Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht effectenverkeer, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 en de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf in verband met het mogelijk maken van onderzoek naar de toereikendheid van deze wetgeving of van de wijze waarop de toezichthouders deze wetgeving uitvoeren of hebben uitgevoerd (24456)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 1091-1103

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 18, pagina 1091-1103

29-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24456Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 1999 (26200 XI),en - motie-Van der Vlies over een breed maatschappelijk beraad ter wille van een weer verantwoord verbinden van economie en ecologie (26200, nr. 16)Pagina 1103-1133
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 29 oktober 1998)Pagina 1133-1134
De behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Beroepswet, de Wet administratieve rechtspraak belastingzaken, het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de Wet op de Raad van State, de Wet op de studiefinanciering en de Wet tarieven in burgerlijke zaken ter verhoging van de opbrengst van de griffierechten (verhoging van de opbrengst van griffierechten) (25926); - wetsvoorstel Wijziging van de Wet van 16 december 1993 tot wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie, de Algemene wet bestuursrecht, de Wet op de Raad van State, de Beroepswet, de Ambtenarenwet 1929 en andere wetten, alsmede intrekking van de Wet administratieve rechtspraak overheidsbeschikkingen, en van de Algemene wet bestuursrecht (voltooiing eerste fase herziening rechterlijke organisatie, Stb. 650) (uitstel verval artikel 8:2 van de Algemene wet bestuursrecht) (26077); - wetsvoorstel Wijziging van de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 (overheidsvertegenwoordigers in sectorraden) (26121); - wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet inzake de behandeling van bezwaarschriften door commissies (26014)Pagina 1069-1069
Presentie en opening (donderdag 29 oktober 1998)Pagina 1069-1069
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht effectenverkeer, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 en de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf in verband met het mogelijk maken van onderzoek naar de toereikendheid van deze wetgeving of van de wijze waarop de toezichthouders deze wetgeving uitvoeren of hebben uitgevoerd (24456)Pagina 1091-1103
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en enkele andere wetten in verband met de beperking van het exporteren van uitkeringen (Wet beperking export uitkeringen) (25757)Pagina 1069-1090
Regeling van werkzaamheden (donderdag 29 oktober 1998)Pagina 1090-1091

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Aanpassing van de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de
Wet toezicht effectenverkeer, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht
verzekeringsbedrijf 1993 en de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf
in verband met het mogelijk maken van onderzoek naar de toereikendheid van
deze wetgeving of van de wijze waarop de toezichthouders deze wetgeving uitvoeren
of hebben uitgevoerd (24456).(Zie vergadering van 18 februari 1997.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! De plenaire behandeling van het onderhavige wetsvoorstel inzake
de aanpassing van het toezicht op instellingen startte en werd afgebroken
in februari 1997, omdat de minister nader advies wilde inwinnen over een amendement
van de fracties van de PvdA, de VVD en D66 over de versterking van de parlementaire
controle. De adviezen van de Europese Commissie en de Raad van State werden
op respectievelijk 4 september 1997 en 12 februari 1998 aan de Kamer toegezonden.
De minister deelde vervolgens bij brief van 12 februari aan de Kamer mee dat
deze adviezen voor de regering aanleiding waren het amendement als onaanvaardbaar
te kwalificeren. Voorzitter! Het draait allemaal om de interpretatie van geheimhoudingsartikelen
in de Europese richtlijnen. Juist omdat in de recente parlementaire geschiedenis
vanaf de kwestie-Vie d'Or overduidelijk is gebleken dat diverse interpretaties
mogelijk zijn en er dus ruimte is voor het maken van politieke keuzes, vraagt
de fractie van de Partij van de Arbeid zich af waarom de minister het meest
negatieve politieke oordeel aan dit amendement heeft verbonden en niet de
zijde van de medewetgever heeft gekozen. Het is een keuze voor de versterking
van een betere parlementaire controle of een keuze voor het belemmeren daarvan.
Graag wil ik van de minister horen wat de overwegingen zijn geweest om uiteindelijk
het zware oordeel van het onaanvaardbaar uit te spreken. Hoe zwaar heeft de
minister standpunten van de medewetgever in de Tweede Kamer uiteindelijk laten
wegen? Waarom sloeg de balans door naar het kiezen voor juridisch omstreden
adviezen van zowel de Europese Commissie als de Raad van State?Het wetsvoorstel heeft een lange voorgeschiedenis. Het is een uitwerking
van een van de aanbevelingen die de Tweede Kamer geformuleerd heeft naar aanleiding
van het debacle Vie d'Or. De kern van de aanbeveling was: de controle op het
toezicht op de financiële markten en instellingen te verbeteren, inclusief
de parlementaire controle. Daarna zijn er ontwikkelingen en gebeurtenissen
geweest die de noodzaak daarvan nog eens extra onderstrepen. Ik denk daarbij
aan de affaire-Nusse Brink, de nog steeds actuele beursfraudes en, last but
not least, de versterkte aandacht voor internationaal toezicht in verband
met de financiële crisis in sommige delen van de wereld.Mijn uitgangspunt is dat de globalisering van de financiële markten
een versterkte, met name ook internationale overheidsaandacht voor het toezicht
op de financiële markten noodzakelijk maakt. Ik verwijs daarbij ook naar
Het Financieele Dagblad van vandaag. De Europese Unie zou daarin het voortouw
moeten nemen in plaats van eigen wetgeving te handhaven die juist die overheid
zo belemmert.Voorzitter! In het kader van het debacle Vie d'Or is onzekerheid ontstaan
over het recht om informatie op te vragen aan de toezichthouders en over de
ministeriële verantwoordelijkheid voor het doen en laten van deze toezichthouders.
Die situatie heeft in de literatuur tot discussie geleid over de aard van
de ministeriële verantwoordelijkheid. Het gaat daarbij om vragen zoals:
is deze niet per definitie op afstand en waar houdt het inlichtingenrecht
van de Kamer op? Het is belangrijk dat er duidelijkheid komt over deze kwesties.Waar gaat het concreet om in dit wetsvoorstel? Ten eerste is het de bedoeling
om duidelijkheid te scheppen en het inlichtingenrecht van de minister te harmoniseren
in de financiële toezichtswet. Het wetsvoorstel strekt ertoe de mogelijkheden
van de minister om informatie van de toezichthouders te ontvangen, uit te
breiden en daarvoor een wettelijk kader te scheppen. De minister krijgt het
recht die inlichtingen te vragen die naar zijn oordeel nodig zijn voor een
onderzoek naar de toereikendheid van de wet, of de wijze waarop de toezichthouder
de wet uitvoert of heeft uitgevoerd, indien dat ter wille van het bedrijfseconomisch
toezicht nodig blijft. De verstrekte inlichtingen moeten algemeen zijn. De
toezichthouder mag weigeren gegevens te verstrekken die herleidbaar zijn tot
individuele personen of instellingen. Die uitzondering wordt weer opgeheven
in het geval van deconfiture van een instelling. Hiermee wordt helderheid
geschapen over de reikwijdte van de ministeriële verantwoordelijkheid
voor het functioneren van deze toezichthouders.Voorzitter! Tegenover het inlichtingenrecht van de minister staat de geheimhoudingsplicht
van de toezichthouders. Die geheimhoudingsplicht is vastgelegd in Europese
wetgeving en die gaat volgens de regering in dit geval boven de Nederlandse
wet. Het is van essentieel belang dat de instellingen die door de toezichthouders
gecontroleerd worden, op die geheimhouding kunnen rekenen. Zij leveren immers
in goed vertrouwen geheime bedrijfsgegevens en moeten er dan ook van uit kunnen
gaan dat deze gegevens niet op de een of andere manier in handen van een concurrent
komen of openbaar worden. Als bedrijven of instellingen dat vertrouwen niet
langer hebben, zal dat ten koste gaan van het toezicht. De fractie van de
PvdA steunt het wetsvoorstel tot zover dan ook volledig. Toch heeft de behandeling
van het wetsvoorstel een behoorlijke vertraging opgelopen omdat mijn fractie
zich niet kon en kan verenigen met het beperken van het grondwettelijk inlichtingenrecht
van de Tweede Kamer. Samen met de fracties van de VVD en D66 dienden wij een
amendement in met als strekking dat ook de Tweede Kamer, desgewenst in vertrouwelijkheid,
de informatie kan ontvangen die de minister krijgt.De Kamer wist zich al gesteund door deskundigen, zoals een lid van de
Hoge Raad, de heer Mok, wetenschappers en een ander Hoog College van Staat,
namelijk de Rekenkamer, maar er kwam nog weer een nieuwe bijval bij uit wetenschappelijke
hoek. Ik wijs op de oratie van prof. H.R.B.M. Kummeling van de Rijksuniversiteit
Utrecht, getiteld 'Relatieve geheimhoudingsplichten'. Daarin wordt zelfs opgemerkt
dat dit een overbodig amendement is, want het spreekt vanzelf dat de Kamer
recht heeft op de informatie die de minister heeft. Met die interpretatie
van de Grondwet is de regering het niet eens. Het amendement is volgens de
regering in strijd met het Europese recht en zelfs in strijd met de Grondwet.
De Europese Commissie is van mening dat dit amendement in strijd is met de
Europese richtlijnen over dit onderwerp. Gelukkig, of liever gezegd vanzelfsprekend,
meldt de Europese Commissie ook in haar brief dat het niet aan de Europese
Commissie is om Europese regelgeving in laatste instantie te interpreteren,
maar dat die bevoegdheid enkel en alleen het Europese Hof is voorbehouden.
Hiermee wordt het advies van de Europese Commissie toch wat gerelativeerd
en de Commissie geeft ook zelf aan dat er in de onderhavige situatie verschillende
interpretaties mogelijk zijn. Ik geef toe dat de kans dat er strijdigheid
is, aanwezig is, maar niemand zegt dat Nederland op de zaken vooruit moet
lopen en op voorhand moet aannemen dat het Europese Hof zal besluiten dat
het democratisch tekort in Europa nog niet groot genoeg is. Degenen die ook
buiten Nederland in de Europese Unie hechten aan de versterking van democratische
controle, zullen vooralsnog niet blij zijn met het standpunt
van de Nederlandse regering in dezen.Maar er is nog een ander punt waardoor het advies van de Europese Commissie
veel meer mogelijkheden biedt dan de regering doet voorkomen. De Europese
Commissie heeft in eerdere correspondenties geschreven dat de richtlijnen
niet beogen het recht van een parlementaire enquêtecommissie aan te
tasten om volgens grondwettelijke bepalingen toegang te krijgen tot vertrouwelijke
toezichtsinformatie. De Commissie zegt daarmee dat het wel degelijk mogelijk
is om via een parlementaire enquête inzicht te krijgen in vertrouwelijke
toezichtsinformatie. Dit standpunt van de Europese Commissie spoort met ons
amendement. Ex-collega Hoogervorst wees daar ook op in de behandeling tijdens
de eerste termijn. Het enige extra recht dat een parlementaire enquête
biedt, is de mogelijkheid om personen onder ede te horen. Als een parlement
in de gedachtegang van de Europese Commissie ten principale wel toegang moet
kunnen hebben tot vertrouwelijke toezichtsinformatie, en ik constateer dat
dit het geval is, dan is het in feite niet zo verschrikkelijk relevant welk
instrument volgens het parlement het meest geëigend is. Het gaat om het
respect voor de vertrouwelijkheid. Dat beginsel kan in ieder onderzoeksinstrument
van de Tweede Kamer worden toegepast. Dat zijn dus twee argumenten op basis
waarvan wij menen dat het advies van de Europese Commissie niet doorslaggevend
hoeft te zijn en ten koste te gaan van de parlementaire controletaak.Dan kom ik aan het advies van de Raad van State. De Raad van State meent
ook dat het amendement niet compatible is met de Europese richtlijnen. Ook
hier geldt dat het niet aan de Raad van State is daar een definitief oordeel
over te vellen. Ook de regering had dat in haar beschouwing kunnen betrekken.
De Raad van State stelt dat de openbare behandeling van informatie die van
de toezichthouders afkomstig is, in strijd is met de richtlijn. Dat ben ik
met de Raad van State eens. Ons amendement stelt dan ook voor – zoals
ik net al zei, bepaalt de Kamer zelf of zaken al of niet in openbaarheid moeten
worden behandeld – die informatie desgewenst in vertrouwelijkheid aan
de Kamer voor te leggen. Het andere argument van de Raad van State schokte
de PvdA nogal, want ook de vertrouwelijke behandeling van die gegevens is
in strijd met de Grondwet, stelt de Raad van State. Als klap op de vuurpijl:
het doorgeven van deze informatie aan de Tweede Kamer zal volgens de Raad
van State tot te veel van hetzelfde leiden en afbreuk doen aan de ministeriële
verantwoordelijkheid. Met andere woorden: de Europese wetgeving verbiedt de
openbare behandeling van deze zaken en onze eigen Grondwet verbiedt de vertrouwelijke
behandeling. De Tweede Kamer kan de minister dus helemaal niet controleren
als het gaat om de vraag of het toezicht door de minister goed wordt uitgeoefend.
Waarom wordt er dan nog gesproken over ministeriële verantwoordelijkheid?
Hoe kan van de Kamer verwacht worden dat zij de minister controleert als zij
bij die controle uit moet gaan van een geruststellende mededeling van de minister?
Hoe moet ik mij een dergelijk debat voorstellen?Het argument, dat toezichthouders volgens de richtlijnen slechts informatie
mogen doorgeven aan 'centrale overheidsorganen belast met het toezicht op
de financiële sector' en dus niet aan de Tweede Kamer, die een algemeen
toezichthoudende taak heeft, overtuigt de fractie van de PvdA niet. Centrale
overheidsorganen, zoals de minister van Financiën c.s., worden in de
Nederlandse staatsrechtelijke verhoudingen door het parlement gecontroleerd.
Om goed te controleren, is goede informatievoorziening een vereiste. Als de
Kamer met haar controlerende taak niet die informatie mag ontvangen die zij
nodig acht, zelfs niet in vertrouwelijkheid, grijpt deze Europese wetgeving
dieper in de Nederlandse parlementaire verhoudingen en daarbuiten in dan gedacht.
Dan wordt er gesneden in het inlichtingenrecht van het parlement.Voorzitter! De fractie van de PvdA is tamelijk onthutst en teleurgesteld
in de conclusies die de regering verbindt aan de ingewonnen adviezen. Ik herhaal
de vraag die ik aan het begin van mijn betoog stelde: hoe zwaar heeft de regering
standpunten in de Tweede Kamer laten wegen bij de afweging om het amendement
onaanvaardbaar te verklaren? Waarom dit zware oordeel uitgesproken indien
ook de regering graag versterking van de parlementaire controle had gewild?
De juridische adviezen zijn immers met een beetje goede wil te bestrijden.
Had het in zo'n situatie niet voor de hand gelegen dat de regering bij zoveel
onduidelijkheden en interpretatiemogelijkheden simpelweg de zijde van zijn
medewetgever zou hebben gekozen? Is de regering bereid om tegen deze achtergrond
zich nog eens achter het oor te krabben en haar onaanvaardbaarheid te heroverwegen?Voorzitter! Ik rond af. Het gaat de fractie van de PvdA er vooral om dat
de eventuele belemmeringen voor een goede parlementaire controle uit de Europese
richtlijnen worden weggenomen. Ik ga ervan uit dat ook de minister deze mening
is toegedaan. De minister heeft immers in de eerste termijn het volgende gezegd.
'Mocht de Commissie of de Raad van State of beide vinden dat dit op grond
van de huidige regelgeving niet kan, dan ben ik bereid de kwestie nog eens
aan te kaarten in Europa.' Ik kan mij voorstellen dat de minister eerst deze
Kamerbehandeling wilde afwachten, maar ik verbind er nu wel de vraag aan:
welke activiteiten gaat de minister samen met zijn collega's van Buitenlandse
Zaken en van Binnenlandse Zaken ondernemen om zijn aankondiging uit te voeren,
indien hij niet bereid zou zijn het oordeel over de onaanvaardbaarheid van
ons amendement te heroverwegen?De heer De Haan (CDA):Ik heb met aandacht geluisterd naar de bijdrage van mevrouw Witteveen,
haar eigen amendement. Wij kennen deze minister als een vrij vasthoudend man.
Als hij eenmaal een idee in zijn hoofd heeft, moet je aardig wat paardenkrachten
oproepen om het er weer uit te krijgen. Stel dat de minister nee blijft zeggen
tegen het amendement. Wat gaat u dan doen? Trekt u het in of handhaaft u het?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik ben nieuwsgierig naar het oordeel van de andere fracties, met name
het CDA. Verder zal ik luisteren naar het antwoord van de minister. Afhankelijk
van het antwoord zal ik verder in gesprek met de fractie gaan.De heer De Haan (CDA):U zet nogal hoog in. Uw betoog is duidelijk en helder, goed te volgen.
Stel dat de minister zegt: u kunt mij wat, maar u kunt mij
niet overtuigen en ik trek het wetsvoorstel in. Hij kan ook zeggen: ik ga
er zelf vandoor. Wat gaat u dan doen, ook geluisterd hebbend naar argumenten
van andere partijen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik constateer dat twee van de drie Hoge Colleges die zich hebben uitgesproken,
de redenering van de Tweede Kamer volgen. Het onderwerp is de moeite waard
om het hoog in te zetten. Wat er echter ook gebeurt, het gaat mij erom dat
deze kwestie binnen de Europese regelgeving op een goede manier aan de orde
wordt gesteld. Na het debat zal ik bekijken op welke manier dit gerealiseerd
kan worden en ik hoop dat u daarbij creatief met mij wilt meedenken.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! In mijn eerste termijn sprak ik over 'quangocratisering' van
Nederland. Quasi-autonome non-gouvernementele organisaties maken dan de dienst
uit. Zij nemen taken van de overheid over die echter haar verantwoordelijkheid
daarvoor niet verliest. Er zal zich dan een discussie ontspinnen over de vraag
hoe voldoende toezicht en controle op de toezichtsinstellingen geregeld moet
worden. Deze discussie is uitgemond in de vraagstelling op welke manier het
parlement aan voldoende informatie komt om zijn controlerende taak te kunnen
uitoefenen. Mevrouw Witteveen memoreerde al de twee adviezen die ons desgevraagd
zijn voorgelegd.Volgens ons ziet de minister bij de interpretatie te veel leeuwen en beren
op de weg. Wij menen namelijk dat die interpretatie anders kan uitvallen.
Ik herhaal niet wat mevrouw Witteveen hierover heeft gezegd en wacht met belangstelling
de reactie van de minister af. Is het bekend hoe het Europees Hof over deze
kwestie denkt? Zo niet, worden dan pogingen ondernomen om daarachter te komen?
Wordt het parlement, door de interpretatie die het Europese verhaal nu krijgt,
niet te gemakkelijk op één hoop gegooid met de zogeheten 'other
parties'? Ik kan mij voorstellen dat de beide Kamers der Staten-Generaal een
andere status hebben dan vele andere other parties. Wil de minister hierin
een onderscheid aanbrengen? Wellicht is dit een manier om meer te doen dan
tot op heden mogelijk bleek.Ik herinner eraan dat de minister aangaf dat bij twee negatieve adviezen
de kwestie alsnog bij Europa zou aankaarten. Hij is namelijk zeer gevoelig
voor – zoals hij zei – het deficit in de democratische controle.
Dit zijn geen geringe woorden en ik wil dan ook graag weten wat de minister
tot op heden in Europa gedaan heeft. Ik zal geen flauwe grappen maken over
het populariteitsgehalte van Europa bij de minister, maar het luistert nauw
hoe je zoiets aankaart en wanneer je dat doet.Afgesproken is om stil te staan bij de brief van de minister over het
toezicht op financiële conglomeraten. De minister is voornemens een wettelijke
verankering te bewerkstelligen als het gaat om de bevoegdheid bij het vaststellen
van aanbevelingen en richtlijnen terzake van administratieve organisaties
op conglomeraatsniveau. Is er inmiddels een wetsvoorstel op dit punt in de
maak? Wanneer kunnen wij dat verwachten?Ik stel nog een andere vraag. Ik begrijp dat er over het tegengaan van
zogeheten 'double gearing' een gesprek wordt gevoerd met twee van de drie
toezichthouders, namelijk De Nederlandsche Bank en de Verzekeringskamer. Is
de minister daarover nog steeds in gesprek of is er inmiddels een uitkomst
bekend? Welke bezwaren ziet men zoal op dit front? Waar leidt het allemaal
toe?Als je er maar voor zorgt dat de holdingconstructie juridisch strikt gescheiden
werkmaatschappijen heeft, komt het allemaal wel goed, wordt er gezegd. Hoe
zorgen wij ervoor dat dit daadwerkelijk gebeurt? Hoe houd je daar toezicht
op?Er is ook gevraagd wat er gebeurt als binnen een conglomeraat activiteiten
verplaatst worden. Dat zou je niet moeten willen. Er moet in ieder geval voldoende
vat op zijn. Hoe komen dergelijke signalen überhaupt binnen? Wie zorgt
ervoor dat dit bekend is, in eerste instantie bij de toezichthouder die daarover
gaat?Ten slotte over de toetsing op holdingniveau van de betrouwbaarheid en
de deskundigheid. Ook hierover wordt gesproken met De Nederlandsche Bank en
de Verzekeringskamer. Zij hebben aangekondigd de ontwikkelingen scherp te
zullen volgen. Dat is heel mooi. De vraag is echter of er uit dat volgen signalen
zijn gekomen die tot nadenken stemmen. Of zegt de minister dat het allemaal
wel goed gaat. Eenzelfde soort vraag verbind ik aan het feit dat men zegt
dat internationaal heel goed gevolgd moet worden wat er aan de gang is. Daarom
vraag ik in zijn algemeenheid of er sinds mei, dus sinds het sturen van de
brief, nieuws is te melden op dit front.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter! Vandaag is de aanpassingswet toezicht beleggingsinstellingen
en, daaraan nauw verbonden, toezicht op toezicht aan de orde. Namens de VVD-fractie
wil ik een aantal punten aan de orde stellen die van belang zijn, omdat de
ontwikkelingen op de financiële markten op dit ogenblik razendsnel gaan
en er sinds de laatste brief van de minister veel is gebeurd.De kwestie van het toezicht op de financiële conglomeraten wordt,
gezien de grote fusiegolven zowel in Nederland als wereldwijd, steeds actueler.
De minister wijst in zijn brief terecht op een aantal toepassingen, die niet
alleen door Nederland zijn geïnitieerd, maar ook door het Joint international
forum of financial conglomerates. Hieruit komen zaken naar voren als een beter
toezicht op de ondoorzichtige conglomeraatstructuren. Zijn de Chinese muren,
de duidelijke en goede juridische scheiding tussen bedrijven, in Nederland
in zoverre adequaat dat de toezichtsstructuur kan worden toegepast?Ten aanzien van de mogelijke besmetting van andere groepsonderdelen door
één falend groepsonderdeel is van groot belang dat de toezichtsorganen
nauw met elkaar samenwerken.Ook is aangegeven de betrouwbaarheid en deskundigheid van de beleidsbepalers
van de conglomeraten, mede in het licht van de duidelijke problemen die recentelijk
ontstonden na de zogenoemde beursfraude; dit was eigenlijk geen beursfraude
in strikte zin, maar wel fraude van mensen die bij de beurs werkzaam waren.
De wet- en regelgeving, zoals de minister die aan ons heeft voorgedragen,
is op zich van belang, maar het probleem is dat zij niet altijd
volstaat om de spelers in het veld, als die niet de juiste mentaliteit hebben,
te laten voldoen aan de wet- en regelgeving. De VVD-fractie was daarom zeer
verheugd over de oprichting door de AEX van het Dutch Security Institute,
die de leden van de AEX aanzet om de betrouwbaarheid en soliditeit van de
Nederlandse financiële instellingen te waarborgen. Ziet de minister de
oprichting van het Dutch Security Institute ook als een initiatief dat de
betrouwbaarheid van de financiële markt in Amsterdam door zelfregulering
zal bevorderen?Hierbij teken ik aan dat nauwe samenwerking van de toezichthouders van
groot belang is. Ik denk hierbij aan De Nederlandsche Bank, de Verzekeringskamer
en de STE. Er mogen hierbij vooral geen overlappingen plaatsvinden. Juist
overlappingen kunnen bijdragen tot iets wat de regering wil bestrijden, namelijk
de grote administratievelastendruk. Het is mogelijk dat een bedrijf in een
week drie toezichthouders op bezoek krijgt. Dit kan wel eens te veel van het
goede worden. Hoe kunnen volgens de minister dit soort problemen vermeden
worden?Mijn laatste punt betreft het spanningsveld dat gesignaleerd is in verband
met de vertrouwelijke bedrijfsgegevens bij de toezichthouder. Het is wezenlijk
voor een goed functioneren van de toezichthouder dat bedrijven weten dat hun
gegevens vertrouwelijk worden behandeld. Hieraan verbonden is de ministeriële
verantwoordelijkheid en uiteindelijk de parlementaire controle. Terecht heeft
de minister de zaken aan Hoge Colleges voorgelegd. De uitspraken zijn duidelijk,
maar dit neemt niet weg dat juist de fractie van de VVD hecht aan transparantie.
Is de minister ertoe bereid, ook naar aanleiding van datgene wat er in eerste
termijn gezegd is, om deze zaak nog eens in Europa aan te kaarten? Het is
immers van groot belang dat er zodanig toezicht wordt gehouden dat de transparantie
op de markt uiteindelijk inhoud krijgt.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik ben nog benieuwd naar de mening van de VVD over de reactie van de minister
op ons amendement. Ik heb uitvoerig uiteengezet waarom wij de adviezen die
de regering heeft ingewonnen, sterk kunnen relativeren en kunnen afwegen tegen
de mening van de medewetgever. Wat is uw reactie hierop?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Naar aanleiding van het antwoord van de minister zullen wij onze handtekening
onder het amendement weghalen. Dit antwoord is duidelijk in de bedoelde situatie.
De fractie van de VVD vindt het wel heel belangrijk dat bij de regelgeving
die nu in Europa plaatsvindt, door Nederland de transparantie en democratische
controle waar wij behoefte aan hebben, aan de orde wordt gesteld. Dit is van
een andere aard dan het amendement.De heer De Haan (CDA):Mevrouw de voorzitter! Het is lang geleden dat wij over dit onderwerp
spraken. Ik merk hierbij op dat indertijd iemand anders, namelijk Ries Smits,
de woordvoerder van het CDA was. Desalniettemin dank ik de minister voor de
uitvoerige antwoorden die hij in eerste termijn heeft gegeven.Ik stel voorop dat wij vandaag weliswaar met een ogenschijnlijk zeer technisch
wetsvoorstel bezig zijn, maar dat het een buitengewoon belangrijke zaak betreft.
Het wetsvoorstel is ontstaan doordat er nogal wat turbulentie bij financiële
instellingen in Nederland was. Deze heeft ertoe geleid dat wij het toezicht
op de toezichthouders, De Nederlandsche Bank, de STE en de Verzekeringskamer,
willen versterken. De inzet van het CDA is altijd geweest om dit wetsvoorstel
te ondersteunen, omdat het een aanmerkelijke verbetering in de bestaande situatie
betekent. De ministeriële verantwoordelijkheid wordt nu duidelijker geformuleerd.Het is overigens goed dat mevrouw Witteveen in het begin van haar betoog
nog eens de internationale dimensie heeft benadrukt. Mevrouw Voûte deed
dit trouwens ook. Wij hoeven er vandaag niet over te praten; het komt op een
andere wijze wel weer eens tot uitdrukking in het contact tussen de minister
en de Kamer. De vormgeving van het toezicht is echter ook internationaal onderwerp
van heftig debat. Er is hier ook Kamerbrede steun om het toezicht internationaal
min of meer op Nederlandse leest of Europese leest te schoeien. Dat is een
heel goede zaak.Een van de twee grote punten is de samenwerking tussen de toezichthoudende
instellingen. Kan er in de praktijk bij conglomeraten sprake zijn van 'Chinese
walls'? Theoretisch wel, maar het CDA betwijfelt of er in deze muren geen
lekke plekken zullen zitten. Chinese muren zijn steviger dan Berlijnse, maar
vocht kruipt tussen de stenen door. Ik vraag de minister of hij in tweede
termijn nog eens wil aangeven of het nooit volledig dicht kunnen zijn van
deze muren, consequenties heeft voor de toezichtsstructuur. Moet je, gegeven
de conglomeraatstructuur, reeds nu overgaan tot het integreren van de toezichthoudende
instellingen? Het CDA heeft dat overigens voorlopig liever niet. Een fusie
geeft zoveel rumoer, dat het ten koste zal gaan van de uiteindelijke taak:
het toezicht zelf. Het toezicht op de beursinstellingen is groeiende. Het
is van belang dat de minister duidelijk maakt dat de monitoring van de samenwerking
tussen de drie instellingen adequaat zal zijn. Vermeden moet worden dat wij
op korte termijn wederom moeten spreken over de integratie van de toezichthoudende
instellingen.Ik kom op het amendement van mevrouw Witteveen. Wat zou het effect van
aanvaarding daarvan zijn op de bereidheid van de marktinstellingen om gedetailleerde,
vertrouwelijke informatie aan de toezichthoudende instellingen beschikbaar
te stellen? Is dit een zwaarwegend argument? Zullen de marktpartijen, gegeven
de garantie van het parlement dat vertrouwelijke gegevens vertrouwelijk zullen
worden behandeld, hun informatievoorziening verminderen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Moeten wij de financiële toezichthouders laten bepalen hoever de
parlementaire controlemogelijkheden moeten strekken?De heer De Haan (CDA):Nee, maar ik wens alle informatie van de minister te krijgen. Het is een
zwaarwegend punt. De kern van uw betoog is goed. Het gaat om een wezenlijk
vraagstuk. In hoeverre houdt de Kamer controle over de minister? Kunnen wij
beschikken over de informatie die hij krijgt? Kan de wet bepalen dat wij die
informatie niet krijgen? Stel dat wij die gegevens onder geheimhouding zouden krijgen. Leidt dat dan niet tot een verminderde bereidheid
bij de marktpartijen om hun informatie aan De Nederlandsche Bank, de Verzekeringskamer
en de STE beschikbaar te stellen? Zo ja, dan moeten wij ons ervan bewust zijn
dat dat aanleiding kan geven tot zeer gedetailleerde wetgeving, waarin wij
precies moeten bepalen welke informatie banken, verzekeringsmaatschappijen,
commissionairs en dergelijke aan de toezichthouders moeten geven.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Die mogelijk verminderde bereidheid van financiële instellingen zou
dus bepalend zijn voor de manier waarop wij de regering controleren.De heer De Haan (CDA):Nee, ik vraag mij alleen af welke prijs wij daarvoor moeten betalen. Je
zult dat toch altijd moeten afwegen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik denk dat juist ook de financiële instellingen ermee gediend zijn
dat het toezicht zo goed mogelijk geregeld is en is ingebed in het goede parlementaire
controlesysteem dat wij in Nederland kennen, ook vanwege de verhoging van
hun concurrentiekracht op de internationale markt. Laten wij dat ook als voorbeeld
uitstralen naar de rest van de wereld, zoals u in het begin van uw betoog
zei.De heer De Haan (CDA):Dat lijkt mij op zichzelf een prima zaak. Het al of niet aannemen van
uw amendement zal overigens weinig bijdragen aan het versterken van de soliditeit
van de financiële markten in de wereld. Dat argument lijkt mij overdreven
en ik zou het er zelf nooit bijhalen. De minister moet, ook aan het CDA, goed
duidelijk maken dat hij principieel bereid is om zoveel mogelijk informatie
aan de Kamer te geven. Wij hebben er begrip voor dat particuliere, geheime
informatie daarvan kan worden uitgezonderd. Maar tot nu toe heeft de minister
niet altijd voldaan aan redelijke wensen van de Kamer om in bepaalde gevallen
goed inzicht te verschaffen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Deelt u de mening dat ons amendement op geen enkele manier in strijd is
met wat u nu zegt? De minister mag slechts algemene inlichtingen verkrijgen.
Het gaat misschien om wat meer gedetailleerde gegevens van individuele bedrijven
als een deconfiture aan de orde is. Je kunt er met elkaar over praten hoe
je die gegevens behandelt. Ons amendement sluit, wat dat betreft, dus niets
uit.De heer De Haan (CDA):Voor ons hangt dat af van het antwoord van de minister op de vraag naar
zijn principiële bereidheid om de Kamer te informeren. De aanvaarding
van uw amendement kan tot gevolg hebben dat de marktsector minder bereid is
om informatie aan De Nederlandsche Bank, de Verzekeringskamer en de STE te
geven. Dat afwegingsprobleem steek ik niet onder stoelen of banken, zoals
u wel doet. Ik wil van de minister horen of dat effect aanwezig is. In de
tweede plaats wil ik van de minister een duidelijke toezegging dat hij de
Kamer meer inzicht in de documenten wil verschaffen dan hij tot nu toe heeft
gedaan.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik zal nog een poging vanuit een andere invalshoek wagen, uitgaande van
de ervaring van de afgelopen vier jaar in belangrijke zaken waarin veel mensen
zijn gedupeerd, zoals Vie d'Or of Nusse Brink. Toen bleek dat betrokkenen
maar al te graag met individuele dossiers bij de Kamer op de proppen kwamen.De heer De Haan (CDA):Maar dat betrof de slachtoffers. Ik geloof niet dat de bedrijven, die
deze slachtoffers hadden gemaakt, zelf naar de Kamer kwamen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):In dat proces kwamen de bedrijfsgegevens van de betrokken instellingen
ook bij de Tweede Kamer op tafel.De heer De Haan (CDA):Als particulieren het slachtoffer zijn van dat soort affaires, die ik
natuurlijk ook in ernstige mate afkeur, dan staat het hun natuurlijk vrij
om de Kamer die informatie te verschaffen. De vraag is echter of de minister
het recht heeft om vertrouwelijke informatie ook aan de Kamer door te geven.
Dat is een ander probleem.De heer Vendrik (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Namens de fractie van GroenLinks wil ik graag een
korte bijdrage leveren aan de voortzetting van dit plenaire debat. Het is
een bescheiden bijdrage, omdat wij in een eerder stadium niet in de gelegenheid
waren om hieraan mee te doen. Waar uitbundige verkiezingsresultaten al niet
toe kunnen leiden!Het wetsvoorstel beoogt de minister een wettelijk instrument in handen
te geven om het toezicht op toezichtsinstellingen die werken op en met financiële
markten te onderzoeken en te toetsen op kwaliteit. Wij steunen de inzet van
het kabinet in dezen van harte. Sinds pakweg een jaar zijn wij getuige van
achtereenvolgens een bloeiend Amsterdams beursschandaal, een volwassen recessie
in Azië, die veel vragen oproept over de internationale bancaire en financiële
structuur, en een beurskrach in drie etappes, die de liquiditeit en solvabiliteit
van veel betrokken ondernemingen en burgers tart. Als dat maar goed gaat.
Daar hebben toezichthouders een buitengewoon belangrijke functie in.Deze gebeurtenissen kunnen zeker niet op het conto van de Verzekeringskamer,
De Nederlandsche Bank en de Stichting toezicht effectenverkeer worden geschreven.
Ik zou niet durven. Mijn indruk is wel dat zij allen delen in de verrassing
die hen en hun internationale collega's het afgelopen jaar ten deel viel,
zeker wat betreft de Aziëcrisis, hetgeen de toch gevaarlijke onvoorspelbaarheid
van de financiële markten kenmerkt. Het wetsvoorstel vormt een kleine,
maar niet onbelangrijke stap in de mogelijkheid van een effectief en daadkrachtig
toezicht op financiële instellingen. Bij de gelegenheden die mij tot
nu toe zijn geboden, heb ik al diverse malen namens mijn fractie mijn grote
zorg uitgesproken over de ontwikkelingen die zich op de internationale financiële
markten voordoen, en mijzelf en de minister de vraag gesteld of nationale
toezichthouders en daartoe aangewezen internationale organen als de BIS nog
wel in staat zijn de sterke dynamiek op deze financiële markten, die
zich onder meer uit in een snel tempo van financiële en bancaire innovaties,
te behappen. Mijn vermoeden dat het daar scheef dreigt te lopen, wordt enigszins bevestigd door een bericht vanmorgen op pagina 5 van Het
Financieele Dagblad, waarin Eugene Ludwig, de vice-president van de Bankers
Trust en het voormalig opperhoofd van de toezichtsectie van de FED, aangeeft
dat de Wereldbank en de BIS recentelijk tientallen mensen hebben aangenomen
om meer inzicht te krijgen in risicomanagement.Het financiële debacle in Azië heeft die instellingen ongetwijfeld
tot deze stap verleid. Dat is natuurlijk een heel goede ontwikkeling, maar
mij lijkt het een beetje laat. Hoe dan ook, de boodschap aan de nationale
toezichthouders moet luiden dat met de uitbundige financiële innovaties
in de recente jaren het toezicht mee zal moeten innoveren. Dat lijkt mij al
met al geen eenvoudige taak. Het toekennen van een onderzoeksbevoegdheid aan
de minister is daarom een stimulans, en anders in ieder geval een stok achter
de deur voor deze instellingen. Ik zou mij zelfs kunnen voorstellen dat de
minister na het in werking treden van deze wet meteen van zijn bevoegdheid
gebruik maakt en de kwaliteit van het toezicht op onderdelen toetst, in het
licht van de door mij geschetste situatie op de internationale financiële
markten. Of loop ik te hard van stapel? Moet er eerst iets fout gaan in het
toezichtsbedrijf, voordat de minister en zijn ambtenaren uitrukken? Een dergelijk
onderzoek zou wellicht ook meer inzicht kunnen verschaffen in de vraag of
het normatieve toezichtsstelsel dat in Nederland overheerst, in beginsel nog
voldoet in het licht van de snelle ontwikkeling die de financiële markten
kenmerkt.Dit wetsvoorstel raakt ten nauwste aan de afspraken die op Europees niveau
zijn gemaakt. In Het Financieele Dagblad van vandaag staat ook dat commissaris
Monti een actieprogramma heeft ontwikkeld teneinde in versneld tempo de diverse
nationale toezichtstradities op elkaar af te stemmen. Ik hoor graag het oordeel
van de minister over dit programma, al was het maar omdat de reeds genoemde
Ludwig pleit voor een nieuw internationaal en wereldwijd toezicht op het bankwezen.
Wellicht vormen andere gelegenheden, zoals het AO over de komende Ecofin-raad,
echter een betere mogelijkheid om te spreken over de debatten die ongetwijfeld
gaan komen over de grote röntgenfoto. Ik verneem nu wel graag van de
minister of het wetsvoorstel dat hier ter tafel ligt, op enigerlei wijze interfereert
met de voorstellen van Monti, zoals die onlangs zijn gepresenteerd. Ik kan
dat vanaf deze plek niet goed overzien.Als ik de schriftelijke voorbereiding en het debat in eerste termijn op
18 februari 1997 goed heb getaxeerd, dan is de reikwijdte van de geheimhoudingsplicht
die per Europese richtlijn aan de toezichthouders is opgelegd een belangrijk
en misschien wel springend punt. De geheimhoudingsplicht noopt de minister
tot terughoudendheid, zowel wat betreft de hemzelf toe te kennen bevoegdheid
en daarmee verbonden informatie-eisen, als wat betreft de positie die hij
de Algemene Rekenkamer gunt. Het zal geen verrassing zijn dat de fractie van
GroenLinks in principe kiest voor een breed en algemeen informatierecht, waarbij
het beroep op geheimhouding van de zijde van de toezichthouder is geclausuleerd
en slechts gemotiveerd kan worden gehonoreerd. In principe hoort de Algemene
Rekenkamer, de grootste vriend van een controlerend parlementariër, ook
vergaande bevoegdheden te krijgen om onderzoek naar toezichtspraktijken te
doen. Ik begrijp dat daar al veel over is gezegd. Met gevoelens van ongenoegen,
zijdelings hiermee verbonden, heeft de fractie van GroenLinks kennisgenomen
van het feit dat de Algemene Rekenkamer inzake de aankoop van Victory Boogie
Woogie – sorry, nog één keer – bij De Nederlandsche
Bank eigenlijk geen poot aan de grond heeft gekregen. De financiering van
de aankoop van het schilderij vond zeker niet plaats in het kader van de toezichthoudende
functie van de bank, maar mijn voorlopige indruk is wel dat het wettelijk
onvermogen van de Algemene Rekenkamer in deze zaak gelijkenis vertoont met
de beperkte positie die haar tot op heden bij het doen van onderzoek naar
de uitoefening van het toezicht is toebedeeld. De stelling van de minister
dat de verruiming van zijn eigen onderzoeksbevoegdheid de urgentie van de
AR-bevoegdheden in dezen vermindert, kan ik niet geheel onderschrijven. Immers,
de Algemene Rekenkamer en de minister hebben een verschillende verantwoordelijkheid
die tot verschillende onderzoekspraktijken zou kunnen leiden. Het lijkt mij
wezenlijk deze diversiteit te stimuleren. De publieke zaak kan er alleen maar
beter van worden.Voorzitter! De minister sprak op 18 februari 1997 in antwoord op vragen
van mevrouw Witteveen-Hevinga, dat hij tegen een te algemeen geformuleerd
informatierecht was. Ik parafraseer hem nu: hij zorgt voor een goede brandweerauto,
een paar stevige jongens en meisjes met een helm op, een paar goede wateraansluitingen
en that's it. Verder kijkt hij toe als er ergens brand uitbreekt en het liefst
op afstand. Hij wil niet worden aangesproken op de vraag of hij wist wie de
brand had aangestoken, met alle verantwoordelijkheid van dien. Hij heeft immers,
zo stelt hij, ook geen aanwijzingsbevoegdheid. Hij kan niet ingrijpen.Ik vind dat een wat merkwaardige redenering. Zeker waar de afstand tussen
toezichthouder en minister zo is geregeld dat hij niet eens kan ingrijpen,
anders dan via wetswijziging uiteraard, juist dan past naar mijn oordeel een
tamelijk algemeen geformuleerd informatierecht. Dat zeg ik niet omdat ik vind
dat de minister medeverantwoordelijk moet worden – dat lijkt mij vooral
het geval wanneer er wel sprake is van een aanwijzingsbevoegdheid –
maar om werkelijk het gevoerde toezichtsbeleid te kunnen toetsen aan de praktijk.
In die barre praktijk materialiseert zich dat beleid; daar maken mooie woorden
plaats voor wat zich werkelijk afspeelt.Voorzitter! Dan nog enkele opmerkingen tot slot. Ik steun mevrouw Witteveen-Hevinga
in haar poging om de positie van het parlement in dezen ten volle recht te
doen en ik verwijs kortheidshalve naar haar opmerking dienaangaande. Ik steun
haar amendement.Ook nog enkele woorden over de financiële conglomeraten. 'Een fijn
stukje uitdaging voor de toezichtswereld', zo hoorde ik laatst iemand zeggen.
Ik noem in dit verband double gearing, het risico van besmetting, Chinese
muren, etc. Overigens ook niet helemaal ondanks de politiek, die het gehele
monetaire structuurbeleid eind jaren tachtig, begin jaren negentig op de helling
heeft gezet. GroenLinks was daar toen niet gelukkig mee. Ik stel mij voor
dat het probleem dat deze financiële conglomeraten vormen voor toezicht
eigenlijk nog veel groter wordt nu er fusies op handen zijn tussen de Rabobank
en Achmea en andere instellingen die functioneren op het gebied
van gezondheidszorg en sociale zekerheid. Hoe werkt dat uit? Wat betekent
dat voor het toezicht? Gaan wij weer toe naar een multitoezichtsstructuur,
waarbij het CTSV, de Ziekenfondsraad en wellicht nog andere instellingen voortdurend
samen met de Verzekeringskamer, de Stichting toezicht effectenverkeer en De
Nederlandsche Bank het toezicht op dit soort conglomeraten houden? Het lijkt
mij een niet geheel wenselijke ontwikkeling. Ik zou graag de visie van de
minister daarop horen, overigens daarbij aantekenend dat ik ervan uitga dat
wij over deze materie in een ander verband uitgebreider en ruimer kunnen spreken.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter! De heer De Haan maakte enkele opmerkingen over
de vasthoudendheid van de minister, maar ik zou de vasthoudendheid van mevrouw
Witteveen toch ook niet willen onderschatten. Volgens mij kan zij ruimschoots
tegen mij op. Maar goed, dat terzijde.Voorzitter! Het is wel van belang om de context van dit wetsvoorstel enigszins
in het oog te houden, want een aantal geachte afgevaardigden is breed uitgezworven
over allerlei terreinen die niet in dit wetsvoorstel aan de orde zijn. Met
name mevrouw Voûte had erg veel opmerkingen over conglomeraten. Mevrouw
Giskes sprak in dit verband over een brief van 6 mei. Bij mijn weten is die
brief nu niet geagendeerd. Ik heb mij daar ook niet op voorbereid, moet ik
eerlijk zeggen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Vandaag is aan de orde de aanpassing van de Wet toezicht beleggingsinstellingen,
stuk nr. 24456. Ik kan mij voorstellen dat de minister dacht dat dit onderwerp
niet aan de orde was, omdat ik daar aanvankelijk over twijfelde. Maar het
is wel aan de orde. Ik vind het overigens prima als de minister die vragen
op een ander moment beantwoordt.Minister Zalm:Wat de onderwerpen betreft die los staan van dit concrete wetsvoorstel
en die ook niet in het verlengde liggen van de eerste termijn, doe ik de suggestie
om de Kamer een brief te schrijven met de planning van zaken op dit gebied.
Het is mijn voornemen om rond de jaarwisseling te komen met een verhaal over
conglomeraten en de vormgeving van het toezicht in een bredere context. Ook
de integriteitsnota moet nog behandeld worden, met de daaruit volgende stappen.
Ik zal de Kamer graag een algemene notitie sturen, waarin geïnventariseerd
wordt wanneer de diverse onderwerpen aan de orde komen en welke wijze van
behandeling ik daarvoor voorzie. Dat lijkt mij beter dan dat ik hier nu met
een mond vol tanden ga staan.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dat zou ik wat deze minister betreft zeker willen vermijden, hoewel het
ook nog verrassingseffecten zou kunnen geven. Ik kan mij vinden in het voorstel
van de minister. Inderdaad, de ontwikkelingen zijn ook wat die zaken betreft
zeer snel gegaan. Wij zijn dus zeer benieuwd naar de notitie. Kan de minister
toezeggen dat wij de notitie voor Kerstmis hebben?Minister Zalm:De heer Vendrik heeft het punt van de drie toezichthouders aangeroerd
en hoe je die samenwerking moet monitoren. Ik ben daar met de drie toezichthouders
volop mee bezig. Het is op dit moment nog de afdeling 'broedende kip'. Ik
wil de Kamer graag zo snel mogelijk informeren hoe de vork in de steel zit.Mevrouw Giskes (D66):Dat lijkt me een uitstekend idee. Ik kan alleen zeggen dat de verwarring
bij de Kamer net zo groot was. Wij hebben gisteren in onze eigen procedure
afgesproken om dat hier toch maar aan de orde te stellen. Ik dacht eerlijk
gezegd dat dat met uw medeweten was.Minister Zalm:Ik ben aangenaam verrast door de belangstelling van de Kamer.De voorzitter:Misschien mag ik even iets zeggen. Als de Kamer een wetsvoorstel behandelt
waarbij brieven behoren die onder hetzelfde nummer gedrukt zijn, dan is het
altijd de gewoonte dat deze aan de orde zijn bij de behandeling. Misschien
even 'for the record', om in de stijl van de 'Chinese walls' van de heer De
Haan te blijven.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter! Ik zal beter op de nummering letten, zij het dat
ik deze niet in de hand heb. Ik moet voortaan alle brieven onder dat nummer
nog even bekijken om hier goed geprepareerd te zijn. De hoofdzaak is de kwestie
van de aanscherping van de mogelijkheden om toezicht te houden op het toezicht.
Dat is de kern van het wetsvoorstel. Het is goed om in het achterhoofd te
houden dat we in Nederland niet voor niets het toezicht op een zekere afstand
hebben gezet. Dat is overigens niet alleen historisch. Als je naar de Nederlandse
mededingingsautoriteit kijkt, dan is een grote Kamermeerderheid van mening
dat er geen rechtstreekse aansturings- en beslissingsbevoegdheid van de minister
meer mag zijn. De OPTA is daar een voorbeeld van. Allemaal voorbeelden van
toezichthouders die op enige afstand van de overheid zijn gezet. Daarmee krijgt
de ministeriële verantwoordelijkheid op een indirectere wijze vorm. Het
is ook denkbaar om alle toezicht naar het ministerie van Financiën te
brengen. Dan weet ik ook alles. Wij hebben daar echter niet voor gekozen.
Wij waren bang dat te veel gepolitiseerd zou worden en vonden het beter dat
professionals, zij het wel onder politieke verantwoording, deze activiteiten
voor hun rekening nemen. Niettemin moet er natuurlijk wel toezicht op de toezichthouders
zijn, eindigend met de democratische controle. Het is evident dat de minister,
als hij zelf niet rechtstreeks het toezicht heeft, minder weet dan wanneer
hij het toezicht wel voor zijn rekening had genomen. Dat vertaalt zich ook
verder door in de keten.Het hoofdpunt is de vraag of de minister van Financiën ook informatie
die onder de geheimhoudingsplicht valt en die via dit wetsvoorstel te verkrijgen
is, vertrouwelijk aan de Kamer mag verstrekken. Het gaat daarbij om ondernemingen
in deconfiture, onder de redengeving dat daaruit door de wetgever en de toezichtspraktijk
lessen getrokken kunnen worden. Daarmee zijn de ondernemingen in deconfiture
extra interessant in vergelijking met het lopende werk. In hoeverre kan de
minister ook de Kamer daarover informeren? Wij stuiten dan op de Europese
richtlijn die die mogelijkheid niet biedt.Mevrouw Witteveen vindt dat dit een kwestie van interpretatie is. Ik dacht dat de brief van de Europese Commissie glashelder was. Daar
wordt de casus glashelder voorgelegd. Wij hebben het amendement van mevrouw
Witteveen opgestuurd met een toelichting. Ik heb in de brief aan de Commissie
en de Raad van State de gedachtegang neergelegd dat vanwege de parlementaire
controle het inlichtingenrecht van de Kamer een rol speelde. De Europese Commissie
schrijft in haar brief voor deze concrete casus dat het niet mogelijk is 'to
pass on to the parliament, in addition to the general findings and conclusions,
also the confidential facts or information that has been received from the
financial supervisory authorities'. De Commissie zegt dan: 'It is not compatible
with the wording of the relevant provisions of the financial services directives'.
Het standpunt van de Commissie is op dat punt naar mijn oordeel glashelder,
om over de Raad van State maar te zwijgen. De Raad van State meent zelfs dat
het langs twee lijnen strijdig is, namelijk via artikel 68 van de Grondwet
en via de uitleg van de richtlijn.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De Raad van State plaatst ons helemaal in een patstelling. Ik heb daar
mijn verbazing al voldoende over uitgesproken. Het is maar net wat je uit
de brieven van de Europese Commissie wilt halen. De minister zegt: het is
glashelder. Ik ben het met hem eens dat het glashelder lijkt als je die passage
leest. De Europese Commissie erkent dat er sprake kan zijn van verschillende
interpretaties. Zij zegt echter ook dat de grondwettelijke bepalingen niet
worden aangetast wanneer het zou gaan om een parlementaire enquête.
In dat geval krijgt de Kamer hetgeen zij wil hebben. Ik heb aangegeven dat
een parlementaire enquête maar een instrument is en dat het inlichtingenrecht
van de Kamer niet ten principale door de Europese Commissie wordt bestreden.
Voorts gaf ik aan dat het orgaan dat echt bevoegd is om interpretaties te
plegen, het Europese Hof van Justitie is. Waarom heeft de regering dit soort
relativeringen niet betrokken bij haar standpunt om alleen dat glasheldere
puntje eruit te halen, om vervolgens tot de conclusie te komen dat de controle
moet worden ingeperkt?Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter! Het is naar mijn oordeel geen glashelder puntje,
omdat wij juist in de laatste brief aan de Commissie het amendement van mevrouw
Witteveen hebben voorgelegd. En wat zegt men dan? 'In answer to your two questions' –
die zijn glashelder geformuleerd – 'we consider that an extension of
this proposal which would permit the Minister of Finance to pass on to the
parliament, in addition to the general findings and conclusions, also the
confidential facts or information that he has received from the financial
supervisory authorities, is not compatible with the wording of the relevant
provisions of the financial services directives. As explained above the confidentiality
clauses of directives have introduced a closed system of information exchange
for prudential supervision between supervisory authorities'. Aan het eind
zegt men dan: 'Of course, the Court of Justice is ultimately the competent
institution for giving a binding ruling on the interpretation of community
law'. Maar dat is een toevoeging die men correctheidshalve moet doen. Het
is immers zo: er is maar één echte autoriteit en dat is het
Hof. En wij kunnen niet naar het Hof. Een prejudiciële vraag kan alleen
maar gesteld worden als er een wet is en dan gaat het over de interpretatie
van de wet. Maar ik kan niet meewerken aan een wet waarvan ik meen dat die
in strijd is met Europese regelgeving, dus kan er ook nooit een toets door
het Hof plaatsvinden. Dat is het probleem.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Mijn route zou de volgende zijn geweest. Laten wij het amendement aannemen,
waarna er zeker een toezichthouder zal zijn die naar het Europese Hof stapt
en prejudiciële vragen zal stellen. Wij laten dit afhangen van het verdere
verloop van het debat. Het amendement is slechts een resultaat van een heel
lange voorgeschiedenis in de Tweede Kamer. Wij hebben al in een veel eerder
stadium ook adviezen ontvangen van de Europese Commissie. De desbetreffende
vraag was zelfs beperkter. Het ging toen namelijk wel over individuele dossiers.
Het antwoord van de Commissie was toen dat het bij een parlementaire enquête
mogelijk zal zijn. In een eerdere fase zijn dus positieve reacties gegeven
op zelfs veel verstrekkender zaken dan dit amendement. Ik vind het vanzelfsprekend
dat er, wanneer de minister echt wil dat de parlementaire controle in dit
opzicht gestalte gaat krijgen – en ik ga ervan uit dat de minister dat
wil – vragen aan de Europese Commissie worden gesteld. Het bevreemdt
mij dat dit soort zaken niet bij de afweging zijn betrokken en dat het alleen
bij de laatste correspondentie wordt gehouden.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter! Wij moeten even de geschiedenis voor ogen houden.
Ik heb gezegd dat het amendement van mevrouw Witteveen naar mijn mening in
strijd was met Europese regelgeving. Daarop hebben wij ons afgevraagd hoe
wij daaruit konden komen. Wij waren het erover eens dat wij twee dingen konden
doen: advies vragen aan de Europese Commissie, die immers de ontwerper van
de regels is, alsmede advies vragen aan de Raad van State, die de hoeder is
van de informatieplicht en de toetser aan de Grondwet. Ik heb daarop gezegd
dat ik graag akkoord zou gaan met het amendement, als beide instanties zeggen
dat het mogelijk is. En als beide zouden zeggen dat het niet mogelijk is,
zou ik ervan uitgaan dat de Kamer zich zou neerleggen bij mijn opvatting dat
het strijdig is met de Europese regelgeving. Wij hebben nu twee adviezen ontvangen
van adviseurs waarover wij overeenstemming hadden. Beide hebben nu gezegd
dat het niet mogelijk is en dan is mijn conclusie dat het 'einde verhaal'
is. Dat is ook in lijn met de discussie die wij in eerste termijn hebben gevoerd.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Heeft de regering dan vergeten om de eerdere uitwisselingen met de Europese
Commissie hierbij te betrekken? Die maken toch onderdeel uit van de parlementaire
geschiedenis op dit punt? Het gaat toch niet alleen over dat ene kleine, laatste
stapje?Minister Zalm:Er ligt een concreet amendement van mevrouw Witteveen en dat hebben wij
toegestuurd aan de adviseurs, met de vraag of zij vonden dat het wel of niet
kon, en of zij, als het niet kon, konden aangeven wat er dan niet kon, zodat
er misschien een gewijzigd amendement zou kunnen worden ingediend.
Dat is volgens mij een heel concrete vraagstelling en die is aan beide instanties
voorgelegd. De Kamer heeft ook een afschrift van de aanvraag gehad, die heel
neutraal en correct is geformuleerd, voorzover dat in mijn vermogen ligt.
Daar krijgen wij een glashelder antwoord op. Mevrouw Witteveen spreekt over
een parlementaire enquête. De Commissie heeft geschreven dat niet kan
worden opgemaakt dat die richtlijnen beogen het recht van een parlementaire
enquêtecommissie aan te tasten. Dat is natuurlijk zo. Maar de parlementaire
enquêtewet zelf geeft ook weer mogelijkheden. In de artikelen 18 en
19 van die wet staat namelijk: 'Niemand kan genoodzaakt worden aan de commissie
geheimen te openbaren voorzover daardoor onevenredig schade zou worden toegebracht
aan het belang van de uitoefening van zijn beroep dan wel aan het belang van
zijn onderneming of de onderneming waarbij hij werkzaam is of is geweest.
Zij die uit hoofde van hun ambt, beroep of betrekking tot geheimhouding verplicht
zijn, kunnen zich verschonen getuigenis af te leggen, doch alleen en bij uitsluiting
nopens hetgeen waarvan de wetenschap aan hen als zodanig is toevertrouwd.'
Er is dus een goede kans dat ook bij een parlementaire enquête de toezichthouders
die gedetailleerde informatie niet verschaffen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat is juist. Het ging mij echter om de kern van het advies van de Europese
Commissie. Mocht die parlementaire enquêtecommissie wel dat soort mogelijkheden
hebben, dan is de Europese Commissie niet degene die dat in de weg wil staan.
Ik heb dus ten principale geconcludeerd dat zij geen tegenstander is van de
mogelijkheden die het Nederlandse parlement heeft om inlichtingen in te winnen.
Kan de minister zich voorstellen dat de Kamer, die toch al een aantal jaren
redelijk intensief met deze materie bezig is, die voorgeschiedenis niet vergeet?Minister Zalm:Voorzitter! De adviezen zijn glashelder en geven aan dat het niet kan.
Ik kan mij niet voorstellen dat de Kamer in eerste termijn heeft gezegd: de
minister mag die adviezen wel aanvragen, maar als die negatief zijn, dan zetten
wij toch door. Dan heeft zo'n adviesaanvrage immers helemaal geen zin gehad.
Dan hadden wij de Raad van State en de Commissie niet om advies moeten vragen.
Dan had mevrouw Witteveen gewoon haar amendement moeten doordrukken en dan
had de Kamer maar moeten afwachten wat de reactie van de minister daarop was.
Wij hebben echter toch min of meer een poging ondernomen om tot consensus
te komen. Ik heb gezegd dat ik het amendement van mevrouw Witteveen zonder
enig probleem zou overnemen als die adviezen ten gunste van dat amendement
zouden uitvallen. Maar ik heb ook gezegd dat ik ervan uitging dat de Kamer
zich zou neerleggen bij negatieve adviezen. Mevrouw Witteveen doet nu net
alsof die adviezen niet in onderlinge samenspraak gevraagd zijn en zegt: die
adviezen zijn dan wel allebei glashelder, maar wij gaan gewoon door.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Ik vind dat geen zorgvuldige weergave van de geschiedenis.
Natuurlijk heb ik dat laatste advies erbij betrokken. Maar ik kan eerdere
adviezen van de Raad van State en de Algemene Rekenkamer niet vergeten. Als
ik iets graag wil, als ik de politieke keuze ten voordele van het parlement
wil doen laten vallen, dan betrek ik daar uiteraard alle argumenten bij.Minister Zalm:Voorzitter! Wij hebben niet in algemene zin een adviesaanvrage aan de
Raad van State of aan de Europese Commissie gedaan, maar wij hebben heel concreet
een amendement voorgelegd en gevraagd: kan dat of kan dat niet? Het antwoord
daarop luidde dat het niet kan. Wij hebben ook gevraagd of het gewijzigd zou
kunnen worden op een manier dat het wel kan. Het antwoord daarop luidde: daar
is geen beginnen aan. Dat is ongeveer de strekking van de twee adviezen.Ik kan dus verder geen kant op en ik kan het als minister niet voor mijn
verantwoording nemen om hier wetsvoorstellen in omloop te brengen waarvan
ik meen dat zij strijdig zijn met de hogere Europese wetgeving. Dat is iets
wat de Raad van State ook constateert, nog even afgezien van het feit dat
de Raad van State zelfs zover gaat dat deze wijze van informatieverschaffing
aan de Kamer, namelijk systematisch op vertrouwelijke wijze, in strijd is
met artikel 68 van de Grondwet. Maar goed, dat laat ik nu maar even liggen
als een heel pikant punt. De Raad van State en de Europese Commissie zijn
dus volstrekt eenduidig over de strijdigheid met de Europese regelgeving.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik denk dat de minister de geschiedenis correct weergeeft.
Wij hebben inderdaad afgesproken dat die twee adviezen gevraagd zouden worden.
Nu hebben wij die adviezen gekregen en zullen wij het ermee moeten doen. Ik
ben het ook met hem eens dat het er allemaal niet makkelijker op wordt. Wij
hebben het nu vooral over de interpretatie van die adviezen. Zien wij kans
om daar nog eens even over te praten, gegeven het feit dat er toch nog wel
wat verschillende geluiden zijn over de interpretatiemogelijkheden?De minister heeft zojuist in zijn beste Engels geciteerd uit mooie stukken,
maar hij houdt dan altijd net iets eerder op dan de passages waar ik aan refereerde.
Er wordt verwezen naar de passage waarin staat dat het alleen om de toezichthoudende
autoriteiten gaat. Zij mogen het hebben en verder niemand. De vraag is dan
natuurlijk of je het parlement rekent tot die toezichthoudende autoriteiten.
Het parlement controleert immers toch weer die toezichthouder. Zijn wij dus
toch niet iets anders dan 'the other parties' waar ik eerder aan heb gerefereerd
en waar naar verwezen wordt? Ik kan mij voorstellen dat je het in Brussel
uitgerekend daarover hebt.Minister Zalm:Daarom zijn wij ook zo handig geweest om het wetsvoorstel voor te leggen,
althans het amendement. De Europese Commissie schrijft uitdrukkelijk over
'proposal to pass on information to the parliament' en 'that is not compatible
with the wording of the relevant provisions'. Ik kan er verder geen onduidelijkheid
in vinden. Natuurlijk is het parlement geen 'other party' als alle andere
'other parties', maar het is een 'very special other party'. In de opvatting
van de Commissie is het gewoon een limitatieve opsomming aan wie die informatie
mag worden verschaft en daar valt het parlement niet onder. De Commissie is
op dat punt glashelder. De Raad van State is ook glashelder.
Als het niet spoorde met mijn eigen opinie en de juridische adviezen die ik
heb ingewonnen binnen het ministerie, dan had het nog anders gelegen, maar
het is ook steeds mijn standpunt geweest. Ik heb die brief niet gestuurd met
de intentie om mijn vooringenomen standpunt bevestigd te krijgen, maar ik
heb een nette brief gestuurd waarin ik heb uitgelegd wat het probleem is.
Ik heb geschreven dat er ook een probleem is met de parlementaire controle
en met de grondwettelijke rechten van het parlement en dat het amendement
langs die lijnen moet worden gezien. Vervolgens heb ik gevraagd wat men daarvan
vindt. Beide autoriteiten vinden dat het niet kan. De eerste is de autoriteit
die de regelgeving heeft ontworpen, de Europese Commissie, en de tweede is
de Raad van State. Dat is toch het college dat primair toetst aan de Grondwet
en dus ook aan de grondwettelijke rechten van het parlement. Daarom zijn wij
ook bij die twee instanties terechtgekomen. Zij moeten bij uitstek bevoegd
worden geacht als adviseur. Zij geven beide een unaniem advies dat spoort
met de aanvankelijke opvattingen van de regering. Dan zie ik verder geen mogelijkheden.Het is natuurlijk een andere kwestie als de richtlijn anders zou luiden.
Dan kom ik op een punt waarop wij iets productiever met elkaar van gedachten
kunnen wisselen. Ik ben ook dat nagegaan. Richtlijnen en wijzigingen van richtlijnen
moeten altijd door de Europese Commissie worden geïnitieerd. Al heb ik
vijftien ministers op mijn lijn, als de Commissie er niets in ziet, dan gebeurt
er niets. Ik ben bereid om de kwestie nog eens aan te kaarten bij de Europese
Commissie, ook vanuit de redenering van mevrouw Witteveen en eigenlijk van
de Kamer. Het steekt de Kamer natuurlijk het meest dat de mogelijkheden van
het parlement om de minister te controleren worden belemmerd. Het is nog niet
eens zozeer vanuit het idee dat wij al die rolwagentjes met al die files,
met alle individuele verzekeringscontracten of bankrekeningen, willen inzien,
maar het gaat om het principiële aspect daarvan. Daar heb ik begrip voor
getoond, ook in het eerste debat. Ik wil die kwestie ook graag nog eens bij
de Europese Commissie aankaarten. Ik wil de Commissie vragen of die punt indertijd
niet over het hoofd is gezien en of de Commissie in dit opzicht een wijziging
van de regelgeving zou willen overwegen.De heer De Haan (CDA):Voorzitter! Dat lijkt mij op zichzelf een goede suggestie. Mevrouw Witteveen
komt natuurlijk terecht op voor de rechten van het parlement, maar er zit
hier natuurlijk ook een ander aspect in en dat zijn de rechten van de burger.
Vertrouwelijk gegeven informatie moet ook vertrouwelijk blijven. Dat is in
wezen het grote punt van afweging en dat wil ik hier nog wel eens voorleggen.
Natuurlijk ben ik trots op het parlement, maar wij moeten ook trots zijn op
de burgers die beschermd moeten worden tegen de overheid.Minister Zalm:Voorzitter! Als de Kamer mij zou zeggen dat zij graag de belastingaangifte
wil zien van mevrouw X of van mijnheer Y, dan zou ik die volgens de interpretatie
van mevrouw Witteveen onmiddellijk moeten overleggen. Dat zal ik natuurlijk
ook niet zonder meer doen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat heb ik niet gezegd. Ik heb op verschillende manieren het een en ander
uiteengezet. Het verbaast mij een beetje dat de heer De Haan zich zo concentreert
op het individuele recht van de burger. Ik denk dat het juist in het belang
is van de burger, wanneer de overheid haar taak met betrekking tot bescherming
van het algemeen belang serieus neemt. Dan denk ik aan de individuele burger,
maar zeker ook aan de geweldige economische aspecten die verbonden zijn aan
het internationaal goed functioneren van de financiële markten. Dat lijkt
heel ver van elkaar af te staan, maar het is wel de burger die de dupe kan
worden, wanneer het algemeen belang door de overheid niet zo zorgvuldig mogelijk
wordt behartigd. Wat dat betreft zit er nog wel een staartje aan.De voorzitter:Ja, het wordt een leuk debat zo.De heer De Haan (CDA):Ik ben het natuurlijk volstrekt met mevrouw Witteveen eens. Dat ontken
ik ook helemaal niet. Wij moeten de woorden ook niet gaan verdraaien. Ik heb
er altijd voor gepleit dat je financiële markten niet zomaar aan de vrije
krachten van vraag en aanbod kunt overlaten. Je hebt een zeer stevig toezicht
nodig, steviger dan wij tot nu toe hadden, en zeker internationaal, om de
markten goed te laten functioneren en burgers te beschermen. Mevrouw Witteveen
moet ook niet ontkennen dat het hier gaat om een tweezijdig belang. Ook burgers
hebben er recht op om via de Grondwet en Europese richtlijnen beschermd te
worden tegen ongebreideld gebruik van particuliere informatie.De heer Vendrik (GroenLinks):Tijdens het debat op 18 februari verleden jaar zei de minister –
ik parafraseer –: als de Commissie kan leven met het amendement dan
neem ik het over. Anders zal ik de route volgen van het bepleiten van een
verandering van de richtlijn. Steunt de minister materieel, gelet op de inhoud
van het amendement mevrouw Witteveen en de fractie van GroenLinks? Of loopt
hij slechts aan tegen onverenigbaarheid met de Europese richtlijn? Of heeft
hij inhoudelijk een probleem met het amendement? Uit de woorden van de minister
op 18 februari maak ik op dat hij het eigenlijk een goede zaak vindt dat het
parlement een volwaardig inlichtingenrecht heeft, maar dat strijdigheid met
de Europese richtlijn roet in het eten kan gooien. In dat geval gaat hij aan
de Commissie vragen om met een nieuwe richtlijn te komen.Minister Zalm:Ik zal de kwestie aankaarten bij de Europese Commissie. De controlerende
bevoegdheden en het inlichtingenrecht van de Kamer vormen een belangrijk goed.
In de afweging moet worden betrokken in hoeverre het systeem van geheimhouding
en informatie-uitwisseling ook internationaal kan verdragen dat ook buiten
het gesloten circuit – dat is het idee van de geheimhoudingsinformatie,
want ook de toezichthouders wisselen onderling informatie uit, allemaal op
basis van het idee dat het geheim blijft – informatie wordt gegeven.
Als het naar het oordeel van de Commissie en de lidstaten zodanig vorm is
te geven dat die geheimhoudingsaspecten kunnen worden gegarandeerd, dan ben
ik er een voorstander van dat die regeling wordt aangepast. Het blijft een
afweging. Het evidente punt van de parlementaire controle deel ik. Ik zal
 het aankaarten door middel van een brief aan de Europese Commissie.
Ik weet niet of de relatie met het parlement in het verleden wel eens ooit
goed bediscussieerd is geweest. Wij moeten daarover dan op z'n minst een discussie
hebben in de Ecofin-raad. Is dat destijds over het hoofd gezien en zijn er
voorzieningen te treffen dat aan het parlement afdoende inlichtingen kunnen
worden verschaft? Het bouwsel van onderlinge gegevensuitwisseling en geheimhoudingsbepalingen
moet natuurlijk niet in gevaar komen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Het is belangrijk dat de minister zijn collega's van Buitenlandse Zaken
en van Binnenlandse Zaken daarbij goed betrekt. Het gaat ook over het Verdrag
van Amsterdam.Ik ga ervan uit dat de minister bij de brief aan de Europese Commissie
de parlementaire geschiedenis die wij in Nederland met dit onderwerp hebben
doorgemaakt, voegt.Minister Zalm:Zeker.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzover ik ben geïnformeerd, is deze zaak in Europees verband nog
nooit aan de orde geweest. Wellicht is de Europese wetgeving op dit punt achterhaald.Wil de minister vóór het kerstreces verslag doen van zijn
ervaringen en die van zijn zo-even genoemde collega's?Minister Zalm:De collega's zijn niet erg thuis in de financiële toezichtswetgeving.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Het gaat uiteindelijk over het democratische tekort in Europa. In dit
geval begint dat bij discussies over het Nederlandse parlement, maar ook bij
uw collega's vinden deze discussies plaats, hoewel het over andere onderwerpen
gaat.Minister Zalm:Zij het met deze nuance: het gaat over een democratisch tekort in Nederland
dat voortvloeit uit Europese regelgeving. Dit is iets anders dan het Europese
democratische tekort. Het gaat nu om een nationaal deficit en dat heeft niets
te maken met het Europees Parlement of iets dergelijks.Mevrouw Sipkes (D66):Het is echter niet uitgesloten dat Europa dit wel denkt.Minister Zalm:Ik zal het kabinet op de hoogte stellen van deze discussie. In die zin
heeft dit een wat bredere strekking. De geheimhoudingsbepalingen zijn echter
niet algemeen. Dit slaat specifiek op het toezicht in de financiële sector.
Ik heb er natuurlijk geen bezwaar tegen om mijn collega's op de hoogte te
stellen, maar ik zie nog niet gebeuren dat de minister van Buitenlandse Zaken
met zijn collega over financiële toezichtswetgeving een gesprek gaat
voeren.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Wij weten uit discussie over ZBO's en algemeen inlichtingenrecht dat iedere
sector zijn eigen hobby's heeft op het gebied van het inperken of het uitbreiden
van dit inlichtingenrecht. Per sector treden er verschillen op en dat zal
op Europees niveau ook het geval zijn. Wat dat betreft is het goed als met
een algemeen politiek oog naar deze materie wordt gekeken.Minister Zalm:Ik zal ervoor zorgen dat mijn collega's in het kabinet geïnformeerd
worden over deze gedachtegang. De angel is nog niet uit het debat verdwenen
maar wij hebben hem wel te pakken. Over dit onderwerp bestaat het verschil
van mening.Geen verschil van mening bestaat over het grote belang van een goed georganiseerd
toezicht. Ik durf de stelling aan dat in de afgelopen vier, vijf jaar de touwtjes
strak zijn aangetrokken. Ik wijs hierbij op de wijziging in wetgeving en uitbreiding
van capaciteit. In samenspel met het parlement zijn grote stappen vooruit
gezet waarbij het proces nog niet afgerond is. De Kamer krijgt uiteraard in
algemene zin zoveel mogelijk geobjectiveerde en gedetailleerde inlichtingen,
maar het gaat nu over het kleine laatste stukje. De vraag is of desgewenst
de dossiers kunnen worden bekeken. Uit het rapport over Vie d'Or dat in geobjectiveerde
vorm aan de Kamer is verstrekt, blijkt dat je vrij ver kunt gaan bij het verschaffen
van informatie zonder dat de richtlijnen worden overtreden. Nogmaals, de discussie
spitst zich nu toe op het laatste stukje van de informatie.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De afgelopen jaren is er inderdaad veel gebeurd en de minister heeft hieraan
loyaal meegewerkt. Het zit mij echter nog steeds dwars dat de Kamer het oorspronkelijke
rapport van Coopers & Lybrand over Nusse Brink niet mocht inzien. En dit
hangt weer samen met het punt waarover wij nu spreken.Minister Zalm:Daar hebt u gelijk in. Dit hangt samen met de geheimhoudingsbepalingen
die wij vandaag weer bespreken. Het is aan de Kamer hoe verder met het wetsvoorstel
wordt omgegaan. Het is jammer als wij de stappen die in het wetsvoorstel zitten,
niet kunnen zetten omdat het laatste stapje nu niet mogelijk is. Ik hoop dus
dat de Kamer het oorspronkelijke wetsvoorstel welwillend wil bezien.Met betrekking tot alle overige punten zal ik de Kamer op korte termijn
een agenderende notitie zenden. Hierin zal ik een voorstel doen, welke onderwerpen
op grond van nieuwe informatie op welke tijdstippen kunnen worden besproken.
Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de zaken die zijn aangeroerd door mevrouw
Giskes, met name betreffende de financiële conglomeraten, de double gearing,
de holdings en de verplaatsingen. De heer Vendrik heeft ook een aantal meer
algemene punten aan de orde gesteld. Als de vaste commissie haar activiteiten
echt doorzet, hebben wij binnenkort de gelegenheid om aandacht aan de internationale
dimensie te besteden tijdens de bespreking van het verslag van het IMF en
van de vergadering van de Wereldbank. Hierin zit interessant materiaal en
er is ook een link met het internationale financiële toezicht.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Zegt de minister, in antwoord op mijn vraag, dat hij niet bereid is om
de onaanvaardbaarheid van mijn amendement te heroverwegen?Minister Zalm:Voorzitter! Dat mag ik niet doen. Ik wil niet onaardig zijn tegen mevrouw
Witteveen, laat staan tegen de Kamer, maar aanvaarding van het amendement
is op grond van de geschiedenis niet mogelijk. Ik ben steeds van mening geweest
dat het niet mogelijk was vanwege de richtlijn. Mijn juridische adviseurs
hebben ook gezegd dat het niet kan. Wij hebben dit nog eens laten controleren
door de Commissie en door de Raad van State. Deze zeggen ook allebei: het
kan niet. Dan mag ik zo'n wetsvoorstel niet bij de Eerste Kamer ter behandeling
indienen. Dat is het probleem. Misschien doet mijn woordgebruik wat bot aan,
maar daarmee is het wel helder.Op die manier zou ik dus niet verder kunnen met het wetsvoorstel en dat
zou ik betreuren, want iedere stap vooruit telt. Misschien wil mevrouw Witteveen
haar laatste stap, of iets wat daarop lijkt, op een later tijdstip zetten.
Op dit moment acht ik het echter niet mogelijk.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter! Uit het antwoord van de minister blijkt dat dit kabinet de
kwaliteit van wetgeving hoog in het vaandel heeft. Dat blijkt ook uit de MDW-operatie.
De PvdA maakt van dit kabinet een belangrijk onderdeel uit. Ik vraag mevrouw
Witteveen wat zij met haar amendement doet. De VVD erkent het belang van de
kwaliteit van de wetgeving en is daarmee, na al het onderzoek, van oordeel
dat het amendement niet door de VVD kan worden gesteund. Zal mevrouw Witteveen,
met de kwaliteit van de wetgeving in het achterhoofd, haar amendement intrekken?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat laatste neem ik in beraad. Ik zal daar met mijn fractie verder over
spreken. Maar het gaat mij nu precies om de kwaliteit van wetgeving. Wij hebben
het in dit geval over Europese wetgeving; als het gaat om wetgevingskwaliteit,
is daar wel het een en ander aan de hand. Vandaar dat ik nogal vasthoudend
ben.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Uw vasthoudendheid is duidelijk. Op andere terreinen heeft u daarmee ook
zeker resultaten behaald. Het gaat nu over de kwaliteit van deze wetgeving
en over de vraag of die door dit amendement zal worden geschaad. Inhoudelijk
gaat het erom dat dit in Europa weer aan de orde wordt gesteld. Die toezegging
heb ik van de minister gehoord.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat vind ik een belangrijk winstpunt, maar ik vind op dit moment nog steeds
dat ons amendement de kwaliteit van wetgeving ten goede komt.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! De minister gaat dit in eerste instantie aan de orde stellen
bij de Europese Commissie, want die heeft het initiatief tot de richtlijn.
Als de richtlijn er komt, zegt de minister dan voor de volle 100% toe dat
hij de richtlijn onmiddellijk zal omzetten in wetgeving?Minister Zalm:Zeker. Dat zal in hoog tempo gebeuren. Gezien de geschiedenis van deze
richtlijn, is dat ook geen probleem.Het lijkt mij het beste dat ik een brief aan de Commissie schrijf. Ik
zal een afschrift van die brief aan mijn Europese collega's sturen, zodat
zij er ook van op de hoogte zijn. Het is immers mogelijk dat deze kwestie
ook in andere landen speelt. Wellicht kunnen wij er dan eens over spreken
in de marge van de Ecofin-raad of tijdens de lunch. Het draaipunt zit bij
de Commissie; die moet immers richtlijnen ontwerpen. Ik zal een mooie brief
sturen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 15.27 uur tot 15.30 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-1091-1103.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl