Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel:  - Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000) (26732);  - Invoering van de Vreemdelingenwet 2000 en daarmee verband houdende wijziging van diverse wetten alsmede intrekking van de Wet gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Invoeringswet Vreemdelingenwet 2000) (26975)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 5369-5398

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 84, pagina 5369-5398

07-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26732Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26975Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (woensdag 7 juni 2000)Pagina 5369-5369
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 7 juni 2000)Pagina 5459-5460
Hoofdlijnendebat over het Bereikbaarheidsoffensief Randstad (27165)Pagina 5431-5459
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel: - Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000) (26732); - Invoering van de Vreemdelingenwet 2000 en daarmee verband houdende wijziging van diverse wetten alsmede intrekking van de Wet gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Invoeringswet Vreemdelingenwet 2000) (26975)Pagina 5369-5398
Behandeling van: - brief van de staatssecretaris van Economische Zaken inzake de verdere behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Rijksoctrooiwet, de Rijksoctrooiwet 1995 en de Zaaizaad- en Plantgoedwet ten behoeve van de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen (26568, R1638)Pagina 5424-5430
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel: - Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000) (26732); - Invoering van de Vreemdelingenwet 2000 en daarmee verband houdende wijziging van diverse wetten alsmede intrekking van de Wet gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Invoeringswet Vreemdelingenwet 2000) (26975)Pagina 5398-5424

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 156 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet
2000) (26732);het wetsvoorstel Invoering van de
Vreemdelingenwet 2000 en daarmee verband houdende wijziging van diverse wetten
alsmede intrekking van de Wet gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke
vergunning tot verblijf (Invoeringswet Vreemdelingenwet 2000) (26975).(Zie vergadering van 6 juni 2000.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:Wij gaan verder met de eerste termijn van de Kamer. Daarbij is allereerst
het woord weer aan de heer Middel ter voortzetting van zijn betoog, dat gisteren
moest worden afgebroken. Voordat ik de heer Middel het woord geef, wil ik
de leden het volgende voorleggen. De opgegeven spreektijden zijn langer dan
de tijd die is uitgetrokken voor de eerste termijn van de Kamer. Ik moet u
allen echt verzoeken om zo beheerst en zo concies mogelijk uw betoog te houden.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik zal niks uitlokken. Althans, ik zal proberen dat niet te
doen. Voordat wij gisteren zo wreed onderbroken werden door de klok, hadden
met name de heer Wijn en ik een interruptiedebat over het besluitmoratorium.
Misschien kon ik het allemaal niet zo goed meer volgen door de emoties over
het onderwerp dat daaraan voorafging, maar ik heb mij in zoverre vergist dat
ik op een vraag van de heer Wijn een antwoord heb gegeven dat ik graag wil
corrigeren. Hij heeft mij gevraagd wanneer wat de PvdA betreft het landgebonden
asielbeleid wordt toegepast en wanneer het besluitmoratorium wordt toegepast.
Toen heb ik gezegd dat er in het geval van een massale toevloed, waarbij ik
verwees naar Kosovo anderhalf jaar geleden, vanzelfsprekend sprake is van
een besluitmoratorium. Ik had daaraan moeten toevoegen dat bij het landgebonden
asielbeleid de drie criteria die de Kamer daarvoor heeft vastgesteld in samenhang
moeten worden bekeken: het beleid van andere landen, de situatie in het land
zelf en de rol van internationale organisaties. Voor het besluitmoratorium
geldt óf dat er sprake is van een massale toevloed van mensen uit een
oorlogsgebied óf dat er sprake is van een opeens buitengewoon
onzekere situatie in het land van herkomst óf dat je op grond van argumenten
ervan mag uitgaan dat de situatie daar van zeer korte duur zal zijn. Elk van
die afzonderlijke redenen kan aanleiding zijn om een besluitmoratorium af
te kondigen. Wij gaan daarbij mee met het idee van de heer Dittrich dat de
staatssecretaris naar de Kamer zal moeten gaan, niet om te zeggen dat hij
dat al heeft gedaan en om de mening van de Kamer daarover te vragen, maar
om te zeggen dat hij het voornemen heeft om dat te doen. Dat wilde ik voor
de duidelijkheid even rechtzetten. Ik meen dat wij er geen verschil van mening
over hebben.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Dat begrijp ik. Ik had al het vermoeden dat de heer Middel
hiermee zou beginnen. Dat is ook geen probleem. Het laat evenwel onverlet
dat de vragen die ik gisteravond heb gesteld nu een ander antwoord moeten
krijgen. Ik wil er toch even over doorgaan met de heer Middel.In artikel 27 staat onder de d-grond bij het eerste lid wanneer er een
VVTV-beleid moet worden gevoerd: de ernst van het geweld, wat doen andere
organisaties, wat doen andere Europese landen. In artikel 41 staat het besluitmoratorium,
waarin de a- en de b-grond verwijzen naar de VVTV-criteria. Als nu sprake
is van het besluitmoratorium, moet de situatie van korte duur zijn en bij
artikel 27 van lange duur. Is er niet voortaan een nieuw VVTV-criterium –
dat is artikel 27 – dat de situatie van lange duur moet zijn?De heer Middel (PvdA):Neen, want wij gingen al uit van die lange duur. Als internationale organisaties
reageren en als andere Europese landen een beleid afkondigen voor de betrokken
landen, is er sprake van een situatie die al enige tijd heeft geduurd. Anders
zullen de criteria voor het landgebonden asielbeleid helemaal niet kunnen
gelden. In de praktijk is dat al zo.De heer Wijn (CDA):In dat geval voeren wij thans een UVV-beleid. Wij zeggen dan in ieder
geval niemand aan om te vertrekken. Zegt u nu dat het besluitmoratorium hetzelfde
is als het UVV-beleid?De heer Middel (PvdA):Ik heb de indruk dat u het nodeloos ingewikkeld maakt. U haalt de UVV-regeling
erbij, terwijl die bedoeld is voor mensen die uitgeprocedeerd zijn en die,
formeel gezien, geen recht hebben op onze bescherming. Gezien de situatie
in hun land – denk aan Angola – kunnen wij die mensen op een bepaald
moment niet terugsturen, maar een tijdje later misschien wel. Voor ons is
dat echter geen VVTV-beleid. Ik heb daar al met de heer Kamp over gediscussieerd,
omdat hij meende dat dit verkapt VVTV-beleid was. Wij menen echter dat dit
absoluut niet het geval is. U maakt het nu ingewikkeld door met allerlei artikelen
te wapperen. Ik heb evenwel een onderscheid gemaakt tussen een besluitmoratorium
en het landgebonden asielbeleid. Het landgebonden asielbeleid willen wij handhaven
en een besluitmoratorium willen wij slechts onder strikte voorwaarden en met
instemming van de Kamer toepassen. Uitstel van vertrek is weer heel iets anders.De heer Wijn (CDA):De heer Kamp zei dat zo'n VVTV-status feitelijk vier jaar gaat duren,
omdat de mensen eerst een jaar met een besluitmoratorium te maken krijgen
en daarna drie jaar met een VVTV. Hij zei dus eigenlijk dat een besluitmoratorium
voorrang heeft. Ziet u dat ook zo?De heer Middel (PvdA):Ik heb de woorden van de heer Kamp niet zo geïnterpreteerd. Dat u
daar uw eigen conclusies uit trekt, moet u maar uitvechten met de heer Kamp.
Ik neem aan dat ik de heer Kamp goed begrepen heb. Dat is meestal het geval.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Ik heb het willen zeggen, zoals de heer Middel het net heeft
gezegd. Een besluitmoratorium en het landgebonden asielbeleid zijn twee verschillende
dingen. De uitleg van de heer Middel is mijn uitleg.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Dan heb ik nog een laatste vraag aan de heer Middel, namelijk
hoe kort "kort" is.De heer Middel (PvdA):In ieder geval niet lang.De heer Wijn (CDA):Dat is te gemakkelijk. In het wetsartikel staat "kort". Ik wil weten hoe
u dat interpreteert.De heer Middel (PvdA):Laten wij elkaar nou niet voor de gek houden. Wij hebben het besluitmoratorium
nog niet als zodanig in de wet staan. Dat wordt nu geïntroduceerd. Wij
moeten daar dus nog ervaring mee opdoen. Wij hebben niet voor niets gezegd
dat de staatssecretaris dit aan de Kamer moet voorleggen, opdat wij in ieder
geval die toets hebben. Ik ga nu echter niet zeggen of dat drie maanden, twee
maanden of één maand is. Daar doe ik niet aan mee. U weet wat
er bedoeld wordt.De heer Wijn (CDA):Dat weet ik juist niet. Daarom vraag ik het ook.De heer Middel (PvdA):Als er in de praktijk verschil van mening is, dan kunnen wij daarover
praten als de heer Cohen of zijn opvolger met een besluitmoratorium naar de
Kamer komt. Ik ga echter niet dit soort theoretische, hypothetische dingen
doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Volgens mij is er ook een ander antwoord mogelijk, namelijk dat het woord
"kort" aan duidelijke criteria gebonden moet worden in het vreemdelingenbesluit.
Bent u dat met mij eens?De heer Middel (PvdA):Ik heb gisteravond gezegd – misschien was u toen in de koffiekamer –
dat de PvdA op zichzelf van mening is dat objectieve criteria op hun plaats
zouden zijn bij een besluitmoratorium, maar dat zij ook wel inziet dat dit
in de praktijk heel moeilijk te verwezenlijken is. En daarom hebben wij teruggegrepen
op het Kosovocriterium.Voorzitter! Wij zijn in deze Kamer allemaal, ieder op onze eigen manier,
voor Europees beleid. Wij moeten tegelijkertijd echter constateren dat er
nog geen sprake is van gezamenlijk beleid en dat er nog geen duidelijke afspraken
zijn gemaakt. Zolang dat het niet het geval is, moet Nederland erkennen dat
het asiel- en immigratiebeleid een nationale zaak is. Zelfs als er in Europees
verband minimumnormen worden ontwikkeld, hebben wij nog de taak om een eigen
beleid te voeren, zeker als het gaat om de procedure, de individuele benadering
en de opvang die in een aantal landen volstrekt onbekend is. Wij
begrijpen heel goed dat fracties met alternatieven komen, zoals opvang in
de regio. Die zijn allemaal de moeite van het bediscussiëren waard. Wij
willen echter waarschuwen voor een relativering van het Vluchtelingenverdrag.
Hiermee komen wij bij een bekend dilemma in het asielbeleid.Wij moeten natuurlijk constateren dat het Vluchtelingenverdrag van Genève
opgesteld is in een tijd dat men nog voor ogen had voor wie het bedoeld was.
Het was bedoeld voor individuele gevallen, zoals Mandela, maar niet voor een
grote stroom mensen die deze kant op kwam. Wat dat betreft, kun je zeggen
dat het Vluchtelingenverdrag niet meer helemaal voldoet in deze tijd. Daarom
zijn er ook aanvullende verdragen, zoals het EVRM, op grond waarvan mensen
een verblijfstitel in Nederland kunnen krijgen. Deze situatie bergt het risico
in zich – ik wil overigens niet zeggen dat D66 en de VVD dat beogen –
dat wij het Vluchtelingenverdrag gaan relativeren. De PvdA-fractie is bevreesd
dat, als Nederland het Vluchtelingenverdrag gaat relativeren, andere landen
dat ook gaan doen met een andere intentie dan Nederland. Dat is zeker het
geval, als dit gebeurd in de Europese context. Wij denken dat, als Nederland
dat altijd het goede voorbeeld wil geven, het Vluchtelingenverdrag niet meer
zo belangrijk vindt, andere landen dan gaan zeggen dat zij zich afvragen wat
zij er nog mee te schaften hebben. Dat beeld moeten wij hoe dan ook voorkomen.
Ik wil graag meedenken met de heer Dittrich en met de fracties van RPF/GPV
en de VVD, maar het Vluchtelingenverdrag als zodanig moeten wij niet relativeren.De heer Dittrich (D66):Ik ben het helemaal met u eens. Maar is de Partij van de Arbeid dan wel
bereid daarover te praten en aan de staatssecretaris te vragen in Europees
verband dit punt aan de orde te stellen, zij het wel op een zodanig zorgvuldige
manier dat de andere landen het Vluchtelingenverdrag niet weggooien? Daar
moet toch wel een zekere ruimte zijn?De heer Middel (PvdA):Er mag geen stop worden gezet op het doordenken. De wereld verandert absoluut,
maar ik wil die kanttekening toch maken. Aan de hand van andere voorbeelden
hebben we al vaker geconstateerd dat het Vluchtelingenverdrag niet heilig
is, maar wel een meer dan feitelijke betekenis, een bepaalde symboliek, heeft.
Als je daaraan gaat tornen, kom je op een hellend vlak. Is de staatssecretaris
dat met mij eens?Voorzitter! Tijdens een interruptiedebatje gisteren hebben wij al gezegd
dat wij de criteria van het VVTV-beleid toch enigszins willen veranderen,
met name als het gaat om de rol van internationale organisaties. Wij overwegen
daarover een Kameruitspraak te vragen. Wij vinden dat de positie van de UNHCR
veel duidelijker moet zijn en op de een of andere manier in de wet terug moet
komen.Over de AC-procedure kan ik vrij kort zijn. De heer Kamp heeft in interviews
en in deze Kamer – daar maakt hij weinig verschil tussen – gezegd
dat je eigenlijk 60%, en als het aan hem ligt liefst 90%, van de aanvragen
zou moeten afdoen in de AC-procedure. Wij hebben steeds gezegd dat het aanmeldcentrum,
want daarover praten wij, op zich een heel nuttige functie heeft, maar dat
je daarin geen aparte procedure mag doorlopen. Als de AC-procedure wordt gekoppeld
aan de problematiek van de ongedocumenteerden, moet de Partij van de Arbeid
heel eerlijk en open erkennen dat de heer Kamp daar gewoon een punt heeft.
Wij hebben anderhalf jaar geleden een heel principieel debat gevoerd over
de ongedocumenteerden. De Partij van de Arbeid verkeerde daarbij in de veronderstelling
en hoop dat door de aanscherping van de wet – iedereen herinnert zich
de discussie over de omgekeerde bewijslast – het aantal ongedocumenteerden,
verkeerd gedocumenteerden en vals gedocumenteerden zou afnemen. Maar dat is
niet gebeurd. Tegelijkertijd blijven wij zeggen wat we toen ook zeiden: je
moet ze niet over één kam scheren. Sommigen belazeren de kluit,
sommigen staan onder druk van reisagenten en hebben geen andere keus, maar
velen hebben gewoon niet de mogelijkheid om de juiste documenten te halen,
want als je vervolgd wordt, kun je niet eerst naar de burgerlijke stand, als
die er al is. We moeten er dus wel voor zorgen dat we de nuances blijven zien.
Maar op zich is er een punt: als 90% slecht, onvolledig of niet gedocumenteerd
is, is er gewoon een probleem. Dan moet je gewoon erkennen dat bekeken wordt
of er mogelijkheden zijn om daaraan wat te doen. Wij willen meedenken met
de heer Kamp en zijn idee om in de AC-procedure een soort onderzoekstermijn
in te voeren. Ik heb begrepen dat de heer Kamp daarover een uitspraak van
de Kamer zal vragen. Nogmaals, wij willen daarin meedenken, als maar aan twee
voorwaarden moet worden voldaan: het moet limitatief zijn, dus de onderzoeksperiode
moet een beperkte duur hebben – wij denken aan een week of drie –
en in die periode moet op een fatsoenlijke manier opvang worden geboden. Je
kunt mensen immers niet drie weken lang laten rondslenteren.De heer De Wit (SP):Is de AC-procedure wel geschikt voor dit soort onderzoek? Als wordt gekeken
naar de bijdrage van de heer Kamp over de rechtshulp en zijn pleidooi voor
het zoveel mogelijk in de eerste fase onthouden van rechtshulp, hoe is uw
oordeel dan, gelet op het feit dat u de AC-procedure eigenlijk oprekt tot
een OC-procedure?De heer Middel (PvdA):Dat wil ik dus niet. Ik wil de AC-procedure niet oprekken, maar ik geef
het punt aan waarop de heer Kamp gelijk heeft, namelijk dat we een probleem
hebben met het percentage ongedocumenteerden. Die mogen overigens niet gegeneraliseerd
worden tot mensen die moedwillig de kluit belazeren; dat beeld mag ook niet
ontstaan. De heer Kamp zoekt naar een oplossing, waarbij het AC voor de hand
ligt, want dat is de eerste fase, waarin iedereen zich moet aanmelden. Het
ligt dus voor de hand om daar te kijken hoe het met de identiteit, de reisroute
enzovoorts zit. Ik zou niet weten hoe het anders moet. Maar ik wil dat dat
nader onderzocht worden. Ik hoop dat de heer Kamp in tweede termijn aan de
staatssecretaris zal vragen of deze wil proberen te bewerkstelligen dat dit
gebeurt, bijvoorbeeld via een AC-procedure met een onderzoeksperiode. Ik hoop
dat hij vraagt of de staatssecretaris wil aangeven hoe dat eruitziet, opdat
we er dan concreet over kunnen oordelen. Ik ga dus mee in de gedachtegang,
maar ik ga mij niet vastleggen op de uitvoering ervan, want daarvoor is het
te vroeg.De heer De Wit (SP):Vindt u de AC-procedure, die bedoeld is voor de eerste
schifting, de geschikte plek om dat onderzoek en de omkering van de bewijslast
te laten plaatsvinden?De heer Middel (PvdA):Het gaat met name om het vaststellen van de identiteit van mensen. Dat
is de primaire taak van het AC. Als men geen papieren heeft kan dat niet.
Dat moet daar dus gebeuren. Het AC is de meest voor de hand liggende instantie
om dat te doen. Ik ben het echter met u eens dat wij de AC-procedure niet
moeten oprekken tot een totale asielprocedure. U zult van ons dan ook nooit
horen – wat u wel van de VVD hoort – dat er een bepaalde percentage
moet worden afgedaan. Wij hebben wat dat betreft geen streefcijfers. Het is
nu 15%. Het is wel eens 3% geweest. Het beste zou zijn dat er zo'n preventieve
werking van uitgaat dat het percentage lager wordt, omdat het aantal mensen
dat om andere reden dan asiel hier naartoe komt, kleiner wordt.De heer De Wit (SP):Kunt u nog reageren op mijn vraag over de rechtshulp?De heer Middel (PvdA):Daar wil ik niet aan tornen. De heer Kamp heeft voorgesteld om geen gratis
rechtsbijstand meer te verlenen in de tweede en volgende asielprocedures.
Ik kan een eind meegaan in zijn betoog, misschien wel helemaal. Maar als het
gaat om de asielprocedure als zodanig zult u van ons geen voorstel horen om
moeilijk te doen over de rechtshulp.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik snap uw betoog niet. U zegt dat u de AC-procedure niet op wilt rekken,
maar dat u wel instemt met het voorstel van de heer Kamp om te kijken of die
drie weken kan gaan duren. Zo begrijp ik dat toch goed?De heer Middel (PvdA):Nee. Het probleem dezer dagen is dat wij elkaar steeds net niet goed begrijpen.
Het probleem begint met de constatering dat 90% van de asielzoekers ongedocumenteerd
is en dat daar iets aan gedaan moet worden. Het gaat dus om de vraag wie die
mensen zijn die zich aanmelden. De identiteit moet bekeken worden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat hele verhaal heb ik gehoord.De heer Middel (PvdA):Waar vraagt u dan naar?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is heel duidelijk. Wilt u nu de AC-procedure verruimen naar drie weken
of niet?De heer Middel (PvdA):Ik hoef toch niet mee te gaan in uw formulering? De AC-procedure is 48
uur. Dat is zes werkdagen. De heer Kamp heeft nu het idee om een onderzoeksperiode
in te lassen die begint met de AC-procedure...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Die drie weken duurt.De heer Middel (PvdA):Laat mij nu even uitpraten! Daarna komt er een onderzoeksperiode om te
kijken hoe het zit met de identiteit, de reisroute enzovoort. Tijdens die
onderzoeksperiode worden de mensen opgevangen, niet in het AC, maar elders.
Die gedachtegang ondersteunen wij. De uitwerking daarvan ligt echter niet
bij ons, maar bij de staatssecretaris en die moet hij aan ons voorleggen en
dan praten wij er definitief over.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De gedachtegang van de heer Kamp is dat het aantal afwijzingen in de procedure
opgevoerd moet gaan worden tot 50% en misschien wel 90%. U zegt dat de PvdA
die gedachtegang niet steunt, omdat u dat niet wenselijk vindt. U gaat echter
wel mee in zijn wens tot onderzoek. Dat onderzoek kan echter drie weken in
beslag nemen. Wat vindt u nu eigenlijk? U kunt wel elke keer de bal terugkaatsen,
maar het wordt mij niet helder wat de PvdA eigenlijk vindt en wil. Het gaat
dan toch om een AC-procedure van drie weken?De heer Middel (PvdA):Nee. Het is een onderzoeksperiode. U plaatst de heer Kamp en mij nu onder
één noemer. Er is echter een essentieel verschil tussen de VVD
en de PvdA als het gaat om deze wet en dit onderwerp. Wij hebben namelijk
geen streefcijfers. Wij zeggen niet op voorhand dat het aantal asielzoekers
naar beneden moet. Wij vinden dat er heldere en doorzichtige procedures moeten
zijn, zodat het resultaat zal zijn dat er hier minder mensen komen die geen
recht hebben op onze bescherming. Dat betekent ook dat als wij debatteren
over ongedocumenteerden en als wij anderhalf jaar later constateren dat het
niet afdoende heeft geholpen, wij als samenleving een probleem hebben. Dat
moeten wij dan erkennen en tegelijkertijd moeten wij zo reëel zijn om
te zeggen dat veel mensen die ongedocumenteerd zijn, daar niets aan kunnen
doen. Daarom moet worden nagegaan wie wel en wie niet moedwillig ongedocumenteerd
is en op grond daarvan niet in de procedure moet worden opgenomen. Dat kan
toch alleen maar in de AC-periode? Wanneer moet het anders?Mevrouw Halsema (GroenLinks):In een OC-procedure, die hebben wij namelijk ook nog. U kunt echter maar
geen antwoord geven op mijn vraag.De heer Middel (PvdA):Dat heb ik wel gedaan, maar het antwoord bevalt u niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gaat de PvdA akkoord met een verruiming van de AC-procedure, zoals de
heer Kamp wil, naar drie weken?De heer Middel (PvdA):De heer Kamp blijft bij 48 uur. Hij stelt voor, na te denken over een
onderzoeksperiode van drie weken. Wij staan daar in beginsel positief tegenover.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is semantiek.De heer Middel (PvdA):Dat mag voor u zo zijn, maar ik gebruik liever mijn eigen woorden dan
de uwe. Als u dat niet bevalt, is dat uw zaak.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Ik vind de gedachte van de heer Kamp heel goed. Een onderzoeksperiode
valt normaliter onder de OC-procedure. Is de heer Middel het ermee eens dat
de AC-procedure wordt geknipt in twee scenario's: 48 uur en, bij ongedocumenteerden,
drie weken?De heer Middel (PvdA):Dit gaat mij echt te snel. Er ligt geen concreet voorstel voor. Het gaat
om de analyse van een probleem. Aan dat probleem moet in de allereerste fase
van de asielprocedure, de AC-fase, iets gedaan worden. Het
allereerste wat er moet gebeuren ten aanzien van iemand die ongedocumenteerd
is, is erachter komen wie hij is en waar hij vandaan komt. De vraag moet worden
beantwoord of betrokkene recht heeft op toelating tot de procedure. Dat kan
vaak niet in een paar dagen. De AC-procedure is, na heftige discussie, al
opgerekt en nog steeds blijkt dat dit niet mogelijk is. Wij willen dat dit
zorgvuldig gebeurt. Voorgesteld wordt een onderzoeksperiode in te lassen.
Betrokkenen moeten in de tussentijd wel worden opgevangen, dus niet zoals
wij gezien hebben in Rijsbergen en Zevenaar, waar men dagenlang met kinderen
op bankjes zit, terwijl men niets omhanden heeft. Zij moeten fatsoenlijk worden
opgevangen.De heer Wijn (CDA):U zegt dus straks "ja" tegen het voorstel van de heer Kamp, want als hij
iets voorstelt, moet u, geloof ik, mee.De heer Middel (PvdA):De heer Kamp zal de staatssecretaris voorstellen een idee te ontwikkelen
dat de Kamer zal worden voorgelegd in de vorm van een concreet voorstel. Daarin
zal, neem ik aan, precies staan in welke gevallen wel en niet wordt overgegaan
tot een onderzoeksperiode van maximaal drie weken. Daar oordelen wij dan over.
Ik wil niet vooruitlopen op een voorstel. Het enige wat ik namens de PvdA
doe, is ruiterlijk erkennen dat wij anderhalf jaar geleden bij het wetsvoorstel
inzake de ongedocumenteerden een andere inschatting hebben gemaakt van het
effect van de toepassing van de wet dan de praktijk laat zien. Dan moet je
als verantwoordelijke coalitiepartij ook zeggen dat nagegaan moet worden of
er op een andere manier iets aan gedaan kan worden. Daar lopen wij niet voor
weg. Dat bevalt GroenLinks niet, oké.Voorzitter! Ik kom op de overgangsperiode van de oude naar de nieuwe wet.
Gisteren heb ik, sprekend over de IND, al impliciet duidelijk gemaakt dat
wij van mening zijn dat de wet per 1 januari 2001 in moet gaan. Als er nog
een gigantische werkvoorraad is, moet de staatssecretaris een tweesporenbeleid
volgen. Er moet een projectorganisatie aan de slag gaan. Het mag niet gebeuren
dat een aantal mensen – duizenden en sommigen spreken zelfs over tienduizenden –
vanwege de overgang de driejarentermijn overschrijdt. In de media staat dat
dit een handreiking is aan de VVD, omdat er een nota van wijziging komt. Ik
gun dat de VVD, maar wij waren het er gewoon over eens dat er niet mag worden
getornd aan de driejarentermijn.De heer Dittrich (D66):Wat er ook gebeurt, zo zegt u, de wet moet op 1 januari 2001 in werking
treden. Maar wat moet er gebeuren als aan het eind van dit jaar blijkt dat
de IND dat absoluut niet aankan? Het is dan toch logisch dat uitstel wordt
overwogen tot de IND de zaak op orde heeft? Anders ontstaan er toch grote
problemen?De heer Middel (PvdA):Ik heb gisteren van te veel fracties gehoord dat de invoering van de wet
maar moet worden uitgesteld. U en ik zijn het erover eens dat zij zo snel
mogelijk moet worden ingevoerd en dat er op de IND een grote verantwoordelijkheid
rust. Ik ben bang voor een self-fulfilling prophecy. Er moet alles aan gedaan
worden om de wet per 1 januari in te laten gaan. Wij hebben vorig jaar en
het jaar ervoor de staatssecretaris gevraagd, een tweesporenbeleid te ontwikkelen:
invoering van de nieuwe wet en een projectorganisatie ten behoeve van het
wegwerken van de bestaande voorraden. Wij gaan ervan uit dat dit lukt. Als
dit niet lukt, zo bracht u naar voren, dan moet de staatssecretaris daarop
afgerekend worden. Dat geldt voor ons allen, want de vinger is al heel vaak
op de zere plek gelegd ten aanzien van de IND. Als het dan toch nog misgaat,
dan zijn wij met zijn allen behoorlijk, ik wil niet zeggen incompetent, want
dat zeg je niet over jezelf...De heer Dittrich (D66):Dat zegt u liever over anderen.De heer Middel (PvdA):Ik zeg het ook niet over u, dat zou ik niet durven. Dan zijn wij gewoon
op een verkeerde manier bezig.De heer Dittrich (D66):De vorige Vreemdelingenwet, die in 1994 in werking trad, is ook door de
Kamer gejast. Zij is toen heel snel in werking getreden en u weet wat daar
de gevolgen van waren. Maatschappelijke organisaties en mensen die met die
wet moesten werken, konden er niet mee uit de voeten. Dat heeft bijgedragen
aan de mislukking van de vorige Vreemdelingenwet. Ik mag hopen dat de heer
Middel nu niet zegt: wij hebben oogkleppen op, wat er ook gebeurt, op 1 januari
treedt de wet in werking en dan zien wij wel. Dat is toch onverantwoordelijk?De heer Middel (PvdA):Met enige schroom merk ik op dat ik de enige woordvoerder ben die de discussies
over de vorige Vreemdelingenwet als Kamerlid heeft meegemaakt. Ik heb er zelfs
tegen gestemd vanwege het ontbreken van hoger beroep. Een deel van mijn fractie
heeft toen tegen gestemd. De voorbereiding van die wet werd ontsierd door
gigantische fricties, coalitiegevechten, toestanden die wij gelukkig hebben
weten te voorkomen. De ontstaansgeschiedenis van die wet was al heel anders.
Door de heer Hirsch Ballin is deze inderdaad op vaardige wijze door de Kamer
gejast en de resultaten zijn bekend. Dat moeten wij nu niet weer hebben.De heer Wijn (CDA):De heer Middel geeft aan dat hij tegen de vorige wet heeft gestemd, toen
hij nog echt sociaal-democraat was, want hij heeft ons gisteren verteld over
zijn persoonlijke worsteling. Hij zegt dat de wet er toen vaardig doorheen
is gejast, maar nu zien wij hetzelfde: een heel vaardige staatssecretaris
die de wet er keurig doorheen brengt. De heer Dittrich signaleert wel een
probleem. Wanneer vindt de heer Middel dat de IND niet rijp is voor invoering
van de nieuwe wet en wanneer wel? Kan hij aangeven wanneer de rechters wel
rijp zijn voor de invoering van de nieuwe wet en wanneer niet?De heer Middel (PvdA):Dat is heel wat. Ik ben nog steeds sociaal-democraat en ik hoop dat altijd
te blijven. De Partij van de Arbeid worstelt gelukkig wel met het asielprobleem,
op de wijze en met de nuances die ik gisteren heb aangegeven en niet op de
wijze waarop de heer Wijn dit samenvat. Het is niet mijn taak en ik ben ook
niet bij machte om aan te geven wanneer de IND iets wel of niet kan. Het is
ook niet de taak van de Kamer om dat te doen. Wij moeten gewoon alert blijven
en dat in de gaten houden. Ik ga niet zo'n criterium opleggen: als de ondernemingsraad nog drie keer komt met een oproep dat het niet lukt, moeten wij
ermee stoppen. Op die manier voer ik het debat niet.De heer Wijn (CDA):Wij hebben de taak om de uitvoering goed in de gaten te houden. Mijn vraag
is hoe u dat wilt doen en hoe u uw verantwoordelijkheid neemt om te zorgen
dat de uitvoering goed verloopt.De heer Middel (PvdA):Dat heb ik gisteren gezegd. Ik heb gezegd dat wij niet de ondernemingsraad,
maar de leiding van de IND moeten aanspreken. Dat doen wij via de politiek
verantwoordelijke, de staatssecretaris. Hij weet als geen ander hoe Kamerbreed
tegen de IND wordt aangekeken. Er zijn allerlei knelpunten. Er zijn allerlei
taken te vervullen en problemen waar men tegenaan botst. Hij moet ons daarover
informeren. De heer Dittrich zei dat hij daar ook op afgerekend wordt, maar
die term wil ik niet gebruiken. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris als
de wiedeweerga naar de Kamer gaat als hij signaleert dat er een probleem kan
komen bij de invoering van de wet; dat hij dan ook voorstellen heeft om dat
te voorkomen; dat hij die aan ons voorlegt en vraagt of wij alternatieven
hebben. Met andere woorden, dat debat kan op dat moment plaatsvinden, maar
ik ga nu niet zeggen: wij praten wel over deze wet, maar dat wordt toch niets
met de IND. Dat doe ik niet, want dat is een self-fulfilling prophecy.Mevrouw Halsema (GroenLinks):En wat nu als de staatssecretaris niet naar de Kamer komt en zegt dat
de wet niet ingevoerd kan worden, want de IND redt het niet, terwijl er signalen
komen van de ondernemingsraad en anderen dat het misgaat? Wacht de heer Middel
in alle gevallen op de staatssecretaris of is hij ook bereid zijn eigen verantwoordelijkheid
een keer te nemen? Zo ja, wanneer gaat hij deze dan nemen?De heer Middel (PvdA):Mijn eigen verantwoordelijkheid een keer te nemen, hoor ik dat goed? Ja,
ik heb het goed gehoord. Stel dat de Partij van de Arbeid niet mans genoeg
zou zijn, puur hypothetisch, om haar controlerende taak goed te vervullen
en tegen de staatssecretaris te zeggen dat hij naar de Kamer moet komen, hetzij
in het vragenuur, hetzij anderszins, dan weten wij dat er gelukkig een oppositie
is in deze Kamer van GroenLinks die vrouws genoeg is om dat te doen. Het zal
hoe dan ook gebeuren, maar mevrouw Halsema kan er zeker van zijn dat wij het
voortouw zullen nemen. Als mevrouw Halsema haar hoofd schudt en zegt dat niet
te zullen doen, vind ik dat jammer. Het is immers de taak van een serieuze
oppositiepartij om dat te doen.Ik heb reeds gesproken over de overgangsperiode. Over de procedure en
de beschikking kan ik kort zijn. Er moet sprake zijn van snellere, doorzichtige
procedures en van meeromvattende beschikkingen. Bij de overgang van de tijdelijke
vergunning naar de definitieve vergunning hebben wij even gedacht dat het
handig is om dit ambtshalve te doen. Het gebeurt dan automatisch. Er is echter
ook veel voor te zeggen om het niet te doen. Wij vinden dat er geen tijd verloren
moet gaan. Ik doel op de situatie dat mensen aan het einde van de periode
van drie jaar zitten en een definitieve vergunning moeten aanvragen. Het zou
goed zijn als dan vanuit het IND het signaal uitgaat dat mensen dat moeten
doen. Er ontstaat dan geen gat tussen de tijdelijke en de definitieve vergunning.
In de werkwijze van de IND moet er tevens rekening mee gehouden worden dat
er een vergunning van mijnheer of mevrouw die en die voor een definitieve
beschikking voor komt te liggen. Als het IND dan al zicht heeft op de zaak
via het dossier kan de vergunning gauw verstrekt worden. Dat kan een hoop
werk besparen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wat vindt de heer Middel zelf op dit punt? Hij zegt dat er veel te zeggen
is voor en tegen het ambtshalve verstrekken. Bij het wetgevingsoverleg was
de heer Middel veel duidelijker. Toen zei hij voor het ambtshalve verstrekken
te zijn. Is de heer Middel daarvan teruggekomen? Heeft hij daar argumenten
voor?De heer Middel (PvdA):Een wetgevingsoverleg is niet bedoeld om een statement af te geven en
ervoor te zorgen dat dit statement de wet haalt. Het wetgevingsoverleg is
bedoeld om een door de fractie ontwikkeld standpunt te beargumenteren. Daar
komt dan een reactie op van, in dit geval, de staatssecretaris. Dat is ook
het geval geweest bij dit onderwerp. Wij zijn in het wetge- vingsoverleg door
de staatssecretaris overtuigd door de opvatting dat het geen automatisme behoeft
te zijn. Mensen kunnen er zelf ook iets voor doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik mis daar de argumenten bij. De tijdelijke vergunning is immers permanent
intrekbaar. De IND toetst daar dan ook op. Dat was de argumentatie van de
heer Middel in het wetgevingsoverleg. Dat maakt de nieuwe procedure voor het
al dan niet verstrekken van een permanente vergunning overbodig, zo luidde
ook zijn argumentatie. Er is immers al permanent getoetst op het voortduren
van de tijdelijke vergunning. Kan de heer Middel mij een argument geven waarom
hij van standpunt is gewisseld? Misschien kan hij mij overtuigen. Ik heb echter
vooralsnog een amendement liggen inzake het ambtshalve verlenen.De heer Middel (PvdA):Dat laatste vind ik heel interessant. Ik ben ervan overtuigd dat het toetsen
met name in de laatste fase zal gebeuren. Dan heeft men er de meeste aandacht
voor. Er ligt immers een vergunning voor drie jaar. De IND moet in staat zijn
om met name in de laatste fase van de drie jaar te bezien hoe de situatie
is rond een bepaalde aanvrager, de vergunninghouder van een vergunning voor
bepaalde tijd, en de situatie in zijn of haar land van herkomst. Er kan dan
een indicatie gegeven worden van welke kant het uitgaat. Het permanent toetsen
zal theorie blijven. In de praktijk zal het alleen maar aan het einde van
die periode gebeuren, gegeven de werklast en de werkdruk. Ik wil hierover
echter graag de reactie van de staatssecretaris horen, voordat ik daar in
tweede termijn een definitief oordeel over geef. Wij hoeven er ons echter
niet voor te schamen als de staatssecretaris op bepaalde onderdelen een goed
verhaal heeft en wij daar dus dieper op moeten ingaan.De heer Dittrich (D66):Ik vind dit een interessant punt. Pleit de heer Middel voor een soort
cliëntvolgsysteem voor de IND, zodat aan het einde van de periode van
drie jaar het dossier om al dan niet een vergunning te verlenen
min of meer klaarligt?De heer Middel (PvdA):Dat zou de ideale situatie zijn. Wij moeten echter reëel zijn. Daarmee
kom ik overigens, geheel tegen mijn verwachting in, terug bij mevrouw Halsema.
Die zegt dat er rond de IND veel te doen is en dat er sprake is van een hoge
werkdruk. Zij vraagt zich af of dat de veronderstelling wel realistisch maakt.
De situatie die de heer Dittrich beschrijft is ideaal. Ik zie echter praktische
bezwaren, gezien de problemen waarmee de IND kampt.Voorzitter! Over hoger beroep en preventieve inbewaringstelling is al
heel veel gewisseld. Over het begrip redelijk vermoeden is een interruptiedebat
geweest tussen de heer Dittrich en mevrouw Halsema. Omwille van de tijd wil
ik daar niet veel over zeggen. Voor de Partij van de Arbeid is dit echter
geen nieuw punt. Bij de Wet op de identificatieplicht, begin jaren negentig,
is dat uitgebreid aan de orde geweest. Wij zijn het met de heer Dittrich en
anderen in dit huis eens dat wij zelfs de schijn moeten vermijden dat er discriminatoire
effecten optreden. De heer Kamp zegt dat geen politieagent in dit land het
zal doen. Dat help ik hem hopen! Er gebeurt echter wel eens iets wat niet
had mogen gebeuren. Zelfs de schijn moet vermeden worden. Vandaar het amendement
zoals het er ligt. Een en ander zal bij de evaluatie terugkomen. Het amendement
over de rechtshulpverlening spreekt volgens ons voor zichzelf.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! De heer Middel zei dat hij dit snel zou doen, maar dit gaat
mij eerlijk gezegd iets te snel. Zou de heer Middel kunnen uitleggen waarom
de Partij van de Arbeid op dit onderdeel van mening is veranderd en is overgegaan
van een concrete aanwijzing naar een zachtere formulering?De heer Middel (PvdA):Ik wil daar heel open en eerlijk over zijn, zoals ik dat ook op andere
punten ben. Het is gewoon een compromistekst. De VVD constateert dat er het
nodige schort aan effectief vreemdelingentoezicht in dit land en dat het anders
moet. Er zijn allerlei signalen over uit politieregio's gekomen, nog niet
zo lang geleden uit de regio Rotterdam. De VVD heeft daarmee gewoon een punt.
Wij vinden dat je die maatschappelijke werkelijkheid niet moet ontkennen.
De vraag is dan wat je daaraan doet. De VVD heeft daarover andere opvattingen
dan de Partij van de Arbeid. Wij zouden inderdaad graag de oude tekst gehandhaafd
zien. Dat zou de ideale situatie zijn. In de oude tekst is overigens geen
sprake van illegaal verblijf, maar van vreemdelingen. Het ging daarbij dus
om concrete aanwijzing. Die formulering is dus anders dan in de huidige tekst.
Wij delen dus voor een goed deel de analyse die de VVD maakt, maar wij zijn
het absoluut niet eens met de remedie die de VVD daarvoor zou willen kiezen.
Wij hebben gewikt en gewogen en zijn uitgekomen op deze tekst, die volgens
ons heel dicht ligt bij de tekst in de bestaande wet, met dat verschil dat
het in deze tekst gaat over illegaal verblijf. In alle eerlijkheid moet ik
zeggen, dat dit voor ons aanvaardbaar is. Dat het een compromis is, wil ik
niet verbloemen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nu komen we ergens. Het is prettig ook eens een standpunt van de Partij
van de Arbeid te horen. Ik wil u er alleen op wijzen dat het niet noodzakelijk
is om een compromis te sluiten, omdat er ook nog een concurrerend amendement
ligt. U zou dus ook in dit geval gewoon bij uw standpunt kunnen blijven.De heer Middel (PvdA):Ja, maar daar is dan hetzelfde punt aan de orde als gisteren het geval
was. Het klinkt misschien buitengewoon arrogant als ik het zeg, maar het is
wel waar. De Partij van de Arbeid is ervan overtuigd dat er tal van "linkse"
amendementen door ons hadden kunnen worden ingediend die een Kamermeerderheid
zouden verkrijgen, maar dan zou de situatie zijn bereikt die gisteren is geschetst
toen wij spraken over de manier waarop dit debat is voorbereid, een situatie
die wij dus niet willen. Wij hebben ervoor gekozen om het als coalitiepartijen
met elkaar eens te worden. Dat betekent ook dat dit onderdeel is van het pakket
dat wij hebben afgesproken. Dat wil ik niet verbloemen. Ik gun u uw oordeel
daarover. Ik kan mij er ook wel iets bij voorstellen.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Voorzitter! Ik heb er behoefte aan hier iets op te merken, meer over wat
de heer Middel niet behandeld heeft dan over wat hij wel behandeld heeft.In het tweede wetgevingsoverleg, dat helemaal was gewijd aan toezicht,
vrijheidsbeperking en vrijheidsontneming, heb ik mevrouw Albayrak aan het
eind van haar inbreng gevraagd waarom zij geen woord had gezegd over wat op
de agenda stond. De reactie van de PvdA-fractie was toen: dat doen wij bij
het plenaire debat.En wat doet meneer Middel hier? Die zegt: daar is al een heleboel over
gezegd. Ja, dank je de koekoek. Maar niet door de Partij van de Arbeid!De heer Kamp heeft in zijn termijn over een heleboel onderwerpen de opvatting
van de VVD gegeven. Mijnheer Middel, u zou mij een dienst bewijzen als u in
ieder geval aangaf wat de opvatting van de Partij van de Arbeid is over de
preventieve bewaring en de ongewenstverklaring, om er maar eens twee uit te
pikken, en niet alleen over het amendement waaronder toevallig uw naam als
eerste staat. Ik vind dat u dit debat niet zo kunt afsluiten op het punt van
het toezicht.De heer Middel (PvdA):U hebt eigenlijk wel een punt, mijnheer Rouvoet. Ik had een paar aantekeningen
gemaakt om er wat over te zeggen, maar ook door de druk van de tijd en de
strenge blik van de voorzitter dacht ik: dat is al gewisseld, laat ik maar
gauw doorgaan.Maar ik wil er wel iets over zeggen. Het gaat over artikel 57, lid 2.
Wij hebben altijd gezegd, en blijven daar hoe dan ook bij, dat preventieve
inbewaringstelling niet mag bijdragen tot criminalisering van asielzoekers,
zeker waar het gaat om mensen die geen misdrijf hebben begaan of geen strafbaar
feit hebben gepleegd. Dat moet je dus niet doen. Wij willen – en dan
kom je dus terecht bij de motie-Middel c.s. die volgens de regering heel moeilijk
uitvoerbaar is – mensen achter slot en grendel die dat verdienen: criminele
illegalen, geen asielzoekers. Wij willen criminele illegalen ook zo lang vasthouden
totdat zij uitgezet kunnen worden. Dat is de inzet van de Partij van de Arbeid.
Dan kom je bij de concrete vraag hoe je het vreemdelingentoezicht wilt realiseren.
Wij constateren dan met de VVD dat er in de praktijk weinig van
terechtkomt. Laten we daar eerlijk over zijn. Het moet dus anders. Maar het
moet niet leiden tot razzia's. Daarover zijn wij het allemaal eens. Het moet
evenmin leiden tot een samenleving waarin een sfeer heerst waarin je als je
een wat donkere huidskleur hebt en in een derdehands auto rijdt, een grote
kans hebt om aangehouden te worden, omdat je wel eens illegaal zou kunnen
zijn. Dat moeten wij dus niet hebben. Dit betekent dat wij naar een formulering
moeten zoeken die werkbaar is in de praktijk, maar ook acceptabel is voor
onze coalitiepartner, want het is geven en nemen. Tegelijk moet het discriminerende
effect in ieder geval zoveel mogelijk worden teruggedrongen. Dus komen wij
bij de tekst zoals die voorligt.De heer Rouvoet (RPF/GPV):De heer Middel komt nu weer uit op het redelijk vermoeden, maar ik vroeg
hem in te gaan op de preventieve bewaring. Hierover hebben wij de PvdA-fractie
in het wetgevingsoverleg niet gehoord. Nu spreekt de heer Middel er evenmin
over. Ik vraag hem nu daarop in te gaan en op de ongewenstverklaring als tweede
punt. Toen de oppositiefracties nog geen letter van de wet hadden gezien,
heeft de heer Middel van de preventieve bewaring al een nummer gemaakt in
een ander overleg. Hij zei toen dat het allemaal anders moet. Daarna heb ik
hem daarover niet meer gehoord. Dit is het moment om te zeggen wat hij van
de preventieve bewaring vindt volgens artikel 57, lid 2.De heer Middel (PvdA):Wij hebben wel degelijk regelmatig gesproken over de preventieve bewaring.
Wij hebben over kan-bepalingen gesproken, over de mogelijkheden van de staatssecretaris
om bepaalde maatregelen te treffen, over de check van de Kamer daarop, enz.
Dit is allemaal gewisseld. Moet ik die hele riedel nu weer herhalen? Wij vinden
dat wij daarin heel terughoudend moeten zijn.De heer Rouvoet (RPF/GPV):In het stenografisch verslag van het wetgevingsoverleg staat letterlijk
dat ik mevrouw Albayrak heb gevraagd waarom zij geen woord heeft gezegd over
toezicht, terwijl dit onderwerp toch apart was geagendeerd en wij die maandag
elf uur lang hebben gesproken over toezicht. Mevrouw Albayrak heeft daarover
namens de PvdA geen woord gezegd. Haar reactie was: wij geven ons politieke
oordeel in de plenaire vergadering. Wel die is nu, vandaag.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dit klopt. Het verzoek van de heer Rouvoet betrof echter met name onze
reactie op het antwoord van de regering op het VRIS-rapport in relatie tot
de motie-Middel. Een aantal fracties heeft in het wetgevingsoverleg vragen
gesteld over het al dan niet uitvoeren van die motie door de regering. Misschien
kan de heer Middel daarover nog iets zeggen, want ik heb inderdaad gezegd
dat wij daarop terug zouden komen in dit debat.De heer Middel (PvdA):Ik wil verwarring voorkomen. Het is een groot voordeel dat wij met twee
woordvoerders werken, ook al is er misschien af en toe een klein communicatieprobleem.
Ik wil de heer Rouvoet vragen of hij het ons gunt om de tweede termijn te
gebruiken om op dit punt nader in te gaan.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! De heer Middel roept hier echt interrupties op, want hij doet
zo'n groot stuk van de wetgeving met één zin af. Hieronder zit
een waaier van punten.Kan de heer Middel ingaan op de aankondiging van de staatssecretaris,
dat hij zijn motie niet zal uitvoeren? Wat vindt de heer Middel daarvan?De heer Middel (PvdA):Eerlijk gezegd ben ik niet blij daarmee. Je kunt van niemand verwachten
dat hij dat is als de regering een motie niet wil uitvoeren, zeker als die
motie zo breed door de Kamer wordt gesteund en bovendien inhoudelijk zo goed
is, ook al heeft de fractie van D66 kritiek op een aantal juridische punten.
Ik had gehoopt dat de regering meer mogelijkheden had gevonden om tot uitvoering
van die motie over te gaan. Dit stelt mij inderdaad teleur.De heer Wijn (CDA):De heer Middel kan zeggen: het stelt mij teleur en het daarbij verder
laten. Wij zijn het met elkaar eens dat criminele illegalen harder moeten
worden aangepakt. Ziet hij nog mogelijkheden om andere dingen te doen, waardoor
uiteindelijk toch een forser beleid kan worden gevoerd? Dat het nu niet goed
gaat, is duidelijk.De heer Middel (PvdA):Ik zie tegelijkertijd wel het punt van de heer Dittrich. Je kunt met verve
een bepaald beleid afkondigen, maar de consequentie van dit beleid kan ook
zijn dat er een situatie ontstaat die je eigenlijk liever niet wilt. In het
licht van deze wetsbehandeling waarin wij praten over tal van aspecten van
de wet, vind ik dit niet het juiste moment om verder te gaan op de motie-Middel.
Dit zou ertoe leiden dat de zaak wordt opgehouden en dat wil ik niet. De motie-Middel
heeft vrij fundamentele gevolgen en kan niet zomaar even in de marge worden
besproken. Ik sluit niet uit dat wij in een later stadium hierop terugkomen.
Het is zeer wel mogelijk dat de fractie van de heer Wijn hierbij wordt betrokken,
omdat zij de motie immers ook heeft ondertekend. Dit geldt natuurlijk ook
voor de VVD-fractie. Het vraagt echter wel om een gedegen voorbereiding en
wij moeten het niet willen behandelen als een zijweggetje bij dit wetsvoorstel.De heer Wijn (CDA):De bewaring wordt nu aan de orde gesteld, omdat de bewaring in dit wetsvoorstel
wordt geregeld. Als je iets aan het wetsvoorstel wilt veranderen, moet dat
nu gebeuren. De heer Middel laat deze mogelijkheid lopen. Ik respecteer dat.De heer Middel (PvdA):Nee, ik laat het niet lopen. De heer Wijn moet mijn opstelling wel plaatsen
in de context die ik gisteravond heb aangeven. De coalitie heeft voor een
bepaalde voorbereiding van dit wetsvoorstel gekozen en ik heb al aangeven
waarom de coalitie heeft gemeend een aantal amendementen te moeten indienen.
In een interruptiedebatje dat ikzelf met de heer Dittrich ben aangegaan, is
al gebleken dat de coalitie verdeeld is over dit onderwerp. Wij hebben de
steun van de CDA-fractie, ook al is die steun welkom, niet nodig om de motie
aanvaard te krijgen, maar de D66-fractie was het er niet mee eens. Het gevolg
daarvan is dat wij verder moeten praten en dat het niet in de marge van dit
debat kan worden geregeld. Dat is de politieke realiteit, maar dat neemt niet
weg dat de heer Wijn volstrekt gelijk heeft als hij zegt dat
het uit een technisch oogpunt gezien mogelijk is om het in dit wetsvoorstel
te regelen.De heer Dittrich (D66):Vindt de heer Middel het een goed idee om een maximumtermijn voor de vreemdelingenbewaring
in de wetstekst zelf op te nemen? Nu wordt die termijn in de jurisprudentie
vastgesteld op zes maanden, maar soms komt men in uitzonderlijke situaties
uit op een termijn van zeven of acht maanden. Het voordeel van het opnemen
van een maximumtermijn in de wetstekst is dat vreemdelingen weten waar zij
aan toe zijn.De heer Middel (PvdA):Ik weet niet of dat nodig is. Als het desbetreffende amendement wordt
aangenomen, wordt immers het hoger beroep met betrekking tot de vreemdelingenbewaring
in de wet opgenomen. Ik doel dan op de rechtmatigheidstoets. Deze toets leidt
tot een verandering ten opzichte van de huidige situatie en het is dan ook
de vraag of het nodig is om zo'n termijn in de wet op te nemen. Een en ander
neemt natuurlijk niet weg dat ik bereid ben om hier serieus naar te kijken.
De heer Dittrich heeft namelijk een punt, want ik ben het helemaal met hem
eens dat wij geen Deense toestanden willen. Het mag niet zo zijn dat mensen
jarenlang – ik weet niet waar hier de grens moet worden gelegd –
zonder enig perspectief op vertrek achter slot en grendel worden gehouden.
Omdat wij tegelijkertijd niet willen dat deze mensen op straat lopen, zitten
wij met een gigantisch dilemma.Mevrouw Halsema (GroenLinks):In het betoog van de heer Middel mis ik een mening van de PvdA-fractie
over de uitbreiding van de ongewenstverklaring. Bij de discussie over het
terugkeerbeleid is door de PvdA-fractie deze discussie doorverwezen naar de
wetsbehandeling, omdat het daar aan de orde zou komen. In het wetgevingsoverleg
is hierover echter niets gezegd door de PvdA-fractie en nu wordt het zelfs
helemaal niet aan de orde gesteld.De heer Middel (PvdA):Er zijn wel meer punten die ik nu niet uitputtend behandel. De inbewaringstelling
en de ongewenstverklaring wil ik in één pakketje behandelen
in de tweede termijn.Voorzitter! De heer Kamp heeft ons allerlei cijfers voorgehouden en landen
genoemd waaruit een disproportioneel groot deel van de asielzoekers in Nederland
afkomstig is. Er zijn overigens ook landen die een disproportioneel minder
groot aandeel van de asielzoekers in Nederland voor hun rekening nemen. Ik
denk dan, bijvoorbeeld, aan Rwanda en Kosovo. Ik vond het wel grappig om te
horen dat hij telkens maar weer zei: als de VVD het voor het zeggen had in
dit land, dan... Ik vroeg mij toen eerst af wat hij aan het doen was, want
de nederlagenstrategie die de PvdA jaren geleden hanteerde, was ook bepaald
geen succes. Die strategie kwam erop neer dat de PvdA aangaf wat zij zou doen
als zij meerderheid zou hebben. Zover is het echter helaas nooit gekomen.
Later besefte ik hoe slim hij eigenlijk is, want hij is natuurlijk gewoon
met zijn campagne begonnen. Wat hij eigenlijk zegt, is: stem VVD en dan zal
er dit en dat gebeuren. Uit wat hij toen opsomde, moest ik echter wel de conclusie
trekken dat wij in dit land één ding moeten voorkomen en wel
dat de VVD de meerderheid krijgt. Ik ben de heer Kamp ook wel dankbaar voor
zijn opsomming, want wij weten nu precies wat er zou gebeuren en vooral wat
er niet zou gebeuren als de VVD het voor het zeggen krijgt in dit land. Verder
bleek mij uit het betoog van de heer Kamp dat het vertrouwen van de VVD in
de overheid en dan in het bijzonder in de IND gigantisch is.Voorzitter! Ik wil nog iets zeggen over de afwijzingsgronden die gelden
voor het verrichten van betaalde arbeid door een vreemdeling. Als niet in
alle opzichten wordt voldaan aan de eisen van de Wet arbeid vreemdelingen,
kan de vergunning worden stopgezet. Dat lijkt ons wat ver te gaan. Ik heb
de wetsbehandeling niet gedaan, maar ik neem aan dat daarbij niet is gesproken
over de mogelijkheid dat het de vreemdeling volstrekt niet verwijtbaar is
dat hij niet voldoet aan die voorschriften. De vraag is of het inderdaad de
bedoeling van deze wet is dat dan toch dergelijke sancties worden doorgevoerd.
Daarop verkrijg ik graag een reactie van de staatssecretaris.Voorzitter! De PvdA is blij met een wetsvoorstel dat leidt tot snellere
en doorzichtiger procedures. Wanneer dit tot gevolg heeft dat er minder asielzoekers
deze kant opkomen, is dat mooi, maar tegelijkertijd mag dat nooit een doelstelling
zijn. Voor Nederland, als rechtsstaat en democratie, bestaat de plicht om
mensen die dat nodig hebben, bescherming te bieden. De PvdA, de Kamer, het
land hebben de ellende in de wereld niet in de hand. De toestroom van mensen
kunnen wij dan ook niet reguleren. Wat we wél kunnen en moeten doen,
is onderscheid maken tussen mensen die met recht en reden onze bescherming
zoeken en mensen die met andere motieven komen. Voorkomen moet worden dat
er misbruik wordt gemaakt van de asielprocedure en tegelijkertijd weten wij
dat het asielloket het énige loket is dat mensen van buiten de EU kunnen
gebruiken om in Nederland binnen te komen en daar te blijven.Als men draagvlak wenst voor de opvang van vluchtelingen, moet men hard
zijn en duidelijke procedures volgen. Daarnaast zeggen het niveau van de opvang
en de wijze waarop procedure worden doorlopen iets over het beschavingsniveau
van ons land. De discussie die wij hier voeren, zegt dan ook iets over onszelf.
Daaraan mag dan ook wat ons betreft niet worden getornd. Wij moeten solidair
blijven, maar ook zorgvuldig zijn. Dat zijn de uitgangspunten. Wij weten tegelijkertijd
dat wij met ons asielbeleid, waarover wij ons zo druk maken, bezig zijn met
een druppel op een gloeiende plaat. Wij kunnen de ellende van de hele wereld
niet op onze schouders nemen. Wij blijven van oordeel dat mensen die recht
hebben op onze bescherming, toegelaten moeten worden en dat de opvang kwalitatief
goed dient te zijn. Echter, wanneer mensen hier niet kunnen blijven, moeten
ze terug.De heer De Wit (SP):Wat is nu uw oordeel over de kritiek die buiten het parlement door alle
mogelijke organisaties die zich met dit vraagstuk bezighouden, wordt geuit?
Zij erkennen dat een bezwaarfase wordt afgeschaft, maar menen dat de snelheid
die u veronderstelt en ook gerealiseerd wenst te zien door middel van deze
wet, niet tot stand komt omdat er een verschuiving plaatsvindt in de richting
van de rechter. De kritiek in NRC Handelsblad gaat daarop in. Wellicht gaat
het nu slechts om een cosmetische behandeling. Er wordt snel een beslissing
genomen, maar de problemen komen later aan de orde, bij de rechter. Daar zullen
wij opnieuw vastlopen in allerlei procedure.De heer Middel (PvdA):Het is wat gemakkelijk om het daarmee af te doen, maar je zou kunnen zeggen:
met welk voorstel je ook komt, er volgt áltijd een storm van kritiek.
Enerzijds komt die kritiek van de juristerij; dat is op zichzelf al een zeer
kritisch volkje. Anderzijds komt de kritiek van de meer maatschappelijk getinte
organisaties. Ik heb begrepen dat allerlei organisaties betrokken zijn geweest
bij de voorbereiding van het wetsvoorstel. Dat betekent niet dat zij nu geen
recht van spreken meer hebben. Op die manier zou men immers op Marcuseachtige
wijze bezig zijn met repressieve tolerantie; u kent die theorie waarschijnlijk
beter dan ik, gelet op uw verleden. Niettemin, als bijvoorbeeld Vluchtelingenwerk
actief betrokken is geweest bij deze voorbereiding en vervolgens aangeeft
dat zij dit resultaat maar niks vindt, vind ik dat merkwaardig. Ik verwacht
niet dat men dit zal omarmen omdat men erbij betrokken is geweest. Je mag
ze ook niet medeplichtig maken, maar ik vraag mij af of het allemaal wel zo
zwaar is als het nu door de maatschappelijke organisaties wordt aangezet.
Ik ben er in elk geval van overtuigd dat de huidige wetgeving veel slechter
is dan het voorstel dat nu voor ons ligt. Dat oordeel baseer ik op argumenten
die ik al heb vermeld. Het klinkt wat neerbuigend – zo bedoel ik het
niet – maar ik denk dat dergelijke geluiden er een beetje bijhoren.
Stel je eens voor dat ze er níét zouden zijn.De heer De Wit (SP):Als je kijkt naar het ontbreken van de motiveringsplicht, ten aanzien
waarvan u overigens een voorstel heeft gedaan...De heer Middel (PvdA):Dat element komt terug.De heer De Wit (SP):Dat hoop ik. Verder kun je kijken naar het ontbreken van het aanduiden
van de vluchtelingenstatus, de voornemenprocedure en al die noviteiten die
in de wet zijn ingevoerd, en die allemaal zullen leiden tot procedures. Ik
heb de heer Nawijn gisteravond horen zeggen dat het eerste punt dat de asieladvocaten
aanpakken, juist de vluchtelingenstatus is. Dat soort zaken gaat uitgeprocedeerd
worden. Met andere woorden, de winst die wordt beoogd met het invoeren van
een aantal nieuwe elementen zal er niet zijn, omdat die elementen tot even
veel procedures zullen leiden.De heer Middel (PvdA):Dat weet ik niet. De voornemenprocedure komt in de plaats van de bezwaarfase.
Dat wordt via een amendement in de wet opgenomen.Ik heb meer een algemeen oordeel. Het is een charme in Nederland dat dit
soort geluiden er komen. Stel je eens voor dat die kritiek er niet zou zijn.
Wij moeten voortdurend met het veld in gesprek blijven, maar de Kamer heeft
een eigen verantwoordelijkheid. Op een bepaald moment moet zij, de kritiek
gehoord hebbende, een besluit nemen. Wij zeggen niet op voorhand dat wij het
anders gaan doen omdat Vluchtelingenwerk, Amnesty International, VON of een
aantal zeer erkende juristen er anders over denken. Het hoort er gewoon een
beetje bij, maar ik wil het niet afdoen alsof het niets voorstelt. Het gaat
om mensen die er veel meer verstand van hebben dan ik.De heer De Wit (SP):Deelt u de kritiek dat er een verschuiving naar de procedures bij de rechter
zal zijn niet?De heer Middel (PvdA):Omdat de bezwaarfase wegvalt, komen er misschien nog meer beroepszaken
dan er al waren. Dat sluit ik niet uit. Om het, gelet op de voorraden die
er al zijn, heel simpel te zeggen: zou het nog erger kunnen dan het nu al
is? Ik denk van niet. Ik denk dat juist door de procedures sneller en doorzichtiger
te maken en minder mogelijkheden tot verder procederen te geven je per saldo
beter uitkomt. Ik geef toe dat dit een inschatting is.Het terugkeerbeleid is het sluitstuk. Ik wil dat ophangen aan een casus,
om weer zo'n gigantisch dilemma aan te geven. De raad van de gemeente Emmen
heeft op voorstel van de fractie van de PvdA besloten om een bepaald bedrag
ter beschikking te stellen voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers.
Toen ik het hoorde, was mijn reactie: dat is hartverwarmend van onze partijgenoten,
maar eigenlijk onverstandig. Het ging om mensen die gewoon weg moeten. Volgens
hun eigen idee werken zij misschien wel mee aan hun vertrek, maar helemaal
objectief gezien misschien niet. De kerken waren er bovenop gesprongen. Het
kerkasiel kon, zoals vaker, maar een tijdje worden volgehouden en dus werd
het probleem op het bordje van de samenleving gelegd, zoals wij dat zagen
bij het tentenkamp in Dwingeloo van de stichting INLIA. Je komt dan voor een
gigantisch dilemma te staan.De uitgeprocedeerde asielzoekers, die volgens henzelf onverwijderbaar
zijn, hebben dan een gezicht. Zij komen dan in de publiciteit. Onze samenleving,
die tegelijkertijd om harde maatregelen roept, zegt dan dat dit niet de bedoeling
kan zijn. Die kindertjes kunnen toch niet zomaar op straat worden gezet? Wat
doet de staatssecretaris met dit soort dilemma's? Je zegt dat je hard maar
rechtvaardig wilt zijn en je meent dat ook. Je wordt echter geconfronteerd
met uitgeprocedeerden die een gezicht hebben. Je vindt dat uitgeprocedeerden
een eigen verantwoordelijkheid hebben. Je constateert dat niet wij, maar de
plaatselijke lokale politiek ermee wordt geconfronteerd en wordt geholpen.
Je bent eigenlijk ook nog wel blij dat ze geholpen worden en dat de mensen
sociaal gevoel kunnen opbrengen. Maar het moet niet. Daarmee is het dilemma
van het asielbeleid aangegeven. Ik wil van de staatssecretaris horen hoe hij
daar tegenaan kijkt. Over onze hoofden heen gaat dat dan naar de lokale samenlevingen,
die er uiteindelijk mee geconfronteerd worden. De kerken interesseren me nog
niet zo.De heer De Wit (SP):Ik sta te kijken van wat de heer Middel nu zegt. Bij de evaluatie van
de Koppelingswet is dit punt uitgebreid aan de orde geweest. Ik heb een motie
ingediend waarin de staatssecretaris gevraagd werd naar dit probleem te kijken
en met de gemeenten te zoeken naar oplossingen, eventueel samen met andere
bewindslieden. De heer Middel heeft die motie niet gesteund, maar komt nu
met dit verhaal.De heer Middel (PvdA):Dit is helemaal opgehangen aan het sluitstuk van het asielbeleid. Het
is een illustratie van de dilemma's waarmee wij allen te maken hebben. In de praktijk komen die op het bordje van de partijgenoten van
de heer De Wit, van GroenLinks, van onze partijgenoten en van die van andere
partijen, maar vooral die van de linkerzijde, in de gemeentebesturen. Onze
mensen in de gemeentebesturen zeggen tegen ons dat wij dat niet kunnen maken.
Wij zeggen dan dat wij het wel moeten maken. Eigenlijk vinden wij het hartstikke
goed dat zij toch het sociale gevoel hebben om er iets aan te doen. Dat is
het dilemma.De heer De Wit (SP):Betoogt u nu dat de gemeenten de ruimte moeten krijgen om dit soort gevallen
van technisch niet verwijderbare mensen op te vangen?De heer Middel (PvdA):Wat ik beoog is voor sommigen misschien een beetje te abstract. Wij worden
geconfronteerd met een asielbeleid boordevol dilemma's en paradoxen. Het sluitstuk
van het beleid is het meest markant. Daar doet zich het dilemma het meest
schrijnend voor. Wij worden daarop aangesproken en wij moeten daar natuurlijk
ook vanuit onze eigen politieke opvattingen een antwoord op hebben. Echter,
ook de rijksoverheid moet er iets over zeggen, want je bent er niet door alleen
maar te zeggen: we gaan een streng beleid voeren. Immers, je hebt ook met
de consequenties van dat beleid te maken en met oogpunten van medemenselijkheid
die over de politieke concepties heen gaan. Ik vind dat in dit debat ook de
staatssecretaris de ruimte moet hebben – ik vraag hem dus om die ruimte
te nemen – om ook dat aspect te belichten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mijn vraag hier ligt eigenlijk nogal voor de hand. Ik ben het namelijk
direct met de heer Middel eens, dat het wrang is dat gemeentebestuurders opgezadeld
worden met dilemma's die in de landelijke politiek niet zijn uitgekristalliseerd.De heer Middel (PvdA):Ja, maar dat is weer te simpel.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Volgens mij zijn dilemma's er om ze op te lossen en niet om ze te laten
bestaan. Mijn vraag aan u is wat de Partij van de Arbeid nu eigenlijk vindt.
Want ik hoor u in het hele debat een beetje zus en een beetje zo zeggen en
waar het moeilijk is, wordt er doorverwezen naar de tweede termijn of naar
de staatssecretaris. Als u ziet dat mensen over straat lopen die uitgeprocedeerd
zijn, maar misschien niet weg kunnen en waar gemeentebestuurders van uw eigen
partij nu mee opgezadeld worden, vindt u dan niet dat u de verantwoordelijkheid
hebt om in ieder geval hier een duidelijk standpunt in te nemen? Waarom kunt
u dat niet?De heer Middel (PvdA):Omdat u nu weer een beperkte samenvatting geeft van wat ik gezegd heb,
waarbij één heel belangrijke fase weggelaten wordt door u. Als
namelijk mensen uitgeprocedeerd zijn en weg moeten maar dat niet doen, dan
zijn er instanties – bijvoorbeeld kerken, de Raad van kerken en de stichting
INLIA – die zeggen: deze mensen zijn weliswaar uitgeprocedeerd, de Staat
der Nederlanden heeft beslist en de onafhankelijke rechter heeft dat nog eens
bevestigd, maar daar hebben wij geen boodschap aan, want wij vinden vanuit
onze optiek, naastenliefde en noem maar op, dat deze mensen toch opgevangen
moeten worden. Aan hen wordt dan door die kerken onderdak gegeven. Dat wordt
zo een tijdje volgehouden en vervolgens wordt het op het bordje van de samenleving
gelegd. Die ontbrekende schakel hebt u eventjes vergeten. Ik weet niet of
dat bewust is gebeurd, maar het is wel heel opvallend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee, u hield net een ander betoog. U had het over de gemeentebestuur-
ders. Daar sympathiseerde u heel warm mee: die mensen hebben het hart op de
goede plaats, het zijn linkse bestuurders en die nemen hun zorgplicht. Laat
u hen nu gewoon met die verantwoordelijkheid zitten, zonder daar als landelijk
politicus een signaal bij af te geven? Of bent u wel bereid om hier nu eens
één keer op één onderwerp een duidelijk standpunt
in te nemen?De heer Middel (PvdA):Wat ik zo buitengewoon vervelend vind aan uw inbreng de hele tijd, is
dat u steeds suggereert alsof wij geen standpunten zouden geven. Dat onze
standpunten u niet bevallen, weten we inmiddels wel, maar dat wij geen standpunten
zouden geven, is onzin. Wel zijn ze misschien af en toe een beetje te genuanceerd
voor u, waardoor u ze niet helemaal kunt bevatten, maar standpunten zijn het
wel degelijk. Wat ik doe ten aanzien van dit laatste punt, het uitzettingsbeleid,
het sluitstuk van het asielbeleid, is een dilemma schetsen en aangeven dat
we daar niet voor weg kunnen lopen. Maar je moet ook, als je dat dilemma schetst,
aangeven hoe dit dilemma tot stand komt. Inderdaad kan er dan een grote spanning
liggen tussen aan de ene kant hartverwarmend optreden van gemeentebestuurders,
waarvan je zegt dat het hartstikke goed is dat zij dat sociale gevoel hebben.
Tegelijkertijd moet je anderzijds constateren dat het in het kader van het
beleid onverstandig is, want als je mensen uiteindelijk toch het perspectief
geeft op een langdurig verblijf in Nederland en je geeft hun vervolgens ook
een vergunning – dat zou natuurlijk datgene zijn wat je het liefste
doet vanuit je oogpunt van medemenselijkheid –, dan kun je tegen de
volgende groep en de groep die erna komt niet zeggen: voor jullie geldt het
niet. Als je dat wel zegt, zal de eerste de beste rechter het corrigeren en
dat betekent dat op dat moment je beleid overhoop geschoten is en dat je op
termijn geen draagvlak meer hebt voor de opvang van echte vluchtelingen. Immers,
dan zet je de facto je grenzen open en naar die situatie willen we niet toe.Nu, voor die problematiek gesteld, zeg ik dat we ons er niet met dit verhaal
alleen van af kunnen maken, want ook wij steunen natuurlijk direct en indirect
dergelijke organisaties, via de daklozenopvang of het Leger des Heils. Neem
het voorbeeld toen de Dublinclaimanten werden opgevangen met bussen. Er waren
grote verhalen in het NOS-journaal: het Leger des Heils stond klaar. Maar
de volgende dag lag de rekening bij Justitie, zo heb ik begrepen. Het was
niet alleen maar naastenliefde; het moest ook betaald worden. Het is ook betaald
door Justitie.Dat betekent dat wij aan de ene kant met z'n allen een beleid afspreken
en aan de andere kant de keerzijde van het beleid zien en er ook niet voor
weglopen. Ik vind dat, als wij spreken in dit debat over het hele asielbeleid
en over het terugkeerbeleid, ook de staatssecretaris de gelegenheid moet hebben
om zijn visie op die problematiek te geven, even los van de
concrete wetsartikelen, om duidelijk te maken aan lokale bestuurders wat zij
wat dat betreft van deze staatssecretaris te verwachten hebben. Dat is mijn
inzet op dit punt. Ik verwacht dat de heer Cohen mans genoeg is om daaraan
te voldoen.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter! In vervolg op de inbreng van mijn collega Bert Middel zal
ik in mijn inbreng ingaan op een aantal punten die hij niet heeft behandeld,
te weten het hoger beroep in vreemdelingenbewaringszaken, het Europese immigratie-
en asielbeleid en het Verdrag van Dublin daarbinnen, het reguliere vreemdelingenbeleid
en de invoeringswet.Het mag duidelijk zijn dat de PvdA-fractie reeds lange tijd voorstander
is van het invoeren van een hoger beroep in vreemdelingenzaken. De basis voor
dat hoger beroep is gelegd in het regeerakkoord van 1994. Daaropvolgend is
de regering in 1996 met een wetsvoorstel gekomen. Na het regeerakkoord van
1998 is het wetsvoorstel vervolgens in de koelkast terechtgekomen en recentelijk
ingetrokken. Wij hebben tijdens de onderhandelingen voor het regeerakkoord
van 1998 en steeds daarna, onder andere in de wetgevingsoverleggen ter voorbereiding
van dit plenaire debat, twee voorwaarden verwoord om akkoord te kunnen gaan
met het laten vallen van de bezwaarfase in de asielprocedure. De eerste voorwaarde
was dat het hoger beroep voor vreemdelingenzaken zou worden ingevoerd. De
tweede voorwaarde was dat de kwaliteit van de eerste beschikking objectief
waarneembaar zou verbeteren. Op dit punt juichen wij toe dat de regering heeft
besloten tot invoering van de voornemenprocedure en die in de wet heeft willen
verankeren. Samen met onze coalitiepartners vonden wij evenwel dat deze verankering
beter kon en hebben wij derhalve op dit punt het amendement op stuk nr. 35
ingediend, dat al door de heer Dittrich is toegelicht.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Mevrouw Albayrak sprak over twee voorwaarden voor de voornemenprocedure.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voor het laten vallen van de bezwaarfase.De heer Wijn (CDA):Pardon. Zij noemde daarbij een objectieve verbetering van de kwaliteit
van de beslissing. Heeft die zich al gemanifesteerd?Mevrouw Albayrak (PvdA):Wij hebben alle vertrouwen in de vorm waarin de voornemenprocedure door
de regering is neergelegd in het vreemdelingenbesluit. Wij hebben het daar
bovenop nodig gevonden om die ook in de wet te verankeren. Het antwoord is:
ja, wij hebben er vertrouwen in dat die verbetering zich objectief waarneembaar
zal voordoen.De heer Wijn (CDA):Ik begrijp dat het op de toekomst is gericht en niet een voorwaarde dat
die beslissing al goed moet zijn voordat het gebeurt. Hoe gaat u dat straks
meten, als wij evalueren of dit een goede zaak is?Mevrouw Albayrak (PvdA):Wij vinden dit voorstel op dit moment goed.De heer Wijn (CDA):Hoe meten wij straks bij de evaluatie of dat objectief is verbeterd?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik neem aan dat de evaluatie nog op een groot aantal punten moet worden
ingevuld. Wij zullen er vast op terugkomen. In eerste instantie is het een
verantwoordelijkheid van de staatssecretaris om ook dit punt bij de evaluatie
te betrekken. Ik kan u niet nu al op een presenteerblaadje geven hoe en op
welke punten dat moet worden geregeld. Uiteraard moet dat nog uitgewerkt worden.De heer Van der Staaij (SGP):Ik heb een vraag over de andere voorwaarde die de PvdA-fractie heeft gesteld
voor het laten vervallen van de bezwaarfase, te weten de invoering van het
hoger beroep. Hoe ziet u dat verband. Er is toch geen rechtstreeks verband
tussen beide?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik ga in mijn inbreng nog verder in op het hoger beroep. Als u dat wilt
afwachten, krijgt u misschien uw antwoord.De heer Van der Staaij (SGP):Ik vraag het, omdat u het nu als voorwaarde noemt om akkoord te kunnen
gaan met het laten vervallen van de bezwaarfase: als er maar hoger beroep
wordt ingevoerd.Mevrouw Albayrak (PvdA):U vraagt naar het verband.De heer Van der Staaij (SGP):Precies. Hoe ziet u dat verband? Ik stel die vraag, omdat er kritiek is gekomen van onder anderen de rechters dat een hoger beroep later
in het traject niet leidt tot een kwaliteitsverbetering in het begin van het
traject.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dat is de reden voor de combinatie van die twee voorwaarden. U moet de
verbetering van de kwaliteit van de beschikking in eerste aanleg vooral niet
los zien van maar in combinatie met het hoger beroep. Wij hebben nog een aantal
opmerkingen over de vorm waarin dat op dit moment is gegoten.De heer Van der Staaij (SGP):Kunt u aangeven waarom u het hoger beroep op die manier aan de bezwaarfase
koppelt? Of is het een politieke keuze?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik denk dat het vrij simpel is. Als je een schakel uit die keten weghaalt
en de bezwaarfase dus laat vervallen, dan is het niet meer dan logisch dat
je aan de andere kant een extra zekerheid inbouwt. Die link ligt voor mij
voor de hand.De heer Dittrich (D66):Mevrouw Albayrak zocht naar een antwoord op de vraag hoe wij kunnen meten
dat de eerste fase en de eerste beschikking verbeterd zijn. Is een goed objectief
meetpunt niet dat rechters minder vaak dan onder de huidige wet beschikkingen
in eerste aanleg vernietigen?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ja, uiteraard. Dank u voor deze suggestie.Ik was nog met het hoger beroep bezig. Wij blijven ons zorgen maken over
de beperkte vorm waarin het hoger beroep in vreemdelingenzaken op dit moment
is gegoten. De regering deelt deze zorgen niet. Daarmee gaat zij volgens ons
voorbij aan het feit dat de bezwaarfase komt te vervallen en dat in bestuursrechtelijke
zaken in principe bij een van de appèlrechters – de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State, de Centrale raad van beroep of
het College van beroep voor het bedrijfsleven – in hoger beroep kan
worden gegaan. Het vreemdelingenrecht vormt op dit moment een uitzondering
op deze regel. Reeds eerder hebben wij bezwaren geuit tegen bijvoorbeeld het
uitsluiten van de mogelijkheid tot herstel van verzuim en de combinatie van
een zaak buiten zitting afdoen en te beslissen in de hoofdzaak naar aanleiding
van een verzoek om een voorlopige voorziening. Zonder in herhaling te willen
vervallen, vragen wij de regering om een gedetailleerde beschouwing over de
vraag of hoger beroep in deze vorm nog wel voldoet aan de eisen die daaraan
gesteld moeten worden in de zin van het bewaken van de rechtseenheid en het
bevorderen van de rechtsontwikkeling.Wij hebben de regering in overweging gegeven om het hoger beroep bij de
Centrale raad van beroep te leggen in plaats van bij de Raad van State. In
reactie hierop heeft de regering in voorgaande debatten redelijk aannemelijk
kunnen maken dat daar niet direct een alternatief in is te vinden. Wij zijn
daar, althans voorlopig, door overtuigd. Wij zijn echter nog in afwachting
van de notitie over de derde fase van de herziening van de rechterlijke organisatie,
die ons voor dit jaar is beloofd. Wij houden de mogelijkheid open dat de conclusies
van deze notitie een nieuwe discussie over het hoger beroep in vreemdelingenzaken
noodzakelijk maken.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! Wat betekent dat dan voor de organisatie van de
Raad van State? Aan de ene kant staat in deze wet dat de Raad van State het
gaat doen, maar aan de andere kant zegt mevrouw Albayrak dat die notitie over
de derde fase ertoe kan leiden dat het de andere kant opgaat. Als zij dat
zo openlaat, is het voor de Raad van State heel lastig om zijn werkwijze en
organisatie in te richten.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik heb het hier als een geheel willen presenteren. Ik vind het van belang
dat de organisatie van de Raad van State nog eens wordt bezien in het licht
van de notitie over de derde fase van de herziening van de rechterlijke organisatie.
Het is in feite een cirkel. In die notitie zou rekening gehouden worden met
hetgeen wij nu bespreken en de consequenties daarvan.De heer Dittrich (D66):Het kan toch niet zo zijn dat, als deze wet wordt aangenomen, het hoger
beroep na een jaar of zo weer weggehaald wordt bij de Raad van State en dan
bij een andere instantie wordt ondergebracht? Dat zou enorm veel uitvoeringsproblemen
opleveren.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik heb ook bewust niet gezegd dat wij de mogelijkheid willen openhouden
dat alsnog voor een andere instantie wordt gekozen. Ik heb gezegd dat wij
de mogelijkheid van een nieuwe discussie over hoger beroep in vreemdelingenzaken
willen openhouden.De heer Dittrich (D66):Wat is de zin van een discussie, als u zegt dat het hoger beroep toch
niet bij een andere instantie moet komen te liggen? Dan heeft het eigenlijk
helemaal geen zin om dit punt op te brengen.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dan kan het bijvoorbeeld gaan over de aankleding, de organisatie en de
manier waarop de Raad van State daarmee omgaat. Ik kan de bezwaren die wij
op dit punt hebben nog wel eens herhalen, al heb ik die in het wetgevingsoverleg
al bijna uitputtend aan de orde gesteld. Het gaat ons bijvoorbeeld om de vraag
welke uitbreiding de Raad van State staat te wachten en aan welke oplossing
wordt gedacht voor het overschot aan personeel als gevolg van de voltooiing
van de derde fase. Verder is het voor ons de vraag of er geen stagnatie dreigt.
Volgens mij schatten wij de punten waarop het kan gaan knellen bij de Raad
van State, heel reëel in. Ik heb niets anders willen zeggen dan dat ik
de mogelijkheid wil openhouden dat op een later moment, als de notitie over
de derde fase er ligt, hierover verder wordt gepraat.De heer Dittrich (D66):U zegt dus eigenlijk dat het niet zozeer de bedoeling is te kijken of
de evaluatie naar de Centrale raad van beroep gaat, maar meer om te bezien
welke knelpunten er bij de Raad van State zijn. Ik ben het trouwens eens met
het door u daarover opgesomde lijstje. Die knelpunten moeten worden verbeterd.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik kan op dit moment niet voorspellen wat in de notitie zal staan en wat
de conclusies zullen zijn van de herziening van de derde fase, bijvoorbeeld
voor de Raad van State en de Centrale raad van beroep. Maar
dat zou een mogelijkheid kunnen zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U zei dat u zich zorgen maakte over de rechtsontwikkeling, mede door de
beperkingen die zijn gesteld aan hoger beroep. Een van de beperkingen die
wij willen opheffen, is die van de doorgepakte zaken. Zou u daarop een reactie
willen geven? Ik denk namelijk dat het amendement dat ik hierover heb ingediend,
de Partij van de Arbeid zou moeten aanspreken.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dat weet ik niet, want ik ben er eerlijk gezegd nog niet uit. In het wetgevingsoverleg
heb ik alleen maar gehoord dat de regering ons voorstel om een volwaardig
hoger beroep in te stellen niet kon steunen, omdat de invoering van het hoger
beroep sowieso al een verbetering is van de rechtspositie van vreemdelingen.
Zoals u daarnet hebt kunnen horen, heb ik de regering gevraagd om een beschouwing
waarin juist wordt ingegaan op de twee door mij genoemde punten, namelijk
de rechtsontwikkeling en het bewaren van de rechtseenheid. Ik zou graag dat
antwoord willen afwachten.Voorzitter! Ik kom toe aan het hoger beroep in vreemdelingenbewaringszaken.
Ook dat is volgens ons van groot belang. Vaste jurisprudentie laat immers
zien dat, hoewel door de regering in de nota naar aanleiding van het verslag
nadrukkelijk is bevestigd dat bij de periodieke rechterlijke toetsing zowel
de rechtmatigheid van de maatregel als de proportionaliteit van de voortzetting
kan worden beoordeeld, in de praktijk blijkt dat de rechtmatigheid van de
bewaring na de eerste rechterlijke toetsing niet langer wordt getoetst. Wij
blijven derhalve pleiten voor het mogelijk maken van hoger beroep in vreemdelingenbewaringszaken.
Dit met het oog op een daadwerkelijke volwaardige rechtsbescherming en vanwege
het feit dat de nevenzittingsplaatsen op den duur worden uitgebreid naar 19
rechtbanken, waardoor behoefte ontstaat aan een instantie die de rechtseenheid
bewaart. Het openstellen van hoger beroep in vreemdelingenbewaringszaken zal
volgens ons niet leiden tot vertraging in de afdoening van de beroepen die
de kern van het vreemdelingenrecht raken, zoals de regering eerder heeft verdedigd.
Dat zijn zaken die handelen over het rechtmatig verblijf. De vraag of iemand
rechtmatig in bewaring is gesteld, heeft namelijk geen invloed op de vraag
of hij of zij nog rechtmatig in Nederland verblijft. Als iemand is uitgeprocedeerd,
kan hij gewoon worden uitgezet, ook al loopt er een procedure over zijn bewaring
bij de rechtbank of in hoger beroep. Op het punt van het hoger beroep in vreemdelingenbewaringszaken
hebben wij een amendement voorbereid, dat wij als coalitie willen indienen,
en dat is het amendement op stuk nr. 30.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Waarom heeft u hoger beroep niet opengesteld voor schadevergoe- dingszaken?Mevrouw Albayrak (PvdA):Daar hebben wij inderdaad over nagedacht. De essentie van het hoger beroep
zit hem in de bewaring, waarvan de schadevergoeding een afgeleide is. Wij
hebben erover nagedacht en zijn tot die conclusie gekomen. De heer Dittrich
heeft dat beter uitgelegd dan ik dat zou kunnen doen, zodat ik verwijs naar
zijn uitleg over dit punt. Ook wij hebben het niet nodig gevonden schadevergoeding
hier onder te brengen.Voorzitter! Ik kom toe aan het Europees beleid. Het is de wens van de
PvdA-fractie dat op zo kort mogelijke termijn successen worden geboekt met
de harmonisatie op Europees niveau van het asiel- en immigratiebeleid. Het
is dan ook vanzelfsprekend dat de nieuwe Vreemdelingenwet rekening houdt met
deze toekomstige harmonisatie. In de memorie van toelichting maakt de regering
melding van dit streven en stelt dat delen van het Nederlandse beleid op termijn
vervangen zullen kunnen worden door Europese regelgeving. Onze stelling is
dat zolang dat gemeenschappelijk beleid er niet is, wij zelf verantwoordelijk
zijn voor wat wij in Nederland doen. De regering zegt niet voor niets dat
het gaat om het kunnen worden vervangen door Europese regelgeving. Wij zijn
van mening dat het wetsvoorstel past binnen de afspraken die ondertussen in
Europa zijn gemaakt.Het Verdrag van Amsterdam spreekt in artikel 63 over minimumnormen. Dit
houdt volgens ons in dat het mogelijk is om beleid te blijven voeren of te
ontwikkelen dat boven die minimumnormen van Europa uitstijgt. Ook is het voorstel
in overeenstemming met het verdrag van de Europese Unie, in die zin dat artikel
63 ook bepaalt dat naast harmonisatie van de vluchtelingendefinitie ook aanvullende
vormen van bescherming gaan gelden voor asielzoekers die niet aan de criteria
van het Vluchtelingenverdrag voldoen, maar om andere redenen niet kunnen worden
teruggestuurd naar hun land van herkomst. Verder dient een Europese regeling
tot stand te worden gebracht voor gevallen van een plotselinge massale instroom.
Op dit laatste punt zijn er recente ontwikkelingen, waarover wij nog niet
zijn ingelicht door de regering. Ik wil de regering dan ook vragen om aan
te geven wat precies de aard en status is van het besprokene op Europees niveau.
Verder zullen wij in de debatten ter voorbereiding van de JBZ-raad dit proces
in de gaten blijven houden.De problemen inzake de toepassing van het Verdrag van Dublin zijn ons
al lange tijd een doorn in het oog en worden voor een groot deel veroorzaakt
door het ontbreken van de voorafgaande inhoudelijke harmonisatie van het asielbeleid
in Europa. Wij dringen aan op herziening van dit verdrag en verzoeken de regering
haast te maken met de plannen hiertoe. Op dit moment is het wachten op een
tussenevaluatie, waarna verder onderhandeld zal gaan worden. Wij hechten sterk
aan een betere werking van de overeenkomst van Dublin. Daarbij vinden wij
het onder meer van belang dat het Hof van Justitie van de Europese Unie toezicht
houdt op de interpretatie van de overeenkomst. Wij vinden ook dat de afhandeling
van overdrachtsverzoeken vergemakkelijkt dient te worden en dat een bepaling
moet worden opgenomen die het mogelijk maakt dat één lidstaat
verantwoordelijk wordt voor de behandeling van de asielaanvraag van een en
hetzelfde gezin.De PvdA is van mening dat in het gehele toelatingsbeleid de eenheid van
het gezin een belangrijk uitgangspunt dient te zijn. Juist bij de toepassing
van het Verdrag van Dublin is gebleken dat het bijeenhouden van gezinnen niet
als prioriteit wordt gezien. Dat geldt ook voor de toepassing
van artikel 8 EVRM, dat gaat over het gezinsleven. Zowel in het reguliere
gezinsherenigingsbeleid als in het asielbeleid kom ik als volksvertegenwoordiger
regelmatig problemen tegen die uiterst schrijnend zijn. Hoe vaak moeten wij
nog voorbeelden tegenkomen van kinderen die inmiddels in Nederland onmiskenbaar
deel uitmaken van een nieuw gezin van een van de gescheiden ouders, maar die
toch verblijf worden geweigerd, omdat bijvoorbeeld niet voldoende kan worden
aangetoond dat de band met de in Nederland wonende ouder niet was verbroken?
Graag vraag ik de regering om een beschouwing over de eenheid van het gezin,
waarin wordt ingegaan op de problemen die de praktijk in Nederland op dit
moment veroorzaakt. Als de regering bereid is om deze beschouwing in een notitie
aan de Kamer aan te bieden, kunnen wij daar wellicht in het najaar al over
praten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Betekent dit dat de PvdA de opvattingen over het gezinsherenigingsbeleid
opschuift naar de bespreking van een nog te verschijnen notitie?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik heb er behoefte aan om in een wat breder kader en wat beschouwender
te kijken naar het begrip familylife van internationale verdragen, naar de
toepassing van het Verdrag van Dublin en naar de relatie tot de toepassing
en de praktijk in Nederland en dit vanuit de problemen uit de praktijk die
u en ik bijna dagelijks tegenkomen. Ik wil naar aanleiding daarvan op een
nader moment met de staatssecretaris van gedachten wisselen over de definitie
van "gezin" en onze toelatingseisen. U moet dit verzoek zien in het licht
van mijn vraag van zo'n twee jaar geleden om aandacht te besteden aan de positie
van vrouwen in het vreemdelingenrecht. Wij hebben recent een notitie daarover
ontvangen waarover volgende week van gedachten zal worden gewisseld met de
regering. Er is op dit terrein behoefte het verschil tussen praktijk en theorie
in beeld te brengen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp de behoefte om daarover uitgebreider te spreken.Mevrouw Albayrak (PvdA):Wij hebben zelfs samen vragen daarover gesteld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat neemt niet weg dat er in deze wet iets geregeld moet worden over gezinshereniging.
Dat kan niet wachten.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik ga u blij maken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wat is het standpunt van de PvdA-fractie over het wegvallen van de tenzij-clausule
in het Dublinverdrag?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik wil niet één element in relatie tot het Dublinverdrag
centraal stellen. De toepassing van dat verdrag is dermate scheefgegroeid
dat ik over een aantal belangrijke aspecten daarvan met de regering van gedachten
wil wisselen. Ik begrijp waar u naartoe wilt, maar ik kies ervoor dat niet
gefragmenteerd te bespreken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Met het wegvallen van de tenzij-clausule in de wet neemt u wel degelijk
ook een standpunt in op een deelterrein. U ontkomt er niet aan op onderdelen
de werking van dat verdrag, voorzover zij hun neerslag vinden in deze wet,
te beoordelen. Er is sprake van een vrij forse wijziging. Het is nogal onbevredigend
dat u zegt dat op een ander moment in meer algemene zin over het Dublinverdrag
gesproken moet worden. De wet wordt nu gewijzigd. Wat vindt u van het wegvallen
van de tenzij-clausule in de wet?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik deel uw mening op dat punt niet. Ik wil van de staatssecretaris weten
of hij dat wel doet, want wellicht brengt mij dat op een andere gedachte.De voorzitter:Mevrouw Halsema, dit is uw laatste opmerking hierover, want ik heb begrepen
dat dit punt niet nieuw is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Hierover hebben wij niet eerder van gedachten gewisseld. Ik heb nu mijn
mening niet gegeven over de tenzij-clausule, maar zij kan worden afgeleid
uit het amendement dat ik er eerder over heb ingediend. Het gaat mij er niet
om dat u mijn mening deelt. Ik wil graag weten waarom u vindt dat de tenzij-clausule
kan worden geschrapt.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik deel uw mening inderdaad niet, anders was ik er zelf wel over begonnen.
Ik volsta met de opmerking dat de staatssecretaris ons tot nu toe in zijn
toelichting voldoende heeft kunnen overtuigen. Volgens mij is dit punt wel
al vele maken besproken. Ik verwijs naar de verslagen van onder andere de
wetgevingsoverleggen.Voorzitter! Ik kom op het reguliere vreemdelingenbeleid. Als grootste
regeringsfractie kan de PvdA bij de behandeling van een nieuwe Vreemdelingenwet
daaraan simpelweg niet voorbijgaan. Hoezeer ook de afspraken in het regeerakkoord
betrekking hebben op verbeteringen in het asielbeleid, wij vinden dat wij
op zijn minst stil moeten staan bij dat belangrijke onderdeel van het vreemdelingenbeleid
en het toelatingsbeleid in zijn geheel. Buiten de aanscherping van de inkomenseis
bij gezinshereniging zijn in het regeerakkoord geen afspraken gemaakt over
het reguliere vreemdelingenbeleid. Rondom de nieuwe Vreemdelingenwet is echter
een sfeer ontstaan als zou zij op punten een verslechtering van de rechtspositie
van reguliere migranten betekenen. Wij hechten er bijzonder aan om serieuze
aandacht aan dit onderwerp te besteden, omdat deze wet bewust dan wel onbewust
in geen geval mag bijdragen aan een verslechtering van de positie van reeds
lang in Nederland gevestigde migranten. Sterker nog, wij zijn van mening dat
de invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet benut dient te worden om de rechtspositie
te bevestigen dan wel te verbeteren, indien mogelijk. Wij voelen ons verantwoordelijk
voor het niet alleen met de mond belijden van de interculturele samenleving.
Bij het kiezen voor interculturaliteit en integratie als uitgangspunt hoort
ook het scheppen van randvoorwaarden voor integratie, ook als het gaat om
het recht.De Partij van de Arbeid onderschrijft de stelling van de regering dat
het hebben van gelijke rechten een voorwaarde is voor volwaardig burgerschap
en daarmee voor een optimale integratie in de Nederlandse samenleving. Wij
zijn blij dat er vorig jaar in de conclusies van de top in Tampere op initiatief
van de Nederlandse regering principe-uitspraken zijn gedaan
over de rechtspositie van lang in de Europese Unie wonende migranten. Deze
komen erop neer dat zij zoveel mogelijk dezelfde rechten als EU-burgers moeten
krijgen.De fractie van de Partij van de Arbeid heeft het concept van de Vreemdelingenwet
in dit kader beoordeeld en komt tot de conclusie dat er een discrepantie bestaat
tussen enerzijds het integratiebeleid en de Europese voornemens en anderzijds
de nieuwe Vreemdelingenwet. Hierover hebben wij een aantal voorstellen.Wij vinden dat gezinshereniging als wettelijk recht dient te worden neergelegd,
maar niet in de vreemdelingencirculaire, zoals nu het geval is. Dat moet ook
niet in het vreemdelingenbesluit, zoals de regering voorstelt, hoewel dit
wel een verbetering is ten opzichte van de huidige situatie. De fractie van
de Partij van de Arbeid heeft al eerder gezegd geen voorstander te zijn van
het in de wet neerleggen van het recht op gezinshereniging voor asielzoekers,
zoals in artikel 27, terwijl het recht op reguliere gezinshereniging niet
is vastgelegd. Wij pleiten ervoor om dat recht over de gehele linie vast te
leggen.Ik maak een uitstapje naar asiel om de gehele linie duidelijk te maken.
Over de kring van gezinsleden die worden genoemd in artikel 27, hebben wij
opgemerkt dat het heel wel mogelijk is dat deze in strijd komt met artikel
8 EVRM. Wij pleiten voor een uitbreiding van "echtgenoten" tot partners en
kinderen die altijd bij het gezin hebben gehoord. Daarom hebben wij het amendement
op stuk nr. 29 ingediend.Het recht op gezinsleven is een grondrecht en dient als zodanig een basis
in de wet te hebben. België, Frankrijk en Duitsland zijn ons hierin voorgegaan.Over de aanscherping van de inkomenseis is bij het regeerakkoord een afspraak
gemaakt. Wij hebben altijd gezegd dat wij met die aanscherping kunnen leven
als aan twee voorwaarden wordt voldaan. Bij de onderhandelingen voor het regeerakkoord
hebben wij gezegd dat het moet gaan om 100% van de relevante bijstandsnorm.
Voor alleenstaande ouders met de zorg voor kinderen jonger dan 5 jaar moet
een uitzondering op die 100%-regel worden gemaakt. De regering heeft deze
uitzondering opgenomen in de notitie over de positie van vrouwen in het vreemdelingenbeleid,
waarover wij volgende week zullen spreken.De tweede voorwaarde was dat alle gesubsidieerde arbeid wordt aangemerkt
als middelen van bestaan in de zin van de Vreemdelingenwet. Sinds 1997 gold
dit al voor de Melkert-1-banen, maar de Melkert-2-banen, banenpools en jeugdwerkgarantiebanen
werden gezien als additionele arbeid en niet als inkomen voor het verkrijgen
van een verblijfsvergunning. Op 1 januari 1998 is de Wet inschakeling werkzoekenden
in werking getreden. Als gevolg van de stroomlijning van gesubsidieerde arbeid
zijn de verschillen tussen additionele en niet-additionele arbeid zo goed
als verdwenen, bijvoorbeeld wat betreft de arbeidsverhouding, duurzaamheid
en CAO's.Wij hebben reeds eerder gepleit voor het laten vallen van het in het vreemdelingenbeleid
gemaakte onderscheid tussen verschillende vormen van gesubsidieerde arbeid.
Met instemming hebben wij geconstateerd dat de regering deze mening deelt
in de nota naar aanleiding van het verslag van de invoeringswet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb twee vragen over gezinshereniging. Mevrouw Albayrak herhaalt hier
dat het recht op gezinshereniging als norm in de wet moet worden opgenomen.
Mijn vraag is waarom zij nalaat om dit te verzilveren in een amendement. Ik
heb die vraag gisteren reeds in mijn eigen termijn gesteld. Ik heb hierover
wel een amendement ingediend. Mijn tweede vraag is waarom zij in het amendement
op stuk nr. 29 verschillende nationaliteiten als mogelijkheid heeft uitgesloten.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik begin met de laatste vraag. Als iemand dezelfde nationaliteit heeft
als zijn partner, de asielzoeker die een status krijgt, kan die persoon zelf
hoofdelijk in aanmerking komen voor een asielstatus. Daar is geen afgeleide
status of een status die afhankelijk is van de partner voor nodig. De persoon
zelf komt dus – wat ons betreft en volgens mij ook wat de regering betreft –
in aanmerking voor een vluchtelingenstatus. Daarnaast blijft gezinshereniging
altijd mogelijk. Wij hebben op dit punt aanvankelijk onze bezwaren geuit.
Het klinkt inderdaad erg logisch. Waarom zouden alleen partners van dezelfde
nationaliteit erkend worden als een entiteit? Daar zit iets scheefs in. In
de situatie waarover wij spreken, die van de afgeleide asielstatus, is het
echter niet zo gek dat dit verschil wordt gemaakt. Wij hebben ons op dit punt
laten overtuigen. Het betreft hier immers niet de gezinshereniging. Het gaat
niet over het recht op gezinshereniging, maar over een afgeleide asielstatus.
Vandaar dat wij zeggen dat dit onderscheid daar geoorloofd is.De tweede vraag van mevrouw Halsema betreft niet het amendement op stuk
nr. 29, maar het amendement op stuk nr. 28. Ik kom op het wettelijk verankeren
van het recht op gezinshereniging terug. Inmiddels is van dat amendement een
herdruk onderweg.Mijn tweede voorstel betreft het codificeren van het recht op voortgezet
verblijf van hier geboren of opgegroeide kinderen. Het gaat hier wat mij betreft
om het recht op voortgezet verblijf en bescherming tegen uitzetting. Beide
punten, zowel het recht op gezinshereniging als het recht op voortgezet verblijf
van kinderen die hier geboren dan wel opgegroeid zijn, heb ik proberen samen
te vatten in één amendement, namelijk het amendement op stuk
nr. 28. Ik heb geprobeerd om in dit amendement het principe samen te vatten
van bescherming van reeds lang in Nederland wonende migranten en hun kinderen.
Ik heb dit als een principe in de nieuwe wet willen inbouwen. Ik vraag de
staatssecretaris daarom op punten om een bevestiging en een uitleg. Ik vind
het belangrijk dat in de toelichting op deze wet en in de Handelingen van
de Kamer dit principe wordt neergelegd. Van dit amendement is, zoals gezegd,
een herdruk onderweg. Ik heb geprobeerd om het principe samen te vatten. Ik
ben echter tot de conclusie gekomen dat het samenvoegen van beide wensen van
de fractie Partij van de Arbeid in één amendement hier een daar
tot onbegrip kan leiden. Er is daarom op beide punten een herdruk onderweg.
Misschien is die er al.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb de herdruk nog niet gezien. Ik wil graag weten of de herdruk ook inhoudelijke wijzigingen met zich brengt. Mevrouw Albayrak zegt
het principe van bescherming vast te willen leggen. Daarom verbaast het amendement
mij hogelijk. Het bevat immers een kan-bepaling en het gaat om een tijdelijke
verblijfsvergunning. Dat betekent dat kinderen die in Nederland zijn geboren
in aanmerking kunnen komen voor een tijdelijke verblijfsvergunning. Dat kan
volgens mij niet de bedoeling zijn.Mevrouw Albayrak (PvdA):Er komt een nadere inhoudelijke invulling van dit amendement.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Heeft u al enig idee over welke richting die uit zal gaan?Mevrouw Albayrak (PvdA):Uiteraard! Wilt u dat ik de tekst oplees? U krijgt het amendement natuurlijk
te zien. Het gaat erom dat niet het recht op voortgezet tijdelijk verblijf,
maar het recht op voortgezet permanent verblijf wordt gegarandeerd van kinderen
die in Nederland geboren zijn dan wel 18 jaar zijn geworden en hier zijn opgegroeid.
Ik doel dan op kinderen die zich voor hun vierde levensjaar in Nederland hebben
gevestigd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maakt u daar dan ook een imperatieve bepaling van?De voorzitter:Mevrouw Halsema, ik heb de indruk dat als u even wacht, het vanzelf goedkomt,
althans voorzover het gaat om wat u weten wilt.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter! De regering heeft zich met betrekking tot de intrekkings-
en weigeringsgronden inzake openbare orde voortdurend op het standpunt gesteld,
dat het slechts een uniformering van de begrippen betrof en dat het niet om
een aanscherping van de openbareorderegels zou gaan. Wij kennen het vreemdelingenbesluit
slechts op hoofdlijnen en zouden graag van de regering de toezegging krijgen
dat wij er inderdaad van uit kunnen gaan dat op geen enkele wijze een achteruitgang
zal plaatsvinden als het gaat om het weigeren of intrekken van een vergunning
op openbareordegronden. De intenties van de regering aangehoord hebbende,
hebben wij het voorlopig nog niet nodig gevonden om op dit punt een amendement
in te dienen. Belangrijker is, zoals ik al eerder heb gezegd, de mededeling
van de regering, dat ook zij onderkent dat deze wet over de gehele linie geen
verslechtering van de rechtspositie van reguliere migranten mag introduceren.
Ik vraag de regering hierop in haar beantwoording uitgebreid in te gaan, daar
ik wil dat over deze intentie van de regering geen twijfel kan bestaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wij zijn hier bezig met het beoordelen van een ontwerpwet en niet van
de intenties van de regering. Kunt u mij verklaren waarom als de intenties
van de regering dezelfde zijn gebleven, er dan is gekozen voor een aangepaste
formulering in de wet die een aanzienlijke verruiming betekent van de mogelijkheden
om op openbareordegronden uit te zetten?Mevrouw Albayrak (PvdA):Volgens mij is dit een vraag die u tijdens de eerste termijn van het antwoord
van de regering bij interruptie moet stellen. U vraagt mij nu te verklaren
waarom de regering vindt dat... Ik zou zeggen: stel die vraag aan de regering.Voorzitter! De regering vermeldt op een aantal plaatsen in de memorie
van toelichting dat gefocust wordt op een meer en meer gelijk wordend beleid
op Europees niveau en dat dit al naar gelang er sprake is van Europees beleid,
zal betekenen dat Nederland zijn beleid zal moeten aanpassen. In Tampere zijn,
zoals reeds is gezegd, door de Unie concrete uitspraken gedaan om langverblijvende
derdelanders, zoals dat op Europees niveau heet, zoveel mogelijk dezelfde
positie te geven als Unieburgers. Waarom voegen wij dan niet de daad bij het
woord en nemen wij niet in navolging van een aantal andere Europese landen
waarborgen op, nu wij bezig zijn met deze nieuwe Vreemdelingenwet?Voorzitter! Ik wil een paar woorden wijden aan verblijfsgaten. Wat bedoel
ik daarmee? Hoewel het vereiste van een geldige machtiging tot voorlopig verblijf
ten opzichte van de huidige wetgeving is versoepeld, in die zin dat deze alleen
wordt gesteld als de vreemdeling een aanvraag voor een verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd doet, vragen de leden van de PvdA-fractie zich af of deze
wijziging een oplossing zal bieden voor de schrijnende situaties die zich
in de praktijk voordoen als gevolg van het toerekenbaar te laat aanvragen
van de verlenging van de verblijfsvergunning. Aan het toerekenbaar niet tijdig
aanvragen van de verlenging van de verblijfsvergunning blijven belangrijke
consequenties verbonden. Ingevolge de Koppelingswet verliest de vreemdeling
aanspraken op voorzieningen. Bovendien wordt de verblijfsvergunning, indien
deze wordt toegekend, niet in aansluiting op het eerdere verblijfsrecht verleend.
Op deze wijze ontstaat er een gat in het verblijfsrecht, hetgeen betekent
dat de termijn voor het opbouwen van rechten, bijvoorbeeld voor de verblijfsvergunning
voor onbepaalde tijd of het kiesrecht voor niet-Nederlanders, opnieuw gaat
lopen. Een oplossing hiervoor hoeft volgens ons niet ingewikkeld te zijn.
Door uiteindelijk een nieuwe vergunning met terugwerkende kracht te verlenen,
kunnen deze gaten volgens ons worden opgevuld.Voorzitter! Dit gezegd hebbend, kom ik tot mijn laatste onderwerp, namelijk
de invoeringswet. Ik ben mijn inbreng in het wetgevingsoverleg over de invoeringswet
begonnen met het dilemma van de toepasselijkheid van de Wet inburgering nieuwkomers
op personen met een tijdelijke status. Dit dilemma is, dat de realiteit ons
leert dat het grootste deel van mensen met een tijdelijke status uiteindelijk
in Nederland blijft. Van de groep VVTV-houders, dus de houders van een voorlopige
vergunning tot verblijf, blijkt in de praktijk 70% tot 80% hier te blijven.
Dat lijkt mij een nogal forse realiteit. Aan de andere kant zeggen we dat
de tijdelijke status nooit recht kan geven op permanent verblijf. Er kunnen
dus geen rechten worden ontleend aan de tijdelijke status. Tegelijkertijd
introduceren wij een voorzieningenpakket, ervan uitgaande dat de Wet inburgering
nieuwkomers daarvan een onderdeel is. Wij hebben er in het wetgevingsoverleg
op aangedrongen dat duidelijk wordt gemaakt dat terugkeer een optie blijft,
een reële mogelijkheid ook voor iemand met een tijdelijke status. Wij
hebben er verder op aangedrongen dat die terugkeermogelijkheid een plaats
krijgt in het inburgeringsprogramma voor de statushouder. Inmiddels hebben
wij met instemming kennisgenomen van het voornemen van de minister
voor het groteste- den- en integratiebeleid met die terugkeermodule in het
inburgeringstraject. Maar toch blijven er veel vragen over.Minister Van Boxtel zegt dat het terugkeerperspectief zal worden aangekondigd
bij de aanvang van het inburgeringsprogramma. Dit is een verantwoordelijkheid
van de minister van Binnenlandse Zaken. In het reguliere inburgeringspro-
gramma zal dit terugkeerperspectief gedurende lange tijd niet meer aan de
orde komen. Het hoeft ook niet meer aan de orde te komen, zegt de minister.
Dit betekent dat het terugkeerperspectief pas weer in beeld komt zodra de
beslissing tot intrekking dan wel niet-verlenging van de vergunning aan de
orde is. Op dit moment krijgt de statushouder te horen dat de terugkeer nabij
komt en dat stappen zullen worden ondernomen in die richting. Tussen het moment
van aanvang van het inburgeringsprogramma en de beschikking kan dus drie jaar
zitten. Dit is naar ons idee te lang. Je kunt niet drie jaar iemand alleen
maar laten inburgeren zonder daarbij het terugkeerperspectief in beeld te
houden. Wij denken dat het nodig is ook tussendoor momenten in te bouwen waarop –
bijvoorbeeld naar aanleiding van de actuele situatie in het land van herkomst –
de statushouder wordt gewezen op de mogelijkheid van terugkeer. Wij denken
dat de betrokkenheid van de statushouders bij de ontwikkelingen in de landen
van herkomst gestimuleerd moet worden. Wil de regering nadenken over dit voorstel?
Is zij bereid het verder uit te werken?Voorzitter! Ik wil nu stilstaan bij de noodzaak om maatwerk te leveren
bij de inburgering. Dit is ook met zoveel woorden gezegd in de voortgangsrapportage
Wet inburgering nieuwkomers van 14 april jl. De regering stelt dat daarvoor
geen wetswijziging nodig is. De PvdA-fractie heeft echter geen duidelijkheid
gekregen over haar voorstel om de termijn uit de wet te halen, zodat een betere
combinatie van werk en inburgering mogelijk wordt. Wij begrijpen dat er een
taskforce komt, maar kan de regering nu al in grote lijnen reageren?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Trekt mevrouw Albayrak uit het feit dat haar naam staat onder een amendement
dat beoogt de motiveringsplicht terug te brengen, ook consequenties voor het
inburgeringsprogramma? Met andere woorden: moet je aan iemand die als echte
vluchteling wordt erkend een programma aanbieden inclusief de terugkeeraspecten
en -modules, of zou je differentiatie in het inburgeringsprogramma moeten
aanbrengen? De heer Niederer ziet dit wel zitten, zo begreep ik gisteren.Mevrouw Albayrak (PvdA):Wij zijn geen voorstander van het aanbrengen van differentiatie in het
inburgeringsprogramma als zodanig. Zodra je dat doet, creëer je feitelijk
weer verschillende statussen. Er ontstaan dan weer groepen met een verschillend
voorzieningenpakket. Wij willen er een geheel van maken, waarbij duidelijk
wordt gemaakt dat terugkeer een optie is. Voor die mensen voor wie die optie
meer kansen biedt, geldt dit wellicht iets meer en dit kun je doen door die
momenten in te bouwen die ik zojuist noemde. Wij zijn echter geen voorstander
van het opknippen van het inburgeringsaanbod. Dit moet een pakket zijn dat
gelijkelijk wordt toegepast voor alle mensen met een status, dus ook gezinsherenigers
en statushouders in het asielbeleid. Je moet dat mijns inziens niet verder
opbreken.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Mevrouw Albayrak stelt dat je dan twee statussen creëert. Dat probleem
moet zij echter aan de orde stellen op het moment dat zij voorstelt om de
motiveringsplicht terug te brengen. Dat willen wij allemaal, maar dat is zeker
niet hetzelfde als het creëren van twee statussen. Een en ander laat
de vraag dus onverlet of, gegeven de terugkeer van de motiveringsplicht, moet
worden onderzocht of het logisch is – de heer Niederer beantwoordde
die vraag tot mijn opluchting gisteren negatief – om iemand van wie
je op voorhand weet dat hij tijdelijk in Nederland verblijft, een inburgeringstraject
aan te bieden en om iemand van wie je weet dat hij wel langer zal blijven,
terugkeermodules aan te bieden.Mevrouw Albayrak (PvdA):Hoe weet de heer Rouvoet op voorhand dat een vreemdeling tijdelijk in
Nederland zal verblijven?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Ik koppel het aan de motiveringsplicht. Een vluchteling krijgt wel die
ene tijdelijke status – dat is het volgtijdelijke systeem – maar
dat betekent nog niet dat zo'n vluchteling in het inburgeringsprogramma elementen
moeten worden aangeboden die op zijn terugkeer zijn gericht.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik gaf hier met mijn wedervraag eigenlijk al een antwoord op. Wij weten
op voorhand niet of een vluchteling tijdelijk in Nederland zal verblijven.
Een vluchteling kan een tijdelijk status krijgen die gebaseerd is op de VVTV-indicatorenbrief –
dat is dan een naar zijn aard tijdelijke maar na drie jaar in een definitieve
verblijfsstatus om te zetten status – maar 70% tot 80% van deze vluchtelingen
blijft uiteindelijk in Nederland.Voorzitter! Ik heb tijdens het wetgevingsoverleg voorgesteld om de verhuisbeweging
van statushouders te monitoren na de intrekking van de zorgwet voor houders
van een VVTV. Ik deel de zorgen hierover en denk dat het belangrijk is dat
tijdig conclusies kunnen worden getrokken. Ik ben dan ook blij dat de regering
zich bereid heeft verklaard om een dergelijke monitor in te voeren.Wij zijn nog steeds niet overtuigd van de noodzaak van de invoering van
de tewerkstellingsvergunning. De invoering hiervan is een verslechtering van
de huidige rechtspositie van zowel erkende vluchtelingen als van de houders
van een VTV humanitair en VVTV'ers die in hun derde jaar zitten. Verder werpt
het een drempel op voor de toegang tot de arbeidsmarkt. Met het oog hierop
vraag ik de staatssecretaris nogmaals of het waarschuwen van de werkgever
als hoofdreden voor het invoeren van de tewerkstellingsplicht een houdbaar
argument is. Dit is een moeilijk punt waar wij geen pasklaar antwoord op kunnen
geven, maar de argumenten die de regering in het wetgevingsoverleg naar voren
heeft gebracht, hebben ons niet kunnen overtuigen.Voorzitter! In het wetgevingsoverleg heb ik de nodige woorden gewijd aan
de huisvestingsvergunning. Ik ben nog steeds niet overtuigd door het argument
waarom mishandelde vrouwen in de opvang zelf geen huisvestingsvergunning kunnen
krijgen. De argumenten van de staatssecretaris van Volkshuisvesting
overtuigen mij bij lange na niet. Hij stelt dat deze vrouwen andere vormen
van wonen tot hun beschikking hebben, zoals het wonen op kamers, waarvoor
geen huisvestingsvergunning nodig is. ik vind het heel erg wrang dat hij zegt
dat zij maar op kamers moeten gaan. Ik besef overigens dat dit punt niet bij
de behandeling van de nieuwe Vreemdelingenwet kan worden geregeld. Volgende
week kom ik hierop terug in het algemeen overleg over de notitie over de positie
van vrouwen in het vreemdelingenbeleid. Dit punt zal waarschijnlijk vooral
met de staatssecretaris van VROM moeten worden besproken, omdat hij de grootste
bezwaren naar voren heeft gebracht.Sommige sprekers hebben gepleit voor het herinvoeren van de motiveringsplicht,
artikel 41 van de AWB. Bestaat er bij de herinvoering van de motiveringsplicht
echter niet het aanzienlijke risico dat door de voorgestelde invulling van
het begrip "ingezetenschap" mensen worden uitgenodigd om door te procederen?
Wij achten deze kans heel goed aanwezig wanneer het begrip ingezetenschap
niet wordt gehanteerd op het niveau van de verdragsvluchteling. Volgens ons
is er dan een rechtens relevant belang om door te procederen. Bij het niveau
van de verdragsvluchteling wordt direct bij binnenkomst ingezetenschap aangenomen,
terwijl dat in dit voorstel niet wordt gedaan. Deelt de regering hier onze
zorgen waar het gaat om het mogelijk uitlokken van procedures door de verschillen
die er op dit punt zijn?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Vindt u zelf dat ingezetenschap aangenomen moet gaan worden voor alle
statushouders? Dat betekent dat alle statushouders direct na verlening in
aanmerking moeten kunnen komen voor kinderbijslag, volksverzekeringen enz.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik vind dat er niet doorgeprocedeerd moet worden. Dat is namelijk de essentie
van deze wet. Als wij daar niet in slagen, vraag ik mij af of deze wet nog
wel een basis heeft. Die basis is het niet kunnen doorprocederen, het voorkomen
van onnodig doorprocederen, bijvoorbeeld voor een betere status. Ik vraag
mij met zorg af of er misschien op het punt van het ingezetenschap een element
aanwezig is waardoor doorprocederen mogelijk is. Zo benader ik dit begrip.
Wanneer de staatssecretaris mij ervan kan overtuigen dat doorprocederen niet
mogelijk is, kan ik mij neerleggen bij het ingezetenschap zoals het nu is
verwoord.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Over dit onderwerp heb ik in het wetgevingsoverleg een vraag gesteld,
maar mij is niet duidelijk geworden waar de fractie van de PvdA wat dit betreft
staat. Men kan doorprocederen alleen maar voorkomen door iedereen op dit punt
dezelfde positie te geven; dat is uw redenering. Echter, wat met betrekking
tot het ingezetenschap opvalt, is dat – waar op andere terreinen de
VVTV'ers worden opgetild naar het niveau van verdragsvluchtelingen –
het hier andersom gebeurt. Met mevrouw Halsema vraag ik mij af of u akkoord
gaat met deze verslechtering van de positie van verdragsvluchtelingen wanneer
u de garantie krijgt dat er niet kan worden doorgeprocedeerd.Mevrouw Albayrak (PvdA):Wij kunnen ook op andere punten een verslechtering waarnemen van de positie
van de A-statusvluchteling, maar zolang dat geen rechtens relevant belang
voor doorprocederen oplevert, wil ik daar geen bezwaar tegen maken.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Uw antwoord is dus bevestigend. Vindt u dat er voldoende redenen zijn
om hier op de algemene lijn van de invoeringswet, namelijk de opwaardering
van de positie van de VVTV'ers, een uitzondering te maken? Ik zoek nog steeds
naar de legitimering van deze uitzondering.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik wacht de reactie van de regering af. Als straks de conclusie wordt
getrokken dat er op dit punt niet kan worden doorgeprocedeerd, hetgeen ik
betwijfel, behoeven wij deze discussie niet voort te zetten. Ik beloof u dat
ik naar aanleiding van de reactie van de staatssecretaris hiernaar nog eens
heel goed zal kijken.De heer Van der Staaij (SGP):Heeft u aanwijzingen waaruit naar voren komt dat bij de toepassing van
het begrip ingezetenschap verschil zou worden gemaakt met betrekking tot de
grond waarop men een tijdelijke vergunning heeft gekregen? Ik dacht dat het
tot nu toe slechts ging om de vraag: heb je die tijdelijke vergunning of heb
je die niet? Heeft u een aanwijzing waaruit blijkt dat hiermee op een andere
manier kan worden omgegaan en dat er onderscheid wordt gemaakt tussen de gronden
waarop die vergunning is verkregen?Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter! Deze vraag is zó gedetailleerd dat ik de heer Van der
Staaij nu het antwoord daarop schuldig moet blijven. Ik verwijs hem naar mijn
reactie op de interrupties van de heer Rouvoet. Als dit punt een reden kan
zijn voor doorprocederen, moet het worden geschrapt. Dan behoeven wij verder
deze discussie niet meer te hebben. Overigens zal ik ook deze interruptie
van de heer Staaij betrekken bij mijn bijdrage in tweede termijn.De vergadering wordt van 12.15 uur tot 12.22 uur geschorst.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Voorzitter! Er zijn maar weinig beleidsterreinen die de gemoederen in
de samenleving en in de politiek zo bezighouden als het vreemde- lingen- en
asielbeleid. Zowel natio- naal als internationaal stelt het vraagstuk van
de mondiale migratie ons voor schier onoplosbare vragen: hoe gaan we om met
al die mil- joenen die huis en haard verlaten hebben, wat kunnen we doen om
te voorkomen dat dit er door oorlog, honger en vervolging nog meer worden,
waar moeten en waar kunnen al die mensen terecht, hoe voorkomen we etnisch-culturele
spanningen in de landen van vesti- ging en in de gebieden zelf, wie krijgt
asiel en wie moet er, direct of na verloop van tijd, vrijwillig of gedwongen,
terug naar het land van herkomst?Inderdaad: een mondiaal vraagstuk, dat niet op nationaal niveau kan worden
opgelost. Maar er liggen voor de nationale overheid wel belangrijke verantwoordelijkheden
om bij te dragen aan het vinden van antwoorden op een deel van de problemen.
Dezer dagen behandelen wij een voorstel voor een nieuwe Vreemdelingenwet;
daarbij gaat het in het bijzonder om de vraag wie via welke
procedures in ons land asiel kan krijgen. Het wetsvoorstel is veel breder
dan dat, maar het is wel een hoofdpunt. In het verlengde daarvan ligt de kwestie
van het integratiebeleid, waarover in dit huis nog onlangs ten principale
is gesproken. Dit zijn zonder twijfel belangrijke thema's, waarover zorgvuldig
gesproken moet worden en waarvoor heldere regels nodig zijn. Maar het is goed
om bij alles wat hierover gezegd wordt te bedenken, dat we het hier in feite
over de achterkant van de echte problemen hebben. Met respect gesproken, maar
wat we hier doen, is noodzakelijk dweilen omdat er elders in de wereld kranen
openstaan.Dat is ook de reden dat vanuit onze fracties er steeds op is en wordt
aangedrongen om het asielvraagstuk niet los te zien van onze verantwoordelijkheid
om bij te dragen aan internationale vrede en gerechtigheid, onder meer via
extra inspanningen op het vlak van ontwikkelingssamenwerking. Zolang de kloof
tussen arm en rijk in de wereld er is en groter wordt, zullen er economische
vluchtelingen zijn. De keerzijde van deze stelling is overigens dat wie zich
druk maakt over de aantallen economische vluchtelingen, zich niet kan of mag
neerleggen bij het bestaan van de kloof. Ik moet eerlijk zeggen dat ik dit
aspect dan ook pijnlijk gemist heb in de opsomming door de heer Kamp van maatregelen
die de VVD zou willen treffen om het probleem van de economische migratie
te lijf te gaan.Behalve op het vlak van ontwikkelingssamenwerking ligt er verder een belangrijke
taak voor landen als Nederland om voortdurend op te komen voor rechten van
minderheden en te strijden tegen verdrukking en vervolging van mensen vanwege
hun kleur, geloof of overtuiging. Kortom, de beste manier om het immense probleem
van de vluchtelingenstromen aan te pakken is het dichtdraaien van kranen,
al was het maar beetje bij beetje.In het formuleren van antwoorden willen onze fracties zich primair laten
gezeggen door het Bijbelse spreken over onze houding ten opzichte van de vreemdeling
die aan onze poort klopt. Dat spreken is opvallend royaal. De vreemdeling
wordt meer dan eens in één adem genoemd met de wezen en weduwen,
en wordt derhalve gerekend tot de zwakken in de samenleving, aan wie eerst
en vooral recht moet worden gedaan: "Wanneer een vreemdeling bij u in uw land
vertoeft, zult gij hem niet onderdrukken. Als een geboren volksgenoot zal
de vreemdeling gelden, die bij u vertoeft. Gij zult hem liefhebben als uzelf."
(Leviticus 19:34).De christelijk-politieke grondhouding dient er dan ook een te zijn van
compassie, betrokkenheid, verantwoordelijkheid voor het lot van de ander en
vooral van het verlangen om de ander recht te doen en tot zijn recht te laten
komen. In een christelijk-sociale benadering is asiel geen gunst, maar een
recht.Daarmee is niet alles gezegd, bijvoorbeeld over de reikwijdte en de vormgeving
van onze verantwoordelijkheid en evenmin over de exacte criteria voor toelating,
maar zijn daar wel ijkpunten voor aangegeven. Het is dan ook op basis van
normatieve uitgangspunten dat de fracties van RPF en GPV de voorstellen voor
een nieuwe Vreemdelingenwet willen beoordelen. Vaststaat voor ons dat de huidige
Vreemdelingenwet aan herziening toe is. Het systeem dreigde volledig vast
te lopen. Ik herinner mij de uitspraak van de staatssecretaris: als we niets
doen, ontploft het stelsel. Dat komt met name doordat de alweer uit 1965 daterende
wet, met alle aanvullingen en wijzigingen, die in de loop van de jaren zijn
aangebracht, vooral in 1994, te ingewikkeld is geworden. Met name het gegeven
dat de procedures in aantal en lengte uit de hand zijn gelopen, dringt tot
meer dan het nog weer oplappen van de regelgeving.Het is overigens goed ons te realiseren dat de problemen van vandaag met
een nieuwe wet niet direct en voorgoed tot het verleden zullen behoren. Er
zullen overgangsproblemen zijn – ik zal er niet breed op ingaan; anderen
hebben daar het nodige over gezegd en ik sluit me graag aan bij de vragen
die daarover in de richting van de staatssecretaris gesteld zijn – en
er zullen fikse achterstanden weggewerkt moeten worden. Dat legt al met al
een zware claim op de uitvoeringsorganisatie. Ook ik heb met zorg kennisgenomen
van de uitlatingen van de ondernemingsraad van de IND en ik hoor graag de
reactie van de staatssecretaris op de gestelde vragen daarover. Maar dat neemt
niet weg dat de doelstellingen van de nieuwe wet – vereenvoudiging,
minder procedures, bekorting van de procedures – onze steun verdienen.Al met al is de houding van de fracties van RPF en GPV tegenover het voorliggende
wetsvoorstel een positief-kritische: positief over de doelstellingen, de structuur
en concrete onderdelen als het hoger beroep in vreemdelingenzaken, de meeromvattende
beschikking en het volgtijdelijke statussysteem; kritisch over specifieke
punten als het besluitmoratorium, de beslistermijnen en het schrappen van
de motiveringseis. Ik kom over al deze zaken nog uitvoerig te spreken. Daarnaast
bestaat er wel enige scepsis over de effectiviteit van de verschillende voorstellen,
maar ik geef direct toe dat die scepsis uiteindelijk alleen volledig kan worden
weggenomen door de nieuwe wet in werking te laten treden. Niettemin vraag
ik de staatssecretaris hoe hij – ik meen dat mevrouw Halsema eveneens
een vraag in die richting heeft geformuleerd – het feit waardeert dat
de scepsis breder leeft dan bij een aantal fracties in dit huis en met name
ook aanwezig is bij velen van degenen die bij de uitvoering van de wet betrokken
zullen zijn.Mevrouw de voorzitter! Voordat ik tot een inhoudelijke bespreking van
de voorstellen overga, wil ik er nog eens nadrukkelijk de aandacht voor vragen
dat we met nationale wetgeving goed beschouwd aan het verkeerde eind van het
probleem beginnen. Een internationale aanpak, waarbij de problemen zo dicht
mogelijk bij de bron worden aangepakt én zo mogelijk van een antwoord
voorzien, verdient onzes inziens verre de voorkeur boven een versnipperde
"end of pipe"-benadering, waarbij ieder land uiteindelijk zelfstandig invulling
geeft aan zijn verantwoordelijkheden, zoals die voortvloeien uit met name
het Vluchtelingenverdrag. Ik blijf mij ten zeerste verbazen over het ontbreken
van zelfs een begin van bereidheid bij de regering om de vraag onder ogen
te zien of dit verdrag, dat inderdaad alweer een halve eeuw oud is, nog wel
is toegesneden op de maat van de huidige problemen. Nu weet ik wel dat in
deze Kamer ook om andere redenen het Vluchtelingenverdrag wel ter discussie
is gesteld: Nederland zou te ruimhartig zijn in zijn interpretatie van de
verdragsverplichtingen en daardoor te aantrekkelijk voor asielzoekers.
Het mag duidelijk zijn dat de uitgangspunten zoals ik die hiervoor geschetst
heb, ertoe leiden dat het enkele feit dat steeds meer mensen asiel –
dat is: onschendbaarheid, oftewel een veilig heenkomen, bescherming –
zoeken, geen reden mag zijn om onze verantwoordelijkheid op een lager pitje
te zetten. Integendeel. Maar de harde werkelijkheid dat de mondiale migratie
vele malen groter is dan ten tijde van de totstandkoming van het Vluchtelingenverdrag,
moet ons er wel toe brengen de vormgeving van die verantwoordelijkheid adequaat
te doen zijn. Dat betekent wat ons betreft: moderniseren, met als uitgangspunten
behoud van het beschermingsniveau én van onze verantwoordelijkheid.Hiertoe is vanuit onze fracties al zo'n tien jaar geleden een plan gelanceerd,
dat in de kern is gericht op opvang én toetsing in de regio, onder
auspiciën van de Verenigde Naties, waarna erkende vluchtelingen volgens
tevoren gemaakte afspraken in de verschillende landen gevestigd worden. Dat
is het element van de "burden sharing"; hoewel ik liever spreek – u
zult dat begrijpen na mijn vorige opmerkingen – van "responsibility
sharing". Een dergelijke aanpak steekt in tal van opzichten gunstig af bij
de huidige situatie. Ik zet het nog maar eens kort en staccato op een rijtje.
Ik heb eerder een voorstel uitvoeriger op papier gezet en ingebracht in het
debat. Ik geef nu een korte samenvatting van de voordelen en de positieve
aspecten van het voorstel.De toetsing vindt plaats in of in ieder geval nabij het land van herkomst,
waardoor echte vluchtelingen beter kunnen worden onderscheiden; voorkomen
wordt dat alleen de kansrijke welgestelde vluchtelingen hun heil elders kunnen
"kopen". Diepe teleurstelling en frustraties bij overspannen verwachtingen –
vaak blijken de verwachtingen overspannen te zijn – en culturele ontworteling
met alle psychische gevolgen van dien worden voorkomen. Mensensmokkelaars
wordt de wind uit de zeilen genomen en asielcriteria worden niet meer per
land vastgesteld, maar in VN-verband, en worden dus objectief en uniform toegepast.Er zou dan ook een punt gezet kunnen worden achter al die maatregelen
die we in de achterliggende jaren voortdurend gezien hebben en die uiteindelijk
bedoeld waren om asielzoekers te ontmoedigen naar Europa te komen en oneigenlijk
gebruik van de procedures te voorkomen. Denk aan veilige derde landen, veilige
landen van herkomst, de verdragen van Schengen en Dublin, overnameovereenkomsten,
visumpolitiek, pre-boarding checks, een verkorte procedure voor kono's, enz.,
enz., met als sluitstuk, waar het gaat om de illegalen in ons land, de Koppelingswet.Het is overigens een misverstand om te denken dat dit een afname zou betekenen
van de verantwoordelijkheid van de welvarende landen, de huidige landen van
toevlucht. Naast het opvangen van toegewezen vluchtelingen is er alle aanleiding
om een financiële medeverantwoorde- lijkheid te blijven dragen bij de
opvang. Ook zullen de vluchtelingen in de toegewezen landen een behoorlijke
opvang moeten krijgen. Het deed mij overigens deugd dat de heer Kamp, die
dit plan van zijn warme steun heeft voorzien, gisteren dit element met zoveel
woorden heeft onderstreept. Het gaat niet om een afname van verantwoordelijkheid
of om het afschuiven van verantwoordelijkheid, maar om een andere vormgeving
van de verantwoordelijkheid. In de motivering van de steun voor dit plan verschillen
de heer Kamp en ik minder dan sommigen hebben aangenomen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Misschien verschilt u toch op een punt van mening. Naar mijn idee zou
het ook een aanzienlijke uitbreiding van de verantwoordelijkheid betekenen,
omdat nu al heel grote groepen vluchtelingen in de regio worden opgevangen,
maar daar niet een procedure naar UNHCR- of andere maatstaven doorlopen noch
opvang kennen in de mate die u zich voorstelt. Het zou naar mijn idee ook
betekenen dat veel grotere groepen vluchtelingen dan nu in aanmerking komen
voor een zorgvuldige procedure.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Dat is op dit moment moeilijk te overzien. Wij zien nu dat de opvang al
vaak in de regio plaatsvindt. Het moment en de procedure voor asieltoetsing,
de vraag of het gerechtvaardigd is of iemand elders een veilig heenkomen heeft,
hebben wij, begrijpelijk in de jaren vijftig, neergelegd bij de landen die
deze mensen zullen opvangen. Dat moet je eigenlijk op een andere plaats doen.
Dat zou andere consequenties kunnen hebben. Ik kan dat nu niet overzien. Feit
is dat dergelijke voorstellen niet te gemakkelijk mogen worden weggezet achter
de terechte stelling dat er al zoveel mensen in de regio worden opgevangen.
Het gaat erom dat wij ook de toetsing daar neerleggen, omdat dat de voordelen
heeft die ik heb aangegeven. Je zoekt een andere bedding voor de verantwoordelijkheid,
meer internationaal. Juist omdat mevrouw Halsema haar betoog zo nadrukkelijk
op de internationale verantwoordelijkheden heeft gericht, zou ik anders dan
via vragen bij interrupties zeer geïnteresseerd zijn in haar opvatting
over het concept van opvang en toetsing in de regio. Misschien kunnen wij
er in tweede termijn op terugkomen, want zij heeft er tot nu toe niet echt
over gesproken.Voorzitter! Ik wijs erop dat het wetsvoorstel wel een element bevat dat
op de geschetste benadering aansluit, namelijk de afwijzingsgrond van artikel
28, onder d, de mogelijkheid van overdracht aan een eerder land van verblijf.
Dit heeft natuurlijk alleen echt betekenis wanneer de veiligheid van vluchtelingen
in de landen nabij de landen van herkomst ook echt gegarandeerd is. Gelet
op de recente uitspraak van de Rechtseenheidkamer inzake Pakistan is niet
iedereen daar zomaar van overtuigd. Het zal duidelijk zijn dat als landen
gemeenschappelijk en in het bijzonder in het verband van de Verenigde Naties
de veiligheid van vluchtelingen garanderen, de overdracht van vluchtelingen
aan andere landen van herkomst overtuigender kan plaatsvinden. Dan kom ik
weer uit op dat concept van opvang en toetsing in de regio.In de reactie van regeringswege op deze voorstellen wordt voortdurend
gesteld dat een dergelijke upgrade van de internationale afspraken onhaalbaar
en onwenselijk is. Dat eerste mag op dit moment waar zijn – je zult
het in internationaal verband moeten nastreven; het is een langetermijnperspectief –
maar het tweede is gelet op de actuele situatie mijns inziens niet vol te
houden. Natuurlijk kan Nederland dit niet op zijn eentje realiseren. Vanzelfsprekend
kan het niet aan de orde zijn om onze verantwoordelijkheden krachtens het
Vluchtelingen verdrag te relativeren zolang er geen zicht is
op meer op de huidige situatie toegesneden afspraken. Ik vraag de regering
in casu de staatssecretaris, te beginnen in Europees verband, draagvlak voor
een dergelijke benadering te peilen en zo nodig te creëren. Het vervolgspoor
van de top in Tampere, waarbij nagedacht wordt over harmonisatie van de asielwetgeving
van de Europese lidstaten, biedt daarvoor mijns inziens alle gelegenheid.
Ik overweeg op dit voor onze fracties fundamentele punt in tweede termijn
een Kameruitspraak te vragen.Zonder tekort te doen aan het belang van andere zaken waarmee deze staatssecretaris
zich bezighoudt, mag het voorliggende voorstel toch wel worden beschouwd als
zijn magnum opus. Ik heb waardering voor de voortvarende aanpak en de zorgvuldige
wijze waarop beide wetsvoorstellen in de drie wetgevingsoverleggen bediscussieerd
konden worden, vaak tot in detail. Natuurlijk blijft er altijd te wensen over.
Zo werden relevante stukken soms wel erg op de valreep aangeleverd en vind
ik het zacht gezegd nogal ongelukkig dat het conceptvreemdelingenbesluit niet
eerder aan de Kamer kon worden voorgelegd.Na wat ik gisteren naar voren heb gebracht over het coalitieoverleg, zeg
maar het schaduwwetgevingsoverleg, wil ik daar nu niet veel woorden meer aan
wijden. Uit de kennelijke onmisbaarheid van dergelijke monistische onderonsjes
kan in elk geval de les getrokken worden dat zelfs een gedetailleerd regeerakkoord
als dat van 1998 tekortschiet, wanneer partijen zulke fundamentele tegenstellingen
kennen als ten aanzien van het asielbeleid het geval is. Het mag duidelijk
zijn dat onze fracties voor deze gang van zaken geen enkele waardering kunnen
opbrengen, maar dat behoeven natuurlijk alleen die parlementariërs zich
aan te trekken die zeggen voorstander te zijn van een transparante en dualistische
democratie.Ik ben daarnaast echt geschrokken van de opmerkingen van deze staatssecretaris
over het buiten werking stellen van het dualisme, als het om zulke belangrijke
onderwerpen als de Vreemdelingenwet gaat. Dat valt mij nu werkelijk van hem
tegen. Ik kan er nog begrip voor opbrengen dat je als bewindspersoon steun
voor je voorstellen zoekt. Ik begrijp ook dat dat natuurlijk in de eerste
plaats bij de coalitiefracties gebeurt. Maar dat een democraat het onvermijdelijk
vindt de parlementaire democratie de facto tijdelijke buiten werking te stellen
en dan ook nog eens als argument aanvoert het grote belang van de onderhavige
wetgeving, gaat mijn petje te boven. In Trouw is dit vanmorgen treffend samengevat
met de woorden: de politieke overwinning van de staatssecretaris is tevens
zijn democratische nederlaag. Daar is veel van waar. Het zou goed zijn, ook
met het oog op toekomstige debatten over andere belangrijke voorstellen, als
de staatssecretaris in dit debat toelicht hoe hij dit ziet en wat hij precies
wel en misschien ook wat hij niet heeft bedoeld.Er wordt wel naar argumenten en amendementen gekeken, maar, zo bleek gisteravond
al, alleen gedrieën. Ik heb begrepen dat dit eigenlijk zelfs gevieren
betekent. Dat betekent dat er de facto een veto op steun aan amendementen
van andere fracties dan de coalitiefracties bestaat. Hiermee hebben wij ook
een nieuw adagium in dit huis, namelijk de regering en de coalitiefracties
spreken met één mond. Ik moet toegeven dat dit ook een vorm
van staatsrechtelijke vernieuwing is. Ik doe evenwel een klemmend beroep op
de collega's van de regeringsfracties en de staatssecretaris om zich niet
af te sluiten voor de kracht van argumenten door zich op te sluiten in de
vesting van coalitie en regeerakkoord.Voorzitter! Ik kom op de inhoud van de Vreemdelingenwet. Ik zal in dit
verband relatief weinig zeggen over het hoofdstuk "regulier". Daar is in de
wetgevingsoverleggen al over gesproken. Ik wil nu inzetten op die punten die
voor mij nog van belang zijn waar het gaat om het asiel. In een eerder stadium
hebben wij de suggestie gedaan om een aanvang te maken met een asielwet. Op
het punt van het asiel lijken namelijk de grootste problemen te zitten. Die
suggestie heeft helaas weinig warme bijval gekregen. Zo'n wet is er dus niet
gekomen, maar ik wil daar nu niet op verder op terugkomen. Wel stel ik vast
dat het asielgedeelte van de nieuwe Vreemdelingenwet op een aantal punten
aanmerkelijk beter is uitgewerkt dan het reguliere gedeelte. Mij is bijvoorbeeld
opgevallen dat het reguliere gedeelte wel afwijzingsgronden kent, maar niet,
zoals de asielparagraaf, ook toelatingsgronden. De vraag is of dat allemaal
bewust is gedaan of dat dit toch een beetje inherent is aan het feit dat het
zwaartepunt in de wet bij asiel ligt en dat regulier er daardoor wat bekaaid
is afgekomen op een aantal punten.Waar het gaat om het reguliere gedeelte, wil ik even ingaan op het amendement
dat door de coalitiefracties is ingediend over het MVV-vereiste. Dat is het
amendement op stuk nr. 38. Ik heb mij hier nogal over verbaasd, omdat via
dat amendement, waar het gaat om de beschikbaarheid van medische zorg, de
lat in feite hoger wordt gelegd voor de vreemdeling die zich keurig meldt,
dan voor degene die is afgewezen en vervolgens als illegale vreemdeling onder
de Koppelingswet valt. Ik heb de heer Dittrich dat al voorgehouden in het
eerste wetgevingsoverleg. Hier komt nog bij dat ook dit amendement door alledrie
de regeringsfracties is ondertekend, terwijl de term "medisch noodzakelijke
zorg" – ik doel nu niet op de Koppelingswet, maar op het MVV-vereiste –
nota bene via een amendement van mijzelf en collega Apostolou van de PvdA-fractie
met steun van D66 in de initiatiefwet-Verhagen inzake het MVV-vereiste is
opgenomen. Ik stel dus vast dat zowel de PvdA als de staatssecretaris op dit
punt zijn teruggekeerd van hun afwijzende reacties, ook tijdens het wetgevingsoverleg.
Dat valt op zichzelf te betreuren. In zijn schriftelijke reactie op het voorstel
van de heer Dittrich leek de staatssecretaris diens conclusie te delen. Ik
hoor dan ook graag of hij die mening nog steeds is toegedaan nu het amendement
is voorgelegd.De wetgevingsoverleggen hebben al veel verheldering gebracht, in ieder
geval over de wetstechnische aspecten. Enkele bij ons levende vragen zijn
bovendien naar tevredenheid beantwoord, zodat ik op die punten nu niet meer
behoef terug te komen. Dat geldt ook voor enkele onderdelen, hoe belangrijk
die ook zijn, waarmee wij kunnen instemmen. Ik noem de meeromvattende beschikking,
de standaard schorsende werking en de uitwerking daarvan en de ex-nunctoetsing
door de rechter. Wat het laatste punt betreft, merk ik wel op dat we van de staatssecretaris naar mijn beste weten nog een beschouwing tegoed
hebben over de verhouding tussen bestuur en rechter, naar aanleiding van zijn
toezegging in het algemeen overleg over het landgebonden asielbeleid. Dat
is temeer relevant voor dit debat, nu hij tijdens het eerste wetgevingsoverleg
naar aanleiding van vragen van onder andere onze fracties over de ex-nunctoetsing
heeft gezegd, niet bang te zijn dat de rechter op de stoel van het bestuur
gaat zitten. Nu was dat vóór de uitspraak van de Rechtseenheidkamer
over Afghanistan en Pakistan, naar aanleiding waarvan ik tijdens het algemeen
overleg over het landgebonden asielbeleid de staatssecretaris om zijn visie
heb gevraagd. Nu door de berichtgeving mogelijk een vertekend beeld van mijn
inbreng op dit punt is ontstaan, hecht ik er wel aan mijn lijn hier kort te
herhalen: er is geen sprake van dat ik "woedend op de rechter" ben, omdat
hij het asielbeleid frustreert; de onafhankelijkheid van de rechter staat
wat mij betreft op geen enkele wijze ter discussie. Wel heb ik het risico
gesignaleerd dat de rechter bij een uitspraak inzake met name het VVTV-beleid
gemakkelijk op de stoel van het bestuur terechtkomt, óók bij
een marginale toetsing; vandaar mijn verzoek aan de staatssecretaris om hierover
nog eens zijn gedachten aan het papier en vervolgens aan de Kamer toe te vertrouwen.
In het kader van het voorliggende wetsvoorstel zouden zich met name wrijvingen
kunnen voordoen bij het besluitmoratorium – waarover ik uiteraard nog
kom te spreken – waarbij het immers gaat om een bij uitstek politiek
besluit, waarop controle door de Kamer mogelijk is.Dit gezegd hebbend, rest ons nog het meer inhoudelijk bediscussiëren
van enkele hoofdpunten uit de voorliggende wetsvoorstellen en – vanzelfsprekend
als sluitstuk op de behandeling – het geven van een politieke beoordeling.
Het laatste zal uiteraard vooral in tweede termijn gebeuren. Ik zal in mijn
verdere bijdrage globaal de achtereenvolgende thema's van de wetgevingsoverleggen
volgen. Vooraf merk ik nog op – hoewel het bijna gênant is om
dat in een plenair debat te doen – dat mijn redactionele opmerking over
artikel 19, lid 1 ("vijf jaren aaneengesloten rechtmatig verblijf") en lid
2 ("tien aaneengesloten jaren rechtmatig verblijf"), nog niet verwerkt is.
Wanneer ik daar de artikelen 26 en 32 naast leg, waar weer gesproken wordt
van "drie achtereenvolgende jaren", rijst op zijn minst de vraag of steeds
hetzelfde bedoeld wordt en, zo ja, of één wijze van formuleren
dan niet op zijn plaats is, met name om later onnodige exegeseproblemen bij
de rechter te voorkomen. Graag alsnog een reactie van de staatssecretaris
op dit toch wel wat redactionele, maar misschien ook wel zeer inhoudelijke
punt.Voorzitter! De kurk waarop het wetsvoorstel voor wat betreft het asieldeel
drijft, is de volgtijdelijke status: alle asielzoekers die aan de criteria
voldoen, krijgen één en dezelfde tijdelijke status, de vergunning
voor bepaalde tijd, met één bijbehorend voorzieningenpakket.
Zodoende is er geen reden voor doorprocederen voor een "hogere status". Als
"extra slot op deur" wordt in artikel 40, lid 2, bepaald dat bij inwilliging
van de asielaanvraag artikel 3:47 van de Algemene wet bestuursrecht (de motiveringsplicht)
niet van toepassing is, oftewel: de grond voor de vergunningverlening hoeft
niet te worden meegedeeld. De staatssecretaris meent dat er voor de asielzoeker
geen rechtens relevant belang bestaat bij het kennen van de grond. Hij krijgt
immers wat hij zoekt, namelijk bescherming. Daarentegen heeft, zo stelt de
staatssecretaris, de Nederlandse staat er groot belang bij om het aantal procedures
terug te dringen en de regering gaat ervan uit dat de rechter deze afweging
zal willen volgen en verzoeken om de grond voor de vergunningverlening te
weten te komen door kennisname van de minute bij de beschikking, die buiten
het dossier gehouden wordt, zal afwijzen. Ik heb al laten blijken deze redenering
bepaald niet sterk te vinden. Om te beginnen vind ik dat de staatssecretaris
het belang van de asielzoeker wel heel gemakkelijk beperkt tot "het verkrijgen
van bescherming". Asiel is meer dan niet-refouleren! Ook gaat het om het erkennen
van de vreemdeling in zijn situatie, in de aantasting van zijn mensenrechten
en in zijn waardigheid. En vervolgens is er van alles uit de kast gehaald
om dit voorstel te rechtvaardigen. In de brief van 5 mei werd zelfs "het belang
van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, de privacy, van de vreemdeling"
als argument aangevoerd om de vreemdeling inzage in de minute te weigeren.
Zo keert je eigen recht op privacy zich voor je het in de gaten hebt tegen
je! Verder werd er met een groots gebaar een beroep gedaan op "de bescherming
van rechten en vrijheden van anderen, in dit geval de staat" waarvoor het
belang van de aanvrager om te weten op welke grond hij tot Nederland wordt
toegelaten, zou moeten wijken. Naar aanleiding van mijn opmerking dat ik wel
belangen van de staat zie, maar niet goed weet aan welke rechten en vrijheden
ik hier zou moeten denken, wijdt de staatssecretaris in zijn brief van 29
mei een passage aan de Wet bescherming persoonsgegevens, waarbij hij met name
ingaat op artikel 43 uit die wet. Nu ben ik het in theorie direct eens met
zijn conclusie dat ingevolge de Wet bescherming persoonsgegevens ook rechten
en vrijheden van een bestuursorgaan, in casu de staat, aanleiding kunnen zijn
voor een uitzondering op het recht op kennisneming. Daarmee is mijn vraag
welke rechten en/of vrijheden van de staat hier bedoeld zijn, niet beantwoord.
Ik hecht op dit punt aan een nadere reactie van de staatssecretaris, alleen
al omdat ik het gevaarlijk vind om een – op zichzelf genomen legitiem
en misschien zelfs wel zwaarwegend – belang van de staat meteen maar
in de sfeer van rechten en vrijheden te trekken. Dat moeten we bij burgers
niet doen, daar moeten we ook bij bestuursorganen tegen waken.Wat hiervan zij, en nog afgezien van de vraag of de rechter het met de
staatssecretaris eens zal zijn dat er bij inwilliging van de aanvraag geen
rechtens relevant belang op kennisneming van de grond is en een verzoek op
grond van de WOB of de WBP zal afwijzen: ik ben van mening dat voor het buiten
werking stellen van bepalingen uit de AWB een overtuigender motivering gevraagd
mag worden dan de staatssecretaris geeft. Nu hij bovendien op een vraag mijnerzijds
expliciet heeft aangegeven dat herstel van de motiveringsplicht op zichzelf
het systeem van de wet niet aantast, lijkt het mij goed deze basisregel van
behoorlijk bestuur ook in het asielbeleid gewoon toe te passen. Ik heb het
daartoe strekkende amendement van collega Wijn graag van mijn handtekening voorzien. Het amendement-Dittrich c.s. op stuk nr. 34 voegt daar
mijns inziens niets aan toe, zelfs niet door de bezwering dat de rechter geen
rechtens relevant belang zou moeten erkennen bij het doorprocederen. De wetsgeschiedenis
laat er ook zonder dit zinnetje van collega Dittrich geen twijfel over bestaan
dat regering en veruit de meeste fracties in de Kamer hopen c.q. aannemen
dat de rechter de bedoeling van de wetgever zal honoreren. De heer Dittrich
zei daarvoor geen 100% garantie te kunnen geven, maar laten we eerlijk zijn:
daarover kan geen begin van zekerheid gegeven worden, zeker niet door een
toelichting op een amendement.Op de vraag of dit consequenties voor de overige voorstellen heeft c.q.
dient te hebben – en dan doel ik met name op de voorzieningen voor vergunninghouders –
kom ik straks bij de invoeringswet terug. Een andere vraag is of herstel van
de motiveringsplicht zal leiden tot doorprocederen. Ik heb er goede nota van
genomen dat dit volgens de staatssecretaris niet het geval zal zijn, aangezien
het volgtijdelijke systeem met één tijdelijke vergunning hierdoor
niet wordt aangetast.Wat betreft de afwijzingsgronden zie ik mij genoodzaakt terug te komen
op de formulering van artikel 29. In de brief van 29 mei kondigt de staatssecretaris
aan bij nota van wijziging de mogelijke tegenstelling tussen het imperatieve
eerste lid en de facultatieve redactie van het tweede lid te zullen corrigeren.
Dat is mooi, maar dat moet dan wel in de goede richting gebeuren. Met de tweede
nota van wijziging wordt het nog onduidelijker dat artikel 29 anders dan artikel
28 een niet-imperatief karakter heeft. Ik herinner de staatssecretaris eraan
dat hij zelf in zijn brief van 5 mei schreef dat bij een imperatieve formulering
van artikel 29 schending van het verbod van refoulement dreigt. Dat gebeurt
volgens mij echter wel bij de tweede nota van wijziging. Wil hij een laatste
poging doen om tot een passende formulering te komen, gelet op de intentie
die hij heeft uitgesproken?Ik heb overigens gezien dat de eerder door mij gesignaleerde omissie in
artikel 29, lid 2, te weten de contra-indicatie van het elders hebben van
een verblijfsalternatief, bij de tweede nota van wijziging is hersteld, waarvoor
dank.Het wetsvoorstel voorziet in het afschaffen van de bezwaarfase en introduceert
in plaats daarvan de zogenaamde voornemenprocedure. Ik heb namens de fracties
van RPF en GPV in eerste instantie enige aarzeling geuit of de voornemenprocedure
wel voldoende waarborgen voor de vreemdeling bevat. Anderzijds heb ik mij
gerealiseerd dat als deze procedure verder aangekleed wordt, de beoogde winst
van het vervallen van het bezwaar navenant kleiner wordt. Gezien de regeling
zoals die in het vreemdelingenbesluit zal worden opgenomen en in rekening
brengend dat met dit wetsvoorstel hoger beroep in vreemdelingenzaken open
wordt gesteld, meen ik dat het verantwoord is aan deze onderdelen onze steun
te geven. Dat geldt ook voor de vormgeving van het hoger beroep: de uitzonderingen
voor maatregelen van toezicht, vrijheidsbeperking en vrijheidsontneming, alsmede
de afwijkende procesregels, zoals de toespitsing op de behandeling van de
grieven, de behandeling door een enkelvoudige kamer en bekorting van de termijnen.Hoe je het wendt of keert: een tweede rechterlijke toets vormt meer waarborg
voor de vreemdeling dan een hernieuwde bestuurlijke beoordeling in bezwaar.
Wel vraag ik de staatssecretaris nog of hij ervoor in kan staan dat de via
deze voorstellen te realiseren verkorting en verlichting aan de voorzijde
niet zal leiden tot een enorme verlenging en extra belasting aan de achterzijde.
Anders gevraagd: bieden de voorstellen voldoende zekerheid dat de capaciteitsproblemen
niet gewoon doorgeschoven worden van de executieve, de IND, naar de rechter?Aanzienlijk kritischer blijf ik ook na de eerdere gedachtewisseling over
de beslistermijnen, inclusief het besluitmoratorium, artikelen 40 en 41. Beslissen
binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag is als regel prima. De mogelijkheid
van verlenging met nog eens zes maanden is ook begrijpelijk, maar ik wil in
de wetstekst tot uitdrukking brengen dat dit niet zomaar kan. Daartoe heb
ik een amendement ingediend, dat qua terminologie aansluit bij wat de staatssecretaris
in de schriftelijke voorbereiding als zijn bedoeling aangaf, namelijk dat
verlenging van de beslistermijn slechts "in uitzonderlijke gevallen" mogelijk
is.Nog steeds begrijp ik niet waarom ook voor de vergunning voor onbepaalde
tijd een verlenging van de beslistermijn met nog eens zes maanden mogelijk
wordt gemaakt. De staatssecretaris heeft enkele malen benadrukt dat het hier
om een standaardmatige toets gaat. Waar de inzet gericht is op verkorting
van de procedures, lijkt mij toch dat een halfjaar voor zo'n toets ruim voldoende
moet zijn. Ik heb overwogen om ook op dit punt een amendement in te dienen,
maar heb er vrede mee wanneer de algemene verlengingsmogelijkheid van lid
5 – die zowel voor de vergunning voor bepaalde tijd als voor de vergunning
voor onbepaalde tijd geldt – wordt geclausuleerd.En dan is er nog de mogelijkheid om op limitatief omschreven gronden de
beslistermijn met nog eens maximaal een jaar te verlengen: het besluitmoratorium.
Ik wil mij enerzijds niet afsluiten voor de overweging dat het in verband
met een naar verwachting korte periode van onzekerheid of onveiligheid over
de situatie in een land, gewenst kan zijn de beslissing op de vergunningsaanvraag
nog even uit te stellen. Anderzijds ligt hier wel een grote verleiding tot
het vooruitschuiven van aanvragen. Zo vormt grond b mijns inziens een gemakkelijke
vluchtheuvel voor de gevallen waarin op grond van artikel 27, lid 1, onder
d, – zeg maar de VVTV – een vergunning aangewezen is. Het gemak
waarmee de heer Kamp, een van de warmste voorstanders in de Kamer van het
besluitmoratorium, ervan uitging dat voor de huidige categorie VVTV'ers een
besluitmoratorium zal worden afgekondigd en in een verspreking zelfs een automatisme
veronderstelde, sterkt mij in deze vrees.In artikel 12a wordt een limitatieve opsomming gegeven van motieven voor
verlening van een verblijfsvergunning. Op de keper beschouwd, staat daarin
de VVTV-grond niet vermeld. Wel staat er "klemmende redenen van humanitaire
aard". Dat is nu de VTV humanitair. Strikt genomen vallen VVTV'ers daar niet
onder. Of worden zij in principe geacht allen op grond van klemmende redenen
van humanitaire aard straks een vergunning te krijgen? Zo ja, dan rijst de
vraag waarom zij nu zijn onderscheiden van de VTV humanitair. Als daarvoor enige grond is, zou dat ook in de nieuwe wet door moeten werken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zegt u dat als gevolg van artikel 12a VVTV'ers uitgesloten kunnen worden
van de nieuwe tijdelijke status?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Nee, dat zeg ik niet. Ik heb een bepaalde vrees. Ik heb artikel 12a zelf
niet eerder gelegd naast de discussie over VVTV'ers en het besluitmoratorium.
In artikel 12a staan drie redenen voor een verlenging van de verblijfsvergunning:
wezenlijk belang voor de Nederlandse staat, internationale verplichtingen
of klemmende redenen van humanitaire aard. Daar valt strikt genomen de VVTV'er
niet onder. Dat is ofwel een argument dat de heer Kamp kan sterken in zijn
gedachte dat het besluitmoratorium zoveel mogelijk moet worden toegepast op
huidige VVTV'ers – deze discussie is gisteravond bij interruptie gevoerd –
dan wel worden alle VVTV'ers onder de nieuwe wet op hetzelfde niveau gesteld
als de huidige houders van een VTV humanitair en krijgen zij om klemmende
redenen van humanitaire aard een vergunning. Ik leg er de vinger op omdat
ik niet graag zie dat door het niet bespreken ervan, later de indruk kan ontstaan
dat wordt beoogd VVTV'ers per definitie in het besluitmoratorium onder te
brengen. Dit is voor ons een wezenlijk punt. Wat is de betekenis van artikel
12a voor de ruimte van de huidige categorie VVTV'ers voor het verkrijgen van
een verblijfsvergunning?Voorzitter! Zoals ik tijdens het wetgevingsoverleg al aangaf, vind ik
met name grond c – de massale instroom – te algemeen geformuleerd.
Waar de staatssecretaris tijdens het debat positief reageerde op mijn suggestie
deze grond nader te clausuleren, liet hij later schriftelijk weten van mening
te zijn dat uit de aanhef van artikel 41 genoegzaam blijkt dat het bij "het
aantal ingediende aanvragen" uit grond c gaat om een bepaalde categorie vreemdelingen.
Is hij het met mij eens dat het van belang is om oneigenlijk gebruik uit te
sluiten? Door een ondubbelzinnige wetstekst zou het misverstand voorkomen
moeten worden dat een toestroom van asielzoekers, waardoor achterstanden bij
de IND optreden, grond voor een besluitmoratorium kan zijn. Het lijkt mij
verstandig om deze grond net als de gronden a en b expliciet categoriaal te
maken. Ik heb een amendement ingediend om de tekst te wijzigen in: het aantal
ingediende aanvragen uit een bepaald land of een bepaalde regio. Mij dunkt
dat de staatssecretaris hiertegen onmogelijk bezwaar kan hebben. Het zou mijn
aarzelingen over het besluitmoratorium in elk geval weer wat verminderen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Over tijdelijke onzekerheid hebben wij opgemerkt dat wij deze grond overbodig
vinden voor het instellen van een besluitmoratorium. Bij tijdelijke onzekerheid
zijn er al beslistermijnen. Bovendien gaat het om een tijdelijke vergunning
die ingetrokken kan worden. Bent u het wel eens met deze uitbreiding van het
besluitmoratorium? Hadden wij gewoon de massale instroom van artikel 15 van
de leemtewet moeten handhaven? Ik ben het ermee eens dat deze categoriaal
gedefinieerd moet zijn.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Deze vraag sluit aan bij mijn opmerking dat de gronden voor het besluitmoratorium
rieken naar uitschuifmogelijkheden. Door het besluitmoratorium wordt het mogelijk
om de termijn met een jaar te verlengen. Is het niet een te makkelijke vluchtheuvel
of escape? Ik heb bij deze drie gronden gevraagd of het nodig is en bij grond
c heb ik gevraagd om een nadere clausulering.Bij mijn aarzeling over het besluitmoratorium is de vraag inbegrepen of
dit nodig is. Ik sluit mij niet af voor de redenering dat het nodig kan zijn
om er een jaar aan vast te plakken, maar ik heb de staatssecretaris gevraagd
of hierin op een andere manier kan worden voorzien dan door het besluitmoratorium.
Ik sta hier nog ambivalent tegenover. Ik weet niet of dit een geruststelling
is, maar dat kan ik erover melden.Als het algemene moratorium eindigt, kan de verlenging van de beslistermijn
op grond van het moratorium nog doorlopen. Kan de staatssecretaris de logica
hiervan uitleggen? Als de grond voor een besluitmoratorium komt te vervallen,
kunnen de aanvragen volgens mij gewoon in behandeling worden genomen. Ik herhaal
dat het mij op z'n plaats lijkt dat de adviescommissie vreemdelingenzaken
over een voorgenomen besluitmoratorium advies uitbrengt en dat de Kamer hierover
wordt geïnformeerd.Ik zie het probleem dat een besluitmoratorium niet zomaar als een voornemen
kan worden voorgelegd, maar ik heb er goede nota van genomen dat de fracties
van Partij van de Arbeid en D66 hiervoor hebben gepleit. Ik ben erg benieuwd
naar de reactie van de staatssecretaris op de mogelijkheid om het voornemen
tot een besluitmoratorium aan de Kamer voor te leggen en te bespreken. Hoe
ziet hij de route van een besluitmoratorium en een eventueel debat met de
Kamer daarover?Afhankelijk van de vorm waarin het besluitmoratorium wordt gegoten, kan
ik mij voorstellen dat er een soort voorhangprocedure komt, maar daar zitten
wel nadelen aan, als het direct van kracht moet worden in verband met massale
instroom. Ik zie het dilemma.De heer Dittrich (D66):Als er een massale instroom komt, is het niet zo dat wij op een ochtend
wakker worden en dat er opeens allemaal mensen zijn. Je ziet toch aankomen
dat er een conflict is, of een oorlog, en dat mensen moeten vluchten. De Kamer
kan altijd op korte termijn bij elkaar komen of teruggeroepen worden van een
reces, als wij dat nodig achten.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Ik zie wel dat er mogelijkheden zijn, maar ik vraag de staatssecretaris
hoe hij dat in de tijd ziet. Je kunt zeggen dat een besluitmoratorium onverwijld
aan de Kamer moet worden voorgelegd. Ik ben bezig met een amendement hierover,
omdat ik wel een discussie wil over de toetsende rol van de Kamer. De vraag
is of dat een voornemen kan zijn wat door ons wordt getoetst. Het gaat immers
om een bestuurlijke bevoegdheid om besluiten te nemen. De Kamer kan erover
debatteren. De Kamer kan zeggen het niet te willen. Dan moet het besluitmoratorium
teruggenomen worden. Ik aarzel of hierbij de vorm van een soort voorhangprocedure
kan worden gekozen, nog afgezien van het feit dat de Kamer de gewoonte heeft
om daar een termijn van 30 dagen voor te nemen. Als wij in die tijd niet gepiept
hebben, is het groen licht. Dat lijkt mij bij een besluitmoratorium
buitengewoon onpraktisch. Daarom mijn vraag hoe de staatssecretaris een en
ander in de tijd voor zich ziet. Wat is precies de vorm waarin het wordt gegoten?
Welke ruimte is er om de Kamer op een zo vroeg mogelijk moment bij het besluitmoratorium
te betrekken? In dit licht moet men ook het amendement zien dat ik heb ingediend,
samen met collega Van der Staaij. Ik wil deze discussie graag voeren.Voorzitter! Ook na drie wetgevingsoverleggen begrijp ik nog niet waarom
het nodig is om in artikel 42, lid 2, in het hoofdstuk asiel, ineens het woord
"aangetoond" te gebruiken, terwijl de staatssecretaris met zoveel woorden
heeft gezegd dat "aannemelijk maken" bij "asiel" hoort en "aantonen" bij "regulier".
De staatssecretaris heeft mijns inziens veel woorden nodig om uit te leggen
dat het geen kwaad kan. Bij asielzaken gaat het immers altijd om aannemelijk
maken. Waarom die term hier dan niet gebruikt? Ik vraag de staatssecretaris
niet om het mij nog eens uit te leggen, maar wel om te overwegen of een andere
redactie niet gewoon de voorkeur verdient.Voorzitter! Ik kom bij de duur van de tijdelijke vergunning. Wellicht
is nog bekend bij een aantal woordvoerders dat onze fracties eerder in dit
huis moties hebben gesteund die beoogden de duur van de huidige tijdelijke
vergunning te verlengen van drie naar vijf jaar. Daarbij was een afweging
aan de orde tussen enerzijds de onzekerheid van de vreemdeling over zijn toekomst
en anderzijds het belang van de Nederlandse staat om niet te snel een permanente
en in beginsel niet intrekbare vergunning af te geven. Gelet op het nu voorgelegde
stelsel waarbij het gaat om één status, zou het voor de echte
verdragsvluchtelingen een aanzienlijke verslechtering met zich brengen als
wij opnieuw overgaan tot verlenging van de tijdelijke status naar vijf jaar.
Ik heb mij daar in eerdere wetgevingsoverleggen niet over uitgelaten, omdat
ik het in het totaal van de afwegingen mee wil kunnen nemen. Dat is de reden
dat onze fracties pleidooien tijdens wetgevingsoverleggen niet zijn bijgevallen
en wij onze lijn opnieuw in overweging hebben genomen. Daarbij is de vraag
aan de orde of het in het voorgelegde wetsvoorstel wel zo vanzelfsprekend
is om die lijn vast te houden. Gelet op de positie van met name verdragsvluchtelingen
achten wij het niet gewenst. Er ligt een concreet voorstel voor. Dat zal onze
steun in beginsel niet krijgen.De heer Van der Staaij (SGP):De heer Rouvoet zegt dat het een verslechtering zou zijn voor de verdragsvluchteling.
Is hij het met mij eens dat formeel in de wet wel degelijk de mogelijkheid
bestond, zelfs niet aan een termijn gekoppeld, om tot intrekking van een asielstatus
over te gaan?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Dat zie ik wel. Als wij tegen verdragsvluchtelingen zeggen dat zij niet
direct een A-status krijgen, waar een grote mate van zekerheid over het toekomstperspectief
aan vastzit, maar deze mensen een tijdelijk status geven, zou de zekerheid
beduidend minder zijn. Over de intrekkingsmogelijkheid hebben wij al een aparte
discussie gevoerd. Dat gebeurt niet zo snel. Er is sprake van een begin van
onzekerheid. Onder voorwaarden kan de vergunning immers worden ingetrokken,
ook bij een A-status. Die voorbeelden moet men echter met een lampje zoeken.
Daar is sprake van een grote mate van zekerheid. De grote mate van zekerheid
voor huidige A-status- houders zou beduidend minder zijn als men de duur van
de vergunning voor bepaalde tijd zou verlengen van drie naar vijf jaar. Dat
vinden wij niet gewenst.Voorzitter! Ik kom bij toezicht en maatregelen. De regering heeft in de
stukken betoogd dat sedert de wetswijziging in 1993, waarbij het redelijk
vermoeden dat iemand vreemdeling is werd gewijzigd in concrete aanwijzingen
van illegaal verblijf, het vreemdelingentoezicht weinig tot niets meer om
het lijf had. Vandaar dat nu wordt voorgesteld om terug te keren naar het
criterium redelijk vermoeden, zij het niet het redelijk vermoeden dat iemand
vreemdeling is maar het redelijk vermoeden van illegaal verblijf. Onze fracties
hebben daartegen geen bezwaar. Daarbij is het voor ons wel van betekenis dat,
zoals ik tijdens het wetgevingsoverleg heb genoteerd, als grondslag voor een
redelijk vermoeden hetzelfde wordt gevergd als bij artikel 27 Wetboek van
Strafvordering, overigens zonder dat daarmee het vreemdelingenrecht en het
strafrecht worden vermengd. Dat wil ook ik niet. Er moeten feiten en omstandigheden
voor het redelijk vermoeden zijn. Echt duidelijk voor mij is nog altijd niet
waarom dit criterium op zichzelf meer ruimte voor vreemdelingentoezicht zou
bieden dan het huidige criterium van concrete aanwijzingen. Nu de staatssecretaris
op mijn vraag heeft aangegeven dat er ook onder het nieuwe criterium een feitelijke
grondslag voor het redelijk vermoeden dient te zijn, meen ik dat er onvoldoende
reden is om bevreesd te zijn voor willekeur en discriminatie: de kleurcontroles.
Ik kan dus instemmen met dit criterium. Het amendement van de regeringsfracties
op dit punt legt dit met zoveel woorden vast in de wet. Het is de vraag of
dit nodig is, maar aan de andere kant vinden we de "feiten en omstandigheden"
ook in artikel 27 van het Wetboek van Strafvordering waar ik naar verwees.
Als dat de reden is voor dit amendement, rijst overigens wel weer de vraag
waarom de indieners ervoor hebben gekozen om – anders dan in artikel
27 is gebeurd – de toevoeging "naar objectieve maatstaven gemeten" op
te nemen. Werkt dit nu juist weer niet erg verwarrend, doordat hiermee op
z'n minst gesuggereerd wordt dat dit anders is dan bij toepassing van artikel
27? Nog afgezien van de vraag wat ik me precies moet voorstellen bij "feiten
en omstandigheden naar objectieve maatstaven gemeten", vraag ik me af of de
door de indieners en door mij gezochte extra zekerheid dat geen willekeur
optreedt, niet al zit in de combinatie "feiten en omstandigheden" en "redelijk
vermoeden van illegaal verblijf'. Daarmee zijn die feiten en omstandigheden
toch al nader "gericht" en onttrokken aan te grote willekeur? Omdat het mij
zeer ongewenst lijkt om hier allerlei verfijningen en moeilijk grijpbare en
al helemaal niet goed toetsbare nuances tussen "feiten en omstandigheden",
"concrete aanwijzingen" en "een redelijk vermoeden" te introduceren, heb ik
een subamendement op het amendement-Middel c.s. ingediend om het criterium
op gelijk niveau met het ons al bekende en in de praktijk gehanteerde en beproefde "'redelijk
vermoeden" van artikel 27 van het Wetboek van Strafvordering te brengen. Voorzitter! Die instemming met het criterium "redelijk vermoeden" geldt
overigens na mijn aanvankelijke aarzeling ook voor toepassing van dit criterium
voor het betreden van een woning. De toelichting die ik daarop gekregen heb
van de staatssecretaris, heb ik als afdoende beschouwd.Anders ligt dat bij de bij nota van wijziging ingebrachte uitbreiding
van de fouilleringsbevoegdheid van artikel 53, lid 2, tot de fase van het
afsprakensysteem bij de aanmeldcentra.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ik snap het subamendement. De heer Rouvoet verheldert daarin
het "redelijk vermoeden"-criterium op een manier die gebruikelijk is in het
kader van de strafvordering. Ik heb behoefte aan meer argumenten van de heer
Rouvoet ter verduidelijking van de reden waarom hij de bezwaren laat varen
die hij heeft geuit in het wetgevingsoverleg tegen de introductie van het
"redelijk vermoeden" in het vreemdelingenrecht, toch iets anders is dan het
strafrecht.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Dan moet u aangeven waar ik in algemene zin mijn bezwaar tegen het "redelijk
vermoeden" naar voren heb gebracht. Ik heb er een vraag over gesteld, maar
al in het tweede wetgevingsoverleg, dat over de toezichtsmaatregelen, heb
ik gezegd dat ik er op zich mee kan leven gezien de praktijk van het vreemdelingentoezicht.
Ik heb vraagtekens gezet bij de toepassing van hetzelfde criterium bij het
betreden van een woning. Ik heb gevraagd of het niet voor de hand ligt een
hoger criterium te gebruiken, omdat het een zwaarder ingrijpende bevoegdheid
is. Ik vraag u mij te verontschuldigen dat ik het niet kan reproduceren, maar
ik vond de redenering die de staatssecretaris daartegenover toen heeft aangevoerd
afdoende om het niet als een apart probleem te blijven ervaren. Ik ben toen
over mijn aarzeling heengestapt. Ik wil er best in tweede termijn op terugkomen.
Ik heb mij tijdens de behandeling van dit wetsvoorstel niet op zichzelf verzet
tegen "redelijk vermoeden" als algemeen criterium voor het vreemdelingentoezicht.
Het ging mij uitsluitend om het betreden van een woning. En dat bezwaar is
wat mij betreft uit de wereld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Waarom is dat uit de wereld? Ik vond uw argumentatie eerlijk gezegd overtuigend.
U voerde aan dat het binnentreden van woningen een verdergaande bevoegdheid
is dan het staande houden en dat die bevoegdheid dus zwaarder geclausuleerd
zou moeten zijn.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Toen ik de toelichting van de staatssecretaris in reactie op mijn vragen
daarover had gelezen, moest ik hem gelijk geven in zijn redenering. Ik kan
het alleen nu niet reproduceren. Als u daar prijs op stelt, kom ik er graag
in tweede termijn op terug, maar voor mij is dat punt naar behoren opgelost.Voorzitter! Ik zei al dat het anders ligt bij de bij nota van wijziging
ingebrachte uitbreiding van de fouilleringsbevoegdheid van artikel 53, lid
2, tot de fase van het afsprakensysteem bij de aanmeldcentra. Hoe valt, zo
vraag ik de staatssecretaris, een bevoegdheid tot fouilleren "ter ondersteuning
van het onderzoek of een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning
kan worden ingewilligd" te rijmen met het feit dat de essentie van het afsprakensysteem
nu juist is dat dat onderzoek nog geen aanvang neemt? Ik begrijp dat het "handig"
is om al meteen op documenten te fouilleren, maar, zo vraag ik de staatssecretaris,
is het bestuurlijk gezien correct om dat te doen op een moment dat de aanvraag
zelf nog niet in behandeling wordt genomen? Het komt mij voor dat dit niet
het geval is en daarom stel ik bij amendement voor, de toevoeging uit de eerste
nota van wijziging ongedaan te maken. Grote aarzeling hebben onze fracties
ook nog altijd met de preventieve bewaring zoals geregeld in artikel 57, lid
2. Voorzitter! Het moet mij van het hart dat ik had gehoopt dat de Partij
van de Arbeid in dit debat op dit punt de duidelijkheid zou verschaffen die
ons door mevrouw Albayrak werd beloofd in het tweede wetgevingsoverleg. Tot
mijn teleurstelling is dit nog niet gebeurd. De heer Middel heeft toegezegd
dat hij hierop in tweede termijn terugkomt. Ik wacht dit met spanning af.
Misschien is het voor zijn voorbereiding goed nog een citaat van mevrouw Albayrak
uit dit wetgevingsoverleg mee te geven. Toen ik haar namelijk vroeg of zij
haar bezwaar tegen de preventieve bewaring handhaafde, zei zij: "Het antwoord
daarop is ja". Misschien kan dit de leidraad zijn voor de inbreng van de heer
Middel in tweede termijn. Wij zullen dan wel zien of wij dit in wijzigingsvoorstellen
terugvinden. Misschien kunnen wij zelfs samen actie ondernemen om hierin verandering
te brengen. In ieder geval weet de heer Middel nu wat de lijn van zijn fractie
in beginsel was.Onze vraag is of wij inderdaad moeten overgaan tot het opsluiten voor
vier weken van mensen die niets hebben misdaan, maar eenvoudigweg uitgeprocedeerd
zijn en in afwachting van hun uitzetting, louter omdat er altijd een kans
is dat ze voortijdig verdwijnen? Ik herinner mij de sombere voorspellingen
van prof. Van Kalmthout tijdens de hoorzitting in de Kamer. Hij wees er in
de eerste plaats op dat de medewerkingsbereidheid van uitgeprocedeerde vreemdelingen
om hun papieren te verkrijgen hierdoor bepaald niet zal toenemen. In de tweede
plaats zei hij dat het opsluiten van niet-criminelen in strijd is met het
proportionaliteits- en het subsidiariteitsbeginsel en ook nog eens van een
wonderlijke prioriteitenstelling getuigt. Hij merkte verder op dat deze maatregel
een enorm beslag zal leggen op de capaciteit van de vreemdelingenbewaring
en handenvol – tot dusverre niet becijferd – geld zal kosten.
Tot slot voorspelde hij dat – indien dit wetsvoorstel wordt ingevoerd –
in het jaar 2003 ongeveer eenderde van de Nederlandse detentiebevolking zal
bestaan uit illegale vreemdelingen, voor het merendeel dus niet vanwege criminele
antecedenten. Ik vraag de staatssecretaris met enige nadruk op deze observaties
en prognoses te reageren. Hij heeft zelf gezegd het moeilijk te vinden om
aan te geven hoeveel extra capaciteit er nodig zal zijn voor de preventieve
bewaring, maar ik neem toch aan dat, wanneer deze bepaling vruchten blijkt
af te werpen, die extra capaciteit wel substantieel zal zijn. Kan meer inhoudelijk
worden aangegeven wanneer tot bewaring zal worden overgegaan? Ligt juist bij
een preventieve bevoegdheid als deze een royaal gebruik niet in de rede? Ik
ben er niet gerust op en het is aan de staatssecretaris om
mij gerust te stellen.De heer Dittrich (D66):Is de formulering van die preventieve bewaring niet een facultatieve formulering?
Betekent dit niet dat er gebruik van gemaakt kán worden en dat dit
wellicht in uitzonderlijke situaties zo zal zijn?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Dit is waar. Ik heb nogal een punt gemaakt van de op het oog imperatieve
formulering. Het is louter aan de overtuigingskracht van collega Van der Staaij
te danken dat ik heb ingezien dat ik mij heb vergist. De heer Dittrich heeft
gelijk. Het is een kan-bepaling op dit tweede lid. Mijn punt is nu juist dat
het hier gaat om een preventieve bevoegdheid die niet voor niets wordt geïntroduceerd
in de wet. Als wordt gezegd: je moet voorkomen dat mensen die uitgeproduceerd
zijn en documenten ter beschikking hebben gekregen, verdwijnen vlak voordat
zij worden uitgezet, dan ligt een royaal gebruik van die bevoegdheid wel in
de rede. Mijn vraag is dus of daarmee niet de voorspellingen van prof. Van
Kalmthout zeer dichtbij komen, namelijk dat dit tot een excessief gebruik
van die kan-bepaling zal leiden. Daartegen is geen dam opgeworpen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zou hieraan willen toevoegen dat het tweede lid van artikel 57 wel
degelijk imperatief is geformuleerd.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Ik moet mevrouw Halsema teleurstellen. Ik raad haar aan in de schorsing
met de heer Van der Staaij te gaan praten, die mij heeft uitgelegd dat ook
door imperatieve formulering van het tweede lid de kan-bepaling in het eerste
lid nog altijd overeind blijft staan. Het belang wordt aanwezig geacht en
vervolgens kán tot bewaring worden overgegaan. Zoals hij het heeft
uitgelegd, kan ik het niet, maar de staatssecretaris was er onmiddellijk van
overtuigd en ik kort daarna ook.De voorzitter:Mijnheer Rouvoet, hoeveel tijd denkt u nog nodig te hebben?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Zonder interrupties heb ik nog ongeveer vijf minuten nodig.Een vraag die ik tot dusverre niet beantwoord heb gekregen betreft artikel
58. Ik vraag de staatssecretaris alsnog in te gaan op deze mogelijkheid om
de kosten van bewaring op de vreemdeling te verhalen. Ik begrijp uit de stukken
dat het vooralsnog niet de bedoeling is om hiervan gebruik te maken. Ik vraag
mij dan wel af waarom het is opgenomen en onder welke omstandigheden hiertoe
zou kunnen worden overgegaan.De invoeringswet regelt met name de voorzieningen die voor houders van
een asielstatus beschikbaar komen. Het volgtijdelijke systeem, waarin slechts
ruimte is voor één tijdelijke status, is een aanzienlijke positieverbetering
voor de huidige VVTV'ers, omdat zij omhoog getrokken worden tot op het voorzieningenniveau
dat krachtens het Vluchtelingenverdrag voor verdragsvluchtelingen vereist
is. Toch bevatten de voorstellen ook enkele verslechteringen voor verdragsvluchtelingen,
zij het dat het daarbij gaat om extra voorzieningen die niet door het verdrag
worden voorgeschreven.In het verlengde van wat ik eerder heb gezegd over de motiveringsplicht,
rijst de vraag of herstel daarvan consequenties zou moeten hebben voor de
voorstellen in de invoeringswet. Nu heeft de staatssecretaris op zichzelf
gelijk dat het voorzieningenpakket hier los van gezien kan worden. Wanneer
echter de grond wél wordt meegedeeld en er dus verschillende categorieën
houders van de vergunning voor bepaalde tijd zijn, ligt differentiatie in
bepaalde voorzieningen voor de hand. Ik denk dan aan de inburgeringscontracten,
de inschrijving van buitenlandse akten, het vluchtelingenpaspoort en dergelijke.
Langs deze weg kan bovendien worden voorkomen dat er voor verdragsvluchtelingen
onnodige verslechteringen in hun positie optreden als gevolg van wat ik "systeemdwang"
heb genoemd. De mogelijkheid hiertoe is wel degelijk geopend door het opnieuw
opnemen van de motiveringsplicht.Ik realiseer mij overigens dat de kans op doorprocederen groter kan worden,
naarmate er meer gedifferentieerd wordt in het voorzieningenpakket. Ik vraag
de staatssecretaris daarom aan te geven hoeveel ruimte hij hier ziet of, anders
gezegd, hoe groot hij het risico van doorprocederen acht wanneer bijvoorbeeld
ten aanzien van de door mij genoemde punten, inburgeringsprogramma's, vluchtelingenpaspoort,
inschrijving buitenlandse akten, binnen die ene tijdelijke status onderscheid
tussen verdragsvluchtelingen en VVTV'ers gemaakt zou worden.Mevrouw Albayrak (PvdA):De heer Rouvoet heeft in interrupties inmiddels meerdere malen een vraag
gesteld over de wenselijkheid van de differentiatie en het inburgeringsprogramma.
Is hij zelf een voorstander van die differentiatie? Zo ja, welke groep statushouders
moet dan een beperkter inburgeringsprogramma worden aangeboden?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Het is de vraag of het een beperkter inburgeringsprogramma zou moeten
zijn.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dan vervang ik de woorden "een beperkter inburgeringsprogramma" door "een
ander inburgeringsprogramma".De heer Rouvoet (RPF/GPV):De vraag van mevrouw Albayrak kan nu op wel heel veel verschillende manieren
worden beantwoord, want iedereen kan een ander programma worden aangeboden.Ik vind dat het niet voor de hand ligt om tegen mensen te zeggen dat de
grond voor hun verlening is gevonden in het feit dat zij verdragsvluchteling
zijn en hen tegelijkertijd een aanbod te doen voor een inburgeringsprogramma
waarin een terugkeermodule is opgenomen. Ik vraag mij met het oog hierop af
of het wel zo logisch is om iedereen dezelfde voorzieningen aan te bieden.
De noodzaak daartoe is vervallen door het herstel van de motiveringsplicht.
De motiveringsplicht leidt niet automatisch tot de eis dat alles moet worden
gedifferentieerd, maar het opent wel de mogelijkheid daartoe. De kritische
grens wordt bepaald door de mogelijkheid dat mensen gaan doorprocederen. Dat
is ook de reden dat ik de staatssecretaris heb gevraagd hoeveel ruimte hiervoor
aanwezig is. Ik ben er net als mevrouw Albayrak niet op voorhand van overtuigd
dat iedere differentiatie automatisch zal leiden tot doorprocederen.
Dat is een aanname die niet hard kan worden gemaakt.Mevrouw Albayrak (PvdA):In mijn betoog heb ik nog een andere reden gegeven waarom wij die differentiatie
niet zouden moeten willen. Deze differentiatie vindt plaats bij de aanvang
van het inburgeringsprogramma, hetgeen betekent dat een groep mensen bij voorbaat
moet worden geïdentificeerd als een groep met een zodanige kans op terugkeer
dat een aangepast inburgeringsprogramma gepast is. Omdat zij niet konden inburgeren,
hebben de VVTV'ers in het verleden noodgedwongen een achterstand opgebouwd.
Verder heb ik geconstateerd dat 70% tot 80% van deze mensen na de termijn
van drie jaar in Nederland is gebleven. In die drie jaar is hun achterstand
alleen maar groter geworden. Ziet u dat gevaar ook? Als u voor differentiatie
bent – hoe deze dan ook vorm moet krijgen – houdt dit dan niet
in dat u het gevaar van achterstand voor een grote groep van de statushouders
voor lief neemt?De heer Rouvoet (RPF/GPV):U zult wel van mij willen aannemen dat ik die vraag rigoureus met neen
wil beantwoorden. Het gaat mij zeker niet om het voor lief nemen van achterstanden.
Ik zou liever zien dat wij elkaar dat niet voorhouden, ook al bedoelt u het
niet verkeerd.Ik meen dat het gisteren de heer Niederer was, die stelde dat wat zijn
fractie betreft de inburgeringsprogramma's geen eenheidsworst behoeven te
zijn. Wij vinden het niet logisch om verdragsvluchtelingen allerlei terugkeermodules
aan te bieden. Dat ligt niet voor de hand, hoewel ook voor deze groep duidelijk
moet zijn dat er omstandigheden kunnen zijn waarin zij wél moeten terugkeren.
De vergunning is immers intrekbaar. Toch praat men dan over uitzonderlijke
situaties. Daar staat tegenover dat, wanneer mensen hier maar kort blijven
en niet permanent verblijven, hun geen uitgebreid integratietraject moet worden
aangeboden. Differentiatie betekent niet dat de huidige VVTV'ers helemaal
niets doen dat is gericht op integratie. Het is niet een kwestie van zwart-wit.
Differentiatie in het inburgeringsprogramma vind ik zeer wel voor de hand
liggen: minder of geen terugkeermodules voor de verdragsvluchtelingen –
dat kan omdat de motivering wordt hersteld – en minder accent op integratie
voor degenen waarvan wij aannemen dat zij hier slechts tijdelijk zullen zijn.
Daar lijkt mij niets mis mee te zijn. Er kan worden gewogen en geschoven.
Niet zwart-wit alstublieft, omdat dan achterstanden dreigen voor mensen die
hier uiteindelijk toch blijven maar nooit iets van integratie aangeboden hebben
gekregen. Dat willen wij niet.Wat betreft de kwestie van het ingezetenschap verkeerde ik in de veronderstelling
dat we daarover schriftelijk nog nadere informatie van minister Vermeend zouden
ontvangen, maar dat is niet gebeurd. Onze fracties vinden dat hier een niet
beargumenteerde en ook niet goed uit te leggen verslechtering optreedt in
de positie van verdragsvluchtelingen en houders van een VTV humanitair, aangezien
zij nu nog direct na verkrijging van een vergunning worden gelijkgesteld aan
ingezetenen en dus direct aanspraken op de relevante sociale voorzieningen
kunnen maken, en in het nieuwe systeem vallen onder het huidige SVB-regime,
waarbij ervan uit wordt gegaan dat ze na verloop van één jaar
als ingezetene kunnen worden aangemerkt. Met andere woorden: kinderbijslag
en AWBZ-verstrekkingen komen in de regel pas na het eerste jaar van rechtmatig
verblijf binnen bereik. Waarom wordt hier afgeweken van de lijn van de invoeringswet,
waarbij VVTV'ers voor wat betreft aanspraken en voorzieningen op het niveau
van verdragsvluchtelingen worden getild? Nu er, afgezien van de systeemdwang
van de ene status en het bijbehorende pakket, die samenhangt met het verzwijgen
van de grond waarop men is toegelaten, geen dwingende reden is om hier een
verslechtering voor verdragsvluchtelingen te accepteren, zou ik willen aandringen
op directe gelijkstelling aan ingezetenen voor alle vreemdelingen die een
vergunning voor bepaalde tijd asiel krijgen. Ik overweeg op dit punt een amendement
in te dienen, maar hoor graag eerst een reactie van de zijde van de regering.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U levert commentaar op het wetsvoorstel waar daarin wordt afgeweken van
de rechtspositie van de verdragsvluchtelingen in relatie met het ingezetenschap.
Er zijn nog andere afwijkingen, waaronder die met betrekking tot het nareiscriterium
en de tewerkstellingsvergunning. Vindt u dat ook op die punten de rechtspositie
moet worden opgetild tot het niveau van de verdragsvluchteling?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Neen, want dan zou ik die zaken wel naar voren hebben gebracht. Wat mij
betreft is er geen sprake van automatisme of systeemdwang in de zin van: je
kunt differentiëren en dus moet je differentiëren. Op een aantal
punten heb ik mij laten overtuigen en op andere zaken ben ik tijdens het wetgevingsoverleg
niet uitvoerig ingegaan. Wat de tewerkstellingsvergunningsplicht van werkgevers
betreft heeft u gehoord dat ik mij heb afgevraagd wat dit toevoegt. Is dit
niet alleen een bureaucratische drempel? Ik heb in dat verband, na de beantwoording
door de regering, niet het principiële punt aangevoerd, wat ik wél
heb gedaan met betrekking tot het ingezetenschap. Ook hier zeg ik dat men
binnen het pakket van voorzieningen heel goed kan differentiëren, maar
dat behoeft niet op alle punten te gebeuren. Ook is het niet nodig alles op
één niveau te houden, met andere woorden: allemaal naar het
niveau de verdragsvluchteling. Ik zie ruimte voor beweging binnen het pakket
van voorzieningen, zeker als de motiveringsplicht wordt hersteld, maar niet
digitaal. Ik heb echter grote problemen met de verslechtering van de positie
van verdragsvluchtelingen bij het ingezetenschap, anders dan bij de tewerkstellingsvergunning.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik had nog een voorbeeld, het nareiscriterium. Hebt u daar geen bezwaren
tegen?De heer Rouvoet (RPF/GPV):Daar heb ik niet eerder een punt van gemaakt, zoals u zal zijn opgevallen.Voorzitter! Wat de invoeringswet betreft, kom ik nog terug op de zinvolheid
van de toegankelijkheid van bepaalde sociale voorzieningen. Ik denk vooral
aan de WIK en de AOW voor vreemdelingen met een vergunning voor een bepaalde
tijd. Ik heb de suggestie gedaan om een aantal ervan te relateren aan het
verkrijgen van een vergunning voor onbepaalde tijd. De periode van de tijdelijke
vergunning zou daarbij dan moeten worden meegeteld. Dat is
volgens mij geen uitsluiting van sociale voorzieningen, hetgeen volgens minister
Vermeend in het wetgevingsoverleg in strijd zou zijn met internationaal-rechtelijke
verplichtingen. Ik neem aan dat hij dan op de ILO-verdragen doelt. Het worden
dan meer uitgestelde aanspraken voor die vreemdelingen voor wie het niet op
voorhand zinloos is om bijvoorbeeld AOW-rechten op te bouwen. Hoe gaat het
trouwens met opgebouwde rechten van vreemdelingen die bijvoorbeeld na twee
of drie jaar terugkeren naar hun land van herkomst?Voorzitter! Ik zie op dit moment af van een soort afrondende passage.
Ik denk dat wij nog veel vragen beantwoord moeten krijgen, voordat wij in
tweede termijn tot een algemene afronding en tot een politieke beoordeling
van het eindresultaat kunnen komen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.28 uur tot 14.15 uur geschorst.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-5369-5398.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl