraad onder
de rijksprojectenprocedure onderbrengen. Maar wie weet wat er gaat gebeuren
in Nederland en met de economie? Welke conclusies zullen worden getrokken
over de situatie in het noorden van het land? Wellicht vinden wij zoiets ooit
erg belangrijk. Ik wil dus niets bij voorbaat uitsluiten. Op dit moment is
het niet aan de orde; ik kan niet in de toekomst kijken. Wel is het ons streven
om alle projecten die u noemde op een ordelijke wijze binnen het bestaande
instrumentarium uit te voeren. Slechts bij uitzondering, in het nationaal
belang, kan daarvoor via de rijksprojectenprocedure en een besluit van de
ministerraad een andere weg worden gevolgd.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Het ware mij een lief ding waard geweest als dit een vertrouwenwekkende
inbreng was die een beetje in de buurt kwam van de tweede nota van wijziging.
U gaat in uw verantwoording over dit cruciale punt onvoldoende ver om mijn
vertrouwen te winnen. Waarom niet? Wij beseffen allemaal dat voor urgente
zaken, zaken waarbij het nationaal belang in het geding is, iets moet worden
geregeld en dat kan best met deze wet. Maar u doet geen poging om onze vrees,
voor ons cruciaal, weg te nemen.Minister Kamp:Cruciaal is het vertrouwen dat wij in onszelf hebben, onze eigen politieke
afweging over de vraag of iets wel of niet in het nationaal belang is. Dat
mag de regering zeggen en het parlement beoordelen. Je kunt er wel "maatschappelijk",
"indringend", "spoedeisend" en "bovenlokaal" in zetten, maar je doet daarmee
alleen maar af aan de mogelijkheden om in het nationaal belang te handelen.
Stel dat wij deze beperkingen erin opnemen en over bijvoorbeeld een jaar worden
geconfronteerd met iets waarvoor regering en parlement meteen de rijksprojectenprocedure
zouden kunnen en willen inzetten. Maar dan blijkt dat we de spoedeisendheid
onvoldoende hard kunnen maken, of de bovenlokale effecten, of het maatschappelijke
aspect. Dat vertroebelt de situatie en geeft slechts schijnzekerheid. Het
is veel beter om met elkaar, recht voor zijn raap, uit te spreken dat wij
kiezen voor een beperkte toepassing van dit vangnetartikel: alleen in het
nationaal belang, waarvan de beoordeling alleen in handen is van de rechthebbenden,
dus de regering en daarna het parlement, als toetser.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. Het valt mij op dat dit vangnet van elastiek is.De minister noemde al een paar keer de gevangenissen en bolletjesslikkers.
Zit dat al in de pijplijn? Zitten er nu überhaupt dingen in de pijplijn
waarbij de rijksprojectenprocedure volgens de minister een uitkomst zou bieden?
De minister noemt allemaal uitzonderingen. Straks is de uitzondering de regel.
Daar moet ik helemaal niets van hebben. Laten wij nu eens concreet worden
en bepalen waar de haast zit. Zit de haast bij de bolletjesslikkers? Wanneer
krijgen wij het eerste voorstel van het kabinet? Hoe meer de minister erover
spreekt, hoe meer hij de positie van de burgers inperkt. Het valt mij op dat
hij het maatschappelijk belang niet kan uitleggen.Minister Kamp:Ik begrijp dat mevrouw Van Gent ongerust wordt over de gevangeniscapaciteit
voor bolletjesslikkers. Ik denk dat dit een heel verhelderend voorbeeld is.
Laat ik een ander voorbeeld nemen. Er is gesproken over asielzoekerscentra.
Stel dat wij de capaciteit van de asielzoekerscentra afbouwen, maar dat er
over drie jaar plotseling een enorme toestroom aan asielzoekers is. Stel dat
wij met elkaar tot de conclusie komen dat het in het nationaal belang is dat
heel snel capaciteit wordt gerealiseerd om de mensen goed op te vangen. Stel
dat wij tot de conclusie komen dat daarmee zulke problemen gepaard gaan...Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. Dat was mijn vraag niet...De voorzitter:Mevrouw Van Gent, de minister antwoordt u en u had één vraag.Minister Kamp:...dat het in het nationaal belang is om daar wat aan te doen. Wij vinden
dat wij de rijksprojectenprocedure dan moeten kunnen gebruiken ten behoeve
van de asielzoekerscentra. Pak mij nu niet op het voorbeeld van de bolletjesslikkers,
maar luister naar mij en hoor dat ik hetzelfde van toepassing verklaar op
de asielzoekerscentra.Op de vraag van mevrouw Van Gent of er iets in de pijplijn zit, is het
antwoord "nee". Er zit niets in de pijplijn. Wij zijn hier vanaf 1996 mee
bezig en wij hebben het op een ordelijke wijze aan de Kamer gepresenteerd.
Wij hebben de normale termijn doorlopen en de gedachtewisseling vindt naar
behoren plaats. Los van incidenten, los van ad-hocsituaties, is dit het instrument
dat naar onze mening in het algemeen belang gewenst, nee, noodzakelijk is.De heer Van As (LPF):Ik kan mij voor een deel vinden in de beantwoording van de minister. Is
het evenwel niet van belang dat, naast het nationaal belang, ook het spoedeisende
karakter wordt opgenomen? Anders kan een partij schorsing vragen bij de Raad
van State omdat bij het nationaal belang het spoedeisende karakter onvoldoende
kan worden aangetoond. Dat spoedeisende karakter, de mate van urgentie die
de regering eraan stelt, kan juist nopen tot deze procedure. Anders zou de
rechter kunnen zeggen: waarom niet gewoon de normale procedure middels artikel
19 volgen?Minister Kamp:Dat is de redenering van de heer Van As. Zelf heb ik de conclusie getrokken
dat het nationaal belang een bruikbaar instrument is voor een vangnetartikel,
ook met mijn toelichting dat het echt om een politieke afweging gaat. Als
wij daar iets aan koppelen, bijvoorbeeld een spoedeisend of maatschappelijk
dringend karakter, kunnen én het begrip "nationaal belang" én
het begrip "spoedeisend" én het begrip "maatschappelijk dringend" ter
discussie worden gesteld. Je komt dan in een discussie terecht die geen recht
doet aan de spoedeisendheid die er mogelijk kan zijn om in het nationaal belang
iets te doen. Daarom heb ik gezegd dat wij beter geen schijnzekerheid
kunnen creëren door aanvullingen van het begrip. Laten wij uitspreken
dat het gaat om het nationaal belang en dat het een politieke afweging is.
That's it, in de woorden van collega Heinsbroek.De heer De Ruiter (SP):Ik schrik toch een beetje van de beantwoording van de minister, zeker
als hij zegt dat, naast de nationale afweging, ook nog eens kan worden gekeken
naar de omstandigheden in de toekomst. Hij neemt daarbij de woorden "economische
omstandigheden" in de mond. Is het nu een maatschappelijke afweging of kunnen
ook economische motieven een rol spelen?Als er al een besluit ligt en de Kamer heeft geen recht van amendement,
is er dan toch geen sprake van een uitholling van de bezwaarmogelijkheden?
Principieel ligt er dan namelijk al een besluit, in ieder geval van de ministerraad
en wellicht ook van de Kamer.Minister Kamp:Economische motieven kunnen zeker een rol spelen. Stel dat er een heel
groot probleem is met de energievoorziening, waardoor grote problemen ontstaan,
ook voor de economie en voor de concurrentiepositie van het bedrijfsleven,
dat geen ongestoorde energievoorziening heeft. Stel dat wij, bijvoorbeeld
na een grote ramp, tot de conclusie komen dat het in het nationaal belang
is om heel snel wat te doen. Stel dat het kabinet de conclusie trekt dat de
regie in eigen hand moet worden genomen. Stel dat wij dat aan de Kamer voorleggen
en dat een meerderheid dat inderdaad van nationaal belang acht. Wat is er
dan op tegen om dat te doen? Ik zie dat absoluut niet.Wat betreft uw tweede punt, de uitholling van beroepsmogelijkheden, daarvan
zeg ik dat daar geen sprake van is. De opzet van deze rijksprojectenprocedure
is niet om aan allerlei dingen af te doen maar juist om die mogelijkheden
in stand te laten. Wat wij wel doen, is daar waar het verantwoord is de termijnen
te beperken – twaalf maanden voor een rechter is geen irreële termijn –
en daar waar het verantwoord is procedures samen te laten lopen. De materiële
mogelijkheden om als burger hier tegen in te gaan, blijven echter volledig
overeind.Voorzitter. Hiermede ben ik ingegaan op het amendement op stuk nr. 24;
ik kom nu bij het amendement op stuk nr. 25, van de heer Van Dijke. Hij vindt
het niet mooi – zoals ook de Raad van State het niet mooi vindt –
dat je in de Wet op de ruimtelijke ordening spreekt over de ministerraad.
Welnu, in de Wet op de ruimtelijke ordening is al een keer sprake van de ministerraad,
namelijk in artikel 2a. Dit is echter wel de enige wet waarin sprake is van
de ministerraad en ook ik vind het niet mooi. In de nieuwe Wet op de ruimtelijke
ordening zal dit ook niet weer opnieuw opgenomen worden, zo schat ik in, en
dan is het eigenlijk beter om het nu maar meteen anders te doen. Dat betekent
dat dit amendement van de heer Van Dijke mij een verbetering lijkt.Ik kom bij het amendement van de heer De Ruiter. Als ik het goed begrijp,
was het zo dat collega Poppe zei dat er drie mogelijkheden zijn voor een rijksprojectenprocedure
in het voorstel van de regering: het staat in een wet, het staat in een PKB
of er is een besluit van de ministerraad; vervolgens gooide hij daar de ministerraad
uit. Wat nu mijnheer De Ruiter doet, is dat hij dit nog niet ver genoeg vindt
gaan en er ook de wet uitgooit waardoor hij alleen de PKB overhoudt. Dat lijkt
mij een verdergaande aantasting van dit wetsvoorstel en zeer ongewenst. Ik
ontraad dit amendement dan ook. Ik heb hier al gezegd dat het denkbaar is
dat er een project van nationaal belang is, waarvoor het een te zwaar instrument
is om daar een PKB op los te laten. Het zou heel goed zijn om daar dan de
rijksprojectenprocedure voor beschikbaar te hebben.KampIk kom bij de motie op stuk nr. 27, van mevrouw Spies en de heer Van As.
Daarbij gaat het om de Tracéwet en de andere vergelijkbare wetten die
eigenlijk opgenomen zouden moeten worden, zo zeggen zij, in de fundamentele
herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening. Het gaat bij de Tracéwet –
ik kan nog een aantal andere voorbeelden noemen – om een wet waarbij
weliswaar het ruimtelijkeordeningsaspect van belang is, maar waarbij er ook
heel veel andere elementen zijn die van belang zijn, zoals de financiering
en de wijze waarop je het materieel inhoud geeft. Allerlei aspecten zijn aan
de orde; die worden in zo'n Tracéwet behandeld en een onderdeel daarvan
zijn de ruimtelijkeordeningsaspecten. Wij denken dus dat ook als er een fundamentele
herziening is van de Wet op de ruimtelijke ordening, dit soort wetten, bijvoorbeeld
voor Schiphol of voor grote infrastructuurtracés, toch zullen blijven
bestaan. Wij streven er wel naar om al die ruimtelijkeordeningsaspecten uit
die wet te halen en in de nieuwe, fundamenteel herziene Wet
op de ruimtelijke ordening te brengen. Dat betekent dat de fundamentele herziening
van de Wet op de ruimtelijke ordening gepaard zal gaan met een invoeringswet.
In die invoeringswet zullen allerlei andere wetten, waaronder de wetten waar
hier op gedoeld wordt, gewijzigd worden. Het is dan ook de bedoeling om daar
qua instrumentarium van ruimtelijke ordening zoveel mogelijkéén
overzichtelijk geheel van te maken in de vorm van een nieuwe Wet op de ruimtelijke
ordening. Op die manier zijn wij er al mee bezig en op die manier geredeneerd
zou de motie niet noodzakelijk zijn. Ik geloof echter, als ik de strekking
van de motie goed begrijp, dat deze ons niet in de weg zit. Er zal straks,
bij het voorstel dat wij de Kamer doen inzake de nieuwe Wet op de ruimtelijke
ordening, beoordeeld kunnen worden of wij daar in voldoende mate hebben gedaan
wat de indieners van de motie wilden dat wij deden.Voorzitter. Misschien mag ik aan het einde van deze punten opmerken dat
er nog een vierde nota van wijziging komt. Deze komt uiterlijk aanstaande
vrijdag en betreft een technisch ingewikkeld punt waar wij nog niet uit zijn
maar dat volgens ons wel noodzakelijk is om nog te wijzigen in de wet. Ik
vraag u om daar nu kennis van te nemen en vervolgens te beoordelen, als dit
komt, of het inderdaad een technisch punt is dat de instemming van de Kamer
kan hebben.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Voorzitter. Wij hebben een langdurige behandelingstermijn van deze wet
achter de rug en nu komt er op de valreep nog een technisch zeer ingewikkeld
punt, zoals de minister zegt. Dan vind ik dat hij op zijn minst verschuldigd
is om ons er inzicht in te geven wat de strekking van dat technische punt
kan zijn.Minister Kamp:Het is inderdaad op de valreep. Gisteren zijn wij met de derde nota van
wijziging gekomen en hebben wij de tweede nota van wijziging ingetrokken.
Het was niet prettig dat dit op het laatste moment gebeurde. Ik had dit ook
liever eerder gedaan, maar uiteindelijk vond ik dat ik in deze discussie mijn
eigen lijn moest kiezen: mijn uitleg van nationaal belang, eigen regie voeren
en politieke afweging. Ik ben gisteravond tot de conclusie gekomen dat ik
die tweede nota van wijziging niet goed kon verdedigen. Ik kom niet graag
terug op iets wat mijn voorganger heeft gedaan en heb dan ook met tegenzin
die derde nota van wijziging moeten indienen.Ik ben kort voor deze tweede termijn geconfronteerd met de vierde nota
van wijziging. Ik ben nu niet in staat om uit te leggen welk technisch punt
het betreft, dat is overmacht maar ik kan het niet eerder doen dan aanstaande
vrijdag. Wij zullen moeten afwachten of de Kamer dan nog van mening is dat
de stemming aanstaande dinsdag kan plaatsvinden, maar het leek mij goed om
nu reeds aan te kondigen dat dit speelt.De voorzitter:De stemming zal in ieder geval niet volgende week plaatsvinden omdat wij
dan Prinsjesdag en de algemene beschouwingen hebben. Na afloop wordt er alleen
gestemd over de moties die naar verwachting bij de algemene beschouwingen
zullen worden ingediend.Los van de laatste gedachtewisseling waar ik even buiten blijf, zou mijn
voorstel zijn om dinsdag over een week te stemmen of op een nader te bepalen
tijdstip.Minister Kamp:Dit is voor mij een aansporing om mij niet te bemoeien met uw bevoegdheid,
voorzitter.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik heb begrip voor de situatie waarin de minister nu zit. Ik mag toch
wel veronderstellen dat hij zich zeer verplicht voelt om in de toelichting
explicieter en uitvoeriger te zijn dan te doen gebruikelijk, gelet op het
feit dat wij in staat moeten worden gesteld om te kunnen beoordelen wat er
aan de hand is?Minister Kamp:Dat is zeer terecht, ik voel mij daartoe verplicht. Ik zal proberen om
dat goed te doen.Verschillende leden hebben gesproken over de nadeelcompensatie en in laatste
instantie de heer Van As. Er is behoefte aan een nadeelcompensatie. Die wordt
het meest dringend gevoeld bij Verkeer en Waterstaat. Daar komt het namelijk
regelmatig voor dat men grote ingrepen doet waarbij allerlei mensen en rechtspersonen
in hun belang worden getroffen en er compensatie moet plaatsvinden. Bij het
ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft men daarvoor een aparte ministeriële
regeling. Als bij een rijksprojectenprocedure mensen en rechtspersonen nadeel
berokkend wordt, moet dat worden gecompenseerd, dat is duidelijk. Een verwijzing
naar de ministeriële regeling van Verkeer en Waterstaat leek ons niet
de goede weg. Wij hebben ook gekeken of wij zouden kunnen terugvallen op een
algemene schadevergoedingsregeling. Die regeling is in de maak, die zit in
de vijfde tranche van de Algemene wet bestuursrecht, maar is er nog niet en
het gaat te lang duren voordat wij die kunnen gebruiken. Vandaar dat wij in
dit voorstel een nadeelcompensatieregeling hebben gebracht. Daarmee is hetgeen
de heer Van As vroeg gerealiseerd.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik heb ook gewezen op de termijn. Als een project niet binnen een bepaalde
termijn gerealiseerd of het project wordt afgeblazen, moet eerder dan na tien
jaar tot besluitvorming worden gekomen, gelet op de belangen die daarbij in
het geding zijn.Minister Kamp:Dat is mijn volgende punt. Als een project onder de rijksprojectenprocedure
wordt gebracht en na enige tijd zou blijken dat het toch niet gewenst of niet
mogelijk is om het uit te voeren, kan het natuurlijk niet boven de markt blijven
hangen. Dat is duidelijk. De termijn van tien jaar is een uiterste termijn,
maar het spreekt vanzelf dat wanneer het niet gaat zoals verwacht, direct
het besluit genomen moet worden om de zaak af te gelasten zodat er onmiddellijk
duidelijkheid komt voor alle betrokkenen. Nogmaals, ik zie die tien jaar als
een uiterste termijn. Ik zeg toe dat zodra dat nodig en mogelijk is in de
omstandigheden die dan gelden, wij de nodige duidelijkheid zullen bieden en
de procedure eventueel zullen stoppen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):En hoe wordt deze toezegging geborgd?Minister Kamp:Hetgeen wij nu wisselen, is onderdeel van de wetsgeschiedenis. Ik kan
u verzekeren dat deze toezegging de betekenis heeft die u eraan wilt geven.Voorzitter. Ik zal niet reageren op de kwalificaties die mevrouw Van Gent aan de wet verbindt. Uit die kwalificaties blijkt dat zij het
wetsvoorstel met een geheel andere houding benadert dan ik.Mevrouw Verbugt zei niet tevreden te zijn met de duur van de procedures
en met het gebrek aan transparantie op dit moment. Ik ben het met haar eens:
met deze rijksprojectenprocedure is er voor de burger niet voldoende transparantie.
Hiermee functioneert de rijksoverheid nog niet voldoende efficiënt. Dit
is echter wel een stap in de goede richting. Met de nieuwe Wet op de ruimtelijke
ordening zullen andere stappen worden gezet. Met het Strategisch akkoord van
CDA, LPF en VVD is het besluit genomen om de regelgeving in brede zin, alsmede
de procedures, de schakeling van procedures en het gelijktijdig volgen van
de verschillende procedures in beeld te brengen. Vooral op mijn ministerie
wordt dat als een belangrijke opgave gezien. Met man en macht werken wij aan
de inventarisatie hiervoor. We willen de Kamer melden voor welke aanpak wij
zullen kiezen. In de loop van het volgende jaar willen wij de Kamer conclusies
en een voorstel voor verbeteringen op dit punt voorleggen. Ik beschouw efficiëntie
van de overheid, waarvoor wordt gepleit, als iets heel belangrijks. Daarmee
mag niet tekort worden gedaan aan de rechtsbescherming van de burgers. Juist
door de procedures voor de burgers meer transparant te maken, kun je materieel
wat meer voor hen betekenen. Ik voel op dit punt met mevrouw Verbugt mee.
In deze geest zal ik aan het vervolg werken.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen, in de wetenschap
dat door de minister nog een nota van wijziging met toelichting zal worden
ingediend.Daartoe wordt besloten.Sluiting 16.20 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-5748-5766.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl