Bijvoegsel met schriftelijke antwoorden van de minister en staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van OCW voor 1996 (24400 VIII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 1450-1461

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 21, pagina 1450-1461

02-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1996 (24400-VIII); het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (Slotwet/rekening) (24302)Pagina 1383-1401
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 2 november 1995)Pagina 1448-1448
21ste vergadering; 2 november 1995Pagina 1383-1383
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1996 (24400-VIII); het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (Slotwet/rekening) (24302)Pagina 1402-1448
Bijvoegsel met schriftelijke antwoorden van de minister en staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van OCW voor 1996 (24400 VIII)Pagina 1450-1461
Regeling van werkzaamheden (donderdag 2 november 1995)Pagina 1401-1402

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noot 1 (zie blz. 1383)
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Hebben de bewindslieden
niet meer dan 54 mln. nieuw geld kunnen krijgen (0,14% op de hele begroting)?
 
 
 Bij de ombuiging in het Regeerakkoord is het primair en voortgezet onderwijs
en het beroepsonderwijs bij ombuigingen te ontzien. Inmiddels zijn in de OCenW-begroting
de ambities verhoogd en worden in het meerjarenbeeld intensiveringen op deze
beleidsterreinen zichtbaar.
 
 Voor het HO/SF-dossier zijn de invullingen van de taakstellingen uit het
regeeraccoord bekend. Het ziet er naar uit dat het lukt in het cultuur-domein
in belangrijke mate de voorziene taakstellingen zonder ingrepen in het voorzieningenniveau
te realiseren. Voor het geheel van de OCenW-begroting kan gesproken worden
van een beeld van stabiliteit en financiële impulsen voor specifieke
problemen, wat een belangrijk winstpunt is binnen de strakke kaders van de
Rijksbegroting. 
 
 Overigens ziet de heer Van de Camp het bedrag van 453 mln dat voor onderwijs
extra beschikbaar komt op andere hoofdstukken van de rijksbegroting over het
hoofd.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): Hoe ziet het macrokader
voor de komende jaren er uit?
 
 
 Ten aanzien van het meerjarig perspectief voor cultuur het volgende. Voor
de opbrengsten op grond van de opties uit de brief van 10 oktober 1994 verwijs
ik naar pagina 125 van de Begroting OCenW.
 
 Voor de ombuigingstaakstellingen cultuur verwijs ik naar de bijlage bij
de brief van 10 oktober 1994.
 
 
 Vraag van het lid Cornielje (VVD): Graag beschouwing over de
grenzen aan «sturing op afstand». 
 
 
 De term «sturen op afstand» heeft niet de voorkeur van deze
bewindslieden. Reeds in de vorige periode is door de huidige minister gesproken
van «selectieve sturing». De overheid heeft verantwoordelijkheden
voor het onderwijs die haar in de wet zijn toebedeeld. Bovendien is er de
verantwoordelijkheid voor beleidsdoelstellingen die door het parlement zijn
gesanctioneerd. Waar deze verantwoordelijkheden dat nodig maken, wordt sturend
opgetreden.
 
 
 Vraag van het lid Schutte (GPV): Het GPV doet een dringend
beroep op de bewindslieden het Schevenings Beraad met betrekking tot de Onderwijsraad
naar z'n strekking te hanteren.
 
 
 De intentie van de bewindslieden van OC&W is om de afspraken die in
Scheveningen zijn gemaakt te respecteren. Voor het overige zal een deel van
de discussie zich oriënteren over de uitkomsten van de voorstellen voor
Raad op Maat.
 
 
 Vraag van het lid Lambrechts (D66): «Recht doen aan Verscheidenheid»
heeft als eerste de Emancipatie Effect Rapportage (EER) ondergaan. Wij zijn
daar vanzelfsprekend blij mee, maar wij zijn tegelijkertijd erg ongelukkig
met de uitkomst: de keuzemogelijkheid voor meisjes wordt kleiner en de bestaande
ongelijkheid wordt alleen maar groter. Wat gaat de minister met deze conclusie
doen?
 
 
 Zoals in de beleidsreactie op het advies «Recht doen aan verscheidenheid»
is aangegeven wordt bij alle opdrachten voor programma- en examenontwikkeling
op het terrein van mavo en vbo het emancipatieaspect expliciet beschreven.
Inmiddels is ook binnen het Procesmanagement Basisvorming door benoeming van
een facetmanager Emancipatie de aandacht voor emancipatiedoelstellingen in
het vernieuwingsbeleid gewaarborgd. Voor de zogenaamde vakkenpakketsamenstelling
en de vakinhoudelijke ontwikkelingen zijn kaders vastgesteld waardoor gewaarborgd
is dat de opleidingstrajecten en keuzemogelijkheden voor meisjes perspectiefrijk
zijn. In de verdere ontwikkeling zal dit aspect bewaakt worden in nauw overleg
met op dit terrein deskundige docenten en ontwikkelaars.
 
 
 Vraag van het lid Lambrechts (D66): Wat gaat de minister doen
met de conclusie dat de keuzemogelijkheid voor meisjes kleiner wordt en de
bestaande ongelijkheid steeds groter?
 
 
 De definitieve balans over de resultaten van het gevoerde onderwijsemancipatiebeleid
kan nog niet worden opgemaakt. Wel zijn er eerste indicaties, die inderdaad
niet op alle fronten gerust stellen.
 
 Voortgang lijkt te worden geboekt bij het streven naar 100 % deelname
van allochtone meisjes in de eerste fase van het voortgezet onderwijs. Volgens
recente onderzoeksgegevens, gepresenteerd op 10 oktober 1995 door het ITS
(expert meeting allochtone meisjes), bedraagt het percentage uitval van allochtone
meisjes binnen drieëneenhalf jaar VO 2,3 %, tegen 1,8 % uitval bij autochtone
meisjes (De Wit en Dekkers, 1995). Het oordeel over toename van het aantal
meisjes dat kiest voor een exact of technisch vakkenpakket dan wel studierichting
is eerst goed te vellen als de generatie basisvorming-leerlingen haar vervolgkeuze
heeft gemaakt.
 
 Uit de jaarlijks gepubliceerde thermometer Vrouw en Management blijkt,
dat de ambitie van een toename met 1,5 % per jaar niet wordt gehaald.
 
 Zoals bekend zal ter aanvulling van lopende beleidsmaatregelen via een
wettelijke maatregel worden bevorderd dat scholen zich verantwoorden over
hun beleid om tot een meer evenredige vertegenwoordiging van vrouwen in de
schoolleiding te komen.
 
 In 1996 zal de Kamer een voorstel bereiken waarin op basis van de resultaten
van het gevoerde emancipatiebeleid zowel koers als wijze van aanpak van het
emancipatiebeleid na 1996 worden aangegeven.   
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Waar in de begroting 1996
zijn de middelen voor de Stichting Nederlands Onderwijs in het buitenland
gevoteerd?
 
 
 De middelen voor het Nederlands basis- en voortgezet onderwijs in het
buitenland zijn geraamd op het beleidsterrein Primair Onderwijs (artikel 18.01).
Hieronder vallen ook de middelen voor de Stichting Nederlands Onderwijs in
het Buitenland. Via deze Stichting worden naast het Nederlands onderwijs in
het buitenland sinds 1 januari 1995 ook de Nederlandstalige afdelingen aan
Europese scholen, de Nederlandse scholen in Brussel en Antwerpen, de internationale
scholen, het Nederlands Astmacentrum Davos en de Stichting IVIO bekostigd.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): In hoeverre is de toekomst
van de talenacademie Maastricht veilig gesteld?
 
 
 Vanaf de start van de talenacademie te Maastricht uitgaande van de stichting
talenacademie Nederland is het principe van zelfbekostiging uitgangspunt geweest.
De talenacademie dient zichzelf zodanig op de markt te bewegen dat dat uitgangspunt
ook praktijk wordt. Om een goede start mogelijk te maken heb ik in elk van
de jaren 1991, 1992 en 1993 een aanloopsubsidie van f 200.000, - verstrekt.
Ik ben van mening dat ik daarmee in voldoende mate randvoorwaarden heb gecreëerd
om de academie de kans te geven succesvol op de markt te opereren. Dat laat
overigens onverlet dat de talenacademie haar toekomst mede kan veiligstellen
door het uitvoeren van opdrachten voor de overheid, in voorkomend geval ook
in opdracht van mijn departement.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Waar gaat het extra-budget
van anderhalf miljoen gulden voor internationaal cultureel beleid naar toe?
 
 
 De verdeling van het aanvullende budget van anderhalf miljoen gulden voor
internationaal cultureel beleid betreft de volgende onderdelen:
 
 – internationale manifestaties, waaronder de zgn. 'Peter de Grote-
manifestatie' die volgend jaar in Rusland zal plaatsvinden; 
 
 – versterking van de positie van Nederland als culturele ontmoetingsplaats,
bijv. door intensivering van bezoekprogramma's aan Nederland van buitenlandse
kunstenaars, decision-makers en journalisten op het terrein van de verschillende
cultuurdisciplines, alsmede door bijdragen aan conferenties en seminars die
gehouden worden zowel in multilateraal als in bilateraal verband;
 
 – versterking van de deskundigheid op de onderscheiden cultuurterreinen
op de Nederlandse posten in het buitenland en ten behoeve van de docenten
Neerlandistiek op buitenlandse leerstoelen;
 
 – bevordering van de deskundigheid in het kader van de restauratie,
het behoud en het beheer van het gemeenschappelijke culturele erfgoed in o.a.
Indonesië en Sri Lanka;
 
 – invulling regionale prioriteiten, w.o. versterking van de samenwerking
met Zuid-Afrika, Midden- en Oost-Europa en Zuid-Oost Azië, met name Indonesië.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Zou er een onderzoek
kunnen komen naar de haalbaarheid van het stichten van een 'Nederlandcentrum'
in Brussel in samenwerking met de collega's van Buitenlandse Zaken en Economische
Zaken?
 
 
 Uit de vraagstelling blijkt dat er nu sprake is van een betrekkelijk nieuwe
variant in de reeks van een Nederlands Cultureel Huis in Brussel en een gezamenlijk
Nederlands-Vlaams Huis in Brussel. In het verleden is uitvoerig met de Kamer
gedebatteerd over deze twee varianten, waarbij de Kamer mét de regering
van mening was dat er voor de inrichting van een Nederlands Huis of een gezamenlijk
Nederlands-Vlaams Huis geen echte inhoudelijke overwegingen voorhanden waren.
Voorts gold als overweging dat er in feite al sprake is van een aanzienlijke
intensivering van de Vlaams-Nederlandse betrekkingen. In dit verband wordt
onder meer verwezen naar de zgn. Institutennota (Handelingen TK 1989–1990,
21316, nr. 2) en de brief van de toenmalige staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken over een Nederlands-Vlaams Huis (Handelingen TK 1993-1994, 21637, nr.
10).
 
 Daarbij zijn over en weer inhoudelijke en budgettaire argumenten pro en
contra uitgewisseld, waarbij de balans uiteindelijk negatief is geweest. Ik
veronderstel echter dat een door mevrouw De Vries bedoeld «Nederlandcentrum»
een bredere functie zou moeten vervullen dan louter een culturele. Ik ben
er niet op voorhand van overtuigd dat de gedachtenvorming over deze nieuwe
variant een gunstiger resultaat zal opleveren, maar ik ben bereid deze aan
te kaarten bij de collega's van Buitenlandse Zaken en van Economische Zaken.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Deelt de staatssecretaris
de opvatting dat rond het Europees Kampioenschap Voetbal in het jaar 2000
een reeks van culturele evenementen van internationale allure moet worden
georganiseerd; zo ja, worden hiervoor nu reeds – in samenwerking met
het ministerie van VWS – de nodige stappen gezet?
 
 
 Voor zover mij bekend zijn er nog geen concrete plannen in die rich- ting
ontwikkeld, maar ik neem aan dat mijn collega van VWS mij hierover zal benaderen.
De medewerking van de culturele sector en mijn rol daarbij zijn natuurlijk
ook afhankelijk van het geheel van omstandigheden en financiële voorwaarden
die rondom dit evenement worden aangeboden.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Zou er een onderzoek
kunnen komen naar de haalbaarheid van het stichten van een 'Nederlandcentrum'
in Brussel in samenwerking met de collega's van Buitenlandse Zaken en Economische
Zaken?
 
 
 Uit de vraagstelling blijkt dat er nu sprake is van een betrekkelijk nieuwe
variant in de reeks van een Nederlands Cultureel Huis in Brussel en een gezamenlijk
Nederlands-Vlaams Huis in Brussel. In het verleden is uitvoerig met de Kamer
gedebatteerd over deze twee varianten, waarbij de Kamer mét de regering
van mening was dat er voor de inrichting van een Nederlands Huis of een gezamenlijk
Nederlands-Vlaams Huis geen echte inhoudelijke overwegingen voorhanden waren.
Voorts gold als overweging dat er in feite al sprake is van een aanzienlijke
intensivering van de Vlaams-Nederlandse betrekkingen. In dit verband wordt
onder meer verwezen naar de zgn. Institutennota (Handelingen TK 1989-1990,
21316, nr. 2) en de brief van de toenmalige staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken over een Nederlands-Vlaams Huis (Handelingen TK 1993-1994,
21637, nr. 10).
 
 Daarbij zijn over en weer inhoudelijke en budgettaire argumenten pro en
contra uitgewisseld, waarbij de balans uiteindelijk negatief is geweest. Ik
veronderstel echter dat een door mevrouw De Vries bedoeld "Nederlandcentrum"
een bredere functie zou moeten vervullen dan louter een culturele. Ik ben
er niet op voorhand van overtuigd dat de gedachtenvorming over deze nieuwe
variant een gunstiger resultaat zal opleveren, maar ik bereid deze aan te
kaarten bij de collega's van Buitenlandse Zaken en van Economische Zaken.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): De heer Van der Vlies
vraagt of geen nieuws te melden is over de voortgang met de conservering van
papieren materialen in bibliotheken en archieven en informeert tevens naar
activiteiten en projecten in de periode tot het in werking treden van het
aangekondigde plan van aanpak.
 
 
 De voorbereiding van het aangekondigde plan van aanpak is in volle gang.
Ik heb de Koninklijke Bibliotheek opdracht gegeven ten behoeve van dit plan
een selectiemodel te ontwikkelen op grond waarvan afwegingen ten aanzien van
urgentie en waarde van het te conserveren materiaal gemaakt kunnen worden.
Op grond daarvan zal het plan van aanpak verder uitgewerkt worden. Het zal
deel uitmaken van de Cultuurnota die ik in september volgend jaar aan het
parlement zal aanbieden.
 
 
 In de brief over de conservering van papieren materialen, die ik op 21
augustus 1995 aan de Tweede Kamer stuurde, heb ik bovendien aangekondigd dat
in de periode tot het in werking treden van het plan van aanpak niet stilgezeten
zal worden. Concreet ben ik binnen de huidige budgettaire grenzen in overleg
met de bibliotheekwereld over een proefproject dat tot doel heeft ervaring
op te doen met het ompakken van handschriftelijke materialen in beschermende
verpakking. Daarnaast lopen een aantal bestaande projecten ook in het volgende
jaar nog door. Ik noem daarvan de projecten bij de bibliotheek van de Koninklijke
Vereeniging ter bevordering van de belangen des Boekhandels, de vereniging
van openbare bibliotheken NBLC en de Gemeentebibliotheek van Rotterdam. Op
beperkte schaal zijn ook een aantal nieuwe projecten in ontwikkeling. Overigens
gaat het hierbij vooral om registratieprojecten en nog niet om feitelijke
conserveringsbehandelingen.
 
 
 Vraag van het lid Van Zuijlen (PvdA): Misschien kan de Staatssecretaris
al iets meer zeggen over de verdere vormgeving van een plan van aanpak voor
Nederlandse lessen via de televisie ter uitvoering van de motie Wallage. Het
gaat om een taak van de publieke omroep met wie, naar zij aanneemt, het vervolgtraject
zal worden besproken, zodat deze ook verantwoordelijkheid kan nemen.
 
 
 Overleg tussen de departementen van OCenW en VWS met Teleac over de mogelijkheid
om via televisie Nederlandse les te geven, hebben tot het volgende plan van
aanpak geleid. Bij het plan van aanpak is uitgegaan van het inzicht en de
ervaring van deskundigen dat de massamedia hun beperkingen hebben voor het
geven van lessen om mensen Nederlands te leren spreken. Radio en televisie
zijn in het bijzonder effectief als het gaat om stimuleren, nieuwsgierig maken,
de weg wijzen, kortom: voorbereiden op het leren spreken. En dat heeft uiteraard
alleen maar zin als vervolgens wordt aangesloten op de bestaande onderwijsvoorzieningen
en programma's die aan nieuwkomers worden aangeboden.
 
 Teleac heeft een globale opzet gemaakt voor twee projecten voor programma's
voor de televisie èn de radio. Project 1 betreft programma's voor anderstalige
kijkers, bijvoorbeeld nieuwkomers, die een eerste kennismaking met Nederland
en het Nederlands bieden.
 
 De presentatie van de programma's zou in de moedertalen, zoals Turks en
Marokkaans, moeten plaatsvinden en bijvoorbeeld in het Engels en het Frans
voor nieuwkomers die al een tweede taal machtig zijn.
 
 Ter ondersteuning van de programma's worden brochures aangeboden op voor
de doelgroepen toegankelijke plaatsen of op aanvraag.
 
 Project 2 is een vervolg op project 1, met programma's die gericht zijn
op anderstaligen met voldoende studievaardigheid om een zelfstudie aan te
kunnen. De programma's zijn meer cursorisch van opzet; het tempo ligt hoger
en de kijkers worden gemotiveerd tot zelfstudie, waartoe begeleidend materiaal
wordt aangeboden om te oefenen. De radio kan hierbij een begeleidende rol
vervullen. Bekeken wordt of het materiaal kan worden uitgeleend door openbare
bibliotheken.
 
 Het zal ongeveer een jaar duren om de programma's van project 1 te starten.
De ontwikkeling en produktie van project 2 kost ongeveer achttien maanden.
 
 In die periode zullen nog de nodige zaken uitgezocht moeten worden. Heel
belangrijk is bijvoorbeeld de vraag hoe de doelgroepen bereikt kunnen worden
om hen te attenderen op de programma's. Ook zullen de consequenties voor bestaande
voorzieningen worden bekeken.
 
 De kosten worden geschat op een bedrag van ongeveer vier miljoen gulden,
waarvan Teleac een deel voor zijn rekening neemt. Daarmee zou de ontwikkeling
en produktie van project 1 en de ontwikkeling van project 2 bekostigd kunnen
worden. In het bestedingsplan subsidies mediabeleid is daarvoor een raming
van f 1,5 miljoen opgenomen.
 
 
 Vraag van het lid Lambrechts (D66): Kan de staatssecretaris
laten uitzoeken òf de Europese regels met betrekking tot diensten en
openbare aanbesteding een negatieve uitwerking hebben als het gaat om opdrachten
aan architecten?
 
 
 Ja, inderdaad, ook mij bereiken signalen van wethouders dat zij zich zorgen
maken over de toepassing van de Europse richtlijn.
 
 Het kan niet zo zijn dat wij enerzijds werken aan het versterken van het
architectuurklimaat, waarbij gemeenten een essentiele rol spelen, èn
dat anderzijds die gemeenten dan beperkingen ondervinden bij de vrije keuze
van een architect.
 
 
 Over de toepassing van de Europese regels heb ik contact opgenomen met
het Ministerie van VROM, alwaar onlangs een evaluatie is gestart naar de werking
van de Europese richtlijn. In deze evaluatie zal de vraag van mevrouw Lambrechts
worden meegenomen. Indien uit het onderzoek mocht blijken dat die beperkingen
er inderdaad zijn, zal tevens worden nagegaan wat daaraan
in Brussel kan worden gedaan.
 
 
 Na afronding van de evaluatie zal ik u hierover nader berichten.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Bent u voornemens de
rentesubsidieregeling ook de komende jaren voort te zetten?
 
 
 Ik ben inderdaad voornemens de rentesubsidieregeling ook de komende jaren
voort te zetten. Ik beraad mij wel nog over vorm en reikwijdte. De uitkomst
van dit beraad krijgt zijn beslag in de Cultuurnota.
 
 
 Vraag van de leden Van Zuylen (PvdA), J. M. de Vries
(VVD) en Van der Vlies (SGP): De monumentenzorg blijft een belangrijk
aandachtspunt. Staat het Strategisch Plan Monumentenzorg nog steeds als nummer
1 op de lijst van de onderuitputting? Zou de staatssecretaris al enige indicatie
kunnen geven van de grootte van de eenmalige impuls, waartoe het kabinet een
inspanningsverplichting is aangegaan.
 
 
 Zoals tijdens de algemene financiële beschouwingen in september jl.
al door de Minister van Financiën is medegedeeld, zal hierover in het
kader van de najaarsnota 1995 worden besloten. Naar verwachting zal dit eind
november het geval zijn.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): In de memorie van toelichting
staat vermeld dat in september 1995 de uitkomsten van een experiment over
de werking van de systematiek uit de nota «Monumenten goed gefundeerd
(kunnen worden verwacht!)». Kan de staatssecretaris melden wat de teneur
van deze uitkomsten is?
 
 
 De resultaten van het experiment van alle bij de «Extra Impuls»
betrokken projecten zijn recentelijk gepresenteerd tijdens het symposium ter
gelegenheid van de viering van het tienjarig bestaan van het Nationaal Restauratie
Fonds. De daarbij, onder auspiciën van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg
gemonitoorde resultaten, bleken de hooggespannen verwachtingen zoals weergegeven
in de eerdere onderzoeken door de Nationale Investeringsbank en door het Nederlands
Economisch Instituut te ondersteunen.
 
 Zo blijkt ondermeer dat het multiplier-effect in dit experiment hoger
uitpakt (3,4 t.o.v. 2,9) en dat een overheidsinvestering van f 10 mln werkgelegenheid
creëert van ruim 200 manjaren.
 
 
 De kwantitatieve resultaten van deze praktijktoets overziend, lijkt de
conclusie gerechtvaardigd dat we met de systematiek uit de nota «Monumenten
goed gefundeerd» zonder meer de goede weg zijn ingeslagen.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Wanneer kunnen wij
de uitwerking van uw voornemens op het terrein van de kunst- en cultuureducatie
voor jongeren verwachten?
 
 
 De uitwerking van mijn plannen om de kunst- en cultuureducatie binnen
en buiten de school te bevorderen zult u aantreffen in de Cultuurnota die
u eind volgend jaar zal bereiken. Dit wil overigens niet zeggen dat er in
de tussentijd niets zou gebeuren. Ook nu en in het komende jaar zullen er
projecten op dit gebied worden uitgevoerd.
 
 
 Vraag van het lid Cornielje (VVD): Is de staatssecretaris bereid
om de voormalige Adviesraad voor het onderwijs, op ad hoc basis, evenals prof.
J. Dronkers te betrekken bij de ontwikkeling van een nieuw achterstandenbeleid,
gebaseerd op feitelijk geconstateerde achterstand en niet op vermeende achterstand?
 
 
 Er moet een goed onderscheid gemaakt worden tussen de systematiek van
allocatie van middelen voor achterstandenbeleid en de concrete aanpak van
achterstanden op scholen. De allocatiesystematiek moet een evenwicht te zien
geven tussen precisie en administratieve belasting van scholen en overheid.
De basis voor toewijzing van middelen wordt op dit moment opnieuw onderzocht.
Criterium daarbij is: de allocatiesystematiek is adequaat, als de middelen
op de scholen terecht komen waar de problemen zijn.
 
 De daadwerkelijke onderwijs-aanpak van achterstanden op scholen moet uiteraard
zich richten op de feitelijke achterstand die kinderen hebben. Dat gebeurt
ook, zij het dat de resultaten minder zijn dan gewenst. Er zijn voorstellen
in de maak, om de effectiviteit daarvan te vergroten door een sterkere coördinerende
rol van de gemeente. Deze voorstellen zijn gebaseerd op onder meer adviezen
van de commissie Van Kemenade en op de wetenschappelijke evaluatie van het
voorrangsbeleid. Op dit moment is geen nieuw inzicht te verwachten van nieuwe
adviesinstanties. 
 
 
 Vraag van het lid Cornielje (VVD): Is er financiële ruimte
beschikbaar om ook bij anderen dan de leraren-opleidingen of de verzorgingsinstellingen
kennis in te kopen voor de professionalisering van schoolleiders?
 
 
 In het kader van de campagne bevordering onderwijskundig leiderschap is
in goed overleg tussen de toenmalige verenigingen voor het management van
het voortgezet onderwijs (AVS/AVOM), besturenorganisaties, scholingsinstellingen,
verzorgingsinstellingen, en het Procesmanagement Basisvorming en de Stuurgroep
Profiel gewerkt aan kwaliteitscriteria voor het ondersteuningsaanbod, het
in kaart brengen van geschikt aanbod en het makelen tussen vraag en aanbod.
Dit laat onverlet dat de uiteindelijke beslissingen door de scholen zelf genomen
moeten worden. Daarbij kunnen scholen ook gebruik maken van aanbod buiten
lerarenopleidingen of verzorgingsinstellingen. Zij kunnen daarbij gebruik
maken van het eigen schoolprofielbudget, daar waar er op het nascholingsbudget
thans een verplichting rust tot besteding bij de lerarenopleidingen.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): Is bij het bevorderen
van veilige scholen gedacht over echte oorzaken van crimineel jeugd gedrag?
Is de vraag gesteld of sprake is van een reactie op eenzaamheid, veroorzaakt
door individualisering, en door de afwezigheid van ouders?
 
 
 Bij die vraag is door de commissie «De Veilige School» uitvoerig
stilgestaan. Voorzover dat past binnen het beleid van het departement worden
maatregelen geformuleerd om de negatieve effecten van deze oorzaken binnen
de scholen te kunnen opvangen. Overigens trachten de bewindslieden van OCenW, Justitie en VWS de verschillende beleidslijnen op het gebied
van onderwijs en jeugdzorg bijeen te brengen. In het kader van het convenant
met de grote steden tenslotte wordt bezien op welke wijze rond jongeren een
hechter vangnet door verschillende actoren kan worden georganiseerd.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): Soms is op "overeenstemming
gericht overleg" voorgeschreven. Maar het is niet duidelijk of de gemeenteraad
en B&W aan de uitkomsten van dit overleg zijn gebonden.
 
 
 De gedachtengang die in het Schevenings Beraad is bepaald luidt: uiteindelijk
neemt de gemeenteraad een besluit. Dat betekent: ook als er geen overeenstemming
is. Met de term «op overeenstemming gericht overleg» is bedoeld
dat alle partijen hun best doen het eens te worden. Dat neemt niet de uiteindelijke
verantwoordelijkheid van de gemeenteraad weg.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): Kunnen de opgebouwde
bestemmingsreserves en dergelijke aan het verzelfstandigde openbaar onderwijs
worden overgedragen met daarbij een afkoopsom voor toekomstige materiële
uitgaven? Hoort deze nu wel (brief 10/JP-93054671) of niet (VNG-advies) in
de overschrijdingsregeling thuis?
 
 Dit is relevant voor decentralisatie van huisvesting, schoolbegeleiding
en achterstanden naar gemeenten.
 
 
 De vraag van de heer Van der Vlies behelst kennelijk wat er gebeurt met
opgebouwde reserves wanneer een openbare school wordt overgedragen aan een
rechtspersoon die de school verder in stand gaat houden.
 
 Het komt er dan op neer dat de gemeente het geld van de opgebouwde reserves
overdraagt aan de rechtspersoon. Dit gebeurt door het desbetreffende geld
te onttrekken aan de zogenaamde staat van voorzieningen hetgeen dan voor de
overschrijdingsregeling als een ontvangst wordt aangemerkt. Met die ontvangst
wordt vervolgens de uitgave aan die rechtspersoon bekostigd. De procedure
met betrekking tot de staat van voorzieningen is voor de WBO geregeld in artikel
105d en voor de WVO in artikel 96i. De ontvangsten en uitgaven zijn aldus
gelijk hetgeen impliceert dat er geen effect is voor de overschrijdingsregeling.
 
 Een en ander is ook een juiste uitwerking van het principe dat slechts
uitgaven die een gemeente doet boven de rijksvergoeding effect hebben voor
de overschrijdingsregeling. Dergelijke uitgaven zijn niet aan de orde. Het
gaat immers puur om rijksmiddelen die worden overgedragen.
 
 
 Vraag van het lid Cornielje (VVD): Hoe snel kan er een regeringsstandpunt
geformuleerd worden over het aangekondigde advies van de Onderwijsraad over
de aanpassing van het scholenbestand?
 
 
 In de brief van 2 mei 1995 (PO/B-95011418) is een afschrift aan de Tweede
Kamer toegestuurd van de adviesaanvraag aan de Onderwijsraad. In die brief
is gemeld dat de Onderwijsraad vóór 1 januari 1996 advies zal
uitbrengen, en dat ik verwacht in het voorjaar van 1996 een voorstel over
de aanpassing van het scholenbestand te kunnen voorleggen.
 
 Er is geen reden aan te nemen dat de OR ver van de datum 1 januari 1996
zal afwijken.
 
 
 Vraag van het lid Lambrechts (D66): Wil de staatssecretaris
nadenken over een meerjarenplan voor klasse-verkleining tot maximaal 30 leerlingen
per klas?
 
 
 Zoals reeds aan de Kamer is meegedeeld bestaat het voornemen om ter voorbereiding
op de reactie op het inspectierapport over de groepsgrootte in het basisonderwijs
een commissie samen te stellen met als taak om nader onderwijskundig advies
uit te brengen. De inspectie constateert namelijk gegeven de formatieve ruimte
van scholen (welke bij kleine scholen groter is dan bij grote scholen) dat
de belangrijkste motieven van scholen om grote tot zeer grote groepen te formeren
zijn:
 
 – het voorkomen van combinatiegroepen
 
 – de te verwachten instroom in de groepen 1 en 2
 
 – het zo klein mogelijk houden van groep 3.
 
 
 Een aanpak van het probleem van de grote tot zeer grote groepen in het
basisonderwijs zal in ieder geval ook moeten ingaan op deze motieven en moeten
aangeven in hoeverre de overheid hier sturend in zou moeten optreden en wat
de consequenties van zo'n optreden zijn.
 
 
 Gelet op de complexiteit van deze materie zal de in te stellen commissie
naar verwachting niet eerder dan in het najaar van 1996 een advies kunnen
uitbrengen. Inmiddels is dhr. drs. S. J. C. van Eyndhoven bereid gevonden
om voorzitter te worden van deze commissie.
 
 
 Vraag van het lid Lambrechts (D66): Hoe staat het met het onderzoek
naar delegatie aan schoolleiders?
 
 
 Met het onderzoek naar de delegatie aan schoolleiders, dat ik bij de behandeling
van het wetsvoorstel inzake het directiestatuut heb toegezegd, is gezien de
principiële kanten van de zaak, de nodige tijd gemoeid.
 
 Thans is dit ambtelijk onderzoek zover gevorderd dat ik verwacht het resultaat
daarvan begin 1996 aan de Kamer te kunnen presenteren.
 
 
 Vraag van het lid Schutte (GPV): Het is de vraag of de meerwaarde
van lump sum in het primair onderwijs wel zo groot is ten opzichte van het
formatiebudgetsysteem.
 
 
 De voorgenomen invoering van lump-sumbekostiging in het primair onderwijs
kan inderdaad niet los worden gezien van bestuurlijke schaalgrootte.
 
 De individuele school vormt de eenheid van bekostiging en normering van
de bekostiging, het bestuur bepaalt hoe de beschikbare middelen over haar
scholen worden verdeeld.
 
 
 De toegevoegde waarde van een lump-sumbekostiging ten opzichte van het
formatiebudgetsysteem is in hoofdlijnen dat schoolbesturen wat meer bestedingsvrijheid
krijgen en op een eerder moment inzicht krijgen in het beschikbare budget
(zo vervalt het schot tussen de personele en materiële bekostiging),
dat het begrotingsuitvoeringsrisico met betrekking tot de declarabele personele
uitgaven verdwijnt en dat er een start gemaakt kan worden met het decentralisatieproces
van de arbeidsvoorwaarden. Bij de variant van lump-sumbekostiging op basis
van het IOO-onderzoek wordt echter nog geen oplossing geboden
voor vereenvoudiging van de formatieregelingen. Zonder bestuurlijke samenwerking
en/of samengaan is het moeilijk een passende oplossing te vinden voor het
verdeeleffect bij overgang van declaratiebekostiging naar lump-sumbekostiging.
 
 Met name de praktische toegevoegde waarde van de bestedingsvrijheid voor
schoolbesturen is in sterke mate afhankelijk van de bestuurlijke schaal.
 
 
 Vraag van het lid Schutte (GPV): Hoe ver staat het met het
IOO-onderzoek naar lumpsum in het primair onderwijs?
 
 
 Het IOO-onderzoek naar de mogelijkheden van een normering van de personele
lasten in het primair onderwijs is voor wat betreft het basisonderwijs zo
goed als afgerond. Naar verwachting zal het deel betreffende het speciaal
onderwijs nog dit jaar afgerond kunnen worden. 
 
 
 Vraag van het lid Schutte (GPV): Het is prima dat het geld
van de gewichtenregeling rechtstreeks naar de scholen gaat, maar is het wel
zo verstandig te bepalen dat het geld moet worden besteed zoals in het gemeentelijk
onderwijsachterstanden-plan is overeen gekomen?
 
 Is het niet belangrijk dat scholen de gelden kunnen besteden in het kader
van het zorgplan WSNS?
 
 
 Het voornemen om de gewichtenmiddelen – die rechtstreeks naar de
scholen blijven gaan – te gaan besteden overeenkomstig het gemeentelijk
achterstandenplan vloeit voort uit het feit dat uit onderzoeken blijkt, dat
nogal wat scholen zich er onvoldoende van bewust zijn dat gewichtenmiddelen
extra middelen zijn, bovenop de reguliere middelen.
 
 Deze extra middelen zijn bedoeld om via een gerichte aanpak onderwijs-achterstanden
terug te dringen. In het advies «Ceders in de tuin» werd eerder
een gedecentraliseerde aanpak bepleit met een beoordeling op resultaat, gekoppeld
aan «contracten» over te verwachten opbrengsten.
 
 Met het inzetten van de gewichtenmiddelen overeenkomstig bovengenoemd
achterstandenplan kan een meersamenhangende achterstandsbestrijding worden
gerealiseerd. 
 
 Overigens, zoals in de nota lokaal onderwijsbeleid is aangegeven kunnen
gemeenten gezamenlijk met bevoegde gezagen van het bijzonder onderwijs besluiten
andere onderwerpen aan gemeentelijk onderwijsachterstandenplan toe te voegen
om daarmee te komen tot een lokaal onderwijsplan. Een geïntegreerde aanpak
op lokaal niveau tussen WSNS en achterstandsbestrijding behoort dan ook tot
de mogelijkheid als partijen dit vrijwillig overeenkomen.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Is het waar dat voor de
uitvoering van de plannen Ginjaar-Maas i.z. havo/vwo een havo/vwo-bovenbouw
nodig is van minstens 1000 leerlingen?
 
 
 De Stuurgroep Tweede Fase heeft een onderzoek uitgevoerd naar de organiseerbaarheid
van de 'profiel' voorstellen, in het bijzonder op kleine scholen en scholen
met een kleine havo/vwo-bovenbouw.
 
 Uit dit onderzoek blijkt dat de invoering van de profielstruktuur ook
op relatief kleine scholen in het merendeel van de gevallen de school niet
voor grotere problemen stelt dan het aanbieden van de huidige vakkenpakketten.
 
 Het rapport over dit onderzoek zal de Kamer op korte termijn worden toegezonden.
 
 
 Vraag van het lid Beinema (CDA): Wilt u het aantal uren geschiedenis
en staatsinrichting in het voortgezet onderwijs ophogen?
 
 
 De heer Beinema verdedigt een aantal stellingen. De eerste stelling is,
dat geschiedenisonderwijs belangrijk is. Met die stelling wordt ingestemd.
De tweede stelling is, dat het aantal uren geschiedenis en staatsinrichting
drastisch is gedaald, o.a. bij invoering van de basisvorming. Dat is niet
juist. Vergelijking van de situatie vóor en na 1968 is moeilijk, door
de verschillende schoolsoorten, vakkenkeuzen etc. Maar er is over het geheel
geen sprake van een drastische verlaging. En al helemaal niet bij invoering
van basisvorming. Het aantal uren voor geschiedenis is toen in het vbo weer
drastisch opgehoogd (en elders niet of nauwelijks verminderd).
 
 De derde stelling van de heer Beinema verwijst naar het examenprogramma
geschiedenis dat uit losstaande onderwerpen bestaat. Daardoor ontbreekt vaak
samenhang en een visie. Bij een hoger gewenst aantal uren zou de overheid
zich daar maar bij neer moeten leggen. Die opvatting wordt niet gedeeld. Leerlingen
zien zich gesteld voor een aanzienlijke studielast (32 uur en nog huiswerk;
40 uur studielast per week gedurende 40 weken per jaar).
 
 
 Vraag van het lid Cornielje (VVD): Wij vragen het kabinet om
in lijn met de uitspraken van de Tweede Kamer te werken aan de hulpstructuur
en de arbeidsmarktgerichte leerweg.
 
 
 Alle onderwijs dient aan te sluiten bij leerstijl, interesses en capaciteiten
van leerlingen. In het vbo gaat het om beroepsvoorbereiding.
Dat die voor leerlingen herkenbaar en activerend moet zijn spreekt vanzelf.
 
 In de ontwikkelstandaard wordt een aanzet gegeven tot een onderwijsinhoudelijke
ontwikkeling van programma's die motiveren, emanciperen en stimuleren. Op
basis van zo'n onderwijsaanbod wordt een gedifferentieerd programma voorgesteld
voor de hulpstructuur en de arbeidsmarktgerichte leerweg. Op dit moment vindt
daarover overleg plaats. Rond de jaarwisseling worden uitwerkingsnotities
aan de Tweede Kamer toegezonden.
 
 
 Vraag van het lid Lambrechts (D66): Het vbo en het vso hebben
op de eerste plaats de taak om leerlingen ten minste op te leiden tot een
startkwalificatie. Wil de staatssecretaris daarom dan nog eens heel kritisch
kijken of er wel voldoende uren besteed worden aan de beroepsgerichte vakken?
 
 Misschien kunnen enige pilotprojecten ons alsnog overtuigen over de hulpstructuur?
 
 
 Hier is sprake van een misverstand. Het vbo en het vso leiden op tot een
niveau dat toegang verleent tot een vervolgtraject dat tenslotte uitmondt
in een startkwalificatie. Het vbo en het vso zelf zijn voorbereidend onderwijs.
Daar is het de primaire taak van de school en de docent om de leerling in
een veilig leerklimaat met een activerend onderwijsaanbod naar het vervolgtraject
te geleiden.
 
 Voor sommige leerlingen blijkt een aanbod van voorbereidend beroepsonderwijs
die activerende functie te hebben. In de ontwikkelstandaard wordt daarom gepoogd
zoveel mogelijk ruimte te creëren voor dit aanbod of
voor een soortgelijk aanbod dat die activerende functie vervult.
 
 Het vso dat nu niet zoveel mogelijkheden heeft voor zo'n aanbod als wenselijk
is, zou kunnen profiteren van een hechtere samenwerking met het vbo en ivbo.
De concepten van de hulpstructuur en de arbeidsmarktgerichte leerweg worden
op dit moment in overleg met deskundigen uit en om het veld uitgewerkt, opdat
notities rond de jaarwisseling aan de Kamer kunnen worden voorgelegd. Het
lijkt mij niet opportuun daarop nu een voorschot te nemen.
 
 
 Vraag van het lid Liemburg (PvdA): In de brief van 29 september
lijkt het wat betreft de invulling van de beroepsgerichte leerweg te gaan
in de richting van een verschuiving naar algemene vakken. Dit zal de motivatie
niet ten goede komen, terwijl er leerplannen liggen die samen met de branches
zijn gemaakt.
 
 Het leren leren enz. kan toch waarschijnlijk veel beter door ervaring
op te doen met de praktijk?
 
 
 De brief over de vakkenpakketten mavo/vbo geeft geen verschuiving aan
naar algemene vakken. Er is geen verandering ten opzichte van hetgeen op dit
moment wat betreft urenaantallen in de wet is vastgelegd.
 
 Er zijn in de afgelopen jaren inderdaad nieuwe leerplannen opgesteld in
overleg met de branches. Met de branches en de samenstellers is afgesproken
dat bezien wordt of deze plannen passen binnen de ontwikkelstandaard. Voor
de meeste is dit het geval, voor andere lijkt volstaan te kunnen worden met
geringe wijzigingen. Het is immers niet de bedoeling om reeds verricht werk
over te doen.
 
 
 Vraag van het lid Oedayraj Singh Varma (GroenLinks): Willen
de bewindslieden een betere financiële onderbouwing geven van de hulpstructuur/arbeidsmarktgerichte
leerweg?
 
 
 De brief van 29 september jl. (kenmerk VO/BOB-95023068) waarin het Plan
van Aanpak is opgenomen, bevat een financieel overzicht. De onderbouwing van
de bedragen is gegeven in de beleidsreactie op het advies «Recht doen
aan Verscheidenheid», paragraaf 4.4. Hier wordt ook ingegaan op de hulpstructuur
en de arbeidsmarktgerichte leerweg, die in het Plan van Aanpak buiten beschouwing
zijn gelaten. In de toegezegde uitwerkingsnotitie voor de hulpstructuur en
de arbeidsmarktgerichte leerweg in december a.s. zal hierop teruggekomen worden.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Wat gaat de minister doen
aan de strikte uitleg van de ROC-vorming, gelet op de toezeggingen bij de
behandeling van de WEB?
 
 
 Het gaat hierbij om de toetsing van de ROC-criteria voor het regionale
opleidingscentrum in samenwerkingsverband en wel in het bijzonder voor die
samenwerkende instellingen die gedurende de behandeling van de WEB in de Eerste
Kamer «interregionale ROC's» zijn gaan heten. In artikel 1.3.2,
eerste lid van de WEB (Stb. 1995 nr. 502) is vastgelegd dat door de betrokken
instellingen moet worden samengewerkt op het terrein van de kwaliteitszorg,
het financiële beheer, het personeel en het onderwijs en de examens.
Aan instellingen die op grond van artikel 12.3.1 een aanvraag indienen tot
verkrijgen van de ROC-status zal expliciet worden gevraagd om aan te geven
op welke wijze men gestalte geeft aan de in de genoemde wetsbepaling gestelde
eisen van samenwerking. De status van ROC zal slechts worden gegeven indien
is aangetoond dat op voldoende wijze wordt voorzien in de vereiste samenwerking.
Deze eis wordt aan alle instellingen die om toepassing van artikel 1.3.2 vragen
gesteld maar voor de «interregionale» aanvragen zal, «extra
kritisch» worden gekeken naar de betekenisvolheid en werkbaarheid van
de samenwerking.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Gaan bodemgroepen uit
de WEB die zonder diploma het vbo verlaten deelnemen aan de arbeidsmarktgerichte
leerweg, aan het mbo of het vormingswerk?
 
 
 De beleidsreactie op Van Veen II met betrekking tot mavo/vbo voorziet
in de arbeidsmarktgerichte leerweg. Deze leerweg is bedoeld voor leerlingen
waarvan op enig moment in de schoolloopbaan blijkt dat zij naar alle waarschijnlijkheid
het assistentniveau niet kunnen halen. Voor deze beperkte groep is na indicatie
de arbeidsmarktgerichte leerweg de aangewezen route naar de arbeidsmarkt.
Het is niet gericht op een landelijk erkende kwalificatie doch op directe
toeleiding naar een baan in een bedrijf.
 
 
 Uitgangspunt van Van Veen, hetgeen in de beleidsreactie is overgenomen,
is dat voor deze leerlingen de eerste fase VO eindonderwijs is. Deze groep
verlaat na de arbeidsmartkgerichte leerweg het onderwijs en zal zich derhalve
niet aandienen voor het beroepsonderwijs in het ROC.
 
 
 Daarnaast zal er een groep uitvallers uit het vbo kunnen zijn waarvan
verwacht wordt dat ze desondanks een kwalificatie in het beroepsonderwijs
kunnen behalen. Deze kunnen zich aanmelden bij het ROC, alwaar ze deel kunnen
nemen aan een reguliere opleiding, bijvoorbeeld een assistentenopleiding,
eventueel met behulp van de voorbereidende en aanvullende activiteiten. Ook
kan deelname zelfs mogelijk zijn aan een als voortraject opgezet eerste jaar
van een dan drie-jarige basis beroepsopleiding.
 
 
 De functie van het vormingswerk is terug te vinden in de ondersteunende
activiteiten, mits uitsluitend gericht op het behalen van de eindtermen van
de opleiding.
 
 
 Over de positie van de bodemgroepen, ook in relatie tot de spijbelopvang,
het JWG en de jeugdhulpverlening, zal in antwoord op een motie van Van Gelder
en Van Vliet in december een notitie aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 Vraag van het lid Oedayraj Singh Varma (GroenLinks): Er zijn
via o.a. NCB klachten ontvangen over het niet toewijzen van stageplekken in
bedrijven aan allochtonen. Willen de bewindslieden hier een onderzoek naar
instellen?
 
 
 De verwerving van een beroepspraktijkvormingsplaats blijkt, in geval het
hierbij gaat om een leerarbeidsplaats in het kader van
een leerlingwezenopleiding, problematischer te zijn voor allochtone deelnemers
in vergelijking met autochtone deelnemers. (De deelnemers hebben in dat geval
een werknemersstatus. Mechanismen die een rol spelen bij het verwerven van
 een arbeidsplaats, spelen eveneens een rol bij de verwerving
van een leerarbeidsplaats.) Onlangs is het – in opdracht van het Ministerie
van OCenW verrichte – onderzoek «Participatie van allochtonen
in het leerlingwezen; Een onderzoek naar de achtergronden en oorzaken van
de problemen bij het verwerven van een praktijkopleidingsplaats» (Brandsma
e.a. , 1994, OCTO, SVO-92402) verschenen. Eerder verscheen het algemene (niet
specifiek op allochtonen gerichte) onderzoek «Kwaliteit en beschikbaarheid
van leerarbeidsplaatsen» (Moerkamp e.a. , 1993, SCO-1078).
 
 Daar waar het gaat om stageplaatsen in het secundair
beroepsonderwijs - in het voltijds (k)mbo en in zeer beperkte mate bij het
leerlingwezen - zijn evenwel geen signalen bekend van tekorten van stageplaatsen
en dus evenmin van een oververtegenwoordiging van allochtone deelnemers die
niet over een stageplaats beschikken. (De deelnemers behouden tijdens de beroepspraktijkvorming
de leerlingstatus. Bij de verwerving van stageplaatsen spelen – in vergelijking
met de verwerving van leerarbeidsplaatsen – enkele andere mechanismen
een rol.) Evenmin zijn signalen bekend dat BVE-instellingen bij de toewijzing
van beschikbare stageplaatsen allochtone deelnemers achterstellen ten opzichte
van autochtone deelnemers. De inspectie ziet toe op het instellingsbeleid
terzake.
 
 In de Wet Educatie en Beroepsonderwijs is voorzien in een gerichte kwaliteitsbewaking
van de beroepspraktijkvorming en een gerichte rol van de landelijke organen
beroepsonderwijs bij de verwerving en de kwaliteitsbewaking van beroepspraktijkvormingsplaatsen.
 
 
 Vraag van het lid Oedayraj Singh Varma (GroenLinks): Bedrijfsleven
moet meer gecommitteerd worden aan het beroepsonderwijs: stageplaatsen, maar
ook financiële doeluitkeringen voor bijvoorbeeld materiaal en methoden.
 
 
 In algemene zin is het bedrijfsleven reeds gecommitteerd aan het beroepsonderwijs.
Het is partner bij de besprekingen over de Beleidsagenda BVE en is aktief
betrokken bij de landelijke kwalificatiestructuur. Verder is er de afgelopen
jaren in het voetspoor van Rauwenhoff een veelheid van kontakten tussen scholen
en bedrijven ontstaan, die ondermeer heeft geleid tot vormen van sponsoring,
stageplaatsen voor docenten en dergelijke. Ook zijn er voorbeelden van vormen
van institutionele samenwerking tussen BVE-instellingen en bedrijfsopleidingen.
 
 
 In de sfeer van het leerlingwezen, straks de beroepsbegeleidende leerweg
van de WEB, doet zich de mogelijkheid voor het commitment van het bedrijfsleven
bij beroepsonderwijs op één onderdeel uit te bouwen: het ter
beschikking stellen van leer-arbeidsplaatsen met een fiscale stimulering.
Hiermee wordt ook aangesloten bij de intentie van de WEB de beroepspraktijkvorming
te versterken.
 
 
 Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Is de minister bereid
nu nog deficiënte ROC's de tijd en ruimte te bieden te werken aan completering,
en tot die tijd te voorkomen dat die betreffende ROC's in hun eigen regio
worden geconfronteerd met concurrerende ROC's uit omliggende regio's?
 
 
 Artikel 12.3.1, tiende lid, van de WEB schrijft voor dat een ROC die voor
1 januari 1998 haar onderwijs op een andere plaats wil verzorgen dan die waarop
het onderwijs werd verzorgd op het moment van de indiening van de aanvraag
om bekostiging daarvoor de goedkeuring van de minister behoeft. Deze goedkeuring
wordt, aldus genoemd artikel, uitsluitend geweigerd indien het verzorgen van
het onderwijs op die andere plaats kennelijk niet doelmatig kan worden geacht,
gelet op het geheel en de spreiding van het desbetreffende onderwijs. Op grond
van dit artikel zal ik, indien in een regio een deficiënt ROC met kracht
werkt aan completering, geen goedkeuring verlenen aan de uitbreiding van het
onderwijsaanbod van concurrerende ROC's uit omliggende regio's, zo dit een
belemmering vormt voor het proces van ROC-vorming in die regio.
 
 
 Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Welke criteria gelden
voor de ROC-faciliteringsregeling van 15 juli jl.? Klopt het dat alleen instellingen
die aan de breedte-eis voldoen voor die 100.000 in aanmerking komen? 
 
 
 De faciliteitenregeling ROC-vorming 1995 biedt zowel faciliteiten voor
ROC's als voor ROC's in oprichting.
 
 
 Voor ROC's in oprichting is f 100.000,- beschikbaar ten behoeve van het
wegnemen van knelpunten in het voorbereidingsproces van ROC-vorming. Dit bedrag
is alleen beschikbaar indien er sprake is van een ROC in oprichting. Dat wil
zeggen: een samenwerkingsverband bestaande uit alle componenten van een volledig
ROC, dat blijkens een fusie-document de intentie heeft uiterlijk op 1 augustus
1998 ROC te worden. Met andere woorden, het gaat inderdaad om een samenwerkingsverband
dat aan de breedte-eis-voldoet en per 01/08/'98 ROC zal zijn.
 
 
 Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Hoe reëel is de
dreiging van een wildgroei aan MBO-instellingen?
 
 
 Deze dreiging is theoretisch en feitelijk in het geheel niet reëel.
 
 Ter adstructie daarvan het volgende.
 
 In de periode tot aan de invoering van de kwalificatiestructuur (1-8-1997)
bestaat er feitelijk (met uitzondering van een zeer kleine groep nieuwe opleidingen
op het assistentniveau) een moratorium. Er zullen geen nieuwe opleidingen
worden gestart en ook de bevoegdheid om opleidingen op andere plaatsen te
starten dan in de plaats waar deze per 1-1-1996 wordt verzorgd is geconditioneerd
in expliciete ministeriële goedkeuring.
 
 In de periode na invoering van de kwalificatiestructuur (dus gericht op
het cursusjaar 1998–1999) staat het instellingen vrij om nieuwe opleidingen
aan te melden in het centraal register voor beroepsonderwijs. De minister
zal, met een eventueel advies van de in artikel 6.1.2 geregelde adviescommissie
onderwijs-arbeidsmarkt, per geval een beoordeling maken of het macro-doelmatig
is of een nieuwe opleiding moet worden gestart. Via die weg kan de doelmatigheid
worden bewaakt en de in de vraagstelling gesuggereerde wildgroei worden voorkomen.
Het staat instellingen wel vrij om onderwijsaanbod dat men reeds in huis heeft
na 1-8-1997 ook op andere plaatsen te verzorgen. Daarbij zal een instelling
zelf de mate van doelmatigheid van een dergelijke investering afwegen. Aangezien
het nieuwe bekostigingsmodel geen investeringspremies kent
voor nieuwe opleidingen (in de vorm van basisvergoedingen voor huisvesting,
inventaris e.d.) zullen dergelijke uitbreidingen door de instelling zelf moeten
worden voorgefinancierd. Door de werking van het bekostigingsmodel volgens
de systematiek van T-2 betekent het daarenboven dat instellingen op z'n vroegst
na twee jaar inkomsten uit 's Rijks kas zullen ontvangen voor nieuwe vestigingen.
Dit instrumentarium maakt het niet aannemelijk dat instellingen grote risico's
zullen nemen en onrendabele «wildgroei» zullen willen plegen.
Uitbreiding zal eerder wel doordacht en na zorgvuldige marktverkenning plaatsvinden.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): MBO-HBO is een leerweg
met een hoge emancipatorisch gehalte. Gaat de PvdA deze route afsluiten?
 
 
 Neen.
 
 De dubbelkwalificerende functie van het mbo blijft gehandhaafd en de MBO-HBO
route blijft dus open.
 
 
 In veel gevallen is, mede op grond van eerder gemaakte afspraken bij het
Hoofdlijnenakkoord al gewerkt aan kortere opleidingen voor mbo-ers in het
hbo, zeker waar het gaat over doorstroom in dezelfde richting. Dit is dus
in feite al grotendeels praktijk, waar beleidsmatig nog slechts in beperkte
mate een follow-up op is gegeven.
 
 
 Vraag van de leden Van de Camp (CDA), J. M. de Vries
(VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks): Wil de minister bij de
behandeling van het HOOP met voorstellen komen om ook voor hbo-studerenden
fiscale faciliteiten te bieden (voor in loondienst nemen)?
 
 
 Is het niet beter het studeerbaarheidsfonds uitsluitend te gebruiken voor
uitvoering van het rapport inzake verbetering van studeerbaarheid? 
 
 1 In het HOOP wordt het stimuleren van leren/werken een belangrijke prioriteit
genoemd.
 
 2 Vandaar de steun voor initiatieven van, bijvoorbeeld, de werkgeversorganisatie
MKB-Nederland om het laatste jaar van de HBO-opleiding in duale vorm aan te
bieden.
 
 3 In het HOOP wordt voorgesteld om de mogelijkheden voor stimulering van
deeltijd- en/of duaal hoger onderwijs onderwerp van overleg te laten zijn.
De mogelijkheden voor fiscale instrumenten zullen onderdeel zijn van deze
verkenning.
 
 
 Vraag van het lid Jorritsma-van Oosten (D66): Ik verwacht van
de bewindslieden nog voorstellen over samenwerking tussen universiteiten en
hogescholen voor wat betreft verwijzing; idem samenwerking hbo-mbo?
 
 Krijgen de instellingen wel voldoende tijd voor deze processen?
 
 
 Ondergetekende onderkent dat waar de maatregelen in het ontwerp-HOOP een
zware wissel trekken op selectie en verwijzing – ook tussen de onderwijssystemen –
samenwerking tussen instellingen niet mag ontbreken. Tijdige verwijzing veronderstelt
immers goede afstemming tussen universiteiten en hogescholen, waardoor de
opvang van studenten vlekkeloos kan verlopen. Datzelfde geldt in de relatie
tussen hogescholen en mbo-instellingen.
 
 De instellingen zullen daaraan zelf nader uitwerking geven bij de implementatie
van de voorstellen uit het ontwerp-HOOP. Zij zijn het immers die de samenwerking
in de praktijk vorm moeten geven. Hiervoor is voldoende tijd beschikbaar,
aangezien de maatregelen in het ontwerp-HOOP eerst in de loop van de komende
jaren hoeven worden geëffectueerd.
 
 Sinds het HOOP 1992 is de samenwerking tussen universiteiten en hogescholen
gestimuleerd. Sindsdien is de intensivering van de samenwerking door de instellingen
zelf ter hand genomen, hetgeen eind 1992 heeft geresulteerd in een Besturenakkoord
tussen HBO-Raad en VSNU over de versterking van samenwerking. Eén van
de gevolgen is de instelling door VSNU en HBO-Raad van een gezamenlijke «samenwerkingsprijs».
In de relatie tussen hogescholen en mbo-instellingen is een verdergaande samenwerking
wel op het niveau van de regio waar te nemen. Het voornemen is met HBO-Raad
en VBVE in overleg te treden hoe dit verder uit te bouwen c.q. te intensiveren.
 
 
 Vraag van het lid Jorritsma-van Oosten (D66): Waarom zijn aio's
en oio's ook betrokken bij de fiscale facilitering van het leerlingwezen?
 
 
 Het Kabinet heeft besloten om op het niveau van aio's en oio's kennis-ontwikkeling
en praktijkomgeving dichter bij elkaar te brengen via een fiscale faciliteit.
De aio's/oio's zullen zo eerder aan praktijk gerelateerde vragen werken, bedrijven
zullen de waarde van gepromoveerden beter inschatten. Dat is essentieel voor
de volgende doelstellingen:
 
 – het intensiveren van de uitwisseling van kennis en ervaring tussen
onderzoeksinstellingen en bedrijven;
 
 – het versterken van het wetenschappelijk en technologisch onderzoek
ten behoeve van privaatrechtelijk rechtspersonen en de nederlandse organisatie
voor toegepast onderzoek TNO;
 
 – het bevorderen van de werkgelegenheid voor jonge academici.
 
 
 Vraag van het lid Jorritsma-van Oosten (D66): Is de minister
bereid de zgn. zij-instromers op korte termijn weer op te nemen in het subsidiebeleid
(allochtonen die in het hoger onderwijs willen instromen)?
 
 
 Tijdens de begrotingsbehandeling vorig jaar is een nota over de positie
van statushouders toegezegd, waarin ook de positie van zij-instromers in het
hoger onderwijs aan de orde zou komen.
 
 Ik verontschuldig mij ervoor dat u deze nota nog niet heeft ontvangen.
Er wordt hard aan gewerkt.
 
 
 Aangenomen wordt dat de subsidieverstrekking door het Expertise Centrum
Allochtonen Hoger Onderwijs (ECHO) de achtergrond vormt van deze vraag. In
het verlengde van de discussienotitie «in- en doorstroom van allochtone
studenten in het hoger onderwijs» uit 1993 wordt in het nieuwe beleid
prioriteit gegeven aan de categorie zogeheten «onderinstromers»
(studenten die hun vooropleiding in Nederland hebben doorlopen) boven de groep
zij-instromers. Daarvoor is een aantal redenen.
 
 
 Bij de zij-instromers in het hoger onderwijs gaat het om een in omvang
beperkte groep, met een specifieke, herkenbare taal- en cultuurproblematiek.
Voor deze categorie studenten zijn reeds de nodige voorzieningen aanwezig.
In het kader van de inburgerings contracten worden sinds kort
NT2-cursussen georganiseerd waar deze groep studenten van kan profiteren.
Daarnaast is bij verschillende instellingen voor hoger onderwijs in de loop
der jaren expertise opgebouwd voor begeleiding voorafgaande en tijdens de
deelname aan hoger onderwijs van vluchteling-studenten. Voorts volgt de Stichting
vluchteling-studenten UAF vele vluchteling-studenten in de vorm van speciale
studiebegeleiding.
 
 Het UAF ontvangt financiële ondersteuning van het ministerie van
OCenW.
 
 Vluchteling-studenten hebben recht op Nederlandse studiefinanciering.
Aangezien veel van deze studenten hun studie eerst op latere leeftijd kunnen
aanvangen of voorzetten, is voor deze studenten een voorziening getroffen
waardoor zij tot het 30e in plaats van het 27e levensjaar studiefinanciering
kunnen genieten.
 
 
 Vraag van het lid Oedayraj Singh Varma (GroenLinks): Zijn de
hogescholen voldoende voorbereid op de te verwachten hogere instroom van studenten?
 
 
 Het ontwerp HOOP schetst de volgende toekomstige volume-ontwikkeling in
het hbo:
 
 1 Het beeld voor de komende tien jaar is redelijk stabiel: het aantal
studentjaren blijft in de raming ongeveer op het huidige niveau;
 
 2 onder dat totaalbeeld voltrekt zich echter een aantal bewegingen: op
grond van autonome ontwikkelingen is nog een beperkte toename van de jaarlijkse
(voltijd) instroom te verwachten. Daar staat tegenover dat de verblijfsduur
van met name mbo-ers en vwo-ers in het hbo op grond van het in het HOOP voorgestelde
beleid kan worden teruggebracht. Per saldo leidt dit tot een stijging van
het aantal getuigschriften in het hbo met ongeveer 3000 tot 48.000 getuigschriften
per jaar.
 
 
 De in de vraag besloten veronderstelling dat de instroom in het hbo sterk
gaat groeien, wordt niet ondersteund door de prognoges. De verwachting is
dan ook dat de hogescholen geen problemen zullen hebben om de (licht groeiende)
instroom in het hbo op te vangen. Wel zal het hbo een grotere inspanning moeten
leveren om deze groep studenten in een kortere tijd tot het einddiploma te
brengen.
 
 
 Vraag van het lid Beinema (CDA): Is de uitzonderingspositie
voor de geesteswetenschappen geen veeg teken voor de deugdelijkheid en financiering
van het universitaire bestel?
 
 
 De commissie Toekomst van de Geesteswetenschappen werd ingesteld omdat
er een verslechtering werd geconstateerd van de omstandigheden voor de wetenschapsbeoefening
in de geesteswetenschappen. De commissie constateerde ondermeer dat de bestaande
bekostigingsmechanismen, waarbij een groot aantal studenten in positieve zin
in de bekostiging doorwerkt, ten koste gaan van de omvang en kwaliteit van
de specialistische voorzieningen die de eigenlijke wetenschappelijke opdracht
van de geesteswetenschappen uitvoeren. De universiteiten hebben hier een onvoldoende
invulling gegeven aan hun eigen verantwoordelijkheid. Men is er niet in geslaagd
door gezamelijk op te trekken te komen tot een behoud en vernieuwing van de
keus van de geesteswetenschappen. Om tot een gezamelijke aanpak te komen is
nu een commissie ingesteld onder voorzitterschap van professor J. Cohen.
 
 In het concept Hoop wordt in het universitaire bestel aanzienlijke krimp
voorzien. De financieringsmethodiek zal daaraan moeten worden aangepast. Via
de zogenaamde capaciteitsfinanciering wordt de mogelijkheid geschapen om met
universiteiten afspraken te maken over het budgettaire kader dat zij voor
een langere periode tegemoet kunnen zien en de onderwijs- en onderzoeksprestaties
die daartegen over staan. Dit zal het ook aantrekkelijker maken om tot een
gezamelijke aanpak te komen.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Waarom heeft de minister
niet gekozen voor één inspraaksysteem op universiteiten?
 
 
 Ondergetekende wil mogelijk maken dat universiteiten zelf een keuze kunnen
maken tussen medezeggenschap in 'gedeelde' of 'ongedeelde' vorm. Bij ongedeelde
medezeggenschap leveren studenten en personeel gezamenlijk een inbreng in
één orgaan. Bij gedeelde medezeggenschap leveren zij hun inbreng
in twee afzonderlijke organen. Experimenten met toepassing van de WOR aan
de bijzondere universiteiten geven aan dat bij de universiteiten behoefte
bestaat aan een dergelijke keuze. Het wetsvoorstel terzake zal overigens binnenkort
voor advies naar de RvS worden gezonden en is nog niet ingediend bij de Tweede
Kamer.
 
 
 Vraag van het lid Van Zuylen (PvdA): Hoe denkt de minister
ruimte te maken voor permanente educatie in het toekomstige sf-stelsel? Kunnen
de bewindslieden duidelijkheid verschaffen over de sf voor vervolgopleidingen?
 
 
 De discussie over de toekomst van de studiefinanciering, met de vele aspecten
die daarbij horen, kan volgens ondergetekende pas op zinvolle wijze geschieden
als er budgettaire rust op het terrein van studiefinanciering is gerealiseerd.
Voorwaarde daarvoor is dat het wetsvoorstel prestatiebeurs tot wet wordt verheven.
Overigens is het huidige studiefinancieringsstelsel gericht op het ondersteunen
van jongeren die een initiële opleiding volgen.
 
 
 Wat betreft de studiefinanciering voor vervolgopleidingen het volgende.
In het ontwerp-HOOP is het voorstel geformuleerd om instellingen de mogelijkheid
te geven een doctoraal opleiding te spliten in een 3-jarige opleiding, in
combinatie met een in de regel 2-jarige vervolgopleiding. De studiefinanciering
voor de vervolgopleiding zal niet vallen onder het vigerende stelsel maar
door de universiteit beschikbaar worden gesteld uit het afstudeerfonds. Daartoe
wordt het afstudeerfonds van de universiteit die een 3-jarige opleiding start
opgehoogd met het vierde jaar studiefinanciering, dat wordt «uitgespaard».
 
 
 Over de hoofdlijnen van het ontwerp-Hoop wordt nu eerst met het veld gesproken
en daarna met de Kamer. Op grond daarvan zullen conclusies worden getrokken.
De aanpassingen op het gebied van de studiefinanciering zijn daarvan een sequeel.
Het past niet bij een open dialoog over deze aangelegenheden om
nu ook reeds uitwerkingsvragen sluitend te beantwoorden.
 
 
 Vraag van het lid Liemburg (PvdA): Vitaal leraarschap: waarom
duurt het zo lang? Wanneer kan de discussie over opleiding en beroep in het
parlement worden gevoerd?
 
 
 Met de Kamer is driemaal gesproken over de notitie Vitaal Leraarschap
(de reaktie op het rapport van de Commissie Toekomst Leraarschap) en het activiteitenprogramma
dat daarop is gebaseerd: op 15 november en 13 december 1993 en op 8 december
1994.
 
 Bij die gelegenheden is toegezegd dat er jaarlijks zal worden gerapporteerd
over de stand van zaken van het lerarenbeleid. Nog in november zal de rapportage
1995 aan de Kamer worden toegezonden. Tegelijkertijd zal de Kamer de verdere
voornemens ontvangen ten aanzien van de notitie Vitale Lerarenopleidingen.
Dit betekent dat de Kamer de ontwikkelingen rond het beroep en de opleiding
van leraren in samenhang zal kunnen bespreken.
 
 
 Vraag van het lid Cornielje (VVD): Wil het kabinet serieus
onderzoeken hoe de mobiliteit van docenten bevorderd kan worden, opdat de
juiste persoon op de juiste plaats komt? (naar aanleiding van brede benoembaarheid
in m.b.o.).
 
 
 Het bevorderen van mobiliteit van leraren is één van de
belangrijke aandachtspunten van het beleid gericht op de verbetering van de
positie van het onderwijspersoneel. Op dat gebied is de afgelopen periode
veel gebeurd. Er heeft veel onderzoek plaatsgevonden naar de arbeidsmarktpositie
van leraren. In die onderzoeken heeft de mobiliteitsvraag een prominente plaats
gehad.
 
 Ook is een aantal gerichte maatregelen genomen, zoals het invoeren van
een arbeidsmarktknelpuntenbudget en wisselwerk. Een recent onderzoek naar
de arbeidsmarktpositie van PABO-afgestudeerden wijst uit dat de mobiliteit
onder deze groep de afgelopen jaren duidelijk is toegenomen. Er lijkt behoefte
te bestaan aan een samenhangend beeld van de verschillende onderzoeken en
beleidsmaatregelen. Op grond daarvan kan bezien worden of het instrumentarium
dat zich richt op het bevorderen van de mobiliteit adequaat is, of dat er
nog nieuwe impulsen nodig zijn.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Met welke middelen betaalt
de minister overigens het wachtgeldakkoord van 35 mln met de Noordelijke Hogeschool
Leeuwarden?
 
 
 Er is geen sprake van een «wachtgeldakkoord» met de NHL, maar
van een toepassing van de hardheidsclausule van de Bonus/malusregeling HBO.
Deze toepassing ten behoeve van de NHL leidt tot een in de tijd beperkte malusontheffing,
geheel conform de aan de bonus-malusregeling ten grondslag liggende systematiek.
Overigens komen de wachtgelduitgaven geheel ten laste van de op grond van
de begroting beschikbare middelen voor het HBO.
 
 
 Vraag van het lid J. M. de Vries (VVD): Ook in de overige sectoren
van het onderwijs zit een groot aantal wachtgelders dat vrijwel zeker niet
meer aan de slag zal komen. Alle maatregelen om wachtgelders terug te laten
keren naar werk hebben onze volle steun en instellingen zullen zich ook tot
het uiterste moeten inspannen om hieraan bij te dragen. Maar de werkelijkheid
moet wel onder ogen worden gezien.
 
 
 a) De vraag is of een voeding van het participatiefonds met 98 miljoen
voldoende is om een goede start te maken.
 
 b) Is het reëel deze groep te laten meetellen in de systematiek van
het participatiefonds en in de wachtgeldsystematiek van het hoger onderwijs?
 
 c) Gaarne een samenhangend overzicht van het aandeel niet bemiddelbaar
wachtgelden voor alle onderwijssectoren uitgesplitst naar oorzaak.
 
 d) Wanneer verwacht de minister de afronding van het lopende onderzoek
en wanneer kan de Kamer dit overzicht tegemoet zien?
 
 
 Ad a)
 
 Het is niet juist dat het participatiefonds een voeding krijgt van 98
miljoen. Het bedrag van 98 miljoen heb ik juist extra gereserveerd voor de
voeding van het fonds ten einde de lopende verplichtingen te kunnen nakomen
(startpositieakkoord). De reservering van de voeding van het fonds bedraagt
thans 518,2 miljoen, prijspeil 1995.
 
 
 Ad b)
 
 Het is reëel om zowel de bemiddelbare als de niet-bemiddelbare uitkeringsgenietenden
ten laste van het participatiefonds te brengen, juist om de verantwoordelijkheid
werkelijk integraal te laten zijn. Daar zal een prikkel uit voortvloeien om
het aandeel van potentieel onbemiddelbaren zo klein mogelijk te laten zijn.
Dit geldt mutatis mutandis voor de verantwoordelijkheid van de instellingsbesturen
in het hoger onderwijs. Wat betreft de personen die niet in de categorie bemiddelbaar
vallen het volgende: In de arbeidsbemiddeling worden de volgende drie objectiveerbare
oorzaken voor onbemiddelbaarheid onderscheiden:
 
 1) Leeftijd boven de 57 1/2 jaar. Boven deze leeftijd is men niet meer
sollicitatieplichtig.
 
 2) Ziekte of herkeuring ABP.
 
 3) Scholing. Indien men in het kader van verbetering van de positie op
de arbeidsmarkt een cursus volgt, is men tijdelijk niet sollicitatieplichtig.
Het gaat overigens om een categorie die in principe juist wel bemiddelbaar
is.
 
 
 Ik voeg hier aan toe dat naast de objectiveerbare oorzaken van onbemiddelbaarheid
een aantal minder gemakkelijk te bepalen en te kwantificeren oorzaken feitelijk
een rol spelen. Zo zijn personen boven de 50 jaar in de praktijk moeilijk
te bemiddelen en spelen factoren als denominatie, bevoegdheid, regionale dislocatie
en gefractioneerde beschikbaarheid een rol. Dit is niet een situatie waar
ik mij bij neerleg. Integendeel, door strikte toepassing van de regels van
passende arbeid wil ik hier een doorbraak bereiken. Daarnaast wil ik in gesprek
met de sociale partners nieuwe instrumenten (bijvoorbeeld arbeidspool) onderzoeken
die aangemerkt zijn op het bevorderen van uitstroom dan wel preventie van
nieuwe instroom in het wachtgeldbestand.
 
 
 Ad c)
 
 Uit op het departement beschikbare informatie kan over het percentage
wachtgelders boven de 57,5 jaar het volgende overzicht worden samengesteld:\
 
 
 
 
 
 
 
 Sector
 
 PO
 
 VO
 
 BVE
 
 HBO
 
 WO
 
 OWB
 
 
 
 
 
 % 57,5+
 
 26
 
 26
 
 26
 
 45
 
 30
 
 10
 
 
 
 
 
 
 Kwantitatieve informatie over de overige oorzaken van niet bemiddelbaarheid
kan worden ontleend aan het onderzoeksrapport «De bemiddelbaarheid van
wachtgelders uit het onderwijs», Stichting Research voor Beleid, 1993.
In dit onderzoek zijn onder andere de verschillende redenen waarom men niet
actief op zoek is naar werk, onderzocht. De geconstateerde categorie «niet
actief op zoek naar werk» die in het onderzoek een belangrijke rol speelt,
moet naar mijn opvatting nadrukkelijk worden onderscheiden van de –
in objectief opzicht – onbemiddelbaren. Ik ben ook van mening dat een
nadere analyse van die groep noodzakelijk is. Die vindt deels reeds plaats
in het kader van het W4- onderzoek. Desondanks wil ik voor de beantwoording
van de vraag mede gebruik maken van de gegeven uit dat onderzoek omdat andere
informatie niet direct voorhanden is.
 
 De grootte van de categorie «niet actief op zoek naar werk»
is voor alle sectoren ongeveer gelijk en schommelt rond de 47 procent, HBO
ligt wat lager – op 41 procent.
 
 Verreweg het belangrijkste deel van deze categorie (80 %) is niet op zoek
naar werk omdat men al werk heeft. Meestal betreft het een deeltijd-baan,
die op grond van de inmiddels afgeschafte anti-cumulatieregeling (volgens
overgangsrecht nog geldig tot 1/1/1996) voor een aanvulling op de uitkering
zorgt. Andere oorzaken zijn ziekte (variërend van 5 tot 8%) en omscholing
(6 tot 13 %). Hieronder worden deze percentages per sector gegeven. 
 
 
 
 
 
 
 reden
 
 PO
 
 VO
 
 BVE
 
 HBO
 
 WO
 
 
 
 
 
 ziekte
 
 8.1
 
 5.4
 
 7.7
 
 8.3
 
 4.9
 
 
 
 
 
 opleiding
 
 8.6
 
 10.5
 
 13.3
 
 5.8
 
 8.5
 
 
 
 
 
 
 Ad d)
 
 Ik heb de Tweede Kamer een plan van aanpak van het nieuwe wachtgeldonderzoek
toegezegd. Dit plan zal in november aan de Kamer worden aangeboden. Het onderzoek
zal rond de zomer van 1996 zijn afgerond. Overigens is onlangs het z.g. project
W4 afgerond. In dit project zijn de ogenschijnlijk moeilijk bemiddelbaren
in kaart gebracht en wordt een actieplan gepresenteerd waaraan een analyse
van de problematiek van moeilijk bemiddelbaren ten grondslag ligt. De resultaten
zullen deze maand aan mij worden aangeboden. Ik zal de Tweede Kamer zo spoedig
mogelijk hierover informeren.
 
 
 Vraag van het lid Jorritsma-van Oosten (D66): Wat kan er gebeuren
aan het probleem van de wachtgeldverplichtingen voor onderzoeksinstellingen?
(waardoor top-onderzoekers te duur worden)
 
 
 Onderzoeksinstellingen zijn met eigen budgetten verantwoordelijk gemaakt
voor de wachtgelden. Zij hebben dus zelf een groot belang – en ook de
beleidsmatige mogelijkheden – om binnen de eigen organisatie het aantal
wachtgelders en dus de wachtgeldkosten terug te dringen.
 
 Natuurlijk moet het zo zijn dat een instelling bij het aantrekken van
onderzoekers als tijdelijke projectmedewerkers het risico van wachtgeldkosten
verdisconteert in de tarieven die men de opdrachtgever in rekening brengt.
Immers, de kosten mogen niet worden afgewenteld op het algemene budget van
instellingen; en niemand anders neemt het voor zijn rekening.
 
 Overigens moet het probleem niet worden overdreven. Immers, commerciële
werkgevers hebben vergelijkbare lasten in de vorm van WW-premies. Wel is er
een lastig probleem bij de aio's en tijdelijke aanstellingen. Ik ben met de
universiteiten en NWO in gesprek hoe zij er maximaal voor kunnen zorgen dat
aio's en oio's elders aan de bak komen. Het gaat immers om de best opgeleide
mensen in de samenleving, wier talenten moeten worden benut. Door dit alles
zijn Nederlandse onderzoekers wel wat duurder dan buitenlanders, maar het
verhaal over de dure Nederlandse onderzoekers hoor ik al vanaf 1981, dus voordat
er sprake was van een wachtgeldprobleem. Desondanks doen wij het in de internationale
competitie voortreffelijk bij grote opdrachten van de wereldbank of andere
instellingen.
 
 Tenslotte is het mij niet duidelijk hoe het verband zou moeten liggen
tussen wachtgeldkosten en extra dure toponderzoekers. Immers, deze laatsten
zullen zelden als tijdelijke projectmedewerkers worden aangesteld.
 
 
 Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Blijft er ruimte voor
culturele verscheidenheid bij de instroomtoets participatiefonds? Kunnen besturen
maatregelen nemen wanneer personeel niet meer vanuit de grondslag blijkt te
kunnen werken? – dit mag geen vluchtweg voor schoolbesturen zijn om
gemakzuchtig mensen te lozen.
 
 
 In het kader van de instroomtoets worden andere dan formatieve ontslagredenen
onderkend die tot onvermijdbaar ontslag kunnen leiden. Een verstoorde arbeidssituatie,
die het gevolg zou kunnen zijn van het «niet meer vanuit de grondslag
kunnen werken», is daar één van.
 
 
 Dit laat overigens onverlet dat dergelijke ontslagen aan een kritisch
onderzoek kunnen worden onderworpen. Ik ben van mening dat er juist op dit
terrein wel zeer zwaarwegende argumenten moeten zijn om tot een positieve
uitkomst van de instroomtoets te komen en ik zal die opvatting ook nadrukkelijk
aan het bestuur van het participatiefonds voorhouden.
 
 
 Vraag van het lid Van de Camp (CDA): Waarom duurt de omgekeerde
kapitaaldienst (OKF) van de MBO-gebouwen zo lang? Is er een te verwachten
tekort van 100 mln?
 
 
 Van meet af aan is als datum van invoering van de OKF-BVE-operatie 1 januari
1997 gehanteerd. Dit tijdpad is nog steeds haalbaar.
 
 In een goed, constructief overleg met het veld, wordt gewerkt aan uitwerking
van de bij de overdracht van het economisch claimrecht in het BVE te hanteren
systematiek.
 
 Tijdens het overleg over de vormgeving van de systematiek wordt op een
belangrijk aantal punten gebruik gemaakt van de ervaringen opgedaan in het
HBO en WO, maar natuurlijk moet er ook rekening gehouden worden met veldspecifieke
omstandigheden. Over de te hanteren systematiek is onderling overeenstemming
bereikt, echter over de invulling van twee belangrijke parameters bestaat
nog een verschil van mening. Deze parameters beïnvloeden de strukturele
middelenbehoefte. Recentelijk heeft hierover een overleg plaatsgevonden
tussen vertegenwoordigers van het veld en mij. Dit overleg heeft nog niet
geleid tot overeenstemming over de parameters waarover verschil van mening
bestaat. Binnenkort zal het overleg worden voortgezet.
 
 De beschikbare middelen zijn opgenomen in de begroting en toegelicht op
bladzijde 107.
 
 Deze middelen worden als toereikend beschouwd voor een sobere bouw.
 
 
 Vraag van het lid Van der Vlies (SGP): Reactie van de regering
gevraagd op ontoereikendheid bekostigingsniveau huisvesting/exploitatie in
relatie tot decentralisatie huisvesting (rapporten o.m. van de VNG hierover).
 
 
 In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel decentralisatie huisvestingsvoorzieningen
primair- en voortgezet onderwijs wordt in paragraaf 2.3 ingegaan op de vraag
of het bedrag dat wordt gedecentraliseerd voldoende is voor een goede kwaliteit
van de onderwijshuisvesting. Ook in het nader rapport naar aanleiding van
het advies van de Raad van State wordt – in paragraaf 2.2. ad 1 –
hierop ingegaan. Ik wil hierbij naar deze passages verwijzen.
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-21-1450-1461.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl