Behandeling Integrale Notitie mest- en ammoniakbeleid (24445), en van: de motie-Huys c.s. over een gestaffelde heffing en premie (24445, nr. 5); de motie-Esselink over een acceptabele verliesnorm voor mineralen (24445, nr. 6); de motie-Esselink over een herstructureringsfonds en -plan (24445, nr. 7); de motie-Esselink/Stellingwerf over stimuleringsruimte voor provincies (24445, nr. 8); de motie-Esselink c.s. over verplichting tot mineralenaangifte (24445, nr. 9); en een aantal andere moties (24445 nrs. 10 tot en met 23)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 3246-3257

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 41, pagina 3246-3257

20-12-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24445Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 19882Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 20 december 1995)Pagina 3307-3313
Behandeling de verzelfstandiging van de Nederlandse Spoorwegen (18986, nrs. 12 t/m 18), en van de moties-Reitsma over het aanbesteden van lijnen (18986, nr. 20) en het minimumvoorzieningenniveau (18986, nr. 21); de motie-Remkes c.s. over de taaksector van NS (18986, nr. 22); de motie-Van 't Riet over een flankerend beleid voor het personenvervoer (18986, nr. 23); de motie-Van 't Riet c.s. over de eigendom van de infrastructuur (18986, nr. 24); en een aantal andere moties (18986 nrs. 25 t/m 29)Pagina 3296-3301
Het debat over de Europese TopPagina 3227-3246
Stemmingen over drie moties, ingediend bij de behandeling van het debat over het gehandicaptenbeleid, te weten: de motie-Marijnissen over verruiming van de inkomensgrens voor eigen betalingen (24170, nr. 9); de motie-Marijnissen over ten onrechte betaalde eigen bijdragen (24170, nr. 10); de motie-Rabbae over het niet vragen van een eigen bijdrage voor naturavoorzieningen (24170, nr. 11)Pagina 3306-3306
Behandeling van de verslagen van algemene overleggen over het asielbeleid (19637, nrs. 148 en 163)Pagina 3257-3273
Stemmingen over negen moties, ingediend in het nota-overleg over de verzelfstandiging van de Nederlandse Spoorwegen, te weten:de motie-Reitsma over het minimumvoorzieningenniveau (18986, nr. 21); de motie-Remkes c.s. over de taaksector van NS (18986, nr. 22); de gewijzigde motie-Van 't Riet over een flankerend beleid voor het personenvervoer (18986, nr. 32); de motie-Van 't Riet c.s. over de eigendom van de infrastructuur (18986, nr. 24); en een aantal andere moties (18986 nrs. 25, 26, 27, 28 en 31)Pagina 3306-3306
Behandeling Brief van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake de instelling van een tijdelijke commissie van onderzoek naar klimaatverandering (22232, nr. 10)Pagina 3306-3307
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Goedkeuring van het op 31 oktober 1994 te Luxemburg tot stand gekomen Besluit betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (Trb. 1994, 278) (24127)Pagina 3193-3216
Stemmingen over acht moties, ingediend tijdens het debat over de nota Herijking buitenlands beleid (24337), te weten: de motie-De Hoop Scheffer/Sipkes over de minister van Buitenlandse Zaken als politiek eerstverantwoordelijke voor het beleid van de geïntegreerde regionale directies (24337, nr. 4); de motie-De Hoop Scheffer over het niet instellen van een homogene groep voor internationale samenwerking (24337, nr. 5); en een aantal andere moties (24337, nrs. 6, 8, 9, 10, 11 en 12)Pagina 3305-3306
Behandeling nota Herijking van het buitenlands beleid (24337), en van de motie-De Hoop Scheffer/Sipkes over de minister van Buitenlandse Zaken als politiek eerstverantwoordelijke voor het beleid van de geïntegreerde regionale directies (24337, nr. 4); de motie-De Hoop Scheffer over het niet instellen van een homogene groep voor internationale samenwerking (24337, nr. 5); de motie-De Hoop Scheffer/Van Middelkoop over de netto ODA-inspanning (24337, nr. 6) en een aantal andere moties (24337 nrs. 8 t/m 12)Pagina 3286-3293
Stemmingen over vier moties, ingediend tijdens het debat over de nota de Kwaliteit van arbeid en zorg (24332, nr. 2), te weten: de gewijzigde motie-Adelmund/J.M. de Vries over een hechtingsverlof (24332, nr. 7); de motie-Adelmund c.s. over een wettelijke regeling van loopbaanonderbreking (24332, nr. 4); de motie-Van Vliet/Adelmund over uitbreiding van kraamverlof (24332, nr. 5); de motie-Van Vliet c.s. over sparen uit loon (24332, nr. 6)Pagina 3304-3305
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over de nota de Kwaliteit van arbeid en zorg (24332, nr. 2)Pagina 3281-3286
41ste vergadering; 20 december 1995Pagina 3193-3193
Stemmingen over vier moties, ingediend tijdens het debat naar aanleiding van een algemeen overleg over het asielbeleid, te weten: de motie-De Hoop Scheffer over het beleid inzake de drie-jarentermijn (19637, nr. 149); de motie-De Hoop Scheffer over de aanzuigende werking van de VVTV (19637, nr. 150); de motie-Rijpstra over de oprichting van één immigratiedienst (19637, nr. 151); de motie-Sipkes over vaststelling van de leeftijd van minderjarige asielzoekers (19637, nr. 156)Pagina 3303-3304
Stemmingen over vier moties, ingediend bij het debat naar aanleiding van een algemeen overleg over duurzaam bouwen, te weten: de motie-Assen/M.B. Vos over een tijdelijke stimuleringsregeling uitsluitend voor verhuurders (24280, nr. 3); de motie-Assen over een vervolg-convenant voor energiebesparing (24280, nr. 4); de motie-Assen over het stimuleren van investeringen door eigenaar-bewoners (24280, nr. 5); de motie-Te Veldhuis c.s. over aanscherping van het beleid (24280, nr. 6)Pagina 3301-3301
Het debat naar aanleiding van een algemeen overleg over het decoratiestelselPagina 3273-3279
Behandeling Integrale Notitie mest- en ammoniakbeleid (24445), en van: de motie-Huys c.s. over een gestaffelde heffing en premie (24445, nr. 5); de motie-Esselink over een acceptabele verliesnorm voor mineralen (24445, nr. 6); de motie-Esselink over een herstructureringsfonds en -plan (24445, nr. 7); de motie-Esselink/Stellingwerf over stimuleringsruimte voor provincies (24445, nr. 8); de motie-Esselink c.s. over verplichting tot mineralenaangifte (24445, nr. 9); en een aantal andere moties (24445 nrs. 10 tot en met 23)Pagina 3246-3257
Stemming over een motie, ingediend tijdens de behandeling van de Najaarsnota, te weten:de motie-Ybema/Van der Ploeg over het fiscale budget voor de WSZ (24517, nr. 3)Pagina 3304-3304
Voortzetting behandeling van de Najaarsnota 1995 (24517), en van de motie-Ybema/Van der Ploeg over het fiscale budget voor de WSZ (24517, nr. 3)Pagina 3279-3281
Stemmingen over 24 moties, ingediend in het nota-overleg en tijdens het debat over de Integrale Notitie mest- en ammoniakbeleid, te weten: de gewijzigde motie-Huys c.s. over een gestaffelde heffing en premie (24445, nr. 26); de motie-Esselink over een acceptabele verliesnorm voor mineralen (24445, nr. 6); de motie-Esselink over een herstructureringsfonds en -plan (24445, nr. 7); de motie-Esselink/Stellingwerf over stimuleringsruimte voor provincies (24445, nr. 8); en een aantal andere moties (24445 nrs. 9 tot en met 33)Pagina 3302-3303
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de toevoeging van de Hogeschool te Wageningen, uitgaande van de Stichting STOAS, aan de bijlage van die wet (24487)Pagina 3193-3193
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 31 oktober 1994 te Luxemburg tot stand gekomen Besluit betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (Trb. 1994, 278) (24127), en over de moties-Ybema c.s. over fraude en onregelmatigheden met de Europese financiën (24127, nr. 8) en over de Nederlandse afdracht aan de EU (24127, nr. 9); de moties-Van der Ploeg c.s. over de financiële perspectieven (24127, nr. 10) en over eenzijdige compensaties (24127, nr. 11)Pagina 3301-3302
Vragen van het lid Te Veldhuis aan de ministers voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken en van Justitie, over de situatie in de gevangenis Koraalspecht op CuraçaoPagina 3224-3227
Vragen van het lid Klein Molekamp aan de ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en van Justitie, over de uitzending van het programma Zembla van 7 december 1995 over de milieu-affaire in de gemeente Nijmegen "waar de gemeente de milieuwetten overtreedt"Pagina 3222-3224
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over het decoratiestelsel, te weten: de motie-Scheltema-de Nie over de automatische verlening van ridderorden (20668, R1354, nr. 32); de motie-Poppe/Oedayraj Singh Varma over de verlening van onderscheidingen aan ministers, staatssecretarissen en volksvertegenwoordigers (20668, R1354, nr. 33)Pagina 3304-3304
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over het gehandicaptenbeleid (24170)Pagina 3293-3296
Vragen Van der Heijden aan de minister van Justitie over de vermindering van cellen ter compensatie van de CAO in het gevangeniswezenPagina 3220-3222
Regeling van werkzaamheden (woensdag 20 december 1995)Pagina 3216-3220

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 de Integrale Notitie
mest- en ammoniakbeleid (24445)
 
 , en van:
 - de motie-Huys c.s. over een gestaffelde heffing en premie (24445,
nr. 5);
 - de motie-Esselink over een acceptabele verliesnorm
voor mineralen (24445, nr. 6);
 - de motie-Esselink
over een herstructureringsfonds en -plan (24445, nr. 7);
 - de motie-Esselink/Stellingwerf over stimuleringsruimte voor provincies (24445, nr. 8);
 - de motie-Esselink c.s. over verplichting
tot mineralenaangifte (24445, nr. 9);
 - de
motie-Esselink over afroming op de mestproduktierechten (24445,
nr. 10);
 - de motie-Esselink over stuifbestrijding in het
westen van het land (24445, nr. 11);
 - de motie-Esselink
c.s. over de aanwijzingsplicht voor verzuringsgevoelige gebieden (24445, nr. 12);
 - de motie-Esselink c.s. over stankcirkels
(24445, nr. 13);
 - de motie-Blauw c.s. over
de negatieve invloed van afroming van produktierechten op
de verkoopwaarde (24445, nr. 14);
 - de motie-Ter
Veer c.s. over de Wet verplaatsing mestproduktierechten (24445,
nr. 15);
 - de motie-Ter Veer c.s. over uitrijden van mest
tot en met 15 september (24445, nr. 16);
 - de motie-M.B. Vos over een verplichte mineralenbalans voor alle land- en tuinbouwbedrijven
(24445, nr. 17);
 - de motie-M.B. Vos over aanvullend
beleid voor stikstofgevoelige zandgronden (24445, nr. 18);
 - de motie-Stellingwerf over herziening van de brochure Veehouderij
en Hinderwet (24445, nr. 19);
 - de motie-Van
der Vlies c.s. over het indicatief beschouwen van de normen (24445, nr. 20);
 - de motie-Van der Vlies c.s. over uitvoering
van de motie op stuk nr. 40 (19882) (24445,
nr. 21);
 - de motie-Van der Vlies c.s. over een middeling
van mineralenverliezen (24445, nr. 22);
 - de motie-Van der Vlies c.s. over bedrijven met fosfaatfixerende gronden (24445, nr. 23).
 
 
 
 
 (Zie nota-overleg van 11 december 1995.)
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt heropend.
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Wij hebben achter ons liggen, zeker het laatste
halfjaar, een tamelijk woelige periode omtrent het mest- en ammoniakbeleid.
Dat was overigens al vaker vertoond, maar nu was het wel bijzonder heftig.
Dat is ook begrijpelijk, omdat het er nu echt op aan komt. In de komende periode
moeten economie en ecologie goed op elkaar worden afgestemd. Dat kan niet
op de sloffen en dat zal hier en daar pijn doen, maar het is onvermijdelijk
en noodzakelijk voor de landbouw, die zo afhankelijk is van de internationale
markten, voor onze internationale verplichtingen en vooral voor onze nationale
opdracht op het punt van natuur, milieu en drinkwater.
 
 Verleden week hebben wij hier in de Kamer overlegd met wederzijdse overwegingen
en argumenten. Wij hebben de reacties van de ministers gekregen op de moties
en dat heeft het totaal wat verhelderd. Toch bleven er na die maandagavond
nog enige vraagtekens over. Was nu alles wel helder, voor 1998, voor 2000,
voor 2010? Welk bedrag hoorde nu precies bij welk verlies en bij welke premie?
Hoe zit het met de heffing op kunstmest? Dat zijn allemaal vraagtekentjes.
Wij moeten inderdaad constateren dat niet alles precies vastligt. Niet alle
punten, komma's en cijfertjes achter die komma zijn gezet. Dat is maar goed
ook. De Kamer heeft van de integrale notitie geen blauwdruk gemaakt. Dat wilden
de ministers ook niet en terecht. In het vervolgtraject, dat loopt vanaf vandaag,
moet namelijk nog heel veel werk verzet worden. Er moet nog veel overleg gevoerd
worden. De integrale notitie is daar, samen met de opvatting van de Kamer,
leidraad en soms ijkpunt bij. Wij willen en zullen er kort bij blijven.
 
 Ter bevordering van de helderheid, die toch nodig is, wil ik een paar
punten markeren. Dat betreft de gefaseerde invoering op alle bedrijven van
het hart van het mineralenbeleid, de aanpak van straffen en belonen ofte wel
heffingen bij verliezen en premies bij het succesvol terugdringen en het betreft
de stimulans voor een gebiedsgerichte aanpak. Daarom heb ik de motie op stuk
nr. 5 aangepast.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De motie-Huys c.s. (24445, nr. 5) is in die zin gewijzigd, dat het dictum
thans luidt: "verzoekt de regering bij het voorbereiden van de wettelijke
regeling ten aanzien van een mineralenboekhouding de volgende aspecten als
uitgangspunt te nemen: 
 
 
 1. een gefaseerde invoering als volgt:
 
 
 - in 1998 de meest intensieve bedrijven,
 
 
 - in 2000 zo mogelijk
alle bedrijven met vee,
 
 
 - in 2002 zoveel als mogelijk alle overige
agrarische bedrijven;
 
 
 2. een gestaffelde heffing en een premie ten
aanzien van fosfaatverliezen;
 
 
 3. in de periode tot 1998 één
of meer gebiedsgerichte experimenten met een dergelijk systeem te bevorderen,".
 
 
 
 
 Naar mij blijkt, wordt deze gewijzigde motie voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 26 (24445).
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Voorzitter! Het overleg heeft naast de punten die ik voor het indienen
van de motie noemde, een aantal andere winstpunten opgeleverd, zowel voor
het milieu als voor de landbouw. Het heeft dus ook een gezamenlijke winst
opgeleverd voor beide beleidsterreinen. Ik denk daarbij op de eerste plaats
aan de korting van 50% bij verkoop en niet verplaatsen die ongedaan gemaakt
wordt. Overigens kan mijn fractie zich vinden in de suggestie van de minister
om alle bedrijven onder de 25% te brengen. Daar komen wij ongetwijfeld in
de loop van het traject nog op terug. Vervolgens noem ik in dit verband het
punt van de fosfaatverzadigde gronden. Toegezegd is dat een poging zal worden
gedaan om dit probleem aan te pakken. Ook is toegezegd dat er een extra inzet
is om het stikstofprobleem op te lossen en daarmee sneller aan de nitraatrichtlijn
te voldoen en bescherming van drinkwater te realiseren. Het probleem van de
zogenoemde stankcirkels wordt versneld aangepakt. Er worden extra middelen
ingezet ter bevordering van de drieslag "sociaal, structuur en milieu". Ook
is een toezegging gedaan over de versterking van de gebiedsgerichte aanpak,
met daarin een rol voor provincies, regionale landbouworganisaties en regionale
milieu- en natuurorganisaties. Ten slotte is toegezegd dat het ammoniakbeleid
binnen bepaalde randvoorwaarden wordt omgebogen van depositie naar emissie.
Al deze winstpunten zijn gemarkeerd in de notitie en in het debat. Voorwaar,
een verdienstelijke uitkomst.
 
 Voorzitter! De motie op stuk nr. 12 van collega Esselink over de 5 ha
had en heeft ten principale onze sympathie. Wij stellen met genoegen vast
dat de regering het hoofdbestanddeel zegt uit te zullen voeren in het verlengde
van de motie-Esselink/Huys. Dat is mooi. Gelijktijdig wordt een ander deel
van die motie door de regering afgewezen, met de verklaring dat gemeenten
een eigen beleidsruimte moeten kunnen hebben. In die zin wordt de oude motie-Esselink/Huys
dus geheel uitgevoerd. HuysOverigens bereiken ons steeds signalen dat er op
dit punt een probleem ligt. Ik stel mij voor om de uitvoeringsregeling bij
de evaluatie van de interimwet te betrekken en alsdan, zo nodig, daarop terug
te komen. In die zin accepteren wij de uitleg van de bewindslieden.
 
 Dan kom ik bij de motie van collega Vos op stuk nr. 18 over het aanvullend
stikstofbeleid. De regering vindt het een sympathieke motie en zegt dat er
al aanvullend beleid is, met name op provinciaal niveau ten behoeve van de
grondwaterbeschermingsgebieden. Zij vindt dat extra middelen eigenlijk niet
nodig zijn. Ik ben het goeddeels eens met dit antwoord, maar het lijkt mij
toch goed om als blijvend signaal te geven dat er op het vlak van stikstof
nog heel wat inspanningen geleverd moeten worden. Daarom zullen wij voor die
motie stemmen, onder de kanttekening dat vooralsnog niet helder is of extra
middelen het probleem sneller zullen oplossen.
 
 Voorzitter! Vorige week heb ik mijn bijdrage beëindigd met een oproep
aan de landbouwsector in Nederland. Ik heb gezegd dat er een prima notitie
ligt en dat het niet eenvoudig is om de problemen aan te pakken, maar dat
het wel die kant op moet gaan. Ik heb afgesloten met het verzoek om de inventiviteit
en creativiteit daarop te richten. Op die manier zal sneller een goed resultaat
worden bereikt dan wanneer men de hakken in het zand blijft zetten. Ik heb
daar overigens ook vertrouwen in, gezien de signalen die wij ontvangen.
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 Voorzitter! De VVD-fractie zegt de bewindslieden dank voor de schriftelijke
beantwoording in tweede termijn. Wij zijn blij met de toezegging van het kabinet
dat, indien zich nieuwe inzichten voordoen met ingrijpende gevolgen, het pakket
opnieuw bekeken kan worden. De minister van Landbouw gaf zelfs de indicatie
van het jaartal 2000. Dat komt ons bekend voor. Wij zullen het kabinet daaraan
houden.
 
 Er wordt in de komende periode bij het aannemen van de hoofdlijnen van
dit beleidsvoornemen van de agrarische sector een geweldige innovatieve inspanning
gevraagd. Daarover kan geen misverstand bestaan. In de komende twee jaar zal
een nadere invulling gegeven moeten worden aan de hoofdlijnen die nu in deze
notitie zijn vastgelegd. Om wille van de duidelijkheid herhaal ik nog eens
dat de VVD-fractie deze komende twee jaar de beleidsontwikkelingen zal beoordelen
vanuit minstens twee parameters. De eerste is "haalbaar en betaalbaar". De
tweede: indien er investeringen nodig zijn, dienen die zoveel mogelijk te
worden ingepast in de bestaande investeringsritmen.
 
 Voorzitter! De VVD-fractie begint in toenemende mate in verwarring te
raken over het ammoniakbeleid, omdat er een zeer intensieve discussie op gang
is gekomen tussen allerlei deskundigen. Ik kondig nu reeds aan dat de VVD-fractie,
in aanloop naar de evaluatie van de interimwet en voordat de fractie haar
definitieve standpunt ter zake bepaalt, het initiatief zal nemen om te komen
tot een rondetafelgesprek met deskundigen. Dan moet bekeken worden hoe wij
er uitkomen. Wij krijgen zulke tegenstrijdige informatie en de belangen zijn
zo groot, dat er opheldering over moet komen.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Ik vraag nu al een begin van opheldering, omdat de regering zowel in eerste
als in tweede termijn volstrekt helder is geweest. Ik spits dit toe op het
HAN-rapport. Deelt de heer Blauw de conclusie van de regering die ik ook voor
mijn rekening heb genomen, of distantieert de VVD zich daarvan?
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 De VVD-fractie heeft daar op dit moment nog geen afgerond oordeel over.
Er bereikt ons informatie over de schade die wordt toegebracht door ammoniak
en de risico's die aan het gebruik ervan vastzitten. Voorts heb ik in eerste
termijn al verteld dat wij ons wat verbazen over de investeringen die gedaan
worden om boerderijen een paar honderd meter te verplaatsen. Dit soort zaken
willen wij opnieuw bekijken, waarbij wij zeer serieus de reactie meenemen
die het kabinet heeft gegeven op het HAN-rapport. Dat kondig ik nu dus reeds
aan.
 
 Vervolgens een enkele opmerking naar aanleiding van de reactie van het
kabinet op de motie-Esselink inzake de stuifbestrijding bij de bloembollen.
De minister van VROM vraag ik daar eens naar te kijken, omdat op pagina 9
van het plan van aanpak inzake stuifbestrijding in de conclusie staat vermeld
dat er cellulose geïmporteerd moet worden als wij de volledige behoefte
aan cellulose willen dekken. Ervan uitgaande dat 50% van de behoefte geïmporteerd
moet worden, gelden de volgende gegevens die ons hebben bereikt. Nationaal
moet geïmporteerd worden: 48.000 kg stikstof, 48 kg fosfaat, 6 kg cadmium,
7 kg arseen, 64 kg chroom, 168 kg koper, 48 kg nikkel en 11.200 kg minerale
olie. Kan het kabinet schriftelijk aangeven of deze cijfers juist zijn en
of deze zienswijze wel past binnen de nationale milieubalans?
 
 Over de "5 ha-motie" van de heer Esselink zei ik in eerste termijn dat
ik deze sympathiek vond. Wij kunnen op dit moment leven met de reactie van
het kabinet en wel om de volgende reden. Uit een reactie van Natuurmonumenten
is iets oneigenlijks doorgeklonken. Er werd gezegd dat er ARP's werden afgesloten
met de regionale overheden en dat het milieuprobleem aan zorgplicht werd gekoppeld.
Dat vinden wij oneigenlijk, dus is een heroverweging op dit punt gewenst.
Wij kunnen ons dan ook vinden in de route die is neergelegd door collega Huys:
bij de evaluatie van de interimwet willen wij hierover een nader oordeel hebben,
te meer omdat nu de verantwoordelijkheid wordt gedelegeerd naar de gemeentelijke
overheden. Wij vragen ons af of zij beschikken over voldoende objectieve kennis
om los van emoties een waardebepaling te geven over deze kleine objecten.
 
 Voorzitter! Het parlement heeft gesproken en nu is de vraag relevant wat
er, in een paar zinnen samengevat, allemaal is gebeurd. Wij moeten vaststellen
dat de beeldvorming in de samenleving over de landbouw op twee manieren kan
worden uitgelegd. In de eerste plaats is door de actieve landbouw aan de samenleving
duidelijk gemaakt dat de landbouw een probleem heeft. In de tweede plaats
heeft de samenleving door de actieve landbouw kunnen vaststellen dat men hier
en daar over de schreef is gegaan. Hierop is door het kabinet zeer positief
ingestoken en er werd gesuggereerd om weer met de landbouw in gesprek te gaan.
De bewindslieden hebben toegezegd om met de LTO in gesprek te gaan om het
proces op gang te brengen. Als wij het gehele slagveld na de parlementaire
behandeling overzien, moeten wij vaststellen dat de Kamer de zaak niet heeft
dichtgetimmerd, maar een aantal openingen heeft gecreëerd die in de zienswijze
van de VVD-fractie alleszins de moeite waard zijn, in ieder geval voor het
 serieuze landbouwbedrijfsleven. Al pratende kan op deze manier
een oplossingsrichting gevonden worden, waarbij ecologie en economie in verhouding
tot concurrentiekracht nader ingevuld kunnen worden. Wij hebben er twee jaar
voor en wij blijven een vinger aan de pols houden.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! U heeft net besloten om een motie die werd ingediend, niet
voor te lezen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Bij een gewijzigde motie is dat niet gebruikelijk.
 
 Wilt u zich tot uw punt beperken? Wij hebben de tijd echt nodig om een
beetje redelijk op tijd klaar te zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Ik zal heel snel zijn, voorzitter, maar hierbij kun je nauwelijks spreken
over een gewijzigde motie. Het is gewoon een heel andere motie. Dat maakt
het wel lastig.
 
 Tijdens het debat van vorige week heb ik geprobeerd, namens het CDA een
alternatief aan te dragen voor het in de integrale notitie gepresenteerde
mestbeleid. Naar mijn stellige overtuiging zal het door ons gegeven alternatief
een beter milieu-effect sorteren, omdat het door boeren begrepen en uitgevoerd
zal worden. Men komt er weer door in beweging. Het biedt bovendien meer perspectief
op een duurzame rendabele veehouderij die milieuverantwoord produceert. De
samenhang die er in ons voorstel is tussen aanvangsnormen, alle veehouders
in de mineralenboekhouding en de mineralenaangifte, het systeem van heffen
en belonen en een omvattende herstructurering van in het bijzonder de varkenshouderij,
is ook na de toezeggingen van de regering niet in het regeringsvoorstel terug
te vinden. Juist door het ontbreken daarvan loopt de regering het grote risico
dat boeren niet of onvoldoende zullen reageren, met alle gevolgen vandien
voor boeren en milieu. Dat is jammer en dat vind ik een gemiste kans.
 
 Met de nu door de coalitiefracties voorgestelde gewijzigde motie op stuk
nr. 5 is een stap gezet in de richting die de CDA-fractie ook op wilde gaan.
Ik had verwacht dat daarin een lagere aanvangsheffing zou worden opgenomen
bij overschrijding van de verliesnorm, gelet op de perspublikaties tot nu
toe en gelet op hetgeen ik hier om mij heen heb gehoord. Ik vind het een misser
dat die lagere heffing er niet in staat. Het is echt onbegrijpelijk waarom
nu zo krampachtig wordt vastgehouden aan die aanvangsnormen en aan de normen
na 2000. Daarvoor ligt er echter een motie.
 
 Dit heeft alle kenmerken van een politiek compromis waarbij de coalitiepartijen
elkaar, tegen beter weten in, in een wurggreep houden. Dit leidt uiteraard
tot schade voor de boeren en voor het milieu. De boeren voelen zich in de
tang genomen door de coalitie en de regering. De CDA-fractie betreurt dat
en wijst dus het resultaat per saldo af. Wij zullen de komende wetgeving toetsen
aan onze eigen benadering van het mest- en ammoniakbeleid. Ik moet tot mijn
spijt vaststellen dat collega Blauw nu op de valreep weer onhelderheid heeft
gecreëerd over het ammoniakbeleid. Ook dat is jammer, want daarmee worden
de boeren opnieuw op het verkeerde been gezet en dat betreur ik.
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 Dit moet weersproken worden. Het kabinet heeft toegezegd dat de interimwet
zou worden geëvalueerd. Het is logisch dat wordt geprobeerd om de rijkdom
wat uit te breiden in de aanloop naar de evaluatie. Als dat hier in alle openbaarheid
wordt aangekondigd, dan is dat zo correct als maar enigszins mogelijk is.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Dat is het punt niet. Het punt is niet of de interimwet moet worden geëvalueerd,
daar zijn wij uiteraard ook voor. Dat hebben wij namelijk met elkaar afgesproken.
De vraag is of wij opnieuw onhelderheid willen laten bestaan over de gevolgen
van de uitstoot van ammoniak voor natuur en landschap. Daar gaat de discussie
in de samenleving telkens over en die wordt telkens aangewakkerd. Het kabinet
heeft volstrekt helder aangegeven wat het daarvan vindt. Die mening is gedeeld
door de fracties van de PvdA, GroenLinks, D66 en het CDA. De fractie van de
VVD gooit echter olie op het vuur, dat elders door sommigen ook nog eens wordt
aangeblazen. Zij leidt daarmee de aandacht af van de kwestie waar het werkelijk
om gaat. Wij moeten namelijk fatsoenlijke wetgeving creëren die de relatie
tussen ammoniak en de gevolgen ervan voor de omgeving op een betere manier
regelt dan nu het geval is met de interimwet en de Wet milieubeheer. Daar
gaat het om.
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 Voorzitter! Ik wil het nog één keer proberen. Ik geloof
mijn oren niet. In mei 1993 behandelden wij de interimwet en het toenmalige
kabinet stelde vast dat er geen monocausaal verband is tussen bron en object.
Wij zien nu de eerste uitvoeringsfase van dat beleid. Het ministerie van VROM
heeft er 17 mln. voor gereserveerd. Er worden boerderijen voor enkele honderden
meters verplaatst. Onlangs heeft daarvan nog een voorbeeld gestaan in de landbouwpers. ƒ
450.000 belastinggeld is uitgegeven voor de verplaatsing van een boerderij
naar de andere kant van de weg. Is het dan niet logisch dat je je afvraagt,
als die evaluatie er komt, of wij wel goed bezig zijn, mede gelet op de verwarrende
informatie van allerlei zich objectief noemende deskundigen?
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! Het gaat om twee gescheiden circuits. Er is een interimwet
ammoniak en veehouderij die wij evalueren. Daarover zijn afspraken gemaakt.
Ik zwijg daarover. Wij wachten dat rustig af. Wij hebben ook een anti-verzuringsbeleid
waarvan bijvoorbeeld de discussie over het HAN-rapport deel uitmaakt. Bij
dat beleid schaar ik mij volmondig achter de conclusies die de regering getrokken
heeft over de onduidelijkheid die geschapen is.
 
 Ik heb onze discussie vorige week zo begrepen dat ook de Kamer die conclusies
deelt. Ik heb dat een aantal van mijn collega's expliciet horen uitspreken.
Juist op dat punt creëert de heer Blauw onduidelijkheid. Dat vind ik
jammer. Daarmee zet je boeren op het verkeerde been.
 
 Voorzitter! Ik rond af met een drietal moties waarvan de inhoud voor zichzelf
spreekt. Ik lees de moties snel voor.
 
 
 
 
 De Kamer,Esselink
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat de regering zich in principe bereid heeft
verklaard, een systeem van heffen en belonen in te voeren;
 
 overwegende, dat daarbij past, de heffing niet in de staatskas te laten
vloeien, maar in een afzonderlijk fonds onder te brengen, zodat daaruit ook
de beloning kan worden voldaan;
 
 verzoekt de regering de via heffing op normoverschrijding voor mineralenverliezen
te ontvangen middelen in een afzonderlijk fonds en buiten de staatskas te
houden en van daar uit ook de beloning te betalen,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Esselink. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 27 (24445).
 
 
 
 
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat de regering heeft toegezegd per provincie een twintigtal
voorbeeldbedrijven te steunen;
 
 overwegende, dat in deze bedrijven onder normale bedrijfsmatige omstandigheden
zal worden getracht de door de regering beoogde normstelling voor mineralenverliezen
te realiseren;
 
 verzoekt de regering bij de keuze van bedrijven overleg te voeren met
het landbouwbedrijfsleven en de resultaten die op de voorbeeldbedrijven worden
gehaald te zijner tijd te betrekken bij de evaluatie van het mest- en ammoniakbeleid,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Esselink. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 28 (24445).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Voorzitter! Wat is dit voor een motie? Wat zegt die motie in hemelsnaam?
Wat voegt zij toe af doet zij af aan datgene wat is gezegd? Het spijt mij
vreselijk, maar dit lijkt mij een motie die helemaal niets zegt.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! Het is een heel aardse motie. Ik heb de verschillende collega's
en de regering in eerste en tweede termijn bij herhaling gevraagd, wat naar
hun mening moet gebeuren als blijkt dat de bedrijfsvoering op de voorbeeldbedrijven
ertoe leidt dat de normstelling niet gehaald kan worden. Met name collega
Huys heeft bij herhaling gezegd dat de normstelling intact blijft. Dat is
dan pech. Daarover wil hij niet praten. De relatie die ik leg is dat bij de
voorgenomen evaluatie de resultaten betrokken moeten worden van de voorbeeldbedrijven.
Ik vind dat iets toevoegen aan het debat dat wij hierover in deze Kamer tot
nu toe gevoerd hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Nu komt de aap uit de mouw. De heer Esselink wil echt iets anders met
die motie dan hij daarin verwoordt. Daartegen heb ik de allergrootste bezwaren.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Ik wil met die motie wat het dictum aangeeft, namelijk dat je de resultaten
van die twintig voorbeeldbedrijven vanuit verschillende gezichtshoeken, zowel
op het gebied van mest- als van ammoniakbeleid betrekt bij de evaluatie die
wij periodiek zullen houden. Dat wil ik ermee. Je moet je dan ook echt laten
gezeggen door de gang der dingen. De norm moet naar beneden als die omlaag
kan. Er moet ook een ander systeem komen van belonen en heffen als dat nodig
is. Wellicht moeten er andere instrumenten komen als blijkt dat dit nodig
is. Dat wil ik ermee. Wij moeten ons laten gezeggen. Wij moeten heus zijn
tegenover boeren die je uitnodigt om als voorbeeldbedrijf te functioneren.
Die mensen en de omstanders moeten weten waaraan zij beginnen met zo'n experiment.
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Dat laatste staat niet in de motie. Dat vind ik heel kwalijk. De heer
Esselink voegt iets toe aan de motie, hij wil er iets mee wat niet in de motie
staat. Dat kan helemaal niet. Dat spijt mij vreselijk. Ik kan zo'n motie in
ieder geval niet ondersteunen.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! De motie geeft exact aan wat ik wil, namelijk dat wij de resultaten
van die voorbeeldbedrijven vanuit verschillende gezichtshoeken betrekken bij
de evaluatie. Zo staat het ook in de overwegingen.
 
 Mijn laatste motie luidt als volgt.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat draagvlak voor het mest- en ammoniakbeleid in de agrarische
sector essentieel is voor het welslagen ervan;
 
 overwegende, dat daarvoor reëel overleg met het landbouwbedrijfsleven
nodig is;
 
 verzoekt de regering zo spoedig mogelijk alsnog overleg te voeren met
het landbouwbedrijfsleven over de wijze waarop en het tempo waarin normen,
tarieven en instrumenten ter realisering van het mest- en ammoniakbeleid worden
ingezet en de Kamer over de resultaten daarvan te informeren,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Esselink. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 29 (24445).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Ik heb een tamelijk belangrijke vraag. De heer Esselink is aan het einde
van zijn moties gekomen. Ik neem aan dat daarmee ook de door mij gevraagd
motie er niet komt. Ik heb gevraagd om, als de heer Esselink het beleid afwijst,
dat ook klip en klaar in een motie te zetten. Dat doet hij dus niet. Sterker
nog, hij vraagt de regering om op basis van de integrale notitie met het landbouwbedrijfsleven
te gaan praten. Ik vind het in ieder geval winst dat het CDA nu ook de integrale
notitie als basis neemt voor het beleid. Daarvoor hartelijk dank!
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Ik heb, dacht ik, helder aangegeven dat wij de integrale notitie, waar
die spoort met ons eigen alternatief, voor onze rekening nemen, maar dat overigens
niet doen. Dat heb ik expliciet uitgesproken. Het toetsingskader voor komende
wetgeving voor ons is het eigen alternatief en niet de notitie
zoals die er ligt. Op alle punten waar ik in mijn mening wezenlijk afwijk
van de integrale notitie heb ik hier moties neergelegd. De Kamer kan voor
of tegen die moties stemmen. Dat zal bepalen of de integrale notitie er uiteindelijk
uitziet zoals ik en de CDA-fractie dat graag zouden willen zien. Uit de bijdrage
van de heer Huys tot nu toe maak ik op dat dit vermoedelijk geen werkelijkheid
wordt, in meerderheid. In dat geval wijzen wij de notitie, zoals die er uiteindelijk,
per saldo, uitkomt, af. Wij betreuren dat wij tot die conclusie moeten komen.
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Ik constateer dat de heer Esselink elf moties heeft ingediend. Als ik
die goed tegen het licht houdt, zitten er misschien twee bij die wezenlijk
iets toe- of afdoen aan het voorgestelde beleid. Kan de heer Esselink dan
nog met droge ogen zeggen dat het 1. een waanzinnige notitie is, 2. een absurde
notitie is en 3. een onzin-notitie is en vervolgens aan de regering vragen
om op basis van de notitie met het landbouwbedrijfsleven overleg te gaan voeren?
Het spijt mij, mijnheer Esselink, maar ik vind dat u volstrekt ongeloofwaardig
bezig bent.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Het geloof kan ik collega Huys niet geven. Daar zijn andere wegen voor.
Ik kan mijn slotzinnen herhalen. Dat lijkt mij weinig vruchtbaar. De conclusie
is wat mij betreft volstrekt helder. Als de notitie wordt gewijzigd in de
door ons gewenste richting, wat ik graag zou zien, waar ik met hartstocht
voor heb gepleit en waar ik een samenhangend verhaal over heb neergelegd,
vind ik dat de integrale notitie basis kan zijn voor verdergaand beleid. Ik
verwacht dat dit niet het geval is, gelet op hetgeen vanuit de coalitie te
horen valt. Ik heb net de wurggreep beschreven waarin men zich verstrikt heeft
op het punt van de normstelling. Dan nemen wij de notitie niet voor onze rekening.
Ik vind wel dat wij verder moeten. Daarom roep ik in mijn laatste motie op
om met het landbouwbedrijfsleven, in milieubeleidstermen de doelgroep, in
gesprek te gaan over het tempo waarin en de wijze waarop. Ik heb de elementen
daarbij beschreven. Zonder hen is immers alles wat wij hier doen papier! Als
zij niet anders handelen, wijzigt er niets. Niet in het boerenbedrijf en niet
in het milieu. Dat zou de heer Huys zich meer moeten realiseren. Met prietpraat,
met praten over een lagere heffing, komen wij er niet. Dan moet men met voorstellen
komen. Dat doet de heer Huys niet. Ik doe dat wel. Ik doe dat consequent en
samenhangend. Daar sta ik voor.
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 Ik moet zeggen dat er niet zoveel gewijzigd is in het standpunt van het
CDA. Het standpunt over deze notitie is redelijk consistent. Na afronding
van de eerste termijn heeft de heer Esselink al gezegd dit beleid niet te
zullen aanvaarden. Ik vraag mij in alle oprechtheid af, gelet op het verleden
van de heer Esselink en de verbondenheid van de CDA-fractie met het mestbeleid,
of hij nu toch niet onwaarschijnlijk opportunistisch bezig is, ook gelet op
alle uitspraken die hij gedaan heeft in de aanloop naar deze behandeling.
Ik vraag u met nadruk om uw uitspraak "wij doen niet mee" te heroverwegen.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! Collega Blauw beschrijft mij terecht als een redelijk mens
maar ik vind dat wat men nu in de richting van de sector en het milieu heeft
gecreëerd, niet redelijk meer is. Daarom wijs ik dit resultaat per saldo,
zij het met pijn in het hart, af. Ik zie niet dat men het hiermee redt. Ik
hoop van ganser harte dat we gaandeweg dat beleid kunnen bijbuigen; ik zal
blijven argumenteren. Wij krijgen nog een heel wetgevingstraject. Mijnheer
Blauw, maakt u zich niet ongerust; u en ik zullen nog vele malen over dit
beleidsveld spreken, ik op grond van mijn standpunt en u op grond van het
uwe. Ik voorspel u dat u het lastiger krijgt dan ik.
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 In alle oprechtheid, voorzitter, als wij objectief kijken naar wat er
in 1993 lag en naar wat er nu komt, kan de heer Esselink niet volhouden dat
wat nu in voorbereiding is slechter voor de Nederlandse landbouw in het algemeen
en de veehouderij in het bijzonder is dan hetgeen waarvoor hij in 1993 politieke
verantwoordelijkheid nam. Hij kan wel zeggen dat zijn moties moeten worden
aangenomen, maar voor zijn motie van 750 mln. wordt voor geen stuiver dekking
aangegeven. Dat is geen reële optie.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! Ik vrees dat wij argumenten heen en weer gooien zonder dat
wij een steek verder komen. Natuurlijk wil ik nog wel wat verder gaan. Als
u zegt dat ik het laatste woord heb, neem ik het.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 In het dictum van de motie op stuk nr. 6 stelt u voor dat in het jaar
2000 de verliesnorm op 45 kg fosfaat wordt vastgesteld. Stel nu eens dat die
motie niet wordt aangenomen. Is dat dan voor u geen reden om u van die 45
kg in het jaar 2000 te distantiëren en te zeggen: ik kom bij nader inzien
met betere voorstellen? Of hebben wij wat dit betreft ook nog een verrassing
tegoed?
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Voorzitter! Deze motie is er een in een reeks. In eerste en tweede termijn
heb ik aangegeven dat wij kiezen voor een procesbenadering. Daarbij gaan wij
uit van wat door boeren aan normstelling begrepen wordt en nemen wij ze mee
in het systeem van mineralenboekhouding en -aangifte waar het om de veehouderij
gaat. Wij willen daaraan een reëel systeem van heffen en belonen koppelen
terwijl wij het geheel willen begeleiden met een herstructurering. In dat
samenhangende pakket, dat ik een alternatief heb genoemd dat past binnen de
nota Derde fase mest- en ammoniakbeleid, vervullen de normen voor 1998 en
2000 – dan wordt er opnieuw geëvalueerd – een essentiële
rol. Overigens, die normstelling gaat verder naar beneden. Dat weten u, mijnheer
Blauw, en ik en dat weten ook de boeren. Ik heb het in eerste en tweede termijn
volstrekt helder uitgesproken. Alleen: ìk krijg ze mee en ú
heeft vooralsnog het nakijken.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de regering voor de gegeven antwoorden
en voor de commentaren die op de moties zijn gegeven. Duidelijk is dat de
motie op stuk nr. 5 is herzien. Daarbij valt op dat het begrip GVE's vervalt.
Mocht in de tekst van de mestnotitie ergens nog het begrip GVE zijn blijven
staan, dan wij geven er de voorkeur aan, dit element te schrappen, terug te
keren naar kilo's fosfaat per hectare en daarbij normen aan te halen. 
 
 Wat de motie op stuk nr. 12 betreft sluit ik mij aan bij de opmerkingen
die de heer Huys daarover heeft gemaakt. Ik herhaal dat er op het moment in
zuidoost-Friesland sprake is van een bestuurlijke impasse. Daarom is het urgent
dat wordt nagegaan hoe wij zo snel mogelijk uit die impasse kunnen geraken.
 
 De motie op stuk nr. 18 van mevrouw Vos steunen wij. In het dictum daarvan
is sprake van "regering in samenwerking met provincies". Ik licht graag toe
hoe wij dit graag zien. Er moet worden gezocht naar regionaal toegespitst
rijksbeleid. Dat is een mooie term, al weet ik niet of het een definitie is.
Het behoort een coproduktie te zijn met uiteindelijk een grote verantwoordelijkheid
van het Rijk. Deze vorm van decentralisatie is niet hetzelfde als handelen
in overleg met het IPO. Ik ben niet zo'n grote bewonderaar van een te grote
bemoeienis van het IPO als instituut op dit punt. Ik zou liever zien dat de
aanpak wordt toegespitst op de provincies waar het probleem evident is. In
samenwerking met die provincies moet het worden opgelost. Het gaat daarbij
met name om Overijssel, Gelderland, Noord-Brabant en Limburg. Het is veel
belangrijker om met die provincies bilateraal of met alle vier te zamen iets
te doen, dan met de hele rij van twaalf provincies. Extra middelen zijn nodig
om aanvullend beleid mogelijk te maken. Wij pleiten ervoor dat ook het bedrag
van 475 mln. daarvoor gedeeltelijk ingezet wordt; en nogmaals, in samenwerking
met LTO, de betrokken provincies en anderen.
 
 Wat de stuifbestrijding betreft sluit ik aan bij de opmerkingen die van
de zijde van de VVD-fractie zijn gemaakt.
 
 De motie op stuk nr. 16 wordt door ons herzien, rekening houdend met de
commentaren die van de zijde van de regering daarop zijn gegeven.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De motie-Ter Veer c.s. (24445, nr. 16) is in die zin gewijzigd, dat zij
thans luidt:
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat ingrijpende wijzigingen in de mestregelgeving zullen
worden doorgevoerd, waardoor als gevolg van het integraal invoeren van de
mineralenboekhouding het stikstofverlies en de ammoniakuitstoot zullen verminderen;
 
 overwegende, dat in zijn algemeenheid middelvoorschriften door doelvoorschriften
zullen worden vervangen;
 
 overwegende, dat de sluitingstermijn van 1 september voor het uitrijden
van mest op grasland als een te knellend middelvoorschrift wordt ervaren;
 
 spreekt als haar mening uit dat het uitrijden van mest op alle grasland
moet worden toegestaan tot en met 15 september op het moment dat de nieuwe
doelvoorschriften effectief zijn;
 
 spreekt tevens als haar mening uit dat in provinciaal verband bij grondgebruik
niet zijnde grasland op experimentele basis tot een andere uiterste datum
voor het uitrijden van mest kan worden besloten,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 
 
 Naar mij blijkt, wordt deze gewijzigde motie voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 30 (24445).
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Voorzitter! De regering en het parlement hebben een overduidelijk signaal
afgegeven over deze hele kwestie, waar wij de afgelopen maanden zo intensief
mee bezig zijn geweest. Wij hebben een goede discussie gevoerd. De democratie
heeft gesproken. Er is heel duidelijk een oproep aan het bedrijfsleven gedaan
om met de betrokken ministers te overleggen en samen een route uit te stippelen
om uitvoering te geven aan de voornemens die in de nota staan. Ook dat kunnen
wij niet genoeg benadrukken. Ik roep alle betrokkenen op om zich te laten
doordringen van de ernst van de situatie. Het is de bedoeling dat wij dit
probleem nu eindelijk oplossen.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Voorzitter! Ik spreek mede namens de SGP-fractie.
 
 De notitie van de regering heet "integrale notitie", maar het lijkt er
steeds meer op dat wij het over verschillende vormen van integraliteit hebben.
Ik betreur het bijzonder dat de brede aanpak in de zin van een zo spoedig
mogelijke invoering van de mineralenbalans voor de hele veehouderijsector
en de introductie van een beloningssysteem vooralsnog achterwege blijft. De
antwoorden op de vragen van de heer Van der Vlies en mij zelf over het totaalplan
van het NAJK, die hedenmiddag zijn binnengekomen, geven daar ook blijk van.
Ik vind dat teleurstellend. Voor de tweede maal wordt een uitspraak van het
LEI zeer negatief beoordeeld, terwijl dat instituut toch een naam heeft op
te houden en het nauw aan het ministerie is gerelateerd. Ik constateer dat
er op dit moment eigenlijk alleen maar krenten uit de pap gehaald worden.
 
 De reactie van de regering op de motie op stuk nr. 17 van mevrouw Vos
spreekt op dit punt boekdelen. De regering blijft nadrukkelijk uitgaan van
het als eerste aanpakken van de intensieve veehouderij. De bepleite bredere
insteek wordt door de regering niet onderschreven. De reactie op het voorstel
om een beloningsinstrument te introduceren is zo mogelijk nog magerder. De
regering wil tegemoetkomen aan de intentie van de moties op dat punt en zij
zal de mogelijkheden van premiëring nader onderzoeken. Ik vind het nogal
mager.
 
 Met deze benadering zet de regering een unieke mogelijkheid om draagvlak
in de sector te verwerven op het spel of, beter gezegd, veegt zij die van
tafel, terwijl zij dat bitter hard nodig heeft. En een draagvlak verwerven
is nadrukkelijk iets anders dan toegeven aan de macht van de straat. De regering
laat de bal voor open doel liggen, een gemiste kans derhalve.
 
 Gelet op de schriftelijke reactie van de regering dien ik nog twee moties
in.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,Stellingwerf
 
 overwegende, dat: 
 
 
 - jaarlijks duizenden hectares landbouwgrond
door de verkoop van grond aan publiekrechtelijke lichamen
of particuliere natuurbeschermingsorganisaties uit produktie worden genomen
ten behoeve van niet-agrarische bestemmingen;
 
 
 - daarbij de op die
gronden rustende mestproduktierechten blijvend naar elders kunnen worden verplaatst;
 
 
 - dit tot de zeer onwenselijke situatie leidt, dat de plaatsingsruimte
voor mest wordt verkleind, terwijl het relatieve mineralenoverschot wordt
vergroot;
 
 
 
 verzoekt de regering op zo kort mogelijke termijn voorstellen te doen
waarmee het gesignaleerde knelpunt inzake de verkoop van niet-grondgebonden
mestproduktierechten wordt weggenomen,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Stellingwerf, Huys, Blauw, Ter
Veer, Van der Vlies en Esselink.
 
 Zij krijgt nr. 31 (24445).
 
 
 
 
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat: 
 
 
 - 50% afroming op de mestproduktierechten
bij het ter plaatse voortzetten van een bedrijf na overname een te negatieve
invloed heeft op de verkoopwaarde van het bedrijf;
 
 
 - daarmee ook een
ongerechtvaardigd onderscheid wordt gemaakt ten opzichte van het afromingspercentage
bij transactie van niet-grondgebonden mestproduktierechten;
 
 
 - het
afzien van de "50%-maatregel" niet mag worden afgewenteld op de rest van de
sector;
 
 
 
 spreekt als haar wens uit dat zowel bij transacties van niet-grondgebonden
mestproduktierechten, als bij transacties waarbij sprake is van overname van
mestproduktierechten en ter plaatse voortzetten van het bedrijf, een afromingspercentage
van 25 wordt gehanteerd,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Stellingwerf. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 32 (24445).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! De klucht die het mestbeleid al jaren is, is nog lang niet
afgelopen, concludeert Frits Bloemendaal in Het Mestmoeras, nadat hij de uitvoering
en handhaving van het mestbeleid tot heden heeft geanalyseerd. Wij moeten
vrezen dat dit helaas nog niet voorbij is met de vaststelling van deze integrale
notitie. Er worden daarin nieuwe regels ingevoerd, op hoop van zegen en dat
het maar beter mag worden dan het was. Maar aan de belangrijkste voorwaarden,
namelijk het bereiken van een evenwicht tussen de mineralenproduktie en de
draagkracht van het milieu en een controleerbare systematiek om de mineralenstromen
te beheersen, wordt onvoldoende voldaan.
 
 Het mag duidelijk zijn dat mijn fractie teleurgesteld is in deze integrale
mestnotitie en dat wij voorzien dat de nitraatrichtlijn tot in het einde van
de volgende eeuw overschreden zal worden op de helft van de zandgronden en
dat ook de fosfaatbelasting van het oppervlaktewater tot na de helft van de
volgende eeuw, tot na 2045, te hoog zal blijven.
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Voorzitter! Mevrouw Vos begint een stevig verhaal over het gegeven dat
het allemaal nooit mooi is geweest en dat het ook nooit meer mooi zal worden
met deze notitie. Mag ik haar eens vragen of zij een begin heeft van een beter
beleid? Ik heb daar in ieder geval, zolang ik mevrouw Vos ken, nog geen kennis
van kunnen nemen, anders dan hier en daar een puntje meer of minder zetten.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Er zijn een aantal elementen in de notitie die wij toejuichen, zoals het
begin van de invoering van de mineralenboekhouding. Ik denk dat dit een heel
belangrijk element is. Maar als het gaat, aan de andere kant, om de hantering
van de normen, dan moeten wij constateren dat in ieder geval het milieu de
grote verliezer is bij deze integrale notitie en dat wij daar tot dusverre
van de regering onvoldoende antwoorden op hebben gehoord.
 
 
 
 
 
 De heer Huys (PvdA):
 
 Ik ga er dus van uit dat u vindt, dat de normen aanmerkelijk scherper
zouden moeten zijn. Hoe dacht u dat te kunnen realiseren? Hoe dacht u dat
met die bedrijven allemaal te kunnen doen? Hoe ziet u dat voor zich?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Ons idee is dat er wel degelijk scherpere normen dan tot nu toe realiseerbaar
waren geweest en dat ook uit de deskstudies die zijn voorgelegd, blijkt dat
bedrijven pas echt in de problemen zouden komen, sociaal-economisch, als men
bijvoorbeeld op korte termijn onder de 20 kg fosfaat zou gaan zitten. In onze
visie zou op kortere termijn een scherpere aanscherping van de normen mogelijk
zijn geweest dan waar de regering nu voor kiest. U moet toch ook vaststellen
dat eerder de afspraken, zoals deze in de notitie derde fase lagen, zeer en
zeer veel scherper waren dan waar nu uiteindelijk de regering mee komt.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wilde vragen waarom dit heldere inzicht nu,
in de derde termijn, pas komt en waarom wij dat mevrouw Vos in Arnhem niet
hebben horen vertellen en evenmin maandag voor een week, en waarom nu ineens,
nu wij naar het slot gaan, die openbaring komt dat het allemaal niet deugt
en dat GroenLinks dit altijd al heeft gezegd. Ik heb mevrouw Vos dit nooit
zo pregnant horen zeggen als deze keer.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Ik heb dat in Arnhem gezegd, ik heb het vorige week in het debat gezegd
en ik heb het in Leeuwarden gezegd, namelijk dat wat GroenLinks betreft de
normen scherper moeten. Dat heb ik voortdurend gezegd. Ik heb ook gezegd dat
wat ons betreft er aan de andere kant van het beleid, de stimulerende kant,
ook nog het een en ander zou moeten gebeuren. Wat dat betreft zijn wij teleurgesteld
in de antwoorden die de regering nu schriftelijk heeft gegeven, want het systeem
van de gestaffelde heffing en de premie wordt op de lange baan geschoven.
Voor ons zal dit in ieder geval een reden zijn om moties die de introductie
van premies stimuleren of aangeven, te ondersteunen. De regering geeft nu
ook aan, dat tot 2000 alleen de veehouders met meer dan 2
GVE/ha aangifteplichtig worden, zonder dat enig uitzicht wordt op het traject
om de rest van de landbouw aan het mineralenafgiftesysteem te laten meewerken.
Het derde punt dat wij teleurstellend vinden, is dat regering extra middelen
voor gebiedsgericht stimuleringsbeleid niet noodzakelijk vindt. Overigens
zegt de regering – naar onze mening ten onrechte – dat er nu al
voldoende middelen zijn en dat de provincies al via de middelen voor het grondwaterbeschermingsbeleid
die taken kunnen uitvoeren. Ik kom hier straks nog even op terug.
 
 Voorzitter! Ik wil mijn inbreng verder beperken tot een reactie op de
schriftelijke opmerkingen van de bewindslieden naar aanleiding van onze moties.
Ons voorstel om wat betreft de invoering van het mineralenafgiftesysteem het
traject uit de nota derde fase als uitgangspunt te houden, blijkt politiek
onhaalbaar. Ik wil de Kamer dan ook het voorstel van het Centrum voor landbouw
en milieu voorleggen en het dictum van mijn motie op stuk nr. 17 als volgt
wijzigen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De motie-M.B. Vos (24445, nr. 17) is in die zin gewijzigd, dat het dictum
thans luidt: "verzoekt de regering de mineralenaangifte voor alle landbouwbedrijven
(exclusief de glastuinbouw) gefaseerd in te voeren via de volgende stappen: 
 
 
 - 1998 alle veebedrijven boven 2 GVE/ha;
 
 
 - 1999 alle veebedrijven;
 
 
 - 2000 alle landbouwbedrijven,".
 
 
 
 
 Naar mij blijkt, wordt deze gewijzigde motie voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 33 (24445).
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Een tweede punt betreft het aanvullend stikstofbeleid voor
de uitspoelingsgevoelige droge zandgronden. Wij zijn blij dat de minister
het doel van onze motie sympathiek vindt, maar het provinciale grondwaterbeschermingsbeleid
op basis van de Wet bodembescherming voor dit doel niet toereikend is, zeker
niet nu de eindnormen worden verruimd en verdaagd. De provincies zeggen over
middelen te beschikken om een tijdelijk beleid vorm te geven, vooruitlopend
op aanscherping van het algemenere beleid. Nu dat niet gebeurt, zijn hun middelen
onder andere ook voor apparaatskosten en dat is ontoereikend voor het noodzakelijke
aanvullende beleid ter bescherming van de droge zandgrond. De provincies willen
zich constructief opstellen, maar daar zullen extra middelen voor nodig zijn.
 
 Voorzitter! Hoe moet het dan met noodzakelijk aanvullend beleid buiten
de milieubeschermingsgebieden en de grondwaterbeschermingsgebieden. De regering
spreekt daar niet over in de antwoorden op de vragen en ook daar zit natuurlijk
het probleem van te hoge nitraatgehaltes. Ik zou daar graag meer helderheid
over krijgen.
 
 Ik ben blij dat de fracties van PvdA en D66 onze motie willen ondersteunen.
Ik zal nog enige helderheid geven over onze intentie. Ik ben het eens met
de heer Ter Veer, dat het met name moet gaan om bilateraal overleg met die
provincies waarin zich de werkelijke problemen voordoet. Het rijtje dat hij
noemde, lijkt mij inderdaad aardig in de richting te komen van wat wij wilden.
Wij zijn er echter niet van overtuigd, dat er op dit moment voldoende middelen
zitten in het pakket dat de regering aanbiedt. Die 475 mln. zijn echt noodzakelijk
voor het opkopen van mestrechten. De andere pot geld heeft genoeg bestemming
en aanvullende middelen zullen hiervoor toch noodzakelijk zijn. Dat zal wellicht
blijken in het overleg met de provincie, maar de opvatting van mijn fractie
is toch dat de provincies aanvullende middelen moeten krijgen om dit gestalte
te geven.
 
 Voorzitter! Ik wil nog een enkele opmerking maken over de natuurgebieden,
die kleiner zijn van 5 ha en het ammoniakbeleid. De vereniging Natuurmonumenten
heeft als terreinbeherende organisatie van een groot aantal van dergelijke
natuurgebieden verontrust gereageerd op het voornemen van het Rijk om niet
langer deze kleine voor verzuring gevoelige gebieden aan te wijzen als objecten,
waarvoor een speciaal beleid moet gelden. Cruciaal is voor de regering, dat
gemeenten beter in staat zijn om op basis van de lokale situatie te beslissen
welke waardevolle kleine bossen en natuurgebieden bescherming behoeven met
de interimwet. Wij vinden het nogal een risico, dat het Rijk het in feite
nu aan de gemeenten overlaat om al dan niet voor een extra beschermend beleid
te kiezen. In de praktijk worden vaak convenanten opgesteld tussen overheden,
landbouwbedrijfsleven en natuur- en milieu-organisaties, waarin het gaat om
nuancering dan wel versoepeling van eisen met betrekking tot ammoniak in ruil
voor inspanningen van de landbouw, gericht op beheer en onderhoud van natuur-
en landschapselementen. Als de natuurgebieden kleiner dan 5 ha niet langer
door het Rijk worden aangewezen als verzuringsgevoelige gebieden, dan verdwijnt
daarmee een wezenlijk element uit dergelijke convenanten. De druk die het
Rijk nu kan uitoefenen op dergelijke convenanten verdwijnt in feite geheel.
Hoe kan het Rijk de doelen die het heeft bij kwetsbare natuurgebieden, die
extra bescherming behoeven, blijven garanderen?
 
 
 
 
 
 Minister Van Aartsen:
 
 Voorzitter! Vorige week maandag, 11 december, hebben wij in deze Kamer
een heel indringend debat gehad, een debat dat met zeer grote aandacht is
gevolgd door de Nederlandse samenleving en door het landbouwbedrijfsleven.
Na vandaag moet een aantal hoofdlijnen vaststaan. Het is belangrijk voor alle
betrokkenen dat er duidelijkheid is over de normstelling. Dat is van belang
voor de bedrijfsvoering, maar ook om weer perspectief voor de toekomst te
bieden. Het is belangrijk voor de beheerders van water, bos en natuur. Zij
moeten weten met welk traject zij te maken hebben. Er moet duidelijkheid komen
voor de Nederlandse samenleving. De regering heeft hardnekkig gezocht naar
een goed evenwicht tussen de verschillende belangen: de belangen van het milieu
en die van de landbouw.
 
 Het is geen politiek compromis, zoals de heer Esselink zegt. Het is geen
klucht en het zal ook geen klucht worden. Wij hebben de hoofdlijnen te pakken
van een evenwichtig mineralenbeleid voor de komende jaren.
 
 Er is nog zeer veel te doen. De heer Huys heeft dat gezegd in zijn interventie.
Ik geloof dat het de heer Van Middelkoop was, die aan het
eind van zijn tweede termijn heeft gezegd dat het opstellen van een notitie
één is, maar dat het uitvoeren ervan een ongelooflijk moeilijke
en zware klus is. Dat is juist. Daarvoor is overleg nodig. Daarvoor is dialoog
nodig. De regering vraagt aan de landbouw een maximale inspanning te leveren.
In de ogen van de regering is dat de enig begaanbare weg. Ik ben ervan overtuigd
dat de weg uiteindelijk bedrijfseconomisch voor de Nederlandse landbouw zeer
profijtelijk zal uitvallen.
 
 Aan het slot van mijn betoog in eerste termijn heb ik de landbouw gevraagd
de dialoog aan te gaan en niet, zoals de heer Huys het vanmiddag zei, de hakken
in het zand te zetten. Dat moeten wij niet hebben. Wij moeten samen de schouders
eronder zetten. Ik zal daartoe het initiatief nemen. De LTO en de regionale
voorzitters zullen worden uitgenodigd. In de afgelopen dagen heeft al een
aantal verkennende gesprekken plaatsgehad. Het is zaak dat wij geen tijd verliezen.
Er is al veel tijd verloren gegaan, kostbare tijd die in het nadeel werkt
van de belangen van landbouw en milieu. Laten wij na vandaag zorgen dat wij
van een papieren werkelijkheid de echte werkelijkheid gaan maken. Er zijn
op vele punten legio mogelijkheden om in de komende periode de integrale notitie
ook met de Nederlandse landbouw in brede zin in te vullen. Wij kunnen de discussie
aangaan over het herstructureringsfonds. Wij kunnen spreken over de manier
van faseren en de wijze waarop wij conform de gedachten van de gewijzigde
motie-Huys c.s. het bedrijfsleven onder het mineralenaangiftesysteem brengen.
Er kan gesproken worden over een goed premiestelsel. Er moet gesproken worden
over de invulling van de AMvB huisvesting. Het is nodig om te spreken over
de suggestie die vanuit deze Kamer is gekomen van de zijde van de geachte
afgevaardigde de heer Blauw om te gaan werken aan een verknoping van het MINAS
met de grondmonstering. Verder zullen wij in overleg met het landbouwbedrijfsleven
moeten zoeken naar alternatieven nu de regering de motie van de heren Blauw
en Van der Vlies over de 50% afroming zal uitvoeren. Er is ook een discussie
te voeren over de oversteek van het systeem van mestproduktierechten naar
een systeem van afzetrechten, conform de wens die ook op dit punt door de
Kamer is geuit. Ik meen dat daarmee een weg kan worden ingeslagen die weer
perspectief zal kunnen bieden.
 
 Vervolgens wil ik een paar korte opmerkingen maken over hetgeen de heer
Stellingwerf heeft gezegd naar aanleiding van het plan van het NAJK. Hij heeft
gezegd dat het LEI een gerenommeerd en belangrijk instituut is en dat ik verantwoordelijk
voor dat instituut ben. Dat is zeker zo, maar ik geef het LEI de volstrekte
vrijheid om onderzoeken en studies te doen en om scenario's te ontwikkelen.
Ik meen dat ik de volledige vrijheid heb om dan ook het resultaat van die
werkstukken te beoordelen. Ik denk ook dat zo met die instituten dient te
worden omgegaan. Het LEI heeft voor het NAJK-plan als basis gebruikt de overwegingen
en de cijfers die het hanteerde bij de doorrekening van de integrale notitie.
In mijn brief van 6 december jl. aan de Kamer heb ik daarop ook de nodige
kritiek geleverd. Er zitten gewoon een aantal aannames in waar ik vraagtekens
bij plaats. De problemen die ik had met de doorrekening van de integrale notitie
tikken natuurlijk door in mijn beoordeling over de beoordeling van het LEI
naar aanleiding van het NAJK-plan. Overigens ben ik van mening dat er een
duidelijk gemeenschappelijk element zit in dat plan en de plannen van de regering.
Er is de gemeenschappelijke inschatting dat er met een goed mineralenmanagement
enorme inverdienmogelijkheden zijn, zowel wat betreft het milieu als wat betreft
het inkomen. Waar regering en Kamer als een soort resultante van dit debat
toegroeien naar een systematiek waarbij geleidelijkaan steeds meer onderdelen
van de Nederlandse land- en tuinbouw onder het mineralenaangiftesysteem worden
gebracht, is er wat dat betreft een zekere parallelliteit aan het ontstaan
tussen de gedachten en ideeën die ten grondslag liggen aan de plannen
van het NAJK en datgene wat de regering met de uitvoering van haar beleid
beoogt.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Op dit punt wil ik dan toch nog een opmerking maken.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik wijs erop dat dit een heropening is ter afronding en voor het indienen
of wijzigen van moties. Anders had er toch een overleg moeten worden gevoerd.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Ik zal heel kort zijn.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U heeft maar één zin.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Ik denk dat de minister op dit punt een te rooskleurig beeld schetst,
omdat uiteindelijk de krenten uit de pap van het plan zijn gehaald en dat
de integraliteit verloren is gegaan.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dit is een herhaling van wat u zoëven heeft gezegd. Ik moet erop
wijzen dat dit bij deze heropening niet kan. Dan had de commissie een andere
procedure moeten volgen. Het woord is aan de minister.
 
 
 
 
 
 Minister Van Aartsen:
 
 Een van de problemen die ik met het plan heb, is dat er een heel ander
normenstelsel wordt gehanteerd. Dat leidt er dan bijvoorbeeld ook toe dat
in het plan van het NAJK de fosfaatverliezen groter zijn dan in de integrale
notitie. Dat is een punt waarop ik afstand neem van het NAJK-plan.
 
 Ik zal nu ingaan op de moties. Mijn ambtgenoot van VROM zal, naar ik aanneem,
ook een aantal daarvan voor haar rekening nemen. De gewijzigde motie-Huys
c.s. sluit geheel aan bij de gedachten die door de regering neergelegd zijn
in het debat dat wij in het algemeen overleg in eerste termijn hebben gevoerd
en sluit ook geheel aan bij het judicium dat wij schriftelijk aan de Kamer
hebben gegeven. Een van de belangrijke elementen daarin is dat wij op een
gefaseerde manier kunnen komen tot het aansluiten van delen van de Nederlandse
land- en tuinbouw op de mineralenboekhouding.
 
 
 
 
 
 De heer Esselink (CDA):
 
 Tussen de brief van 15 december en deze reactie zit nogal wat verschil.
In de brief zegt de minister over de motie van mevrouw Vos dat daarin een
bredere insteek wordt gekozen voor invoering van een mineralenboekhouding,
breder in de zin van meer sectoren. In de motie van collega Huys, die voor
mij volstrekt nieuw is, wordt nu gevraagd om in 2002 zoveel als mogelijk alle
overige agrarische bedrijven in het systeem van de mineralenaangifte te brengen.
De beide antwoorden die de minister nu geeft, staan haaks
op elkaar. Het is van tweeën één: òf hij wil ze
er zoveel mogelijk onder brengen òf hij wil dat niet.
 
 
 
 
 
 Minister Van Aartsen:
 
 Dat is absoluut onjuist. Het probleem dat wij hebben ten aanzien van de
motie van mevrouw Vos, ook de gewijzigde motie, is dat zij een heel stringent
en naar ons oordeel te weinig gefaseerd tempo weergeeft, terwijl de motie
van de heer Huys, met de manier waarop het dictum is verwoord, alle mogelijkheden
openlaat om op een verstandige, rustige manier gaandeweg ervaring op te doen,
waarbij het systeem niet overbelast wordt, maar wel zoveel mogelijk agrarische
bedrijven onder het systeem worden gebracht. Dat is ook wat in de Kamer is
uitgesproken. Dat is een van de elementen waarbij ik – daar heb ik zojuist
niet voor niets aan gerefereerd – parallellen zie tussen datgene wat
de regering, de Kamer en het NAJK willen. Dat is winst. Ik begrijp dan ook
niet waarom de heer Esselink dit punt uit het debat niet gewoon incasseert.
 
 De gewijzigde motie op stuk nr. 27 komt terug op het beloningssysteem.
Ik heb daar in eerste termijn uitvoerig op geantwoord. De begrotingssystematiek
is scheiden van inkomsten en uitgaven. De systematiek die de heer Esselink
nu aan ons voorschotelt zal dus niet kunnen werken. Bovendien denk ik dat
het een ongelukkige methodiek is. Die hebben wij nu juist verlaten via de
systematiek van het herstructureringsfonds, die niet gevoed wordt uit heffingen
of inkomsten die op een of andere manier van boeren komen. Hier hebben wij
weer een vermenging op dat punt: boeren die weer iets voor boeren moeten gaan
doen. Daar heb ik eerlijk gezegd enig bezwaar tegen, gezien de opzet van de
integrale notitie.
 
 De gewijzigde motie van de heer Esselink op stuk nr. 28 handelt over de
voorbeeldbedrijven. Naar mijn indruk, ook gegeven de toelichting die de heer
Esselink heeft gegeven, wil hij met deze voorbeeldbedrijven veel meer dan
hetgeen door de heer Huys in het algemeen overleg naar voren is gebracht en
hetgeen door de regering ook op dit punt is onderschreven. Wij willen niet
meer dan een voorbeeldfunctie, uitdragen hoe het zal kunnen. Dat is heel iets
anders dan een aantal bedrijven een rol te laten spelen om vervolgens de normstelling
weer op losse schroeven te zetten.
 
 De gewijzigde motie van de heer Esselink op stuk nr. 29 vraagt om alsnog
overleg te voeren met het landbouwbedrijfsleven. Overleg met het landbouwbedrijfsleven
zullen wij voeren onder de condities en met de inzet zoals ik heb aangegeven,
zowel in het debat tijdens het algemeen overleg als zojuist. Het is absoluut
niet onze inzet en onze bedoeling om weer met het landbouwbedrijfsleven te
gaan spreken over de normen. Die winst van dit debat moet niet wegvloeien.
De duidelijkheid moet blijven. Dus op die grond ontraadt de regering de aanneming
van deze motie.
 
 Dan ben ik bij de motie van de heer Stellingwerf op stuk nr. 32 over de
afroming van de mestproduktierechten ten aanzien van de 50%-maatregel. Zoals
wij in de brief hebben aangegeven die vorige week aan de Kamer is gestuurd,
is onze inzet nu dat de 50%-maatregel van tafel zal zijn wanneer de Kamer
de moties aanneemt. Zoals wij hebben geschetst, levert dat een probleem op
van 3 miljoen kg fosfaat mestproduktierechten. Daar zal dus een oplossing
voor gevonden moeten worden. Die oplossing willen wij graag vinden in het
overleg dat wij met het landbouwbedrijfsleven zullen voeren. In wezen neemt
de motie van de heer Stellingwerf daar een voorschot op. Dat lijkt mij geen
verstandige gedachte.
 
 De heer Stellingwerf heeft ook een motie ingediend op stuk nr. 31 ten
aanzien van het overschot van mestproduktierechten die naar elders kunnen
worden verplaatst bij de verkoop van gronden aan publiekrechtelijke lichamen.
Ik meende dat de regering duidelijk was geweest in haar antwoord in eerste
termijn. Toen hebben wij al toegezegd dat dit knelpunt, dat inderdaad een
anomalie is, zal worden weggenomen.
 
 Dan ben ik bij de gewijzigde motie van mevrouw Vos op stuk nr. 33. Mijn
bezwaar tegen deze motie is dat mevrouw Vos een te vlot tempo in wil zetten.
Dat zal aanleiding geven tot problemen. Het systeem zal daardoor worden overbelast,
ook op het punt van de handhaving. In de komende jaren, ook na 1998, zullen
wij ons moeten realiseren dat het punt van de handhaving te grote problemen
met zich zal brengen.
 
 
 
 
 
 Minister De Boer:
 
 Voorzitter! Ik heb vorige week al gezegd dat de manier waarop wij met
de Kamer van gedachten hebben gewisseld buitengewoon zinvol is, omdat het
een basis geeft voor de discussie die nog gevoerd moet worden ten aanzien
van de uitvoering van het mest- en ammoniakbeleid. Ik heb toen ook gezegd
dat het debat uit een oogpunt van milieu buitengewoon cruciaal is, niet omdat
met het debat het mestprobleem is opgelost, maar wel omdat wij een aantal
belangrijke stappen gezet hebben. In ieder geval is er aan het eind van het
toch lange traject een goede situatie in zicht als het gaat om de agrarische
ontwikkelingen en het milieubeleid. Ik ben ook blij dat ik in de afgelopen
periode veel steun heb gekregen voor het voorliggende beleid. Dat betekent
dat de aanpak, waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de sociaal-economische
gevolgen voor de veehouders, maar ook en vooral met de fundamentele aanpak
van het milieuprobleem, gedragen wordt.
 
 Wij zullen nog een groot aantal keuzes moeten maken in de komende periode
en er zal nog het nodige werk verzet moeten worden. Wij zullen op basis van
het in de integrale notitie voorgestelde beleid ook een internationale missie
moeten uitvoeren. Zoals de Kamer weet is het noodzakelijk dat wij in Brussel
de steun verwerven voor het beleid dat wij met elkaar vaststellen. Wij zullen
deze week het actieprogramma voor de EG-nitraatrichtlijn naar Brussel sturen.
Het zal een forse klus worden om daarvoor steun te krijgen. In deze notitie,
waaraan niet gerommeld is – zij staat nog geheel overeind – wordt
het totaal van de normen en het totaal van het basispakket, met de uitrijregels
aangegeven. Naar mijn gevoel kan deze notitie de toets der kritiek doorstaan.
 
 Het mestdebat heeft niet alleen de Kamer intensief beziggehouden. Andere
overheden, het landbouwbedrijfsleven, natuur- en milieu-organisaties en de
gebruikers van schoon grond- en oppervlaktewater zijn intensief bezig met
het mest- en ammoniakbeleid. Na afronding van dit debat slaan wij een nieuwe
bladzijde om en dan ligt er een uitspraak van het parlement over het gewenste
mest- en ammoniak beleid voor de komende tien tot vijftien
jaar. Dat zal toch rust op dit front betekenen. Het echte werk gaat wel beginnen
en veehouders blijven doorgaan met het terugdringen van de mineralenverliezen.
In nauw overleg met de landbouw, met andere overheden en milieu-organisaties
zal het beleid op hoofdlijnen concreet worden ingevuld. De integrale notitie
is een goede basis om gezamenlijk verder te komen tot invulling, niet alleen
op nationaal niveau, maar ook en vooral op regionaal niveau.
 
 Ik zal nu ingaan op een aantal moties en op opmerkingen die daarover zijn
gemaakt. Allereerst de motie op stuk nr. 12, waarover de heer Huys, de heer
Blauw en mevrouw Vos opmerkingen hebben gemaakt. Ik kan de heer Huys toezeggen
dat wij de werking van de uitvoeringsregeling bij de evaluatie van de interimwet
zullen betrekken. Mevrouw Vos kan inderdaad zeggen dat het onze bedoeling
is dat de gemeenten op basis van de situatie ter plekke tot een keuze kunnen
komen. Zij kunnen daarmee steeds de druk op de ketel houden om te komen tot
de totstandkoming van onderhoudsconvenanten, zoals dat nu ook gebeurt. Ik
zie niet in waarom dat nu wel kan en straks veel minder. Ik heb niet alleen
een redelijk vertrouwen in de gemeentelijke overheid, maar ook in de diverse
provinciale milieufederaties die zich hier vaak heel intensief mee bemoeien.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik zie dat de heer Blauw wil interrumperen. Hij mag één
zin uitspreken. Ik vind dat dit type debat in een tweede overleg had moeten
plaatsvinden. Als de interrupties te lang worden, zal ik ze niet meer toestaan.
 
 
 
 
 
 De heer Blauw (VVD):
 
 Voorzitter! Zou het niet het overwegen waard zijn om in het kader van
deze motie en het voorstel dat het kabinet heeft gedaan, in overleg te treden
met het VNG om zoveel mogelijk eenduidigheid te bevorderen?
 
 
 
 
 
 Minister De Boer:
 
 Ik zal dit meenemen, want ik kan hierover op dit moment geen duidelijke
uitspraak doen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Waarom wordt niet een aanwijzingsmogelijkheid voor het Rijk als stok achter
de deur gehouden, zoals de vereniging Natuurmonumenten bepleit?
 
 
 
 
 
 Minister De Boer:
 
 Als wij een gedeeltelijke verantwoordelijkheid willen neerleggen bij de
gemeentelijke overheden, voel ik er niet erg veel voor om als rijksoverheid
een stok achter de deur te hanteren in de vorm van een aanwijzingsbevoegdheid.
Ik heb behoorlijk vertrouwen in de lokale overheden. Mocht het zo zijn dat
wij op enig moment constateren dat de zaken niet goed lopen, dan kunnen wij
er altijd op terugkomen en dan kunnen wij altijd kijken of het nodig is dat
wij een aanwijzingsbevoegdheid hanteren. Dan kan ook nog bezien worden of
het nodig is, die bevoegdheid wellicht te gronden op basis van de Wet op de
ruimtelijke ordening. Op dit ogenblik voel ik daar echter niet zoveel voor.
 
 De heer Ter Veer heeft gerefereerd aan de impasse die zou bestaan bij
de uitvoering van de regeling in zuidoost-Friesland. Ik ga ervan uit dat hiervoor
begin januari een oplossing is gevonden.
 
 Ik heb kennis genomen van het feit dat de VVD een ammoniakstudie gaat
verrichten.
 
 De heer Blauw heeft mij gevraagd om hem inzake de stuifbestrijding bij
de bloembollen schriftelijk mee te delen of de door hem aangegeven samenstelling
van de cellulose klopt. Dat zal ik inderdaad doen. Ik zal ondertussen wel
doorgaan met het beleid dat wij hebben voorgesteld en dat betekent dat wij
in het bollengebied het uitrijden van mest niet willen toestaan.
 
 Mevrouw Vos heeft nog eens gerefereerd aan het aanvullend stikstofbeleid.
Zij vroeg hoe het zat buiten de grondwaterbeschermingsgebieden. Ook buiten
de milieubeschermingsgebieden zijn middelen beschikbaar om te stimuleren dat
daar ook nog maatregelen worden genomen. Dat komt in de regeling.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Kan de minister aangeven welke middelen dat zijn? Zijn die er nu al?
 
 
 
 
 
 Minister De Boer:
 
 Hiervoor zullen op de begroting van LNV middelen ter beschikking worden
gesteld.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Ik heb nog geen commentaar gehad van de regering op de motie over het
uitrijden van mest tot en met 15 september.
 
 
 
 
 
 Minister De Boer:
 
 Onze reactie is die welke de Kamer heeft gekregen. Als de heer Ter Veer
zich kan vinden in onze reactie op zijn motie, zijn wij het geheel met elkaar
eens.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, aan het eind van deze vergadering te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-41-3246-3257.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl