Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en enige andere wetten in verband met de mogelijkheid om de bezwaarschriftprocedure met wederzijds goedvinden buiten toepassing te laten (rechtstreeks beroep) (27563)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1335-1340

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-05-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 26, pagina 1335-1340

27-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27563Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met verbeteringen van uiteenlopende, voornamelijk uitvoeringstechnische aard (technische herziening WEB) (28745)Pagina 1309-1309
Noot 1 (zie blz. 1377): Schriftelijke inbreng van de leden in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer voor het jaar 2004 (29200 XI) (deel Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) en antwoorden van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op vragen gesteld in deze eerste termijnPagina 1392-1417
Behandeling van het Voorstel van wet van het lid Dittrich tot wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering (invoering van spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden) (27632)Pagina 1318-1328
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 27 april 2004)Pagina 1390-1391
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en enige andere wetten in verband met de mogelijkheid om de bezwaarschriftprocedure met wederzijds goedvinden buiten toepassing te laten (rechtstreeks beroep) (27563)Pagina 1335-1340
Behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met regels over verkeer langs elektronische weg tussen burgers en bestuursorganen en daarmee verband houdende aanpassing van enige andere wetgeving (Wet Elektronisch bestuurlijk verkeer) (28483)Pagina 1310-1318
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en enige andere wetten in verband met de mogelijkheid om de bezwaarschriftprocedure met wederzijds goedvinden buiten toepassing te laten (rechtstreeks beroep) (27563)Pagina 1352-1358
Behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van het kaderbesluit van de Raad van de Europese Unie betreffende het Europese aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie (Overleveringswet) (29042)Pagina 1328-1335
Presentie en opening (dinsdag 27 april 2004)Pagina 1309-1309
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van het kaderbesluit van de Raad van de Europese Unie betreffende het Europese aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie (Overleveringswet) (29042)Pagina 1340-1352
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2004, onderdelen Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (29200 XI)Pagina 1377-1389
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begrotingsstaat van het ministerie van Buitenlandse Zaken (29200 V) voor het jaar 2004; - Vaststelling van de begrotingsstaat van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (29200 XVI) voor het jaar 2004Pagina 1309-1309
Lijst van besluiten (dinsdag 27 april 2004)Pagina 1389-1390
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Dittrich tot wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering (invoering van spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden) (27632)Pagina 1359-1377

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Algemene wet bestuursrecht en enige andere wetten in verband met de
mogelijkheid om de bezwaarschriftprocedure met wederzijds goedvinden buiten
toepassing te laten (rechtstreeks beroep) (27563).De beraadslaging wordt geopend.De heer Witteveen (PvdA):Mevrouw de Voorzitter. Onlangs verscheen bij het 65-jarig bestaan van
de Vereniging voor bestuursrecht, de VAR, een rapport over De toekomst van
de rechtsbescherming tegen de overheid. De voornaamste stelling die hierin
wordt betrokken, is dat de bestuursrechtspraak zich ontwikkelt van een toetsing
op de rechtmatigheid van overheidsbesluiten naar een volwaardige rechterlijke
rol bij geschilbeslechting; in schadevergoedingsacties is dit feitelijk al
het geval, de lijn zal in de toekomst ook verder kunnen worden doorgetrokken.
In dit interessante rapport komen ook de bestuurlijke voorprocedures ter sprake,
het thema waarover wij vandaag spreken. De bezwaarschriftprocedure is daarbij
de hoofdregel. In het rapport staat: "De 'zeef' van de bezwaarschriftprocedure
is op veel terreinen volstrekt onmisbaar om de belasting van de rechterlijke
macht tot hanteerbare proporties te beperken. Bovendien is zij vaak een eis
van doelmatigheid. Bij grote 'beschikkingsfabrieken' is een zeker percentage
administratieve fouten onvermijdelijk. Een procedure bij de rechter is een
onevenredig omslachtige en kostbare manier om dergelijke fouten te herstellen."Met deze redenering zullen wij het allemaal wel eens zijn, neem ik aan.
De commissie die het rapport heeft opgesteld ziet op deze hoofdregel wel een
uitzondering, een situatie dus waarbij rechtstreeks beroep kan worden ingesteld
bij de bestuursrechter. Dat rechtstreekse beroep kan volgens de commissie
uitsluitend worden toegestaan in gevallen "waarin alle betrokkenen hun argumenten
reeds bij de voorbereiding van het besluit zo uitputtend hebben gewisseld,
dat bij voorbaat vaststaat dat een bezwaarschriftprocedure geen toegevoegde
waarde zal hebben".Nadat ik deze passage eveneens met instemming had gelezen, heb ik mij
wel even achter de oren gekrabd. Want in de uitvoerige schriftelijke voorbereiding
op dit debat heeft de regering een ander standpunt betrokken, het standpunt
namelijk dat er geen inhoudelijk richtinggevend criterium door de wetgever
geformuleerd kan worden waarmee wordt aangegeven om welke reden en in welke
gevallen de bezwaarschriftprocedure mag worden overgeslagen, uiteraard altijd
met goedvinden van beide partijen. De regering wil niet verdergaan dan de
introductie van een vage norm: het moet gaan om een geschikt besluit. Wat
is dan zo'n geschikt besluit? De wetgever wil dat niet preciseren, maar de
regering ziet hooguit mogelijkheden om op bepaalde terreinen door middel van
beleidsregels enige lokale duidelijkheid te verschaffen.Ik begon mij al met al af te vragen, toen ik de woorden van de commissie
nog eens overlas, of het niet mogelijk en wenselijk is, in de wet de overweging
over te nemen van de commissie: dat het overslaan van de bezwaarschriftprocedure
alleen kan als beide partijen van mening zijn dat bij de voorbereiding van
het besluit de argumenten al zo uitputtend zijn gewisseld dat voor beide partijen
bij voorbaat vaststaat dat de bezwaarschriftprocedure geen toegevoegde waarde
zal hebben. En natuurlijk is het nu wat laat om die gelukkige formule in de
wetstekst tot uitdrukking te brengen, dat besef ik heel goed, maar het is
dan nog wel mogelijk om in dit huis uit te spreken dat de wetgever onder het
begrip "geschikt" de situaties verstaat waarin geheel aan het door de commissie
geformuleerde criterium is voldaan. Want als wij dat hier met elkaar vaststellen,
kan dat deel van de wetsgeschiedenis worden. Graag hoor ik de opvatting van
de regering op dit voor mijn fractie wezenlijke punt.Wellicht kan dit ook een manier zijn om althans enigszins tegemoet te
komen aan het door de Raad van State gesignaleerde risico dat er in de praktijk
zo'n onduidelijkheid gaat bestaan over de situaties waarin rechtstreeks beroep
mogelijk is, dat partijen zich tot de rechter gaan wenden om uitsluitsel te
krijgen over die voorvraag. Als blijkt dat dit ten onrechte is, wordt de rechter
met nieuw en overbodig werk opgezadeld. Als dit door de Raad van State geschetste
negatieve scenario zich gaat voordoen, schieten wij weinig op met het rechtstreekse
beroep; tegenover de snellere procedures staat dan vertraging door een tussentijdse
gang naar de rechter waarna alsnog die bezwaarschriftprocedure moet worden
gevolgd. Dat is vervelend voor de partijen en het vergroot de werklast van
de rechter. Om dit negatieve scenario te voorkomen, zal de wet dus maximale
duidelijkheid moeten bieden over de situaties waarin de uitzondering op de
hoofdregel van de bezwaarschriftprocedure van kracht is. En dat lijkt mij
ook meer in het algemeen geen onredelijke eis aan de bestuursrechtwetgever.
Ik voeg daar nog aan toe dat het bestuur als sterkste partij in het bestuursrecht
allicht sneller met een vage norm uit de voeten zal kunnen dan private partijen.
Ik blijf het vreemd vinden dat de regering geen noodzaak ziet voor een mededelingsvereiste
over de mogelijkheid van rechtstreeks beroep bij het nemen van het besluit,
een mededeling die uiteraard gepaard zou moeten gaan met het vermelden van
de reden waarom eventueel tot overslaan van de bezwaarschriftprocedure kan
worden overgegaan. Het is te vrezen dat in deze onduidelijke en asymmetrische
situatie advocaten voor de zekerheid de weg zullen bewandelen van het rechtstreeks
beroep op de rechter, verlokt door de winst in snelheid of vertrouwend op
de hoge kwaliteit van de bestuursrechtspraak. De vrees van de Raad van State
lijkt mijn fractie dan ook niet zonder grond. Bij navraag onder deskundigen
op het terrein van het bestuursprocesrecht bleek mij ook dat zij geen erg
uitgesproken voorkeur hebben voor het rechtstreeks beroep, waarvan ze alleen
in sommige gevallen, die ze met name kunnen noemen, de nodige winst verwachten
en dat zij zich, net als de Raad van State, de onbedoelde effecten van de
wet wel kunnen voorstellen.Kortom, mevrouw de voorzitter, mijn fractie moet nog overtuigd worden
van de wijsheid van het wetsvoorstel. Ik zie de antwoorden van de minister
dan ook met belangstelling tegemoet.De heer Dölle (CDA):Voorzitter. Vereenvoudiging van procedures en dejuridisering zijn inmiddels
befaamde slagwoorden in het politieke debat geworden. Dit wetsvoorstel past
in die trend die al ruim twintig jaar geleden is ingezet, althans is beleden.
Toch is de Raad van State vrij negatief en zijn oordeel weegt voor onze fractie
traditioneel behoorlijk mee. Het zijn echter niet zozeer juridische bezwaren
die dit Hoge College van Staat uit, als wel scepsis over het effect van het wetsvoorstel. De Raad van State heeft ernstige twijfels over het
nut, vindt de empirische onderbouwing zwak en verwacht tegenover geringe besparingen
in tijd en energie ernstige nadelen.Onze fractie heeft bij de schriftelijke voorbereiding op onderdelen vergelijkbare
twijfels geuit. Meer in het bijzonder hebben wij ons afgevraagd of rechtspersonen,
al dan niet gestimuleerd door assertieve juristen, niet te gemakkelijk afzien
van de bezwaarschriftenprocedure. Zeker als het betrokken bestuursorgaan soepel
instemt met verzoeken om rechtstreeks beroep kan een boze of teleurgestelde
burger te gemakkelijk voorbij zien aan de kansen die in de doelmatigheidstoetsing
liggen, een doelmatigheidstoetsing die in de praktijk voornamelijk wordt gestempeld
door (deels) extern samengestelde adviescommissies. De zeefwerking wordt op
die manier niet bepaald bevorderd. Mijn persoonlijke ervaringen in bezwaarschriftencommissies
in Groningen zijn dat veel mensen afzien van de gang naar de rechter (ongeveer
92%) en het lijkt mij dat dat niet alleen verklaard kan worden uit de wellicht
minder assertieve houding van noorderlingen. De regering verwacht dat de zaken
anders zullen lopen. Hier past het cliché "de tijd zal het leren".
Maar veel tijd mag het niet kosten. Daarom is mijn fractie erg blij met de
toezegging van de regering in de memorie van antwoord om de evaluatie naar
voren te halen, dus een eerste evaluatie na een jaar. Die evaluatie moet gericht
zijn op aspecten als de druk op rechters, het verzoeken door burgers om rechtstreeks
beroep, een eventuele marginale toets door de rechter op de geschiktheid enz.Mevrouw de voorzitter. Er blijven na de schriftelijke voorbereiding nog
vier punten over die wij in dit debat aan de orde willen stellen. Als een
burger vraagt om rechtstreeks te kunnen doorgaan, moet het bestuursorgaan
zich een oordeel vormen over de geschiktheid van de onderhavige kwestie voor
rechtstreeks beroep, de term waarover ook de heer Witteveen sprak. Blijkens
de schriftelijke voorbereiding vindt de regering dat hier niet een advies
van de commissie voor de bezwaarschriften past of van haar voorzitter. In
de praktijk betekent dit dat de toets of iets wel of niet geschikt is voor
rechtstreeks beroep wordt voorbereid door ambtenaren van het bestuursorgaan.
Wij zijn het overigens eens met de stelling van de regering dat bij twijfel
de bezwaarschriftenprocedure vooral moet doorgaan. Instemming met een verzoek
om rechtstreeks beroep dient dan achterwege te blijven, maar dit terzijde.
Onze fractie meent dat de opstelling van de regering in deze situatie wellicht
iets te rigide is. Het zou toch denkbaar zijn dat juist die ambtenaren die
functioneel in dienst zijn van de adviescommissie en waarin, als het althans
goed is, een grote kennis is belichaamd, het bestuursorgaan adviseren over
een kwestie waarbij een burger of rechtspersoon vraagt om rechtstreeks door
te gaan? Is die opstelling inderdaad niet ietwat te rigide?Een andere kwestie is de positie van een derde belanghebbende die geen
bezwaar heeft ingediend tegen een besluit, bijvoorbeeld omdat hij daardoor
nu juist begunstigd werd. Stel dat de besluitnemers en de bezwaarde elkaar
rechtstreeks beroep toestaan? Wat is dan de positie van die derde belanghebbende
die zich op grond van artikel 8:26 (zonder betaling van griffiegeld) kan voegen
in het geding? Het is niet uitgesloten dat deze derde belanghebbende, indien
die zich op uitnodiging of zelfstandig in een bezwaarschriftenprocedure had
kunnen voegen, had kunnen meewerken aan een oplossing die de bezwaarde had
kunnen bevredigen en dat hem voor hem gunstige besluit al dan niet gewijzigd
had kunnen worden gehandhaafd. Het overslaan van die bezwaarschriftenfase
is ten opzichte van die derde belanghebbende volgens ons wellicht een geringe
maar toch onmiskenbare reductie van mogelijkheden, in ieder geval voor die
derde belanghebbende.Voorzitter. Onze vragen met betrekking tot de aanwijzing van categorieën
besluiten door middel van beleidsregels als besluiten die in beginsel in aanmerking
zouden komen voor rechtstreeks beroep, voor zover het van het bestuursorgaan
afhangt, hebben kennelijk tot enige verwarring geleid. De regering stelt dat
dit niet kan, dat er geen categorieën kunnen worden aangewezen waarover
op grond van ervaringen kan worden gezegd dat dit besluiten zijn waarvoor
rechtstreeks beroep wordt toegestaan. Wel zegt de regering op blz. 3 van de
memorie van antwoord dat beleidsregels mogelijk zijn indien de omschrijving
van deze categorieën voldoet aan het geschiktheidscriterium. Onze fractie
verzoekt de regering een voorbeeld te geven van zo'n omschrijving. Dat zou
goed zijn voor de toekomst en de oriëntatie.Zou indien een bestuursorgaan in een beleidsregel heeft vastgelegd of
op andere wijze te kennen heeft gegeven dat het in beginsel instemt met rechtstreeks
beroep de vermelding van die mogelijkheid van rechtstreeks beroept nu juist
niet wel nodig zijn? In het algemeen wil de regering geen vermelding, maar
zou die in dit geval juist niet wel nodig zijn?Mevrouw de voorzitter. Wij hebben nog wel wat andere vragen, zoals over
de veronderstelde werkdruk die veroorzaakt wordt door het terugstuuronderzoek
door de rechter, maar die kunnen wellicht beter blijven rusten tot het eerste
evaluatieonderzoek over een jaar is verricht. De antwoorden van de regering
op de net gestelde vragen wachten wij met belangstelling af.De heer Holdijk (SGP):Mevrouw de voorzitter. De grondhouding van de fracties van SGP en ChristenUnie
ten aanzien van dit wetsvoorstel is niet los te zien van de totstandkominggeschiedenis.
Het wetsvoorstel is door het voorvorige kabinet ingediend, ondanks het feit
dat de Raad van State zonder meer afwijzend was. Hij gaf blijk van ernstige
twijfel over het nut van de maatregel. De Raad zag slechts beperkte (tijds)voordelen,
waartegenover ernstige nadelen zouden staan en hij vreesde voor overbelasting
van de rechter.De regering gaf in het nader rapport echter geen krimp. De meeste kritiek
van de Raad van State werd afgewezen. De regering lijkt door de Tweede Kamer
in het gelijk gesteld te zijn. Immers, het wetsvoorstel werd, na een nota
van wijziging, door die Kamer zonder beraadslaging of stemming aangenomen.
Dat ligt in deze Kamer in ieder geval anders.Wat onze fracties betreft, kunnen wij twee uitgangspunten die ook voor
de regering belangrijk zijn, delen. Ten eerste dat het verkorten en
vereenvoudigen van bestuursrechtelijke procedures nastrevenswaardig is en
ten tweede dat procedures over procedures zoveel mogelijk voorkomen moeten
worden. De vraag waarvoor wij vandaag staan, is derhalve of het middel van
het rechtstreeks beroep in de vorm waarin ons dat wordt voorgelegd, aan deze
dubbele doelstelling beantwoordt.Los van de argumenten waarop de Raad van State zijn negatief advies baseert,
lijkt ons in elk geval duidelijk dat we niet weten wat we met deze regeling
over ons heen halen. Daarom zou het onze voorkeur hebben gehad, evenals dat
het geval was bij de Wet elektronisch bestuurlijk verkeer, dat er eerst praktijkervaring
was opgedaan. Daar wilde de regering echter niet van weten, omdat het volgens
haar dan allemaal te lang zou gaan duren. Ervaring die in dit opzicht relevant
zou kunnen zijn, bestaat er, voor zover mij bekend, slechts met het ontbreken
van een bezwaarschriftprocedure bij enkele belangrijke beslissingen op grond
van de Mededingingswet. Andere relevante voorbeelden ken ik niet. Mijn vraag
aan de minister is of het ontbreken van een bezwaarschriftprocedure in de
Mededingingswet tot onoverkomelijke problemen heeft geleid. Kan hij ons over
die ervaring informeren?Als algemene benadering staat voor onze fracties vast dat de hoofdregel
moet blijven dat de bezwaarschriftprocedure moet worden gevolgd voordat in
beroep kan worden gegaan bij de rechter. Naast rechtsbescherming biedt de
bezwaarschriftprocedure de mogelijkheid van verlengde besluitvorming. Het
betrokken bestuursorgaan kan naar aanleiding van het bezwaar zijn besluit
aan een herbeoordeling onderwerpen en eventuele gebreken aan dit besluit herstellen.
Deze bijdrage aan de rechtsbescherming en geschilbeslechting is in de ogen
van onze fracties onmiskenbaar en wezenlijk.Het volgen van de procedure van rechtstreeks beroep vormt een uitzondering
op deze regel. Een van de kernvragen daarbij is hoe te voorkomen valt dat
daarvoor onrijpe zaken bij de bestuursrechter terechtkomen. Als ultimum remedium
bestaat er de terugverwijzingsmogelijkheid – die karakterisering "ultimum
remedium" hanteren wij bewust. Maar het preventieve effect zal toch vooral
moeten uitgaan van het verzoekcriterium aan de kant van de burger en het geschiktheidscriterium
aan de kant van het bestuursorgaan. Beide criteria vormen in onderlinge samenhang
een rem op de ingang tot het rechtstreeks beroep, zeg de prorogatie.Een van de vragen die zich bij de bestuurlijke beoordeling van een verzoek
voordoet, is naar onze mening de tweeledigheid van die beoordeling. Zien wij
het goed, dan is het beoordelingscriterium enerzijds objectief geformuleerd.
Dat wil zeggen: alleen prorogatie als de zaak daarvoor "geschikt" is –
in de termen van het wetsvoorstel – waarbij het bestuur volgens de memorie
van toelichting overigens wel een zekere beoordelingsvrijheid heeft. Maar
anderzijds wordt het bestuur de bevoegdheid toegekend – ik moge verwijzen
naar artikel 7.1a, derde lid – om met prorogatie in te stemmen als de
zaak daarvoor geschikt is. Ik wijs op de woorden: "kan instemmen". Die formulering
duidt op een discretionaire bevoegdheid, hetgeen impliceert dat het bestuur
een prorogatieverzoek zou mogen afwijzen, óók als de zaak op
zichzelf voor prorogatie geschikt zou zijn. Deze tweeslachtigheid in de beoordeling
komt ons niet erg logisch voor. Is de minister dat met ons eens?Van de andere kant bezien, zou deze dubbele beoordeling door het bestuur,
even afgezien van de last voor het bestuur zelf van het tweevoudig beoordelingsmoment,
weleens de grootste praktische rem op een al te uitbundig gebruik van het
middel van prorogatie kunnen vormen. Deelt de minister deze visie? Zo ja,
dan zou dit impliceren dat er in elk geval buitengewoon grote voorzichtigheid
van de kant van het bestuur verwacht mag worden bij de beslissing om in te
stemmen met een prorogatieverzoek en alleen in bijzondere, zich daartoe lenende
gevallen af te wijken van de bezwaarschriftprocedure.In het voorlopig verslag hebben onze fracties enkele vragen gesteld met
betrekking tot het verschuldigde griffierecht. De antwoorden zijn helder,
al spreken zij ons inhoudelijk niet bijzonder aan. Hoe dat zij, in elk geval
is duidelijk geworden dat de burger die om rechtstreeks beroep mocht verzoeken,
nu moet weten dat hij in elk geval van terugverwijzing en vervolgens alsnog
beroep bij de rechter, tweemaal het verschuldigde griffierecht kwijt is. Ook
die wetenschap kan wellicht een remmend effect hebben op het doen van een
verzoek.Ten slotte, onze vragen met betrekking tot bezwaren die worden ingediend
nadat het bestuursorgaan reeds heeft ingestemd met verzoeken van andere bezwaarden
om rechtstreeks beroep – zie de situatie van artikel 7.1, zesde lid –
betreffen een complicatie die zich niet vaak zal voordoen. Wat dat oordeel
betreft zijn wij het met de regering eens. Het zal gaan om bezwaarschriften
die na ommekomst van de bezwarentermijn worden ontvangen en waarvan de te
late indiening verschoonbaar is. Dat zal zelden het geval zijn. Niettemin
zou de enkele mogelijkheid van deze complicatie de zoveelste reden voor het
bestuur moeten zijn om met prorogatie alleen in te stemmen als het gaat om
tweepartijengeschillen, waarbij de feiten en hetgeen partijen verdeeld houdt
doorgaans overzichtelijker zullen zijn dan bij meerpartijengeschillen. Wij
zouden het op prijs stellen, ook op dit punt van de minister te vernemen of
hij het met onze visie en conclusie ter zake eens is.Afsluitend zou ik nog willen zeggen dat onze fracties op dit moment nog
een ambivalente positie ten opzichte van het wetsvoorstel innemen. Eén
ding is voor ons echter duidelijk, namelijk dat de relatie die de regering
uitdrukkelijk legt tussen het rechtstreeks beroep en het terugdringen van
de juridisering van het openbaar bestuur theoretisch weliswaar correct is,
maar dat het praktisch effect vrijwel te verwaarlozen zal zijn. Wij zullen
met aandacht naar de reactie van de regering luisteren.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Mevrouw de voorzitter. Het wetsvoorstel Rechtstreeks beroep dat wij vandaag
behandelen, is onderdeel van het pakket maatregelen dat nog in het regeerakkoord
van het kabinet Kok 2 is aangekondigd met als doel de juridisering van het
openbaar bestuur terug te dringen. In dat regeerakkoord is bepaald dat rechtstreeks
beroep op de rechter mogelijk zal zijn als de belanghebbende en het bestuur
het eens zijn over het overslaan van de bezwaar fase. Door
toe te staan dat deze procedure wordt overgeslagen als alle partijen daarmee
instemmen, wordt bijgedragen aan een vereenvoudiging en verkorting van procedures,
aldus de Memorie van toelichting. Door rechtstreeks beroep mogelijk te maken,
wordt de juridisering van het openbaar bestuur teruggedrongen. Dat is de inzet
van het wetsvoorstel. Maar is dat nu wel zo, mevrouw de voorzitter? Wordt
niet juist met dit wetsvoorstel het tegenovergestelde bereikt van wat ermee
beoogd wordt? Leidt rechtstreeks beroep niet juist tot juridisering en extra
belasting van de bestuursrechter? Mijn fractie meent dat het antwoord op deze
vragen "ja" is. Ik zal dat nader toelichten. Ik zal allereerst aandacht besteden
aan de bezwaarfase in het bestuursrecht en vervolgens zal ik specifiek ingaan
op de inhoud van het wetsvoorstel.De bezwaarfase. De minister is een voorstander van het ontlasten van de
rechterlijke macht door bijvoorbeeld alternatieve geschillenbeslechting zoals
mediation. In zijn notitie "Mediation en het rechtsbestel" van 19 april
jongstleden aan de Tweede Kamer merkt de minister op pagina 4 op dat er niet
al te snel een beroep moet worden gedaan op de rechterlijke macht om conflicten
in de samenleving op te lossen. De overheid heeft daarin een voorbeeldfunctie
te vervullen, aldus de minister, en hij noemt in dat verband het succesvolle
project van mediation in de bezwaarfase van de provincie Overijssel. De bezwaarfase
in het bestuursrecht is niet een vorm van alternatieve geschillenbeslechting
in strikte zin, zoals mediation. Anderzijds kunnen juist in de bezwaarfase
partijen tot elkaar gebracht worden, omdat in die fase belanghebbende en het
bestuursorgaan op min of meer informele wijze hun standpunten kunnen verduidelijken
en naar een oplossing kan worden gezocht. In de bezwaarfase kunnen dikwijls
ook formele problemen worden opgelost, zoals een gebrek aan motivering. Ik
kan dat bevestigen vanuit mijn bijna twaalfjarige ervaring als lid van een
Commissie voor de bezwaarschriften.In de Memorie van toelichting bij de eerste tranche van de thans tienjarige
Algemene wet bestuursrecht wordt op pagina 318 van de Parlementaire Geschiedenis
opgemerkt: "Om twee redenen hebben wij besloten ... een algemene verplichting
tot het volgen van de bezwaarschriftprocedure in de Algemene wet bestuursrecht
op te nemen. Ten eerste zouden de niet geringe belangen die met het volgen
van de bezwaarschriftprocedure voorafgaand aan het beroep op een administratieve
rechter zijn gediend onvoldoende tot hun recht komen indien de justitiabele
en het bestuursorgaan in beginsel vrij zouden zijn al dan niet van de bezwaarschriftprocedure
gebruik te maken." De Memorie van antwoord vervolgt op pagina 319 van de Parlementaire
Geschiedenis: "De vraag of het mogelijk moet zijn de bezwaarschriftprocedure
over te slaan en direct beroep bij de rechter in te stellen indien bestuursorgaan
en burger beiden daaraan de voorkeur geven, is bij de voorbereiding van deze
bepaling voorwerp van discussie geweest. Zij is echter negatief beantwoord."
_ "Alles afwegende menen wij dat een regeling die het laten vallen van de
bezwaarschriftprocedure mogelijk maakt ingeval alle partijen, _, daarmee instemmen,
de bepalingen over de bezwaarschriftprocedure beduidend zou compliceren, terwijl
de voordelen twijfelachtig of althans zeer beperkt zouden zijn. Dat laatste
wordt ook bevestigd door de praktijk van het belastingrecht."De vraag van mijn fractie aan de minister is dan ook: waarom is de minister
enerzijds voorstander van alternatieve vormen van conflictoplossing met als
doel een afname van het beroep op de rechter en waarom stelt de minister anderzijds
voor, een beproefde methode als de bezwaarfase over te slaan met als uitkomst
een rechtstreeks beroep op de rechter? Hoe moet mijn fractie deze tegenstrijdigheid
duiden?Ik kom te spreken over de inhoud van het wetsvoorstel. Rechtstreeks beroep
kán de bestuursrechtelijke procedure vereenvoudigen en versnellen,
wanneer duidelijk is dat de bezwaarfase werkelijk niets zal opleveren, als
het louter gaat om een rechtsvraag. Aan de in het wetsvoorstel gekozen oplossingen
kleven echter de nodige bezwaren. Ik noem er een aantal.De indiener van een bezwaarschrift kan het bestuursorgaan dat het besluit
heeft genomen, verzoeken in te stemmen met rechtstreeks beroep. Dit staat
in artikel 7:1a van het wetsvoorstel. Een soort verlofstelsel dus. Het merkwaardige
van dit verlofstelsel is echter dat het bestuursorgaan dat zélf het
besluit waartegen bezwaar wordt gemaakt, heeft genomen, de instantie is die
het verlof moet verlenen. Geen neutrale instantie derhalve, maar een belanghebbende
bij de procedure. Mijn fractie meent dat deze gekozen oplossing niet bepaald
bevorderlijk is voor het vertrouwen van de burger in de overheid en dat willen
wij zo graag, een betrouwbare overheid. Hoe ziet de minister dit?Het bestuursorgaan beoordeelt of de zaak "geschikt" is voor rechtstreeks
beroep. Het bestuursorgaan zal een zaak "geschikt" beoordelen als er, naar
het oordeel van het bestuursorgaan, louter sprake is van een rechtsvraag.
Maar zal het bestuursorgaan daartoe niet al te gemakkelijk beslissen? Als
het bestuursorgaan een zaak niet "geschikt" beoordeelt, zit er kennelijk nog
ruimte in de beleidsbeslissing. Is het bestuursorgaan bereid dat te erkennen?
Geeft dat niet meteen al een opening voor de belanghebbende in de bezwaarfase?
Graag verneem ik hierop een reactie van de minister.Wanneer een bestuursorgaan een zaak "geschikt" heeft beoordeeld voor rechtstreeks
beroep, kan desalniettemin de rechter tóch nog, na bestudering van
de zaak, vaststellen dat de zaak terug moet naar de bezwaarfase. Een soort
doelmatigheidstoetsing dus van de rechter en dat is niet de taak van de bestuursrechter.
Er zit dus kennelijk nog ruimte in de beleidsbeslissing. Wordt daardoor de
procedure versneld? Mijn fractie betwijfelt dat. Wat betekent dit voor de
belasting van de rechter?De zaak gaat dan terug naar de bezwaarfase. Wanneer de zaak in die fase
behandeld is, kan de zaak opnieuw aan de bestuursrechter voorgelegd worden.
Meent de minister werkelijk dat dit alles tot een vermindering van het beroep
op de rechter leidt?Naar de mening van mijn fractie zou een verzoek van de belanghebbende
om rechtstreeks beroep, beoordeeld moeten worden door een onafhankelijke instantie.
Een commissie voor de bezwaarschriften of de voorzitter van een dergelijke
commissie zou zo'n onafhankelijke instantie kunnen zijn. Het hele terugverwijscircus
door de bestuursrechter hoeft dan ook niet plaats te vinden.
De onafhankelijke commissie of de voorzitter daarvan heeft dan beoordeeld
of er op beleidsmatig terrein écht niets meer in de zaak zit. Er wordt
vervolgens verlof gegeven voor rechtstreeks beroep, mits vanzelfsprekend het
bestuursorgaan ook instemt met het overslaan van de bezwaarfase. Met zo'n
procedure kan wél winst worden geboekt. Wij horen graag de mening van
de minister hierover.Mevrouw de voorzitter. Mijn fractie stelt vast dat de bedoelingen van
de minister met het wetsvoorstel rechtstreeks beroep goed zijn. Vorm en inhoud
van het wetsvoorstel zijn dat echter niet, zoals ook de Raad van State vaststelde
in zijn advies over het wetsvoorstel. De voorgestelde regeling is té
omslachtig, opent de mogelijkheid voor willekeur, levert een extra belasting
op voor de rechterlijke macht en staat haaks op de inzet van de minister om
het beroep op de rechter terug te dringen. Mijn fractie is dan ook niet overtuigd
van nut en noodzaak van dit wetsvoorstel.Mevrouw de voorzitter. Wij wachten met belangstelling de antwoorden van
de minister af.De voorzitter:Ik schors de beraadslaging over dit wetsvoorstel tot na de afhandeling
van de Overleveringswet.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 15.14 uur tot 15.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-1335-1340.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl