Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 april 2001 over MKZ
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 4482-4493

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-04-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 67, pagina 4482-4493

11-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27622Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 11 april 2001)Pagina 4535-4535
Regeling van werkzaamheden (woensdag 11 april 2001)Pagina 4481-4482
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van regels voor het tot stand brengen van een nieuw evenwicht tussen arbeid en zorg in de ruimste zin (Wet arbeid en zorg) (27207); - Vaststelling van regels voor Overgangs-, en invoeringsrecht voor de totstandkoming van de Wet arbeid en zorg (Invoeringswet arbeid en zorg) (27208)Pagina 4523-4535
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 april 2001 over Agrarisch natuurbeheerPagina 4493-4498
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 april 2001 over MKZPagina 4482-4493
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Luchtvaartwet inzake de beveiliging op luchtvaartterreinen (26607)Pagina 4515-4523
Presentie en opening (woensdag 11 april 2001)Pagina 4481-4481
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan getuigen in strafzaken) (26294)Pagina 4498-4515

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen
overleg op 4 april 2001 over MKZ.De heer Atsma (CDA):Mevrouw de voorzitter! De Kamercommissie had gisteren geen behoefte aan
een plenair debat vandaag. Vandaar dat ik mij beperk tot het indienen van
een tweetal moties, nadat ik heb gezegd dat de ontwikkelingen die vandaag
tot ons zijn gekomen – de berichtgeving over nieuwe MKZ-uitbraken in
het Noorden van het land – de stand van zaken een dramatische wending
geven. Het betekent namelijk dat de zaak helaas niet onder controle is.De voorzitter:Mijnheer Atsma, ik zie dat een deel van de leden enigszins onrustig wordt.
Wij hebben net met elkaar afgesproken, dat wij eerst debatteren naar aanleiding
van het algemeen overleg en dat wij daarna praten over de nieuwe situatie.
Laten wij proberen om die twee dingen nu even gescheiden te doen. Dat maakt
het voor de minister ook wat gemakkelijker.De heer Atsma (CDA):Dan dien ik nu twee moties in, mevrouw de voorzitter.De eerste motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - een groot deel van het vee in de Veluwezoom
en de IJsselvallei tegen mond- en klauwzeer gevaccineerd wordt;-
de Europese Commissie toestemming heeft gegeven dat de runderen onder voorwaarden
na vaccinatie in leven mogen worden gehouden;van mening dat: - de negatieve gevolgen voor de exportpositie
van het betreffende gebied ingrijpend zijn;- alles in het werk moet
worden gesteld om die gevolgen tot een minimum te beperken;- er op
dit moment onvoldoende zicht is op alle consequenties;- het aantal
MKZ-uitbraken niet beperkt blijft tot de Veluwezoom en de IJsselvallei;spreekt uit dat in afwachting van ontwikkelingen elders in het land vooralsnog
niet het besluit wordt genomen tot het op grote schaal ruimen van gevaccineerd
rundvee,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Atsma. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21 (27622).De heer Atsma (CDA):De tweede motie heeft betrekking op een punt, dat wat ons betreft van
majeur belang is. Dat betreft met name de materiële noden van getroffen
ondernemers.Deze motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - de uitbraak van mond- en klauwzeer in Nederland
grote gevolgen heeft, in het bijzonder voor het agrarisch bedrijfsleven;- getroffen bedrijven en regio's toekomstperspectief moet worden geboden;- geen enkel bedrijf ten gevolge van de MKZ-uitbraak failliet mag
gaan;- getroffen agrarische bedrijven na taxatie een bedrag uitgekeerd
krijgen ter compensatie van de ruiming, dit om herstart van het bedrijf mogelijk
te maken;- een vergoeding beschikbaar komt voor de kosten van veevoer
in afwachting van ruiming van de veestapel;constaterende dat: - agrarische gezinnen op grond van het Besluit
bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ) een periodieke uitkering kunnen aanvragen
als tegemoetkoming voor de kosten van levensonderhoud;- de vermogenstoets
veel gedupeerde bedrijven niet in de gelegenheid zal stellen om gebruik te
kunnen maken van het BBZ;verzoekt de regering: - de vermogenstoets achterwege te laten
bij het toekennen van een bijdrage op grond van het BBZ bij problemen die
verband houden met MKZ;- een noodfonds open te stellenAtsma waarop
individuele ondernemers een beroep kunnen doen ter compensatie van onvoorziene
financiële tegenslagen als gevolg van MKZ,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Atsma. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (27622).De heer Ter Veer (D66):Mevrouw de voorzitter! Wij spreken hier met elkaar over de MKZ-situatie
en zijn het erover eens dat die van dag tot dag en van uur tot uur kan veranderen.De heer Atsma meldt in de eerste motie niet hoe lang hij uitstel wil.
Kan hij dat stipuleren? Dat is namelijk mede bepalend voor de vraag of wij
voor of tegen deze motie zullen stemmen.De heer Atsma (CDA):U kent de kaders van de Europese regelgeving. Volgens onze interpretatie
laten die een ruimte toe van twee maanden. Wij hebben deze motie nu ingediend,
omdat wij vorige week al voorzagen dat er nieuwe ontwikkelingen mogelijk waren.
Vandaar dat wij hebben gezegd: laten wij vooralsnog nog niet besluiten tot
ruimen in dit grote gebied. Ik vind dat elke rek die in de regeling zit, moet
worden benut. Ik heb de termijn van twee maanden genoemd. Als u die wilt aanhouden,
is dat wat mij betreft ook een optie, omdat wij dan wellicht beter de consequenties
kunnen overzien van de stap(pen) die wij gaan zetten. U weet, dat wij liever
zouden zien dat er ook op lange termijn niet wordt geruimd, maar dat laat
ik op dit moment even in het midden.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Hoewel wij geen moties willen indienen bij dit debat, hebben
wij er toch behoefte aan gebruik te maken van deze mogelijkheid om te spreken
over het thema bestrijdingsplan mond- en klauwzeervirus. In de opvattingen
van de Partij van de Arbeid is hierbij het veterinaire beleid leidend. Het
gaat om het lokaliseren van het virus en het isoleren ervan door het ruimen
van bedrijven in de getrokken cirkels. Het ruimen vindt plaats van binnen
naar buiten en tegelijkertijd wordt er van buiten naar binnen gevaccineerd.
Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat het vaccineren van de dieren
de hoogste prioriteit heeft gekregen. In het non-vaccinatiebeleid is het enten
van dieren een tussenoplossing. Gelet op de kleine letters in het besluit
van het Permanent veterinair comité op 3 april dat het mogelijk maakte
om over te gaan op preventieve vaccinatie, en gelet op de brief die wij nadien
hebben ontvangen, biedt die tussenoplossing geen reëel perspectief. Er
moet een keuze gemaakt worden die er niet is, hetgeen leidt tot valse hoop.
Ik heb deze conclusie eerder getrokken en daarom vind ik de motie van de heer
Atsma sympathiek daar waar de uiterste mogelijkheden bekeken moeten worden
om tot invulling te komen van de kleine letters. Desalniettemin trek ik de
conclusie dat er geen reëel perspectief wordt geboden.De nieuwe uitbraken van de afgelopen week waren te voorzien. Wij hebben
nog een lange weg te gaan. De harde maatregelen binnen het strategisch plan
zullen moeten leiden tot een gedifferentieerd beleid per compartiment.Voor de intensieve veehouderij zal een fokverbod ingesteld moeten worden.
De facto is het fokverbod reeds operationeel in de gesloten gebieden. De PvdA
pleit evenwel voor een fokverbod in de compartimenten met een hoog risico
voor de intensieve veehouderij.Mijn fractie nodigt de minister uit om, in combinatie met het fokverbod,
een opkoopregeling op te stellen om de welzijnsproblemen te voorkomen of te
verlichten.Veel mensen denken momenteel na over de toekomst van de gesloten gebieden
en de gebieden waar geruimd wordt. Is de minister bereid een opkoopregeling
op te stellen waarbij de regeling Ruimte voor ruimte van toepassing verklaard
wordt? Een wijziging in het aankoopbeleid van de Dienst landelijk gebied in
het kader van onder andere Ruimte voor de rivier, de uiterwaarden van de IJssel,
kan perspectief bieden voor de blijvers en de wijkers.De heer Atsma (CDA):De heer Waalkens heeft op slechts een van mijn moties gereageerd. Het
bieden van perspectief is met name een punt in mijn tweede motie. Wat is zijn
reactie daarop?De heer Waalkens sprak bij zijn beoordeling van mijn eerste motie over
"valse hoop". Is hij van mening dat de minister in zijn toelichting van vorige
week, zowel op televisie als in de Kamer, valse hoop heeft gewekt?De heer Waalkens (PvdA):Ik heb toen al gezegd dat het voorleggen van preventieve vaccinatie geen
reële optie is, gezien de kleine letters in de voorwaarden bij het besluit
van het Permanent veterinair comité. Daarbij wordt een onderscheid
gemaakt tussen preventieve vaccinatie en "suppressive vaccination".De heer Poppe (SP):De heer Waalkens zegt dat het preventief enten en het in leven laten van
de dieren geen perspectief biedt. Is dat een economisch standpunt of een veterinair
standpunt van de Partij van de Arbeid?Hoe ver wil de PvdA gaan, gelet op het doorzetten van de uitbraak in Nederland,
met het ruimen van dieren binnen grenzen van 10 km? Hoe ver moet het komen
voordat de PvdA tot de conclusie komt dat dit niet werkt en er preventief
geënt moet worden?De heer Waalkens (PvdA):De Partij van de Arbeid zet economie niet tegenover ethiek, maar zij zet
de begrippen in elkaars verlengde. De ethiek is zeker van belang bij de totale
beoordeling van het verdere toekomstperspectief voor het gebied. Om die reden
heb ik aan het eind van mijn inbreng een aantal suggesties gedaan om het toekomstperspectief
voor het gebied zo helder mogelijk te maken. Mijn fractie zet het economisch
perspectief niet naast het ethisch perspectief.De heer Poppe (SP):Ik sprak over de veterinaire noodzaak.De heer Waalkens (PvdA):De veterinaire noodzaak blijft onverkort dat er bij een uitbraak geruimd
wordt. De vaccinatie is in dit verband een achtergrondmaatregel die beoordeeld
moet worden als een tussenoplossing en een noodmaatregel.De heer Poppe (SP):De heer Waalkens zegt dus namens zijn fractie dat preventief enten nooit
zal werken, ook in de toekomst niet.De heer Waalkens (PvdA):Dat heb ik niet gezegd. Onder het huidige non-vaccinatiebeleid hebben
wij te maken met de spelregels zoals die er nu liggen.De heer Poppe (SP):Het betreft echter een economisch non-vaccinatiebesluit.De heer Waalkens (PvdA):Dat besluit is ingegeven door het veterinair beleid waarvoor gekozen is.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Ik vraag de heer Waalkens hoeveel procent van de veestapel geruimd moet
zijn, voordat hij bereid is preventieve vaccinatie toe te staan.De heer Waalkens (PvdA):Ik kies voor het perspectief van de veehouderij. De alsvraag is in die
zin niet aan de orde. Ik vind het ook niet juist ervan uit te gaan dat bijvoorbeeld
driekwart van de veestapel afgeslacht moet worden, voordat wij überhaupt
kiezen voor vaccinatie. Wij hebben een- en andermaal uitgesproken dat wij
keizen voor een verstandig vaccinatiebeleid, nadat wij de strategie inzake
de bestrijding van het mond- en klauwzeervirus hebben afgewerkt. Onder het
huidige beleid zijn er weinig keuzemogelijkheden. U leest het besluit van
het PVC er maar op na. Dit is geen mogelijkheid.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Ik heb geen alsvraag gesteld. Ik heb gevraagd hoeveel procent van de veestapel
geruimd moet worden, voordat u besluit preventieve vaccinatie te accepteren.De heer Waalkens (PvdA):Natuurlijk kunnen wij preventief vaccineren, maar daarmee stellen wij
het perspectief voor de hele veehouderij in de waagschaal.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik begrijp niet dat u zegt: er is in feite geen keuze. Er is de mogelijkheid
om runderen in leven te laten. Geldt voor uw besluit om daarvoor niet te kiezen
het economische argument? Waarom bent u niet bereid om de ruimte die er is,
optimaal te gebruiken?De heer Waalkens (PvdA):Die ruimte is er voor de korte termijn. Wij zullen dan binnen de kortste
keren met de kleine letters van het besluit van het PVC te maken krijgen.
Als wij nu die ruimte gebruiken, komen wij over drie maanden in de situatie
terecht dat wij om economische redenen de hele veelstapel moeten afslachten.
Dat wil ik niet voor mijn rekening nemen en ik vind het een beetje vreemd
dat u dat wel wilt.Mevrouw Vos (GroenLinks):Er is in Europa een debat gaande. Er komt meer ruimte. Waarom bent u niet
bereid om als Nederland alles op alles te zetten om die ruimte te vergroten
en legt u zich nu al neer bij de beslissing door Europa?De heer Waalkens (PvdA):Ik ben Europeaan en ik ken de internationale dimensie van de discussie.
Die moet u ook kennen. Wij hebben uit Zweden berichten gekregen over het mogelijke
debat dat na deze crisis gestart wordt. Zelfs mevrouw Künast, de groene
Duitse minister van landbouw, heeft gezegd: er is geen sprake van dat wij
het non-vaccinatiebeleid op dit moment ter discussie stellen; wij gaan er
op een later moment met elkaar over spreken. Als mevrouw Vos ervoor wil strijden
om het non-vaccinatiebeleid om te zetten in een vaccinatiebeleid dan gaan
wij samen op, maar onder de huidige omstandigheden is preventieve vaccinatie
geen reële optie.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Wij weten allemaal met welke mededeling de minister na afloop
van dit debatje komt. Met de huidige middelen, zo omarmd door de heer Waalkens –
het ruimen, dus het afmaken van dieren – blijkt een verdere uitbraak
niet tegen te houden. Mijn vragen aan de minister zijn deze. Waar ligt de
grens? Tot hoever gaan wij? Hoeveel gesloten gebieden in een cirkel van 10
km moeten er in Nederland komen, voordat wij zeggen dat dit beleid niet werkt
en dat preventief geënt moet worden?Het Europees Parlement heeft een resolutie aangenomen die de Europese
Commissie oproept, zich onmiddellijk opnieuw te buigen over een rigoureus
non-vaccinatiebeleid van de Europese Unie. Daaruit blijkt het grote democratische
gat waar wij in Europa mee te maken hebben. Een meerderheid van het Europees
Parlement wil het non-vaccinatiebeleid op de helling zetten en de Europese
Commissie gaat nog steeds haar gang. Daar hebben wij mee te maken. Deze ondemocratische
gang van zaken is een schande.Kan de minister duidelijk aangeven welke maatregelen precies zijn ingegeven
door puur wetenschappelijk-veterinaire overwegingen en welke het gevolg zijn
van de economische maatregelen die tien jaar geleden in Europa zijn genomen?
Als in grote gebieden geënt wordt, is het dan uit veterinaire overwegingen
noodzakelijk om te ruimen en een jaar lang alle stallen leeg te laten? Is
dit een veterinaire kwestie of heeft het te maken met het politieke non-vaccinatiebeleid?De SP-fractie is van mening, voorzitter, dat de maatregelen van de minister
veel meer dan nu het geval is gebaseerd moeten zijn op veterinaire en ethische
overwegingen – maatregelen uit respect voor dieren – dan op economische
overwegingen. Dat is de reden waarom ik een aantal moties heb medeondertekend.Mevrouw Vos (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Nederland heeft een voet tussen de deur gekregen
in Europa omdat steeds meer landen menen dat er een debat moet gaan komen
over het non-vaccinatiebeleid. Ook heeft Nederland de mogelijkheid gekregen
om op de Veluwe 54.000 runderen in leven te laten. Uiteraard zijn daaraan
beperkende gevolgen verbonden, maar die keuzemogelijkheid is er. Wij vinden
het teleurstellend dat de minister en LTO hebben besloten, deze mogelijkheid
niet aan te grijpen. Zij menen dat de economische gevolgen te belangrijk zijn
om deze weg op te gaan. Mijn fractie is het daarmee niet eens en dient daarom
een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - noodvaccinatie gericht dient te zijn op
het indammen van de uitbraak van het MKZ-virus én op het voorkomen
van het onnodig afmaken van gezonde dieren;Vos- het massaal doden
en vernietigen van gezonde dieren op ethische gronden dient
te worden afgewezen;voorts overwegende dat het Europees Parlement de Europese Commissie heeft
opgeroepen zich onmiddellijk te buigen over het non-vaccinatiebeleid;spreekt uit dat het (na noodvaccinatie in de daarvoor aangewezen zones)
in leven laten van gezonde dieren uitgangspunt van beleid dient te zijn;verzoekt de regering, voor dit uitgangspunt de nodige steun te verwerven
binnen de Europese Unie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden M.B. Vos, Stellingwerf en Poppe.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23 (27622).Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter! Wij vinden dat het beleid ten aanzien van dierentuinen, kinderboerderijen
en zeldzame rassen nog steeds onvoldoende is. Dit leidt tot het niet preventief
vaccineren van deze dieren en, in een aantal gevallen, tot ruimen. Ook in
verband hiermee dienen wij een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het Permanent Veterinair Comité het preventief
vaccineren van evenhoevigen in dierentuinen alleen toestaat als in deze dierentuinen
bedreigde evenhoevige diersoorten zijn en als deze dierentuinen zich binnen
een straal van 25 kilometer van een MKZ-gebied bevinden;overwegende dat het enten van alle evenhoevige dierentuindieren, hobbydieren
en dieren in kinderboerderijen toegestaan moet worden, aangezien het om dieren
gaat die nooit voor consumptie bestemd zullen zijn waardoor de achterliggende
exportbelangen niet in het geding zijn;overwegende dat het inenten van zeldzame dierenrassen momenteel zeer beperkt
wordt toegestaan en dat deze rassen onderdeel uitmaken van ons cultureel erfgoed
en een bijdrage leveren aan de biodiversiteit;overwegende dat het mogelijk is om onder andere middels bestaande registratiesystemen
te voorkomen dat genoemde dieren in de consumptieketen belanden;verzoekt de regering: - het preventief vaccineren van evenhoevige
dieren in alle dierentuinen en kinderboerderijen toe te staan, evenals het
vaccineren van hobbymatig gehouden dieren en zeldzame dierenrassen, zonder
dat deze dieren vervolgens gedood moeten worden;- deze beleidslijn
te verdedigen in Europa,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden M.B. Vos, Stellingwerf en Poppe.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24 (27622).De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Ik heb aandachtig geluisterd en meen dat mevrouw Vos vier
keer het woord "eenhoevigen" heeft gebruikt. Als dat zo is, brengt mevrouw
Vos een heel nieuwe variant...Mevrouw Vos (GroenLinks):U heeft gelijk. Het gaat om "evenhoevigen". Ik dank u voor deze correctie.
Ik heb het verkeerd voorgelezen.De heer Ter Veer (D66):Mag ik dit gelijk toch ook de maat der dingen achten waarom ik u alvast
kan melden dat ik niet voor deze motie zal stemmen?Mevrouw Vos (GroenLinks):Dat lijkt mij op zich een merkwaardig argument, maar het zij zo.De heer Waalkens (PvdA):Is het u bekend dat op dit moment, onder de huidige regeling, een dierentuin
op de Veluwe kan gaan enten maar dat men daar heeft besloten om niet te enten?Mevrouw Vos (GroenLinks):Dat is mij bekend. Ik vind dit een teleurstellend besluit. Ik meen dat
men deze kans zou moeten benutten. Men is van oordeel dat de regelgeving te
beperkend is; jonge dieren zullen gedurende langere tijd niet mogen worden
verhandeld. Men verlangt dat er op dit punt meer ruimte komt en ik denk dat
op Europees niveau moet worden nagegaan of die ruimte er moet komen.De heer Waalkens (PvdA):Het is toch op z'n minst vreemd dat de dierentuinen nog open zijn in het
gebied waar de uitbraak dicht langs komt. Bevreemdt het ook u dat die dierentuinen
risico's lopen doordat ze open zijn?Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik ben het met u eens dat de dierentuinen zelf hun verantwoordelijkheid
moeten nemen en dat het zeer verstandig zou zijn als zij de poorten sloten.
Ik wil met de motie alleen aangeven, dat ik vind dat het Europees beleid te
beperkend is. Er zouden meer mogelijkheden moeten worden geboden. Ik ben er
duidelijk over geweest, dat er kritiek mogelijk is op de wijze waarop de dierentuinen
hun verantwoordelijkheid nemen.Ik dien nog een motie in, die als volgt luidt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat dieren die preventief gevaccineerd worden gemerkt moeten
worden om zodoende te voorkomen dat deze dieren in de consumptieketen belanden;overwegende dat het markeren plaatsvindt door middel van het maken van
een snee of gat in het oor;overwegende dat deze wijze van markeren gepaard gaat met het lijden van
dieren;verzoekt de regering: - tot een andere, meer diervriendelijke
wijze van markering over te gaan;- toestemming te bepleiten in de
EU voor deze wijze van markering,Vosen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden M.B. Vos, Stellingwerf en Poppe.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25 (27622).De heer Oplaat (VVD):Mevrouw de voorzitter! Het leek er even op dat Europa Nederland een mogelijkheid
had geboden, ervoor te kiezen om alle gevaccineerde runderen in de regio Oene
en de driehoek in leven te laten, met de zogenaamde beschermende vaccinatie.
De minister heeft gezegd, dat het hier niet om een gemakkelijke keuze gaat.
Er zijn volgens hem ernstige bezwaren van veterinaire aard aan verbonden.
De mogelijkheid om de rundveestapel in leven te laten, zal van de andere kant
het maatschappelijk draagvlak voor de MKZ-bestrijding versterken. Hier staat
evenwel tegenover, dat de gevolgen voor het kiezen voor de beschermende vaccinatie
erg ingrijpend zouden kunnen zijn, ook voor het toezichtsgebied rondom de
vaccinatiezone.Niettemin zijn de consequenties voor ons op dit moment niet te overzien.
Wat betekent dit voor de boeren? Wat betekent dit voor hun inkomen? Wat zijn
de financiële gevolgen? Wat is de economische schade? Hoe ziet hun toekomst
er uit? Wanneer kunnen zij weer opstarten of doorstarten?De Europese Unie heeft in ieder geval de indruk gewekt, dat de boeren
in het gebied een keuze hadden. Hun koeien zouden misschien kunnen blijven
leven. Maar als je de brief van gisteren goed leest, moet je je afvragen,
of Europa de boeren wel een echte keuze heeft gegeven.Inmiddels hebben collectieven van boeren uit het gebied plannen gemaakt
op basis van de keuzemogelijkheid om runderen in leven te laten. De fractie
van de VVD wil dat deze plannen goed worden bekeken en meegewogen door de
minister. Dan pas kan het kabinet in onze ogen een goede afweging maken. Eerst
moeten alle consequenties goed in beeld zijn.Mag ik heel kort een alternatiefje neerleggen dat mij is aangereikt, maar
waarvan ik de consequenties niet kan overzien? Een collectief van boeren ziet
de mogelijkheid om melk te verwerken tot melkpoeder voor dierlijke consumptie
in het gebied. Er staan namelijk poedertorens in het gebied. Verplaatsing
van vee moet in hun ogen binnen het gebied weer mogelijk zijn. De reeds geruimde
bedrijven, een vijftigtal, kunnen dan met overschotten aan vee van andere
bedrijven worden opgevuld. Na twaalf maanden zou in- en uitvoer in het gebied
weer mogelijk moeten zijn.Ik besef dat dit puur een verhaal is voor de melkveehouderij, maar dat
er ook een varkenstak en andere takken zijn. Het ruimen van 54.000 runderen
kost ook 100 mln. gulden. De boeren vroegen of het niet verstandig is, een
deel van dat geld dan in te zetten voor de leegstand in de varkenshouderij
in het gebied. Nogmaals, de VVD weet niet of het kan, of het een reële
optie is. Wij krijgen echter van alle kanten ideeën aangereikt. Ik geef
de minister in overweging om daarnaar te kijken. Uiteindelijk zal het kabinet
een beslissing moeten nemen, maar de VVD zou graag zien dat alle mogelijke
alternatieven daarbij voldoende waren gewogen. Laat ik vooropstellen dat het
laatste dat wij moeten doen is boeren valse hoop geven. Als er geen andere
oplossing is, kan de consequentie zijn dat er gewoon geruimd moet worden,
hoe erg dat ook is. Wij zijn echter verplicht, ook moreel, om elk initiatief
uit het gebied goed te bekijken en op zijn waarde in te schatten. Anders zal
er voor eventuele ruimingen geen draagvlak ontstaan in het gebied zelf.Voor alle duidelijkheid: de VVD wenst zich nog niet uit te spreken voor
het doden van de dieren, maar ook niet tegen het doden van de dieren. Zij
wil dat het kabinet alle consequenties en alternatieven eerst in beeld brengt
en dan een besluit neemt, waarna zij haar oordeel daarover zal uitspreken.De heer Atsma (CDA):De suggestie van de coöperatie van boeren spreekt ons zeer aan. Wij
hebben maandag daarvan kennis genomen. Hoeveel tijd zou het kabinet naar uw
mening moeten nemen voor het maken van een afweging?De heer Oplaat (VVD):Dat ligt eraan hoe snel het kabinet alternatieven zou kunnen beoordelen.
Het is niet aan mij om dat te bepalen, dat is aan het kabinet.De heer Atsma (CDA):Denkt u dat het binnen een paar dagen mogelijk is?De heer Oplaat (VVD):Ik heb nu een alternatief voorgesteld en ik verwacht dat het kabinet hierover
heel snel een oordeel zal kunnen vellen.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! De VVD-fractie legt sterk de nadruk op die 54.000 runderen
en de relatie met de melkveehouders. Dat is alleszins terecht, maar hoe ziet
zij de andere belangen in het gebied waarom het gaat, die ook meegewogen moeten
worden? De heer Oplaat heeft een rekensom gemaakt die uitkomt op 100 mln.
gulden, maar ik neem aan dat hij ook kennis heeft genomen van de opsomming
van de kamer van koophandel van verleden week, waarbij het onderdeel agrarische
sector bij de overige deelbelangen werd ondergebracht. Wat vindt de VVD-fractie
hiervan?De heer Oplaat (VVD):Voorzitter! Hiermee raken wij verzeild in een discussie die ik eigenlijk
liever niet aanga. Ik heb gezegd dat ik de consequenties ervan ook niet kan
overzien. Onze inzet is dat als door collectieven van boeren alternatieven
worden aangereikt, Kamer en kabinet die eerst dienen te beoordelen alvorens
tot een misschien wel vreselijke beslissing te moeten komen. De sector zelf
geeft aan dat een deel van dat bedrag van 100 mln. gulden misschien kan worden
ingezet voor die andere sectoren, om toch samen een poging te ondernemen om
de dieren in leven te laten; een keuze die de EU min of meer heeft aangegeven.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Vroeger, nog niet zo lang geleden, hielden wij dieren op grond
van economische overwegingen. Nu maken wij dieren af op grond van diezelfde
overwegingen. Hoe lang moeten wij daarmee doorgaan?Verder heb ik nog een vraag over de tussenoplossing die de heer Oplaat
zoekt voor het in leven houden van alleen de runderen, niet de andere dieren.
Het ziet er alleszins naar uit dat het verspreidingsgebied groter wordt; het
gaat niet om de vraag of er zich verdere uitbraken zullen voordoen, maar om
de vraag waar die zullen optreden. Houdt de heer Oplaat dan vast aan zijn standpunt? Of komt er een moment waarop ook de VVD-fractie constateert
dat het non-vaccinatiebeleid van Europa aan het kantelen is en voorstelt om
toch maar het voortouw te nemen? Als er één Europees schaap
over de dam is, volgen er immers meer; wij moeten preventief gaan inenten
om de epidemie werkelijk in te dammen. Wanneer komt dat moment voor de heer
Oplaat? Hoeveel dieren moeten er eerst nog afgemaakt worden?De heer Oplaat (VVD):Voorzitter! De heer Poppe schetst nu een situatie die niet aan de orde
is. Dit hebben wij volgens mij al honderd keer in AO's met elkaar besproken.
Zodra je in Nederland preventief gaat vaccineren, kies je voor het doden van
10 miljoen varkens en 1,5 miljoen koeien, omdat drie kwart van de dieren dan
geruimd moeten worden omdat er simpelweg geen afzetmogelijkheden meer voor
zijn. Die keuze maakt de VVD niet, wij willen goed overwegen of er alternatieven
zijn om de dieren in leven te laten, maar nogmaals, zonder valse hoop te wekken.
Als het niet kan, kan het niet en steunen wij de minister in zijn voornemens.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Voorzitter! Ik wil drie moties indienen, die ik eerst kort zal toelichten.Ik heb de meer algemene motie van mevrouw Vos over het in leven laten
van gevaccineerde dieren medeondertekend.Verder zijn wij van mening dat het non-vaccinatiebeleid op de helling
moet. Wij verzoeken de regering, binnen Europa desnoods in kleiner verband
met een aantal gelijkgezinde lidstaten tot heroverweging van dit beleid te
komen.Wij vinden dat het niet uit te leggen is als wij de door Nederland bevochten
mogelijkheid om de 54.000 runderen in leven te laten niet zouden gebruiken.
Als wij een snelle herbevolking van de driehoek prioriteit geven boven het
in leven laten van deze runderen, laten wij wederom economische overwegingen
de doorslag geven. Ik zeg hiermee overigens niet dat zulke overwegingen niet
van belang zouden zijn. Maar blijkbaar laten wij het kortetermijnbelang weer
prevaleren. Als wij iets moeten leren van de huidige crisis, dan is het wel
dat de ethiek een meer centrale plaats in de afwegingen moet krijgen. Ik stel
voor, te besluiten tot het in leven laten van de runderen waarom het gaat.
Zo'n besluit dient gepaard te gaan met maatregelen om de binnenlandse consumptie
te stimuleren van producten, afkomstig van deze dieren, want als die niet
kunnen worden afgezet, is dat besluit uiteraard ook zinloos. Daarnaast dient
aan de bedrijven die tijdelijk leeg blijven, een passende schadevergoeding
te worden gegeven. Dit zou kunnen door het betreffende gebied aan te wijzen
als schadegebied in de zin van de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en
zware ongevallen.Voorzitter! Hoe eerder het Europese non-vaccinatiebeleid wordt afgeschaft,
des te korter de periode van beperkingen zal gelden. Daar zijn wij toch allen
voorstanders van, denk ik.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - de uitbraak van MKZ en de gevolgen daarvan
een heroverweging van het non-vaccinatiebeleid noodzakelijk maken;- het massaal doden en vernietigen van gezonde dieren in een situatie waarin
een vaccin voor handen is, op ethische gronden dient te worden afgewezen;- de meningen over het ter discussie stellen van het non-vaccinatiebeleid
tussen de diverse lidstaten vooralsnog zeer uiteenlopen;verzoekt de regering, de mogelijkheden te onderzoeken om zo nodig tezamen
met gelijkgezinde lidstaten zo spoedig mogelijk tot aanpassing van het non-vaccinatiebeleid
te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stellingwerf, M.B. Vos en Poppe.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26 (27622).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - de Europese Commissie Nederland in de gelegenheid
stelt rundvee buiten de driehoek Zwolle/Deventer/Apeldoorn ook na vaccinatie
in leven te laten;- de van die runderen afkomstige producten vooralsnog
alleen voor binnenlandse consumptie beschikbaar mogen komen en dat daarvoor
bepaalde voorzieningen moeten worden getroffen;- de beperkingen in
het genoemde gebied na de beoogde opheffing van het Europese verbod tot vaccinatie
weer zullen zijn opgeheven;verzoekt de regering, de gevaccineerde runderen in leven te laten en in
overleg met de Consumentenbond, het Centraal Bureau voor de Levensmiddelenhandel
(CBL) en het verwerkend bedrijfsleven, zodanige maatregelen te treffen dat
de binnenlandse afzet van van die dieren afkomstige producten wordt gestimuleerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stellingwerf, M.B. Vos en Poppe.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27 (27622).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - in het aangewezen gebied tussen Zwolle,
Deventer en Apeldoorn en de overige gebieden waar noodvaccinaties hebben plaatsgevonden,
in principe alle evenhoevigen moeten worden gedood en vernietigd;- dit vergaande consequenties heeft voor de levensvatbaarheid van de betreffende
bedrijven waardoor veel van deze bedrijven direct in hun voortbestaan worden
bedreigd;- ook vele aan de landbouwStellingwerf gelieerde en andere
bedrijven grote schade ondervinden van de MKZ-uitbraken;- deze schade redelijkerwijs niet als normaal ondernemersrisico kan worden
aangemerkt en dat in de huidige situatie aanspraak zou moeten kunnen worden
gemaakt op een bijzondere financiële tegemoetkoming;verzoekt de regering, de aangewezen gebieden waar noodvaccinatie heeft
plaatsgevonden, zo spoedig mogelijk aan te wijzen als schadegebied zoals bedoeld
in de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en zware ongevallen en deze wet
van toepassing te verklaren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stellingwerf, Van der Vlies en
Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28 (27622).De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! De uitbraak van MKZ heeft geweldige gevolgen voor
de samenleving. De vraag dringt zich op of wij daar eigenlijk wel tegen opgewassen
zijn, bestuurlijk, bedrijfsmatig en politiek. De eerste les die de SGP-fractie
trekt, is dat wij maar heel bescheiden moeten zijn en moeten erkennen dat
alles mensenwerk is. De rigoureuze aanpak waarvoor de minister heeft gekozen
en die hij nu toe heeft verdedigd, laat zich het best motiveren door het perspectief
van beheersing van de situatie. Het is een droevige constatering te moeten
vaststellen dat het daar nog niet op lijkt.De dilemma's zijn ontzaglijk groot; voor de minister – ik zie dat
en erken dat – en voor zijn staf, voor zijn ambtenaren die op de locaties
het moeilijke werk moeten doen. De dilemma's zijn ook groot voor de boeren
en hun organisaties. Vele ethische aspecten dringen zich op. Hoe moet je dat
allemaal afwegen? De dilemma's zijn ook groot voor ons, politici. Wij moeten
dat eerlijk onder ogen zien. Je hebt je eigen afwegingen, ijkpunten en beginselen,
maar die laten zich moeilijk verweven met concrete oplossingen die de uitbraak
effectief tegemoet kunnen treden.De problemen zijn ook na al deze constateringen nog vele. Het gras gaat
groeien, het is voorjaar. Wat gaat daarmee gebeuren? Welke consequenties zijn
er op bedrijfsniveau? Wie draait er eigenlijk op voor het voederen van de
dieren die na enting eigendom zijn van de overheid? Dat soort vragen moet
allemaal nog beantwoord worden.Op één punt heb ik twee weken geleden een motie ingediend,
die toen werd verworpen. Daarna is het thema van die motie echter weer volop
in discussie gekomen. Wij proberen, in die lijn consistent te zijn. Daarbij
aanvaard ik als consequentie de morele plicht dat, als ook ik door middel
van een motie pleit voor het in leven laten van geënt rundvee, er een
compensatie moet zijn voor alle bedrijven die daardoor getroffen worden. Dat
is de kern van de motie die ik nu indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering is overgegaan tot het instellen van een
entingsgebied waarin alle evenhoevige dieren worden geënt;overwegende dat de Europese Commissie de mogelijkheid heeft geboden om
onder bepaalde voorwaarden rundvee langer in leven te laten;overwegende dat er een grote kans bestaat dat binnen één
jaar het non-vaccinatiebeleid in Europa op de helling komt te staan;overwegende dat in grote aantallen ruimen van rundvee ethisch gezien uiterst
bezwaarlijk is;verzoekt de regering, bedrijven de mogelijkheid te geven om het rundvee
in het noodvaccinatiegebied Noord-Veluwe in leven te laten;verzoekt voorts, de getroffen bedrijven, bijvoorbeeld die hun stallen
niet kunnen herbevolken gedurende de tijd van het in leven laten van de geënte
runderen, financieel te compenseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29 (27622).De heer Ter Veer (D66):Mevrouw de voorzitter! De fractie van D66 zal niet stemmen vóór
de tweede motie, ingediend door de heer Atsma, omdat wij die motie overbodig
achten. Wij zullen ook niet stemmen vóór de eerste motie, omdat
een termijn van twee maanden veel te lang is, zoals ik in een interruptiedebat
al zei. Wij hebben vanmorgen een brief gekregen en wij zullen morgen in een
AO een debat hebben over dit punt. Spoedig daarna zal er beslist moeten worden.
Ik vind dat een termijn van twee maanden veel te lang is.In het AO heeft de fractie van D66 gesproken over een fokverbod voor varkens.
Ik stel het op prijs als daarover bijvoorbeeld morgen in het AO nadere mededelingen
kunnen worden gedaan.Het volgende punt betreft de nood die er is in de veehouderij. Die nood
is hoog. Het is een mentale nood. De mensen zitten opgesloten op hun bedrijven
en zij zien de problemen als een geweldige bedreiging op zich afkomen. Zij
hebben echter ook heel praktische problemen, met mestkelders die vol zitten,
met voer dat op is, enz. Ik vraag daar ook vanaf deze plaats nog eens aandacht
voor. Als er gebeld wordt naar de crisiscentra, dient waar mogelijk geprobeerd
te worden, met maatwerk aan deze problemen tegemoet te komen.Er is een grote nood in de veehouderijbedrijven, in het hele land, maar
met name in de gebieden die nu ingesloten zijn. De fractie van D66 heeft geconstateerd
dat het buitengewoon is gewaardeerd dat de minister-president en minister
Brinkhorst op bezoek zijn geweest in de getroffen gebieden. Mijn vraag is –
ik doe bijna de suggestie – of het niet voor de hand ligt dat opnieuw
een ministeriële delegatie een bezoek aan de getroffen gebieden brengt.
Dat zou niet alleen de minister-president moeten doen, maar ook andere ministers
die zeer bij de problemen betrokken zijn, zoals de minister van Binnenlandse
Zaken, de minister van Economische Zaken en niet het minst de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid als de verantwoordelijke voor de
bijzonderebijstandsregeling.Ten slotte hecht ik eraan, opnieuw uit te spreken dat de fractie van D66
grote waardering heeft voor de inzet en het werk van de vele ambtenaren. Ik
noem met name de ambtenaren van de RVV en de AID, maar ook ander personeel.
Zij behoren zich verzekerd te weten van de steun van de Kamer bij het moeilijke
werk dat zij doen, en waarbij zij soms waarlijk geen geringe tegenstand ondervinden.Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter! Ik ben de Kamer erkentelijk voor het feit, dat
wij vandaag opnieuw kunnen discussiëren over de moeilijke problematiek
van het MKZ. Ik ben verder alle geachte afgevaardigden zeer erkentelijk voor
de gemaakte opmerkingen. Mijn reactie wil ik in vier delen opsplitsen en daarbij
een aantal specifieke vragen aan de orde stellen. De onderwerpen die ik wil
behandelen zijn: de Europese dimensie, de nationale situatie en de keuzen
die moeten worden gemaakt, de alternatieven, de problematiek van de welzijnsdimensie
en de sociaal-economische aspecten. Ik ga er uiteraard van uit, dat het de
inzet van de Kamer en het kabinet is om te komen tot een zodanige situatie,
dat er voor de Nederlandse veehouderij toekomstperspectief blijft. Dat is
de inzet en het uitgangspunt van ons handelen. Dat geldt voor mijzelf, de
ambtenaren, voor al degenen die bij deze kwestie zijn betrokken en niet het
minst voor het landbouwbedrijfsleven, met de leden waarvan ik uiteraard in
zeer nauw contact sta.Voorzitter! Alvorens op de genoemde onderwerpen in te gaan, wil ik een
algemene opmerking maken. Die betreft de dilemma's. Zoals dat vaak het geval
is, heeft de heer Van der Vlies die heel goed verwoord. Ik roep de Kamer op
niet de discussie te voeren waarin de ethici tegenover de niet-ethici komen
te staan en waarbij sommige fracties, individuen of partijen een ethische
afweging maken en daarbij anderen de les lezen door te zeggen: jullie zijn
onethisch of minder ethisch. Ethiek, mevrouw de voorzitter, is iets wat zich
niet laat delen. Ik vind het van groot belang dat welke afweging ook wordt
gemaakt, wij elkaar niet aanspreken op de graad van ethiek. Ethiek is geen
koopwaar. Ethiek is niet selectief toepasbaar. Uit naam van de ethiek zijn
godsdienstoorlogen gevoerd, hebben mensen elkaar de hersenpan ingeslagen en
veroordeeld en verketterd. Dat is niet de wijze waarop ik politiek bedrijf
en niet de wijze waarop het kabinet met deze problematiek omgaat. Men kan
ervan uitgaan, dat bij al datgene wat wij doen, wij proberen tot een zo zuiver
mogelijke afweging te komen. Daarbij is ethiek een buitengewoon belangrijke
drijfveer. Als ik op een aantal punten posities afwijs, doe ik dat niet omdat
ze onethisch zouden zijn en omdat die van ons dat juist wel zijn of omgekeerd,
maar dan doe ik dat, omdat in de gegeven situatie conform de uitspraak van
Max Weber dat naast de Gesinnungsethik de Verantwortungsethik belangrijk is,
wij allen, politici, Kamerleden en leden van het kabinet verantwoordelijkheid
dienen te dragen. Vanuit dat uitgangspunt behoren wij te handelen.Mevrouw de voorzitter! Ik wil vervolgens iets zeggen over de Europese
situatie. Het is goed dat we op de dag nadat de informele landbouwraad in
Östersund heeft plaatsgevonden wij met elkaar spreken. Sommigen hebben
aangegeven, dat op Europees niveau inderdaad openingen worden geboden voor
een heroverweging van het non-vaccinatiebeleid dat alle lidstaten, inclusief
Nederland, gedurende elf jaar met kracht hebben omarmd. In mijn wijze van
zien is het niet zo, dat die lidstaten van de Europese Unie die thans nog
zeer sterk vasthouden aan dat non-vaccinatiebeginsel dat uit onethische of
louter economische overwegingen doen. Ik denk in dit verband aan lidstaten
waarmee wij ons zeer verwant voelen: Denemarken, Zweden en Finland, de lidstaten
die nu waarschijnlijk het sterkst voor het handhaven van het bestaande beleid
zijn en die willen uitdragen dat er niet de wenselijkheid is van herziening
van het vaccinatiebeginsel. Dat doen zij voor een belangrijk deel op grond
van veterinaire overwegingen, maar uiteraard ook op grond van diergezondheidsoverwegingen,
de wens om een zo hoog mogelijke diergezondheidsstatus te handhaven. Zij houden
ook vast aan het bestaande beleid omdat zij destijds voor een gesloten Europese
markt stonden, waarbij ik met name aan de positie van Denemarken denk. Men
heeft in dat verband in belangrijke mate de diergezondheidsstatus kunnen hanteren.
Daar is op zichzelf niets verkeerds mee, omdat de exportpositie werd gegarandeerd.
Het is duidelijk dat een groot aantal lidstaten bereid is om het beleid te heroverwegen. Het is geen gelopen race. Dat heb ik vanaf het begin
gezegd. Het helpt echter niet voor deze crisis, aangezien alle lidstaten van
mening zijn dat een eventuele heroverweging pas zijn beslag zal kunnen krijgen
als deze crisis voorbij is en de wetgeving is aangepast. Ik heb gisteren samen
met een aantal collega's, andere collega's ervan weten te overtuigen dat die
afweging een bredere zal moeten zijn dan de afweging die in het begin van
de jaren negentig heeft plaatsgevonden. Ik herinner u eraan dat er toen geen
discussie in de Kamer plaatsvond over dat onderwerp. Het nationale kabinet
heeft er toen ook niet over gediscussieerd. Naar aanleiding van de memorie
van toelichting bij de begroting voor 1992 is alleen gevraagd wat er moest
gebeuren met de 6 mln. gulden die in het Vaccinatiefonds zat en niet meer
nodig was, omdat was besloten tot non-vaccinatie. De toenmalige minister heeft
toen besloten om sneller dan in Europees verband mogelijk zou zijn, tot non-vaccinatie
over te gaan, omdat Nederland daardoor sneller een plaats kom veroveren op
de Japanse markt.Het is evident dat het klimaat in Europa en dus ook in Nederland, ten
aanzien van het non-vaccinatiebeginsel geweldige ontwikkelingen heeft doorgemaakt.
De gevolgen voor de interne markt zijn fundamenteel geweest op het punt van
bewegingen van dieren, personen en producten. Wij hebben jarenlang geleefd
met een negatieve integratie, een integratie die was gebaseerd op de afwezigheid
van grenzen. Wij zijn voor een deel in gebreke gebleven als het gaat om het
opbouwen van de positieve integratie: het op een zodanige wijze harmoniseren
van cultuur, geschiedenis en geografie dat die negatieve integratie, uit het
oogpunt van diergezondheid, milieu en consumentenbescherming, geen negatieve
effecten heeft. Wij zijn nog volop met dat proces bezig.Ik ben uitvoerig op dit punt ingegaan, omdat het thema dat tot een maand
geleden slechts een enkeling, waaronder individuele boeren, zorgen baarde,
in een zodanig golf van veranderingen is gekomen, dat herpositionering in
Europees verband niet direct mogelijk is. Een aantal individuele lidstaten
kan niet alleen een verandering van beleid tot stand brengen. Het gaat om
een communautaire competentie, een gemeenschappelijke bevoegdheid, waarin
alleen de Europese organen en de Europese instellingen bevoegd zijn om tot
een verandering over te gaan. Er zijn nu ontwikkelingen gaande die sterk door
Nederland zijn gestimuleerd om dat klimaat op te schuiven in een richting
die door ons wordt gewenst. Ik heb steeds gezegd dat die heroverweging plaats
zal vinden en dat dat is toegezegd door de Europese Commissie. Ik kan de Kamer
mededelen dat ik de heer Byrne, commissaris van de Europese Gemeenschap, en
mevrouw Windberg van het huidige voorzitterschap, heb uitgenodigd om volgende
week woensdagmiddag met mij een aantal gesprekken te voeren in Nederland,
zodat zij de concrete situatie kunnen zien. Kortom, ik zeg toe dat ik met
alle kracht en alle inzet zal proberen om nationale en Europese perspectieven
met elkaar te verstrengelen, zodat wij kunnen komen tot een aanpassing die
in brede kring wordt gewenst.Ik denk dat als er geen uitbraken waren geweest in Nederland, maar bijvoorbeeld
in Spanje of Italië of Portugal, wij nu niet al vier weken zouden discussiëren
over het feit dat het non-vaccinatiebeginsel zo snel mogelijk op de helling
moet. Ik wil hiermee aangeven dat bij iedere lidstaat het nationale hemd nader
is dan de communautaire rok. Dat geldt voor Nederland, maar ook voor andere
landen. Dat betekent dat wij tot een evenwichtige afweging moeten komen die
niet alleen Nederland aangaat.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De minister heeft aangegeven dat er na de crisis in een aantal
Europese lidstaten en instellingen ruimte is voor heroverweging van het non-vaccinatiebeleid.
Het Europees Parlement heeft echter besloten, de Commissie op te roepen om
onmiddellijk tot heroverweging van dit beleid over te gaan. Dat moet de minister
als democraat aanspreken.Minister Brinkhorst:Ik vrees dat bij de heer Poppe – dit geldt van tijd tot tijd voor
ons allen – de wens de vader van de gedachte is. In de resolutie van
het Europees Parlement wordt niet tot een zodanige hervorming opgeroepen dat
nog tijdens de crisis het non-vaccinatiebeleid wordt gewijzigd. Ik ben overigens
zeer verheugd dat ook de SP het Europees Parlement als een volwaardige democratisch
instelling beschouwt. Wij zijn wel dankbaar dat wij in het Europees Parlement
steun hebben gekregen.De voorzitter:Ik wijs de Kamer en de minister erop dat het verstandig is als men zich
in dit debat beperkt tot de reactie op de moties. Nieuwe feiten kunnen in
het algemeen overleg van morgen aan de orde komen. Ik kan mij voorstellen
dat Kamerleden vragen hebben over de mededelingen van de minister, maar daar
leent zich de setting van een debat over een verslag van een algemeen overleg
niet voor.Ik zie dat de heer Oplaat nog een vraag wil stellen.De heer Oplaat (VVD):Mevrouw de voorzitter! U kent mijn nederigheid en loyaliteit. Ik zal mijn
vragen tot morgen bewaren.Minister Brinkhorst:Ik meende er goed aan te doen, de Kamer iets uitvoeriger te informeren
over de ontwikkelingen in Europees verband. Ik sluit dit onderwerp nu af.In verschillende moties komt de huidige situatie in het gebied rond Oene
aan de orde. Ik heb vorige week gezegd dat er na de beschikking in beginsel
ruimte was voor afwegingen. Dat is geen valse hoop gebleken. Deze ruimte is
mede door Nederland bevorderd, in die zin dat de Kamer al eerder sterke druk
heeft uitgeoefend om openingen te creëren. Ik heb aangegeven dat ik het
advies van het landbouwbedrijfsleven zeer zwaar zal laten wegen. Ik heb mij
verstaan met LTO-Nederland, de Centrale organisatie voor de vleesverwerkende
industrie en de zuivelsector.De heer Oplaat heeft gesproken over de alternatieven van het landbouwbedrijfsleven.
Hierbij speelt een aantal elementen een rol. In de eerste plaats brengt het
in leven laten van de dieren in het desbetreffende gebied regelgeving met
zich die tussen de 12 en 18 maanden van kracht moet zijn. Gedurende die tijd
heeft dit gebied dus een speciale status. Het Permanent veterinair comité
heeft nog een zekere marge voor de besluitvorming over de positie van Nederland
na afloop van die periode. In de tweede plaats is er de veterinaire dimensie.
Ik ben met de heer Waalkens van mening dat dit een zeer belangrijk uitgangspunt
is. Dit aspect gaat boven alle andere overwegingen met het
oog op een zo scherp mogelijke bestrijding van de MKZ-crisis.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik heb hier veel vragen over. Dit staat in de brief die de
minister naar de Kamer heeft gestuurd en die wij morgen gaan bespreken. Ik
heb dus een probleem.De voorzitter:De minister reageert nu op de moties, mijnheer Poppe.Minister Brinkhorst:Op deze manier kan ik ook snel zeggen waarom ik bepaalde moties helaas
niet kan ondersteunen.De heer Oplaat (VVD):De minister gaat in op de alternatieven die ik in mijn verhaal naar voren
heb gebracht. Hij gebruikt daarbij de woorden "waarschijnlijk tegen de regels
in" en "wij begeven ons misschien op een onhelder pad". Daarom vraag ik de
minister deze te beoordelen op zekerheid. Als wij over een jaar tot de conclusie
komen dat het misschien wel had gekund, wil ik niet verantwoordelijk zijn
voor het laten doden van 54.000 runderen.Minister Brinkhorst:Eén ding is zeker: voor welk alternatief men ook kiest, het gebied
zit ten minste volledig op slot gedurende 12 à 18 maanden. Het geheel
op slot zetten heeft zware sociaal-maatschappelijke gevolgen: isolement, kaalslag
en werkloosheid. Het heeft ook economische gevolgen, want de afzet van de
producten, hoewel in theorie prachtig, is zeer dubieus. Zowel de melk als
het vlees vergt speciale behandelingen en dat heeft weer grote gevolgen voor
andere sectoren.Bij de onzekerheden die ik noem, is één ding zeker: het
op slot zetten van het gebied, het isolement, is vooral bezien vanuit het
bredere afwegingsproces het meest ongewenst. Ik denk dat dit een belangrijke
overweging is geweest voor LTO Nederland en de twee andere organisaties die
ik net noemde. Het spreekt echter volstrekt vanzelf dat de heer Oplaat zegt
dat alle alternatieven moeten worden afgewogen. Dat zal het kabinet ook doen.
In mijn brief leg ik het voorlopig standpunt van de minister van LNV neer.
Normaal gesproken is het mijn gewoonte om het kabinet niet met een open positie
te confronteren, want ik vind dat een minister een standpunt behoort in te
nemen, maar uiteraard zal kabinet als geheel een afweging maken.Tegen die achtergrond en gelet op de veterinaire aspecten die ik heb aangegeven –
zo snel mogelijk een doorbraak bereiken waardoor de MKZ-crisis voorbij is –
kan ik de motie van de heer Atsma niet ondersteunen.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Gaat de minister met deze redenering niet te veel voorbij aan het principiële
karakter van de opening? Is het niet een breekijzer voor het non-vaccinatiebeleid?
Houdt de minister er niet te weinig rekening mee, dat die periode wel eens
ingekort kan worden wanneer de zaak op Europees niveau op de helling gaat?Minister Brinkhorst:Nee, want in de crisisperiode zal het zeker niet op de helling gaan. Voor
de gebieden buiten Oene gelden de normale regels van non-vaccinatie. Ik kom
straks nog terug op de brede problematiek waarvoor wij nog staan.Voor Oene is het dus geen oplossing, en voor de gebieden buiten Oene al
helemaal niet.De tweede motie van de heer Atsma gaat over de sociaal-economische dimensie.
Over het BBZ hebben wij gesproken. Uiteraard kunnen boeren daar een beroep
op doen. Het probleem is echter dat de vermogenstoets die in de wet staat,
en die de Kamer dus in de wet heeft neergelegd, niet opzij kan worden gezet.
Deze zal wel zo ruimhartig mogelijk worden toegepast. Dat heb ik de Kamer
ook toegezegd. Hierover zal ik nog nader contact hebben met mijn collega van
Sociale Zaken. Bij de behandeling van andere moties zal ik nog wat zeggen
over de bredere economische problematiek. Het aannemen van de motie van de
heer Atsma op stuk nr. 22 moet ik de Kamer ontraden.Mevrouw Vos heeft drie moties ingediend. De eerste motie lijkt op de motie
van de heer Atsma. Daarin gaat men er immers van uit dat indamming van de
problematiek op het gebied van de diergezondheid in de huidige situatie de
oplossing is. Ik moet de Kamer het aannemen van deze motie daarom ook ontraden.De tweede motie van mevrouw Vos gaat over de dierentuinen. De motie komt
niet overeen met het huidige Europees beleid op dit punt. De huidige beleidslijn
biedt enige ruimte. Dat is erkend, al gaat het om niet heel veel ruimte. De
betrokkenen kunnen er bovendien redelijk mee uit de voeten op het ogenblik,
zoals blijkt uit de reactie van de dierentuin op de Veluwe. Ik zou de Kamer
deze motie dan ook willen ontraden.De derde motie gaat over de diermarkering.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter!...De voorzitter:Nee, mevrouw Vos. Het is niet mogelijk om bij iedere motie opnieuw een
debat met de minister te beginnen.Minister Brinkhorst:Over deze motie is dezer dagen een kort geding geweest. Het lijkt toch
duidelijk dat ook in de afweging van de rechter in kort geding, die de betrokken
organisatie voor dierbescherming op dit punt niet heeft gevolgd, de markering
de minst dieronvriendelijke methode is. Ik zeg het op deze wijze, omdat ik
het geheel met mevrouw Vos eens ben dat het markeren via het oorknippen geen
prettige handeling is. Brandmerken heeft echter ook buitengewoon nadelige
aspecten. Dit element is bij het non-vaccinatiebeleid nu eenmaal een belangrijke
factor. Ook deze motie wil ik de Kamer dus ontraden.De motie van de heer Stellingwerf wil ik op vergelijkbare gronden afwijzen.
Ik wijs dan op de ethische overwegingen. Ik heb in mijn eerste opmerking reeds
daarop gewezen. De verantwoordingsethiek is een afweging van de verantwoordelijkheid.
Dat houdt in dat men niet kan zeggen dat degenen die deze motie steunen, ethisch
zijn en degenen die de motie verwerpen, niet ethisch.De volgende motie van de heer Stellingwerf is het verzoek aan de regering
om de runderen in leven te laten en om in overleg met de Consumentenbond en
het Centraal bureau voor levensmiddelenhandel zodanige maatregelen te treffen
dat de binnenlandse afzet wordt gestimuleerd. Op het eerste aspect van het
dictum heb ik al gewezen. Daarnaast denk ik dat het Centraal bureau voor de
levensmiddelenhandel en het bedrijfsleven geen maatregelen kunnen treffen
om de binnenlandse afzet zodanig te stimuleren dat daarmee
de consumptie op grote schaal wordt gestimuleerd. De Nederlandse burger eet
op dit moment eerder minder dan meer vlees. Ik denk dus niet dat deze suggestie
bijdraagt tot oplossing van het vraagstuk. Ik ontraad deze motie.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Het gaat er natuurlijk om dat...De voorzitter:Heb ik u het woord gegeven?De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Ik dacht het niet.De voorzitter:Heel kort, mijnheer Stellingwerf.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Ik vind dat de minister deze motie niet serieus benadert. Het gaat erom
wanneer de runderen in leven worden gelaten. Als er geen consumentenvraag
is, is dat natuurlijk een farce. In die situatie moet de vraag gestimuleerd
worden. Ik heb begrepen dat beide organisaties ervoor in zijn om hieraan mee
te werken. Dan moeten wij dit ook niet zomaar van tafel schuiven.Minister Brinkhorst:Mijn enige opmerking is dat ik niet vind dat het een serieuze optie is
in de praktijk. Het stimuleren van de omzet van vlees is een ding. De suggestie
dat men een vleesberg van zodanige omvang kan afzetten is wat anders. Dat
is echter de onderliggende suggestie van de motie van de heer Stellingwerf.De heer Stellingwerf (Christen- Unie):Daar ben ik het niet mee eens.Minister Brinkhorst:De kwestie van de speciale positie van het schadegebied wil ik graag betrekken
bij de verdere sociaal-economische problematiek. Ik doe daarom de heer Stellingwerf
de suggestie om de motie aan te houden. Ik heb de motie net gelezen. De Wet
tegemoetkoming schade bij rampen heeft een groot aantal criteria. Ik kan nu
niet overzien in hoeverre het gebied aan de criteria voldoet. Het gaat bovendien
om het ambtsgebied van mijn collega van Binnenlandse Zaken. Ik deel de zorg
die uit de motie spreekt. Ik zou het echter betreuren als de motie aangenomen
zou worden terwijl voor hetgeen de motie vraagt, in de wetgeving onvoldoende
basis bestaat. Ik vraag de heer Stellingwerf dus, de motie aan te houden.
Ik zal dit element meenemen bij de bredere sociaal-economische problemen waarvoor
wij staan. Het kabinet moet hier ongetwijfeld op terugkomen.Alvorens een paar vragen te beantwoorden rond de sociaal-economische zaak,
kom ik bij de motie van de heer Van der Vlies. Die vraagt om de bedrijven
de mogelijkheden te laten om het rundvee in leven te laten. Ook wordt er gesproken
van compensatie. Ik kom terug op de compensatie en de financiële dimensie.
Het element van het in leven laten van runderen is volgens de lijn van de
brief die ik gisteren heb gestuurd, en die unaniem gesteund wordt door het
landbouwbedrijfsleven, geen serieuze optie. Om die reden ontraad ik de motie
van de heer Van der Vlies.Ik maak twee opmerkingen aan het adres van de heer Waalkens, over de opkoopregeling
en de Ruimte voor ruimte-regeling. Aan de opkoopregeling wordt gewerkt. Ik
heb juist vandaag Commissaris Fischler gevraagd een welzijnsopkoopregeling
te maken, enigszins analoog aan de regeling die destijds bij de varkenspest
gold. In dat verband wil ik graag begin volgende week terugkomen op de kwestie
van het fokverbod. Mijns inziens bestaat er inderdaad een samenhang tussen
beide problemen. Ik wil die dan ook in samenhang bezien. Gelukkig is er in
veel gebieden een zekere ruimte ontstaan door het "open" maken van Brabant
en het gebied er omheen. Ik erken dat wij ons bewegen in de richting van een
fokverbod, maar dat wil ik graag bezien in samenhang met de andere elementen
die ik noemde.De Ruimte voor ruimte-regeling lijkt mij primair een provinciaal initiatief.
Het kabinet heeft een sociaal-economisch plan ingezet als handreiking aan
individuele boeren om te bekijken wat de mogelijkheden voor de toekomst zijn.
Daarnaast wordt mentale en sociale steun gegeven om individuele hulpvragen
zo snel mogelijk op de goede plek terecht te laten komen. Tussen haakjes merk
ik op, dat nog steeds het crisisnummer bestaat dat kan worden gebeld door
iedere individuele boer wiens bedrijf geruimd wordt. Dat nummer heeft geen
overbezette lijnen. Er is een wezenlijke verbetering ingezet op het terrein
van de communicatie, naast alle onvolledigheden die ik helaas moet erkennen.
Op dit punt is in ieder geval een serieuze verbetering bereikt. Mij is ook
gebleken, dat degenen die na de afloop van ruimingen te woord zijn gestaan,
over het algemeen zeer veel waardering hebben voor de wijze waarop de RVV
op het ogenblik opereert.Ik ben nu terug op Ruimte voor ruimte. Ik heb begrepen, dat vanmorgen
in de provinciale staten van Gelderland is gesproken over het instellen van
een werkgroep om de problematiek te bezien en voorstellen te doen. Ik zal
hieraan graag samen met de collega van Economische Zaken deelnemen om als
het ware een handreiking van rijkswege te geven op dit niveau. Ik vind het
passend, dat gebiedsspecifieke kwesties in eerste aanleg worden opgepakt onder
de regie van de provincie. Dat past ook in de afspraken die wij hebben gemaakt
over onder andere Ruimte voor ruimte en de reconstructie. De reconstructiedimensie
komt nu als het ware in een nieuw perspectief te staan als gevolg van de zeer
zwaarwegende problemen waarvoor wij nu zijn gesteld. Bij die aanpak wil ik
ook nog nagaan of en, zo ja, op welke wijze de financiering geput kan worden
uit de middelen voor de structuurfondsen en de reconstructie.Mevrouw de voorzitter! Ik ben hiermee aan het einde gekomen aan wat ik
de Kamer in antwoord op de gestelde vragen wilde mededelen.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Ik heb nog een derde element ingebracht voor het bieden van
perspectief, namelijk het strategisch aankoopbeleid van de Dienst landelijk
gebied in het kader van Ruimte voor de rivieren.Minister Brinkhorst:U hebt gelijk. Ik wil dat heel graag meenemen, want ik vind het van belang,
dat wij niet alleen de ruimtelijke component in de economische zin bezien,
maar ook in de strategische zin.Voorzitter! Ik ben de heer Waalkens hiervoor erkentelijk. Dat geldt trouwens
in het algemeen voor de steun die uit zijn uitspraken blijkt voor de inzet
van het kabinet.Mevrouw de voorzitter! Ik wil thans overgaan tot het doen van een mededeling, waarop een aantal leden van uw Kamer reeds heeft gepreludeerd
en die te maken heeft met de vraag van de heer Atsma in hoeverre de crisis
onder controle is.Zoals ik al zei, was het, toen wij de vorige week met elkaar spraken,
een geweldige verheugenis dat het hele gebied in het zuiden vrij was. Dat
heeft ook meteen gevolgen gehad, zowel vanuit de welzijnsdimensie als vanuit
de economische dimensie en de sociale dimensie. De regering heeft besloten –
en heeft daarvoor ook toestemming gekregen – om het gebied van Brabant
voor deze doelstellingen op te schalen tot aan de Waal. Het is voor de provincie
Gelderland een beetje onaangenaam, maar Brabant is wat groter geworden en
Gelderland wat kleiner, maar dit is slechts tijdelijk. De commissarissen van
de Koningin zijn het met beide punten eens. Dat betekent bijvoorbeeld dat
het hele tussengebied ruimte heeft gekregen.Tegen die achtergrond is het buitengewoon spijtig, dat ondanks alle zware
preventieve maatregelen die door vele leden als draconisch zijn ervaren, maar
die ik met grote overtuiging heb ingezet , vannacht bekend werd dat in Ee,
gelegen in Noordoost-Friesland op één melkveebedrijf mond- en
klauwzeer is geconstateerd. Het gaat om een bedrijf met uitsluitend runderen,
100 in getal. Het is een gesloten bedrijf, waar het laatste jaar geen aan-
of afvoer heeft plaatsgevonden. Het bedrijf en de bedrijven eromheen worden
onmiddellijk geruimd. Het toezichtsgebied is ook ingesteld. Binnen een straal
van 2 km zullen alle evenhoevigen worden geruimd. Het gaat hierbij om 27 bedrijven.Er is gesuggereerd dat er contacten met de regio Oenen zijn geweest, maar
dat blijken speculatieve berichten te zijn. Op dit ogenblik is onze zorg dan
ook dat wij niet precies weten wat de besmettingsbron is. De grote zekerheid
was eigenlijk dat Oenen de besmettingsbron was. Dat is wat betreft Ee echter
niet het geval. De tracering van de besmettingsbron is momenteel volop aan
de gang en zodra er meer over bekend is, zal de Kamer op de hoogte worden
gesteld.Het nieuwste geval onderstreept nogmaals het uiterst gevaarlijke karakter
van het MKZ-virus. Het blijft daarom zaak voor iedereen, niet alleen voor
de sector zelf en de mensen in en rondom Oenen, om alert te blijven. Concreet
betekent dit dat contacten met bedrijven zoveel mogelijk gemeden moeten worden
en dat preventieve maatregelen genomen moeten worden om insleep of verdere
verspreiding te voorkomen.Ten slotte kan ik meedelen dat de Nederlandse regering besloten heeft
om met onmiddellijke ingang een exportverbod in te stellen voor de zogenaamde
"annex 1 producten", dus voor producten zoals vers vlees en verse melk, tenzij
deze een speciale behandeling hebben gehad. De reden daartoe is gelegen in
het feit dat de tracering nog niet is afgerond. Ik hoop uiteraard dat deze
maatregel zo kort mogelijk van kracht kan zijn. Ik heb echter liever dat wij
op dit punt zelf het initiatief nemen, dan dat een dergelijke maatregel ons
wordt opgelegd, waar alle vrees voor is.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Op een later tijdstip zal over de moties gestemd worden.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-4482-4493.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl