Voortzetting van de behandeling van:   - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403);  - het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 1533-1555

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 24, pagina 1533-1555

12-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25403Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23251Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 12 november 1998)Pagina 1533-1533
Behandeling van: het voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 3 mei 1996 te Genève tot stand gekomen Protocol inzake het verbod of de beperking van het gebruik van mijnen, valstrikmijnen en andere mechanismen, zoals gewijzigd op 3 mei 1996 (Protocol II zoals gewijzigd op 3 mei 1996), en van het op 13 oktober 1995 te Wenen tot stand gekomen Aanvullend Protocol inzake blindmakende laserwapens (Protocol IV), gehecht aan het Verdrag inzake het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens die geacht worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende werking te hebben (25925, R1614)Pagina 1565-1575
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403); - het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251)Pagina 1533-1555
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 12 november 1998)Pagina 1575-1576
Regeling van werkzaamheden (donderdag 12 november 1998)Pagina 1555-1556
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Ontgrondingenwet (verbreding heffingsdoeleinden) (25804)Pagina 1533-1533
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403); - het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251).Pagina 1556-1565

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 114 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met
de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van
enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403);het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek
van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251).(Zie vergadering van 11 november 1998.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Mevrouw de voorzitter! Het verheugt mij bijzonder dat wij gisteren en
vandaag het wetsvoorstel tot herziening van het gerechtelijk vooronderzoek
en het wetsvoorstel tot regeling van bijzondere opsporingsbevoegdheden behandelen.
Ik zeg alle woordvoerders bij dezen dank voor de constructieve en positieve
wijze waarop zij hun inbreng in eerste termijn hebben geleverd. Het gaat om
twee belangrijke wetsvoorstellen. Het eerste is gebaseerd op het werk van
de Commissie herijking Wetboek van Strafvordering, de commissie-Moons, en
strekt ertoe knelpunten in de regeling van het gerechtelijk vooronderzoek
weg te nemen. Het tweede wetsvoorstel is een uitvloeisel van het rapport van
de parlementaire enquêtecommissie en strekt ertoe bijzondere opsporingsbevoegdheden
wettelijk te normeren. Daarmee herinnert dit wetsvoorstel ons echter ook aan
een van de verdrietigste gebeurtenissen die wij in de vorige parlementaire
periode hebben meegemaakt. Verschillende sprekers hebben ons hieraan gisteren
ook al herinnerd. Maarten van Traa is diegene geweest die – meer dan
een van ons – heeft bijgedragen aan de totstandkoming
van een regeling van de bijzondere opsporingsbevoegdheden. De behandeling
van dit wetsvoorstel herinnert er weer aan welk een groot verlies zijn overlijden
betekent.Voorzitter! De parlementaire enquêtecommissie heeft in haar rapport
overtuigend aangetoond dat de regeling van de opsporing tekortschiet. Zij
heeft gesproken over een crisis in de opsporing. Daarbij zijn drie elementen
onderscheiden: ontbrekende normen, een niet goed functionerende organisatie
en problemen in de gezagsverhoudingen. De beide wetsvoorstellen die vandaag
aan de orde zijn, leveren een belangrijke bijdrage aan de bestrijding van
de gesignaleerde problemen.In de eerste plaats zijn de wetsvoorstellen – vooral het wetsvoorstel
bijzondere opsporingsbevoegdheden – van betekenis voor het normeringsprobleem.
Het wetsvoorstel bijzondere opsporingsbevoegdheden normeert het gebruik van
diverse opsporingsmethoden die thans zonder expliciete bevoegdheid daartoe
in de praktijk worden gehanteerd. Zo worden de stelselmatige observatie, de
infiltratie, de pseudo-koop en de stelselmatige inwinning van informatie geregeld.
Het wetsvoorstel bindt de toepassing van deze bevoegdheden aan normen. Het
verplicht er ook toe de processen-verbaal die worden opgemaakt naar aanleiding
van de toepassing van deze bevoegdheden en die relevant zijn voor de zaak,
bij de processtukken te voegen en maakt zodoende ook controle achteraf mogelijk.
Het wetsvoorstel verplicht er verder toe de betrokkene te informeren dat een
bijzondere opsporingsbevoegdheden tegen hem is toegepast. De voorstelde normering
is helder en overzichtelijk. Zij bevordert de controleerbaarheid van de opsporing
en bindt de opsporingspraktijk aan regels, zonder tekort te doen aan het belang
van een adequate opsporing.In de tweede plaats zijn beide wetsvoorstellen van betekenis voor de organisatie
van de opsporing. Een deel van de organisatieproblemen wordt bestreken door
het wetsvoorstel reorganisatie openbaar ministerie. Dit wetsvoorstel is inmiddels
door uw Kamer aanvaard. Ook de onderhavige beide wetsvoorstellen leveren een
bijdrage aan de verbetering van de organisatie van de opsporing. Beide verbeteren
de regeling van het gerechtelijk vooronderzoek en het opsporingsonderzoek
en verhelderen daarmee de verhouding tussen de officier van justitie en de
rechter-commissaris. De officier van justitie wordt bevestigd en versterkt
in zijn positie van leider van de opsporing. De ontwikkeling waarbij de rechter-commissaris
van onderzoeksrechter meer een toetsende rechter is geworden, wordt eveneens
in de wet vertaald. Een heldere verdeling van functies tussen de officier
van justitie en de rechter-commissaris bevordert een goede organisatie van
de opsporing.In de derde plaats is het wetsvoorstel bijzondere opsporingsbevoegdheden
van belang voor de problemen in de gezagsverhoudingen. De positie van de officier
van justitie tegenover de politie wordt versterkt. Voor ingrijpende opsporingshandelingen
eist dit wetsvoorstel een expliciet bevel van de officier van justitie. Dat
zorgt ervoor dat het OM daadwerkelijk op de hoogte dient te zijn van de toepassing
van bijzondere opsporingsmethoden en daarvoor verantwoordelijkheid draagt.
De politie kan niet meer buiten het OM om ingrijpende opsporingsmethoden toepassen.Ik ben het met de heer Rouvoet en de anderen die hierop hebben gewezen
eens, dat wetgeving alleen niet voldoende is voor een oplossing van de problemen.
De crisis in de opsporing is niet van de ene op de andere dag ingetreden.
Zij zal ook niet van de ene op de andere dag ophouden. Daarvoor is meer nodig
dan alleen duidelijke normering. Ik denk dan aan de reorganisatie van het
OM, de noodzakelijke cultuuromslag bij de politie en het OM, de versterking
van het rechter-commissariaat en de instelling van de CTC. Op een aantal van
deze onderwerpen kom ik nog terug. Het is echter mijn vaste overtuiging dat
deze twee wetsvoorstellen een belangrijke bijdrage leveren aan de oplossing
van de gezags- en normeringsproblemen bij de opsporing.De heer Dittrich (D66):Wordt in de opleiding aan nieuwe politiemensen aandacht besteed aan al
hetgeen geleid heeft tot dit wetsvoorstel? Ik vraag dit, omdat ik in eerste
termijn heb gezegd dat wij weten dat er zoveel nieuwe politiemensen komen
en er zo'n grote uitstroom is, dat wij misschien over twee jaar geweldig veel
politiemensen hebben die hiermee moeten werken, terwijl zij de hele discussie
niet bewust hebben meegemaakt. Ik denk dat het een continu proces zou moeten
zijn. Hoe zal dit geregeld worden?Minister Korthals:Zodra dit wetsvoorstel wet is, zal er natuurlijk zorg voor worden gedragen
dat in de opleiding bij de politie en de rechters in opleiding in ruime mate
aandacht aan dit wetsvoorstel wordt geschonken. Ik vind dit bijna een vanzelfsprekendheid,
maar het is goed dat de heer Dittrich er nog eens op wijst. Dit kan meehelpen
de noodzakelijke cultuuromslag te bewerkstelligen.Voorzitter! Mijn betoog is als volgt opgebouwd. Ik zal eerst ingaan op
het wetsvoorstel bijzondere opsporingsbevoegdheden en de daarop ingediende
amendementen. Daarna zal ik ingaan op het wetsvoorstel herziening van het
gerechtelijk vooronderzoek en de daarop ingediende amendementen.Het doet mij deugd te kunnen constateren dat de heren Vos, Rouvoet (namens
de fracties van SGP, GPV en RPF), Rabbae, Van de Camp, Dittrich en mevrouw
Kalsbeek zich in hoofdlijnen kunnen verenigen met het eerste wetsvoorstel.
De heer Vos heeft daarbij uitdrukkelijk te kennen gegeven dat het wetsvoorstel
de juiste balans bevat tussen enerzijds de noodzaak van een wettelijke verankering
van de bevoegdheden en anderzijds de noodzaak van een effectieve en slagvaardige
opsporing.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik wil het plezier van de minister niet bederven. Ik heb gezegd dat GroenLinks
het een goede zaak vindt dat een aantal zaken genormeerd zijn. Waardering
daarvoor. Ik heb echter ook gezegd dat wij fundamentele bezwaren hebben tegen
een aantal essentiële elementen. Die heb ik ook genoemd.Minister Korthals:Dat ontken ik niet, maar ik dacht dat u wel achter de hoofdlijn stond,
hoewel u op sommige punten – en niet de geringste – nog wat veranderingen
wilde. Daar kom ik uiteraard op terug.Ik had het over een slagvaardige opsporing. Dit is precies wat ik beoog met dit wetsvoorstel: normering van bevoegdheden, maar dan
op een wijze die een flexibele en krachtdadige opsporing niet in de weg staat.
Per slot van rekening moet opsporing per definitie snel, effectief en creatief
kunnen reageren op allerlei vormen van criminaliteit. Normering mag daaraan
niet in de weg staan.De heer Rouvoet stond vrij uitvoerig stil bij de uitgangspunten van dit
wetsvoorstel. Ik zal deze uitgangspunten niet herhalen, maar het is plezierig
te kunnen constateren dat deze uitgangspunten nog steeds worden gedeeld.De heer Rouvoet heeft verder een opmerking gemaakt over het onderscheid
tussen opsporingsbevoegdheden en opsporingsmethoden. Hij veronderstelt dat
met opsporingsbevoegdheden wordt gedoeld op bevoegdheden van het OM en dat
het vanuit politieoptiek om methoden gaat. Dit is niet helemaal de systematiek
van het wetsvoorstel en de toelichting daarop. Daarin wordt van methoden gesproken
als het gaat om de toepassing van infiltratie, observatie etc., los van de
vraag of daartoe een bevoegdheid bestaat. Van opsporingsbevoegdheden wordt
gesproken als het gaat om de bevoegdheid oftewel het recht om een methoden
toe te passen. Misschien mag ik dit met een voorbeeld illustreren. Als wordt
geïnfiltreerd om een simpele overtreding op te lossen, wordt de opsporingsmethoden
infiltratie toegepast, hoewel de bijzondere opsporingsbevoegdheid daartoe
ontbreekt. Ik hoop hiermee enige helderheid verschaft te hebben over de gebruikte
terminologie.De heer Van de Camp heeft gevraagd of het wetsvoorstel BOB aansluit bij
het wetsvoorstel GVO. Hij signaleert terecht dat beide wetsvoorstellen in
een andere tijd zijn ontstaan. De voorgeschiedenis van het wetsvoorstel betreffende
de herziening van het gerechtelijk vooronderzoek begint al in de jaren tachtig.
Toch sluiten beide wetsvoorstellen naar mijn mening goed op elkaar aan. Beide
gaan uit van dezelfde rechtsontwikkeling, waarin bevoegdheden uit het gerechtelijk
onderzoek worden gehaald en de rechter-commissaris meer een machtigingsrechter
dan een onderzoeksrechter wordt. Het wetsvoorstel bijzondere opsporingsmethoden
haalt bijvoorbeeld de telefoontap uit het gerechtelijk vooronderzoek en het
wetsvoorstel tot herziening van het gerechtelijk vooronderzoek vergroot de
inbeslagnemingsbevoegdheden van opsporingsambtenaren en zorgt er daarmee eveneens
voor dat in veel gevallen geen gerechtelijk vooronderzoek meer zal behoeven
te worden ingesteld.De heer Van de Camp (CDA):Ik ga ervan uit dat de minister nog uitgebreid over de rechter-commissaris
komt te spreken. Hij heeft hem echter vijf minuten geleden een toetsingsrechter
genoemd, waar ik mij iets bij kan voorstellen, en nu noemt hij hem een machtigingsrechter.
Nu weet ik niet of daar in deze juridische wereld weer werelden van verschil
tussen zitten, maar een toetsingsrechter duidt voor mij meer op achteraf en
een machtigingsrechter duidt voor mij meer op de vraag of je mag gaan afluisteren
en of je vooraf daarvoor een papier moet hebben.Minister Korthals:U maakt terecht deze opmerking. Beide elementen zitten erin. Op een gegeven
moment wordt aan de rechter-commissaris in bepaalde gevallen een bepaalde
beslissing van de officier van justitie voorgelegd. Die toetst hij dan. In
sommige gevallen zal hij echter ook nadrukkelijk – want dan moet het
in het stelsel van de wet vooraf – machtiging moeten geven. In dit geval
sprak ik over machtiging in het kader van het GVO en in een ander gevallen
spreek ik ook wel eens over toetsing.De heer Van de Camp heeft gevraagd naar het Europaproof zijn van de wetsvoorstellen.
Hij heeft daarbij verwezen naar de zaken Kopp versus Zwitserland en Lambert
versus Frankrijk. In de eerste zaak gaat het, zoals de heer Van de Camp al
aangaf, om de forseeability van de Zwitserse telefoonwetgeving. Het Hof geeft
daarin aan dat er een verschil is tussen de duidelijke tekst van de wet, die
het verschoningsrecht van de advocaat beschermt, en de in deze zaak gevolgde
praktijk, waarin de advocaat wel degelijk werd afgeluisterd. De Zwitserse
wet geeft niet duidelijk aan onder welke voorwaarden en door wie het verschil
moet worden getrokken tussen zaken die onder het verschoningsrecht vallen
en andere zaken. Het Hof acht het verder verbazend dat deze taak moet worden
vervuld door iemand van de Zwitserse PTT, zonder toezicht van een onafhankelijke
rechter.Er zijn een aantal punten waarop het voorliggende wetsvoorstel afwijkt
van de Zwitserse situatie. In de eerste plaats geeft dit wetsvoorstel aan
dat de advocaat in uitzonderingsgevallen wel degelijk kan worden afgeluisterd.
Vervolgens geeft de wet duidelijk aan wie bepaalt welke zaken onder het verschoningsrecht
vallen. Dat is de officier van justitie, niet iemand van de PTT. De officier
dient het oordeel in te roepen van de deken van de Orde van advocaten. Voorts
bestaat er toezicht door een onafhankelijke rechter. De zittingsrechter bekijkt
of een bij de processtukken gevoegd verslag van een telefoongesprek onder
het verschoningsrecht valt. Is dat het geval, dan zal het bij de bewijsvraag
buiten beschouwing gelaten dienen te worden. Ten slotte kan de geheimhouder
die over het ten onrechte voegen van een dergelijk verslag zijn beklag wil
doen, een actie uit onrechtmatige daad instellen bij de burgerlijke rechter.
Ik ben derhalve van mening dat de zaak Kopp tegen Zwitserland op zichzelf
niet dwingt tot bijstelling van het voorliggende wetsvoorstel, zeker niet
na de tweede nota van wijziging. In deze nota van wijziging is bepaald dat
de bovengenoemde procedure van inschakeling van de deken verder nog bij algemene
maatregel van bestuur wordt geregeld.In de zaak Lambert versus Frankrijk waren vooral aan de orde het doel
en de noodzakelijkheid van de inbreuk die door een telefoontap op de privacy
was gemaakt. In dat kader bespreekt het Hof of betrokkene voldoende mogelijkheden
had voor een effectieve controle op de rechtmatigheid van de telefoontap.
Het acht deze controlemogelijkheden onvoldoende, omdat de Franse hoge raad
de klachten van betrokkene had verworpen, op de enkele grond dat niet de telefoon
van betrokkene, maar van een derde werd getapt. Ik geloof derhalve niet dat
deze uitspraak gevolgen heeft voor het onderhavige wetsvoorstel.Ik zei al dat ik van mening ben dat de onderhavige regelgeving op zichzelf
verenigbaar is met de Europese rechtspraak. Ik sta echter niet afwijzend tegenover
de gedachte om, voor het geval het gaat om een geheimhouder,
de rechter-commissaris te betrekken bij de selectie van de stukken welke in
het procesdossier dienen te worden gevoegd. De heer Rabbae heeft een amendement
van die strekking ingediend. Ik wijs erop dat de tekst van het amendement
van de heer Rabbae niet goed spoort met zijn toelichting daarop. In de tekst
van het amendement wordt de rechter-commissaris in het eerste lid van artikel
126aa van het Wetboek van Strafvordering in de plaats van de officier van
justitie gesteld. Dat zou betekenen dat de rechter-commissaris in elk geval
de beslissing over het voegen van processtukken moet nemen. Dat acht ik echter
ongewenst. Als de heer Rabbae bereid is de tekst van zijn amendement bij te
stellen in de richting van de toelichting daarop, zeg ik hem gaarne mijn steun
toe. Graag bied ik daarbij ook technische ondersteuning aan. Ik hoop dat ik
hiermee ook aan de door de heer Van de Camp geuite zorg over Europese ontwikkelingen
tegemoetkom.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik zal in overleg treden met het ambtelijk apparaat van de minister om
te bekijken waar wij uitkomen.Minister Korthals:Voorzitter! De heer Van de Camp stipt met zijn verwijzing naar de rechtspraak
van het Europese Hof voor de rechten van de mens wel een belangrijk punt aan.
Voortdurend verschijnen nieuwe uitspraken die ertoe dwingen de nationale regelgeving
scherp tegen het licht te houden. Ik zeg toe dat ik dat ook op het onderhavige
terrein zal blijven doen.Dan de bijzondere bevoegdheden tot opsporing zelf. Het wetsvoorstel geeft
alleen een regeling voor die methoden die een inbreuk maken op een grondrecht.
In de meeste gevallen is dit het recht op bescherming van de persoonlijke
levenssfeer. Het wetsvoorstel kent dus geen limitatieve opsomming van methoden.
Voor methoden of andere opsporingshandelingen die geen inbreuk maken op een
grondrecht, bieden de zogenaamde taakstellende artikelen 2 van de Politiewet
en 141 en 142 van het Wetboek van Strafvordering naar mijn oordeel voldoende
basis. Voor opsporingshandelingen die wél een inbreuk maken op een
grondrecht, is een regeling in de wet vereist. Voor de methoden die naar huidig
inzicht een inbreuk kunnen maken op de privacy, geeft het wetsvoorstel dan
ook een regeling. De heer Van de Camp vraagt of een restbepaling toch niet
is gewenst. Dat is een bepaling die ertoe strekt voor de handelingen die niet
in de wet geregeld zijn een vangnet te bieden. Ik meen dat de zojuist genoemde
taakstellende artikelen al voldoende vangnet bieden.De heer Van de Camp (CDA):Ik begrijp nog steeds niet zo goed waarom er een uitspraak van de Hoge
Raad nodig was om artikel 2 van de Politiewet en artikel 141 van het Wetboek
van Strafvordering te verduidelijken, in de zin zoals de minister zei. Ik
heb hierbij in het achterhoofd het beeld dat wij de opsporingsbevoegdheden
vandaag echt goed willen regelen.Minister Korthals:Kennelijk was daar op dat moment onduidelijkheid over. In ieder geval
heeft iemand het noodzakelijk geacht dat aan de rechter voor te leggen. Dat
is dan ook de reden dat het in procedure komt. De uitspraak van de Hoge Raad
bevestigt in feite hetgeen ik nu gezegd heb.Voorzitter! De heer Rouvoet heeft een aantal vragen gesteld inzake de
stelselmatige observatie. Zo heeft hij aandacht gevraagd voor het observeren
van een voordeur gedurende een bepaalde tijd. Valt dit onder stelselmatige
observatie van personen, of is in dit verband sprake van observatie van zaken?
In de systematiek van het onderhavige wetsvoorstel valt het systematisch observeren
van een voordeur onder artikel 126g van het Wetboek van Strafvordering. De
opsporingsambtenaar heeft daar derhalve een bevel voor nodig. Bij het observeren
van een deur voor strafvorderlijke doeleinden gaat het namelijk niet om de
deur, maar om één of meer personen die daar doorheen gaan. De
observatie zal erop gericht zijn om aspecten van hun leven systematisch in
kaart te brengen. Daarmee is een bevel een vereiste.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Dat had ik niet begrepen uit de schriftelijke voorbereiding.
Bij het observeren van zaken als een voordeur gaat het natuurlijk niet om
die voordeur. Ik begrijp nu van de minister dat het er daarbij wel degelijk
om gaat dat er sprake is van een inbreuk op de privacy en dat het om die reden
onder artikel 126g valt.Minister Korthals:Precies, dat is de achterliggende gedachte. Vandaar dat er ook een bevel
vereist is.De heer Rabbae (GroenLinks):Wat onder stelselmatig observeren wordt verstaan, is duidelijk. Bent u
nu van mening dat de rechter-commissaris hieraan te pas moet komen of is het
zuiver een kwestie van de officier van justitie?Minister Korthals:Dit is een kwestie van de officier van justitie.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik zou zeggen dat het dat niet is. Daar waar sprake is van het schenden
van grondrechten, dus een inbreuk op de privacy, wordt de rechter-commissaris
ingeschakeld. Dat is een beetje de systematiek van het onderhavige wetsvoorstel.Minister Korthals:Wanneer heel duidelijk sprake is van een inbreuk op de privacy van mensen,
komt de rechter-commissaris eraan te pas. Hier is het gewoon het vastleggen
van een bepaald aspect door middel van het stelselmatig observeren van een
deur.De heer Rabbae (GroenLinks):Het stelselmatig observeren van boten, treinen etc. kan zonder de rechter-commissaris
gebeuren. U hebt net gezegd dat het niet om de deur gaat, maar om de mensen
die stelselmatig bij die deur posten. Dat betekent dat mensen stelselmatig
worden geobserveerd. Mij dunkt dat hierbij het grondrecht van de privacy van
betrokkenen aan de orde is. In dat verband moet de rechter-commissaris ingeschakeld
worden.Minister Korthals:Ik heb niet direct de indruk dat het hier gaat om een inbreuk op de privacy
van bepaalde mensen. Wij moeten ons dus gewoon houden aan de procedure, zoals
voorgeschreven in artikel 126g van het Wetboek van Strafvordering. Zo heb
ik het tot dusverre in ieder geval begrepen.De heer Rabbae (GroenLinks):Er blijft op dit punt spanning bestaan. Misschien kan de minister hier
in tweede termijn op terugkomen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik vind het wat verwarrend worden. De rechter-commissaris wordt ingevolge
het wetsvoorstel tot op heden alleen betrokken bij een telefoontap en direct
afluisteren. Ik vind dat wat arbitrair. Ik heb hier in eerste termijn ook
een vraag over gesteld en neem aan dat de minister daar nog op ingaat. Het
gaat nu evenwel om de vraag hoe het begrip 'stelselmatig' verder uitgewerkt
moet worden. Uit de eerste opmerking van de minister over die voordeur begreep
ik dat je 'stelselmatig' kennelijk moet interpreteren als een behoorlijke
inbreuk op de privacy. Zelf associeer ik 'stelselmatig' bijvoorbeeld met 'gedurende
een bepaalde tijd'. Ik vind het tijdsverloop daarbij van belang, maar kennelijk
is dat niet het meest relevante. Ik wacht uw betoog graag verder af, maar
volgens mij gaat het nu wel erg door elkaar lopen.Minister Korthals:Ik kom hier nog op terug. Er is inderdaad voor gekozen om de figuur van
de rechter-commissaris te betrekken bij bijvoorbeeld aftappen. Dat geldt echter
niet voor dit soort gevallen. Er zijn natuurlijk altijd grensgevallen denkbaar.
Ik kom hier in tweede termijn nog op terug.De heer Rouvoet (RPF):Misschien is het toch minder helder dan ik in eerste instantie dacht.
Door de vraag van mevrouw Kalsbeek kom ik tot de volgende vraag. De minister
zei net tegen mij dat als er drie maanden lang een videocamera op een voordeur
gericht wordt, dit de privacy raakt, omdat er mensen door die voordeur gaan.
Het heeft dus te maken met personen en niet zozeer met die deur. Waar het
mij om te doen was, is dat als je drie maanden lang een videocamera richt
op de voordeur van iemand die je in de gaten wilt houden, daarmee de privacy
van betrokkene in het geding is. Daarmee leg je namelijk drie maanden lang
een belangrijk aspect van het leven van betrokkene op video vast. Dat raakt
de privacy van betrokkene, maar niet van de mensen die daar toevallig in-
en uitgaan. Ik weet niet of wij op dit punt op één lijn zitten.Minister Korthals:Dan moet je terug naar de systematiek van de wet, maar die vereist niet
dat voor stelselmatig observeren een machtiging van de rechter-commissaris
nodig is. Dat kun je betreuren, maar wij hebben het wel op deze wijze opgezet.Ik ga eerst in op de opmerkingen van mevrouw Kalsbeek over het begrip
stelselmatige observatie. Zij concludeert dat dit begrip nog niet erg helder
is. Van het stelselmatig waarnemen van een persoon is sprake wanneer de observatie
zodanig is, dat een min of meer volledig beeld kan worden verkregen van bepaalde
aspecten van zijn leven. Hieronder valt bijvoorbeeld het plaatsen van een
camera op iemands woning. Hieronder valt niet de gewone surveillance van de
wijkagent. Of sprake is van stelselmatigheid, hangt af van het gebruik van
technische hulpmiddelen, de mogelijkheden van die technische hulpmiddelen,
de duur of de frequentie van de observatie en de plaats waar wordt geobserveerd.
Ik geef toe dat het begrip 'stelselmatig' helaas niet met grote precisie valt
af te grenzen. Met mevrouw Kalsbeek ben ik van mening dat uitwerking in lagere
regelgeving gewenst is. Het openbaar ministerie zal op dit terrein een richtlijn
uitvaardigen. Deze kan, vooruitlopend op de rechtspraak terzake, enig houvast
verschaffen. Voorts zeg ik haar graag toe dat de omgang met het begrip stelselmatige
observatie in de praktijk bij de voorgenomen evaluatie van deze beide wetsvoorstellen
zal worden betrokken.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Het laatste is mooi, maar ik begrijp het niet. Stelselmatig is kennelijk
voorwaardelijk, voordat het met een technische hulpmiddel gebeurt. Als je
een week lang een videocamera op een voordeur zet, is dat stelselmatig, maar
als je bij toerbeurt een week lang agenten in een bosje zet aan de overkant
van de straat, is het niet stelselmatig. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?Minister Korthals:Het hangt ook af van de frequentie van de observatie.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):De duur is dus bepalend, maar de vraag of er gebruik is gemaakt van een
technisch hulpmiddel, kan ook een rol spelen.Minister Korthals:Dat kan, maar dat is niet bepalend. Als je een camera op een voordeur
richt, kun je gevoeglijk zeggen dat er sprake is van stelselmatig observeren.
Als iemand voortdurend wordt gevolgd, is er sprake van stelselmatig volgen
en dus van stelselmatig observeren.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Het is dus alles wat niet min of meer toevallig wordt geobserveerd.Minister Korthals:Dat is erg ruim, maar datgene wat een politieagent in de wijk ziet in
het kader van de surveillance, ga je natuurlijk niet onder stelselmatig observeren
vatten. Nogmaals, het is moeilijk om precieze grenzen aan te geven. Ik denk
dat die voor een belangrijk deel ook zullen moeten worden bepaald door de
jurisprudentie. Vooruitlopend daarop, zullen wij proberen om er een richtlijn
voor vast te stellen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Het lijkt een beetje muggenzifterig, maar als je in onwetendheid bent
over wanneer het stelselmatig wordt en je verzuimt derhalve om een bevel van
de officier te vragen, waardoor het verkregen bewijs nietig is, heb je een
probleem.Minister Korthals:Dat is de reden waarom wij voorstellen met een richtlijn te komen. Dan
weet men tenminste waar men zich aan te houden heeft.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik schrok een beetje van de uitspraak van de minister dat
dit moet uitgewerkt in lagere regelgeving en dat die enig houvast kan bieden.
Dat vind ik buitengewoon mager. Vervolgens verwijst de minister naar de jurisprudentie.
Pas op, want dan zijn wij weer zes jaar terug. Toen hadden wij ook enig houvast
en vooral jurisprudentie. Ik neem aan dat het moet lukken om in een richtlijn
redelijk aan te geven wat stelselmatige observatie is.Minister Korthals:Dat denk ik ook. Ik denk dat wij het er in het algemeen over eens zijn
wanneer er sprake is van stelselmatige observatie. Wat wij gaan proberen,
is de grenzen zoveel mogelijk af te bakenen. Daarom willen wij tot een richtlijn
komen.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Als ik mij goed herinner, had de parlementaire enquêtecommissie
een soort tijdschema opgesteld, ingedeeld via weken. In het
Kamerdebat werd gezegd dat dit eigenlijk heel arbitrair was en dat er lastig
mee was te werken, want wanneer heb je langer dan een week geobserveerd? Maar
als ik u nu hoor, denk ik dat die lagere regelgeving die nog moet komen, uiteindelijk
toch neerkomt op het volgen van een tijdschema en daar was de parlementaire
enquêtecommissie in eerste instantie ook op uitgekomen. Of zie ik dat
verkeerd?Minister Korthals:Ik kan in dit stadium nog niet overzien hoe die regelgeving uitvalt. In
ieder geval was het schema dat door de parlementaire enquêtecommissie
was voorgesteld, bijzonder moeilijk te hanteren. Daarom is daarvan afgezien,
overigens met instemming van de Kamer.De heer Dittrich (D66):Dat klopt wel, maar u zegt nu dat een dergelijk systeem toch geïntroduceerd
wordt in lagere regelgeving. Bekend is dat zo'n systeem voor mensen in de
praktijk van alledag lastig toe te passen is, en dan komt al snel het gevaar
om de hoek kijken dat door mevrouw Kalsbeek is geschetst, namelijk dat het
gevolgen heeft voor de uiteindelijke strafzaak als men zich niet aan die lagere
regelgeving houdt.Minister Korthals:Wanneer je open normen in de wet zet die niet duidelijk gedefinieerd zijn,
kan de rechtspraak die altijd op verschillende manieren interpreteren. Om
die reden willen wij zoveel mogelijk in de wet vastleggen. Ik denk ook dat
het in 99 van de 100 gevallen voor iedereen duidelijk zal zijn wat stelselmatig
observeren inhoudt, maar er zal natuurlijk altijd enige twijfel zijn. In die
gevallen moet de rechter naar een oplossing zoeken.De heer Rouvoet (RPF):Ik zou het jammer vinden als de duidelijkheid die over het stelselmatige
karakter van observatie in de toelichting werd gegeven, verdwijnt achter elementen
als tijdsduur, intensiteit en frequentie. Ik heb uit de toelichting begrepen
dat, afstand nemend van die uren-dagen-maanden-jarenbenade- ring van de enquêtecommissie,
er sprake is van stelselmatige observatie als er een min of meer volledig
beeld van bepaalde aspecten van iemands leven wordt verkregen. De wijze waarop
dat gebeurt – bijvoorbeeld met een technisch hulpmiddel of via frequente
of langdurige observatie – is dan een element daaronder, maar niet daarnaast.
Ik heb nu de indruk dat al die elementen gelijkgeschakeld worden. Dan zijn
wij, zoals de heer Van de Camp ook aangaf, terug bij af. Het gaat erom een
zo volledig mogelijk beeld te krijgen van een aspect van iemands leven. Daar
kan dan het observeren via een videocamera op de voordeur bij horen, waardoor
bekend wordt wie er bij de geobserveerde persoon over de vloer komen.Minister Korthals:Het lijkt mij goed als ik herhaal wat ik gezegd heb. Van het stelselmatig
waarnemen van een persoon is sprake wanneer de observatie zodanig is, dat
een min of meer volledig beeld kan worden verkregen van bepaalde aspecten
van het leven. Vervolgens heb ik gezegd: dat hangt onder meer af van de wijze
waarop wordt geobserveerd.De heer Rouvoet (RPF):Als u zegt 'dat hangt onder meer af van' dan zijn het weer afzonderlijke
criteria. Uit de toelichting heb ik begrepen dat de kans op zo'n volledig
mogelijk beeld toeneemt als een technisch hulpmiddel wordt toegepast of wanneer
de observatie heel lang of heel vaak wordt gedaan. In die zin begrijp ik dat
de elementen tijd en frequentie leiden tot een min of meer volledig beeld.
Als u daar ook zo over denkt, zijn wij het eens.Minister Korthals:Ik meen dat ik dat ook zo verwoord heb.De heer Vos (VVD):Wellicht zeg ik dit ten overvloede, maar ik heb begrepen dat stelselmatige
observatie gedetailleerd zal worden en dat op basis van de richtlijnen de
mate van detaillering besproken zal worden. Wanneer de politie bijvoorbeeld
vindt dat iemand een week lang elke dag gedurende 24 uur moet worden gevolgd,
kan dat ertoe leiden dat toestemming van de officier van justitie nodig is.
Het is dus vrij simpel: het uitgangspunt staat in de wet en de heftigheid
waarmee het vervolgen plaatsvindt, moet in de praktijk aangegeven worden.Minister Korthals:Dit is een juiste constatering.Voorzitter! Dan kom ik nu toe aan de infiltratie. Het Korthalsuitgangspunt
is dat infiltratie plaatsvindt door een Nederlandse politieambtenaar. Als
dit bijvoorbeeld vanwege specifieke deskundigheid nodig is, kan een bevel
tot infiltratie ook worden gegeven aan een opsporingsambtenaar van een bijzondere
opsporingsdienst of van de Koninklijke marechaussee, mits
deze voldoet aan bij algemene maatregel van bestuur te stellen eisen terzake
van opleiding en samenwerking. Met genoegen stel ik vast dat de heer Van de
Camp het eens was met het toevoegen van de Koninklijke marechaussee aan dit
rijtje. De tweede nota van wijziging voorzag hierin. Eenzelfde regeling geldt
voor de buitenlandse opsporingsambtenaar. Als politie-infiltratie niet mogelijk
is, kan een burger als infiltrant worden ingezet. Ik kom overigens nog op
die buitenlandse opsporingsambtenaar terug.Voorzitter! De heer Rouvoet stelde enkele vragen over de rechtsgrond voor
het strafbaar handelen van een burgerinfiltrant. Ook mevrouw Kalsbeek stelde
daar vragen over. De heer Rouvoet vroeg voorts wat een infiltrant aan strafbare
handelingen mag verrichten en of de officier van justitie hier een discretionaire
bevoegdheid voor heeft. De heer Dittrich vroeg naar de morele kant van de
infiltratie. Hij vroeg zich af of het wel juist is om in de wet te regelen
dat de officier van justitie in het bevel moet bepalen welke strafbare handelingen
door de infiltrant mogen worden gepleegd, dan wel voor welke strafbare handelingen
de officier van justitie toestemming geeft in geval van een burgerinfiltrant.
Graag ga ik op deze vragen in.De rechtsgrond voor het mogen plegen van strafbare handelingen door de
burgerinfiltrant is in de eerste plaats gelegen in de toestemming van de officier
van justitie en in het vertrouwen dat dit bij de burger vestigt dat hij niet
zal worden vervolgd. Deze toestemming ontneemt aan het strafbaar handelen
niet de strafbaarheid. Het is evenwel ondenkbaar dat de officier van justitie,
die eerst overeenkomstig de regeling van dit wetsvoorstel toestemming verleent
tot strafbaar handelen, daarna tot vervolging wegens dat handelen overgaat.
De burger mag erop vertrouwen dat hij niet wordt vervolgd. De overheid zou
in strijd met het vertrouwensbeginsel handelen als anders zou worden opgetreden.
Het in artikel 167 van het Wetboek van Strafvordering neergelegde opportuniteitsbeginsel
staat het OM toe niet tot vervolging over te gaan. De beoordeling van de toelaatbaarheid
van het begaan van strafbare feiten door de burgerinfiltrant kan in alle gevallen
aan de officier van justitie worden overgelaten, behoudens voorzover de infiltratie
intern binnen het openbaar ministerie wordt getoetst. Daarnaast kan een beoordeling
aan de orde zijn indien het onderzoek waarin de infiltrant is ingezet, in
een strafzaak aan de rechter wordt voorgelegd.De morele kant van de infiltratie is inderdaad van belang. Daarvoor vraagt
de heer Dittrich terecht aandacht. Juist omdat de infiltratie risico's inhoudt
voor de integriteit van de opsporing, is de infiltratie met veel waarborgen
omkleed. Alleen in geval van verdenking van misdrijven die een ernstige inbreuk
op de rechtsorde maken en in geval van georganiseerde criminaliteit, is infiltratie
toegestaan als het onderzoek het dringend vordert. In het bevel of in geval
van burgerinfiltratie moet de officier van justitie zoveel mogelijk vooraf
aangeven wat de grenzen zijn van de strafbare handelingen die zo nodig mogen
worden verricht. Ik acht dat laatste een waarborg, juist in verband met de
ethische aspecten van de infiltratie.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Gisteren heb ik juist het volgende voorbeeld gegeven. Iemand
infiltreert in een drugsorganisatie. Vervolgens komt er een treffen met een
andere drugsbende, een ripdeal, en er moet op dat moment gehandeld worden.
Ik neem aan dat de officier van justitie dit niet allemaal van tevoren heeft
kunnen bedenken achter zijn bureau. De infiltrant moet bijvoorbeeld van zijn
bende degene die de ripdeal heeft gepleegd neerschieten. Dat is een zwaar
misdrijf. Hoe gaan wij daar dan mee om? Dit is immers niet van tevoren door
de officier van justitie toegestaan, terwijl het gaat om een ernstige inbreuk
op de rechtsorde.Minister Korthals:De officier van justitie legt in de toestemming datgene vast wat voorzienbaar
is. Ik ben het ermee eens dat er altijd onvoorziene situaties kunnen ontstaan
en dan hangt het natuurlijk af van de proportionaliteit waarmee betrokkene
een actie heeft ondernomen of heeft moeten ondernemen, in hoeverre zoiets
al dan niet strafbaar is. Ik geloof niet dat daar algemene regels voor te
geven zijn. Er zijn altijd situaties te verzinnen die wij niet helemaal van
tevoren hebben voorzien. Dit soort zaken wordt dan aan de rechter voorgelegd,
waarna wordt bekeken wat de sanctie daarop is.De heer Dittrich (D66):De minister zei zojuist dat hier geen algemene regels voor te geven zijn,
maar hij doet dat juist wel in de schriftelijke stukken. Hij geeft daarin
aan dat iemand infiltreert om met een bepaald doel bepaalde misdrijven op
te sporen en dat de misdrijven die gepleegd mogen worden, niet zwaarder mogen
zijn dan de misdrijven die moeten worden opgespoord via infiltratie. Ik gaf
het voorbeeld van iets wat onverhoeds gebeurt en veel ernstiger kan zijn dan
de op te sporen misdrijven. Hoe wordt dan bijvoorbeeld op te sporen cocaïnehandel
vergeleken met het doodschieten van iemand bij een ripdeal?Minister Korthals:Dat hangt allemaal van de omstandigheden van het geval af. Daar kan ik
geen afdoend en aan zekerheid grenzend antwoord op geven.De heer Dittrich (D66):In zo'n geval wordt zo iemand wel voor dat misdrijf op de zitting gebracht?Minister Korthals:Uiteraard, want hij heeft niet voldaan aan datgene wat in de toestemming
van de officier van justitie is gesteld. Hij heeft de grenzen overschreden
en dat moet beoordeeld worden.De heer Dittrich (D66):Mijn vraag was of hij zich dan op de zitting op een rechtvaardigingsgrond
kan beroepen, of misschien wel op een schulduitsluitingsgrond.Minister Korthals:Uiteraard zal hij dat doen.De heer Rouvoet (RPF):Mijn vraag sloot daarbij aan. Bij de politie-infiltratie wordt gezegd:
doe dan een beroep op artikel 43 van het Wetboek van Strafrecht, want daar
staat als schulduitsluitingsgrond het door het bevoegd gezag ambtelijk gegeven
bevel. Die rechtsgrond ontbreekt als het op een zitting komt. Hij mag erop
vertrouwen dat het er niet komt, maar als het wel komt, ontbreekt die schulduitsluitingsgrond.
Daar heb ik naar gevraagd.Minister Korthals:Schulduitsluitingsgrond is toch een algemeen wettelijk
begrip, waar je altijd een beroep op kunt doen?De heer Rouvoet (RPF):Zij zijn wel gespecificeerd in de wet. Het gaat dan om noodweer, overmacht
of een ambtelijk gegeven bevel. De vraag die ook tijdens de verhoren van de
enquêtecommissie naar voren is gekomen, is wat de rechtsgrondslag is
voor de schulduitsluitingsgrond voor een burger die strafbare feiten pleegt,
maar zegt dat hij toestemming heeft van de officier van justitie. Een rechter
zal dan zeggen dat het niet staat in zijn rijtje schulduitsluitingsgronden.Minister Korthals:De rechter zal zeggen: u hebt toestemming tot het plegen van die en die
strafbare handelingen. U hebt geïnfiltreerd op basis van een wens van
het openbaar ministerie. U bent vervolgens in een verschrikkelijke situatie
terechtgekomen en u hebt dat en dat misdrijf begaan. In dat geval zal de betrokkene
zich beroepen op een schulduitsluitingsgrond of een rechtvaardigingsgrond
en dan moet de rechter beoordelen of dat terecht is of niet terecht.De heer Rouvoet (RPF):Wij mogen hopen dat het zo zal gaan. Is het mogelijk om de toestemming
van de officier van justitie voor het plegen van strafbare feiten die nu in
de nieuwe titel wordt gegeven voor burgerinfiltratie, toe te voegen aan artikel
43 van het Wetboek van Strafrecht?Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Deze discussie bevalt mij helemaal niet. Wij praten
er nu over welke schulduitsluitingsgrond er zou zijn indien een burgerinfiltrant
een moord begaat. Neem mij niet kwalijk, nog een zo'n voorbeeld en wij schaffen
die hele burgerinfiltrant af! Dat moeten wij absoluut niet doen. Ik ben hier
mordicus op tegen. Wij hebben over criminele en niet-criminele burgerinfiltranten
gesproken. Niet-criminele burgerinfiltranten vinden wij toelaatbaar als zij
over onmisbare deskundigheid beschikken, zoals een piloot. Wij gaan toch niet
over dit soort voorbeelden praten. Dat kan toch niet!Minister Korthals:Ik ben het in die zin met mevrouw Kalsbeek eens dat wij nu allemaal zeggen:
stel, zus en stel dat. Ik ga er vooralsnog van uit dat dit allemaal niet gebeurt
en dat men zich houdt aan hetgeen de officier van justitie vaststelt.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik stel dit heel scherp. Moord is natuurlijk al te gek voor woorden, maar
ook lichtere delicten kunnen niet. Ik vind het oké dat een burgerinfiltrant
wellicht medeplichtig wordt aan handel in drugs, omdat hij chauffeur moet
zijn of moet vliegen. Ik denk aan dat soort delicten, waarbij sprake is van
medeplichtigheid aan en zeker niet aan een hoofddelict. Als wordt overwogen
om meer toe te laten, moeten wij ermee ophouden.Minister Korthals:Hier dreigt een misverstand. Er wordt niet overwogen om zwaardere strafbare
feiten toe te staan. De heer Dittrich doelt op de mogelijkheid dat iemand
in de onmogelijke situatie terechtkomt dat hij gedwongen wordt tot het begaan
van ernstige strafbare feiten door de bende waarin hij is geïnfiltreerd.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Dat begrijp ik wel, maar dan nog. Als je dat moet vrezen, moet je er überhaupt
niet aan beginnen!Minister Korthals:Daarom zeg ik ook dat het voorzienbare het criterium is. Als het voorzienbaar
is, is het het uitgangspunt dat er niet geïnfiltreerd mag worden. De
heer Dittrich geeft het voorbeeld van een situatie die aanvankelijk niet voorzienbaar
was, maar die desalniettemin ontstaat.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Dat wij er nu over spreken, betekent dat wij in ons achterhoofd rekening
houden met de mogelijkheid dat het finaal uit de hand kan lopen. Ik wil daar
dus geen rekening mee houden. Als wij daar rekening mee moeten houden, wil
ik geen burgerinfiltratie. Zo simpel is het.De heer Vos (VVD):Voorzitter! Ik wil graag aansluiten bij de woorden van mevrouw Kalsbeek.
De vraag is: wat moet er gebeuren bij een ripdeal als een agent of een infiltrant
iemand doodschiet? Wanneer je praat met mensen uit de praktijk, met het ANCPI
dat geacht wordt zowel de burger- als de politie-infiltratie te volgen, zeggen
zij dat dat niet voorkomt. De minister bespreekt nu wat er behoort te gebeuren
als het toch voorkomt en geeft daarvoor de juiste procedurele weg aan. Ik
kan mij voorstellen dat wij hier uitspreken dat dit gewoon niet moet voorkomen
en dat de betrokkene ook geenszins kan rekenen op enige rechtvaardigingsgrond.
Het blijft uiteraard aan de rechter om hier een eindoordeel over te geven,
maar wij mogen nu wel het morele oordeel uitspreken dat wij dit niet willen.Minister Korthals:Natuurlijk wil ik het niet en ga ik er ook van uit dat het niet zal voorkomen.
Sterker nog, op het moment dat een officier van justitie maar enigszins denkt
dat het wel zal voorkomen, zal hij niet beslissen tot een infiltratieactie.
Ik zat nu eenmaal met de vraag over de mogelijkheid dat het zou gebeuren en
de bekende ripdeal. De heer Dittrich vroeg: wat gebeurt er dan? En niets is
nooit helemaal uit te sluiten.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! De vraag van collega Vos komt erop neer dat hij op papier
de werkelijkheid probeert te regelen. Dat is natuurlijk zeer naïef en
dat weet de minister van Justitie ook. Ik ben blij dat dit punt aangesneden
wordt, want dat geeft aan hoe groot het mijnenveld van burgerlijke criminele
infiltratie is.Minister Korthals:Wacht even! Alleen om het feit dat de heer Dittrich dit voorbeeld geeft,
mag je niet zeggen dat er sprake is van een geweldig mijnenveld. Ik denk namelijk
ook dat het zich niet zal voordoen. Mevrouw Kalsbeek gaat zelfs zover dat
zij er helemaal niet over wil praten.De heer Rabbae (GroenLinks):Wij komen niet uit een nulsituatie. Wij hebben voldoende ellende meegemaakt
met de burgerinfiltratie. De huidige minister, die vroeger Kamerlid was, weet
er evenveel vanaf als wij. Het is dus een zeer riskante kwestie. Ik kan mij
moeilijk voorstellen dat de minister alle gevallen kan uitsluiten door middel
van een artikel. Zo heeft hij het chanteren van de overheid absoluut niet
onder controle. Ik noem verder het manipuleren van betrokkenen en van de overheid.
De overheid zit niet met haar neus op de concrete situatie waarin betrokkenen
 bivakkeren binnen een criminele organisatie. Ik noem ook afrekeningen
en verhalen die heel anders kunnen luiden dan de werkelijkheid is geweest.
Ga dat als officier van justitie maar achteraf controleren!Voorzitter! Ik vraag de minister gewoon op de man af of hij ook zo naïef
is dat hij zegt: met dit artikel en deze controlesystematiek sluiten wij gewoon
alle risico's van dien uit en hebben wij een keurige burgerinfiltrant.Minister Korthals:Ik sluit natuurlijk nooit alles helemaal uit. Wij zeggen dat er in beginsel
geen gebruik moet worden gemaakt van een burgerinfiltrant. In bijzondere situaties
kan er een politie-infiltrant worden ingeschakeld. Als er echt geen andere
mogelijkheden zijn, bijvoorbeeld bij allochtone groepen waar je anders niet
tussen kunt komen, zul je gebruik moeten maken van een burgerinfiltrant. Ik
noem verder een accountant met specifieke kennis van een bepaald bedrijf.
Ik denk dat in die bijzondere situaties de burgerinfiltrant als enige mogelijkheid
een aanvaardbare oplossing is.De heer Rabbae (GroenLinks):Bij de 4M-bende in Oost-Nederland is er keurig gebruik gemaakt van politie-infiltratie.
Dat is ook succesvol afgerond. Dat kan dus ook als het gaat om allochtone
groeperingen. Het is dus niet zo dat wij zodra het woord 'allochtoon' in beeld
komt, meteen naar het middel van de criminele burgerinfiltratie moeten grijpen.
De politie moet zich natuurlijk ook in die richting organiseren.Minister Korthals:Dat is een ander aspect. Wij moeten inderdaad politiemensen hebben die
afkomstig zijn uit allerlei bevolkingsgroepen. Dan gaat in dat geval ook de
voorkeur uit naar politie-infiltratie. Maar dat heb je niet in alle gevallen!
Dus in uitzonderlijke gevallen moet gebruik kunnen worden gemaakt van een
burgerinfiltrant.De heer Dittrich (D66):Inderdaad kan het alleen in zeer uitzonderlijke situaties voorkomen. Maar
juist dat soort situaties betreft toch organisaties die wij met alle macht
willen bestrijden, die onderling afrekeningen plegen, die ernstig inbreuk
maken op de veiligheid van de burgers. Juist in die situaties kunnen mensen
neergeschoten worden. Het voorbeeld dat ik heb gegeven, is absoluut niet in
een studeerkamer bedacht, maar is de harde werkelijkheid. Wij hebben het niet
over lieverdjes. Wij moeten ons dan ook voor ogen houden wat er kan gebeuren
als de criminele burgerinfiltrant zegt dat hij uit puur lijfsbehoud iemand
moest doodschieten. Is dat moreel te verantwoorden door een officier van justitie
in een rechtszaal dat dit in zo'n situatie kan? Nee, natuurlijk niet! Daarom
vraag ik de minister in te gaan op de morele kant van de zaak.Minister Korthals:Dat heb ik ook gedaan. Wij moeten oppassen dat wij de burgerinfiltrant
niet helemaal afhankelijk maken van dit toch wel uitzonderlijke voorbeeld.
Als je met dit soort zware criminele organisaties van doen hebt, richt je
je op de politie-infiltrant. Als er geen politie-infiltrant is, lijkt het
mij niet waarschijnlijk dat je dan gebruik zult maken van een burgerinfiltrant.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik wil weg van de casuïstiek, want anders verliezen wij
ons daarin. Mijn politieke oordeel komt, op zijn vroegst, in tweede termijn.
Ik wil nog graag het antwoord van de minister horen op de volgende vraag.Is de minister het met mij eens dat een strafuitsluitingsgrond zoals voor
een politie-infiltrant in de wet gegeven is, voor de burgerinfiltrant ontbreekt
en dat wij alleen het vertrouwen overhouden dat hij, omdat hij de toestemming
van de officier van justitie had, niet vervolgd zal worden?Minister Korthals:Ik zeg niet dat de burgerinfiltrant niet vervolgd zal worden. Hij kan
wel een beroep doen op een strafuitsluitingsgrond. Dat is wettelijk mogelijk.
Als de burgerinfiltrant een strafbare handeling begaat die de strafbare handeling
waarvoor hij toestemming had, overstijgt, is het toch niet anders dan normaal
dat hij voor de rechter komt?De heer Rouvoet (RPF):Als de minister dit zegt, is mijn vraag op welke strafuitsluitingsgrond,
in de wet gegeven, een burgerinfiltrant dan een beroep kan doen. Ik weet het
niet.Minister Korthals:Hij kan een beroep doen op de algemene strafuitsluitings- of schulduitsluitingsgrond.De heer Rouvoet (RPF):Die gronden zijn toch benoemd in artikel 43?Minister Korthals:Hij kan een beroep doen op overmacht, noodweer, noodweerexces. Het is
een tijd geleden dat ik dat gedaan heb, maar het komt zo langzamerhand weer
boven.De heer Rouvoet (RPF):Het punt waar het mij om gaat, is dat wij bij de schriftelijke voorbereiding
en ten tijde van de enquêtecommissie hebben vastgesteld dat de rechtsgrondslag
voor een politie-infiltrant een ambtelijk gegeven bevel is. Die parallel ontbreekt
bij een burgerinfiltrant. Voor mij blijft dat een heel belangrijk punt, nog
los van de vraag welke strafbare feiten het mag betreffen.Minister Korthals:Voorzitter! Ik constateer dat ik niet helemaal naar tevredenheid van de
heer Rouvoet antwoord. In de tweede termijn zal ik nog een poging doen. Mijn
stemgeluid zal dan iets harder zijn.De heer Dittrich vraagt of niet het risico bestaat dat te snel besloten
wordt tot infiltratie om de vereisten van artikel 29 Wetboek van Strafvordering
te omzeilen. Dat risico lijkt mij niet aanwezig. Het opzetten van een infiltratieactie
kost veel voorbereidingstijd. Ook is de inzet van een politieel infiltratieteam
bij infiltratie vereist. Bij algemene maatregel van bestuur zal worden geregeld
dat alleen infiltranten die tot een politieel infiltratieteam behoren, mogen
infiltreren. Het gaat dus om andere ambtenaren dan die doorgaans zullen zijn
belast met het horen van verdachten. Daarnaast is de infiltratie in het wetsvoorstel
met zoveel waarborgen omgeven dat ik deze kans uitgesloten acht. Ik kan mij
niet voorstellen dat een officier van justitie ooit bereid zal zijn een bevel
tot infiltratie te geven met het doel artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering
te omzeilen.Voorzitter! De heer Rouvoet stelde vragen over infiltratie dan wel het
undercover stelselmatig informatie inwinnen in een kerkgenootschap. Zijn conclusie
is juist dat infiltratie in een kerkgemeenschap niet snel zal kunnen voorkomen.
Infiltratie is het meewerken of deelnemen aan een groep van
personen die misdrijven beraamt of pleegt. Een kerkgemeenschap zal daar niet
onder vallen, tenzij sprak is van een criminele kerkgemeenschap.Anders ligt het bij het undercover inwinnen van informatie, geregeld in
artikel 126j. De heer Rouvoet trekt terecht de conclusie dat de toepassing
van de bevoegdheid ertoe kan leiden dat een opsporingsambtenaar zich begeeft
in een kerkgemeenschap om informatie in te winnen over een verdachte. De casus
Albert Heijn Oosterbeek die tijdens de parlementaire enquête een rol
speelde, zou inderdaad nu kunnen vallen onder artikel 126j. Ik ken de details
van deze casus niet helemaal, maar ik denk dat dit in beginsel wel het geval
is.Verschillende sprekers hebben de vraag gesteld of het geen aanbeveling
verdient om een machtiging van de rechter-commissaris te eisen voor infiltratie.
Ook meer in het algemeen is de vraag aan de orde gesteld waarom de rol van
de rechter-commissaris beperkt is tot het direct afluisteren en het aftappen
van de telecommunicatie. De heer Vos heeft aandacht voor deze kwestie gevraagd,
mevrouw Kalsbeek heeft hier de aandacht op gevestigd en ook de heer Rouvoet
heeft hierover een vraag gesteld.Ook in de nota naar aanleiding van het verslag is aandacht aan deze kwestie
besteed. Er worden eerst drie argumenten gegeven waarom het in het algemeen
gesproken niet wenselijk is de rechter-commissaris op te grote schaal in te
schakelen in de opsporingsfase. Het eerste argument is dat de officier van
justitie de leider is van het opsporingsonderzoek en dat een frequente inschakeling
van de rechter-commissaris aan die positie afbreuk doet. Het tweede is de
omstandigheid dat deze bevoegdheden heimelijk worden aangewend. Dat betekent
voor de rechter-commissaris een handicap. Zijn betrokkenheid in deze fase
kan bovendien betekenen dat de verdachte hem niet meer als onpartijdig ziet.
Het derde argument is de positie van de zittingsrechter die ook een grote
mate van rechtsbescherming biedt.Vervolgens is aangegeven waarom de rechter-commissaris wél wordt
ingeschakeld bij het direct afluisteren en de telecommunicatie. Daar is sprake
van bevoegdheden die niet alleen op de privacy, maar ook op andere grondrechten
aangrijpen, namelijk het telefoongeheim van artikel 13 Grondwet. Voorts betreft
het hier zeer ingrijpende bevoegdheden.Ten slotte wordt aangegeven waarom bij de infiltratie een bevoegdheid
waarvan de toepassing aan dezelfde zware eisen verbonden is, geen machtiging
van de rechter-commissaris geëist wordt. De belangrijkste reden om bij
infiltratie zware eisen te stellen is dat er grote veiligheids- en integriteitsrisico's
in het geding zijn. Verder wordt erop gewezen dat vooral het opnemen van communicatie
zelfstandige opsporingshandelingen betreft, waarvan de noodzaak goed afzonderlijk
toetsbaar is.Ik heb op zichzelf sympathie voor de gedachte de rechter-commissaris bij
de infiltratie in te schakelen. Wij allen willen immers voorkomen dat te lichtvaardig
tot infiltratie wordt besloten. Toch lijkt het ook mij, alles afwegend, niet
wenselijk de rechter-commissaris een machtiging voor infiltratie te laten
geven. De reden waarom infiltratie aan zware eisen gebonden wordt, zijn veiligheids-
en integriteitsrisico's. Om die risico's goed af te wegen, is voorzien in
een zware toetsingsprocedure binnen het openbaar ministerie. Het lijkt mij
niet wenselijk om daarnaast ook nog toetsing door de rechter-commissaris verplicht
te stellen. Ook in deze constructie is de zorgvuldigheid van de beslissing
omtrent infiltratie gewaarborgd en daar gaat het om.Daar komt bij dat inschakeling van de rechter-commissaris, gelet op het
voorgaande, een aantal belangrijke nadelen heeft. Hij zou zich een oordeel
moeten vormen over integriteits- en veiligheidsrisico's. Dat zou met zich
brengen dat de rechter-commissaris zeer ver de opsporing ingezogen wordt.
Het zijn overigens ook geen vragen waarbij de rechter-commissaris de geëigende
persoon is om ze te toetsen. De rechter-commissaris is veel meer de geëigende
persoon om schending van grondrechten af te wegen tegen opsporingsbelangen.
Dat nu is bij infiltratie niet de centrale vraag. Ik vestig er ook nog de
aandacht op dat de beslissing tot infiltratie het gehele opsporingsonderzoek
beheerst. De rechter-commissaris die tot deze beslissing machtigt, wordt daardoor
veel meer medeverantwoordelijk voor dit onderzoek dan thans het geval is.
Ook dat acht ik met het oog op een heldere afbakening van de verantwoordelijkheden
niet wenselijk.De heer Vos (VVD):Ik hoor de minister spreken over de rol van de rechter-commissaris en
ik hoor hem dezelfde gedachteworsteling maken die ik ook heb gemaakt als het
gaat om de rol van de rechter-commissaris. Ik heb waardering voor zijn waarderende
woorden over mijn worsteling, maar ik mis nog wel de rol van de rechter-commissaris
in de afschermingsprocedure. Daar komt de minister nog apart op terug?Minister Korthals:Daar kom ik nog op terug.Voorzitter! Mevrouw Kalsbeek acht de geleverde argumentatie in de nota
naar aanleiding van het verslag niet in alle opzichten overtuigend. Het argument
dat de officier van justitie bij een te veelvuldige inschakeling van de rechter-commissaris
geen leider blijft van het opsporingsonderzoek, acht zij niet overtuigend.
Alleen als de rechter-commissaris altijd of zo goed als altijd ingeschakeld
zou moeten worden, zou men haars inziens kunnen betogen dat de rechter-commissaris
de facto de leiding overneemt. Naar mijn mening is dit een te eng criterium.
Het gaat er niet om of de rechter-commissaris altijd ingeschakeld moet worden –
er zullen altijd heel veel opsporingsonderzoeken zijn waarbij dat niet het
geval is – het gaat erom welke rol de rechter-commissaris krijgt in
de onderzoeken waarin hij wel wordt ingeschakeld. Blijft de officier van justitie
ook in die gevallen de leider van het onderzoek? Naar ik hier heb aangegeven,
zou men zich dat – gelet op de aard van de beslissing tot infiltratie –
kunnen afvragen als een machtiging van de rechter-commissaris daar verplicht
wordt gesteld.Ook het heimelijke karakter van de onderhavige bevoegdheden is naar de
mening van mevrouw Kalsbeek geen argument. Ook het OM beslist in het geheim,
maar dat is nu precies de kern waarom het draait. Willen wij een rechter-commissaris
die op een officier van justitie lijkt? Willen wij een rechter-commissaris
die tegen de tijd dat de verdachte met het onderzoek op de hoogte raakt, al
 tot over zijn oren in de opsporing is betrokken, eventueel
zelfs infiltratie heeft toegestaan, zodat hij op die verdachte niet echt meer
onpartijdig overkomt? De kracht van de rechter-commissaris ligt vooral in
zijn functie van beslechter van geschillen tussen OM en verdachte. Bij deze
bijzondere opsporingsbevoegdheden is die functie niet aan de orde. Het gaat
hier om een rechter-commissaris die – alleen voorgelicht door politie
en openbaar ministerie – een opsporingshandeling al of niet toestaat.
Mijns inziens moet dat niet een te groot onderdeel van het takenpakket van
de rechter-commissaris worden.Ook het argument van de toetsing door de zittingsrechter overtuigt mevrouw
Kalsbeek niet. Zij leest de toelichting aldus dat daarin gesteld zou worden
dat de zittingsrechter zich niet meer vrij zou voelen als de rechter-commissaris
toestemming zou hebben gegeven. Daarop wordt in de betreffende passage echter
niet alleen gedoeld. Er ligt ook een formeel bezwaar. Rechterlijke beslissingen
kunnen in beginsel slechts via daartegen opengestelde rechtsmiddelen worden
aangetast. Een onherroepelijke beslissing van de rechter-commissaris om over
te gaan tot afluisteren van de telecommunicatie zal door de zittingsrechter
om die reden in ieder geval in beginsel voor rechtmatig moeten worden gehouden,
anders wordt het gesloten systeem van rechtsmiddelen tegen strafvorderlijke
beslissingen opengebroken. Bij de beslissing tot afscherming van informatie
ligt de zaak in zoverre anders dat de zittingsrechter daar zelfstandig beslist
of hij bepaalde informatie nodig heeft. Dat geval doet zich hier echter niet
voor. Daarom ligt hier inderdaad tot op zekere hoogte een keuze voor. Als
voor toetsing door de rechter-commissaris wordt gekozen, beïnvloedt dat
de rol van de zittingsrechter. Over het amendement van de heer Vos terzake
van het afluisteren in de woning kom ik straks nog te spreken.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Voorzitter! Ik ben overtuigd.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb goed geluisterd naar de minister, maar ik heb toch nog steeds de
indruk dat het enigszins arbitrair is waar nu wel en waar niet de machtiging
van de rechter-commissaris is vereist. Ik geef een voorbeeld, niet in de casuïstiek,
maar in de bevoegdheden. De minister zegt dat er iets is te zeggen voor infiltratie,
maar dat dit niet gebeurt, omdat privacy niet het primaire oogmerk is, maar
de integriteit van de opsporing. Daarbij kan ik mij iets voorstellen. Bij
stelselmatige observatie is privacy wel het eerste oogmerk. Wat is nu uit
oogpunt van zuivere rechtspleging – want dat was een belangrijk argument
in de toelichting van de minister – doorslaggevend? Bij tap en direct
afluisteren doen wij het wel en bij die andere niet.Minister Korthals:Het is natuurlijk een samenstel van argumenten. Ik heb bij de tap ook
nog aangegeven dat het niet alleen gaat om artikel 10, maar ook om artikel
13 van de Grondwet. Ik geef dus nu ook bij de infiltratie aan dat het vooral
gaat om de veiligheids- en integriteitsrisico's. Dit hoort eigenlijk te worden
bepaald door de leider van de opsporing. Daarom is de rechter-commissaris
daar minder geschikt voor. Bovendien wordt hij anders te veel in het proces
gezogen en komt zijn onpartijdigheid op de tocht te staan. Al dat soort redenen
spelen daarbij een rol.Voorzitter! Zowel de heer Van de Camp als de heer Vos hebben opgemerkt
dat de regeling van de burgerinfiltratie eerder faciliërend is voor de
criminele burgerinfiltratie dan dat zij een beperking oplegt. De heer Rabbae
meent dat de regeling van de burgerinfiltratie geheel moet worden geschrapt.
Dat is mij niet ontgaan. Mevrouw Kalsbeek kan zich daarentegen in de regeling
vinden. Zij meent wel dat de regeling van het muizengaatje in de wet moet
worden neergelegd en heeft daarom het amendement op stuk nr. 16 ingediend.
Graag ga ik daarop in.Ik deel de opvatting die door de meeste geachte afgevaardigden naar voren
is gebracht. Burgerinfiltratie dient slechts bij uitzondering mogelijk te
zijn. Het wetsvoorstel zegt dan ook met zoveel woorden dat burgerinfiltratie
alleen is toegestaan als politie-infiltratie niet mogelijk is. Ik verwijs
naar artikel 126w, tweede lid. Een onderscheid tussen criminele en niet-criminele
infiltratie wordt echter in het wetsvoorstel niet gemaakt. Daarin moet ik
de heren Vos en Van de Camp gelijk geven. Ik kom daarover overigens nog terug.Criminele burgerinfiltratie moet zijn verboden, met uitzondering van zeer
uitzonderlijke gevallen, het zogenaamde muizengaatje. Dit is, zoals mevrouw
Kalsbeek al aangaf, de huidige praktijk. De cijfers wijzen dit ook uit. Volgens
de cijfers van de CTC, de centrale toetsingscommissie, is sinds 1 januari
1995 slechts in drie gevallen gebruik gemaakt van een criminele burgerinfiltrant,
namelijk een keer in 1995, een keer in 1996 en een keer in 1998, dus in 1997
helemaal niet. Ik meen niet dat, nu burgerinfiltratie zeer weinig voorkomt,
dit beter helemaal kan worden verboden, omdat het meestal om criminele burgerinfiltratie
zou gaan. Ik kan mij daarom ook niet vinden in het amendement van de heer
Rabbae. Ik zal dit nader toelichten.Met de meeste geachte afgevaardigden vind ik dat er op zichzelf genomen
geen bezwaar is tegen het inzetten van een speciale deskundige als infiltrant.
Ik heb al gesproken over een accountant of iemand die behoort tot een etnische
minderheid. Is infiltratie door politie werkelijk niet mogelijk – dat
is wel de eerste lijn – moet de inzet van een burger mogelijk zijn.
Ik heb er echter geen bezwaar tegen om hieraan een zware procedure te verbinden.
Het muizengaatje dat geldt voor de criminele burgerinfiltrant zou wat mij
betreft ook mogen gelden voor de niet-criminele burgerinfiltrant. De waarborgen
van een dergelijke procedure zijn op hun plaats, ook bij niet-criminele burgerinfiltratie.
Ik zou mij erin kunnen vinden op dit punt de uitkomsten van de parlementaire
enquêtecommissie aan te scherpen. Ik kan mij dan ook vinden in het amendement
van mevrouw Kalsbeek op stuk nr. 16. Dit houdt in dat bevelen tot doorlaten
en burgerinfiltratie vooraf aan het college van procureurs-generaal moeten
worden voorgelegd. Ik ga daar verder in mijn betoog nog op in.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik heb gisteren onderscheid gemaakt tussen criminele en niet-criminele
burgerinfiltranten. Ik heb eraan herinnerd dat criminele burgerinfiltratie
volgens de enquêtecommissie, volgens mijn fractie en naar ik meen ook
volgens de meerderheid van de Kamer niet zou moeten mogen. Toch is het drie
keer voorgekomen in de afgelopen jaren. Dit is een constatering waar ik mee
 in mijn maag zit en waarop ik in tweede termijn zal terugkomen.
Hoe vaak is niet-criminele burgerinfiltratie voorgekomen?Minister Korthals:De cijfers daarover heb ik niet paraat.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Is het zo, wat wij een beetje vermoeden, dat je als je het over burgerinfiltratie
hebt, het altijd hebt over criminele burgerinfiltratie?Minister Korthals:Dat is in de praktijk gebleken. Daarom is het onderscheid ook niet te
maken en hebben wij ook niet geprobeerd dat onderscheid in de wet te maken.
In de praktijk blijkt iemand die burgerinfiltrant wil zijn of wordt, bijna
altijd iemand te zijn met criminele antecedenten.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ja, maar de politieke wens van mijn fractie is een andere. Wij hebben
gezegd: als het gaat om burgers die een bepaalde deskundigheid hebben welke
in het politieapparaat niet voorhanden is – een Chinees, een piloot,
een accountant, enfin noem maar op – vinden wij het toelaatbaar. Bij
criminele burgerinfiltranten niet; toch gebeurt dat nu juist wel. En dat wilden
wij dus niet meer.Minister Korthals:Ik zal daar nog verder op ingaan.De heer Rouvoet vroeg of het muizengaatje bij criminele burgerinfiltratie
ook geldt in een geval van gijzeling. Mijns inziens geldt dat wel, maar ik
ben het met hem eens dat het in een dergelijk geval de minister van Justitie
geen moeite zal kosten om zijn toestemming te verantwoordenDe heer Rouvoet (RPF):Het ging mij om wat anders. Ik heb verwezen naar de voorlopige uitgangspunten
van het college van PG's. Dat noemt een aantal voorbeelden voor de inzet van
criminele burgerinfiltranten, namelijk gijzeling en ontvoering. Daaruit spreekt
de suggestie dat wij een criminele burgerinfiltrant niet gaan inzetten voor
het oprollen van een drugssyndicaat. Dat zou mij een lief ding waard zijn.
Ik heb daaraan de opmerking gekoppeld dat het bij ontvoering en gijzeling
om zulke uitzonderlijke situaties gaat, dat de minister volgens mij de richtlijn
van het college niet nodig heeft om daar toestemming voor te geven.Minister Korthals:Ik denk dat je daar wel een muizengaatje voor moet hebben. Een bijzondere
opsporingsmethode mag alleen worden toegepast, indien dit bij de wet is bepaald.
Dit is dan een mogelijkheid en daarvoor is een zeer stringente procedure voorgeschreven.
Ik vraag mij af of de minister van Justitie toestemming kan geven voor een
criminele burgerinfiltrant als dat niet in de wet staat en het om een geval
van gijzeling en ontvoering gaat, alleen in de gedachte dat hij dat tegenover
het parlement kan verantwoorden.De heer Rouvoet (RPF):Dit gaat erlangs heen. De bevoegdheid is gegeven in de wet, want er wordt
in dit wetsvoorstel een bevoegdheid gegeven voor burgerinfiltratie. Wij zitten
met het probleem dat wij in de wet het onderscheid tussen crimineel en niet-crimineel
niet kunnen maken. Dat doen wij dan in een richtlijn. Als in de voorlopige
uitgangspunten van het college alleen ontvoering en gijzeling worden genoemd,
staat er dus niet het oprollen van een drugsorganisatie bij. Prima, zou ik
zeggen, want daar moet het vooral niet voor. Als het alleen om ontvoering
en gijzeling gaat, hebben wij voor het onderscheid tussen crimineel en niet-crimineel
die richtlijn helemaal niet nodig, want dat ziet niet meer op de infiltratie
waar wij in de praktijk over praten. Ik kom dan bij de vraag van mevrouw Kalsbeek.
Zoals de korpschef van Hoorn afgelopen week op televisie zei, het gaat in
de praktijk bijna altijd om mensen met een criminele achtergrond. Als het
inderdaad maar twee of drie keer is voorgekomen dat een crimineel is ingezet,
zoals de minister zegt, is de centrale vraag of dat twee of drie keer is van
in totaal vijf of in totaal honderd. Ook voor de tweede termijn is het van
belang dat wij op die vraag een antwoord van de minister krijgen.Minister Korthals:Ik zal ervoor zorgen dat voor de tweede termijn de cijfers u bekend zijn,
voorzover dat mogelijk is. Ik heb ze hier niet.De heer Rabbae (GroenLinks):Hoewel ik het standpunt van het kabinet in dezen niet deel, denk ik dat
het kabinet consistenter is dan de PvdA-fractie. Vandaar de volgende vraag
over de niet-criminele burgerinfiltrant. Stel dat het is gelukt om een accountant
in dienst van een criminele organisatie te laten treden. Hij houdt zich een
tijdje bezig met de cijfers, maar op een gegeven moment moet hij wel bewijzen
dat hij een betrouwbaar figuur is voor die organisatie en wordt hij op de
proef gesteld om mee te doen aan criminele activiteiten. Wordt hij dan onttrokken
aan die rol of gaat de officier van justitie met hem mee, want zo krijgt hij
natuurlijk veel meer gegevens over die organisatie dan wanneer de accountant
zich alleen maar met cijfertjes bezighoudt. Dan is hij namelijk waardeloos
voor de officier. Stel dat de overgang kan plaatsvinden van niet-crimineel
naar crimineel, wordt hij dan onttrokken aan zijn rol of gaat hij gewoon verder?Minister Korthals:Een criminele burgerinfiltrant is iemand die al crimineel is. U praat
nu over een burgerinfiltrant, een keurige man, van wie op een gegeven moment
gevraagd wordt om strafbare feiten te begaan.De heer Rabbae (GroenLinks):Juist.Minister Korthals:Dat staat in de toestemming en in het bevel van de officier van justitie.
Hij mag dus niet verdergaan dan daarin is vastgesteld. In sommige gevallen
kan het dus. In de praktijk kan ook een in principe niet-criminele burgerinfiltrant
immers gewoon crimineel worden, gewoon door het feit dat hij moet meegaan.
Hij moet het opsporingsapparaat namelijk goed van dienst zijn, want anders
is hij gewoon waardeloos. Daarom vraag ik de PvdA-fractie haar zienswijze
te heroverwegen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Hier maak ik bezwaar tegen, want dit is echt onzin. In de toelichting
staat dat het denkbaar is dat je een accountant inzet of iemand anders die
een specifieke deskundigheid heeft – dat is bewezen, want er zijn voorbeelden
van, bijvoorbeeld bij frontstores – maar die je niet beschikbaar hebt
in je politieapparaat en die absoluut niet crimineel is. Dat is dus een burgerinfiltrant.
Wij willen geen criminele burgerinfiltranten. De heer Rabbae moet mijn woorden
niet verdraaien, want dat vind ik vervelend.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik leg mevrouw Kalsbeek op de vrouw af de volgende vraag voor. Sluit zij
de mogelijkheid uit dat een in beginsel niet-criminele burgerinfiltrant in
de hitte van de strijd van zijn werkzaamheden uitgroeit tot een criminele
burgerinfiltrant?Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik heb een- en andermaal gezegd dat het een politie-infiltrant, maar ook
een niet-criminele burgerinfiltrant kan gebeuren dat hij strafbare feiten
moet plegen of op z'n minst daaraan medeplichtig wordt. Medeplichtigheid aan
een verboden organisatie of een georganiseerd verband zal al snel gebeuren.
Dat kun je niet op voorhand uitsluiten. Dat vind ik echter iets volstrekt
anders dan in het geval van iemand die al crimineel is, die in het circuit
zit, die zijn ingangetjes heeft en die je vervolgens laat aansturen door de
politie. Wij zijn er altijd tegen geweest om deze laatste categorie in te
zetten. Ik heb dat gisteren luid en duidelijk gezegd.De heer Rabbae (GroenLinks):Met andere woorden, voor de PvdA-fractie geldt het verschil in de startfase.
Dat is prima. Mevrouw Kalsbeek kan echter niet ontkennen dat in de eindfase
ook de niet-criminelen geconfronteerd worden met criminele activiteiten.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Het lijkt wel alsof u niet luistert. U moet zich de situatie realiseren.
Een politie-infiltrant of een goedwillende burgerinfiltrant gaat op een gegeven
moment infiltreren. Dat betekent op z'n minst dat hij heel snel medeplichtig
wordt. Dat is inherent aan de beslissing tot infiltratie. Dat is terecht een
heel zware beslissing. Je kunt nooit uitsluiten dat iemand medeplichtig wordt.
Dat is echter iets anders dan wanneer een infiltrant uitgroeit tot een crimineel
die er beter van wordt. In de afweging van belangen doet de politie-infiltrant
of de niet-criminele burgerinfiltrant nog steeds mee aan de opsporing en de
criminaliteitsbestrijding. Maar het is mogelijk dat hij daarbij medeplichtig
wordt. Ja, dat kan.De heer Rabbae (GroenLinks):Maar er is wel degelijk een verschil tussen een politieagent en een burger
als het gaat om de gezagsverhoudingen tussen de politie en de burger.Minister Korthals:Mevrouw de voorzitter! Ik ga verder met mijn betoog.De heren Rouvoet en Dittrich stelden vragen over het verschil tussen de
informant en de burgerinfiltrant. Daarnaast vroeg de heer Vos aandacht voor
het verlenen van hand- en spandiensten door meewerkende bonafide boekhouders.
Is zo iemand informant, pseudo-dienstverlener of infiltrant? Het gaat hierbij
om het moeilijke grensgebied tussen de informant en de infiltrant. Kern is
het uitgangspunt dat de informant geen strafbaar feit pleegt op verzoek van
politie en justitie. Dit uitgangspunt is neergelegd door de PEC. Het uitgangspunt
wordt al sinds 1995 gehanteerd in de opsporingspraktijk. Het staat in de zogenaamde
ethische code voor het runnen van informanten, waarvan men sinds 1995 in de
praktijk gebruik maakt. De informant mag alleen zijn oor te luisteren leggen.
Ook de PEC erkende echter dat informanten veelal in het criminele milieu verkeren
en zich dus wel eens bezig zullen houden met strafbare feiten. De PEC zag
daarin geen reden een informant onbruikbaar te achten. Wel moet dan duidelijk
zijn dat de informant volledig aanspreekbaar is op de strafbare feiten die
hij pleegt. Een verzoek van politie en justitie om informatie in te winnen,
vrijwaart hem dus niet van eventuele vervolging voor strafbare feiten waarmee
hij zich bezighoudt. Lastig wordt het wanneer de informant lid is van een
criminele organisatie. De heer Rouvoet haalde het volgende aan: wil de informant
in die criminele organisatie informatie inwinnen, dan moet worden bewaakt
dat hij daartoe geen andere handelingen gaat verrichten dan waarmee hij zich
al bezighield. Hij mag niet op verzoek van politie en justitie gaan meewerken
of deelnemen aan een criminele organisatie. Dan komt hij namelijk te vallen
onder de definitie van 'infiltratie' en wordt hij een criminele burgerinfiltrant.De heer Dittrich (D66):Dat is heel vreemd, want in de stukken staat dat met de burgerinformant
een soort contract wordt afgesloten, waarin ook de financiële kant van
de zaak wordt geregeld. Als hij tevens lid is van een criminele organisatie,
is het voor hem erg belangrijk om zijn informatiepositie bij de politie te
gelde te maken. Dan krijgt hij dus in feite betaald voor het feit dat hij
deel uitmaakt van een criminele organisatie. Stimuleert het betalen van dit
soort mensen niet dat zij zich gaan aansluiten bij criminele organisaties?Minister Korthals:Dat lijkt mij erg ver gaan. Op zichzelf is hij van tevoren niet gevrijwaard
voor een strafrechtelijke actie van het openbaar ministerie. Het is mogelijk
dat men gebruik maakt van een informant. Als men dat niet doet, kan hij worden
vervolgd voor het lidmaatschap van een criminele organisatie. Dat risico blijft
hij dus lopen.De heer Rabbae (GroenLinks):Zoals de minister weet, heeft de enquêtecommissie er niet voor gekozen
dat een informant ook strafbare feiten kan plegen. Kan de minister aangeven
waarom hij is afgeweken van de aanbevelingen van de commissie?Minister Korthals:De informant is volledig aanspreekbaar op de strafbare feiten die hij
pleegt. Hij moet alleen informatie verschaffen.De heer Van de Camp (CDA):Met de overgang van informant naar infiltrant begeven wij ons op glad
ijs. De minister noemde drie gevallen. Waren die mensen begonnen als informant?Minister Korthals:Ja.De heer Van de Camp (CDA):Op een gegeven moment is men infiltrant geworden, waarvoor een aanvullende
overeenkomst moet worden gesloten.Minister Korthals:Daarvoor moet de procedure doorlopen worden die noodzakelijk is voor de
infiltratie. Dat is een veel zwaardere procedure, maar dat is ook mogelijk
omdat er vanaf dat moment toestemming kan worden gegeven om strafbare feiten
te plegen.De heer Van de Camp (CDA):De criminaliteit wacht natuurlijk niet totdat wij de CTC en het college
van PG's hebben geraadpleegd.Minister Korthals:Dit kan redelijk snel gaan. De hele ontwikkeling zien wij op ons afkomen.
Bij infiltratie wordt uitgegaan van een voorzienbare situatie. Als men ziet
dat de informant niet meer als zodanig kan werken, althans als zodanig niet
meer nuttig is, wordt natuurlijk al contact gezocht met de hoofdofficier en
de CTC.De heer Dittrich (D66):Zowel met de burgerinformant als met de burgerinfiltrant wordt de afspraak
gemaakt dat hij alles wat hij heeft gezien, als getuige op de openbare zitting
naar voren zal brengen.Minister Korthals:Wil het meewerken bij het bewijs, dan moet het uiteindelijk op de openbare
terechtzitting aan de orde gesteld worden. Als de informatie niet nodig is
voor het bewijs, is het denkbaar dat zo iemand niet ter terechtzitting als
getuige wordt opgeroepen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik kom terug op die drie criminele burgerinfiltranten. Wij hebben aanbeveling
54 van de enquêtecommissie ongewijzigd overgenomen: de commissie komt
tot het eindoordeel dat van criminele burgerinfiltranten die onder regie van
politie en justitie strafbare feiten plegen, geen gebruik moet worden gemaakt.
De Kamer heeft nadrukkelijk uitgesproken dat zij dat niet wilde, maar ik moet
vaststellen dat het drie keer is gebeurd. In 1995, 1996 en 1998 blijkt toestemming
gegeven te zijn. In ieder geval twee en waarschijnlijk drie gevallen dateren
van na de uitspraak van de Kamer.Minister Korthals:Voorzitter! Ik kan hier zo snel geen antwoord op geven. Ik kom hier in
tweede termijn op terug, want dit is een belangrijke kwestie.In antwoord op een vraag van de heer Vos wil ik kort ingaan op het verschijnsel
van de storefronts. Dit zijn schijnfirma's die hun diensten aanbieden aan
criminelen, waardoor zicht kan worden verkregen op criminele activiteiten
als witwassen, gelieerd aan illegale praktijken als drugshandel. In Nederland
is voorzichtig ervaring opgedaan met storefronts in samenwerking met buitenlandse
opsporingsinstanties. Evenals de heer Vos sta ik positief ten opzichte van
de verdere ontwikkeling van dit instrument. Momenteel buigt de rechercheadviescommissie
zich over de knelpunten die zich in de praktijk blijken voor te doen. Daarvoor
kan worden gedacht aan de noodzaak van afspraken met de belastingdienst over
de afwikkeling van belastingaanslagen.De fractie van GroenLinks heeft geïnformeerd naar de noodzaak van
een wettelijke regeling van de pseudo-koop en de pseudo-dienstverlening. De
RPF heeft aan de orde gesteld de toepasselijkheid van het zogenaamde taloncriterium
bij de pseudo-koop of de pseudo-dienstverlening. In de dagelijkse opsporingspraktijk
komt het veel voor dat dienstverlenende instellingen met bepaalde bedoelingen
worden benaderd door klanten uit de onderwereld. Daarbij kan worden gedacht
aan drugssmokkelaars die transportbedrijven benaderen, of witwassers die financiële
instellingen bezoeken. Ook kan worden gedacht aan uitbaters van horecabedrijven
die worden benaderd door handelaren in synthetische drugs. In deze gevallen
kan het uiterst nuttig zijn dat met medeweten van de politie wordt ingegaan
op de wensen van deze clientèle, opdat zicht wordt verkregen op de
achterliggende organisatie en de wijze waarop deze functioneert. In de artikelen
126i en 126y is uitdrukkelijk bepaald dat bij de uitvoering van pseudo-koop
of -dienstverlening een persoon niet mag worden gebracht tot andere strafbare
feiten dan waarop diens opzet tevoren reeds was gericht. Met andere woorden:
aangetoond zal moeten kunnen worden dat de betrokken persoon de betreffende
misdrijven ook zou hebben begaan, als de pseudo-verkoper of -dienstverlener
er niet tussen was gekomen. Dit kan blijken uit informatie van informanten
of getuigen of een verklaring van de betrokken persoon zelf dan wel diens
criminele antecedenten.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Dat is duidelijk. De minister gaat de frontstores verder uitwerken
en ontwikkelen als belangrijk instrument in het kader van de opsporingsmethoden.
Waarom wordt dit echter niet in de wet opgenomen? Ervan uitgaande dat opsporingsmethoden
bij wet geregeld moeten worden, is dat een groot gemis.Minister Korthals:Voorzitter! Ik heb al gezegd dat de rechercheadviescommissie zich op het
ogenblik buigt over alle knelpunten die zich hierbij kunnen voordoen. Naar
aanleiding daarvan kan hierover met de Kamer van gedachten gewisseld worden.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Dan wordt het weer later. Ik denk dat het ook de bedoeling
van de minister is om alle belangrijke zaken in het onderhavige wetsvoorstel
neer te leggen. Frontstores vormen een opsporingsmethode. De enquêtecommissie
heeft aangegeven dat een en ander eigenlijk bij wet geregeld moet worden.
De minister heeft daar niet voor gekozen. De Kamer heeft de aanbevelingen
van de enquêtecommissie evenwel overgenomen. Er is dus een groot verschil
tussen de minister en de Kamer. Mijn vraag is dan ook of dit wel juist is.Minister Korthals:Ik denk dat het juist is. Als u daar een andere mening over hebt, staat
het u uiteraard vrij om in dezen een motie in te dienen.De heer Rabbae (GroenLinks):In de memorie van toelichting hebt u aangeven dat u frontstores beschouwt
als een methode om te infiltreren. Die mening deel ik niet. Bij het gebruik
van frontstores wordt niet in een organisatie geopereerd om op die manier
informatie te kunnen verstrekken aan opsporingsdiensten. Mij dunkt dat het
in ieder geval goed zou zijn als u deze kwestie in de wet opneemt.De voorzitter:Ik wil even iets zeggen. Ik vind dit allemaal heel belangrijke punten.
Die moeten ook goed worden uitgediscussieerd, maar de interrupties worden
echt te lang. Aangezien ik daar vanochtend niet mee ben begonnen, zeg ik het
nu. Er mogen vanaf nu alleen nog maar vragen ter verheldering worden gesteld.
Dan weet u dat. Anders kunnen wij het debat niet op een goede manier tot een
eind brengen.Minister Korthals:Voorzitter! Ik zit nu op eenderde van mijn antwoord.De voorzitter:Wij hebben hier de gehele dag voor uitgetrokken. Gaat u rustig uw gang.Minister Korthals:Voorzitter! Ik wil toch eerst de heer Rabbae beantwoorden, want hij zegt
te gemakkelijk dat ze niet bij infiltratie moeten worden betrokken. Ik heb
gezegd dat het schijnfirma's zijn die hun diensten aanbieden aan criminelen,
waardoor zicht kan worden verkregen op criminele activiteiten als witwassen,
gelieerd aan illegale praktijken als drugshandel. Met andere woorden, er wordt
wel degelijk een verband gelegd.Ik kom nu te spreken over het opnemen van vertrouwelijke communicatie.
De heer Rouvoet heeft gevraagd waarom alleen het direct afluisteren in woningen
mogelijk is gemaakt, terwijl de woning bij andere bevoegdheden expliciet wordt
uitgezonderd. Het zou inderdaad denkbaar zijn geweest om ook het bespieden
van personen in huizen toe te staan. Invoering van een dergelijke bevoegdheid
is niet gewenst. Er wordt immers reeds een groot scala aan bevoegdheden toegekend.
Het belang van de bescherming van het huisrecht moet dan zwaarder wegen.De heer Rouvoet stelt ook de vraag of een beplakte infiltrant –
dat is een infiltrant waar afluisterapparatuur op is bevestigd – mag
opnemen in een woning. Inderdaad valt niet geheel uit te sluiten dat op een
infiltrant afluisterapparatuur is bevestigd, terwijl geen sprake is van een
verdenking van een misdrijf waarop acht jaar of meer staat. In dat geval mag
de infiltrant niet direct afluisteren in de woning. Daar zal bij de inrichting
van infiltratieacties zoveel mogelijk rekening mee moeten worden gehouden.
Het zal echter niet altijd mogelijk zijn om reeds bevestigde afluisterapparatuur
te verwijderen voordat de infiltrant de woning binnengaat. Dat kan onverantwoorde
veiligheidsrisico's met zich brengen. In dat geval kan aan de ratio van het
vereiste van acht jaar voor het afluisteren in woningen tegemoet worden gekomen
door het materiaal dat uit dit afluisteren voortvloeit te vernietigen en dus
niet in het procesdossier te stoppen. Op deze wijze kan zowel aan de rechtmatige
veiligheidsbelangen van de infiltrant als aan de belangen van de verdachte
tegemoet worden gekomen.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Dat begrijp ik. Dat is akkoord, maar is het voor het direct
afluisteren in een woning ook nog nodig, naast hetgeen in het derde lid wordt
gesteld, een aparte clausule op te nemen met betrekking tot de aparte bevoegdheid
voor inkijkoperaties?Minister Korthals:Ik kom daar nog op terug.De fracties van D66, de PvdA en de RPF hebben vragen gesteld over de interne
toetsing van opsporingsbevoegdheden binnen het OM. De centrale toetsingscommissie
adviseert het college van procureurs-generaal over de voorgenomen inzet van
bijzondere opsporingsbevoegdheden. Verstrekkende methoden als de infiltratie
en deals met criminelen worden door de CTC getoetst. Minder ingrijpende methoden
als het gebruik van peilzenders, gecontroleerde afleveringen en inkijkoperaties
worden ter registratie gemeld bij de CTC. De CTC-toetsing heeft betrekking
op criteria als proportionaliteit en subsidiariteit. Voorwaarde is dat minder
verstrekkende methoden niet mogelijk zijn en dat de infiltratie of de deal
als uiterst middel wordt ingezet, als ultimum remedium. Daarnaast wordt getoetst
op aspecten als afbreukrisico en de aanwezigheid van een plan van aanpak.
De toetsing van de toepassing van opsporingsbevoegdheden door de CTC is bedoeld
als een intercollegiale toetsing binnen het OM, die leidt tot een gecoördineerd
OM-beleid op landelijk niveau. De CTC-toetsing is niet bedoeld om in de plaats
te treden van het oordeel van de rechter in een individuele strafzaak, waarin
de rechtmatigheid van de inzet van de opsporingsbevoegdheid centraal staat.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik heb twee vragen op dit punt. Ten eerste: heeft die centrale
toetsingscommissie de drie gevallen van de criminele burgerinfiltratie getoetst?
Ten tweede: zijn die drie zaken al voor de rechter geweest en, zo ja, wat
was het oordeel van de rechter over die opsporingsbevoegdheid?Minister Korthals:De eerste vraag kan ik met 'ja' beantwoorden, want de CTC heeft mij die
gevallen voorgelegd. De tweede vraag zal ik in tweede termijn beantwoorden,
want ik weet het antwoord in dit stadium niet.De heer Rabbae (GroenLinks):Welke definitieve rol kent u de CTC toe?Minister Korthals:De CTC toetst uiteindelijk de bijzondere opsporingsmethoden die zij behoort
te toetsen.De heer Rabbae (GroenLinks):Is het een adviesorgaan ten behoeve van het college van procureurs-generaal,
of moet haar taak gezien worden als een plafonnering van de toetsing? Met
dit laatste bedoel ik dat de hoofdofficier van justitie na toetsing door de
CTC met het resultaat daarvan aan de slag gaat.Minister Korthals:Als men een bepaalde opsporingsmethode wil starten, moet deze door de
CTC getoetst worden. Zij moet beoordelen of de methode wel of niet door de
beugel kan. Als zij vindt dat de methode niet door de beugel kan, zal de methode
ook niet worden toegepast. In ieder geval wordt dan de minister van Justitie
op de hoogte gesteld om daar een uitspraak over te doen.De heer Van de Camp (CDA):Ter verduidelijking: het is toch zo dat de CTC altijd werkt onder verantwoordelijkheid
van het college van procureurs-generaal?Minister Korthals:Dat klopt.De heer Van de Camp (CDA):Het is toch geen eigenstandige club?Minister Korthals:Nee, zij adviseert het college van procureurs-generaal.De heer Van de Camp (CDA):Maar wat gebeurt er als het college van procureurs-generaal om wat voor
reden dan ook het advies van de commissie naast zich neerlegt?Minister Korthals:Ik neem aan dat zij dat aan de minister van Justitie zal voorleggen. Ik
heb overigens zo'n geval nog niet voorgelegd gekregen.Voorzitter! Als het wetsvoorstel BOB in werking is getreden, zal opnieuw
worden bekeken welke opsporingsbevoegdheden moeten worden getoetst door de
CTC en welke slechts behoeven te worden geregistreerd. Ten slotte hebben deze
bevoegdheden dan een wettelijke status en is dus duidelijk aangegeven door
wie in welke gevallen zij mogen worden toegepast. De regeling van de bevoegdheden
en de status van de CTC is neergelegd in de brief van het
college van procureurs-generaal. Het wetsvoorstel tot wijziging van de rechterlijke
organisatie, zoals dit voorjaar door de Kamer is aanvaard, biedt in artikel
131 Wet op de rechterlijke organisatie een formele basis voor de instelling
van de CTC. Daarmee wordt overigens niet beoogd wijziging te brengen in de
positie van de CTC als adviesorgaan van het college. In dit verband merk ik
wel op dat in het nieuwe artikel 131 van de Wet op de rechterlijke organisatie
tevens een wettelijke basis is gecreëerd voor het door de voorzitter
van het college voorleggen van een voorgenomen beslissing aan de minister
van Justitie. De heer Dittrich heeft gevraagd of dit betekent dat de minister
van Justitie door de verdediging kan worden opgeroepen als getuige op te treden
in het strafproces. De Nederlandse Staat wordt in een strafproces vertegenwoordigd
door de officier van justitie. Het is aan de rechter een dergelijk verzoek
van de verdediging te beoordelen. Wel teken ik daarbij aan dat de minister
van Justitie als politiek verantwoordelijke ambtsdrager in beginsel verantwoording
voor zijn handelen aflegt aan de volksvertegenwoordiging. Tot nog toe is het
dan ook nog niet voorgekomen dat mijn ambtsvervanger of ikzelf als getuigen
zijn opgeroepen in een individuele strafzaak.De heer Dittrich (D66):Ik wil mijn vraag wat nader toespitsen. Maakt deze interne regeling het
mogelijk dat advocaten op terechtzittingen aan de rechter zullen vragen om
bijvoorbeeld de voorzitter van het college van procureurs-generaal op de zitting
te laten verschijnen om een toelichting te geven over hoe die interne procedure
van toestemming verlenen gegaan is?Minister Korthals:In mijn antwoord lag besloten dat dit tot de mogelijkheden behoort en
zelfs – maar ik wil dat niet te uitdrukkelijk uitspreken – dat
de minister van Justitie zal worden gehoord. Overigens moet de rechter beoordelen
of hij dat verzoek al dan niet honoreert.De heer Dittrich (D66):Uiteraard, maar u zegt dat u het niet uitsluit dat ook de minister van
Justitie dan op een terechtzitting gehoord kan worden als getuige.Minister Korthals:Ja.Voorzitter! De heer Dittrich heeft een vraag gesteld over de toepassing
van titel V. Deze titel betreft het onderzoek naar het in georganiseerd verband
beramen of plegen van misdrijven. De heer Dittrich vroeg wanneer er sprake
is van een georganiseerd verband. Ook vroeg hij of de diverse daderconstructies,
zoals medeplegen en uitlokking, hier aan de orde zijn. Hij vroeg hoe het dan
staat met de bewijspositie van de officier van justitie en wat de gevolgen
zijn als de rechter concludeert dat de officier van justitie ten onrechte
een bevoegdheid op basis van titel V heeft toegepast. Van een georganiseerd
verband kan sprake zijn bij min of meer vaste verbanden van personen. Het
is niet vereist dat er sprake is van vaste structuren. Voldoende is een min
of meer georganiseerde groep van personen. Er hoeft niet voldaan te zijn aan
de eisen die in artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht worden gesteld
aan een criminele organisatie. In artikel 140 wordt een gestructureerd samenwerkingsverband
vereist. Ook is niet nodig dat er sprake is van medeplichtigheid, medeplegen
of uitlokking. De officier van justitie hoeft niet te bewijzen dat voldaan
is aan de bestanddelen van een bepaald delict. Het criterium van titel V is
namelijk niet de basis om tot een veroordeling te komen, maar de basis om
opsporingsbevoegdheden toe te passen. De officier van justitie kan op basis
van titel V bevoegdheden toepassen als hij aannemelijk kan maken dat er feiten
of omstandigheden zijn waaruit een redelijk vermoeden voortvloeit dat in georganiseerd
verband ernstige misdrijven worden beraamd of gepleegd. Als hem dat ten overstaan
van de rechter niet lukt, kan het voorkomen dat de rechter oordeelt dat een
bevoegdheid ten onrechte is toegepast.Zoals de heer Dittrich suggereerde, kan dit ertoe leiden dat het verkregen
materiaal niet kan dienen als bewijs. Hoe dit uitpakt, is afhankelijk van
het concrete geval. Dit is echter ook nu al mogelijk. Zo kan de verdachte
zich er ter zitting bijvoorbeeld op beroepen dat hij ten onrechte als verdachte
is aangemerkt en ten onrechte is gefouilleerd. De rechter zal dit verweer
moeten onderzoeken en moeten nagaan of er voldoende feiten en omstandigheden
waren op basis waarvan de politie de persoon als verdachte kon aanmerken en
aan zijn lichaam kon onderzoeken. Als achteraf blijkt dat dit niet het geval
was, kan de rechter beslissen dat de verdachte ten onrechte is gefouilleerd
en het aldus verkregen bewijsmateriaal uitsluiten. Ik kom nog terug op de
vraag van de heren Vos en Van de Camp over onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal.De heer Vos stelde vragen over het begrip 'georganiseerd verband' in relatie
tot de definitie van 'georganiseerde criminaliteit'. Hij wilde weten of ook
de middencriminaliteit hieronder valt. Mevrouw Kalsbeek wilde ook een toelichting
op dit punt. Zij vroeg of het wetsvoorstel nu wel of niet aansluit bij de
definitie van de PEC. Ik kan beamen dat het wetsvoorstel nadrukkelijk aansluit
bij die definitie. De memorie van toelichting beschrijft dit op bladzijden
4 en 5. Mevrouw Kalsbeek wijst op een tegenstrijdigheid op dit punt in de
nota naar aanleiding van het verslag. Laat ik hier zeggen dat op beide plekken
beoogd is te zeggen dat het criterium in titel V de definitie van de PEC vertaalt
in begrippen die passen in het Wetboek van Strafvordering. Hieronder valt
niet de middencriminaliteit. Dit volgt uit de definitie van de PEC van georganiseerde
criminaliteit: bij georganiseerde criminaliteit gaat het om groepen personen
die primair gericht zijn op illegaal gewin, het systematisch plegen van misdaden
met ernstige gevolgen voor de samenleving en om het in staat zijn deze misdrijven
op betrekkelijk eenvoudige wijze af te schermen, in het bijzonder door de
bereidheid te tonen om fysiek geweld te gebruiken of personen door corruptie
uit te sluiten. Het volgt ook uit de tekst van titel V. Het moet immers gaan
om misdrijven die, gezien hun aard of samenhang met andere misdrijven die
in georganiseerd verband worden beraamd of gepleegd, een ernstige inbreuk
op de rechtsorde opleveren. Dit criterium betekent dat een complex van personen
en feiten mag worden onderzocht. Het onderzoek hoeft niet beperkt te blijven
tot de opheldering van enkele concrete, al gepleegde misdrijven. Buiten deze
vorm van onderzoek kent het wetsvoorstel geen vormen van zogenaamd proactief
onderzoek, dus onderzoek naar nog niet gepleegde feiten.De heer Van de Camp stelt op dit punt een amendement voor. Het betreft
een principieel punt. Ik ben van mening dat het opsporen van nog te plegen
strafbare feiten alleen nodig is bij georganiseerde criminaliteit en niet
bij de middencriminaliteit. Waarom? Omdat bij die vorm van criminaliteit sprake
is van het continu beramen en plegen van misdrijven, zodat niet goed onderscheid
mogelijk is tussen al gepleegde en nog te plegen strafbare feiten. Bij die
vorm van criminaliteit gaat het veelal om misdrijven die verborgen blijven.
Pas bij nader onderzoek ontdekt de politie steeds misdrijven. Bij die vorm
van criminaliteit gaat het bovendien om handelen dat de rechtsorde ernstig
bedreigt, zodat het gerechtvaardigd is niet slechts een concreet misdrijf
te onderzoeken, maar een complex van personen en feiten, ook als er nog geen
concrete verdenkingen bestaan jegens die personen of feiten.Voor een effectieve aanpak hiervan is het nodig om eerst zicht te krijgen
op feiten en personen en hun rol, alvorens een goede keuze kan worden gemaakt
welke feiten en verdachten moeten worden vervolgd. Ik ben van mening dat dergelijk
onderzoek in andere gevallen niet aan de orde zou moeten komen. Ik ga straks
in op enkele bezwaren van meer systematische aard tegen het amendement van
de heer Van de Camp.De heer Van de Camp (CDA):Heeft de minister bij zijn afweging ook meegenomen de eventuele recidive
bij zedenmisdrijven?Minister Korthals:Wat wilt u daarmee zeggen?De heer Van de Camp (CDA):Het komt helaas nogal eens voor dat iemand die een keer een zedenmisdrijf
heeft begaan en daarvoor is veroordeeld, dat om tal van redenen nog een keer
doet. Dan is het goed als dat een beetje proactief in de gaten wordt gehouden.Minister Korthals:Dat heb ik niet overwogen, want dat past als zodanig niet in het stelsel
dat ik hier voorleg. Het element recidive is hierbij niet van toepassing geweest.
Ik denk dat dit op zichzelf ook niet juist zou zijn.De heer Van de Camp (CDA):Ik begrijp niet wat het onderscheid is tussen het beramen van georganiseerde
criminaliteit, met politieregisters, informatie-inwinning en dergelijke, en
een individu dat voor de tweede of derde keer zoiets beraamt.Minister Korthals:Uit alles blijkt dat wij ons hier richten op de samenwerking tussen verschillende
personen. Bovendien moeten wij oppassen dat het loutere feit dat iemand recidiveert,
niet een reden wordt om bijzondere opsporingstechnieken in te zetten. Dan
gaan wij toch wel erg ver. In mijn beweegredenen is dit niet meegenomen.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben het met u eens dat wij niet moeten krijgen: eens veroordeeld, altijd
veroordeeld. Wij hebben gisteren gesproken over de zaak-Heijn. Ik breng nu
de individuele zedenzaken in. In artikel 126o wordt gesproken over een redelijk
vermoeden.Minister Korthals:Klopt!De heer Van de Camp (CDA):Er is wel wat aan de hand.Minister Korthals:Er is veel aan de hand, en dat is ook de reden dat wij over de hele linie
proberen de opsporing en vervolging van zedendelicten te intensiveren. De
vraag is of je de bijzondere opsporingsmethoden daarop moet toepassen. Het
gaat mij te ver om te zeggen dat die zware, bijzondere opsporingsmethoden
zijn gerechtvaardigd als er een keer is gerecidiveerd bij een zedendelict.
Ik proef dat toch in de stellingname van de heer Van de Camp.Voorzitter! De heer Van de Camp heeft zijn amendement inzake artikel 126o
toegelicht met de stelling dat langs deze weg ook delicten die niet in vereniging
worden begaan, tijdens de voorbereiding kunnen worden opgespoord. Mevrouw
Kalsbeek betwijfelt of opsporingsbevoegdheden in dat geval zin zullen hebben.
Ik deel die twijfel. Mijns inziens kan voor de opsporing van voorbereidingshandelingen
die niet in het kader van georganiseerde criminaliteit plaatsvinden, worden
volstaan met de bevoegdheden van titel IVA.De heer Dittrich stelde een vraag over de toepassing van opsporingsbevoegdheden
op basis van titel V. Hij vroeg wie er controleert of de officier van justitie
het vergaren van informatie niet veel te lang laat duren. Hij vroeg ook of
er niet een additionele veiligheidsklep nodig is om tegen te gaan dat bevoegdheden
louter en alleen worden toegepast om de eigen informatiepositie te verbeteren.De officier van justitie mag een bevoegdheid toepassen zolang dat nodig
is in het belang van het onderzoek. Dit is geformuleerd in alle artikelen
van titel V. Het onderzoek in titel V is erop gericht dat georganiseerd verband
in beeld te brengen om daarna beslissingen te nemen over de vervolging van
feiten en personen. Dat heeft de heer Dittrich ook verwoord. Komt het onderzoek
op een punt dat deze beslissingen genomen kunnen worden en dat verdere toepassing
van de bevoegdheid niet meer het belang van het onderzoek dient, dan dient
de toepassing te worden gestaakt. Anders is er sprake van détournement
de pouvoir. Dit volgt ook uit artikel 132a. Het wetsvoorstel heeft in dit
artikel de definitie van opsporing opgenomen. In de definitie staat dat opsporing
plaatsvindt teneinde strafvorderlijke beslissingen te kunnen nemen.Wat dit betreft, verschilt een onderzoek op grond van artikel V overigens
niet van een onderzoek op basis van titel IVA. Ook bij een onderzoek naar
gepleegd misdrijf geldt dat de officier van justitie de toepassing van bevoegdheden
moet staken als het doel is bereikt. Ook bij die titel geldt dat controle
daarop moeilijk is in die gevallen die niet tot vervolging leiden en dus niet
voor de rechter komen. Een veiligheidsklep daarvoor is er niet, behalve de
bepaling van artikel 126bb die de officier van justitie ertoe verplicht mededeling
te doen aan de burgers jegens wie een bevoegdheid is toegepast. In de huidige
praktijk van opsporing geldt die verplichting nog niet. De mededelingsplicht
wordt in het wetsvoorstel geïntroduceerd. Ook is er nu nog geen definitie
van opsporing met daarin het doel van de opsporing: het nemen van strafvorderlijke
beslissingen. Het wetsvoorstel brengt op dit punt dus wel verbetering.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik heb problemen met dit antwoord, want het criterium uit
artikel V, het belang van het onderzoek, is een ontzettend rekbaar begrip.
Er staan geen termijnen bij. Als een officier van justitie denkt dat onderzoek
in het belang is van de opsporing, kan hij door blijven gaan. Het kan in wezen
tot sint-juttemis duren.De voorzitter:Dit is een prachtig voorbeeld om in uw tweede termijn te zeggen wat u
daarvan vindt. Wij hebben afgesproken om vragen ter verheldering en ter voorbereiding
van de tweede termijn te stellen.De heer Dittrich (D66):Mag ik dan aan de minister vragen of hij met mij van mening is dat de
veiligheidsklep, namelijk dat de officier aan de burgers moet meedelen dat
er zo'n onderzoek heeft plaatsgevonden, helemaal geen veiligheidsklep is?
De burgers weten immers dat de zaak niet vervolgd zal worden en denken dan:
het zal wel goed zijn.Minister Korthals:Nee, dat denk ik niet. Heel veel mensen tegen wie een opsporingsonderzoek
gaande is geweest en die daarvan op de hoogte gesteld zijn, zullen zeer gepikeerd
zijn, ook als niet tot vervolging wordt overgegaan. Zij zullen dat zeker zijn
als zij horen dat het onderzoek zo'n lange tijd geduurd heeft. Ik vind dat
dus wel degelijk een veiligheidsklep. Ook zal er binnen de organisatie gekeken
worden naar wat een officier van justitie met een bepaald dossier doet. Met
andere woorden: er is wel degelijk een veiligheidsklep. Ik hoop de heer Dittrich
hiermee voldoende te hebben beantwoord.De heer Rouvoet vraagt waarom het nodig is de bevoegdheden twee keer te
regelen: één keer in titel IVA en één keer in
titel V. Door het onderzoek naar georganiseerde criminaliteit apart te regelen,
wordt dit duidelijk afgebakend van de zogenaamde traditionele opsporing. Samenvoeging
zou tot onoverzichtelijke artikelen leiden. Per artikel zou je namelijk toch
steeds weer onderscheid moeten maken tussen de twee situaties: die van opheldering
van een gepleegd misdrijf en die van onderzoek naar georganiseerde criminaliteit.
Het enige artikel waarin dat wel gelukt is, terwijl het toch leesbaar bleef,
is in een artikel in titel VA, waarnaar de heer Rouvoet al verwees, namelijk
artikel 126v.De heer Rouvoet (RPF):Dat is natuurlijk interessant. Waarom is het daar wel gelukt en kan het
bij al die andere artikelen niet?Minister Korthals:Dat is dus wel geprobeerd. Er ontstond echter een totaal onoverzichtelijke
situatie. Vandaar dat er een heel duidelijke onderscheid is gemaakt. Vanuit
een oogpunt van helderheid van wetgeving is er dus voor gekozen om die twee
apart te behandelen.De heer Rouvoet (RPF):Is de minister het met mij eens dat je in ieder geval de stelling zou
kunnen verdedigen dat een onderzoek naar georganiseerde criminaliteit, dat
in titel V is opgenomen, ook in de eerste titel zou kunnen worden opgenomen,
omdat er op z'n minst een verdenking is van een overtreding op grond van artikel
140 Wetboek van Strafrecht. Dan heb je sowieso al een verdenking van dat misdrijf
en dan heb je dus die aparte formulering en die aparte attributie van bevoegdheden
niet nodig.Minister Korthals:Alles kan. Misschien zou het allemaal wel kunnen als je er nog beter naar
kijkt, maar er is heel duidelijk voor gekozen omdat een samenvoeging in de
praktijk bij het vormgeven van de wetgeving tot allerlei onoverkomelijke problemen
leidt. En dat kan ik mij ook wel voorstellen om de redenen die ik hier zojuist
heb aangegeven.Voorzitter! Ik kom te spreken over een belangrijk thema: het verbod op
doorlaten. Ik behandel zowel de amendementen als de vragen die hierop betrekking
hebben. Een van de lastigste kwesties die wij vandaag bespreken betreft natuurlijk
het verbod op doorlaten. Er bestaat geen verschil van mening over de vraag
of er een verbod op het doorlaten van gevaarlijke goederen moet zijn. Daarover
zijn wij het met z'n allen wel eens. Het gaat om andere vragen. Wat behelst
het verbod op doorlaten precies? Waar ligt de grens tussen situaties die wel
en situaties die niet onder het verbod vallen? Moet het verbod op doorlaten
expliciet in de wet worden opgenomen?Het verbod op doorlaten is niet expliciet in het wetsvoorstel opgenomen.
Het centrale argument daarbij was dat het verbod op doorlaten in feite al
in de wet besloten ligt. De wet verleent opsporingsambtenaren inbeslagnemingsbevoegdheden.
De heer Van de Camp stelde hierover een vraag. De beslagbevoegdheden zijn
geen vrije bevoegdheden. De doelstellingen van strafvordering bepalen of van
deze bevoegdheden gebruik moet worden gemaakt. Een belangrijke strafvorderlijke
doelstelling is dat gevaarlijke voorwerpen uit de maatschappij worden gehaald.
Daarvoor hebben wij de onttrekking aan het verkeer. Uit de wet vloeit derhalve
min of meer voort dat gevaarlijke voorwerpen, behoudens zwaarwegende tegenargumenten,
in beslag genomen moeten worden. Het probleem met het verbod op doorlaten
is niet zozeer dat de wetgeving tekortschoot, maar de uitvoering daarvan.
Een helder landelijk beleid van het openbaar ministerie, voorzien van adequate
procedures, ontbrak. Daardoor was er onvoldoende toezicht dat er alleen wanneer
dat strikt noodzakelijk was, een inbreuk werd gemaakt op het verbod op doorlaten.Uit de reacties op de nota naar aanleiding van het verslag en uit de ingediende
amendementen is gebleken dat deze argumentatie niet iedereen heeft overtuigd.
Ik heb begrip voor de wens om het verbod op doorlaten op de een of andere
manier in de wet vast te leggen. Uit de bijdrage van de Kamer is echter wel
gebleken dat het moeilijk is om het verbod zodanig in de wetstekst vast te
leggen dat het recht doet aan de uitkomsten van de parlementaire enquête
en tevens voor de praktijk werkbaar blijft. Wij zijn het er allemaal over
eens dat het verbod geregeld moet worden, maar wij vinden ook allemaal dat
het lastig is om hiervoor een formulering te geven. Ik wil dit toelichten
aan de hand van de bespreking van het amendement van mevrouw Kalsbeek.In het amendement-Kalsbeek-Jasperse wordt het verbod op doorlaten omschreven
als een verplichting tot inbeslagneming. Dat lijkt mij op zichzelf een gelukkige
invalshoek, want daar gaat het in wezen om. Die verplichting wordt echter
slechts opgelegd aan opsporingsambtenaren die een bijzondere opsporingsbevoegdheid
hanteren. Dat betekent bijvoorbeeld dat een opsporingsambtenaar
die niet stelselmatig observeert, niet verplicht is om een grote partij cocaïne
in beslag te nemen, terwijl een opsporingsambtenaar die wel stelselmatig observeert,
daartoe wel verplicht is. Mevrouw Kalsbeek heeft dit toegelicht door te zeggen
dat in dat laatste geval sprake is van een lopend onderzoek en dat in elk
geval het doorlaten in het kader van een lopend onderzoek moet worden verboden.
Toch leidt dit onderscheid tot een op zichzelf genomen discutabele grens.
Mij lijkt het dan nodig om ook een regeling te treffen voor die gevallen waarin
er geen lopend onderzoek is, maar de politie toch wetenschap krijgt van de
vindplaats van bijvoorbeeld wapens of drugs. Dit zou ervoor kunnen pleiten
de tekst van het amendement van mevrouw Kalsbeek te verruimen en dit in lagere
regelgeving uit te werken. Zij haalde deze optie ook naar voren, maar gaf
daarbij aan het bezwaarlijk te vinden dat dan zoveel uitzonderingen moeten
worden geregeld. Daar kom ik nog op terug.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Punt is dat, wat je hier ook regelt, er altijd kritiek op mogelijk is.
De vraag is dus vooral waar de minste kritiek op mogelijk is. Ik heb een koppeling
aan de opsporingsbevoegdheden voorgesteld, omdat anders de situatie kan ontstaan
dat men bij een min of meer toevallige observatie op zoiets stuit en er dan
in beslag genomen moet worden. Dat moet op zichzelf toch al, maar er ligt
dan wel een aangescherpt verbod op doorlaten. Als het nu niet lukt om de benodigde
politiecapaciteit op tijd op te trommelen, heeft een advocaat in de rechtszaal
de mogelijkheid om erop te wijzen dat de politie het zelf heeft laten doorgaan
en dat ze dat niet heeft mogen doen. Daarom heb ik voorgesteld om het enigszins
te beperken. De grens is dan inderdaad discutabel, maar als die beperking
niet wordt aangelegd, leggen het justitie- en politioneel apparaat zichzelf
een enorme verplichting op, namelijk om elke keer dat iets wordt waargenomen,
dat ook steeds daadwerkelijk in beslag te nemen. Dat lijkt mij niet realistisch.Minister Korthals:Ik heb sympathie voor de benaderingswijze van mevrouw Kalsbeek. Sterker
nog: het is een uitvloeisel van een motie die ik indertijd als Kamerlid heb
medeondertekend. Ik houd niet zo van de term 'worstelen', omdat een voorganger
ook altijd aan het worstelen was, maar wel geldt dat wij dit allemaal als
een probleem zien. Ik schets nu de bezwaren tegen het amendement van mevrouw
Kalsbeek, waarbij ik toegeef dat dit weinig opbouwend is. Daarbij kom ik eigenlijk
tot het stelsel dat wij nu hebben voorgesteld, maar ik ben zeker bereid om
mee te denken over een oplossing waarbij het verbod wel in de wet wordt vastgelegd.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik heb het amendement naar beste vermogen ingediend, maar heb erbij gezegd
dat ik niet zeker weet of het inderdaad het beste is. Laten wij daarom samen
zoeken naar het best mogelijke, ook al is het niet volmaakt, in plaats van
te volstaan met kritiek op onderdelen. Die kritiek is natuurlijk mogelijk.Minister Korthals:Dat ben ik met u eens. Wij zijn er ook niet in geslaagd om het beter te
doen. Dat neemt niet weg dat kritiek mogelijk is en die wil ik ook geven,
want het alternatief is het voorstel zoals het er ligt en tot nu toe denk
ik dat toch voor dat voorstel gekozen zou moeten worden.De heer Rouvoet (RPF):De minister zegt dat het amendement van mevrouw Kalsbeek zou kunnen betekenen
dat een observant die bij een gewone, niet stelselmatige observatie een partij
cocaïne aantreft, die partij niet in beslag zou hoeven te nemen. De minister
heeft echter ook, volgens mij terecht, gewezen op de artikelen 36c en 36d
van het Wetboek van Strafrecht. Volgens die artikelen moet de observant die
partij wél onttrekken aan het verkeer.Minister Korthals:Dan zou het amendement van mevrouw Kalsbeek ook niet nodig zijn, als die
redenering wordt gevolgd. Ik heb er trouwens bij gezegd dat het in de praktijk
niet zo goed loopt.Voorzitter! Ik wil er verder de aandacht op vestigen dat de tekst en de
toelichting van het amendement met elkaar op gespannen voet staan. Ik wil
daar toch nader op ingaan, voor het geval onze interpretatie van het amendement
niet helemaal zuiver is. De tekst koppelt het verbod aan de toepassing van
een bijzondere opsporingsbevoegdheid en de toelichting eist regie van politie
en justitie. Dat is een zwaardere eis die veel meer op een situatie van infiltratie
lijkt te duiden. Voor de praktijk mag deze onduidelijkheid niet blijven bestaan.
De praktijk moet weten waar ze aan toe is.In haar eerste termijn bracht mevrouw Kalsbeek naar voren dat in het verleden
de zaak uit de hand is gelopen omdat er werd geïnfiltreerd en in dat
kader werd doorgelaten. Toch gaf zij ook aan dat zij het te beperkt vindt
als het verbod op doorlaten alleen gekoppeld wordt aan infiltratie. Het amendement
verklaart het verbod op doorlaten van toepassing op alle voorwerpen waarvan
het aanwezig of voorhanden hebben ingevolge de wet verboden is. Ook een geringe
hoeveelheid softdrugs valt dan onder het verbod. De reikwijdte van het amendement
lijkt dan echter voor de praktijk te ruim. Het zou inhouden dat elke opsporingsambtenaar
die in het kader van een stelselmatige observatie een huisdealer waarneemt,
verplicht is tot inbeslagneming. Mijns inziens is dat niet de bedoeling. Het
amendement verbiedt tevens de gecontroleerde aflevering, hetgeen volgens mij
ook niet de bedoeling is.Uit deze kanttekeningen bij het amendement blijkt hoeveel haken en ogen
er zitten aan het formuleren van het wettelijk verbod. Ik neem overigens niemand
iets kwalijk, want dit is razend ingewikkeld. Wij zijn er ook nog niet uit.
Om deze reden heb ik geen voorstel gedaan voor een wettelijke regeling. Ik
wil er echter geen misverstand over laten bestaan dat wij het inhoudelijk
volstrekt met elkaar eens zijn. Ook ik ben van mening dat doorlaten verboden
moet zijn. Ik ben graag bereid daarover met de Kamer verder mee te denken.Voorzitter! De heer Rouvoet vroeg of er van doorlaten sprake is als bij
een inkijkoperatie een partij drugs wordt aangetroffen en deze niet in beslag
wordt genomen. Ja, dit is het geval tenzij de drugs op een later tijdstip
in beslag worden genomen, want dan is er sprake van gecontroleerde aflevering.
Dit illustreert hoe ingrijpend het verbod op doorlaten voor die praktijk is.
Hij voelt dat goed aan. Hij meent dat dit een reden temeer is het verbod strikt
te regelen. Dat ben ik met hem eens, maar ik meen ook dat dit een reden is het verbod niet ruimer te regelen dan in de motie op stuk nr.
52 van mevrouw Kalsbeek is aangegeven. Daarom heb ik enige moeite met het
amendement van de heer Rouvoet op stuk nr. 19. Dit houdt namelijk in dat het
zogenaamde muizengaatje niet geldt voor de gevaarlijke en schadelijke goederen,
maar voor de goederen die niet schadelijk of gevaarlijk zijn. De motie op
stuk nr. 52 stelt nadrukkelijk dat ontheffing van het verbod mogelijk is voor
gevaarlijke of schadelijke goederen, dus in die zin is het een afwijking.
Daarbij wil ik aansluiten. Het is wenselijk dat ook bijvoorbeeld illegale
cd's van de markt worden gehaald. Toch kan ik mij voorstellen dat het belang
om de leiding van een organisatie op te rollen, in zo'n geval wel opweegt
tegen bijvoorbeeld het enkele malen op de markt laten komen van cd's. Cd's
zijn niet gevaarlijk. Een organisatie kan zo wellicht worden gepakt en bij
gevaarlijke goederen moet het belang van de veiligheid en gezondheid altijd
zwaarder wegen dan het belang van de opsporing behoudens dan het muizengaatje
van de ontheffing.De heer Rouvoet (RPF):Als ik het goed zie, is het probleem het vinden van een formulering om
te voorkomen dat er zaken op de markt komen – ook met toestemming van
de minister – waarvan wij weten dat zij eerder zijn doorgelaten en wij
hebben gezegd dat dit nooit meer mag gebeuren. Het gaat dan niet om cd's,
maar primair om harddrugs, radioactief afval, wapens en semtex. Dat is mijn
intentie en ik zoek naar een formulering. Daarom heb ik gezegd dat dit wellicht
kan door het muizengaatje in stand te houden, maar daarnaast aan te wijzen
wat daar nooit doorheen mag gaan. Ik kom dan toch bij de formulering: gevaarlijk
en schadelijk. Dit is een reactie op het amendement van mevrouw Kalsbeek die
wegloopt bij de motie op stuk nr. 52, omdat zij het criterium schadelijk en
gevaarlijk heeft losgelaten in het gehele amendement. Dit was mijn bewaar
daartegen en vandaar ook die toevoeging.Minister Korthals:Het amendement van de heer Rouvoet komt erop neer dat schadelijke en gevaarlijke
stoffen nooit mogen worden toegelaten. Hij wil echter tegelijkertijd het muizengaatje
gebruiken voor softdrugs e.d. Dit kan toch niet zijn bedoeling zijn? Naar
mijn gevoel is in zijn opvatting zijn eigen tekst niet helemaal juist.De heer Rouvoet (RPF):Wij hoeven nu niet de discussie te voeren over de vraag of softdrugs nu
wel of niet tot schadelijke en gevaarlijke stoffen moeten worden gerekend.
Daar gaat het nu niet om. Het muizengaatje bij de criminele burgerinfiltrant
betreft exceptionele gevallen zoals ontvoering en gijzeling. Ik heb gezegd
dat de ontsnappingsmogelijkheid voor dit kaliber uitzonderingen moet blijven
bestaan, maar niet voor al die zaken waarvan wij eerder hebben gezien dat
het fout ging en die wij geen van allen willen. Nu moet een formulering worden
gevonden waaruit blijkt dat bijvoorbeeld sigaretten daar wel of niet onder
vallen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Wil de minister nog ingaan op een onderdeel van mijn amendement, namelijk
het zwaarwegend opsporingsbelang? Dit is bedoeld als het muizengaatje. Dit
maakt een afweging mogelijk als gekozen moet worden tussen doorlaten en een
nog hoger belang. Mijn definitie brengt met zich dat het bijvoorbeeld ook
om vervalste cd's kan gaan. Je kunt je voorstellen dat zo'n zwaarwegend opsporingsbelang
daarbij eerder in beeld komt dan wanneer het gaat om een partij wapens.Minister Korthals:Dus u zegt dat het zwaarwegend opsporingsbelang in sommige situaties ertoe
kan leiden dat bepaalde goederen kunnen worden doorgelaten. Moet ik dan denken
aan schadelijke goederen, bijvoorbeeld heroïne, of aan cd's?Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ook aan cd's. Ik heb gisteren het voorbeeld genoemd van een schuur met
gestolen fietsen. Ik kan mij voorstellen dat je afwacht wat er met die fietsen
gebeurt om na te gaan of er een organisatie achter zit. Daarmee heb ik niet
veel moeite. Het is iets anders als het niet om fietsen gaat, maar om wapens.
Dan kan er natuurlijk geen sprake van zijn.Minister Korthals:U zegt dus: als er sprake is van een stelselmatige observatie van een
huisdealer, hoeft in het belang van de opsporing niet tot inbeslagneming te
worden overgegaan. Volgens mij staat het er niet helemaal zo, maar daar zal
ik nog eens naar kijken.Voorzitter! De heer Rouvoet vroeg: welke bevoegdheid moet geactiveerd
worden om te voorkomen dat mensen worden doorgelaten? Mevrouw Kalsbeek vroeg
of het voorkomt dat wordt overwogen mensen door te laten. Allereerst wil ik
opmerken dat het vreemd overkomt te spreken over het doorlaten van mensen.
Ik denk dat wij het daarover allemaal wel eens zijn. Verschillende leden brachten
dit al naar voren. Mensen kunnen niet in beslag genomen worden, terwijl het
ook ongelukkig is te spreken van het op de markt laten komen van mensen. Ik
deel de opvatting van mevrouw Kalsbeek dat het dan ook niet gewenst is dit
bij wet te regelen. Mensen kunnen niet in beslag genomen worden, maar wel
aangehouden worden, althans wanneer zij strafbare feiten plegen. Dan gaat
het dus om het activeren van de aanhoudingsbevoegdheid. Ik merk op dat het
niet uitgesloten is dat de politie weet dat personen bijvoorbeeld illegaal
ons land binnenkomen en dat zij deze personen toch niet aanhoudt, ook niet
op een later tijdstip. Mevrouw Kalsbeek vroeg ook daarnaar. Ik vind dit ongewenst
en meen dat het niet mag gebeuren. Het doorlaten van mensen valt naar mijn
gevoel onder de motie op stuk nr. 52. De praktijk werkt conform die motie.
Het verbod is hierop dus onverkort van toepassing.De heer Rouvoet (RPF):Inhoudelijk zijn wij het op dit punt eens, denk ik. In de motie is sprake
van personen of goederen die gevaarlijk en/of schadelijk zijn. Mijn punt is
dat je als je dit gaat vertalen in bevoegdheden ten aanzien van goederen,
komt bij de plicht tot inbeslagneming en dat dit bij mensen veel moeilijker
is. Wij maken nu een wettelijke regeling voor ook zeg maar het doorlaten.
Als wij niets hierover opnemen, blijft staan dat tijdens de enquête
een aantal leden van het OM zeiden: wij achten het niet uitgesloten dat wij
in het kader van de bestrijding van bijvoorbeeld vrouwenhandel niet ingrijpen,
maar vrouwen door laten gaan om de organisatie op te rollen. Dat willen wij
niet. Nu het eenmaal gezegd is en wij de wettelijke regeling aan het maken
zijn, moeten wij er in de wet iets over opnemen, lijkt mij.
Anders blijft dit hangen.Minister Korthals:Ik heb gezegd dat het in de praktijk niet zou mogen gebeuren en ook niet
gebeurt op grond van de motie op stuk nr. 52. Ik heb verder gezegd dat het
moeilijk is in de wet onder doorlaten ook personen te laten vallen. Ik denk
dan wij het aardig hebben geregeld.De heer Dittrich (D66):Ik wil een vraag stellen over gecontroleerde aflevering van mensen, hoe
raar het ook klinkt. Doorlaten is iets anders dan het gecontroleerd afleveren.
Ik geloof dat de procureurs-generaal op de hoorzitting hebben gezegd: in het
kader van het bestrijden van dat type organisaties moet het mogelijk zijn
goed in de gaten te houden waar iemand terechtkomt om vervolgens de organisatoren
op te pakken. Mag ik uit uw woorden afleiden dat u dit uitsluit?Minister Korthals:Nee, want wij hebben het nu over doorlaten en dat moeten wij heel duidelijk
onderscheiden van gecontroleerd afleveren. Nu komen wij bij een heel vervelende
terminologie met betrekking tot mensen. Als men zeker weet en in de gaten
kan houden dat mensen op bepaalde terreinen komen, kan ik mij voorstellen
dat er anders tegenaan wordt gekeken als dat tot doel heeft de organisatie
op te rollen.De heer Vos (VVD):Ik hoor een handreiking van de minister om samen met de Kamer tot een
ontwerp te komen. Dat is uiteraard goed. Ik meen mij echter ook te herinneren
dat het landelijk bureau OM in verregaande staat van wording is wat betreft
het schrijven van de richtlijn. Wellicht zou bij het formuleren van de wettelijke
tekst het ontwerp van de richtlijn aanknopingspunten bieden. Is de minister
bereid dat naar de Kamer te sturen?Minister Korthals:Uiteraard ben ik daartoe bereid. De heer Rabbae heeft daar ook naar gevraagd.
De AMvB's en de richtlijnen zal ik zo snel mogelijk naar de Kamer zenden,
omdat dit een uitermate moeilijke en ingewikkelde kwestie is, waar vele aspecten
aan zitten. Het is dus logisch dat de Kamer nog meer en beter op de hoogte
gehouden wordt dan zij anders al wordt.Mevrouw Kalsbeek vraagt naar de sanctie op overtreden van het verbod op
doorlaten. Zij wijst daarbij op artikel 359a Wetboek van Strafvordering. Inderdaad
zijn naast disciplinaire sancties in de sfeer van de hoogte van de straf,
het uitsluiten van bewijs of niet-ontvankelijkheid in beginsel denkbaar. Zij
wijst er ook op dat daarbij rekening gehouden wordt met het geschonden belang,
de ernst van het verzuim en het nadeel dat daardoor ontstaat. Het is vaste
jurisprudentie dat daarbij wordt meegewogen in hoeverre de verdachte door
het verzuim in zijn belangen wordt geschaad. Bij het doorlaten zal een rol
spelen dat het verbod niet strekt tot bescherming van de belangen van de verdachte,
maar tot bescherming van de maatschappelijke belangen van veiligheid en gezondheid.
Daaruit volgt mijns inziens dat een verdachte niet snel baat zal kunnen hebben
bij een schending van het verbod op doorlaten.Het volgende amendement dat ik wil bespreken betreft de toetsing van de
bijzondere opsporingsbevoegdheden. Het betreft het amendement op stuk nr.
16 van mevrouw Kalsbeek. Ik noemde dit al eerder. Het houdt in dat in de Wet
op de rechterlijke organisatie komt te staan dat dergelijke beslissingen van
het college vooraf aan de minister moeten worden voorgelegd. De plaatsing
van dit laatste in de Wet op de rechterlijke organisatie acht ik gelukkig.
Wel geef ik u in overweging dit vorm te geven in een zogenaamde indien-bepaling.
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie waarop
dit amendement voortbouwt, is immers nog aanhangig bij de Eerste Kamer. Ik
heb dus niet zoveel moeite met dit amendement tot invoeging van een artikel
140a, zoals wordt voorgesteld in het amendement. Ook kan ik mij vinden in
een toevoeging in artikel 131 Wet op de rechterlijke organisatie, in de zin
dat in de wet wordt bepaald dat toepassing van methoden die in beginsel zijn
verboden, moet worden voorgelegd aan de minister van Justitie. Ik teken echter
wel aan dat de vraag of dit amendement geheel onproblematisch is, afhangt
van de vraag hoe het verbod op doorlaten eruit komt te zien.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Evenals bij de burgerinfiltrant heb ik in mijn eerste termijn gevraagd
of de minister inzicht wil geven hoe vaak doorlaten nog voorkomt. Hoe vaak
is bij de CTC een aanvraag gedaan om te mogen doorlaten, hoe vaak is die gehonoreerd
en om welke goederen ging het?Minister Korthals:Aangezien ik daar meer zekerheid over wilde hebben, heb ik dat antwoord
nog niet gegeven. In beginsel is het antwoord echter 'nul'.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Er is geen aanvraag geweest tot doorlaten?Minister Korthals:Er is geen sprake geweest van doorlaten. Of er een aanvraag is geweest,
weet ik niet.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik wil toch graag weten of er aanvragen zijn geweest.Minister Korthals:Ik ben nog bezig dit na te gaan. Ik wil dat zeker weten, anders zegt een
volgende keer iedereen dat ik hier heb gezegd dat het nul was.De heer Rabbae (GroenLinks):Mag ik het betoog van de minister over doorlaten zo samenvatten, dat hij
zegt dat het amendement van mevrouw Kalsbeek goed bedoeld is en het amendement
van collega Rouvoet idem dito, maar dat wij er niet uitkomen en dat hij de
zaak buiten de wet wil laten, waarna de minister met een richtlijn komt en
de Kamer die richtlijn ook te zien krijgt?Minister Korthals:Dat denk ik niet. Wij hebben hier vastgesteld dat het merendeel van de
fracties en eigenlijk ikzelf ook vinden dat het verbod op doorlaten in de
zin waarin mevrouw Kalsbeek dat bedoelt, in de wet moet komen, dat alleen
de formulering niet goed genoeg is en dat wij proberen om in deze dagen nog
tot een betere formulering te komen.De heer Rabbae (GroenLinks):Komt u met een nota van wijziging?Minister Korthals:Nee, ik laat in dezen graag de eer aan mevrouw Kalsbeek. Wij zijn dus
behulpzaam om het amendement zodanig te formuleren dat het in de wet kan worden
opgenomen. Voorzitter! De heer Vos heeft een amendement ingediend op stuk nr. 11,
terzake van het onthouden van relevante informatie aan de processtukken. Dit
amendement bouwt voort op de aanbeveling van de PEC, die inhoudt dat de rechter-commissaris
kan besluiten een voor de beoordeling van de zaak relevant proces-verbaal
niet bij de processtukken te voegen. Deze aanbeveling is in het wetsvoorstel
niet overgenomen, omdat de jurisprudentie reeds ruimte biedt om stukken die
niet direct relevant zijn, te onthouden. Relevante stukken zullen daarentegen
te allen tijde moeten worden gevoegd. Denkbaar is wel, een relevant stuk zodanig
op te stellen dat er geen informatie in staat waardoor de identiteit van de
informant dan wel de opsporingstechniek wordt verraden. Artikel 152 van het
Wetboek van Strafvordering verplicht er niet toe datgene wat ter opsporing
is verricht, tot in detail te verbaliseren. Ik acht het ongewenst dat het
amendement ruimte biedt om daadwerkelijk relevante informatie achter te houden.De heer Dittrich heeft gevraagd of de zittingsrechter in feite als een
soort hogerberoepsrechter gaat toezien op de beslissing van de rechter-commissaris
om bepaalde antwoorden niet in zijn proces-verbaal op te nemen. Zo kan men
het inderdaad formuleren. Artikel 187d van het Wetboek van Strafvordering
staat de rechter-commissaris toe in bepaalde gevallen te beletten dat antwoorden
op vragen betreffende een bepaald gegeven ter kennis komen van procespartijen.
Deze procespartijen kunnen daar ter terechtzitting over klagen. De zittingsrechter
kan, indien deze klacht gegrond wordt bevonden, aan de rechter-commissaris
vragen de verkregen informatie alsnog te openbaren. De zittingsrechter werkt
op dit punt in feite dus inderdaad als beroepsinstantie. Ik zie echter niet
in waarom dit niet zou kunnen of waarom dit bezwaarlijk is. In de praktijk
fungeert de zittingsrechter wel vaker als een beroepsinstantie, namelijk in
alle gevallen waarin ter zitting geklaagd wordt over bevoegdheden die op last
of met machtiging van de rechter-commissaris zijn uitgevoerd, zoals bij de
huiszoeking het geval is.De heer Dittrich (D66):Daar heeft de minister op zichzelf gelijk in. Dat is ook niet zozeer het
probleem. Is het niet zo dat de zittingsrechter niet precies weet wat verborgen
is gehouden en dat hij de rechter-commissaris naar de zitting laat komen om
daar als getuige een aantal vragen te beantwoorden? Wat gebeurt er als de
zittingsrechter vindt dat die informatie toch geopenbaard moet worden, terwijl
de rechter-commissaris zegt dat hij het antwoord weet en dat het niet geopenbaard
moet worden? Dan krijg je toch een heel vreemde situatie?Minister Korthals:Dan is bepalend wat de zittingsrechter vindt. Dan is niet bepalend wat
de rechter-commissaris vindt.De heer Dittrich (D66):Maar de zittingsrechter kent niet de inhoud van het antwoord dat de rechter-commissaris
geheim wil houden.Minister Korthals:Maar dat wordt vervolgens aan de rechter-commissaris ter terechtzitting
gevraagd. Dan wordt duidelijk wat het is.De heer Dittrich (D66):Maar als de rechter-commissaris meent dat het belangrijk is om een antwoord
geheim te houden, dan moet hij op de openbare zitting verantwoording afleggen
over de beslissing die hij genomen heeft. Dat kan hij alleen maar doen door
het antwoord te openbaren. Dat wil hij echter niet.Minister Korthals:Naar mijn gevoel gebeurt dat niet tijdens de openbare zitting. Het zal
in de raadkamer gebeuren, want anders krijg je een rare situatie. Dan komt
immers in de openbaarheid wat de rechter-commissaris juist niet wil verklaren.De heer Dittrich (D66):De minister zegt: in de raadkamer. Bedoelt hij hiermee dat de advocaat
van de verdachte daarbij niet aanwezig is?Minister Korthals:De officier van justitie noch de advocaat is aanwezig, denk ik.De heer Dittrich (D66):Dan krijgen wij de heel gekke situatie dat die het per definitie niet
eens zijn, als in de raadkamer besloten wordt om het antwoord geheim te houden.
Dan zullen ze toch op de openbare zitting de rechter-commissaris erbij halen
om hierover allerlei vragen te stellen?Minister Korthals:Ja, maar de rechter-commissaris is dan niet verplicht om erop te antwoorden.De heer Vos (VVD):Ook ik heb nog steeds vragen over de afschermingsprocedure zoals zij thans
in het wetsvoorstel is verwoord. Mijn amendement was erop gericht om, ingevolge
het wetsvoorstel, dat het accent bij de officier legt, de officier de gelegenheid
te geven om met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid afspraken te maken
over die informanten die naar alle waarschijnlijkheid niet aan het bewijs
bijdragen, maar die wel sturingsinformatie bieden, informatie die ook in het
kader van het opsporingsonderzoek nodig is. Die bron moet niet opdrogen.Minister Korthals:Artikel 152 Wetboek van Strafvordering verplicht er niet toe datgene wat
ter opsporing is verricht, tot in detail te verbaliseren. Wanneer het relevante
informatie is die moet bijdragen aan het bewijs, is het niet mogelijk om het
achter te houden.De heer Vos (VVD):Als het gaat om relevante informatie, ben ik het volkomen met de minister
eens, maar lang niet alle informatie is relevant. Er is het onderscheid tussen
direct of indirect bewijsmateriaal enerzijds en sturingsinformatie anderzijds.
De officier heeft op dat punt...Minister Korthals:...de mogelijkheid om dergelijke zaken niet in het dossier op te nemen.Voorzitter! Ik kom op het amendement van de heer Dittrich over de ernstige
overlast. Behalve het zwaarwegend opsporingsbelang kan ook het belang van
de getuige reden zijn om te beletten dat een gegeven ter kennis komt van de
procespartijen. Het wetsvoorstel geeft daarvoor het criterium van overlast
en van de belemmering in de uitoefening van ambt of beroep. De heer Dittrich
stelt bij amendement voor om hiervan te maken: ernstige overlast en ernstige
belemmering. Dit amendement spreekt mij aan. Ook ik acht het gewenst dat de
rechter-commissaris zich er rekenschap van geeft dat slechts in uitzonderlijke
situaties de openbaar making van gegevens achterwege blijft.
Ik ondersteun het amendement.De heer Vos heeft een amendement ingediend waarin hij voorstelt om het
afluisteren van woningen toe te staan bij verdenking van een misdrijf waar
zes jaar op staat.De heer Vos (VVD):Hedenochtend is het amendement in die zin gewijzigd, dat het geheel past
in de structuur van artikel 126o. Het is alleen van toepassing bij onderzoeken
die zich richten op criminaliteit in georganiseerd verband.Minister Korthals:Ik zal er in tweede termijn op terugkomen.De voorzitter:Als de minister op een nieuw onderwerp overgaat, lijkt mij dat een goed
moment om te schorsen voor de middagpauze.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.42 uur tot 13.25 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-1533-1555.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl