Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, houdende een verbeterde formulering van de hardheidsclausule inzake de export van het recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering naar het buitenland (27895)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 2702-2708

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-12-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 36, pagina 2702-2708

13-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27895Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 13 december 2001)Pagina 2680-2681
Behandeling van het wetsvoorstel Wet op het onderwijstoezicht (27783)Pagina 2708-2727
Noot bij pag. 2655: schriftelijke antwoorden van de minister en staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor het jaar 2002 (28 000 XV)Pagina 2728-2736
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mededingingswet (implementatie van een wijziging van de EG-transparantierichtlijn) (27870)Pagina 2655-2655
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, houdende een verbeterde formulering van de hardheidsclausule inzake de export van het recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering naar het buitenland (27895)Pagina 2702-2708
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het Europees Sociaal Fonds (ESF): - de motie-Kamp over het optreden in de periode 1994-1999 (26642, nr. 30); - de motie-Kamp/Te Veldhuis over de controlerende functie van de Kamer (26642, nr. 31); - de motie-Verburg c.s. over het instellen van een tijdelijke commissie (26642, nr. 32); - en 2 andere motiesPagina 2682-2682
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het gevangeniswezen: - de motie-Rietkerk over een plan van aanpak met onorthodoxe maatregelen (28162, nr. 1); - de motie-Rietkerk over structurele middelen voor voldoende personeel DJI (28162, nr. 2)Pagina 2681-2681
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2002 (28000 XV); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2002 (28000 E)Pagina 2655-2680
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 13 december 2001)Pagina 2727-2727
Presentie en opening (donderdag 13 december 2001)Pagina 2655-2655
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vatstelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2002 (28000 XV); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2002 (28000 E)Pagina 2682-2702

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, houdende een
verbeterde formulering van de hardheidsclausule inzake de export van het recht
op arbeidsongeschiktheidsuitkering naar het buitenland (27895).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Stroeken (CDA):Voorzitter. Bij de Wet BEU (Beperking export uitkeringen) is geregeld
dat uitkeringen krachtens de Wajong niet exporteerbaar zijn. Wel werd ingezien
dat dit soms tot onredelijke uitkomsten zou kunnen leiden. Daarom is er een
hardheidsclausule aan toegevoegd. Nu blijkt dat deze hardheidsclausule niet
voldoende recht doet aan de mogelijk veel schrijnende situaties en wordt een
verruiming voorgesteld.Het CDA heeft de afgelopen jaren bij verschillende gelegenheden aangedrongen
op het wel exporteerbaar maken van de Wajong-uitkeringen. Bij de behandeling
van de Wet BEU heeft mijn toenmalige collega Bijleveld daartoe een voorstel
ingediend. Zelf heb ik bij de evaluatie van die wet, maar ook in verschillende
AO's datzelfde voorstel neergelegd, maar tot nu toe tevergeefs. Ook heeft
het CDA twijfels geuit omtrent de rechtmatigheid van het exportverbod in het
licht van Verordening 1408/71. Ik citeer uit de nieuwsbrief van Europarlementariër
Bartho Pronk: "Tot voor kort hoefden de lidstaten dit soort regelingen niet
uit te voeren indien ze geplaatst werden op een speciale uitzonderingslijst
(de zogenaamde bijlage II-bis). Nu heeft kort geleden het Europees Hof van
Justitie in de arresten Jauch en Leclere bepaald dat deze regeling "onverenigbaar
is met het beginsel van vrij verkeer van werknemers in het EG-verdrag, met
name indien deze prestaties geen bijzondere prestaties zijn, maar onder de
traditionele takken van sociale zekerheid vallen". In het licht van de nieuwe
jurisprudentie gaat de Europese Commissie onderzoeken of de regelingen op
de uitzonderingslijst nog wel voldoen aan de door het hof vastgestelde voorwaarden.
Commissaris Diamantopoulou zegde Bartho Pronk toe om nog dit jaar een voorstel
te doen voor een opgeschoonde lijst." Overigens betekent dit voor het CDA
niet dat indien de rechtmatigheid van het exportverbod vaststaat, dat ook
rechtvaardig is. Daarvoor leggen wij andere maatstaven aan.De staatssecretaris stelt dat er 129.000 Wajong-gerechtigden zijn, waarvan
ruim 500 in het buitenland. De kosten van de Wajong zijn voor 2001 geraamd
op 2,8 mld gulden. Hoeveel extra Wajonggerechtigden verwacht de staatssecretaris
door de uitbreiding van de hardheidsclausule, hoeveel indien de Wajong wel
exporteerbaar zou zijn, zoals wij wensen en wat zijn daar dan de meerkosten
van?Ik herhaal nog maar eens dat de leden van de CDA-fractie vinden dat de
Wajong-uitkering exporteerbaar moet worden gemaakt. Wij ons niet zullen neerleggen
bij een afwijzing. De huidige hardheidsclausule en de voorgestelde verruiming
zijn echt veel te mager. Indien het exportverbod uiteindelijk toch gehandhaafd
blijft, moet in een hardheidsclausule ook ruimte zijn voor de kwaliteit van
leven. In de nota naar aanleiding van het verslag schrijft de staatssecretaris
dat de criteria van de verbetering van de werksituatie en de reïntegratiemogelijkheden
centraal zullen staan. Dat is veel en veel te beperkt en doet geen recht aan
de factoren als verzorging en sociaal leefmilieu, met name voor uitkeringsgerechtigden
met zwaardere handicaps.Voorzitter. Wij vinden het kortom een mager voorstel, sociaal gezien onvoldoende.
Van 129.000 gehandicapte uitkeringsgerechtigden wordt een zeer klein aantal
uitgezonderd, omdat zij, meestal noodgedwongen, naar het buitenland moeten
vertrekken. Het betreft enkele gehandicapte Nederlandse jongeren die het toch
al erg moeilijk hebben en die ten onrechte hun uitkering kwijtraken. Grensoverschrijdend
sociaal denken, is absoluut noodzakelijk, niet alleen op die gebieden die
ons door Europa keihard worden opgelegd, maar ook omdat wij dat zelf zo vinden!De heer Santi (PvdA):Voorzitter. Dit wetsvoorstel is een vervolg op het amendement dat mijn
collega José Smits heeft ingediend. In eerste instantie was het mogelijk
een hardheidsclausule te regelen bij algemene maatregel van bestuur. Op valide
gronden kan achteraf worden gezegd dat het beter is dit in de wet vast te
leggen. Dit zou geen probleem zijn als niet in de memorie van toelichting
en de nota naar aanleiding van het verslag beperkingen worden opgelegd aan
de interpretatie van die hardheidsclausule. Ik kom hierop nog terug. Verder
zal ik ingaan op de mogelijkheid van export van de Wajong-uitkering. Mijn
fractie heeft er grote moeite mee dat dit zo gemakkelijk wordt afgedaan. Ik wil eerst ingaan op de positie van grensarbeiders. Mijn fractie heeft
hierover vragen gesteld onder verwijzing naar het rapport van de commissie
Grensarbeiders van 21 mei jl. De commissie stelt nadrukkelijk dat de niet-exporteerbaarheid
onevenredig hard kan uitwerken als een Wajong-gerechtigde van zijn Nederlandse
werkkring verhuist naar de grensstreek in België en Duitsland. De commissie
heeft daarom aanbevolen een regeling te treffen om misbruik en oneigenlijk
gebruik te voorkomen. Het antwoord van de regering is mager en dan zeg ik
het beleefd. Zij stelt dat de hardheidsclausule van toepassing is op Wajong-gerechtigden
die als grensarbeider willen gaan werken. Ik krijg hierop graag een toelichting.
Als er een hardheidsclausule is, is die uiteraard van toepassing op grensarbeiders
en anderen die naar het buitenland trekken. Toch is niet duidelijk wat hier
wordt bedoeld, ook in het licht van het rapport van de commissie Grensarbeiders.
Dit is een speciale problematiek waarover in de Kamer uitvoerig is gesproken,
maar waarvoor nog wel een oplossing moet worden gevonden.De regering zegt nadrukkelijk dat de hardheidsclausule is gericht op gevallen
waarin verbetering van de werk- c.q. reïntegratiemogelijkheden centraal
staat. Het uitgangspunt is dat de jong gehandicapte ten behoeve van de verbetering
van de individuele werk- of leefomstandigheden genoodzaakt moet zijn om naar
het buitenland te verhuizen. Dan is export van de Wajong mogelijk. Mijn fractie
heeft in het verslag gevraagd waarom deze hardheidsclausule niet wordt verruimd
en ook van toepassing wordt verklaard als de keuze om naar het buitenland
te verhuizen, wordt ingegeven door omstandigheden van ouders, verzorgers of
partners van de Wajong-gerechtigde. De regering schrijft dat dit niet onder
de hardheidsclausule valt. De verbetering van de kwaliteit van het leven kan
een goede reden zijn om naar het buitenland te verhuizen. Waarom wijst de
staatssecretaris deze reden af? Hij schrijft dat hij niet tevoren kan aangeven
wat wel en wat niet onder de hardheidsclausule valt. Waarom wordt dan op voorhand
gezegd dat dit er niet onder valt? Het is duidelijk dat mijn fractie niet
gelukkig is met de toepassing van de hardheidsclausule zoals de staatssecretaris
die in de stukken voorstelt.Mijn fractie heeft gevraagd waarom exporteren naar het buitenland niet
mogelijk is. Ik zal de juridische gedachten achter deze vraag nu niet weergeven,
maar ik wijs op de verordening en bijlage 2bis. De uitspraken van deskundigen
waaronder de heer Pennings en het Newtonarrest wijzen uit dat er geen aanleiding
is om de mogelijkheid van export af te wijzen. Uit de nieuwe jurisprudentie
en stukken maak ik eerder op dat de Europese Commissie ook niet zo zeker van
haar zaak is: haar lijkt de toevoeging van de Wajong aan die bijlage immers
nog steeds gerechtvaardigd. De staatssecretaris verwijst hier ook naar in
zijn nota naar aanleiding van het verslag. Verder is het best mogelijk dat
die onduidelijkheid later in een juridische procedure zal worden afgestraft;
zo is bekend dat de FNV een exportverbod bij het Europese Hof zal aanvechten.
Dus waarom kan de Wajong niet uit bijlage 2bis worden geschrapt?De heer Harrewijn (GroenLinks):Voorzitter. Volgens mij heeft de PvdA altijd de exporteerbaarheid gesteund.
Een jaar geleden wierp de staatssecretaris het probleem op dat mensen uit
het buitenland naar Nederland kunnen komen en de regeling zo kunnen misbruiken.
In het standpunt van Pennings, namelijk dat met een referte-eis het oneigenlijk
gebruik kan worden voorkomen, ziet de heer Santi kennelijk een reden voor
steun aan de exporteerbaarheid van de Wajong, los van onder andere de hardheidsclausule.De heer Santi (PvdA):Dat hangt af van het antwoord van de staatssecretaris. Wij denken dat
het mogelijk is, maar de visie van de Europese Commissie speelt ook een rol.
Ik zou graag willen weten wat er tegen het schrappen is. Als dat gebeurt,
dan ontstaat namelijk weer ruimte voor de exporteerbaarheid. De PvdA zou dat
laatste graag willen, maar wel met de referte-eis. Hoe die referte-eis moet
worden ingericht, is een tweede. De verwijdering van het exportverbod is voor
ons zeker de juiste weg.De heer Harrewijn (GroenLinks):Dat klinkt mij goed in de oren.De heer Santi (PvdA):Ik wacht de antwoorden van de staatssecretaris op mijn vragen over de
hardheidsclausule en de export van de Wajong af. Collega Stroeken en ik hebben
een amendement over het exportverbod voorbereid, maar hebben dat nog niet
ingediend.De heer Harrewijn (GroenLinks):Voorzitter. De GroenLinksfractie is nog steeds van mening dat de Wajong
exporteerbaar moet zijn; en dat niet alleen om de vrij beperkte reden van
verbetering van werksituatie of reïntegratie, want dat is echt te mager.
Hoe sociaal een land is, kan altijd worden afgemeten aan de manier waarop
het omgaat met de zwaksten. Doorgaans is Nederland daar niet slecht in: de
Wajong zelf is een voorbeeld van een regeling die in meer landen had mogen
worden ingevoerd, omdat die een vorm van inkomensbescherming biedt aan jong
gehandicapten. Waarom doen wij dan zo zuinigjes als een aantal mensen, een
beperkte groep, naar het buitenland verhuist? Dit kan ook om sociale redenen
zijn, zoals de verbetering van de kwaliteit van leven; het hoeft niet per
se met reïntegratie of werk te maken te hebben. Het sociale karakter
van ons land hoeft niet bij de grens op te houden, zeker als het mogelijk
is om de Wajong te exporteren.Als de GroenLinksfractie wijst op de mogelijkheid van het verbinden van
een referte-eis aan de exporteerbaarheid – dus mensen moeten een tijd
in Nederland hebben gewoond voordat dit mogelijk is – dan reageert de
regering daar eigenlijk niet op en zegt, onder verwijzing naar weer andere
arresten, dat de exporteerbaarheid mag worden verboden. Dat is toch geen antwoord!
De regering maakt vast een goede kans om haar standpunt te kunnen handhaven
vanwege bepaalde Europese regels en arresten. Misschien kan inderdaad in de
bijlage worden gezet dat het onmogelijk is om de Wajong te exporteren. Dat
wil niet zeggen dat het wenselijk is. Het sluit zeker niet uit dat wat wij
voorstellen mogelijk is. Er is geen Europese regel die verbiedt dat wij de
Wajong exporteren, zeker als het mogelijk is een referte-eis te stellen. Volgens
mij toont Pennings overtuigend aan dat Europa gezien het arrest Newton zich
niet zal verzetten tegen een referte-eis in dezen. In dat geval
is er geen enkele belemmering om de exporteerbaarheid te regelen.De redenering van de regering was tot nu toe dat er geen lek systeem moet
worden gemaakt waarbij het gemakkelijk is om bijvoorbeeld vanuit Italië
met een gehandicapte naar Nederland te komen die hier dan Wajong-rechten krijgt
en daarna teruggaat naar Italië om de rest van zijn leven te teren op
de zak van de Nederlandse belastingbetaler. Ik ben door het artikel van de
jurist Pennings ervan overtuigd dat met zo'n referte-eis die mogelijkheid
effectief kan worden voorkomen. Dan verzet zich niets tegen de exporteerbaarheid
van de Wajong. Niets verzet zich er dan tegen de Wajong onder de voorwaarden
van de wet BEU te brengen. Dat betekent dat als mensen op een gegeven moment
wel kunnen werken, zij ook moeten solliciteren, net als voor de WAO geldt.
Wat dat betreft, blijven alle controlemechanismen in stand, ook in het buitenland.Ik zie dan ook eigenlijk geen grond voor de volhardende houding van de
regering om exporteerbaarheid af te wijzen. Ik heb dus eigenlijk geen behoefte
aan een hardheidsclausule, zeker niet aan een ingeperkte. Ik zou eigenlijk
tegen de staatssecretaris willen zeggen: neem dit wetsvoorstel mee naar huis
en kom terug met een voorstel over een exporteerbare Wajong.Ik weet niet of er een Kamermeerderheid is voor het terugsturen van dit
wetsvoorstel. Als anderen ervoor kiezen de weg te gaan van het eerst oprekken
van de hardheidsclausule en het later nog eens op de agenda zetten van de
exporteerbaarheid, ben ik daar ook voor in. Gehoord de heren Santi en Stroeken
denk ik dat er een meerderheid in de Kamer is voor exporteerbaarheid van de
Wajong. Over hoe wij dat precies bereiken, wil ik nog graag met de collega's
overleggen, maar wat mij betreft moet het eindresultaat zijn dat de Wajong
exporteerbaar wordt.De heer Wilders (VVD):Voorzitter. In een eerder debat vorig jaar heeft de Partij van de Arbeidfractie
een amendement ingediend om het mogelijk te maken bij AMvB nadere regels te
stellen om de mogelijkheid van export van Wajong-uitkeringen te verruimen.
Wij vonden dat amendement veel te veel ruimte bieden en hebben ertegen gestemd,
maar het is toch aanvaard. De regering kiest ervoor met deze wetswijziging
de amendering te laten vervallen en in plaats daarvan een beperktere hardheidsclausule
op te nemen. Die clausule strekt ertoe dat Wajong-uitkeringen kunnen worden
geëxporteerd, indien het niet kunnen exporteren tot grote onbillijkheden
zou leiden, waarbij bijvoorbeeld moet worden gedacht aan het om dringende
medische redenen in het buitenland wonen.Ik meen dat ik in de schriftelijke voorbereiding van deze behandeling
al aan de orde heb gesteld dat het nadeel van het noemen van voorbeelden is
dat daarover dan veel vragen komen en dat het lijkt alsof de voorbeeldgevallen
de enige gevallen zijn die ervoor in aanmerking komen. Ik begrijp dat het
niet anders kan, omdat het een hardheidsclausule is. Er zit wel wat spanning
in. Mij lijkt de oplossing van de regering in eerste instantie redelijk, al
zal ik voordat ik een definitief standpunt inneem met grote interesse luisteren
naar de antwoorden van de staatssecretaris op de interessante vragen van collega
Stroeken en andere collega's.Ik heb nog een vraag over de handhaafbaarheid en de controle. Uit de nota
naar aanleiding van het verslag blijkt dat waar nodig handhavingsmaatregelen
moeten worden genomen. Begrijp ik het goed dat, omdat bestaande handhavingsverdragen
vooral de exporteerbare uitkeringen op grond van de wet BEU betreffen, er
een gat valt als het gaat om Wajong-uitkeringen die eventueel op grond van
een succesvol beroep op de hardheidsclausule kunnen worden geëxporteerd?
Ik begrijp uit de schriftelijke voorbereiding dat handhavingsmaatregelen mogelijk
zijn in de vorm van aparte afspraken dan wel op grond van een bestaand verdrag
met gebruikmaking van de afgesproken regelingen ten behoeve van arbeidsongeschiktheidcontroles.
Steeds vermeldt de regering er enigszins cryptisch bij: indien nodig. Mij
is niet helder waarop die woorden indien nodig steeds slaan. Mij is voorts
niet duidelijk naar welk land Wajong-uitkeringen kunnen worden geëxporteerd
in het geval dat er met succes een beroep is gedaan op de hardheidsclausule
en of de mogelijkheden van een bestaand verdrag afdoende zijn. Ik heb in de
schriftelijke voorbereiding al verzocht om een antwoord op deze punten, maar
mij is het antwoord niet duidelijk geworden. Graag wil ik dat de staatssecretaris
nu op deze punten ingaat en duidelijk maakt hoe anders het initiatief zal
worden genomen tot het maken van goede handhavingsafspraken.Staatssecretaris Hoogervorst:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar inbreng in eerste termijn. Enkele
betogen zijn natuurlijk totaal niet verrassend. De fracties van CDA en GroenLinks
hebben zich altijd tegen het opheffen van de exporteerbaarheid van, destijds,
de AAW en nu de Wajong gekeerd. Ik begrijp dat zij dit wetsvoorstelletje aanvatten
om dit opnieuw te berde te brengen. Wij hebben deze discussie al zo'n drie,
vier keer gevoerd. Men zal begrijpen dat ik het niet nodig vind om weer op
alle fundamentele punten van discussie in te gaan. De regering houdt staande
dat een exportverbod als generiek beleid belangrijk is.Wat mij wel een beetje verbaast is dat de PvdA-fractie nu heel sterk lijkt
uit te stralen eigenlijk toch wel voor opheffing van het exportverbod te zijn.
Niet alleen heeft zij destijds voor de Wajong gestemd, waarin het exportverbod
heel duidelijk was opgenomen. Mevrouw Bijleveld diende toen een amendement
in om dat ongedaan te maken. De PvdA is daarin niet meegegaan. Ook bij de
invoering van de Wet BEU hebben wij hierover uitvoerig gediscussieerd. De
fractie van de PvdA heeft zich toen andermaal geconformeerd aan het regeringsstandpunt
dat algemene exporteerbaarheid niet wenselijk zou zijn. Toen mevrouw Smits
het amendement dat wij met dit wetsvoorstel vervangen indiende, pleitte zij
voor een hardheidsclausule. Zij heeft toen volgehouden dat zij geen algemene
exportlicentie voor de Wajong wilde.De heer Santi (PvdA):Mevrouw Bijleveld heeft bij de behandeling van de Wet BEU een amendement
ingediend, maar dat ging meer over de vraag wat er in het kader van de Wet
BEU mogelijk was. Het algemene gevoelen was dat het technisch
niet kon. Daarom is het amendement toen niet ondersteund.Wij zijn niet van standpunt veranderd. Wij hebben altijd gevonden dat
de Wajong in moeilijke gevallen geëxporteerd moet kunnen worden. Op een
gegeven moment kun je tot een iets ander standpunt komen. Ik heb de Handelingen
nageslagen op wat mevrouw Smits heeft gezegd. Zij heeft met nadruk gezegd,
dat de exporteerbaarheid verruimd moest worden.Staatssecretaris Hoogervorst:Het was niet een kwestie van verruimen, want er was helemaal geen exporteerbaarheid.
De fractie van de PvdA heeft er een paar keer mee ingestemd dat de Wajong
niet kon worden geëxporteerd. Zij heeft wel naar voren gebracht dat zij
voor de moeilijke gevallen een hardheidsclausule zou willen. Het wetsvoorstel
voorziet daarin. Zij gaat nu echter veel verder en wil eigenlijk een algemene
exporteerbaarheid van de Wajong. Dat standpunt heeft de fractie van de PvdA
nog nooit ingenomen.Prof. Pennings heeft veel artikelen over de Wajong geschreven, waar ik
vaak mee word geconfronteerd. Hij meent dat de problemen wel oplosbaar zijn,
door het invoeren van een referte-eis enz. Dat is echt niet het geval. Het
probleem zou kunnen worden opgelost als wij in staat waren om een referte-eis
in de Wajong op te nemen. De regering zou geen punt van exporteerbaarheid
maken als je na een minimaal aantal jaren in Nederland te hebben gewoond het
recht daartoe zou kunnen krijgen. Uit de Europese jurisprudentie kan worden
afgeleid dat de eis van zes jaar ingezetenschap voor het recht op een Wajong-uitkering
niet aan EU-onderdanen kan worden gesteld. Het exportverbod in de Wajong is
ook in overeenstemming met de praktijk in de meeste landen in Europa om voorzieningen
niet te exporteren.In het befaamde arrest-Cabanis is bepaald dat het niet is toegestaan voor
EU-onderdanen een woonplaatsvereiste te verbinden aan het recht op een uitkering.
Hetzelfde kan worden gesteld voor de exporteerbaarheid van een uitkering.
Nu heeft prof. Pennings gezegd dat het arrest-Newton uitkomst zou kunnen bieden.
Dit biedt echter geen aanknopingspunten voor het invoeren van een referte-eis,
omdat dit arrest inmiddels is achterhaald door een wijziging van verordening
140871 uit 1992. Deze wijziging maakt het de lidstaten mogelijk, binnen de
Europese Unie bijzondere niet op de betaling van premie of bijdragen berustende
uitkeringen als de Wajong niet te exporteren door deze in te schrijven in
bijlage 2bis. De Commissie is inmiddels zo ver dat zij de Wajong bij uitstek
ziet als een voorbeeld van een uitkering die opgenomen kan worden in die bijlage.
Ik denk dat europarlementariër Pronk de heer Stroeken hierover een e-mail
heeft gestuurd.De heer Harrewijn (GroenLinks):Voorzitter. Ik kan de redenering van de staatssecretaris toch niet volgen.
Het zijn twee afzonderlijke zaken; het Newtonarrest is niet ontkracht door
verordening 140871. Deze verordening maakt het inderdaad mogelijk, de Wajong
door plaatsing op die lijst niet te exporteren, maar dit zegt toch niets over
de mogelijkheid om een referte-eis te hanteren en de exporteerbaarheid wél
te handhaven? Het zijn afzonderlijke zaken, ik snap dus niet waarom de mogelijkheid
om export van de Wajong te voorkomen in strijd zou zijn met het Newtonarrest.
Daar gaat dat arrest helemaal niet over.Staatssecretaris Hoogervorst:Voorzitter. Ik ben niet zo hooggeleerd als prof. Pennings en ik beschik
dan ook niet over de parate kennis die nodig is om dit stante pede juridisch
te onderbouwen, maar mijn ambtenaren hebben mij verzekerd dat het invoeren
van een referte-eis juridisch onmogelijk is. Als het wel mogelijk mocht blijken,
dan zal ik zo'n eis invoeren en dan mag voor mijn part de Wajong exporteerbaar
worden gemaakt. Daar zit ik niet mee; het is dus geen kwestie van onwil, het
is de interpretatie van de jurisprudentie die het mij belet.De heer Harrewijn (GroenLinks):Goed, als dat...De voorzitter:Nee, nu de heer Stroeken. U heeft antwoord gekregen.De heer Harrewijn (GroenLinks):Nee, dat laatste...De voorzitter:U heeft een antwoord Hoogervorstgekregen. Het woord is aan de heer Stroeken.De heer Harrewijn (GroenLinks):Ik ben het er niet mee eens, voorzitter.De voorzitter:Dat is dan jammer voor u.De heer Harrewijn (GroenLinks):Ik snap niet waar deze strengheid ineens vandaan komt.De voorzitter:De voorzitter staat interrupties toe. De heer Stroeken heeft nu het woord.De heer Harrewijn (GroenLinks):Ik leg me...De voorzitter:Houd op met dat gezeur!De heer Harrewijn (GroenLinks):Dit pik ik niet. Ik wil een fatsoenlijke discussie voeren over een belangrijk
punt. Als je één vraag stelt, is het toch wel gebruikelijk om
nog een vervolgvraag te stellen, in dit geval wat de staatssecretaris nu gaat
doen. Ik wil dus niet dat u dit gezeur noemt.De voorzitter:De voorzitter staat interrupties toe of niet. En als u op deze manier
tegen mij spreekt, sta ik een nog een interruptie natuurlijk helemaal niet
toe. Nu de heer Stroeken.De heer Stroeken (CDA):Voorzitter. De laatste opmerking van de staatssecretaris over de exporteerbaarheid
is interessant. Hij zegt dat hij een referte-eis zal invoeren als dat juridisch
mogelijk is. Ik zal er in tweede termijn op terugkomen. Overigens heb ik geen
e-mail van de heer Pronk gekregen, maar die heeft in het Europese Parlement
in het licht van de nieuwe jurisprudentie gevraagd of de Europese Commissie
dit zou willen onderzoeken. En Commissaris Diamantopolou heeft toegezegd,
nog dit jaar een voorstel met een opgeschoonde lijst te zullen doen. Het lijkt
mij dan ook heel duidelijk dat Nederland eventueel door Brussel zal worden
teruggefloten, omdat dit aan de heer Pronk is toegezegd.Staatssecretaris Hoogervorst:Als er nieuwe regelgeving komt in Europa, ontstaat er natuurlijk een nieuwe
situatie. Maar ja, daar leven wij op dit moment niet mee en daarop kan ik
nu niet anticiperen.De heer Stroeken (CDA):Het punt is dat wij van mening zijn dat het wel exporteerbaar gemaakt
kan worden.Staatssecretaris Hoogervorst:Ik kan het heus wel exporteerbaar maken. Dat is het probleem niet. Mijn
probleem is dat ik het niet exporteerbaar wil maken zolang ik niet de mogelijkheid
heb, een referteperiode in te bouwen.De heer Stroeken (CDA):Wij denken dat dit kan.De voorzitter:Nee, nu ook u niet meer.Staatssecretaris Hoogervorst:Mijn informatie is tot nu toe steeds geweest dat het niet kan. Als het
nu of in de toekomst mogelijk blijkt, ben ik altijd bereid tot een wijziging
van de wet. Ik kan niet anders doen dan afgaan op het juridische advies dat
mijn mensen mij geven.De heer Stroeken vroeg naar de kosten van eventuele verruiming van de
hardheidsclausule of van het exporteerbaar maken van de Wajong. Deze zijn
bij benadering niet te schatten. Ik zal dit dus ook niet doen, te meer omdat
wij ervoor bevreesd zijn dat zonder een referteperiode exporteerbaarheid leidt
tot gedragseffecten. Deze kan ik op dit moment niet beoordelen.De heer Santi vroeg naar de gevolgen voor de grensarbeid. Ook vroeg hij
om een nadere duiding van het hardheidsbegrip. Ik vind het moeilijk om dit
in algemene zin te zeggen. De essentie van een hardheidsclausule is juist
dat je beoordeelt of de gevolgen in een individueel geval blijven binnen de
geest van de wet dan wel leiden tot een kennelijke onrechtvaardigheid of onbillijkheid.
Ik wil het dus graag in de praktijk laten ontstaan. Om die reden was het amendement
van mevrouw Smits onwerkbaar. Dit gaf mij de mogelijkheid, bij AMvB nadere
regels te stellen. Dat doe ik liever niet. Ik wil wel een duiding geven. Het
kan een grond zijn als een Wajonger de mogelijkheid heeft, over de landsgrenzen
te reïntegreren en te gaan werken. Kwaliteit van het leven is een ongelooflijk
vaag begrip, maar ik kan mij voorstellen dat er ook in het geval van een Wajonger
die ter wille van zijn gezondheid naar Zwitserland moet verhuizen, sprake
kan zijn van kennelijke onbillijkheid. Bij deze twee voorbeelden wil ik het
laten. Ik laat het graag aan de uitvoering over om de hardheidsclausule met
verstand te hanteren.De heer Stroeken en de heer Santi hebben klaarblijkelijk een amendement
op zak, nog niet ingediend, dat ertoe strekt, de Wajong echt exporteerbaar
te maken. Dit amendement druist helemaal in tegen de geest van dit wetsvoorstel,
want dit voorziet er juist in, de Wajong niet exporteerbaar te maken behalve
in gevallen van hardheid. Ik ken de regels rondom destructieve amendementen
niet, maar dit lijkt mij een destructief amendement. Aanneming ervan zal voor
mij dan ook reden zijn om het wetsvoorstel in te trekken. Ik zeg het gewoon
maar voor alle duidelijkheid.De heer Wilders heeft een vraag gesteld over de handhaafbaarheid. Omdat
het om heel beperkte aantallen gaat, kan ik mij niet voorstellen dat dit een
enorm probleem wordt. Er komt een evaluatie van de wet BEU, waaruit blijkt
dat wij onderhand met bijna de hele wereld een verdrag hebben. Ik kan mij
voorstellen dat wij bij export naar landen waarmee wij een verdrag hebben,
wat dus meestal het geval zal zijn, aansluiten bij de afspraken die daarin
staan. In de verdragen zelf zijn natuurlijk geen Wajong-bepalingen opgenomen.De heer Wilders (VVD):Dat moet dan wel gebeuren voordat de uitkeringen worden geëxporteerd.
Dat het om weinig mensen gaat, kan geen argument zijn, want bij de behandeling
van de wet BEU hebt u hier verkondigd dat met ieder land een verdrag kan worden
gesloten, ook als het om vier mensen gaat, maar dat er wel een verdrag moet
zijn gesloten voordat er iets wordt geëxporteerd. Wij moeten niet met
twee maten gaan meten.Staatssecretaris Hoogervorst:Dit zijn gevallen waarnaar individueel is gekeken en waarbij een inschatting
is gemaakt van de nood van de desbetreffende mensen. Het is een individuele
benadering, veel strenger dan bij welke export dan ook. Ik kan mij dan ook
niet voorstellen dat dit in de praktijk een probleem wordt.De heer Wilders (VVD):De staatssecretaris zegt zelf in de schriftelijke voorbereiding dat ook
hij de wenselijkheid van handhaving ziet. Ik vraag de staatssecretaris dan
ook, te proberen dat tevoren te regelen.Staatssecretaris Hoogervorst:Natuurlijk zal ik dat pogen, maar ik wil er op een praktische manier mee
omgaan. Het kan nooit om een groot probleem gaan.De voorzitter:Wil de Kamer een tweede termijn, of heeft de heer Harrewijn er behoefte
aan om zijn interruptie alsnog in de vorm van een vraag te plaatsen?De heer Harrewijn (GroenLinks):Ik wil graag een tweede termijn.De heer Stroeken (CDA):Voorzitter. Op dit moment krijgen 129.000 gehandicapte jongeren in Nederland
een uitkering in het kader van de Wajong. Dat is een heel groot goed. Wij
veronderstellen dat het, op het moment dat deze regeling experteerbaar wordt
inclusief referte-eis hoogstens een paar honderd extra uitkeringen betekent.
Vandaar dat wij vasthouden aan ons standpunt dat deze uitkering exporteerbaar
moet zijn. Dat vonden wij en dat vinden wij nog steeds. De AAW waaruit de
Wajong is ontstaan, zou ook exporteerbaar zijn geweest. De staatssecretaris
is echter van mening dat dit juridisch niet mogelijk is.Staatssecretaris Hoogervorst:Ik heb duidelijk gemaakt dat de Wajong juridisch wel exporteerbaar kan
zijn maar dat het instellen van een referteperiode niet kan.De heer Stroeken (CDA):Ik wilde ook zeggen: de Wajong inclusief referte-eis. Het lijkt mij niet
verstandig om een amendement in te dienen want wij willen graag in overleg
met de regering tot een oplossing komen. Ik wil echter wel de volgende motie
indienen.Voorzitter: HillenDe Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Wajong een opvolger is van de volksverzekering AAW;overwegende dat uitkeringen krachtens de AAW exporteerbaar waren;overwegende dat voor de export van Wajong-uitkeringen vergelijkbare regels
zouden moeten gelden als bij de volksverzekeringen; verzoekt de regering, te onderzoeken welke mogelijkheden en bezwaren er
bestaan – mede in het licht van het Europese recht – om de exporteerbaarheid
van Wajong-uitkeringen onder het regime van de Wet BEU te brengen en de Tweede
Kamer vóór 1 februari 2002 hierover te berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stroeken en Santi. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 6(27895).De heer Santi (PvdA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoorden. Hij heeft
aangegeven dat, wanneer het juridisch mogelijk is, hij op ieder moment wil
kijken naar de haalbaarheid van het exporteren van Wajong-uitkeringen onder
het regime van de Wet BEU. In dat licht mag het geen verwondering wekken dat
wij de motie van de heer Stroeken hebben meeondertekend.De beantwoording van de staatssecretaris over de hardheidsclausule stemt
ons niet echt tevreden. Wij blijven van mening dat er sprake moet zijn van
een verruiming van de interpretatie van de hardheidsclausule en dat die zeker
niet zo beperkend mag zijn zoals nu het geval is in de memorie van toelichting.
Daarom dien ik hierover namens mijn fractie een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel
tot wijziging het begrip "onbillijkheid van overwegende aard" zeer eng wordt
geïnterpreteerd;overwegende dat de Wajong-uitkering een minimumvoorziening is voor mensen
die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien;overwegende dat naast betere mogelijkheden op de arbeidsmarkt en medische
redenen ook het meeverhuizen naar het buitenland of het gaan wonen in het
buitenland bij naasten van wie de Wajong-gerechtigde zorgafhankelijk is, kan
leiden tot een verbetering van de individuele levensomstandigheid;verzoekt de regering, in richtlijnen voor het uitvoeringsinstituut werknemersverzekering
ter uitvoering van de hardheidsclausule voor het exportverbod van Wajong-uitkeringen,
in tegenstelling tot wat in de memorie van toelichting staat, op te nemen
dat de hardheidsclausule ook toegepast kan worden als de keuze om te verhuizen
niet direct wordt bepaald door omstandigheden die samenhangen met de Wajong-gerechtigde
zelf maar met de naasten waarvan de Wajong-gerechtigde zorgafhankelijk is,
de situatie waarin de Wajonggerechtigde hierbij zijn uitkering kwijtraakt
aan te merken als "onbillijkheid van overwegende aard", en de Tweede Kamer
te informeren omtrent de nieuw op te stellen richtlijnen,en gaat over tot de orde van de dag,De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Santi en Stroeken. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7(27895).De heer Harrewijn (GroenLinks):Voorzitter. Ik moet zeggen dat ik het antwoord van de staatssecretaris
heel interessant vond. Hij heeft klip en klaar gezegd dat wanneer het mogelijk
is de referte-eis te hanteren, hij bereid is om de Wajong-uitkeringen exporteerbaar
te maken en onder het regime van de Wet BEU te brengen. Dat is een toch een
flinke stap verder ten opzichte van een jaar geleden. De optie waarbij de
overheid toch enige controle houdt over eventueel misbruik en de aanzuigende
werking vanuit het buitenland, zou een tussenweg kunnen zijn waardoor de staatssecretaris
en de Kamer er toch nog gezamenlijk uitkomen. Alleen, ik ben op basis van
de nota naar aanleiding van het verslag nog steeds niet overtuigd van het
feit dat die referte-eis niet toepasbaar is. Ik vraag de staatssecretaris
daarop nog explicieter in te gaan, ook waar het gaat om de juridische aspecten,
want ik vind dat zijn huidige redenering wat langs het Newtonarrest heen schiet. Ik heb een motie van die strekking opgesteld die ik bij
dezen zou willen indienen.Staatssecretaris Hoogervorst:Wat u vraagt, zal ik zo meteen toezeggen.De heer Harrewijn (GroenLinks):In dat geval behoef ik de motie niet in te dienen. Als dat dan inderdaad
het punt is waarop wij elkaar kunnen vinden, dan zal een Kamermeerderheid
daar mijns inziens mee akkoord kunnen gaan, ook de heren Santi en Stroeken
gehoord hebbende.Staatssecretaris Hoogervorst:Voorzitter. Ik adviseerde de heer Harrewijn zijn motie niet in te dienen
omdat ik al aan zijn verzoek voldoe. Ik heb de motie van de heren Stroeken
en Santi zo uitgelegd dat mij gevraagd wordt alle mogelijkheden en onmogelijkheden
van exporteerbaarheid in relatie tot de referte-eis nog eens op een rij te
zetten. Ik wil dat graag doen. Het zal overigens wel enige tijd kosten om
dit helder op papier te krijgen. Het lijkt mij alleen niet verstandig, de
behandeling van het onderhavige wetsvoorstel daarop te laten wachten. Ik beloof
de Kamer dat ik haar de bedoelde notitie zo snel mogelijk zal doen toekomen.In de motie van de heer Santi wordt mij gevraagd, richtlijnen te ontwikkelen.
Ik wijs erop dat het eerder door mevrouw Smits ingediende amendement terzake
niet uitvoerbaar was. Er werd namelijk in voorgesteld dat ik bij AMvB richtlijnen
zou ontwikkelen, maar dit kan niet bij de toepassing van een hardheidsclausule.
Als deze motie wordt aangenomen, leg ik haar zo uit dat het UWV hierover wordt
gehoord. Ik laat het oordeel over deze motie aan de Kamer over.De heer Wilders (VVD):Begrijp ik het goed dat u toezegt wat in de motie van de heer Stroeken
wordt gevraagd?Staatssecretaris Hoogervorst:Ik zal de Kamer een notitie sturen met alle juridische in en outs van
de exporteerbaarheid met betrekking tot de referte-eis. Ik heb deze motie
dus als het ware omarmd.De heer Stroeken (CDA):Voorzitter. Met plezier kondig ik aan dat ik mijn motie intrek.De voorzitter:Aangezien de motie-Stroeken/Santi (27895, nr. 6) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 17.47 uur tot 19.30 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-2702-2708.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl