Debat over de bestuurlijke verhoudingen bij de regiopolitie Groningen.
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 3363-3381

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 42, pagina 3363-3381

15-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van het debat over de bestuurlijke verhoudingen bij de regiopolitie Groningen.Pagina 3384-3414
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 15 januari 1998)Pagina 3431-3432
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet (tegengaan van bouwen op verontreinigde grond) (24809); - het wetsvoorstel Wet op de organisatie ZorgOnderzoek Nederland (25438); - het wetsvoorstel Regeling van de samenstelling en de werkzaamheden van de Staatscommissie tot voorbereiding van de te nemen maatregelen ter bevordering van de codificatie van het internationaal privaatrecht, ingesteld bij koninklijk besluit van 20 februari 1897, Stcrt. 1897, nr. 46 (Wet op de Staatscommissie voor het internationaal privaatrecht) (25304) en één ander voorstelPagina 3363-3363
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot wijziging van artikel 5 van de Grondwet in verband met de invoering van een opdracht aan de wetgever om regels te stellen omtrent de behandeling van verzoekschriften (25455)Pagina 3384-3384
Behandeling van: de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (25702, nrs. 27 t/m 38)Pagina 3363-3363
Debat over de bestuurlijke verhoudingen bij de regiopolitie Groningen.Pagina 3363-3381
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepaling inzake de voogdij en het ouderlijk gezag over de minderjarige Koning (25338)Pagina 3383-3384
Stemmingen in verband met het voorstel van rijkswet Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake de verdediging (25367, R1593)Pagina 3382-3383
Presentie en opening (donderdag 15 januari 1998)Pagina 3363-3363
Regeling van werkzaamheden (donderdag 15 januari 1998)Pagina 3381-3382
Debat naar aanleiding van uitspraken van de minister van Financiën over de toetreding van Italië tot de EMU.Pagina 3414-3431

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 102 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de bestuurlijke verhoudingen
bij de regiopolitie Groningen.De heer Rabbae (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! De zaak-Lancée, de beruchte nacht van 30
op 31 december en het rapport- Bakkenist hebben duidelijk de
gezagscrisis in Groningen blootgelegd. Het vertrouwen van de burgers in de
autoriteiten aldaar is tot nul gezakt. Het bericht van gisteren over het adviseurschap
van procureur-generaal Steenhuis bij Bakkenist, de opsteller van het rapport,
heeft natuurlijk een extra deuk gegeven in het vertrouwen in het bestuur.Ik heb de volgende vragen aan de minister van Justitie. Wist zij van deze
kwestie? De directeur van Bakkenist heeft vanmorgen namelijk voor de radio
verklaard dat de superieuren van de heer Steenhuis op de hoogte waren van
zijn adviseurschap. Er zijn eigenlijk maar twee superieuren. Dat zijn Docters
van Leeuwen en de minister van Justitie. Daarnaast is er natuurlijk de secretaris-generaal.
Wat is eigenlijk de waardering van de minister van het feit dat de heer Steenhuis
adviseur is bij Bakkenist? Kan zij ons informeren over de gang van zaken bij
de opdrachtgeving aan Bakkenist? Hoe is dat allemaal gegaan?Als het vertrouwen van de burger in de autoriteiten in Groningen tot nul
is gedaald, is het de vraag of de landelijke politiek en met name de minister
van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken in staat zijn om het vertrouwen
in het gezag in Groningen te herstellen. Deze vraag is des te meer legitiem,
omdat ook de verwachtingen naar beide ministers hooggespannen zijn, ook bij
de burgers en de bevolking. Dit zeker gelet op de uitspraken van de minister-president,
die zijn afschuw over deze kwestie heeft uitgesproken, van de minister van
Binnenlandse Zaken, die zijn afkeuring over wat daar gebeurd is uitgesproken
heeft, en van de minister van Justitie, die het betreurde dat de gemakkelijkste
prooi, in dit geval de korpschef, is vertrokken, terwijl de crisis nog niet
voorbij is. Zij zag graag dat ook de andere hoofdrolspelers aangesproken worden
op hun verantwoordelijkheid. Kortom, die vraag ligt volledig op tafel.Wat doet het kabinet? In de personen van de ministers van Justitie en
van Binnenlandse Zaken stuurt het kabinet ons een brief waarin het zijn bedoelingen
neerlegt. De bedoelingen zijn de volgende. Op grond van het rapport van Bakkenist
wil het kabinet de regio de tijd geven om een plan van aanpak in de richting
van beide ministers te formuleren. Met hun beider reacties zouden zij deze
zaak aan het einde van deze maand aan de Kamer voorleggen, opdat daarover
een debat kan plaatsvinden. Met andere woorden, de ministers slaan eigenlijk
de nacht van 30 op 31 december over, alsof er toen niks gebeurd is. Zij doen
alsof het rapport van Bakkenist de enige werkelijkheid en waarheid is, als
het gaat om deze problematiek. Daarnaast spreken zij, zo niet expliciet dan
in ieder geval wel impliciet, hun vertrouwen uit in de overgebleven hoofdrolspelers
in de regio Groningen. Dat is iets wat volledig in strijd is met de eerste
uitspraken die ik aanhaalde van de drie bewindspersonen, namelijk van de premier
en de twee ministers die hier aanwezig zijn.Ik vraag de minister van Binnenlandse Zaken of hij de korpsbeheerder daar
nog te handhaven acht, gelet op de volgende situaties en feiten die te formuleren
zijn. Ten eerste: de korpsbeheerder is medeverantwoordelijk, zo niet de hoofdverantwoordelijke
voor de gezagscrisis aldaar. Deze zaak duurt al jaren. Tot nu toe hebben wij
geen beweging van zijn kant gezien die aangeeft dat hij bezig is er een einde
aan te maken. Ten tweede: in de nacht van 30 op 31 december is de korpsbeheerder
na een telefoontje met de chef van het district Groningen gewoon gaan slapen,
alsof de ME die hij zou inzetten, als het ware naar een picknickfeestje ging.
Hij heeft zelf niet de moeite genomen ter plekke te bekijken hoe het ging
met zijn burgers en zijn politiekorps, waarvan hij de beheerder is. Ten derde:
terwijl hij dit allemaal gedaan heeft, schuift hij de volgende dag de hele
schuld mooi in de richting van de politie, omdat hij maar summier geïnformeerd
is. Een korpsbeheerder die niet in staat is om door te vragen en door te zagen,
zeker wanneer hem gevraagd wordt om de ME in te zetten, is geen knip voor
de neus waard, denk ik. Ik vraag de minister van Binnenlandse Zaken dus of
hij deze korpsbeheerder nog in staat acht om aldaar met volledig vertrouwen
te functioneren, zeker gelet op het feit dat het rapport van de politie en
van de korpschef, de heer Veenstra, er melding van maakt dat de korpsbeheerder,
de heer Ouwerkerk, een fout heeft gemaakt door hem niet te waarschuwen en
de driehoek niet dezelfde nacht bijeen te roepen.Ik vraag de minister van Justitie of zij van mening is dat, na het geblunder
in de zaak-Lancée en nadat gebleken is dat de heer Daverschot, hoofdofficier
aldaar, medeverantwoordelijk is voor de verziekte verhoudingen in de driehoek,
de hoofdofficier nog in staat geacht moet worden zijn functie met succes en
volledig vertrouwen aldaar te continueren. Is het bericht juist dat gisteren
in de Volkskrant stond, namelijk dat de minister van Justitie hem wil overplaatsen?
Graag heb ik een bevestiging van dit bericht, zeker omdat wij gisteravond
via de televisie vernomen hebben dat de heer Daverschot van mening is dat
zijn positie helemaal niet aan de orde is en ook niet aan de orde is gebracht
in het gesprek met beide ministers.De voorzitter:Wilt u afronden?De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Ik rond af. Mijn fractie kan onmogelijk akkoord gaan met het
scenario van beide ministers, waarin gedaan wordt alsof er niks aan de hand
was in de nacht van 30 op 31 december. Het rapport waarop zij zich baseren,
is inmiddels besmet. De VVD, de PvdA, het CDA en ook D66 willen graag een
nieuw rapport. Zij zijn van mening dat het huidige rapport in opspraak is
gekomen en dat het nog nauwelijks een vertrouwensbasis is om tot harde maatregelen
te komen en een goed scenario te formuleren. Gelet op deze zaak, legt mijn
fractie beide ministers het volgende voor.De voorzitter:Uw spreektijd is verstreken.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik kom tot mijn laatste vraag. Mijn fractie vindt dat beide ministers
nu moeten terugkeren op deze weg en dat zij voor de Kamer een plan van aanpak
moeten formuleren waarin staat hoe zij de zaak willen aanpakken. Daarin moet
wel de vervanging zijn opgenomen van de overgebleven hoofdrolspelers omdat
dan de zaak pas goed gesaneerd kan worden. Blijven deze maatregelen van de
beide ministers uit, dan is voor mijn fractie het vertrouwen in de bestuurlijke
daadkracht van beide ministers in het geding.De heer Koekkoek (CDA):Mijnheer de voorzitter! Wij voeren dit debat omdat de politie in Groningen
het heeft laten afweten in de Oosterparkwijk in de nacht van 30 op 31 december.
Urenlang hebben burgers in angst gezeten en in onzekerheid verkeerd omdat
ruiten werden ingegooid, huisraad werd vernield, barricades werden opgericht
en brand werd gesticht. Bescherming van de politie bleef uit, bleef te lang
uit.De gebeurtenissen in Groningen zijn schokkend voor de buurtbewoners, maar
ze hebben hun effect ver buiten Groningen. Iedereen vraagt hoe dit kan. Veiligheid
staat in 1998 bovenaan voor de burgers. In 1994 stond veiligheid nog op de
vierde plaats. Inmiddels is het geweld in de samenleving toegenomen. Maar
ligt hier ook niet de oorzaak in dat de belofte van meer blauw op straat door
dit kabinet niet waargemaakt is?Voorzitter! Als de politiek de burgers op een gegeven moment niet meer
beschermt, voelen zij zich niet meer veilig en veiligheid is de eerste taak
van de overheid. Naar aanleiding van de rellen in de Oosterparkwijk is het
rapport-Bakkenist uitgelekt, althans een deel van de conclusies is opzettelijk
bekendgemaakt. Lekken is een venijnig kwaad in het openbaar bestuur. Als ambtenaren
niet meer eerlijk zijn, wie dan wel?Het uitgelekte rapport heeft korpschef Veenstra de kop gekost. Het nemen
van maatregelen na de rellen was één ding, maar om daarnaast
ook nog te strijden tegen het vernietigende rapport was hem te veel. De heer
Veenstra verdient respect voor zijn beslissing. Eindelijk iemand die in het
belang van zijn mensen en de veiligheid van de burgers aangeeft zijn beperkingen
te kennen en daaruit ook consequenties trekt. Wij zijn natuurlijk blij dat
de heer Brand bereid is de ontstane vacature als korpschef te vervullen.De rapportage Bestuurlijk onderzoek driehoek Groningen van bureau Bakkenist
was bedoeld als onafhankelijk rapport. Die schijn is nu verdwenen. De minister
van Justitie had moeten weten dat de procureur-generaal betaald adviseur van
Bakkenist was en is. De minister wist het weer niet. Wist overigens de voorzitter
van het college van procureurs-generaal het wel?De conclusies van het rapport liegen er overigens niet om. Op 1 oktober
1997 heb ik de minister van Justitie gevraagd eindelijk maatregelen te nemen
ten aanzien van de parketleiding in Groningen. Het rapport bevestigt dat dit
hard nodig was. Het is immers niet mals voor hoofdofficier Daverschot en zijn
plaatsvervanger Van Capelle en persofficier De Valk. Ik noem uit het rapport
over de hoofdofficier: strakke leiding, rechtlijnig, mist gevoel voor bestuurlijke
verhoudingen, heeft geen begrip voor de politie. Er was onenigheid over de
berichtgeving in de zaak-Lancée zegt het rapport-Bakkenist. Maar dat
kwam door onenigheid over de feiten en de fouten. De informatievoorziening
aan de minister deugde niet. Het rapport daarover is allang klaar. Waarom
kennen wij dat niet? Moet dat ook eerst uitlekken? Er is sprake van verwijdering
tussen OM en politie.Voorzitter! De conclusie van de fractie van het CDA is dat sanering van
de parketleiding nodig is. Op welke wijze dat moet gebeuren, moet de minister
nu eindelijk eens aangeven. Gisteren heb ik bij de regeling van werkzaamheden
gevraagd of de minister wilde reageren op het artikel in de Volkskrant dat
Daverschot weg moet uit Groningen. De betrokkene heeft daar zelf al op gereageerd,
maar de minister niet. Ik hoor graag haar reactie in hoeverre het bericht
juist is en in hoeverre zij bezig is met een mogelijke overplaatsing van de
hoofdofficier uit Groningen.Voorzitter! Dan de korpsbeheerder. De heer Ouwerkerk heeft gefaald als
korpsbeheerder en als burgemeester. Gefaald als korpsbeheerder, zo blijkt
uit het rapport. Hij pakt de structurele tekortkomingen in de organisatie
van de politie niet aan. De hoofdofficier is daarvoor overigens medeverantwoordelijk.
Hij heeft niet actief gewerkt aan goede bestuurlijke verhoudingen. De beheersdriehoek
wordt pas in 1996 ingesteld. Vervolgens blijkt zij helemaal niet te functioneren.
Hem wordt opportunistisch gedrag verweten. Als men de media heeft gevolgd,
kan men zich daarbij iets voorstellen.Als burgemeester heeft de heer Ouwerkerk geen verdere actie ondernomen
nadat hij instemming met de inzet van ME had gegeven, hoewel hem werd gemeld
dat de politie zich uit de Oosterparkwijk had moeten terugtrekken.Deelt de minister van Binnenlandse Zaken ons oordeel dat de korpsbeheerder-burgemeester
heeft gefaald? Welke gevolgen verbindt hij daaraan? De minister moet die duidelijkheid
op korte termijn verschaffen. De tijd van afwachten en vooruitschuiven, zoals
met de brief van gisteren weer gebeurt, is voorbij. De vraag is ook wat de
minister van Binnenlandse Zaken heeft gedaan vóór het uitbrengen
van het rapport-Bakkenist. De korpsbeheerder moet hem periodiek gegevens verstrekken
over de werkdruk en taakuitvoering van het regionaal politiekorps. Wat heeft
de minister met deze gegevens gedaan? Wat wist hij van de problemen?De vraag is natuurlijk ook waar de toezichthouders waren. Nú horen
wij van hen, maar uit het rapport blijkt dat zowel procureur-generaal Steenhuis
als de commissaris van de koningin in Groningen, de heer Alders, zich weinig
met de moeilijkheden in Groningen hebben bemoeid. Je zou moeten zeggen: procureur-generaal
Steenhuis moedigde de hoofdofficier alleen maar aan, hetgeen mede tot de crisis
heeft geleid.Voorzitter! Verschillende ministers, de minister-president voorop, hebben
gespeculeerd over wijziging van de Politiewet. De CDA-fractie wil op dit moment
niet vluchten in bespiegelingen over wijziging van de Politiewet 1993. De
discussie naar aanleiding van de evaluatie komt uiteraard later.Tot slot: de overheid is er voor de burgers. Overheidsdienaren moeten
niet elkaar bestrijden, maar moeten samenwerken. Immers, het gaat om de veiligheid
van de burgers.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Mijnheer de voorzitter! De recente dramatische gebeurtenissen in de Oosterparkwijk
in Groningen vormen de aanleiding tot dit debat. Vele hooggeplaatste betrokkenen
kwamen in opspraak. Om geen onderscheid in zwaarte van verantwoordelijkheden
aan te brengen, noem ik hen in alfabetische volgorde: Daverschot, Ouwerkerk
en Veenstra. Sinds gisteren moeten wij daar helaas ook procureur-generaal
Steenhuis aan toevoegen. De betrokkenheid van de procureur via een adviesfunctie
bij het bureau Bakkenist werpt een forse schaduw op het rapport,
dat een zo belangrijke rol in de gehele problematiek speelt, omdat daarin
de problemen, de miscommunicatie en het gebrek aan vertrouwen in de Groningse
driehoek worden blootgelegd. Door deze mogelijke betrokkenheid wordt het voor
ons moeilijk om bij voorbaat uit te gaan van de objectiviteit en neutraliteit
van het rapport. Ernstiger wordt het nog als zou blijken dat door de procureur-generaal
werkelijk invloed op de opstelling van het rapport is uitgeoefend.D66 is in het algemeen kritisch ten aanzien van het uitvoeren van betaalde
nevenfuncties. Zij worden echter echt problematisch, naarmate de verantwoordelijken
hoger in de boom zitten. Alleen al het wekken van de schijn van belangenverstrengeling
is onjuist. Ik begrijp niet hoe het kan voorkomen dat een zo hoge functionaris
zelf niet begrijpt dat iedere vorm van vermenging moet worden vermeden, zeker
in een zaak als deze, waar de gevoeligheid toch al zo groot is.De heer Koekkoek (CDA):Wat vindt mevrouw Scheltema ervan dat de minister hiervan niet op de hoogte
was?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik kom straks op de verantwoordelijkheden.Voorzitter! Wij moeten voorkomen dat de recente ontwikkelingen het debat
van vandaag gaan overheersen. Wij zouden spreken over de grote problemen bij
politie en justitie in Groningen en de recente dramatische gebeurtenissen,
waarover velen, waaronder de minister-president en beide meest betrokken ministers,
hun afschuw hebben uitgesproken. Een variatie op het klassieke Romeinse adagium
"Terwijl de Senaat beraadslaagt, gaat de stad Saguntum ten onder" geeft de
situatie in Groningen op 30 december kort en krachtig weer: "terwijl de politie
wacht en de driehoek slaapt, brandt de stad".Mijnheer de voorzitter! Ik zou veel van alles wat gezegd, geschreven en
gesproken is, kunnen herhalen, maar dat doe ik niet. Door die dramatische
gebeurtenissen in de nacht van 30 december zijn de emoties hoog opgelopen,
en is de commotie over falend politieoptreden groot, niet alleen in Groningen,
maar ook daarbuiten. Dat is meer dan begrijpelijk en terecht. Niet alleen
in Groningen, maar ook in het algemeen is het uiterst bedreigend te moeten
ervaren dat gedurende vele uren geen politiebescherming wordt geboden op een
moment dat mensen werden bedreigd door escalerend geweld, op een moment dat
huisraad kort en klein werd geslagen, geplunderd en brand werd gesticht. Die
situatie was onaanvaardbaar en onbegrijpelijk en zij mag zich niet herhalen.Er zijn vele vragen die om een antwoord schreeuwen, een antwoord dat wij
liever vandaag dan morgen zouden willen krijgen.De heer Poppe (SP):U zegt net dat de situatie zich niet mag herhalen. Bedoelt u daarmee te
zeggen dat voortaan altijd een zwaardere politiemacht klaar moet staan? Of
moeten er maatregelen worden genomen in die wijk, zodat de leef- en woonomstandigheden
zo verbeteren dat dit soort geweld uit frustratie niet meer zal ontstaan?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Beide aspecten zijn belangrijk. Preventie is natuurlijk uitermate belangrijk,
maar als het eenmaal tot een uitbarsting komt, moet de politie in voldoende
mate optreden.De heer Poppe (SP):Dat ben ik volledig met u eens. Maar het gaat nu even om de volgorde:
gaan we er nu eindelijk tegenaan om ervoor te zorgen dat de ellendige situatie
in wijken als de Oosterparkbuurt, waarvan er vele in Nederland zijn, werkelijk
wordt aangepakt? Of zorgen wij er alleen maar voor dat de ME om de hoek klaarstaat?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het is onze gezamenlijke zorg dat wij aan dit soort achterstandswijken
wat doen. Daarvoor is onder andere het grotestedenbeleid bedoeld. Hoewel ik
dit een belangrijk punt vind, vind ik het nu een beetje buiten de orde van
dit onderwerp gaan. Wij spreken daar op een ander moment over.Een vraag die klemt, maar waarop ik vandaag niet direct een antwoord kan
krijgen, is bijvoorbeeld hoe het kon dat de politie op dubbele sterkte gedurende
vier uur niet ingreep en maar wachtte op de ME. Hoe kon het voorkomen dat
de hoogste politiechef niet werd geïnformeerd? Hoe kon het voorkomen
dat de informatie aan de burgemeester beperkt bleef? Hoe kon het voorkomen
dat de burgemeester werd gewaarschuwd dat de ME zou worden ingezet, maar dat
deze het er verder bij liet en ging slapen? Die vragen klemmen. Maar het is
de gemeenteraad van Groningen die in de eerste plaats zal moeten oordelen
over de openbareordeproblemen in de gemeente, en de consequenties die aan
het verloop van de gebeurtenissen moeten worden verbonden. Op 28 januari zal
dat debat plaatsvinden. Pas daarna is de minister, en dus ook de Kamer aan
zet.Het parlement kan er zich naar ons oordeel echter niet aan onttrekken
om in te gaan op die onderdelen waarvoor de bewindslieden de eerste verantwoordelijkheid
dragen. Ik noem het politiemanagement, het politiebeheer, de rol van de korpsbeheerder,
de inzet van de ME, het vertrek van de korpschef, het rapport-Bakkenist, het
lek en de recente kwestie Steenhuis.De heer Rabbae (GroenLinks):U zei zonet dat het uiteindelijke oordeel over de burgemeester ligt bij
de Groningse gemeenteraad. Voor de rol van de burgemeester is dat volledig
juist, maar het toeval wil dat de heer Ouwerkerk tevens korpsbeheerder is.
De gemeenteraad van Groningen heeft daarover minder te vertellen dan over
hem als burgemeester. Bent u het met mij eens dat ook de landelijke politiek,
met name de bewindslieden van Binnenlandse Zaken en Justitie, een oordeel
moet hebben over de heer Ouwerkerk als korpsbeheerder?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik vind het jammer dat u zo slecht luistert. Ik zeg immers net dat de
Kamer nu over een aantal punten wél moet spreken, onder meer over de
rol van de burgemeester als korpsbeheerder. Daar zijn wij het dus over eens.Het pakket informatie dat wij gisterenmiddag ontvingen, geeft op een aantal
onderdelen duidelijkheid, onder meer over de aanpak. Maar wij blijven zitten
met een aantal vragen. Uiterst duidelijk is geworden dat er veel mis was en
is in de regionale beheersdriehoek.Voorzitter! Ik kan de minister dus niet aanspreken op het functioneren
van de burgemeester van Groningen in zijn hoedanigheid van gezagsdrager met
betrekking tot de handha ving van de openbare orde, althans
niet in eerste instantie, maar wel op diens functioneren en zijn hoedanigheid
als korpsbeheerder. Als het waar is, zoals uit de pers blijkt, dat de korpsbeheerder...De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Ik zou hierover toch graag een vraag willen stellen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Misschien dat ik eerst mijn verhaal even mag afmaken.De voorzitter:Mevrouw Scheltema zit middenin haar betoog. Dus als de heer Poppe eventjes
geduld kan hebben. Dat heeft hij bijna altijd, dus waarom vandaag dus niet?
Maakt u dit blokje even af, mevrouw Scheltema.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Graag, voorzitter.Als het waar is, zoals uit de pers blijkt, dat de korpsbeheerder al meer
dan anderhalf jaar bezig was om de regionale driehoek bij elkaar te krijgen
en dat er sprake is van miscommunicatie en als het waar is dat er over het
terugtreden van de korpschef reeds maandenlang is gesproken, dan vragen wij
ons af waarom niet eerder aan de alarmbel werd getrokken. Dan moest toch duidelijk
zijn dat dit de politiezorg zou frustreren? Heeft naar het oordeel van de
minister de korpsbeheerder gefaald in het uitoefenen van zijn taken? Hoelang
wist minister Dijkstal van de tekortschietende communicatie tussen de driehoek?
Wat heeft hij eraan gedaan en waarom werd toch zo gewacht? De minister wist
toch van de problemen rond de korpschef? Hoelang wist hij ervan? Was er van
de zijde van Groningen niet de aandrang om eerder tot een oplossing te komen?
Waarom heeft dat proces tot nu toe kunnen doorsukkelen? Hing de minister niet
wat erg achterover? Heeft hij zijn bevoegdheden niet wat erg beperkt uitgelegd?
Wat was de oorzaak van de uiterst trage komst van de ME? Zal de dreigende
vermindering van het aantal agenten bij het Groningse regiokorps in verband
met de artikel-4-situatie niet een extra druk op het korps leggen?Voorzitter! Dan een ander punt.De heer Poppe (SP):Nu is het blokje toch afgelopen, meen ik.De voorzitter:Nu is het blokje af.De heer Poppe (SP):Het is moeilijk te peilen wanneer het blokje precies ophoudt. Gisteren
bracht mevrouw Scheltema ook al in dat wij hier eerst moeten wachten totdat
de Groningse gemeenteraad gesproken heeft. Natuurlijk moet de gemeenteraad
van Groningen op 21 januari gaan praten over het functioneren van de eigen
burgemeester. Die raad kan daar dan wat over zeggen, maar dan houdt het ook
op, want de burgemeester wordt niet door de raad aangesteld. Hij is niet gekozen,
hij is aangesteld door de hier zittende minister. En die minister moeten wij
hier controleren. Dus wij zijn medeverantwoordelijk voor het functioneren
van een burgemeester. Dus wij kunnen daar wel degelijk over spreken. Is mevrouw
Scheltema dat niet met mij eens? Probeert zij nu niet een beetje uit de wind
te blijven?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De verantwoordelijkheid en het gezag van de burgemeester van Groningen
met betrekking tot de openbare orde is in eerste instantie een zaak van de
gemeenteraad van Groningen. Deze raad zal moeten uitspreken of hij voldoende
vertrouwen heeft in de burgemeester. Als de gemeente Groningen gesproken heeft,
zal de minister daar zeker naar luisteren, althans ik hoop dat hij daarnaar
zal luisteren. Dat neemt niet weg dat na ommekomst van het resultaat van dat
debat, de situatie hier komt te liggen. Wij zullen hier dan moeten spreken
over de vraag of wij er voldoende vertrouwen in hebben dat het voortaan in
Groningen goed zal gaan.De heer Poppe (SP):Maar dat houdt toch ook in dat wij nu in dit debat het functioneren, het
door blijven slapen door de burgemeester op een kritiek moment, wel degelijk
aan de orde kunnen stellen. Wij moeten de minister controleren en die heeft
de burgemeester aangesteld, met onder andere een taak op het gebied van de
openbare orde. Wij behoeven toch niet te gaan zitten wachten totdat anderen
er iets over zeggen? Hier ligt tevens een verantwoordelijkheid voor ons. En
waarom neemt u die ook niet?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik hecht eraan te benadrukken dat wij met de Politiewet een bepaalde verantwoordelijkheidsverdeling
in gang hebben gezet. Je zou er uitermate slecht aan doen wanneer je die verantwoordelijkheden
hier door elkaar gaat husselen. Ik vind dat eerst de gemeenteraad van Groningen
de Groningse rellen en de rol van de burgemeester als gezagsdrager op het
gebied van de openbare orde moet beoordelen. Daarna zijn wij aan zet. Wij
zijn nu reeds aan zet ten aanzien van het functioneren van de burgemeester
in zijn hoedanigheid van korpsbeheerder. Daarover heb ik ook een aantal vragen
aan de minister gericht.De heer Koekkoek (CDA):Mevrouw Scheltema zal het met mij eens zijn dat de gemeenteraad op grond
van de Gemeentewet de burgemeester ter verantwoording kan roepen, maar dat
deze de burgemeester niet kan ontslaan. Dat kan uitsluitend de Kroon. Dus
die verantwoordelijkheid ligt bij de minister van Binnenlandse Zaken. Wij
mogen hem er op aanspreken wanneer hij zijn oordeel geeft over het functioneren
van de burgemeester als burgemeester.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat ben ik volledig met u eens. De minister benoemt en ontslaat, maar
ik denk dat de minister pas aan dat oordeel toe is, als hij in ieder geval
gehoord heeft hoe de Groningse gemeenteraad daarover denkt in het licht van
de openbare orde. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid bij de Kamer,
om nadat door alle betrokkenen is gerapporteerd, te beslissen over wat er
gaat gebeuren.De heer Koekkoek (CDA):Maar u bent het toch ook met mij eens dat het oordeel van de gemeenteraad
van Groningen als het erop aankomt niet beslissend is?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat is waar. Dat bedoelde ik ook. Wij zullen dan ook, nadat door de Groningse
gemeenteraad is gerapporteerd, zelfstandig moeten oordelen over wat er uiteindelijk
moet gebeuren.De heer Rouvoet (RPF):Mevrouw Scheltema zei dat eerst de gemeenteraad aan zet is als het gaat
om de rol van de burgemeester bij het handhaven van de openbare orde. Vervolgens stelt zij een heleboel vragen over het functioneren van
de korpsbeheerder en de verhoudingen in de regionale driehoek. Het lijkt mij
beter om te wachten met het stellen van vragen en het trekken van conclusies
op dat punt totdat het regeringsstandpunt over het rapport-Bakkenist bekend
is, waarin uitvoerig op al deze zaken wordt ingegaan.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik vind dat bepaalde vragen ter voorbereiding van verdere discussies nu
al gesteld kunnen worden. Ik heb daar nu behoefte aan en ik vind dat ik die
vragen nu ook kan stellen.Voorzitter! Minister Sorgdrager vermoedde op grond van de affaire-Lancée
veel problemen in de regio Groningen en heeft een onderzoek laten instellen
door het bureau Bakkenist, waarin veel kritiek werd uitgeoefend op de heer
Daverschot. Is het juist dat er besprekingen gaande zijn om de heer Daverschot
naar elders te doen vertrekken, zoals de kranten willen doen geloven? Acht
zij nu reeds een herstel van de relatie in Groningen moeilijk haalbaar? Hoe
verhoudt zich dat met de gedachte van minister Dijkstal dat de Groningse beheersdriehoek,
waarin nu de heer Brand mede zal figureren, adequate oplossingen en maatregelen
kan en moet aandragen? Is die verwachting dan nog wel gerechtvaardigd?Dan kom ik bij het rapport-Bakkenist.De heer Koekkoek (CDA):Voorzitter! Mevrouw Scheltema is mij nog het antwoord schuldig op de vraag
wat zij ervan vindt dat de minister het weer niet wist.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik kom daar nog aan toe.De heer Koekkoek (CDA):U wilt nu iets gaan zeggen over het rapport-Bakkenist en het punt van
het onafhankelijke karakter daarvan. U kunt nu na tien minuten mijn vraag
toch wel eens beantwoorden?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik zal uw vraag nu nog niet beantwoorden. U krijgt voordat ik afsluit
een antwoord.De heer Koekkoek (CDA):Daar houd ik u aan.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):U weet toch dat u mij aan mijn woord kunt houden?De voorzitter:Bovendien was het al toegezegd en dat hoeft niet herhaald te worden, lijkt
mij.De heer Rabbae (GroenLinks):Kan mevrouw Scheltema haar oordeel over de heer Daverschot geven. Over
hem hoeft de gemeenteraad van Groningen zich namelijk niet uit te spreken.
Dat mag wel, maar het is niet nodig. Zij kent de verhoudingen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik heb gezegd dat ik niet bij voorbaat van de objectiviteit en de neutraliteit
van het rapport uitga en dat ik eerst het onderzoek van de heer Dolman wil
afwachten. Ik heb wel geconcludeerd dat in het rapport uiterst kritische kanttekeningen
bij het functioneren van de heer Daverschot zijn geplaatst. Ik geef geen eindoordeel
over het functioneren van de heer Daverschot, maar ik heb zware bedenkingen
daartegen.Voorzitter! Zoals gezegd, ben ik nu toegekomen aan het rapport-Bakkenist
en de onverkwikkelijke suggesties van lekkages en manipulaties. Terecht heeft
de minister de rijksrecherche opgedragen een onderzoek in te stellen. Ik hoop
dat dit ook gericht is op mogelijke manipulaties. Als de resultaten van dit
onderzoek bekend zijn, zullen wij een oordeel uitspreken. Toen de betrokkenheid
van procureur-generaal Steenhuis aan het licht kwam, heeft de minister direct
oud-Kamervoorzitter Dolman ingeschakeld. Ook D66 vindt dat snel de onderste
steen boven moet komen en dat duidelijk moet worden of er sprake was van belangenverstrengeling.
Wanneer is het rapport te verwachten?Het gaat hier bij ald dat soort vragen om verantwoordelijkheden die wij
reeds op grond van de huidige Politiewet aan de kaak kunnen stellen. Het is
te gemakkelijk om de Groningse crisis te herleiden tot een herziening van
de Politiewet. Dat neemt niet weg dat D66 vindt dat er wel kritisch naar die
Politiewet moet worden gekeken en dat deze op onderdelen moet worden aangepast.
Wij zijn bijvoorbeeld van mening dat er meer centrale sturing moet komen,
een betere verantwoordelijkheidstoedeling en een verbetering van de democratische
controle en dat de mogelijkheid moet worden geïntroduceerd niet per definitie
de burgemeester van de centrumstad korpsbeheerder te doen zijn. Wij hebben
die wensen eerder geuit. Wij zullen daar bij de evaluatie van de Politiewet
op terug moeten komen.Vandaag moet echter helder worden wat op dit moment van deze bewindslieden
kan worden gevraagd. Daarbij speelt het voor ons een belangrijke rol dat verantwoordelijkheden
moeten worden gehanteerd zoals dat in ons staatsrechtelijk bestel de bedoeling
is. Ministers moeten verantwoordelijkheid dragen. Dat betekent dat zij maatregelen
moeten nemen als blijkt dat er iets is misgegaan. Dat doet zich nu bijvoorbeeld
bij mevrouw Sorgdrager voor. Daarover heb ik ook de heer Dijkstal vragen gesteld.
Het blijkt dat er problemen zijn rond de betrokkenheid van de heer Steenhuis
bij het bureau Bakkenist. Dat is niet goed. De minister heeft haar zorgen
daarover uitgesproken en heeft direct de heer Dolman ingeschakeld. Zij zal
na ommekomst van het rapport-Dolman maatregelen moeten nemen. Op hetgeen zij
dan doet, zal ik haar beoordelen.De heer Koekkoek (CDA):Toen de ellende bekend werd – in de media, enz. – is de minister
naar mijn mening zeer kordaat opgetreden door de heer Dolman te vragen onderzoek
te doen. Maar zij wist het weer niet. De organisatie deugt niet. Wat vindt
mevrouw Scheltema daarvan?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De heer Koekkoek zie ik toch altijd als een verstandig man. Ik vind het
jammer dat hij nu zo meegaat met de "verantwoordelijkheidshype". Je kunt niet
van de minister vragen dat haar van alle 35.000 ambtenaren die onder haar
verantwoordelijkheid vallen, de ins en outs bekend zijn. Blijkt echter dat
er iets mis is, of zijn er ongewenste belangenverstrengelingen, dan mag je
wel van haar vragen dat zij zo direct mogelijk maatregelen neemt. En dat heeft
zij gedaan. Zij heeft een aanzet gegeven. De maatregelen moeten nog komen.
Wij zullen haar daarop beoordelen. Ik meen dat dit een juiste invulling is
van verantwoordelijkheden dragen.De heer Koekkoek (CDA):De minister had in maart vorig jaar al maatregelen moeten
nemen. Zij heeft uiteindelijk na aandrang van de Kamer een onderzoek doen
instellen. Uitgerekend dat onderzoek, dat door een onafhankelijke instantie
zou worden verricht – ik citeer de woorden van de minister – wordt
uitgevoerd door een bureau waarbij de procureur-generaal in Leeuwarden betaald
adviseur is. Natuurlijk, een minister kan niet alles weten, maar zij is er
verantwoordelijk voor dat de organisatie zodanig is dat dit haar wordt gemeld,
dat er bij iemand een lampje gaat branden in de zin van "zullen wij dit wel
doen, is dit wel verstandig?". De minister is verantwoordelijk voor de organisatie,
en als zij het niet is, is niemand het in dit land.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De minister is verantwoordelijk voor de organisatie. Als daar fouten worden
gemaakt – misschien is dat hier het geval; er moet nog bewezen worden
wat precies is misgegaan en wie heeft gefaald – zal zij degenen die
gefaald hebben, moeten aanpakken. Dat is haar verantwoordelijkheid.De heer Rabbae (GroenLinks):Vindt mevrouw Scheltema dat de heer Steenhuis, zeker toen de opdracht
werd gegeven aan Bakkenist, de minister van Justitie had moeten waarschuwen
en op de hoogte had moeten stellen van zijn adviseurschap bij Bakkenist of
niet?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als de minister het geweten had, had zij het moeten doen, maar zij wist
het niet. Zij wist niets van de betrokkenheid van de heer Steenhuis.De heer Rabbae (GroenLinks):Dat heb ik niet gevraagd. Mijn vraag is: vindt mevrouw Scheltema dat de
heer Steenhuis de minister op de hoogte had moeten brengen van zijn betrokkenheid
bij Bakkenist, zeker toen bleek dat de opdracht aan Bakkenist is verstrekt?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat vind ik. Ik vind dat de heer Steenhuis tekort is geschoten. Hij had
moeten melden dat hij daar een adviseursfunctie uitoefende. Zelfs al was die
heel gering, dat weet ik allemaal niet. Sterker nog, ik vind dat hij zich
terug had moeten trekken zodra bleek dat Bakkenist die opdracht had gekregen.
Dat is allemaal niet gebeurd, dus het is nakaarten. Ik vind dat andere verantwoordelijken
in de justitieorganisatie dat aan de minister hadden moeten melden, als zij
ervan wisten. Dat zal uit het rapport-Dolman moeten blijken.De heer Rabbae (GroenLinks):Bent u van mening dat de minister kan doorgaan met deze procureur-generaal,
nu dat niet is gebeurd? Of bent u van mening dat dit eigenlijk niet meer kan?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik kan dat oordeel op dit moment nog niet geven. Ik wacht het rapport-Dolman
daarover af en dan zal ik oordelen of het nog kan of niet.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Het onderzoek van de heer Dolman gaat over de vraag of de
heer Steenhuis betrokken was bij de totstandkoming van het rapport en of er
wel of niet gemanipuleerd is. Dat is een ander verhaal. Het feit is dat hij
de minister niet heeft gewaarschuwd. Dat keurt mevrouw Scheltema af. Als zij
dat afkeurt, vindt zij dan dat de minister kan doorgaan met deze procureur-generaal?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik heb het antwoord gegeven. De mate van betrokkenheid en de manier waarop
allerlei dingen zijn misgegaan, zijn voor mij bepalend bij het oordeel of
kan worden doorgegaan met de heer Steenhuis en anderen op hun positie.Mevrouw Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels):Voorzitter! Ik moet zeggen dat ik het eigenlijk een dwaze discussie vind
om al oordelen uit te spreken over bepaalde personen – die had dit moeten
doen en die had dat moeten doen – zonder dat het onderzoek is afgerond.
Ik heb er geen behoefte aan om de heer Steenhuis in bescherming te nemen,
maar het kan toch heel goed zijn dat hij, toen hij hoorde van de onderzoeksopdracht,
heeft gezegd: hoor eens, daar distantieer ik mij van, daar kan ik mij niet
mee bemoeien, en dat wil ik duidelijk genotuleerd zien. Zolang wij dat niet
weten, kunnen wij over deze zaken helemaal geen oordeel hebben.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat ben ik met u eens. Om die reden zeg ik dat ik nu niet reageer, maar
pas als wij alle informatie hebben.Mijnheer de voorzitter! Eerlijk gezegd vind ik dat wij ons als parlement
belachelijk maken als wij op hypes gaan drijven en dan direct koppen gaan
snellen. Wij moeten gewoon redelijk zijn, alle argumenten wegen, onderzoeken
afwachten en dan oordelen. Dat kan men van ons vragen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! De gebeurtenissen in Groningen geven de SGP-fractie aanleiding
tot zeer diepe zorg over tal van ontwikkelingen in onze samenleving. Wij vrezen
namelijk dat het gebeuren in Groningen alleen maar een ernstig symptoom is
van veel dieperliggende ontwikkelingen, denk aan het toenemende geweld, in
het bijzonder tegen overheidsdienaren.Wat er in Groningen is gebeurd, is voor een rechtsstaat natuurlijk absoluut
intolerabel. Een wijk is in feite uren overgegeven aan het gepeupel. Waar
was het gezag? De burger mag toch rekenen op bescherming door de overheid?
Dat is toch een eerste overheidstaak? Daarbij komt dat het geweldsmonopolie,
dat hierbij ook in het geding is, bij de overheid berust en niet bij de straat.
Als wij dat uit het oog verliezen, zijn wij terechtgekomen in een heilloze
ontwikkeling. In dat perspectief wil ik plaatsen wat er gebeurd is. Waar gaan
wij naartoe in onze samenleving, als er sprake is van een cumulatie van uitholling
van gezag, gebrek aan sociale controle, waardoor dit soort dingen kunnen uitgroeien,
verval van normen en waarden? Ik vind dat dit ons eerste aandachtspunt in
het debat moet zijn en ik wil de bewindslieden met name daarop bevragen.Ik heb op pagina 5 van de brief gezien dat de ministers nader onderzoek
willen plegen naar een aantal van de door mij genoemde elementen, met name
het geweld en in het bijzonder het geweld tegen overheidsdienaren. Dat is
een op zichzelf juiste actie na wat er gebeurd is, maar er ontbreekt een doorkijk
in wat de regering daar verder mee wil. Ik vraag de regering of zij bereid
is na afronding van die onderzoeken en eventueel andere onderzoeken
de Kamer op enig moment een fundamentele notitie voor te leggen over de aard
en de achtergrond van deze problemen, zodat wij met elkaar over deze ontwikkeling
indringend kunnen discussiëren. Het gaat dan met name om de toename van
het geweld, in het bijzonder tegen overheidsdienaren, en wat de regering daaraan
denkt te doen. Is de regering daartoe bereid?Voorzitter! Een tweede aandachtspunt is natuurlijk het falen van de politie
in Groningen. Er is sprake van ernstige missers. Dat blijkt ook uit het rapport
van voormalig korpschef Veenstra. Ik neem aan dat de bewindslieden alle nodige
maatregelen nemen. Een aantal aspecten baart mijn fractie op dit punt bijzondere
zorgen. De vraag komt in het rapport van korpschef Veenstra aan de orde, of
het verdedigbaar was dat de politie zich terugtrok uit de wijk toen bleek
dat wellicht vuurwapens in het geding waren. Er wordt geconcludeerd dat dit
verdedigbaar is. Ik hoor daarop graag de reactie van de regering. Mijn fractie
vindt het niet verdedigbaar. Ook hierbij is de kwestie van het geweldsmonopolie
aan de orde. Waar komen wij terecht als men bij wijze van spreken maar met
een wapen behoeft te zwaaien en de politie trekt zich terug, waarna de burger
vervolgens onbeschermd is? Dat is een buitengewoon ernstige ontwikkeling.
Ik vraag de regering om een zeer diepgaande reactie op dit punt, want dit
kan absoluut niet. Het staat haaks op de taak van de overheid in de rechtsstaat.Voorzitter! Een volgend punt is het rapport-Bakkenist. Daaruit blijkt
dat de verhoudingen in de driehoek zeer slecht waren. Dat geldt voor de bestuurlijke
verhoudingen, maar ik vrees ook voor de onderlinge, persoonlijke verhoudingen.
Dat is altijd een aangrijpende zaak. Een aantal van deze problemen kan uit
die slechte verhoudingen ook verklaard worden.Een van de betrokkenen is nu teruggetreden. Ik heb respect voor die beslissing,
maar het kan niet het einde van het verhaal zijn. Aangezien in deze driehoek
ernstige problemen zijn, behoort in het kader van die driehoek tot structurele
oplossingen te worden gekomen. Mijn fractie vindt het zacht gezegd merkwaardig
dat een van de drie is teruggetreden en dat vervolgens de oplossing van de
problemen aan de twee anderen wordt overgelaten. Dat kan niet. Ik zou de regering
uitdrukkelijk willen vragen om het herstel van de bestuurlijke verhoudingen
in Groningen met kracht ter hand te doen nemen, maar dan niet door twee van
de drie betrokkenen. Ik denk met name aan de commissaris van de koningin in
de provincie Groningen en een van de andere procureurs-generaal. Zij hebben
mijns inziens de verantwoordelijkheid om te komen tot een herstel van de goede
bestuurlijke verhoudingen in de regio.Dat betekent niet dat er per definitie koppen moeten rollen. Dat is nooit
de benadering van mijn fractie. Wij moeten wel op het geëigende niveau
maatregelen nemen en dat kan niet het niveau zijn van de betrokkenen, die
blijkens de rapportage zeer in onmin leefden. Het rapport-Bakkenist was vernietigend,
hoe je er verder ook over mag denken, maar de achterliggende feiten zullen
toch wel in grote mate juist zijn. Je kunt dat niet alleen aan de betrokkenen
overlaten.Voorzitter! Naar de mening van mijn fractie is naar aanleiding van de
gebeurtenissen op twee punten dringend actie van de regering nodig. Dat is
a. de bredere problematiek van geweld en alles wat daarmee samenhangt en b.
een herstel van de bestuurlijke verhoudingen door adequate personen. Ik denk
daarbij aan de commissaris van de koningin en een andere procureur-generaal.
Last but not least merk ik op dat wij terzake niet de politie de zwartepiet
moeten toeschuiven. Dat zou buitengewoon onjuist zijn. De gewone politieman
heeft binnen de grenzen van de mogelijkheden gedaan wat hij kon. Het blijkt
dat er structureel ook bij het korps in Groningen ernstige problemen zijn,
zowel wat betreft de sterkte als de financiën. Wat doet de regering daaraan?
Deze zaak kan niet op de lange baan worden geschoven. De burgers in Groningen,
en niet alleen daar, hebben er recht op dat er een adequate politiesterkte
is. Ook dat punt moet ten spoedigste worden opgelost.De heer Korthals (VVD):Voorzitter! Het ordedebat van afgelopen dinsdag was weinig verhelderend
over de vraag waarover het nu precies zou gaan. De kern van het debat vandaag
moet gaan over de verontwaardiging bij de burgers over het toenemende geweld
en de lijdzaamheid van de overheidsdiensten, waarbij ik denk aan politie en
justitie. Zij zijn niet bij machte daartegen op te treden. In dat soort situaties
krijg je dat de burgers zullen zeggen: zijn het de vandalen, de criminelen
die in feite de macht op straat hebben? Hoe is het mogelijk dat wanneer ik
mijn auto ergens verkeerd parkeer, de politie er wel is, maar als wij ze daadwerkelijk
nodig hebben, er geen enkele politieman aanwezig kan zijn. Natuurlijk weten
wij hier allemaal dat de politie een bijzonder moeilijke taak heeft, maar
het beeld van de politie wordt bepaald door incidenten. Vooral wanneer die
incidenten op gelijksoortige wijze steeds vaker voorkomen, zal dat bepalend
zijn voor het beeld. Ik moet zeggen dat die verontwaardiging en die zorg na
hetgeen er is gebeurd in Groningen en in Arnemuiden, terecht is. Ik heb sterk
de indruk dat wat daar allemaal heeft plaatsgevonden, ontluisterend is.Wanneer op een belangrijk moment de burger hulp nodig heeft van de politie
en de politie komt niet, de korpsbeheerder wordt eventjes ingelicht, maar
gaat vervolgens weer naar bed, terwijl hij wel zijn toestemming geeft voor
de ME, dan denk ik dat je als korpsbeheerder een beetje op de hoogte wilt
blijven hoe de situatie daar afloopt. Ik wijs erop dat men zich heeft beroepen
op een overmachtsituatie aldaar, dat er op een gegeven moment sprake was van
43 agenten binnen en 60 raddraaiers buiten en dat er werkelijk helemaal niets
is gebeurd. Voorts wijs ik op de communicatie tussen de korpsleiding onderling
en de korpschef zelf. De korpschef heeft het de volgende ochtend op Teletekst
moeten lezen. Dan kan de conclusie niet anders zijn dan dat het daar op een
verschrikkelijke manier fout is gegaan.Natuurlijk weten wij allemaal dat er in onze samenleving sprake is van
toenemend geweld. Er is tijdens de behandeling van de begroting van Justitie
veel aandacht aan besteed. Er wordt ook veel aandacht aan besteed in het kader
van de jeugdcriminaliteit, de grotestedenproblematiek en het integraal veiligheidsbeleid.
Dat neemt niet weg dat vandaag de vraag beant woord moet worden
of er ook andere plaatsen in Nederland zijn waar dit zou kunnen voorvallen.
Ik sluit mij op dit punt dus aan bij het lid van de SP. Welke maatregelen
zijn daartegen genomen? Ik weet wel dat de minister van Binnenlandse Zaken
de inspectie heeft gevraagd om de paraatheid van de politie nog eens te bekijken,
maar dat zou wel eens te laat kunnen zijn.Het is in onze samenleving op het ogenblik onvoldoende duidelijk wie waar
nu verantwoordelijk voor is. Hier wordt terecht gezegd dat wij eerst met z'n
allen moeten wachten op een uitspraak van de gemeenteraad in Groningen. Die
is de eerste die moet controleren en beoordelen wat de burgemeester als gezagsdrager
met betrekking tot het openbaar gezag heeft gedaan. Maar de burgemeester had
in dit geval ook een andere functie. Hij was namelijk tevens korpsbeheerder.Ik kom te spreken over het rapport-Bakkenist. Ik wil allereerst vragen
hoe het mogelijk is dat zo'n rapport weer uitlekt. Mijn tweede vraag luidt:
wat vindt de minister van Justitie van het adviseurschap van de heer Steenhuis?
Hij was immers eigenlijk onderwerp van het onderzoek. Is het onderzoek op
deze manier nog wel objectief? Heeft de heer Steenhuis gemeld dat hij adviseur
was? Was de registratie van zijn adviseurschap bij Bakkenist zo duidelijk
dat het ministerie van Justitie dat had moeten weten? Ik vind het overigens
terecht dat de minister onmiddellijk de heer Dolman verzocht heeft om een
diepgaand onderzoek naar alle relevante feiten en omstandigheden te doen.
Daarna zullen wij hier op deze zaak terugkomen.De heer Koekkoek (CDA):Voorzitter! Vindt de heer Korthals nu echt dat de verantwoordelijkheidsverdeling
in Nederland niet goed geregeld is? Op welk punt dan?De heer Korthals (VVD):Daar kom ik nog over te spreken. In het rapport-Bakkenist wordt gezegd
dat de politie in Groningen niet goed functioneert, dat de kwaliteit van het
management onvoldoende is geweest en dat het driehoeksoverleg helemaal niet
goed werkt. En het driehoeksoverleg is nu een van de voorbeelden van een gedeelde
verantwoordelijkheid. Het is nooit helemaal duidelijk wie nu precies wat moet
doen. Wat dat betreft ben ik ook niet zo'n voorstander van een duidelijke
versterking van het driehoeksoverleg. Immers, óf de korpsbeheerder
moet verantwoordelijk zijn wanneer het inderdaad het functioneren van de politie
betreft óf de hoofdofficier van justitie is verantwoordelijk. Wat dit
betreft lijkt het er wel eens op alsof zij tegen elkaar werken.De heer Koekkoek (CDA):Ik denk dat wij het dan volstrekt eens zijn. Dat driehoeksoverleg is immers
een vorm van overleg, maar het heeft geen enkele bevoegdheid. De bevoegdheid
ligt bij de korpsbeheerder en bij de hoofdofficier. Zij moeten daarop worden
aangesproken door de verantwoordelijke ministers. Dat zal de heer Korthals
met mij eens zijn.De heer Korthals (VVD):Ik ben het daarmee eens.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Collega Korthals heeft gesproken over de heer Ouwerkerk als
burgemeester en korpsbeheerder. Wat is zijn oordeel over de heer Ouwerkerk
als korpsbeheerder?De heer Korthals (VVD):Ik kom nog te spreken over de verantwoordelijkheid als korpsbeheerder.
In eerste instantie is de korpsbeheerder verantwoordelijk voor de organisatie
en het functioneren van de politie. Dat is in Groningen in onvoldoende mate
geschied. Daar is hij dus primair verantwoordelijk voor. Mijn vraag richting
de minister van Binnenlandse Zaken luidt: op welke momenten heeft de korpsbeheerder
hem ingelicht over de situatie? Heeft hij klemmende verzoeken gedaan om bijstand
om de zaak aldaar te verbeteren? Hoe is het mogelijk dat de tegenwerking met
de hoofdofficier van justitie zo lang heeft geduurd? Deze vraag is tevens
aan de minister van Justitie gericht.Dan kom je op de volgende vraag. De korpsbeheerder moet in ons stelsel
verantwoording afleggen aan het regionaal college, mijnheer Rabbae, en daarom
pleit de VVD-fractie voortdurend voor een wijziging van de Politiewet. Daar
heb ik zo'n bezwaar tegen, omdat het regionaal college niet het geschikte
orgaan is om verantwoording aan af te leggen. Waarom niet? Omdat daar benoemde
mensen in zitten en niet rechtstreeks verkozenen. Ik ben er dus voorstander
van dat die verantwoording van de korpsbeheerder richting de minister van
Binnenlandse Zaken gaat, zodat die ook voortdurend op de hoogte is van alles
wat er gebeurt. Wij kunnen wel zeggen dat wij de politie regionaal inrichten,
maar als er zaken zoals in Groningen en Arnemuiden gebeuren, dan bespreken
wij die hier. Dat betekent dus ook dat het functioneren van de politie een
landelijke kwestie is die wij hier moeten bespreken en waar de ministers ter
verantwoording voor moeten kunnen worden geroepen. Als het niet goed loopt,
moeten zij die verantwoording ook dragen, maar het systeem, zoals het thans
is, voorziet daar niet in.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Ik hoop niet dat collega Korthals, die meestal heel open en
rechtlijnig is, vlucht naar het systeem, de structuur en de Politiewet. Daar
gaan wij nog over praten. Ik ken hem toch als een heel open en eerlijke collega.
Hij heeft de situatie in Groningen eigenlijk beschreven als "een zooitje".
Ik neem aan dat hij dan niet alleen doelt op wat er op straat gebeurt, maar
ook op de verantwoordelijkheden en de hoofdverantwoordelijken. Nu hebben wij
het over de korpschef. Dan kan hij toch niet zeggen dat hij eerst wil afwachten
wat de regio daarvan vindt. Naar ik aanneem, heeft hij ook een eigen autonoom
oordeel over de rol en de verantwoordelijkheden van de korpsbeheerder. Wat
is dat oordeel?De heer Korthals (VVD):Ik ben zeer open en over het algemeen niet rechtlijnig, maar zeer genuanceerd.
Mijn oordeel over de korpsbeheerder is tot dusver niet bijzonder positief
geweest, en nu zeg ik het vriendelijk. Het probleem is evenwel dat de korpsbeheerder
krachtens AMvB wordt aangesteld. Dat is de man die burgemeester van de grootste
gemeente in de regio is, althans de belangrijkste gemeente. Daar is nog een
bepaalde systematiek voor. Met andere woorden, de korpsbeheerder als zodanig
kan niet ontslagen worden in ons systeem, omdat die Politiewet daar in onvoldoende
mate in voorziet. Dan krijg je de vraag of de korpsbeheerder als burgemeester
zou moeten worden ontslagen. Daar heb je dus een probleem mee. Dan zeg ik
dat ik vind dat wij eerst de beraadslagingen in de gemeenteraad van
Groningen moeten afwachten om te bezien wat men daar van de burgemeester vindt.
Daarom ben ik van oordeel dat wij op korte termijn op deze zaak moeten terugkomen.
Daarom was het helemaal niet zo gek dat de VVD-woordvoerder in een interruptie
tijdens het ordedebat zei dat wij ons moesten richten naar de volgorde der
dingen en dat wij, als het uitsluitend over de rellen in Groningen zou gaan,
misschien moesten wachten totdat er in de gemeenteraad van Groningen over
gesproken was. Maar dat werd toen vervolgens door deze en gene uitgelegd als
een bescherming van de eigen minister.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Mijn laatste vraag. Ik begrijp de redenering: korpsbeheerder,
regio, college van burgemeesters. De heer Korthals is parlementariër
en hij kan en mag dat oordeel ook vellen. Vindt hij dat de korpsbeheerder –
hij drukt zich vriendelijk uit in zijn richting – alsnog het volle vertrouwen
van beide ministers geniet en door mag gaan met zijn "zooitje"?De heer Korthals (VVD):Als blijkt dat de gemeenteraad van Groningen het volle vertrouwen houdt
in de burgemeester van Groningen, denk ik dat wij met een groot probleem zitten.
Ja, dat denk ik. Dan is het heel moeilijk om hier in de Tweede Kamer de ministers
erop aan te spreken om het advies van de gemeenteraad van Groningen niet te
steunen. Mijn vraag is dan ook in feite hoe de partijen in de gemeenteraad
in Groningen zich zullen opstellen. Is het CDA in Groningen bijvoorbeeld net
zo flink als de heer Koekkoek hier in Den Haag en is bij GroenLinks hetzelfde
het geval? Bij de VVD ga ik daar automatisch van uit.De heer Koekkoek (CDA):De heer Korthals vergeet de verantwoordelijkheid die wij hebben voor de
verantwoordelijke minister. Wij roepen de ministers ter verantwoording.De korpsbeheerder moet ingevolge de wet de minister periodiek en voortdurend
op de hoogte houden van de situatie van het regiokorps. Ik neem aan dat dit
is gebeurd. Wat heeft de minister van Binnenlandse Zaken met die informatie
gedaan?De heer Korthals (VVD):Die vraag had ik al aan de minister van Binnenlandse zaken gesteld.Voorzitter! De zaak in Groningen en Arnemuiden is zeer ernstig. Ze bevestigt
de VVD in de gedachte dat de politie meer centraal aangestuurd zal moeten
worden. Hier zal altijd in het parlement verantwoording moeten worden afgelegd.De heer Koekkoek (CDA):Wij gaan de discussie over de Politiewet nog voeren. Ik meen dat de bestaande
Politiewet voldoende mogelijkheden biedt. Wij zitten wel met de korpsbeheerder
die tevens burgemeester is van de grootste stad. Is de heer Korthals het met
mij eens dat als een burgemeester als korpsbeheerder niet goed functioneert,
dit een reden kan zijn om hem eventueel voor ontslag voor te dragen?De heer Korthals (VVD):Dat ben ik met u eens.De heer Schutte (GPV):Mijnheer de voorzitter! Ik begin met een kort citaat: "Burgers zijn onnodig
lang verstoken geweest van politieoptreden. Er heeft te weinig oog bestaan
voor de dreiging van een vacuüm in de ordehandhaving. Burgers voelden
zich urenlang aan hun lot overgelaten." Het zijn woorden van de heer Veenstra,
tot voor kort korpschef in Groningen, over de gebeurtenissen waarover wij
thans spreken. Zulke formuleringen in een rapport van iemand die tot de eerstbetrokkenen
en eerstverantwoordelijken behoort, zijn tekenend voor de situatie. Ik meen
dat een woord van waardering op zijn plaats is voor de wijze waarop de heer
Veenstra dat heeft verwoord en zijn eigen verantwoordelijkheid heeft onderkend.
Dat legt wel het probleem bloot.Over de zaak zelf, de ordehandhaving spreekt de gemeenteraad van Groningen.
Wij moeten daarvoor alle ruimte laten. Zo zijn de democratische verhoudingen
in Nederland. Wij spreken vandaag over de rol van de verantwoordelijke ministers.
Hebben de landelijke structuren adequaat gefunctioneerd? Het is goed dat wij
thans beschikken over de brief die deze week is gevraagd. Daarin staat een
overzicht van de feitelijke gang van zaken. Het algemene beeld is uit een
oogpunt van verantwoordelijkheidsverdeling positiever dan dat bij de zaak-Brinkman.
Het gaat thans niet zozeer om het machteloos in de lucht steken van handen.
Direct nadat de zaak op hun bord werd gelegd, traden de ministers op en hebben
betrokkenen op hun verantwoordelijkheid aangesproken. Ik meen dat dit een
juiste procedure is. Betrokkenen zijn voluit gehouden aan hun verantwoordelijkheid.
Ik hoop dat lering is getrokken uit de ervaringen rond de Rotterdamse kwestie.
Ik wil niet zonder meer onderschrijven wat mevrouw Scheltema eerder in de
pers en zo-even heeft opgemerkt, namelijk dat minister Dijkstal te veel achterover
hangt. Ik doel dan op de periode vanaf 30 december. De periode daarvoor laat
ik even in het midden. Het is juist dat de minister tezamen met de minister
van Justitie direct in actie is gekomen door het aanspreken van de directverantwoordelijken.
Dat is in de huidige structuur ook de juiste weg.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De heer Schutte citeert mij verkeerd. Als ik vraag of de minister niet
te lang achterover heeft gehangen, gaat het over de situatie voor 30 december.De heer Schutte (GPV):Dat onderscheid maakte ik ook, veronderstellenderwijs. Ik ging alleen
twijfelen toen ik dat las in Het Parool van 9 januari; dus na 5 en 6 januari,
toen de minister van Binnenlandse Zaken de nodige activiteiten had ontplooid.
Ik neem aan dat de uitspraak ook is gedaan tegen die achtergrond. Ik proefde
daarin een beetje de kritiek op de gekozen procedure, waarin de ministers
zeiden dat zij de eerstverantwoordelijken gingen aanspreken. Als dan wordt
gezegd dat minister Dijkstal niet achterover moet leunen, zou dat geïnterpreteerd
kunnen worden als kritiek op de gekozen procedure. Als mevrouw Scheltema zegt
dat dit niet het geval is geweest, maar dat zij alleen heeft willen herhalen
wat zij al voor 30 december had kunnen zeggen, is dat voor mij ook niet zo'n
probleem.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat is inderdaad het punt. Dat heeft u uit de vragen die ik nu aan de
minister heb gesteld, kunnen afleiden. Ik vraag hem of hij in de kritieke
situatie die in Groningen al langer aanwezig is, niet wat eerder had kunnen
en moeten ingrijpen. Dat is het punt van mijn kritiek geweest en zo is dat
ook in de pers gekomen.De heer Schutte (GPV):Ik denk dat mijn opmerkingen in elk geval tot het doel hebben geleid dat
ik ermee heb beoogd.Het gaat er nu om snel en verantwoord te reageren op de gebeurtenissen
en te voorkomen dat wij aan paniekvoetbal doen. De korpschef gaf daartoe al
meteen een eerste aanzet. Het plan van aanpak, dat er snel moet komen, zal
daaraan vorm moeten geven. Vervolgens zullen wij lering moeten trekken uit
de gebeurtenissen. Daarbij moeten wij oppassen dat wij niet op een zijspoor
komen. Dat kan makkelijk gebeuren in deze zaken, waarin zoveel fouten gesignaleerd
moeten worden. Die fouten moeten uiteraard gecorrigeerd worden.Mensen in dit soort functies moeten ook kunnen samenwerken. Dat brengt
het niveau van de functie met zich. Zij moeten samenwerken binnen de driehoek,
binnen korpsen en binnen een parket. Maar hoezeer dit ook geldt, het goed
functioneren binnen bepaalde structuren mag nooit afhankelijk zijn van de
vraag of de betrokken personen elkaar wel liggen. Dat kan nooit bepalend zijn,
want dan schort er iets aan het goed functioneren binnen bepaalde structuren.
Laten wij wel wezen, de conflictstof is voluit ingebouwd. Er zijn verschillende
verantwoordelijkheden binnen die samenwerkingsverbanden, met beperkte middelen.
Er zijn ook verschillende petten voor de korpsbeheerder, wat ook conflictstof
in zich draagt.De evaluatie van de Politiewet moet spoedig worden afgerond en moet tot
conclusies leiden. Over extra mogelijkheden van centrale sturing hebben wij
al eerder gesproken in de Kamer. De minister-president en deze beide ministers
hebben in een eerste reactie ook al geroepen om dit soort extra sturing. Ik
weet niet of dit voorbarig was, maar het is begrijpelijk. Mijn vraag aan deze
beide ministers is op welk moment zij in deze zaak het als een pijnlijk gemis
hebben ervaren dat zij over onvoldoende sturingsinstrumenten beschikten. Dat
zou enige inhoud kunnen geven aan de algemenere opmerkingen die zijn gemaakt.Ik kom ten slotte op het rapport-Bakkenist en de positie van procureur-generaal
Steenhuis. Is deze nevenfunctie gemeld bij de voorzitter van het college van
procureurs-generaal? Is deze ook gemeld bij de minister van Justitie in het
kader van de verstrekking van de opdracht? En hoe kon die opdracht dan zo
zijn verstrekt? Voor een deel zal dit misschien door de heer Dolman onderzocht
moeten worden, maar het lijkt mij dat het feit van de melding toch bekend
zou moeten zijn. Op de inhoudelijke discussie komen wij later terug aan de
hand van het plan van aanpak.De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Het gevoel van onveiligheid onder de bevolking
zal er de laatste weken niet beter op zijn geworden. Wij zien geen bestuurders
die zich het hoofd breken over de vraag naar de oorzaken van de ellende in
de Oosterparkwijk, maar bestuurders die proberen elkaar te breken of uit de
wind te houden of beide. En dat past ook beide ministers.Nu blijkt ook nog dat procureur-generaal Steenhuis een betaalde bijbaan
heeft bij Bakkenist en is het deksel dus wel helemaal van de put. Bakkenist
leverde een niet meer op zijn waarde te beoordelen rapport, dat ook nog op
een cruciaal moment toevallig uitlekte om de korpschef een duw in de rug te
geven. Welke waarde hecht de minister van Justitie nog aan dit rapport?De heer Dolman mag nu een onderzoek doen naar de gang van zaken rond dit
rapport en de procureur-generaal. Ik zou zeggen: zo houden de dames en heren
elkaar wel van de straat.Niet alleen de inboedel van een aantal bewoners en een winkel zijn gesneuveld,
maar ook de korpschef en vooral de geloofwaardigheid van het bestuur. Het
zwartehogepieten is begonnen en de aandacht is daardoor inmiddels verschoven
van de slachtoffers naar de autoriteiten. Daardoor dreigen twee fundamentele
vragen onbeantwoord te blijven. Ten eerste: wat is er in de Oosterparkwijk
aan de hand dat het zo uit de hand kon lopen? Ten tweede: is er in Nederland
een groeiende tweedeling op het terrein van veiligheid en bescherming? Dit
zijn vragen die de ministers in hun brief die wij gisteravond laat ontvingen,
niet eens aanstippen, laat staan proberen te beantwoorden. Ik stel de vragen
nu en ik heb er graag een reactie op.In onderzoek naar achterstandswijken scoort de Oosterparkwijk hoog. De
bewoners kampen met een opeenhoping van problemen, zoals slechte huisvesting,
afnemende voorzieningen, waaronder een beperkte openstelling van het jongerencentrum,
toename van vandalisme en andere vormen van criminaliteit. Maar er zijn meer
"Oosterparken" in Nederland, waar ondanks stapels beleidsplannen, sociale
vernieuwing en grotestedenbeleid geen verbetering of uitzicht op verbetering
is. Zo ontstaat een uitzichtloze situatie, die kan ontvlammen. De fractievoorzitter
van de SP in Groningen vatte het als volgt samen: Wie tweedeling zaait, zal
Amerikaanse toestanden oogsten.Onbestaanbaar, zei de minister-president, dat er niet is opgetreden. Het
onbestaanbare blijkt vandaag de dag dus wél bestaanbaar. Naast de waardeloze
en lamlendige leiding door de driehoek, speelt ongetwijfeld het tekort aan
mankracht mee als oorzaak van het niet optreden en de grove inschattingsfouten
die gemaakt zijn. Ik vraag de ministers daarop in te gaan en ook op de vraag
hoe het zit met de veiligheid van de dienders, de agenten zelf. Natuurlijk
moet de politie altijd optreden. Zij moet de burgers beschermen, maar dat
moet wel op een verantwoorde manier kunnen. Was dat op de desbetreffende avond
mogelijk? Graag heb ik een concreet antwoord van de minister.Burgemeester Ouwerkerk reageerde furieus toen onze SP-fractievoorzitter
in Groningen vroeg of er ook zo gehandeld zou zijn als het om een villawijk
ging. Met die vraag vertolkte de fractievoorzitter wel mooi het verschil in
onveiligheidsgevoel. Die gevoelens zijn in de vooroorlogse wijken, zoals de
Oosterparkwijk, groter omdat de bewoners van arme wijken eerder slachtoffer
worden van criminaliteit. Erkent de minister deze sociaal-economische veiligheidsverschillen?
Wat gaat de minister daaraan doen? Door de nalatigheid van de verantwoordelijken
voor de openbare orde in Groningen zijn de gevoelens van onveiligheid natuurlijk
groter. Wat gaat er nu gebeuren om de onveiligheidsgevoelens van de mensen in de Oosterparkwijk en andere wijken weg te nemen?Dan de bestuurscrisis. De cruciale vraag is wat er structureel fout zit
bij de verantwoordelijken in de driehoek dat het zo heeft kunnen lopen. De
minister kan natuurlijk niet met zijn handen in zijn dunner wordende haar
blijven zitten en roepen: ik kan niks doen. Hij is verantwoordelijk, hij stelt
burgemeesters en korpschefs aan. Ook een slechte Politiewet geeft niet de
ruimte om er zo'n puinhoop van te maken als in Groningen gebeurd is. Daarom
stel ik de volgende vragen.1. De ministers willen nog niet reageren op het rapport-Bakkenist. Zeker
na de ontstane twijfels over de objectiviteit is dat wel begrijpelijk. Ik
neem toch wel aan dat de ministers een eigen visie hebben op de problemen
in Groningen. Die visie hoor ik vandaag graag.De voorzitter:Wilt u afronden?De heer Poppe (SP):Daarmee ben ik bezig. Ik stel heel kort drie vragen.2. De ministers zijn weliswaar ernstig bezorgd, maar zij houden voor de
toekomst toch het vertrouwen in de korpsbeheerder en de hoofdofficier van
justitie. Waarop is dat vertrouwen nog gebaseerd? En wat te denken van de
gewone diender? Zal een proces van verandering wel mogelijk zijn met deze
verantwoordelijken?3. De ministers zijn reeds langer op de hoogte van de problemen in Groningen.
De minister van Justitie is dat vanwege de affaire-Lancée en de minister
van Binnenlandse Zaken is dat via de korpsbeheerder. Is overwogen eerder in
te grijpen? Zo nee, waarom niet?Tot slot kom ik nog even terug op het rapport-Bakkenist.De voorzitter:U moet zich aan uw spreektijd houden. Dat doet u nu niet.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Wij hebben vastgesteld dat er sprake is van een nevenfunctie.
De heer Schutte heeft daar vragen over gesteld, waar ik mij bij kan aansluiten.
De druiven zijn echter wel zuur aan het worden.Mevrouw Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels):Mijnheer de voorzitter! De gebeurtenissen in de Oosterparkbuurt in Groningen
hebben diepe sporen nagelaten. Voor alles is duidelijk geworden dat het groeiend
gevoel van onveiligheid in onze samenleving niet gebaseerd is op veronderstellingen
of vage gevoelens maar op de bittere realiteit. De slechte bereikbaarheid
van de te zwakke politiemacht, de te late aanwezigheid van de ME, het niet
reageren op eerder afgegeven signalen over onveiligheid, de bestuurlijke excuses
en het gebrek aan onderling vertrouwen in de driehoek zijn illustratief voor
de achteruitgang in de kwaliteit van de bescherming waar de burger in Groningen
recht op had. Bovendien kan hetgeen in Groningen gebeurde, morgen gebeuren
in vrijwel elke Nederlandse stad die probleemwijken heeft.Zonder nu te willen ingaan op de feiten zelf omdat het onderzoek nog niet
is afgerond en de gemeenteraad van de stad Groningen het eigen oordeel daarover
nog niet heeft uitgesproken, tekenen zich toch reeds enkele hoofdlijnen af.
Ik wil mij uitdrukkelijk daartoe beperken.Het huidige politiebestel toont, naar onze mening, toch essentiële
gebreken. Voorgaande sprekers hebben daarop gewezen. Het elementair adagium
van politiebescherming, namelijk de politie moet de mensen kennen en moet
door de mensen gekend worden, ontbreekt tegenwoordig in vrijwel alle steden
en dorpen. De buurtagent is weg, het antwoordapparaat heeft zijn plaats ingenomen.
Dit gebrek wordt, althans in Groningen, fataal als dan ook de bevelsstructuur
gebrekkig functioneert. Het veel en veel te laat arriveren van de ME is in
dit verband een schrijnende illustratie. De vraag die dan onmiddellijk opkomt,
is: hoe functioneren de andere driehoeken in de andere steden? De gebeurtenissen
tonen aan dat kleinschalige gebiedsgebonden politiezorg onontbeerlijk is.
Het nieuwe regionale politiebestel is grootschalig en staat daarmee haaks
op die eis van kleinschaligheid. Wij zijn niet de eersten die daarop wijzen.Over de oorzaken van vandalisme onder de jeugd wil ik hier niet spreken.
Wel is het goed ons te realiseren dat de angst voor de eigen veiligheid bij
de politiemensen groeit met de steeds grotere bendes vandalen die op zoek
naar sensatie door de straten trekken. In de Oosterparkbuurt heeft de politie
zich in verband met de eigen veiligheid moeten terugtrekken.De voorzitter:Wilt u afronden?Mevrouw Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels):Ja zeker, voorzitter. Reeds in 1995 bleek in een gehouden enquête
onder politiepersoneel dat 82% van de respondenten zich onveilig is gaan voelen.
Het gaat dus niet alleen om de gewone burger, maar evenzeer de beschermende
hand zelf die zorg heeft over de veiligheid. Wat heeft de minister met deze
oude signalen gedaan? Ik wijs erop dat de Nederlandse politiebond ook al heeft
gepleit voor uitbreiding van de beschikbaarheid van de ME. Wil de minister
zich daarover uitspreken?De voorzitter:Uw tijd is echt verstreken.Mevrouw Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels):Ik heb nog een laatste opmerking, voorzitter.De voorzitter:Die heeft u al gemaakt.Mevrouw Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels):De politiemacht valt onder de Arbeidstijdenwet. Dat blijkt in de praktijk
een belemmerende factor te zijn. Ik herinner mij dat mijn collega mevrouw
Varma reeds meermalen heeft aangedrongen op ontheffing van deze wet voor de
politie, zoals ook de brandweer buiten de bepalingen van de Arbeidstijdenwet
is geplaatst.Graag verneem ik van de minister wat de belemmeringen zijn om ook de politie
evenals de brandweer vrij te stellen van deze wet, die goedbeschouwd in strijd
is met het karakter van de politiemacht, namelijk snelle inzetbaarheid.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Uitgangspunt is voor mij dat in de nacht van 30 op 31 december
in Groningen sprake is geweest van een vacuüm in de rechtshandhaving.
Ik citeer, net als anderen dat hebben gedaan, oud-korpschef Veenstra die zei
dat de wijze waarop de politie zich heeft gemanifesteerd, het vertrouwen dat
burgers behoren te kunnen hebben ernstig heeft geschaad. Terecht
zegt deze eindverantwoordelijke voor het politieoptreden dat dit een volstrekt
onacceptabele situatie is geweest. De rechtshandhaving en bescherming van
de veiligheid van burgers behoren tot de primaire taken van de overheid. Burgers
zijn in deze situatie in de kou gezet. Het ging om ernstige verstoringen van
de openbare orde. Dat is buitengewoon ernstig, een oordeel dat door iedereen
wordt gedeeld. De kans op eigenrichting neemt in zo'n situatie toe.Alles moet nu gericht zijn op herstel van het vertrouwen van de burgers,
niet alleen in Groningen, in het vermogen van de politie om hun veiligheid
te beschermen en de openbare orde te handhaven. Dat betekent dat tot op de
bodem moet worden uitgezocht wat er gebeurd is, waar het fout is gegaan, waar
de verantwoordelijkheden precies liggen. De verantwoordelijkheden zullen benoemd
moeten worden, er zullen lessen getrokken moeten worden, en er moet gewerkt
worden aan verbetering. Waar nodig, moeten consequenties worden getrokken
uit nalatigheid of tekortschieten in de vervulling van verantwoordelijkheden.
Essentieel daarbij is dat verantwoordelijkheden daar worden gelegd en daar
worden genomen waar zij horen. Wij moeten elkaar daarbij niet voor de voeten
lopen en ook niet willen overtreffen in blijken van afkeuring of verontwaardiging
over wat er is voorgevallen. Daarmee is de Groninger bevolking en de burger
in het algemeen niet gediend.Dat betekent ook dat wij op de juiste momenten over de zaken moeten spreken.
Wat mij betreft betekent dat dat wij het rapport-Bakkenist pas bespreken als
er een kabinetsreactie ligt. Over de rol van burgemeester Ouwerkerk moeten
wij niet spreken voordat de gemeenteraad van Groningen er zijn oordeel over
gegeven heeft. Het is onze taak om de regering te controleren. Wij moeten
bezien of de ministers tot nog toe adequaat hebben gehandeld. Over het vervolg
zullen wij deze vraag op de geëigende momenten opnieuw aan de orde stellen.
Dat doen wij vandaag aan de hand van de brief, inclusief bijlagen, die wij
gisteren hebben ontvangen. Ik dank de bewindslieden daarvoor.Ik maak een opmerking over de voorlopige rapportage van voormalig korpschef
Veenstra. Ik heb veel respect voor de manier waarop de brief is opgesteld
en voor de inhoud ervan. De korpschef neemt de volle verantwoordelijkheid
en hij benoemt de fouten en het feilen van de politie. De korpschef neemt
in de driehoek de zwakste positie in. Het is tragisch dat juist deze functionaris
zich genoodzaakt heeft gezien op te stappen, overigens om andere redenen dan
de voorvallen in de bewuste nacht. Als de bewindslieden ten behoeve van hun
reactie op het rapport-Bakkenist zullen spreken met de hoofdofficier en de
korpsbeheerder, ligt het mijns inziens voor de hand om ook de voormalig korpschef
of de plaatsvervangend korpschef te raadplegen over de verhoudingen in de
driehoek. Ik miste dat een beetje in de brief die wij van de bewindslieden
kregen.Anders dan een aantal collega's kan ik mij wel vinden in de gevolgde procedure,
waarbij nu eerst de gemeenteraad van Groningen aan zet is om de rellen in
de Oosterparkwijk met de burgemeester te bespreken. Ik kies niet de formulering
die de heer Koekkoek koos, namelijk dat de gemeenteraad zich óók
nog moet uitspreken. De Tweede Kamer is gehouden om de algehele situatie en
de onderlinge verhoudingen in de driehoek te bespreken. Dat doen wij pas aan
de hand van het kabinetsstandpunt over het rapport-Bakkenist. Een algemeen
punt, dat al vóór de inwerkingtreding van de Politiewet is gesignaleerd,
is de positie van de korpsbeheerder. Feit is dat de korpsbeheerder primair
verantwoordelijkheid draagt voor het functioneren van de driehoek. Dat zal
ongetwijfeld een rol spelen als wij spreken over het rapport-Bakkenist en
het kabinetsstandpunt daarover. Het komt zeker ook als algemeen punt terug
bij de evaluatie van de Politiewet. Het is namelijk een van de kernpunten
in het functioneren van deze wet.Ik kom op de rol van de ministers. Mij dunkt dat zij tot nog toe gedaan
hebben wat van hen verwacht mocht worden. Zij hebben zich grondig laten informeren.
Zij hebben gesprekken gevoerd met betrokkenen en verantwoordelijken. Zij hebben
nader onderzoek geïnitieerd, onder andere naar de paraatheid van de politie
en het geweld tegen de politie. Kan de Kamer de verstrekte onderzoeksopdrachten
krijgen? Daar zit namelijk een aantal vragen aan vast die ik door tijdgebrek
nu niet kan stellen.Wat de kwestie Steenhuis betreft beperk ik mij tot één opmerking.
Het gegeven zelf roept allerlei vragen op. Het moet mij van het hart dat dit
soort bijkomende feiten niet echt bijdragen aan het herstel van het vertrouwen
van de burgers in de organisatie en het optreden van politie en justitie.
Het gevoel blijft hangen dat er spelletjes gespeeld worden en dat andere belangen
worden gediend dan die van de burgers. Vindt het kabinet dat dit moet kunnen
gebeuren? Kunnen ambtenaren van dit kaliber eigenlijk wel dit soort functies
vervullen? Zouden wij daar geen duidelijke streep onder moeten zetten in verband
met mogelijke belangenverstrengeling?De heer Van Heemst (PvdA):Voorzitter! De incidenten in de Oosterparkbuurt zijn in de ogen van de
PvdA-fractie schokkend en schandelijk. Schokkend omdat het in Nederland zelden
is vertoond dat woningen worden geplunderd en huisraad in brand gestoken,
en schandelijk omdat de politie onverantwoord lang afwezig is gebleven. Ik
heb vaak geprobeerd mij voor de geest te halen hoe dat in die nacht in de
meldkamer van de politie Groningen moet zijn toegegaan. Wanhopige mensen hebben
daarbij waarschijnlijk een groot aantal keren gemeld wat er in hun wijk aan
de hand was. Zij hebben gevraagd om effectief politieoptreden en zij moesten
merken dat dat uitbleef. Het vertrouwen in de overheid heeft daarmee in elk
geval in die buurt een tragisch dieptepunt bereikt. Het moet een nachtmerrie
zijn geweest.Herstel van dat vertrouwen is een kwestie die tijd vraagt, en vooral de
inspanning van veel betrokkenen. Dat is geen eenvoudige opgave. Pijnlijk vind
ik ook dat met dit incident zo'n hele buurt langdurig een etiket op krijgt
geplakt als een buurt waarin rellen zijn uitgebroken en waar rotzooi heeft
plaatsgevonden, terwijl het nog maar de vraag is of het allemaal mensen uit
die buurt waren die aan dat incident hebben deelgenomen. Voor de goedwillende
buurtbewoners – dat zijn er veel in die wijk – is het dus eens
temeer een ellendige kwestie. Ik zou graag van de twee betrokken
bewindslieden willen weten of zij zicht hebben op de mate waarin uitvoering
wordt gegeven aan vijf heldere en duidelijke aanbevelingen die de voormalige
korpschef Veenstra heeft gedaan in zijn rapportage van 5 januari jl. aan de
burgemeester: een betere leiding en sturing van het politiedistrict Groningen-Haren,
het uitrusten van surveillanten met betere wapenstokken, het verbeteren van
materieel en training van politie voor optreden, voorafgaand aan inzet van
de ME en het beter uitrusten van de ME met een semafoon. Over het laatste
punt was ik trouwens hoogst verbaasd. Hoe is het mogelijk dat politie die
moet optreden in het kader van ME-werkzaamheden in dit land op enige plaats
niet is voorzien van een semafoon, zodat zij voor het doel waarvoor die bijzondere
bijstand kan worden verleend ook onmiddellijk kan worden opgeroepen als de
nood aan de man en de vrouw is? Staat inmiddels vast, en heeft de minister
zich daarvan overtuigd, dat de ME in andere politieregio's wel adequaat oproepbaar
is als er ellende uitbreekt?Ik sta vandaag niet stil bij de stevige schaduw die is geworpen over de
geloofwaardigheid van het rapport-Bakkenist. Wij willen een apart debat zodra
de rapportage van de heer Dolman beschikbaar is. Wij willen dan ook kunnen
beschikken over eerdere concepten van het rapport-Bakkenist om te kunnen toetsen
wat daarin eventueel veranderd is. Wij willen volstrekte duidelijkheid hebben
over de wijze waarop het onderzoek is aan- en uitbesteed. Vanuit een aantal
ervaringen in deze Kamer met onderzoeken kan ik laten weten dat ik er niets
van snap. De eerste vraag aan een extern bureau is altijd of dit bureau op
enig moment met de zaak waarvoor het wordt ingehuurd en waarvoor het goed
wordt betaald – dat zegt de Kamer er vaak niet bij – bemoeienis
heeft gehad. Als een extern bureau aangeeft dat een van zijn betaalde adviseurs
enige tijd geleden voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat adviezen
over de HSL, Schiphol of de Betuwelijn heeft uitgebracht, geven wij de heren
van dat bureau een warme hand en vragen de volgende zich bij ons te komen
melden.Het gaat in de eerste plaats om de vraag hoe de veiligheid van de mensen
in de stad Groningen en de Oosterparkbuurt kan worden gewaarborgd en welke
essentiële rol politie, justitie en lokaal bestuur daarbij hebben te
spelen. Politiezorg is immers in hoofdzaak een lokale verantwoordelijkheid.De heer Rabbae (GroenLinks):Collega Van Heemst wil nu het onderzoek van de heer Dolman afwachten om
een oordeel te kunnen vellen over het rapport-Bakkenist. Maar gisteren heeft
de heer Van Heemst voor de media verklaard dat hij eigenlijk niet meer blind
kan varen op het rapport. Met andere woorden: dat rapport is voor hem op dit
moment omstreden. Is dat zo?De heer Van Heemst (PvdA):Ja, dat is zo.De heer Rabbae (GroenLinks):Kunt u dan alsnog de redenering van beide ministers volgen dat zij op
basis van dat in uw ogen omstreden rapport een heel scenario hebben opgezet
en betrokkenen hebben gevraagd om met oplossingen te komen, om vervolgens
de resultaten daarvan aan de Kamer voor te leggen om er verder over te debatteren?
Of wilt u vanwege het feit dat u dit rapport omstreden vindt, beide ministers
vragen een andere aanpak na te streven en zelf maatregelen te nemen, los van
de basis van het rapport-Bakkenist?De heer Van Heemst (PvdA):In de eerste plaats meen ik dat de Kamer in een later debat secuur moet
nagaan hoe het rapport is aanbesteed en tot stand is gekomen. Op basis van
dat nadere debat met de minister van Justitie is ook vast te stellen wat de
overtuigingskracht is van het rapport, en dus ook welke conclusies en aanbevelingen
uit dat rapport overeind kunnen blijven en welke aanpak in dat licht adequaat
is. In de tweede plaats staat als een paal boven water dat er in de nacht
van 30 op 31 december in Groningen heel veel mis is gegaan, dat dit schokkend
was voor de buurtbewoners en dat dit effecten heeft ver buiten Groningen.
Alle discussies over de vraag of wij vandaag uitvoerig moeten ingaan op de
betekenis en de waarde van het rapport-Bakkenist, vind ik in het licht van
ook uw aandrang om over deze kwestie te spreken, een beetje verloren tijd.De heer Rabbae (GroenLinks):Dat had ik van u verwacht, dus u verrast mij hiermee niet. Het verrast
mij wel dat waar u gisterenavond zeer zeker van uw zaak uitsprak niet meer
blind te kunnen varen op dat rapport, u vandaag met een geheel andere versie
komt. U zegt eerst het onderzoek van de heer Dolman af te willen
wachten om een oordeel over het rapport te kunnen vellen. Echter, wij hebben
dat rapport helemaal niet nodig om ons een oordeel te vellen over datgene
wat er gebeurd is in de nacht van 30 op 31 december, hetgeen u als zeer ernstig
heeft omschreven. Durf op grond daarvan een oordeel te vellen over het optreden
van de korpsbeheerder en de hoofdofficier van justitie. Waarom durft u dat
niet te doen?De heer Van Heemst (PvdA):Dan bent u te vroeg met dit soort vragen. Daarmee werkt u het misverstand
in de hand dat u zich in dit debat vooral zorgen maakt over de wijze waarop
het rapport-Bakkenist tot stand is gekomen. Ik kom nog uitvoeriger te spreken
over de rol van een aantal directbetrokkenen, juist omdat ik vind dat het
incident tijdens de nacht van 30 op 31 december illustreert dat mensen tekort
zijn geschoten.De heer Poppe (SP):De heer Van Heemst probeerde zich voor te stellen wat er in de meldkamer
van de politie gebeurde op die avond. In dat verhaal kreeg ik een beetje de
indruk dat de man/vrouw-politieagent de schuld krijgt. Wat vindt de heer Van
Heemst van de korpsbeheerder c.q. de burgemeester die zich niet telefonisch
op de hoogte laat houden, die zich in bed weer omdraait en die niet eens ter
plaatse gaat kijken om zijn korps bij te staan?De heer Van Heemst (PvdA):Die vraag berust op een misverstand. Het gaat er mij niet om met dat beeld
aan te geven en te onderstrepen dat de politie tekortschiet. Het gaat mij
erom met dat beeld aan te geven hoe wanhopig mensen waren die rekenden op
de komst van de politie om aan een incident dat steeds verder uit de hand
liep een eind te maken.De heer Poppe (SP):Hoe wanhopig waren de politiemensen dan wel niet omdat ze geen fatsoenlijke
leiding hadden?De heer Van Heemst (PvdA):Daar kom ik in de loop van mijn bijdrage over te spreken.De heer Koekkoek (CDA):De heer Van Heemst wil niet spreken over het rapport-Bakkenist om redenen
die hij heeft genoemd. Ik hoop wel dat hij iets wil zeggen over het disfunctioneren
van de korpsbeheerder en de hoofdofficier, waarbij ik aanneem dat hij beide
ministers in dat opzicht op hun verantwoordelijkheid wil aanspreken.De heer Van Heemst (PvdA):Voorzitter! Ik zal over een aantal functionarissen een oordeel geven,
waarbij ik graag de opmerking van collega Rouvoet terughaal, dat het in een
aantal opzichten gemakkelijk is om hierover in oordelen tegen elkaar op te
bieden. Dat zeg ik juist aan het adres van de heer Koekkoek en van de heer
Rabbae. Beiden hebben deze week de nadruk gelegd op de noodzaak tot het houden
van dit debat en dan ging het hen vooral om de inhoud van de zaak. In het
debat dat tot nu toe gevoerd is, gaat het vooral om procedures, bevoegdheden
en verantwoordelijkheden. Ik had nu juist de behoefte om de essentiële
vraag van de veiligheid van mensen – en niet alleen in Groningen –
aan de orde te stellen en de rol die politie en justitie daarbij spelen.De heer Koekkoek (CDA):Wij hadden hier niet gestaan als die rellen niet waren voorgevallen. Dat
heb ik aan het begin van mijn betoog ook aangehaald. Dat het rapport is uitgelekt,
bevestigt dat er sprake is van een crisis in het gezag over de politie. Daar
moeten wij dan over spreken. Dat kunnen wij niet op z'n beloop laten. Daar
spreek ik u ook op aan. De Kamer moet ervoor zorgen dat de ministers zo snel
mogelijk de noodzakelijke maatregelen nemen.De heer Van Heemst (PvdA):Daar zal ik ook op ingaan. Groningen staat niet op zichzelf. De afgelopen
weken hebben een reeks van gebeurtenissen op een indringende en terechte wijze
in de media aandacht gekregen. Daardoor is bij heel veel mensen op veel plaatsen
in Nederland het gevoel ontstaan of versterkt dat hun persoonlijke veiligheid
wordt bedreigd en dat de overheid onvoldoende doet om het tij te keren. Denk
aan de rellen in plattelandsgemeenten in de nacht van oud en nieuw. Kijk naar
de angst voor zinloos geweld en de debatten die zijn ontstaan naar aanleiding
van het vonnis in de zaak Tjoelker. Kijk naar gewelddadigheden tegen politiemensen.
Die optelsom van incidenten van de afgelopen veertien dagen zal langdurige
en ingrijpende gevolgen hebben voor de gevoelens in de Nederlandse samenleving
over veiligheid en de rol die politie en justitie daarbij hebben te spelen.De brief van de ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie laat
zien dat er op veel fronten maatregelen nodig zijn. Er komt een beoordeling
van de paraatheid van de politie en het vermogen van korpsen snel en doeltreffend
op dit type ordeverstoringen te reageren. Ik vraag mij af of deze problemen
te voorzien waren. Graag krijg ik een reactie op dit punt.Het beter toerusten van de politie voor geweld dat tegen de politie wordt
uitgeoefend, vormt een indringend probleem, waar de PvdA-fractie de afgelopen
jaren een- en andermaal de aandacht van deze ministers voor heeft gevraagd.
Als de politie zwicht voor geweld, staat de rechtsstaat op het spel. Het gaat
hierbij om het aanscherpen van het inzicht bij de politie in de maatschappelijke
omstandigheden die tot mogelijke ordeverstoringen kunnen leiden. In dit verband
wijs ik op de bijstelling van de Politiewet 1993. Dat debat zal nog worden
gevoerd. Met ons is goed te spreken over verbeteringen als het gaat om het
aanscherpen en helder maken van verantwoordelijkheden. Daar lopen wij niet
voor weg. Wij zijn overigens al een eind gevorderd in de discussie met de
minister over de vraag op welke punten meer landelijke sturing nodig is.Ik wil nog eens de nadruk leggen op de financiële positie van de
kraptekorpsen. De minister geeft in zijn brief aan dat hij met de regio Groningen
een constructieve opstelling kiest om uit de financiële problemen te
komen. Die financiële problemen in Groningen hebben mede geleid tot spanning
en druk op de beschikbare mensen. Deze minister zou zijn ministerschap groots
afsluiten als wij er met een gerust hart van uit kunnen gaan dat het met de
financiën van de korpsen goed zit. Er loopt nog een onderzoek naar de
vraag of de financiële vergoeding per agent toereikend is. Daar tikt
volgens mij een tijdbom. Het zou rampzalig zijn als er sprake was van een
financiële valse start in de nieuwe kabinetsperiode.De brief van de minister geeft geen uitsluitsel over de positie van de
hoofdofficier van justitie. Ik sluit mij aan bij vragen die
daarover zijn gesteld.De heer Koekkoek (CDA):Bent u het met mij eens dat de politie in Groningen de huidige sterkte
moet behouden?De heer Van Heemst (PvdA):Ik ben het eens met de benadering van de minister van Binnenlandse Zaken.
Ik vind het positief dat hij in overleg met de regio Groningen wil zoeken
naar oplossingen voor eventuele financiële problemen. Het is een korps
dat financieel krap in het jasje zit. Het beste wat deze minister nog kan
doen, is de mogelijkheid te zoeken om daar een mouw aan te passen. De minister
heeft wat dat betreft geen afwachtende opstelling gekozen. Wij moeten er allen
onder een nieuw kabinet voor zorgen dat er op dit punt een royale uitbreiding
van het politiebudget komt.De heer Koekkoek (CDA):Vindt de heer Van Heemst dat het korps moet krimpen, wat de bedoeling
is, of kan het zijn huidige sterkte behouden?De heer Van Heemst (PvdA):Ik vind dat dit korps, dat met een financiële krapte te maken heeft,
door de minister zo goed mogelijk moet worden geholpen. De minister heeft
de bereidheid uitgesproken dat te doen.Het opbouwen van veiligheid is meestal precisiewerk. Wie doet alsof of
zegt dat het een kwestie is van grote stappen snel thuis, doet onrecht aan
de ingewikkeldheid van het vraagstuk. Het gaat er in eerste instantie vooral
om hoe politie en justitie hun werk doen, maar uiteindelijk is veiligheid
het resultaat van de inspanning van heel veel instellingen en mensen, van
scholen, jeugdhulpverlening en sociale verhuurders, en van de mensen zelf.
Het grotestedenbeleid en het lokale veiligheidsbeleid, waar wij deze kabinetsperiode
een start mee hebben gemaakt – dat mag nog eens gezegd worden –
onderstrepen dat wij alleen door een brede benadering een stap verder kunnen
komen.De heer Poppe (SP):De heer Van Heemst zegt dat veiligheid een kwestie is van precisiewerk
en van samenwerking op allerlei punten. Wat onderstreept hij? Waar moeten
wij beginnen? Moeten wij beginnen met het voorkomen van onveiligheid of met
het bestrijden van onveiligheid? Met "voorkomen" bedoel ik dat wij ervoor
moeten zorgen dat er geen armoedewijken meer zijn in Nederland.De heer Van Heemst (PvdA):Ik heb de afgelopen vier jaar geleerd – daar zijn wij bij het debat
over de begrotingen voor politie en justitie uitvoerig op ingegaan –
dat veiligheid alleen kan worden bereikt als preventie en repressie hand in
hand gaan. Als dat niet gecombineerd kan worden, sta je uiteindelijk vaak
met lege handen.De heer Poppe (SP):De heer Van Heemst zegt hiermee dat dit in Groningen en in soortgelijke
Oosterparkbuurten in Nederland faliekant is mislukt in deze vier jaar van
dit kabinet.De heer Van Heemst (PvdA):Er is daar iets misgegaan. Als je daar het gevoel van veiligheid wilt
herstellen, is dat een kwestie van lange adem waar heel veel mensen en instellingen
bij betrokken zijn. Uiteindelijk zullen de mensen in de buurt of in de wijk
zelf zich daarvoor moeten willen inzetten. Dat gaat echter alleen als de overheid
via politie en justitie nadrukkelijk aanwezig is. Is de overheid er niet,
dan is er immers uiteindelijk alleen maar een leegte. Dat is mijn stelling.In de brief mis ik het voornemen om met en voor de wijken waarin de nood
hoog is en de spanningen oplopen, concrete maatregelen te nemen. Het is misschien
wat onorthodox, maar ik zou het op prijs stellen als de minister van Binnenlandse
Zaken nog eens wil nagaan voor welke wijken in Nederland waar de problemen
vergelijkbaar zijn met die in de Oosterparkbuurt, het kabinet een extra inspanning
kan leveren. Het is onorthodox omdat je dan misschien over gemeentebesturen
heenspringt, maar ik zeg het zo omdat ik vind dat wij ons in dit land geen
tweede Oosterparkbuurtrellen en -conflicten kunnen veroorloven. Dat vereist
het nemen van concrete maatregelen en een concrete inspanning om in overleg
met een aantal gemeenten te kijken of op dat punt afspraken zijn te maken.
Het Spijkerkwartier in Arnhem is zo'n wijk, of de wijk Zuilen in Utrecht,
waar nu een burgerwacht rondloopt, of Spangen in Rotterdam. Misschien is dit
een verplichting die het kabinet tegenover de samenleving op een overtuigende
manier, in samenspraak met de gemeentebesturen, op zich kan nemen.Het valt mij bijvoorbeeld op dat gebiedsgebonden politie in de bedoelde
buurt in Groningen volgens de rapportage aan de burgemeester van Groningen
of aan de voormalige korpschef ontbreekt. Dat vind ik een veelzeggend detail.
Hoe bestaat het dat dit in zo'n buurt afwezig is! Is er in die wijk wel een
wijkpolitiepost beschikbaar?Voor ons is het vanzelfsprekend dat de gemeenteraad van Groningen als
eerste een oordeel geeft over het optreden van de politie in het kader van
de openbare orde. Wij sluiten geen enkele uitkomst uit. Wij gaan ervan uit
dat, als de gemeenteraad een negatief oordeel velt, de minister zijn opstelling
daarop baseert. De gemeenteraad hoort daar echter om principiële redenen
als eerste een uitspraak over te doen.De heer Koekkoek (CDA):Voorzitter! Is dit niet een ontzettend goedkope uitspraak van de heer
Van Heemst? Hij weet bij voorbaat dat de gemeenteraad van Groningen dat wantrouwen
in de burgemeester niet zal uitspreken. Hij weet dus dat dit een uitspraak
is zonder gevolgen.De heer Van Heemst (PvdA):Dat vind ik ongeveer de meest platvloerse opmerking die ik in dit debat
heb gehoord. Wij moeten kijken naar het eerste debat dat de gemeenteraad van
Groningen heeft gehad. Het grote debat wordt voorbereid door onder andere
te praten met de wijkbewoners en zich ter plekke indringend op de hoogte te
stellen van wat er allemaal is gebeurd en de gevoelens die er leven. Er wordt
ruim de tijd genomen om dat debat voor te bereiden, waarbij een onafhankelijke
derde toeziet op de betrouwbaarheid en de geloofwaardigheid van de informatie
aan de raad. Dat is gelukkig een oud-commissaris van de koningin van het CDA.Ik vind het goedkoop om hier te zeggen dat de uitkomst van het debat in
de gemeenteraad van Groningen bij voorbaat vaststaat. De heer Korthals heeft
hier ook een olijke opmerking over gemaakt. Ik behoor niet tot de mensen die
zeggen: de beoordeling die de PvdA of andere fracties landelijk geven, is
identiek aan de beoordeling die de lokale mensen in de gemeenteraad
geven. Dat zullen zij in Groningen zelf doen en dan zullen zij ongetwijfeld
ook een breed kader bij het uiteindelijke oordeel over het functioneren van
de burgemeester betrekken.De heer Koekkoek (CDA):Voorzitter! Ik dank de heer Van Heemst voor de volstrekte helderheid die
hij heeft gegeven. Dat was mijn bedoeling.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! De heer Van Heemst heeft benadrukt dat de landelijke en de
lokale PvdA, in dit geval in Groningen, volledig onafhankelijk van elkaar
tot een eigen oordeel komen over deze problematiek. Dat is prima. Daarom nodig
ik hem uit om met een eigen oordeel te komen over de volgende vraag. Vindt
hij dat de overgebleven hoofdrolspelers, de korpsbeheerder – let wel:
niet de burgemeester – en de hoofdofficier van justitie, in het volle
vertrouwen van de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken kunnen
doorgaan alsof er niets is gebeurd, terwijl hij de situatie als zeer ernstig
en zelfs schandalig heeft getypeerd?De heer Van Heemst (PvdA):Ik vind dat de burgemeester in zijn rol als eerstverantwoordelijke voor
de openbare orde beoordeeld moet worden door de gemeenteraad van Groningen.
Ik vind dat die burgemeester tekort is geschoten.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik heb het nadrukkelijk niet gehad over de burgemeester, maar over de
heer Ouwerkerk als korpsbeheerder.De heer Van Heemst (PvdA):Ik vind dat de burgemeester tekort is geschoten. De burgemeester was trouwens
de eerste om dat zelf zo te benoemen.De burgemeester als korpsbeheerder ligt een slag lastiger. Daar kan ik
ook de uitspraak over doen dat hij in die hoedanigheid tekort is geschoten,
als je ziet wat de aanbevelingen voor verbetering zijn. Dat is in een aantal
opzichten een wat vrijblijvende opmerking, zoals wij in dit debat op een rij
hebben gezet. Wij weten dat op dit punt de minister van Binnenlandse Zaken
niet een soort verantwoordelijkheid tot gelding kan brengen. Wij weten dat
de gemeenteraad van Groningen op dit punt ook geen verantwoordelijkheid kan
nemen. Alle opmerkingen in deze zaal die betrekking hebben op de beoordeling
van het optreden van de burgemeester als korpsbeheerder, hebben wat dit betreft
een tamelijk vrijblijvend karakter.Is de minister op de hoogte wanneer het regionaal college tot een beoordeling
komt? Ik zou het op prijs stellen als wij op de hoogte kunnen worden gebracht
van het oordeel van het regionaal college.In een vergelijkbare pure beheerskwestie in de regio Rotterdam-Rijnmond
heeft de gemeenteraad van Rotterdam zeer uitvoerig in een debat van een dag
geprobeerd de burgemeester als korpsbeheerder aan een beoordeling te onderwerpen.
Wij zijn hier allemaal weer erg bezig met regels, voorschriften en procedures.
Mijn stelling was, is en blijft dat mensen elkaar altijd aan kunnen spreken
wanneer er iets fout is gegaan. Daarbij gaat het dan om argumenten.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik ben blij dat de heer Van Heemst zijn relatieve positie onderstreept.
Hij zegt dat iemand elders in het land ontslagen zou worden, maar dat dit
gelukkig niet hoeft te gebeuren. Daarom kan hij gewoon zeggen wat hij vindt.
Mijn vraag is of hij vindt dat beide hoofdrolspelers gewoon door kunnen gaan
met het volle vertrouwen van beide ministers. Of zegt hij dat het, gelet op
datgene wat er is gebeurd, waarbij zij ernstig tekort zijn geschoten, maar
zeer de vraag is of de procedure die door de ministers is uitgewerkt, de juiste
is voor deze twee personen?De heer Van Heemst (PvdA):Waarom staat de heer Rabbae iedere keer te hengelen naar vrijblijvende
opmerkingen? Ik snap dat niet. Ik heb gezegd dat naar mijn mening de burgemeester
van Groningen in beide hoedanigheden tekort is geschoten. Hij was zelf de
eerste om dat toe te geven. In de ene hoedanigheid zal de gemeenteraad hem
beoordelen. Als de gemeenteraad de conclusie trekt niet verder te kunnen gaan
met deze burgemeester, en die afweging zal breder gemaakt worden dan alleen
op dit ene incident – en zo hoort het ook in het verkeer tussen gemeenteraad
en burgemeester – dan is het onvermijdelijk dat de minister van Binnenlandse
Zaken daaraan consequenties verbindt.Ik wil nog wel een stap verdergaan. Ook als de gemeenteraad van Groningen
in meerderheid niet die conclusie zou trekken, dan nog heeft de minister van
Binnenlandse Zaken in mijn ogen de ruimte en de mogelijkheid om zelfstandig
een oordeel te vellen over de vraag: vind ik als minister van Binnenlandse
Zaken dat wij verder kunnen met deze burgemeester? Ik zou de minister die
vraag dan ook nadrukkelijk willen voorleggen. Ziet hij zelf die ruimte?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Dat is een deel van het verhaal: de burgemeester als gezagsdrager
van de openbare orde. De heer Van Heemst zegt terecht dat hij in het andere
deel, het korpsbeheerderschap, ook tekort is geschoten. Daaraan verbindt hij
direct de conclusie dat daaraan dus niks is te doen.Is het nu zo in ons bestel dat als op het regionale niveau iemand tekortschiet,
geen enkele verantwoordelijkheid aanwezig zou zijn? Dat is toch onbestaanbaar!
Je hebt het regionaal college, maar dat is een benoemd college. Het kan wel
aanbevelingen doen, maar verder niet ingrijpen. Is het niet zo in ons bestel,
dat als er echt fundamenteel iets mis is in het korpsbeheerderschap, de minister
aan zet is en dat hij die bevoegdheid ook heeft?De heer Van Heemst (PvdA):Mevrouw Scheltema zegt dat het onbestaanbaar is. Wij hebben een aantal
debatten gehad met de minister van Binnenlandse Zaken over de vraag of hij
bij een kritische beoordeling van de wijze waarop het korpsbeheerderschap
is uitgeoefend, kan ingrijpen in de zin van een correctie plegen. Het antwoord
op die vraag is neen. Wij hebben wel een discussie over de vraag of daaraan
in de evaluatie van de Politiewet 1994 andersoortige voorzieningen voor nodig
zijn. Elk voorstel dat op dat vlak verantwoordelijkheden aanscherpt en verduidelijkt,
is voor ons bespreekbaar. Ik ben op zichzelf helemaal niet bij voorbaat negatief
over suggesties om het korpsbeheerderschap zo nodig aan een andere burgemeester
toe te wijzen. Daar zitten overigens weer zeer veel problemen aan, omdat dan
 de burgemeester van Madurodam het moet opnemen tegen collega-burgemeesters
van gemeenten van 100.000, 200.000 of 400.000 inwoners. Dat is een complicatie.
Ik vind het bespreekbaar om te kijken of een regionaal college bestaande uit
lokale volksvertegenwoordigers een stap in de goede richting kan zijn. Ook
daaraan zullen wel weer nadelen zitten, maar het zou een stap in de goede
richting kunnen zijn.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De heer Van Heemst wil toch niet zover gaan dat hij ontkent dat er nu
in de bestaande Politiewet reeds mogelijkheden zijn opgenomen op grond waarvan
de minister wel kan ingrijpen in uitzonderlijke gevallen? Maar hij kan ingrijpen.
De vraag is of dit een uitzonderlijk geval is.De heer Van Heemst (PvdA):Daarvoor gelden twee dingen die mevrouw Scheltema mij vaak heeft horen
noemen. Het eerste is dat een wettelijke regeling op zichzelf weinig toevoegt
of afdoet aan het optreden door de minister van Binnenlandse Zaken op basis
van gezag. Dat is ook het bericht van afgelopen zaterdag, zondag en maandag
geweest toen korpsbeheerders, hoofdofficieren van justitie en anderen het
debat ingingen over een mogelijke, ingrijpende wijziging van de Politiewet.
Zij hebben aangegeven dat als een minister zich tot hen wendt en hen probeert
aan te spreken op verantwoordelijkheden, hen aanspoort om weer het rechte
pad op te gaan, dan zullen zij daar natuurlijk altijd voor openstaan. Dat
is het eerste en dat houd ik ook nu vol.Dat brengt mij bij de vraag aan de bewindslieden: wat heeft u geweten
via Justitie en via Binnenlandse Zaken? Welke aanwijzingen had u onder ogen?
Wat had u kunnen weten van het scheef zitten en het stroef lopen van de verhoudingen
bij het bestuur van politie en justitie in Groningen? Op deze vragen wil ik
graag een toelichting op krijgen.Het tweede is dat de minister van Binnenlandse Zaken in onze ogen de aanwijzingsbevoegdheid
heeft als hij echt een juridisch middel moet inzetten om de zaken op het goede
spoor te krijgen.De heer Koekkoek (CDA):Voorzitter! De heer Van Heemst doet verschillende tegenstrijdige uitlatingen.
Hij zegt eerst dat hij de minister van Binnenlandse Zaken steunt in zijn opvatting
dat hij niets tegen de korpsbeheerder kan doen. Nu begrijp ik echter dat hij
de tegenovergestelde opvatting huldigt. Hij zegt namelijk: en buiten de wet
om en op grond van de wet zijn er wel degelijk mogelijkheden voor de minister
van Binnenlandse Zaken om de korpsbeheerder aan te pakken. Heb ik hem goed
begrepen?De heer Van Heemst (PvdA):De heer Koekkoek heeft mij verkeerd begrepen. De Politiewet is sinds 31
december niet veranderd. Je kunt zeggen dat alle interventies van de minister
van Binnenlandse Zaken tezamen met die van Justitie aantonen dat je kunt optreden,
dat je mensen bij je kunt roepen en dat je kunt zeggen: jullie doen dat fout
en jullie komen binnen zoveel dagen bij me terug met een plan van aanpak,
want dit accepteer ik als minister niet. Die mogelijkheid is er altijd. Wij
hebben de minister van Binnenlandse Zaken er vaak op aangesproken om die inhoudelijke
weg niet te schuwen. Een ander punt is of je in formele, juridische zin als
minister van Binnenlandse Zaken een burgemeester kunt beoordelen en afrekenen
op zijn doen en laten als korpsbeheerder. Die mogelijkheid is er niet.De heer Koekkoek (CDA):Dan verschillen wij duidelijk van mening. Op grond van de Politiewet en
de Gemeentewet heeft de minister van Binnenlandse Zaken verschillende mogelijkheden
om op te treden tegen een burgemeester die ook als korpsbeheerder faalt. Dan
is de burgemeester immers ongeschikt voor die dubbelfunctie. De minister van
Binnenlandse Zaken krijgt de nodige informatie van de korpsbeheerder, hij
kan op grond daarvan handelen en hij heeft in bijzondere omstandigheden een
aanwijzingsbevoegdheid. Als je daarmee niet uitkomt, weet ik het niet meer!
Wat de bevoegdheden betreft, moet de heer Van Heemst de minister van Binnenlandse
Zaken dus gewoon helemaal niet dekken.De heer Van Heemst (PvdA):Dat doe ik ook helemaal niet. Waarom schuift de heer Koekkoek mij dingen
in de schoenen en legt hij mij woorden in de mond die ik zo absoluut niet
heb uitgesproken?Ten eerste leg ik uit – net zoals hij heeft aangegeven – dat
een minister op basis van gezag en argumenten, los van de Politiewet 1882
of 1999, verantwoordelijke functionarissen kan aanspreken op het nemen van
hun verantwoordelijkheid. Wij hebben de minister vaak voorgehouden dat wij
dat van hem verwachten. Daarom vragen wij beide ministers ook nu weer om duidelijk
aan te geven wat zij hebben geweten en wat zij hadden kunnen weten.Ten tweede, ik steun de heer Koekkoek op het punt van de inzet van het
instrument van de aanwijzing. Deze minister zegt alleen iedere keer: dat is
iets voor uitzonderlijke situaties, dus ik doe dat niet. Wij hebben er in
andere situaties op aangedrongen om het maar eens uit te proberen. Dan weten
wij waar wij aan toe zijn.Ten derde, de Politiewet geeft volgens mij niet de mogelijkheid om een
burgemeester mede op zijn functioneren als korpsbeheerder te beoordelen. Ik
hoor op dit punt graag een reactie van de minister.De heer Koekkoek (CDA):Voorzitter! Ik wil nog een opmerking maken: niet de Politiewet maar wel
de Gemeentewet en de Politiewet samen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil de heer Van Heemst nog een vraag stellen over de oplossing
op korte termijn. Het gaat mij nu dus even niet om een wijziging van de Politiewet
of het vellen van een oordeel over functionarissen. Dat zal later nog aan
de orde komen. Vindt de heer Van Heemst het met mij niet merkwaardig dat het
oplossen van de huidige vooral bestuurlijke impasse in de driehoek in feite
wordt overgelaten aan de twee overgebleven functionarissen van die driehoek,
die zelf onder vuur liggen? Is het niet veel logischer als daar andere functionarissen
bij betrokken worden? Ik heb de commissaris van de koningin en een andere
PG genoemd. Is hij dat met mij eens?De heer Van Heemst (PvdA):Dat ben ik zeer met de heer Van den Berg eens. De ministers moeten nader
uitleggen welke afspraken er met de hoofdofficier van justitie en de korpsbeheerder
zijn gemaakt. Dat moet in dit debat duidelijk worden. Zij moeten aangeven
of er in het plan van aanpak dat er moet komen, nog een rol
is weggelegd voor de heer Steenhuis. De heer Steenhuis is inmiddels een zeer
controversieel persoon geworden. Ik denk derhalve dat dat onverstandig is
en dat wij daarover op zeer korte termijn van de twee bewindslieden nadere
duidelijkheid moeten krijgen. Ik vind voorts dat de minister van Justitie
in dit debat duidelijkheid moet verschaffen over de berichten inzake de positie
van de hoofdofficier van justitie. Daar kunnen wij haar op aanspreken. Zij
verkeert in dat opzicht in een wat andere positie dan de minister van Binnenlandse
Zaken.Mijnheer de voorzitter!De voorzitter:Uw tijd was verstreken.De heer Van Heemst (PvdA):Ik heb echt nog maar één opmerking en dat is een praktische.
Wat is en wordt ondernomen om de raddraaiers en relschoppers alsnog te arresteren?
Tot mijn genoegen is naar aanleiding van de incidenten in Arnemuiden een aantal
mensen aangehouden die verdacht worden van openlijke geweldpleging en vernielingen.
Ik heb in de stukken gelezen dat een observatieteam van agenten in burger
de gehele nacht in de Oosterparkbuurt aanwezig is geweest. Ik vind dat het
in ieder geval een ereschuld is van politie en justitie om zoveel mogelijk
mensen die aan de gewelddadigheden en de rellen in die buurt hebben meegedaan,
op korte termijn op te pakken en achter slot en grendel te krijgen.De heer Janmaat (CD):Mijnheer de voorzitter! De gebeurtenissen in de Oosterparkbuurt in Groningen
zijn een eerste stormpje dat volgt op het jarenlang zaaien van wind door de
regering. Die wind is gezaaid door een beleid dat jeugd in Nederland nauwelijks
toekomst geeft en dat mensen in probleemwijken met steeds grotere problemen
opzadelt ten gevolge van het aanhoudende migratiebeleid. Maar dat niet alleen.
De landelijke overheid heeft met behulp van het parlement voortdurend getracht
om in de wetgeving haar verantwoordelijkheden te verkleinen en te ontlopen
door een zogenaamde decentralisatie in te stellen. Ook de Politiewet heeft
er in dat opzicht aan moeten geloven.Wij zitten met een gedecentraliseerde eenheidsstaat – steeds verdere
decentralisatie – waarin de rechtsstaat aan het verdwijnen is en er
hier en daar nog wat rechtsprovincies of -eilandjes overblijven. In die situatie
is het natuurlijk een illusie van de Partij van de Arbeid om te denken dat
die spanningen zich alleen in Groningen op deze manier zullen ontpoppen. Wij
zien voortdurend dat de politie verder aan gezag inboet. De politiek wil de
politie niet eens voldoende macht geven om haar taak naar behoren te vervullen.
Daardoor zien wij dat er een steeds toenemende chaos ontstaat. Daarom willen
de verantwoordelijke politici maar al te graag hun verantwoordelijkheid ontlopen.
Die mogelijkheden schijnen ruimschoots aanwezig te zijn.Wij zien dat de crisis in de driehoek in Groningen keihard wordt vastgelegd.
De vraag aan de minister is hoe het staat met alle andere driehoekjes. Is
er nog wel sprake van driehoeken of zijn het langzamerhand cirkels of veelhoeken
geworden waar niemand meer raad mee weet? Niet alleen op lager niveau, maar
ook op het hoogste niveau zien wij voortdurend dat de armen in de lucht worden
geheven en excuses worden aangeboden. De minister ontloopt zijn verantwoordelijkheden,
want hier in het debat is aangetoond dat de minister wel degelijk mogelijkheden
heeft om in te grijpen. Dat laat hij liever achterwege vanwege partijpolitieke
verhoudingen.Het gezag van de politie en de politiek neemt af. De kloof tussen burger
en overheid wordt steeds groter. De overheid en de politiek zetten zich steeds
verder af en de politiek verschraalt steeds meer. Het gaat meer om het behoud
van de eigen politieke machtspositie dan om de overheidstaak die gediend moet
worden. Dat staat ongeveer ook in het rapport-Bakkenist. Het is natuurlijk
al een teken van de machteloosheid van de politiek dat iedere keer gerenommeerde
adviesbureaus en organisatiebureaus in de arm moeten worden genomen. Dat toont
de machteloosheid van de politiek en die machteloosheid wordt zo groot dat
er nu meer gesproken wordt over de betrouwbaarheid van het rapport van de
firma Bakkenist dan over de geweldige ontsporingen in het overheidsapparaat
in Groningen en elders.Mijnheer de voorzitter! De CD-fractie heeft er weinig goede woorden voor
over. Er wordt iedere keer gezegd dat wij met argumenten moeten komen, maar
de CD is gebleken dat dit zo langzamerhand een illusie is geworden. Welke
argumenten wij de laatste vijftien jaar ook hebben aangedragen, er is en er
wordt nauwelijks op gereageerd. Het enige argument dat hier nog geldt, is
het schoonwassen van de eigen handen en dat zal ook in deze situatie wel gebeuren.
De CD wacht de verdere ontwikkelingen af. Wij vinden dat de minister van Binnenlandse
Zaken volgens de wet de korpsbeheerder in Groningen moet ontslaan. Het is
natuurlijk al een teken aan de wand als de regering moet wachten op een uitspraak
van de gemeenteraad van Groningen.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.20 uur tot 13.10 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-3363-3381.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl