Behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1997 (25000 IV);  - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1995 (slotwet) (24848); en  - Financiële verantwoording van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) over het jaar 1995 (24844, nr.6)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 992-1012

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 15, pagina 992-1012

22-10-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25000-IVToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24848Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24844Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij de interpellatie-De Hoop Scheffer over een onderzoek van het IRT Noord- en Oost-Nederland naar een groot netwerk van mensensmokkelaars, te weten: de motie-De Hoop Scheffer over asielprocedures, mensensmokkel, en paspoortbescherming (25059, nr. 2)Pagina 989-989
Vragen van het lid Gabor aan de minister van Binnenlandse Zaken, over de politiesterkte in Gelderland-Midden en ZeelandPagina 985-989
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 22 oktober 1996)Pagina 977-982
Voortzetting van de behandeling van: het rapport van de Tijdelijke commissie klimaatverandering (24695) (debat met de regering); - de vervolgnota Klimaatverandering (24785); en - de brief van de ministers van Economische Zaken, van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en van Verkeer en Waterstaat, ten geleide van de notitie "Eerste aanzet tot een CO2-reductieplan" (25026, nr. 1)Pagina 1012-1042
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 22 oktober 1996)Pagina 1042-1043
Presentie en opening (dinsdag 22 oktober 1996)Pagina 977-977
Behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1997 (25000 IV); - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1995 (slotwet) (24848); en - Financiële verantwoording van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) over het jaar 1995 (24844, nr.6)Pagina 992-1012
Behandeling van: het verslag van een algemeen overleg over tracéinpassingen (24710)Pagina 989-992
Behandeling van: de Partiële herziening Tweede Structuurschema Verkeer en Vervoer (verlenging van de geldigheidsduur) (24581)Pagina 989-989
Vragen lid Marijnissen over uitspraken van minister Borst (VWS) op een D66-partijbijeenkomst op 19 oktober 1996 over tandzorgPagina 982-985

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 119 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1997 (25000 IV);het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor
het jaar 1995 (slotwet) (24848);Financiële
verantwoording van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken
(IV) over het jaar 1995 (24844, nr. 6).De (algemene) beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Mijnheer de voorzitter! De afgelopen weken hebben wij herhaaldelijk in
dit huis kunnen horen dat het goed gaat in Nederland, maar de vraag dringt
zich op over welk Nederland men het daarbij heeft. Alleen al geografisch gezien
strekt het Koninkrijk der Nederlanden zich verder uit dan dit huis, de voor
dit kabinet zo belangrijke Randstad of het gebied tussen Schiermonnikoog en
Maastricht. En toch lijkt het er bijna op dat er een orkaan voor nodig is
om dit weer tot ons te laten doordringen.Voorzitter! Ik citeer de Troonrede: "Zoals wij het fundament willen versterken
voor onze eigen toekomst, zo weten wij ons ook verantwoordelijk voor het leveren
van een bijdrage aan vrede, economische en sociale ontwikkelingen elders."
Die verantwoordelijkheid geldt zeker nu wij vandaag spreken over de begroting van de Nederlandse Antillen en Aruba. Immers, daar gaat
het in een aantal opzichten niet goed. Ik voeg hieraan direct toe dat de economische
ontwikkelingen in Aruba gunstig zijn. Echter, hier moeten zaken worden genoemd
als rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding, sociale achterstand en,
vooral, de financiële positie van de Nederlandse Antillen. Deze zaken
hebben al tot veel plannen en rapporten geleid van zeer gerenommeerde personen.
Met veel respect noem ik de onlangs overleden jonkheer Van Lennep die tot
op het laatste moment van zijn leven zijn betrokkenheid bij dit dossier heeft
getoond. Hij heeft een belangrijke bijdrage geleverd met zijn rapport "Schuld
of toekomst", welk stuk wij hier later zullen bespreken.Vanochtend ontving ik de brief van de minister van Financiën over
de financiële positie van de Antillen, waarvoor dank. De berichten die
hierover de laatste weken in de pers verschenen, waren al verontrustend. Aan
de hand van deze brief wordt duidelijk dat er een vertraging is ontstaan bij
de uitvoering van het structureel aanpassingsprogamma. De fractie van het
CDA betreurt dit zeer. Zij hoopt dat de Antilliaanse regering erin slaagt,
met of zonder assistentie van Nederland, om in november aan te tonen dat aan
de voorwaarden van het IMF kan worden voldaan, zodat de toegezegde Nederlandse
steun ook daadwerkelijk kan worden ingezet en niet op het spel komt te staan.Vandaag gaat het bij deze begroting, om met de woorden van een van de
coalitiepartijen te spreken, om een beetje in- en uitpraten. Waar moet je
het over hebben als een aantal belangrijke rapporten (van Van Lennep, De Ruiter
en Aarts) niet aan de orde kunnen komen, omdat die niet zijn voorzien van
een kabinets- of koninkrijksstandpunt? Afgezien van het feit dat wij met de
coalitiepartijen de onvrede delen over het uitblijven van die standpunten,
hoewel dat bijna symptomatisch is, blijven er voor de CDA-fractie nog voldoende
vragen over.Zo zijn wij benieuwd naar de visie van de minister op de ontwikkelingen
in het koninkrijksverband. Ziet hij veranderingen ten goede in de staatkundige
ontwikkelingen en in de relatie van Nederland met de Antillen en Aruba? Hoelang
wil het kabinet wachten op de afronding van de interne discussie over de staatkundige
hervormingen van de Antillen? Zou in deze kabinetsperiode geen begin moeten
worden gemaakt met de discussie over de modernisering van het Statuut of is
die behoefte niet bij het kabinet aanwezig? Waar blijft de uitkomst van het
onderzoek naar de mogelijkheid van een toelatingsregeling op basis van reciprociteit?
De minister had beloofd dat die vóór het zomerreces zou verschijnen.
Wanneer wordt er werkelijk gestart met het lang beloofde centrum voorlichting
Nederland op de Antillen?Over de coördinatie nog het volgende. Veel leden van het kabinet
stellen zich ter plaatse op de hoogte van de situaties die betrekking hebben
op hun portefeuille. Mevrouw Jorritsma was de laatste die dit deed. Is het
overigens juist dat de vliegreizen naar de Antillen aanzienlijk goedkoper
worden? Betekent dit een doorbreking van de monopoliepositie van de KLM? Soms
krijgen wij een verslag van die bezoeken, maar soms ook niet. Daarom vraag
ik de coördinerend minister om ons een lijst te verstrekken van alle
toezeggingen die verschillende kabinetsleden de afgelopen twee jaar gedaan
hebben, opdat wij er enig zicht op kunnen behouden. Kan de minister op die
lijst aangeven welke consequenties daaruit voortvloeien en, als die van financiële
aard zijn, voor wiens rekening die komen?Er zit weinig vaart in het beleid van de minister. Het is voor de CDA-fractie
niet duidelijk of dat met daadkracht-motivatie of tijd te maken heeft. Wellicht
met beide! De CDA-fractie vindt – en wij staan daarin niet alleen –
dat deze portefeuille niet de aandacht krijgt die die nodig heeft. Wij zijn
van mening dat het kabinet zich de vraag moet stellen en die beantwoorden
of Antilliaanse Zaken geen vaste plaats moet krijgen bij een van de ministeries.
In de huidige situatie, waarin intensivering van de samenwerking en coördinatie
in koninkrijksverband noodzakelijk zijn, lijkt het de CDA-fractie niet meer
verantwoord om bij de volgende formatie en passant te kijken welke minister
de West er nog wel bij kan doen. Onze voorkeur gaat uit naar het ministerie
van Algemene Zaken, maar wij zijn bereid om met anderen te discussiëren
over de plaats. Is het bericht overigens juist dat de minister zelf ook heeft
aangegeven dat hij met Defensie zijn handen al meer dan vol heeft?De heer Van Middelkoop (GPV):Ik heb begrepen dat het een suggestie is om NAAZ bij Algemene Zaken onder
te brengen. Wordt de minister voor NAAZ dan een staatssecretaris?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Je kunt je afvragen welke positie die persoon moet hebben. Je kunt denken
aan een minister van Staat of een minister zonder portefeuille. Overigens
verbeter ik mijzelf: geen minister van Staat, maar minister zonder portefeuille.
De kans bestaat dat een staatssecretaris voor de Arubaanse en Antilliaanse
regering niet voldoende is. Nogmaals, wij willen daar graag over discussiëren.De heer Van Middelkoop (GPV):Uw fractie heeft namelijk met enige aanhoudendheid het ministerschap voor
Ontwikkelingssamenwerking willen terugbrengen tot een staatssecretariaat.
Ik kan mij indenken dat u dat ook hierbij voorstelt, zeker als het gekoppeld
wordt aan Algemene Zaken. Het is de vraag of dit uit psychologisch oogpunt
verstandig is tegenover onze partners in de West.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Dat heb ik ook gezegd. Mijn opmerking is gewoon een suggestie. Het lijkt
mij wel goed, juist omdat de ministers-presidenten van die landen gelijkwaardig
met elkaar kunnen overleggen. Dat zou daar heel goed passen. Ik herhaal dat
ik graag elke suggestie van een ander wil meenemen en bespreken welke plaats
daarvoor de beste is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De vraag aan mevrouw Mulder is of zij vindt dat er in elk geval over anderhalf
jaar, als de formatie plaatsvindt, een aparte bewindspersoon moet komen die
de hoofdtaak NAAZ heeft.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Ja.De heer Te Veldhuis (VVD):Spreekt mevrouw Mulder bij dezen ook uit dat in de periode dat haar partij
erbij betrokken was, toen het was ondergebracht bij Justitie en bij Landbouw, dit achteraf ook niet gelukkig is geweest?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Je kunt natuurlijk iedere keer terugkijken en zeggen dat het ook niet
gelukkig is geweest. Wij spreken nu over deze periode. De huidige minister
is nu ruim twee jaar aan het bewind. Wij constateren nu dat het minder werkt.
Dat heeft ook te maken met de intensivering. Ik zal collega Te Veldhuis natuurlijk
niets nieuws vertellen, want binnen de commissie is hij een van degenen die
regelmatig opmerkingen heeft over trage rapporten en dergelijke. Dat is eigenlijk
voor ons de reden. U kunt wel vragen of het in de vorige periodes beter ging,
maar ik sta hier nu niet om dat te beoordelen. Ik beoordeel nu twee jaar beleid
van dit kabinet.De heer Te Veldhuis (VVD):U wilt met deze laatste opmerking wel zeggen dat het nu, nu het onder
Defensie zit, wat minder gaat, maar dat het daarvoor, toen het bij Justitie
en bij Landbouw zat, een stuk beter ging?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):U heeft mij dat niet horen beweren. Ik zeg alleen nu dat wij met het oog
op de intensivering en de bemoeienissen met de Nederlandse Antillen en Aruba
geen vaart zien in het beleid van de minister. Daarom vragen wij nu of het
niet verstandig zou zijn om het volgende keer op een andere manier te regelen.
Het is trouwens geen opmerking die uit de lucht komt vallen. Mijn collega's
van andere partijen hebben dit ook al eens aan de orde gesteld. Het is dus
niet iets nieuws wat ik vandaag te berde breng.Zo'n keuze zou consequenties kunnen hebben voor de plaats van KabNA binnen
de totale departementale organisatie. Daarom acht mijn fractie het ongewenst
om vooruitlopend daarop reeds nu in te gaan op een voorstel van de dienstleiding,
dat door de minister wordt onderschreven, tot een personele uitbreiding met
16,2 formatieplaatsen. Dat is ongeveer 20%. In de begroting is maar rekening
gehouden met 5. Wij zijn des temeer gesterkt in die mening, nu ik hedenochtend
kennis heb kunnen nemen van het samenvattend rapport van Kern Konsult. Het
is onthutsend als je de conclusies tot je laat doordringen. Nog erger is dat
de minister op de hoogte was van de uitkomsten van dit rapport, toen wij eerder
dit jaar over het functioneren van KabNA spraken.Ik heb hier een aantal conclusies. Over de beleidsdirecties trekken wij
de conclusie dat er geen helder beleid wordt gevoerd, dat er geen visie is,
dat er twee gezichten zijn, dat de beleidscyclus onvoldoende verbetert en
dat de beoogde resultaten van de reorganisatie niet worden gehaald. En ik
kan nog wel even doorgaan. Ik krijg graag een reactie van de minister en een
uitleg waarom wij pas zo laat met dit rapport worden geconfronteerd.En dan Sint Maarten. Alles kan niet op stel en sprong. Nee, maar de Kamer
heeft wel sterk aangedrongen op snelle procedures. Uit gesprekken en rapportages
over de wederopbouw bekruipt de CDA-fractie toch twijfel over die snelheid,
zeker waar het gaat om de voortgang van de sociale woningbouw. Kan de minister
ingaan op de opmerking van het bestuurscollege en de woningbouwstichting over
de beperktheid van het financiële voorstel voor sociale woningbouw? Kan
Sint Maarten op basis van dit voorstel bouwen? Welke consequenties heeft dit
voorstel voor de nieuw gestarte woningbouwstichting? Verder krijg ik graag
een reactie van de ministers op de wens van de wederopbouwcoördinator
tot een grotere mandatering voor komende projecten.Niet alleen in de bijzondere situatie van Sint Maarten, maar meer in het
algemeen leidt de huidige wijze van beoordeling en financiering van projecten
tot onvrede, met name wat betreft tijd en voorwaarden. Kritiek uit de Kamer
heeft in elk geval tot enige verbetering geleid. Ik had in mijn eerdere bijdrage
voor mijzelf een verzoek opgenomen aan de minister om te onderzoeken of een
andere financieringssystematiek analoog aan het Gemeentefonds geen voorkeur
zou verdienen. Te elfder ure heeft ons nu een reactie bereikt op de vraag
die de heer Lilipaly op 8 mei heeft gesteld met betrekking tot het omzetten
van projectfinanciering naar programfinanciering. De voorlopige conclusie
van de minister is dat er aan deze vorm een aantal nadelen kleven. Daarom
zou ik mijn verzoek aan de minister als volgt willen herhalen.Is hij bereid om onze suggestie met betrekking tot het fonds te onderzoeken?
Wil hij deze suggestie ook aan de orde stellen bij het komende bestedingsoverleg?
Kan de Kamer aan de hand van de beide notities in het vroege voorjaar met
de minister daarover van gedachten wisselen?"Met alle respect", het rapport van de commissie-De Ruiter, zal ook op
een later tijdstip haar behandeling in de Kamer krijgen. Niet alleen de rechtshandhaving,
maar ook het bestuurlijk optreden van de Arubaanse regering staat daarbij
ter discussie. De CDA-fractie wil nu reeds uitspreken dat zij veel waardering
heeft voor het rapport van de commissie-De Ruiter, ondanks problemen in de
startfase. De conclusies van de onderzoekers liegen er niet om. De CDA-fractie
is van mening dat de bevindingen niet zonder gevolgen kunnen blijven. Gezien
alle berichtgeving, ook kennisgenomen hebbend van de verschillende reacties
uit Aruba, vindt de CDA-fractie dat het kabinet haast moet maken zich over
dit rapport uit te spreken, zodat wij op korte termijn hierover in de Kamer
op een goede manier kunnen discussiëren.Wij hebben overigens ook kennisgenomen van de opstelling van de VVD-fractie
bij monde van collega Te Veldhuis, met betrekking tot het afstoten van Aruba
uit het koninkrijksverband. Daarop zouden wij graag de reactie van de minister
willen horen. Aan de heer Te Veldhuis zou ik willen vragen of de suggestie
met betrekking tot het afstoten van Aruba niet de schijn wekt in strijd te
zijn met de afgelegde eed op de Grondwet en het Statuut voor het Koninkrijk
der Nederlanden. Of wil de heer Te Veldhuis artikel 36, inzake wederzijdse
hulp en bijstand, uit het Statuut verwijderen?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik neem aan, voorzitter, dat mevrouw Mulder zich baseert op een artikel
in Trouw, waarvan ik zojuist een kopie heb gekregen.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):En op berichten uit Radio 1.De heer Te Veldhuis (VVD):Hebt u die echt goed beluisterd of heeft u nagelezen wat ik daar gezegd
heb?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Nee, ik heb het niet exact nagegaan.De heer Te Veldhuis (VVD):Dan adviseer ik u dat eerst maar eens te doen, voordat u met dit soort
boude uitspraken komt, want die slaan als een tang op een...Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Wilt u zeggen dat u niet heeft gesuggereerd, dat u denkt over het afstoten
van Aruba uit het koninkrijksverband?De heer Te Veldhuis (VVD):Hebt u mij het woord "afstoten" horen zeggen? Hebt u mij met het woord
"afstoten" geciteerd gezien in de krant?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Nee...De heer Te Veldhuis (VVD):Ik vind dat als u dit soort uitspraken doet, u op z'n minst zorgvuldig
moet nagaan of iets dergelijks is gezegd. Als u daar niet helemaal zeker van
bent, zou u eens moeten vragen: hebt u dat zo gezegd? Ik zal er uiteraard
dadelijk in mijn termijn op ingaan, want wat ik buiten de Kamer zeg, zeg ik
ook binnen de Kamer.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Dat is in ieder geval heel prettig.De heer Te Veldhuis (VVD):Ja, maar probeert u zorgvuldig te zijn en de woorden te citeren die gezegd
zijn en geen dingen te citeren die niet gezegd zijn.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Ik heb niet gezegd dat ú gesproken heeft van afstoten. Maar wel
heeft u de indruk nagelaten dat u erover denkt om Aruba uit het koninkrijksverband –
hoe moet ik het anders zeggen; ik zeg "afstoten" en u gebruikt misschien een
ander woord, maar daar gaat het niet om – te halen, daaruit te lichten
of niet meer daarbinnen op te nemen. Dat is de suggestie die na uw woorden
is blijven hangen en daar reageer ik op. En als het om een woord gaat... Ik
heb niet gezegd dat ú heeft gezegd: afstoten. Dat zijn mijn eigen woorden.De heer Te Veldhuis (VVD):Ten aanzien daarvan vraag ik u om die in het vervolg zorgvuldiger te kiezen
en niet zomaar wat te zeggen, maar eerst eens na te gaan wat echt is gezegd,
want nu bent ú onder de maat bezig.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Ik heb niet gezegd dat u onder de maat bezig bent. Ik heb gevraagd of
het niet de schijn wekt dat u in strijd bent met de afgelegde eed. Dat is
iets heel anders dan ondermaats bezig zijn.Voorzitter! Als het gaat om drugsbestrijding en de daaruit voortvloeiende
criminaliteit, zet het CDA grote vraagtekens bij het daadwerkelijk functioneren
van de kustwacht als een belangrijk middel in die strijd. De minister beantwoordt
onze vraag daaromtrent bij de begroting aldus: "Schepen moeten nog worden
gebouwd; in de personele bezetting moet nog het een en ander gebeuren. Het
zal nog enkele jaren duren voor de volle sterkte is bereikt." Los van het
feit dat de Koninklijke marine haar taak met beperkte middelen op een goede
manier uitvoert, bestaat bij de CDA-fractie de indruk dat de huidige inzet
meer symbolisch is dan dat ze werkelijk iets kan bijdragen aan bestrijding
van drugscriminaliteit.Is de minister van oordeel dat het huidige optreden enig effect sorteert?
Is er een plan binnen welk tijdpad de noodzakelijke materiële en personele
sterkte wordt bereikt en hoe de inzet en de kosten verdeeld zijn of worden
over de drie partners? Kan de Kamer daar inzage in krijgen?Ik las een bericht, dat dertien Caribische landen, waaronder de Antillen
en Aruba, gaan samenwerken ter bestrijding van internationale misdaad. Kan
de minister aangeven hoe deze activiteiten zich verhouden tot de gezamenlijke
inzet van de koninkrijkspartners bij de drugsbestrijding?Hoewel het kabinet constateert dat de belangstelling voor natuur en milieu
groeiende is op de Antillen en Aruba, lees ik in de krant verontrusting bij
de milieuorganisaties over het feit dat investeringen met betrekking tot economische
en toeristische activiteiten daar volkomen aan voorbijgaan. Daarom zullen
stimulering en ondersteuning op dit terrein hard nodig blijven. Kan dit in
het kader van het sociale-vernieuwingsproject ook worden meegenomen?Dieren horen ook bij die natuur, maar de doorvoer van bedreigde diersoorten
via de Antillenroute gaat gewoon door. Welke mogelijkheden zijn er om de Antillen
te bewegen eindelijk het verdrag te tekenen dat dat verbiedt?Mijnheer de voorzitter! Vaart houd je als je alert bent, alle touwtjes
straks in handen houdt en op basis daarvan duidelijk aanstuurt. Dan kun je
ook een duidelijke koers varen. Daar ontbreekt het in de visie van het CDA
aan.De heer Van Oven (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Voor ik mijn eigenlijke betoog begin, wil ik een
enkele opmerking maken over de informatie die aan deze begrotingsbehandeling
vooraf is gegaan. We hebben bij de schriftelijke vragenronde nog een tweede
serie vragen moeten afvuren omdat niet alles beantwoord was en de Kamer is
recentelijk overstroomd door een aantal rapporten, waarvan sommige al in november
van het vorige jaar zijn uitgekomen. Ik vind dat niet het toppunt van elegante
informatievoorziening aan de Kamer.Voorzitter! De verhoudingen binnen het Koninkrijk hebben het afgelopen
jaar niet aan levendigheid ingeboet. We hebben verschillende crises gehad:
de orkaan Luis op Sint Maarten en de schuldencrisis op de Nederlandse Antillen
hebben natuurlijk hun gevolgen gehad. Daarnaast bleek dit voorjaar een ernstig
conflict tussen de regering van Aruba en de procureur-generaal aldaar. De
positie van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken is
in toenemende mate voorwerp van kritiek geweest en dit alles heeft de discussie
over de herstructurering van het Koninkrijk overschaduwd.Wat de financiën betreft, is het hier slechts een tussenstand, omdat
het gesprek tussen de Antilliaanse regering en het IMF nog niet is afgerond.
Wij wachten ook op de standpuntbepaling van de koninkrijksregering naar aanleiding
van dat overleg. Wij blijven op het standpunt staan dat ook de Nederlandse
regering heeft ingenomen, namelijk dat uitvoering van de IMF-aanbevelingen
moet zijn gegarandeerd voordat sprake kan zijn van de financiële steun
die de Nederlandse regering in beginsel heeft toegezegd. Mijn fractie voelt
zich gesterkt in die houding door de brief van de minister van Financiën
van 17 oktober jl.Tegelijkertijd heeft mijn fractie wel zorgen over het aanpassingsprogramma,
omdat dat tenminste tijdelijk de allerarmste en de middengroepen
in de Nederlandse Antillen gemakkelijk in problemen kan brengen. Om die reden
is een sociaal noodprogramma in het leven geroepen, waarmee in het bijzonder
de meest achtergebleven wijken "bijgespijkerd" kunnen worden. Het is juist
dat de Nederlandse regering daaraan wil bijdragen. Mijn fractie is echter
wel ongelukkig over de verantwoording van de uitvoering van de in het noodprogramma
genoemde maatregelen. Het komt er immers op neer dat taken die normaal gesproken
door de landsoverheid zouden behoren te worden verricht, nu in handen komen
van een comité dat alleen voor het totaal aan de geldschieters verantwoording
schuldig is. Op die manier wordt dus ook door Nederland, als "deelgeldschieter",
een lumpsum betaald op de aanwending waarvan nauwelijks invloed zou kunnen
worden uitgeoefend. Is de minister bereid te bevorderen dat daarvoor een specifieke
regeling wordt getroffen? Bovendien is de financiering van het noodprogramma
kennelijk nog niet rond. Aanvankelijk was immers voorzien in een totaalsom
van 251 mln. Antilliaanse guldens, waarvan nu 150 mln. NA is gecommitteerd.
Hoe zit het met het restant? Hoeveel is het Antilliaanse bedrijfsleven, dat
zo'n groot aandeel heeft gehad in de opstelling van het programma, zelf bereid
bij te dragen?Dan kom ik te spreken over de wederopbouw van Sint Maarten. De voortgang
is bemoedigend, ook al gaat het met de besteding van de noodhulp niet in alle
sectoren even vlot. Mevrouw Mulder heeft daarop reeds de aandacht gevestigd.
Mijn fractie heeft zorgen over de positie van de wederopbouwcoördinator.
Zijn functie is bedoeld om de gang van zaken te versnellen. Het is de vraag
of dat ook daadwerkelijk gebeurt. Met mevrouw Mulder vraag ik of het mogelijk
is de wederopbouwcoördinator meer mandaat te geven, opdat hij op een
breder terrein beslissingen kan nemen. Dat geldt vanzelfsprekend eventueel
ook voor zijn opvolger, na 1 maart volgend jaar.Voorzitter! Dan kom ik bij het rapport-De Ruiter, een rapport dat mijn
fractie met instemming heeft gelezen. Er worden duidelijk verantwoordelijkheden
toebedeeld voor de ontstane crisissituatie. Er worden zware verwijten gemaakt
in de richting van de Arubaanse regering en de politietop aldaar. Maar ook
de Nederlandse regering gaat niet vrijuit. Zij zou op de ontwikkelingen te
lijdzaam hebben gereageerd. Het ontwerp-Schalken, een ontwerprijkswet voor
interregionale samenwerking, heeft te lang gelegen. Wat is de reactie van
de minister op dat verwijt in het rapport? De aanbevelingen in het rapport-De
Ruiter volgen logisch uit de analyse voort. Dat betekent een structureel op
afstand plaatsen van de PG, eventueel een gemeenschappelijke PG van de Nederlandse
Antillen en Aruba en overplaatsing van de meest betrokken personen. Daarnaast
moet er name sprake zijn van herstel van de samenwerkingsrelatie met Aruba.
De commissie schreeuwt de regering van Aruba en de regering van Nederland
toe om het gegroeide wantrouwen te doorbreken en om tot samenwerking te komen,
juist op het gebied van de criminaliteitsbestrijding. Voor de commissie-De
Ruiter is het duidelijk vijf voor twaalf. Zij acht de criminaliteitsdreiging
op Aruba zodanig dat op korte termijn een samenhangend pakket van maatregelen
genomen dient te worden. Is de Nederlandse regering het daarmee eens? Wat
is sinds het uitkomen van het rapport gedaan om de invoering van het totaalpakket
te bevorderen? Is het wel verantwoord dat na het uitkomen van het rapport,
zes weken na de geplande datum, nog eens twee weken wordt genomen voor de
rijksministerraad daarover beraadslaagt? Is de minister bereid de uitvoering
van het totaalpakket aan maatregelen dat door de commissie-De Ruiter wordt
aanbevolen tot inzet van de besluitvorming van de koninkrijksministerraad
te maken?De fractie van de PvdA heeft ook zorg over de positie van de Nederlandse
leden van het openbaar ministerie op Aruba. De positie van de procureur-generaal
is duidelijk onmogelijk geworden. Maar dat heeft natuurlijk ook gevolgen voor
de andere leden van het OM. Niet voor niets stelt De Ruiter voor om de leden
van het OM voortaan bij koninkrijks-KB te benoemen. Mijn fractie zou het onverantwoord
vinden, in de naaste toekomst andere leden van het OM aan Aruba ter beschikking
te stellen voordat er klip en klaar een afspraak ligt over de oplossing van
de crisis. Is de minister bereid, dat toe te zeggen?Voorts worden er behartigenswaardige opmerkingen gemaakt over het functioneren
van de parlementaire democratie op Aruba: de Staten spelen geen rol van betekenis
als het op controle van de regering aankomt. Geluiden in die richting hadden
wij tijdens de meest recente contactplanbijeenkomsten al kunnen horen. En
ook al hebben de parlementen formeel geen taak wat het functioneren van elkaar
betreft, het mag de Nederlandse Tweede Kamer toch niet onverschillig laten
wanneer de parlementaire controle elders in het Koninkrijk niet goed functioneert.
Mijn fractie herhaalt het pleidooi om met een commissie, samengesteld uit
leden uit de drie parlementen, een vergelijkende studie te laten maken van
de drie reglementen van orde. Wellicht kan het Contactplan dan komen tot aanbevelingen
over parlementaire regels en rechten van parlementaire minderheden.Mevrouw Mulder heeft het uitgebreid over KabNA gehad. Er zijn kritische
opmerkingen over gemaakt gedurende het afgelopen jaar. Mijn fractie is daarbij
niet achtergebleven. De uitstraling naar buiten is bevoogdend en wordt kennelijk
als hooghartig ervaren. Er wordt ook aan getwijfeld of het kleine kabinet
met zijn coördinerende taak in staat is zich staande te houden ten opzichte
van de vakdepartementen als een dwerg te midden van reuzen. Uiteraard is de
minister voor dit geheel verantwoordelijk. De KabNA-staf heeft nu een nota
geproduceerd, een advies dat de instemming van de minister heeft. Ik stel
vast dat de minister de nota daarmee onverkort voor zijn verantwoordelijkheid
heeft genomen. De vraag is of hij de nota daarmee ook integraal tot beleid
heeft verheven. Daar lijkt het wel op. Gisteren bereikte de Kamer het rapport
van Kern Konsult van november 1995. Ik sluit mij aan bij de vraag van mevrouw
Mulder waarom wij dat niet eerder hebben gekregen. Dan hadden wij de discussie
in mei jongstleden beter geïnformeerd kunnen voeren. In dat rapport wordt
forse kritiek uitgeoefend op KabNA. Er wordt onder meer geconcludeerd dat,
uitgaande van de huidige taken en beleidsaccenten, de formatieomvang van KabNA
slechts in beperkte zin moet worden vergroot. Dan komt het
voorstel van de ambtelijke staf, dat neerkomt op een uitbreiding met 20%.
Mijn fractie vindt deze gang van zaken onbevredigend en vraagt waarom in zo
sterke mate is afgeweken van de aanbevelingen van Kern Konsult. Bovendien
sluit ik mij aan bij de opmerking van mevrouw Mulder dat het logischer zou
zijn geweest om de discussie over de positionering van KabNA af te wachten
voordat over de reorganisatie wordt beslist.De toekomst van het Statuut is onduidelijk geworden; de discussie is stilgevallen.
Het tijdschema van de Antilliaanse regering voor de herstructurering op de
Antillen is bij lange na niet gehaald. Dat is ook wel een beetje te begrijpen,
gezien de crisis daar. Wanneer verwacht de minister nu dat een nieuwe rondetafelconferentie
van de landen van het Koninkrijk kan worden gehouden? Mijn fractie zou er
niet voor zijn om geheel lijdzaam af te wachten. Wanneer de regering de modernisering
van het Statuut wil afstemmen op de herstructurering van de Nederlandse Antillen,
hoeft dat toch niet te betekenen dat het verloop van die herstructurering
helemaal wordt afgewacht. Het denken is niet verboden.De bestaande situatie vraagt ook om herbezinning. Wanneer samenwerking
dringend geboden is, zoals wij onder andere uit het rapport-De Ruiter kunnen
opmaken, moeten wij ervoor zorgen dat het besluitvormingskader daarbij geen
extra complicatie vormt. Mijn fractie is in het bijzonder ontevreden over
de besluitvormingsprocedures. Ook dat is al eerder naar voren gebracht. Door
het ontbreken van een koninkrijksparlement is de parlementaire controle mager.
Alleen rijkswetten worden aan het Nederlandse parlement voorgelegd, maar de
drie landsregeringen blijken in toenemende mate hun toevlucht te nemen tot
maatregelen van rijksbestuur en ook tot niet in het Statuut geregelde, min
of meer geformaliseerde afspraken en conventies. Ook nu weer wordt in de memorie
van toelichting een overeenkomst aangekondigd op het gebied van cultuur, die
nadat ze is gesloten ter kennisneming aan de parlementen wordt gestuurd. Wanneer
nu naar de ideeën van de regering over de herstructurering van het Statuut
wordt gevraagd, wordt verwezen naar de bij de rondetafelconferentie in 1993
ingenomen standpunten over de concretisering van artikel 43 van het Statuut.
Is dat alles? Worden die standpunten automatisch overgenomen door dit kabinet?
Graag zie ik ook op dit punt een verduidelijking door de minister tegemoet.Voorzitter! Ik sluit af met twee opmerkingen naar aanleiding van zeer
recentelijk ingekomen stukken. Ik begin met de brief van 18 oktober jl. over
de begrotingsindeling. Wij hebben dat punt uitvoerig besproken in het begrotingsonderzoek.
Er is toen bezwaar gemaakt tegen de indeling van artikel 2.13 van de begroting,
vooral omdat er zo'n groot aantal posten bij elkaar is genomen. De bezwaren
tegen een wijziging van dat stelsel worden nog eens uiteengezet door de minister.
Vooral de ongewisheid van de daadwerkelijke uitgaven is daarbij een factor.
Hij noemt ook de administratieve rompslomp. Er wordt beloofd om zeer regelmatig
verantwoording af te leggen. Daartegenover staat uiteraard het gebrek aan
invloed dat de Kamer op wijzigingen zou kunnen uitoefenen. Op dit ogenblik
is de PvdA-fractie bereid om de gang van zaken een jaar af te wachten en te
zien wat het effect zal zijn van de nieuwe indeling met de verantwoording
die ons wordt geboden. Mochten wij daar geen vrede mee hebben, dan zullen
wij zeker niet aarzelen om er volgend jaar op terug te komen om dan alsnog
te verzoeken om een meer gedetailleerde artikelindeling.Dan de kwestie van de projecthulp, de programhulp en de brieven die wij
daarover recentelijk kregen. Mijn fractie begrijpt daaruit dat de minister
naast projectfinanciering ook programmafinanciering in niet klassieke zin
uitvoert, in niet-OESO-termen. Wij hebben er echter een- en andermaal voor
gepleit om het accent in de richting van programmafinanciering te verleggen.
Uit de notitie die ons vrijdag bereikte, wordt niet duidelijk of de minister,
wanneer hij zegt op grotere schaal te willen toewerken naar programmafinanciering,
doelt op programmafinanciering in OESO-termen of programmafinanciering in
KabNA-termen. Kan de minister daarover duidelijkheid verschaffen? Het mag
duidelijk zijn dat mijn fractie een verschuiving in de richting van de klassieke
programmafinanciering zou toejuichen. Wij suggereren de minister om met die
gedachte het beleidsoverleg in te gaan.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! Halverwege zijn betoog had de heer Van Oven het over een gebrek
aan dualisme en een goede controle op Aruba. Dat herken ik. Hij deed toen
de suggestie om de reglementen van orde van de Staten daar en van deze Kamer
met elkaar te vergelijken. Los van de vraag of dat een zinnige suggestie is –
ik herken die overigens wel – neem ik aan dat dit geen taak is die de
heer Van Oven aan de minister had toebedacht.De heer Van Oven (PvdA):Dat klopt. Ik had dat er even bij moeten zeggen. Mijn betoog op dat punt
ging heel duidelijk in de richting van mijn collega's. Wij hebben die discussie
al gehad in het kader van het Contactplan, maar toen is het niet gelukt. Ik
beschouw de opmerkingen van de commissie-De Ruiter daarover als een aansporing
om toch te trachten langs die weg iets voor elkaar te krijgen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! De relatie met onze partners in het Koninkrijk wordt voortdurend
intensiever. De contacten met Aruba en de Antillen worden met name bepaald
door hun medebetrokkenheid bij de incidentele en structurele problemen die
zich aldaar voordoen. Ik wijs op de natuurrampen, de criminaliteitsbestrijding,
de financiële sanering en het sociaal perspectief. Dat vraagt van dit
kabinet en deze minister veel aandacht en voortdurende en adequate politieke
sturing. De vraag is of de minister daarin slaagt. Naar mijn oordeel is dat
onvoldoende het geval. Dat blijkt ook uit het buitengewoon kritisch rapport
van Kern Konsult dat wij pas gisteravond konden inzien. Ik citeer: "De ambtelijke
organisatie ervaart de politieke sturing als te weinig richtinggevend en eenduidig.
Er bestaat bij de politieke leiding van KabNA geen eenduidige visie over de
complexe relatie tussen Nederland, de Antillen en Aruba." Als er politieke
gaten vallen, dan worden die ambtelijk gedicht. Maar ook ambtelijk is er "verkokering
en geen eenduidige visie". Erger nog, "Er zijn binnen KabNA twee stromingen,
de lijn van harmonie en samenwerking en de interventiegerichte
lijn." Het is net de Tweede Kamer.Waarom heeft de Kamer dat stuk van Kern Konsult niet eerder gekregen?
Ik heb er in mei impliciet naar gevraagd, omdat ik van het bestaan ervan op
de hoogte was. Ik neem het de minister zeer kwalijk dat de cultuur van geslotenheid
op dit punt blijkbaar prevaleert boven de cultuur van openheid. Wil de minister
orde op zaken stellen binnen KabNA? Daarnaast pleit ik ervoor om in een volgende
kabinetsperiode een bewindspersoon te benoemen met als hoofdtaak NAAZ en die
onder te brengen bij Algemene Zaken of Binnenlandse Zaken. In de richting
van collega Van Middelkoop merk ik op dat dit een staatssecretaris zou kunnen
zijn. Een versterking van de politieke aansturing en een toenemende behoefte
aan politieke contacten zijn daarvoor de belangrijkste argumenten. Graag een
reactie terzake.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! De heer Rosenmöller wil KabNA dus onderbrengen bij Binnenlandse
Zaken. Vreest hij niet dat men dit aan de overzijde van de oceaan voelt als:
nu worden wij een soort provincie van Nederland, een soort gemeente? Zit dat
risico er niet in?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik heb daarover nagedacht. Er zijn daarbij drie vragen aan de orde. In
de eerste plaats moet de vraag beantwoord worden of er een bewindspersoon
moet komen die tot hoofdtaak heeft, het overleg met de overige landen van
het Koninkrijk te voeren en die daar ook meer politieke sturing aan geeft.
Als je die mening bent toegedaan, moet je de vraag beantwoorden of het een
minister of een staatssecretaris moet zijn. Ik denk dat men aan de andere
kant van de oceaan niet zodanig gevoelig is dat dit geen staatssecretaris
kan zijn. Het gaat vooral om het politieke contact. De derde vraag is bij
welk ministerie deze functie ondergebracht moet worden. Ik ben er zelf nog
niet uit of dit Algemene Zaken of Binnenlandse Zaken moet zijn. Ik heb niet
het idee dat onderbrenging bij Binnenlandse Zaken tot gevolg heeft dat de
Antillen of Aruba zich als een Nederlandse provincie of gemeente behandeld
voelen. Onderbrenging bij Buitenlandse Zaken heeft volgens mij wel tot gevolg
dat men zich geen onderdeel van het Koninkrijk meer voelt, terwijl men dat
zo graag wil. Misschien is het het beste om voor Algemene Zaken te kiezen.
Als de staatssecretaris er niet in slaagt om samen met de bewindslieden van
de Antillen of Aruba de problemen op te lossen, kan hiervoor het reguliere
jaarlijkse overleg van de minister-presidenten benut worden. Daar kunnen op
het hoogste politieke niveau knopen worden doorgehakt.Voorzitter! Er zullen ongetwijfeld op Sint Maarten vertragende factoren
zijn, maar ook aan Nederlandse kant verloopt een en ander buitengewoon langzaam.
Ik noem de overdaad aan voorwaarden die vanaf februari aan de projecten zijn
gesteld en de bureaucratie rond de financiële afwikkeling. Is er niet
meer financiële armslag nodig om de woningbouwprojecten op Sint Maarten
ook voor de mensen met de laagste inkomens van de grond te laten komen? Een
jaar na de ramp wonen nog steeds mensen in een container. Mij dunkt dat dit
in het Koninkrijk niet acceptabel is. Dit voorbeeld is volgens mij een reden
temeer om te pleiten voor meer programmahulp. De projecthulp met alle gedetailleerde
voorschriften kan dan minder betekenis krijgen. Wil de minister in het overleg
van begin november een forse stap in die richting zetten?De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! In de brief die wij zeer recent ontvangen hebben, wordt onderscheid
gemaakt tussen verschillende vormen van programfinanciering. Programfinanciering
in KabNA-zin is wat anders dan programfinanciering in OESO-zin. Het eerste
is eigenlijk een soort bundeling van projecten. De toetsing staat op wat grotere
afstand dan bij de gewone programfinanciering. In welke zin pleit de heer
Rosenmöller voor meer programfinanciering?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik wil een programfinanciering die het beste aansluit bij de behoefte
aan zelfstandigheid op de Antillen en Aruba. Tegelijkertijd moet hetgeen er
hier uiteindelijk op de begroting staat, getoetst worden. Of dit nu KabNA-
of OESO-programmahulp is, is een kwestie van nadere definiëring. Ik vind
het al een stap vooruit als de KabNA-programfinanciering kan worden bespoedigd.
Dan kunnen wij op termijn altijd nog bezien waar wij uitkomen. Ik hoop dat
de minister begin volgende maand tijdens het beleidsoverleg een forse stap
in de goede richting kan zetten.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Voorzitter! Ik heb de suggestie gedaan van een financiering analoog aan
het Gemeentefonds. Wat vindt de heer Rosenmöller hiervan?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat betreft een andere vraag, namelijk op welke wijze de programma's of
de projecten worden gefinancierd. Ik vind de suggestie om over te gaan op
een financiering analoog aan die van het Gemeentefonds interessant. Er zijn
argumenten voor en tegen. De minister zal daar ongetwijfeld op ingaan. Ik
zal mij in tweede termijn in het debat op dit onderdeel mengen, want ik heb
daar nu nog geen uitgesproken mening over. Het is echter een gedachte die
zeker het bespreken waard is.Voorzitter! De commissie-De Ruiter is tot de conclusie gekomen dat één
openbaar ministerie gewenst is. Ik kies voor een andere benadering. Ik deel
de analyse van de commissie, maar ik blijf het merkwaardig vinden dat de Nederlandse
Antillen die op zich niets met de problemen op Aruba te maken hebben, of deze
nu incidenteel of structureel van aard zijn, betrokken worden bij de oplossing
van die problemen. De minister mag mij dat eens uitleggen. Als hij voorstander
is van een openbaar ministerie, hoe moeten daar dan verlies en winst tegen
elkaar worden afgerekend?Het tweede punt is misschien net zo belangrijk. De commissie heeft zich
niet kunnen buigen over de cruciale vraag: Heeft de georganiseerde criminaliteit
nu vaste voet gekregen op Aruba? De minister moet dat inzicht wél hebben.
Ik vraag hem naar zijn opvatting. Als die vraag bevestigend wordt beantwoord,
dan zullen er misschien verdergaande maatregelen genomen moeten worden, omdat
de oplossing van dat probleem misschien de schaal van de Antillen en Aruba
zou overstijgen. Ik ben echter buitengewoon terughoudend om daar iets over
te zeggen.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Ik ben het op zich eens met de gedachte dat het nogal wat
is om van de Antilliaanse regering te vragen om mee te werken
aan het voorstel van één procureur-generaal. Ik stel echter
de volgende vraag aan de heer Rosenmöller. Wanneer dit niet gebeurt en
hij wil wel een openbaar ministerie meer op afstand van de Arubaanse regering,
hoe stelt hij zich dan een concrete uitwerking daarvan voor?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik heb goed gekeken naar het rapport-De Ruiter. Het is mij daarbij opgevallen
dat er vooral sprake is van een aaneenschakeling van incidenten. Het is daarbij
voor mij nog onduidelijk in hoeverre hier sprake is van een structureel probleem.
Ik hoor daar graag morgen en anders op een later moment de reactie van de
minister op. Natuurlijk is het op afstand zetten van het openbaar ministerie
altijd goed, hoewel wij hier bezig zijn de omgekeerde beweging te introduceren.
Het gaat mij er echter om welke legitimatie je nu precies hebt om twee landen
in het Koninkrijk te voorzien van één openbaar ministerie, wetende
dat het een jaar of dertien geleden ook zo was, maar wel vanuit een andere
context. Dat is de kern van de kritische opmerking die ik maak. Ik gooi de
deur niet dicht. Het is voor mij meer dan een prikkelende opmerking voor het
debat. Ik vond ook dat de vier grote partijen nagenoeg unaniem vanuit Nederland
een wat gemakkelijke positie innamen door te zeggen: "Eén openbaar
ministerie en een landsrecherche: dat moet zeker gebeuren." Vanuit Nederland
gezien is dat een nogal gemakkelijke positie. Nederland brandt zijn vingers
daar verder niet aan. Nederland wordt daar ook niet mee gebonden. Het zou
heel anders zijn als bepaalde onderwerpen tot een koninkrijksaangelegenheid
zouden worden gebombardeerd, waar ik overigens niet voor pleit. Laat ik me
wat dat betreft zorgvuldig uitdrukken. Dat is mijn reactie op uw vraag.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Het is een crisissituatie. Het is vijf voor twaalf. Er moet
heel snel iets gebeuren. Wat De Ruiter voorstelt, kan heel snel. Als de heer
Rosenmöller zegt dat hij hier grote bezwaren in ziet, dan zou hij toch
met andere oplossingen op tafel moeten komen. Ik heb overigens niet begrepen
of hij die bezwaren doorslaggevend acht.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Zeker, maar ik heb bijvoorbeeld ook kennisgenomen van andere aanbevelingen
van de heer De Ruiter en zijn commissie waarvan ik me ook afvraag hoe je deze
moet implementeren. Als het gaat om het incidentele deel van de aanbevelingen,
dan wordt er voor de heer Zwinkels een voorstel gedaan. Ik kan me bij een
mooie functie binnen het Nederlandse openbaar ministerie nog iets voorstellen.
Maar wat moet je met twee topmensen van de politie op een gemeenschap van
80.000 à 90.000 mensen? Zij moeten een andere baan krijgen. Hoe werkt
dat? Dat lijkt me nagenoeg onmogelijk, als het gaat om de implementatie van
aanbevelingen. U verstaat mij goed dat ik dienaangaande kritische opmerkingen
maak. Natuurlijk is het nooit mijn bedoeling om hier direct definitief "nee"
te zeggen. Daar gaat het helemaal niet om. Wij zijn aan het begin van een
debat. Overigens valt niet te verwachten dat de minister daar al een politiek
oordeel over geeft. Ik heb echter in afwijking van de vier partijen die daar
vorige week ook al op gereageerd hebben, een iets andere benadering gekozen.
Ik kan me ook voorstellen dat de problemen die ik signaleer, voor u bekende
problemen zijn. De vraag is dan wat je nu precies wint en wat je dreigt te
verliezen. Dat is voor mij een open vraag.De heer Van Oven (PvdA):Dat zijn bekende problemen. Het antwoord op die vraag kan alleen maar
worden afgeleid uit de spreuk, dat wij de plicht hebben om elkander bij te
staan. Dat vraagt een groot offer van de Nederlandse Antillen. Doorslaggevend
behoort echter naar mijn mening te zijn dat een andere, bruikbare oplossing
op dit ogenblik niet voorhanden is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Daarom vind ik dus de vraag in hoeverre georganiseerde criminaliteit –
waar het achter die incidenten allemaal om te doen was – nu vaste voet
op Aruba heeft gekregen, cruciaal. De commissie zegt – wat ik overigens
begrijp – dat dat geen onderdeel van haar taak was en dat zij daarom
de vraag ook niet heeft kunnen beantwoorden. Dat is geen begin van kritiek
op de commissie-De Ruiter. Maar de minister moet natuurlijk die opvatting
wel hebben. De minister moet die opvatting natuurlijk wel hebben. Hij moet
via het werk dat zijn ambtenaren onder zijn politieke leiding verrichten of
het werk dat hij laat verrichten wel inzicht hebben in het antwoord op die
vraag. Als die vraag bevestigend wordt beantwoord, krijgen wij hier een heel
fundamenteel debat over de vraag hoe wij elkaar écht helpen in het
Koninkrijk – en wat mij betreft niet interveniëren – om de
georganiseerde criminaliteit de baas te blijven of te worden.De heer Van Oven (PvdA):Ik meen dat die vraag al voorligt. Ik wacht net als de heer Rosenmöller
het antwoord van de minister met belangstelling af.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat doen wij dan op z'n minst samen.Voorzitter! Dan ga ik in op de financiële sanering op de Antillen,
het IMF. De minister lijkt optimistisch over de kans dat de Antillen slagen
voor het IMF-examen. Op 6 november moet daarover duidelijkheid bestaan. Aan
welke voorwaarden van het structureel aanpassingsprogramma is nu wel en niet
voldaan? Is het sociaal noodprogramma wel voldoende om de financiële
sanering niet eenzijdig af te wentelen op de zwakste schouders van de Antilliaanse
samenleving?De inkomsten uit toerisme zijn voor de Antillen en Aruba belangrijk. Willen
zij voor de toeristen aantrekkelijk blijven, dan dient snel een herbezinning
plaats te vinden op de vraag hoe natuur en milieu op die eilanden niet verder
verloederd raken. Nu worden kustgebieden illegaal gedempt, er worden natuurgebieden
gekapt voor Pensionadavilla's, er wordt vuil gedumpt en er is nog een erfenis
van Shell. Is Shell na het bezoek van minister De Boer bereid zijn aandeel
in de sanering van de bodem te nemen? Wat is hierbij de actuele stand van
zaken? Is de minister bereid de kleine, maar deskundige milieubeweging desgevraagd
te steunen om een steviger counterpart te zijn voor beide regeringen, aangezien
het begrip "duurzame ontwikkeling" nog steeds aan het papier is toevertrouwd?Ik stel drie slotvragen. Wanneer mogen wij verwachten dat de Nederlandse
Antillen toetreden tot het CITES-verdrag ter bescherming van de handel in
inheemse dieren? Welke voorstellen doet de regering teneinde de positie van
Antilliaanse jongeren structureel te verbeteren, nu taskforceprojecten de
ambitie van 1994 niet kunnen waarmaken? Kan de minister toezeggen dat de mensonterende
omstandigheden van gedetineerden in de gevangenis Koraal Specht, waar eind
augustus een oproer uitbrak, zo snel mogelijk zullen worden verbeterd, opdat
overal in het Koninkrijk de mensenrechten worden gerespecteerd?De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Op 25 oktober a.s. zal de rijksministerraad een standpunt
bepalen over het rapport-Van Lennep en het rapport-De Ruiter. Begin volgende
maand gaan de fractievoorzitters van de vier grote partijen op werkbezoek
in de West. Desalniettemin behandelen wij nu al de begroting. In zekere zin
is die een beetje geamputeerd doordat wij de voorstellen en de beslissingen
van de rijksministerraad nog niet kennen. Dat is jammer. Wij hebben echter
besloten om het zo te doen, dus wij doen het ook zo.Ik wil beginnen met Aruba. Aruba zou inmiddels volledig zelfstandig en
onafhankelijk zijn geworden als niet in 1995 artikel 62 van het Statuut zou
zijn geschrapt. Aruba wilde uiteindelijk met ons aller instemming toch liever
binnen het Koninkrijk blijven en deed daartoe ook een aantal beloften, zoals
een regelmatige rapportage over de deugdelijkheid van het openbaar bestuur.
Voormalig advocaat-generaal Van Oven, nu PvdA-kamerlid, vroeg bij motie: eerst
bewijzen en dan belonen. Zijn motie werd verworpen. Ook de VVD stemde tegen.
Krijgt de heer Van Oven alsnog gelijk? Sinds de verworpen motie en sinds het
schrappen van artikel 62 van het Statuut gaat het immers bergafwaarts met
de onderlinge verhoudingen. Aruba heeft geen eigen lid meer voor de gezamenlijke
rapportages van de commissie-Aarts. Toen hoorde Muyale daar ook nog bij. Aruba
deed niet mee aan de commissie-De Ruiter en de verhoudingen tussen Aruba en
Nederland op justitieel en politieel terrein kwamen steeds meer onder druk.Ik stel daarom de volgende vragen. Wordt het gehele Koninkrijk der Nederlanden,
waaronder het land Nederland, niet mede beïnvloed door de diverse negatieve
verhalen en geruchten over bijvoorbeeld drugsdoorvoer, witwassen en maffiose
ontwikkelingen? Waarom slaagt de regering van Aruba er nog steeds in die indruk
over Aruba weg te poetsen? De commissie-De Ruiter verklaart tot ons genoegen
dat er geen strafbare feiten tijdens haar onderzoek zijn geconstateerd. Maar
is er überhaupt wel onderzoek gedaan naar witwaspraktijken en/of fraude?
Zo ja, hoeveel dan, door wie en met welk resultaat? Heeft procureur-generaal
Zwinkels wel de technische bijstanders gekregen die hij voor die onderzoeken
had gevraagd en ook nodig had om die onderzoeken te doen? Hierop krijg ik
graag antwoord.Vindt de regering het niet onder de maat en onaanvaardbaar dat minister
Glenbert Croes het rapport-De Ruiter riooljournalistiek noemt? Vindt de regering
het ook niet heel zorgelijk dat minister-president Eman, althans volgens krantenberichten,
afstand neemt van de belangrijke conclusies over de vervanging van de top
van de Arubaanse politie en het optillen van het openbaar ministerie naar
Arubaans-Antilliaans, dus boven-Arubaans, niveau? Handelt Aruba op deze manier
nog wel in de geest van de gemaakte afspraken?Wat zijn in dat geval de voordelen van het doorgaan op de huidige weg
ten opzichte van alsnog een volledige verzelfstandiging van Aruba te laten
plaatsvinden, als Aruba de facto toch haar eigen gang wil gaan? Of moeten
wij nog een keer proberen met een schone lei te beginnen, zoals gevolmachtigd
minister Croes voorstelt? Zo ja, en daar zouden wij op zichzelf een voorstander
van zijn, dan moet het rapport-De Ruiter wel integraal worden uitgevoerd.
Wat de VVD betreft, moet Aruba dus nu ook zelf kiezen of delen. Als wij samen
doorgaan, moeten wij dan ook niet de bestrijding van de georganiseerde en
grensoverschrijdende misdaad en de bedreiging van de staatsveiligheid aanvullend
tot koninkrijksaangelegenheid verklaren en opwaarderen? Ik zie dat de heer
Rosenmöller mij wil interrumperen, maar ik kom dadelijk nog op Aruba
terug.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Aan de hand van datgene wat de heer Te Veldhuis al gezegd
heeft, heb ik al vragen voldoende. Moeten wij hem zo verstaan dat het onverkort
overnemen van de aanbevelingen van de commissie-De Ruiter voor de VVD een
voorwaarde is om Aruba in het Koninkrijk te houden? Dat heb ik uit zijn betoog
begrepen.De heer Te Veldhuis (VVD):Wij gaan helaas niet alleen over de vraag of je iemand binnen het Koninkrijk
mag houden. Er is een Statuut vastgesteld door drie landen. Het gaat dus niet
aan dat één land eenzijdig uitmaakt of een ander land erbij
kan blijven of niet. Maar als de verhoudingen verstoord zijn geraakt en misschien
wel verder verstoord dreigen te raken als een rapport als dat van de heer
De Ruiter riooljournalistiek wordt genoemd, dan heeft de VVD-fractie in ieder
geval grote problemen met het voortgaan op de huidige weg. Dit kunnen en mogen
wij immers niet accepteren, tenzij de heer Rosenmöller zegt dat hij de
bevindingen van de commissie-De Ruiter niet accepteert. Ik heb gemerkt dat
hij daar wat meer vraagtekens bij zet dan de VVD-fractie, maar wat daarin
staat, is niet misselijk.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat hebben wij allemaal kunnen lezen. Ik wil graag een preciezer antwoord
op mijn vraag. Natuurlijk maken wij hier niet uit of Aruba onderdeel van het
Koninkrijk blijft of niet, maar meestal is de heer Te Veldhuis – en
wij overigens ook – mans genoeg om daar een opvatting over te ventileren.
Volgens mij kan de conclusie uit zijn betoog niet anders zijn dan dat het
onverkort overnemen van de conclusies en aanbevelingen van de commissie-De
Ruiter voor de VVD-fractie een voorwaarde is om Aruba onderdeel van het Koninkrijk
te laten blijven.De heer Te Veldhuis (VVD):De heer Rosenmöller stelt de vraag opnieuw niet goed. Wij maken als
Nederlands parlement immers niet uit of het Statuut op deze manier in stand
kan blijven. Willen wij echter samen doorgaan binnen statutair verband, dan
zullen op z'n minst zaken zoals vermeld in artikel 43 van het Statuut, waaronder de deugdelijkheid van bestuur, moeten worden nageleefd.
Daarom heb ik gezegd dat Aruba zelf nu ook moet kiezen. Als daar vraagtekens
over bestaan, of bij ons of bij anderen hier in de Kamer dan wel tussen Nederland
en de Arubaanse regering – en die bestaan er kennelijk – dan zullen
wij elkaar daar diepgaand over in de ogen moeten kijken en onszelf vervolgens
de vraag moeten stellen of wij op deze manier moeten doorgaan. Wij kunnen
echter geen dictaat opleggen. Zo werkt dat niet. Dat moet de heer Rosenmöller
toch weten als hij het Statuut kent.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het gaat ook niet om het opleggen van een dictaat. Als u steeds achter
die boom blijft staan, dan verandert er dus in het Statuut nooit iets, omdat
niemand ooit zijn mening over welk onderdeel dan ook kan ventileren.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik kom dadelijk nog te spreken over het Statuut, over de grondslagen van
het Statuut en over de vraag, hoe wij in z'n algemeenheid verder moeten gaan.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik zal de vraag anders stellen. Wilt u dan dat via een oplossing van de
gesignaleerde problemen in het rapport-De Ruiter, Aruba onderdeel van het
Koninkrijk blijft? Of zegt u: nee, ik pak liever het citaat van Glenbert Croes,
omdat dat mij goed uitkomt en wij daarmee misschien Aruba uit het Koninkrijk
kunnen krijgen? Dat is natuurlijk een heel andere benadering. Dat is immers
maar één minister. U kunt zijn uitspraak ook niet verheffen
tot het kabinetsstandpunt op Aruba. Dat weet u net zo goed als ik.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik wil niet selectief winkelen en selectief citeren. Vindt u dat zo'n
uitspraak acceptabel is? Vindt u het acceptabel dat collega-ministers dergelijke
uitspraken doen over riooljournalistiek?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het is een uitspraak waar ik mij op geen enkele wijze in kan vinden.De heer Te Veldhuis (VVD):Vindt u het acceptabel?De heer Rosenmöller (GroenLinks):In politieke zin niet. In menselijke zin mag een minister dat zeggen,
maar in politieke zin vind ik dat niet handig. Ik vind het ook niet acceptabel,
omdat ik het er grondig mee oneens ben. Daar hoeven wij elkaar de maat niet
over te nemen. Maar daar gaat het niet om. Ook hij conformeert zich, zoals
mij overigens vanochtend uit een brief van de gevolmachtigd minister nog eens
duidelijk is geworden, aan de in eerste instantie door dat kabinet unaniem
geformuleerde reactie. Dat vind ik winst en ik heb geen zin om nog meer kilo's
zout in de wonde te wrijven. In politieke zin ben ik het met die opmerking
van Glenbert Croes oneens.De heer Te Veldhuis (VVD):Gelukkig zijn we het er dan over eens dat dit niet kan. Vervolgens lezen
wij overigens in een brief van de gevolmachtigd minister dat de regering van
Aruba weer iets anders vindt. Is dat zo? Misschien moeten wij daarvan uitgaan.
De heer Croes is aanwezig, maar misschien moeten wij ervan uitgaan.En wat moet ik met een uitspraak van minister-president Eman? Hij wordt
geciteerd in de Volkskrant en ik neem aan dat hij juist is geciteerd. Over
een van de belangrijke adviezen van de commissie-De Ruiter, namelijk om de
politietop te vervangen, zegt hij: "Het vervangen van de politietop zal niet
eenvoudig zijn. Daar moet je goede redenen voor hebben en die heb ik eerlijk
gezegd niet gezien." Ziet u die ook niet? U vindt dus ook dat het niet hoeft?Ik wil u nog wel een citaat voorleggen, over het openbaar ministerie en
de procureur-generaal: "Wij zijn gebaat bij de aanstelling van één
sterke procureur-generaal van Aruba en niet een gezamenlijke met die van de
Antillen." De regering van Aruba loopt dus weg van drie belangrijke onderdelen
van het advies-De Ruiter. De VVD-fractie heeft daar problemen mee maar u kennelijk
niet, mijnheer Rosenmöller.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! Mag ik de heer Te Veldhuis vragen wat nu eigenlijk de strekking
van zijn opmerkingen is? Hij is buitengewoon bekwaam in het verzamelen van
dit soort uitspraken. Het zijn onaangename en domme uitspraken en hij heeft
groot gelijk dat hij die eens hier in de Kamer neerlegt. Maar meent de VVD-fractie
nu in ernst dat het zelfstandig worden van Aruba – ik vermijd het woord
"uitstoten" – juist op dit moment bespreekbaar moet worden gemaakt?
Dan is het dus geen academische vraag maar voluit een politieke en volkenrechtelijke
vraag.De heer Te Veldhuis (VVD):Ja zeker, en u zou er verkeerd aan doen om er ook maar enigszins aan te
twijfelen dat ik serieus bezig ben, maar dat hebt u niet bedoeld. Wat ik zeg,
zeg ik namens de VVD-fractie en is serieus gemeend. Mijn opmerkingen zijn
niet grappig bedoeld en de citaten heb ik aangehaald omdat het rapport niet
voor niets is gemaakt. Wij hebben er bijna Kamerbreed op aangedrongen dat
het er zo snel mogelijk zou komen en dat eraan meegewerkt zou worden door
iemand van Aruba. Uiteindelijk hebben wij geaccepteerd dat het door twee mensen
is geschreven, zonder een afgevaardigde van Aruba. Nu ligt het rapport er
en het is keihard. Het verbaast mij eerlijk gezegd dat het u verontwaardigt
dat ik eruit citeer. Dat verbaast mij dan weer.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik heb gezegd dat ik het goed vind dat de citaten eens hier worden uitgesproken,
en dat ik sommige ervan heel dom vind. De uitspraak van Glenbert Croes vind
ik dom; dat wil ik u ronduit zeggen. Maar het gaat mij erom te toetsen hoe
serieus wij uw dreigement moeten nemen. Ik heb vroeger wel eens in een boze
bui tegen mijn kinderen gezegd: als je dit en dat niet doet, ga je de deur
maar uit. En dan wist iedereen dat het geen serieuze optie was. Ik heb even
gedacht dat ik zo ook naar de heer Te Veldhuis mocht luisteren, maar ik begrijp
nu dat het voor hem wel degelijk een serieuze optie is.De heer Te Veldhuis (VVD):Dit is voor ons wel degelijk een van de opties die aan de orde is in vervolggesprekken
met Aruba: willen wij inderdaad samen verdergaan? Ik heb al twee keer eerder
gezegd dat het in beginsel ook ons uitgangspunt is. Ik zeg nu ten derde male:
laten wij samen verdergaan en met een schone lei beginnen, zoals ook de heer
Croes, de gevolmachtigd minister, aan ons heeft geschreven. Daar zijn wij
vóór. Maar de brieven en faxen die wij hebben
gekregen, kúnnen niet. Op deze manier kunnen wij binnen het Koninkrijk
niet met elkaar omgaan. Ik snap niet dat u daar ook maar enige twijfel over
hebt en dat u er niet serieus over wilt discussiëren.De heer Van Middelkoop (GPV):Die discussie wil ik wel aangaan, maar uitsluitend gericht op een verbetering
van de situatie in Aruba, omdat naar mijn overtuiging een zelfstandig worden
van Aruba een volstrekt onverantwoordelijke optie is. Ik hoop dat u er ook
over nagedacht heeft wat er dan kan gebeuren. Of het wordt echt een maffioso
eiland, een term die u naar mijn gevoel wat al te gemakkelijk hebt gebruikt,
of het wordt ingepikt door Venezuela. Ik neem aan dat u dat in uw beschouwing
hebt betrokken toen u ter voorbereiding van dit debat kennelijk deze toonhoogte
en deze optie hebt willen kiezen. Daar schrik ik van.De heer Te Veldhuis (VVD):Mijnheer Van Middelkoop! Vorig jaar tijdens het debat over het schrappen
van artikel 62 hebt u mij ook op zo'n manier toegesproken. Dat ging in de
trant van: durft u als VVD wel de verantwoording te nemen voor een motie zoals
door de PvdA ingediend: laat ze het eerst maar eens even bewijzen? Ik kan
mij dat debat met u nog goed herinneren. Ik voelde mij toen aangesproken en
ik heb toen gezegd: nu er zo'n aandrang komt vanuit Aruba, met de minister-president
voorop, om artikel 62 te schrappen en op basis van de uitgangspunten van het
Statuut, inclusief de deugdelijkheid van bestuur, met elkaar door te gaan,
vertrouw ik erop dat het zo zal gebeuren. U mocht mij de maat nemen en dat
is ook gebeurd.Welnu, sinds dat moment heb ik een weg bergafwaarts gesignaleerd. Waarom
doet mijnheer Muyale niet meer mee in de commissie-Aarts? Waarom doet er überhaupt
helemaal niemand uit Aruba meer aan die commissie mee? Nu mag mijnheer Aarts
ook namens Aruba adviseren. Waarom doet Aruba niet mee? Waarom kon er niet
iemand worden gevonden om in de commissie-De Ruiter mee te doen, om na te
gaan hoe politie en justitie functioneerden? Waarom is daar niemand voor gekomen?
Waarom ontstond er ruzie tussen de regering en de procureur-generaal op het
eiland, toevallig een Nederlander? Waarom ging de regering samen met de politie
en een ondergeschikte van de procureur-generaal een zwartboek tegen de procureur-generaal
opstellen? Waarom heeft men beschuldigingen nooit teruggenomen? Ze zijn niet
waargemaakt. U vindt dat kennelijk iets... Laat ik u geen oordeel in de mond
leggen, maar voor de VVD zijn dit signalen waaruit blijkt dat wij het buitengewoon
ernstig moeten nemen dat het al anderhalf jaar flink achteruitgaat. Als Aruba
met ons verder wil, willen wij dat graag doen, maar dan onder de condities
van het Statuut. Voor deugdelijkheid van bestuur heb ik een belofte afgelegd
en u heeft daarvoor een eed afgelegd. Ik ben er verantwoordelijk voor dat
dit wordt gerespecteerd. In die zin is voor ons alles bespreekbaar. Als u
mij vraagt hoe het allemaal formeel zou moeten verlopen, hebben wij even een
probleem omdat je dit niet in je eentje kunt doen. Je kunt niet in je eentje
voorwaarden opleggen maar wij zien hier wél een groot probleem. De
verhoudingen zijn niet goed. Wij zijn bereid om mee te werken aan verbeteringen,
maar dan wél op grond van de zaken die in het Statuut worden geëist
en niet aan de hand van de zaken die de afgelopen weken tot ons zijn gekomen.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Voorzitter! Op alle door de heer Te Veldhuis gestelde vragen kan ik geen
antwoord geven, maar ik hoop dat hij wel mijn vraag kan beantwoorden waarom
hij zojuist zo ontzettend boos werd. In de krant staat immers duidelijk dat
het voor hem een optie is dat Aruba geen deel meer uitmaakt van het Koninkrijk.
Dat heb ik gezegd en daarom begrijp ik zijn commotie niet. Ik begrijp niet
waarom hij mij aanvalt en mij vraagt waarom ik zulke dingen zeg. Nogmaals,
het staat in de krant.De heer Te Veldhuis (VVD):En dan is het dus waar... Hebt u mij het woord "afstoten" horen gebruiken?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Ik heb al aangegeven dat ik het woord "afstoten" als mijn eigen woord
heb gebruikt. U heeft hier zojuist duidelijk tegenover iedereen gesteld dat
het inderdaad voor de VVD een optie is. Trouwens, de heer Bolkestein heeft
bij de algemene politieke beschouwingen al gezegd dat er hard moest worden
opgetreden. Welnu, wij horen nu blijkbaar de vertaling daarvan.De heer Te Veldhuis (VVD):Het spijt mij erg, mevrouw Mulder, maar uw geheugen is kennelijk bijzonder
kort. De heer Bolkestein heeft gezegd dat, als Aruba zijn eigen gang wil gaan,
dat mág, zij het niet binnen het kader van het Koninkrijk. Dát
heeft Bolkestein gezegd en hij heeft niet gezegd dat er "hard moet worden
opgetreden". Daar hebben wij überhaupt de bevoegdheid niet voor.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Ik wil voorzichtig zijn en dus lees ik het voor. De heer Te
Veldhuis heeft gezegd: "We moeten bekijken of wij op deze manier wel met elkaar
moeten doorgaan." Dat is inderdaad wat anders dan het afstoten van Aruba,
maar de feitelijke betekenis van die woorden komt wel een eind in die richting.
Misschien kan de heer Te Veldhuis van de gelegenheid gebruikmaken om ons precies
uit te leggen wat hij met deze woorden heeft bedoeld.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik weet niet of er sprake is van een coalitieopzetje – dat denk
ik overigens niet – maar nu wij tóch het radio-interview met
de heer Te Veldhuis aan het voorlezen zijn, wijs ik erop dat hij daarin ook
heeft gezegd dat hij vanochtend in de fractie en, eventueel, vanmiddag in
de Kamer een aantal modellen zou willen bespreken waarvan er één
is: het volledig zelfstandig worden van Aruba en de Antillen. Die uitspraak
is voor de radio gedaan. Dat is wat serieuzer dan de heer Van Oven heeft geciteerd.De heer Te Veldhuis (VVD):Dat klopt, ik was ook nog niet klaar.De heer Van Oven (PvdA):Het is even serieus.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Al eerder heb ik aangegeven dat ik hier nog op terugkom. Eerst
zou ik op bepaalde aspecten van de Antillen ingaan en daarna zou ik op de
opties en modellen terugkomen.Voorzitter! Eerst wil ik nog iets zeggen over de financiële situatie
op de Antillen. Zoals bekend, hebben de commissie-Van Lennep en het IMF de
financiële noodklok geluid. De overheidsfinanciën
op de Antillen deugen namelijk niet en moeten worden hervormd. Het IMF-aanpassingsprogramma
lijkt nog steeds vertraging op te lopen, ondanks de positieve inzet van minister-president
Pourier, voor wie de VVD veel waardering heeft. Maar frustreert de invloed
van de machtige en tegenstribbelende vakbonden geen snelle keer ten goede?
Wat ons betreft móét er nu haast worden gemaakt met het saneringsprogramma.
Ik noem verlaging van de overheidsuitgaven, verhoging van de inkomsten, verkleining
van het ambtenarenapparaat en effectuering van de omzetbelasting. Ook minister
Zalm benadrukte dat enkele weken geleden nog.Als dat nu dus niet snel gebeurt – wij zijn er al bijna een jaar
mee bezig – stel ik voor om van Nederlandse kant de druk op de ketel
te verhogen, en wel door de toegezegde deviezensteun van 100 mln., de 75 mln.
voor het SAP (sociaal aanpassingsprogramma) en de 95 mln. concessionele herfinanciering
op te schorten totdat de Antillen aan de IMF-voorwaarden hebben voldaan. Ik
hoop dat dit begin november lukt. Wij vernemen graag een reactie op ons voorstel
in het geval dat het niet lukt. Het gaat niet aan dat de Nederlandse belastingbetaler
opdraait voor onvoldoende wil op de Antillen om zelf orde op zaken te stellen,
althans voorzover zich dat onverhoopt voordoet.Hoe kijkt de regering in dit verband aan tegen recente geluiden op de
Antillen, die ook ons bereikt hebben, dat het gezondmakingsproces efficiënter
en effectiever zou verlopen als de Antillen een provincie van Nederland zouden
worden volgens de constructie-Frankrijk? Ik ben nu dus aan de opties toe.
Is daar wel voldoende draagvlak voor te vinden? Het recente referendum wees
daar namelijk niet op. Of zou bij de onderhandelingen over de komende statuutswijziging
ook het model bekeken moeten worden van volledig zelfstandige Antillen, al
dan niet na een overgangsperiode volgens de voormalige status aparte van Aruba?
Zou dat passen in het streven naar meer en te zijner tijd volledige emancipatie
van de overzeese delen van het Koninkrijk? Dit geldt dus ook voor Aruba. Zij
hebben al te kennen gegeven om bijvoorbeeld zelfstandig(er) te willen opereren
in ACS-verband, dus buiten Buitenlandse Zaken om. Of is wellicht een gemenebestconstructie
ook denkbaar dan wel bespreekbaar? Of moeten wij doorgaan op de huidige weg,
ook al is die heden ten dage soms moeizaam of onbevredigend, maar in ieder
geval wel pogen om daar verbetering in aan te brengen?Nu er toch een nieuwe discussie is gestart over de herziening en de modernisering
van het Statuut wil de VVD-fractie graag een open discussie binnen en tussen
de drie deelnemende landen in het Koninkrijk over de grondslagen voor de toekomst
van de verhoudingen tussen de drie landen. Zoals gezegd, geven de ontwikkelingen
op Aruba ons mede aanleiding tot deze vraagstelling. Wil de regering ons een
discussienota over dit onderwerp toezenden, met de pro's en contra's en eventueel
andere aspecten van een aantal modellen?De heer Van Oven (PvdA):Hoe open moet die discussie zijn? Gaat de VVD-fractie daarbij uit van
bepaalde premissen en voorkeuren voor bepaalde modellen?De heer Te Veldhuis (VVD):Die vraag is vanmorgen ook in de VVD-fractie aan de orde geweest. Welnu,
ik denk dat het een moeilijke keuze wordt, als wij die nu al moeten maken.
Immers, wij hebben nog niet alle pro's en contra's van de modellen voor ogen.
Ik herhaal dat de primaire voorkeur uitgaat naar behoud van de huidige situatie,
evenwel met aanpassingen en verbeteringen. Alle andere modellen zijn voor
ons echter ook bespreekbaar. Die komen ook meer in beeld naarmate de verhoudingen
niet verbeteren of slechter worden. In beginsel zijn alle modellen voor ons
dus bespreekbaar, van het ene uiterste naar het andere en met schakeringen
daarin.De heer Van Oven (PvdA):Ik ben het ermee eens dat wij die discussie weer aangaan. Toch is het
de vraag of het niet schadelijk kan zijn, wanneer wij de discussie heropenen
over een aantal modellen die de afgelopen jaren al aan de orde zijn geweest.
Bovendien zijn die onderwerp van een referendum geweest op de Nederlandse
Antillen. Met dat referendum hebben de Antillen als land overigens naam gemaakt,
omdat daarmee een behoorlijk voorbeeld van democratische besluitvorming is
gegeven. Daarbij zijn die opties dus aan de orde geweest. Daarbij is toen
ook een heel duidelijke voorkeur uitgesproken. Is het tegen deze achtergrond
wel zinvol om juist die discussie weer op te rakelen? Hierover verneem ik
graag de mening van de heer Te Veldhuis.De heer Te Veldhuis (VVD):Wij weten van één land hoe men erover denkt, maar van twee
andere zouden wij het ook graag weten, in elk geval ook binnen dit parlement.
De VVD-fractie zou daar graag over discussiëren. Wij zouden ook graag
zien dat dit op Aruba gebeurt en dat wij daar samen over praten. De lichte
voorkeur voor de keuze nu heb ik zojuist aangegeven. Wij willen daar wel graag
een discussie over hebben, zo open mogelijk en met alle pro's en contra's.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wat voegt dit nu toe? Ook Aruba heeft toch op dit moment een heldere positie
in het Koninkrijk? Daarover hebben wij hier twee jaar geleden een uitgebreid
debat gehad, ook met de collega's van Aruba en de Nederlandse Antillen. Ik
zie werkelijk de meerwaarde van die discussie niet, terwijl overigens ook
terecht door u een aantal belangrijke problemen zijn gesignaleerd waar juist
wel in geïnvesteerd zou moeten worden.De heer Te Veldhuis (VVD):U zegt dat Aruba dit heel graag wil. Waarom hebben wij dan zulke problemen
op dit moment binnen het Koninkrijk? Als men zo graag op de termen van het
Statuut mee wil doen – en dat willen wij graag – waarom hebben
wij dan die problemen? Daar moeten wij toch met elkaar over praten?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wat ik voortdurend bij u hoor, al dan niet expliciet, is dat omdat er
een aantal dingen mogelijkerwijs op gespannen voet met het Statuut staan,
wij op z'n minst eerst de vraag moeten beantwoorden of wij nog wel verder
willen in het kader van het Statuut. Dat vind ik een heel beperkte discussie
waar nauwelijks meerwaarde in zit. Laten wij uitgaan van de stelling dat wij
met z'n drieën in het Koninkrijk willen blijven en dat wij
gaan kijken hoe wij de problemen oplossen. Dat hoor ik u niet ferm zeggen.
Ik blijf het toch selectief winkelen in citaten noemen, waarbij bij mij de
indruk blijft hangen – en niet alleen bij mij, denk ik – dat er
in structurele zin iets zou moeten wijzigen. Wat is dan niet duidelijk? Daar
moet dan een discussie over komen. Ik heb vanuit de Antillen en Aruba nooit
werkelijk gehoord dat het anders moet bij de besluitvorming over de Antillen
of Aruba. Nee, dat gaat de VVD-fractie nu zeggen.De heer Te Veldhuis (VVD):De heer Van Oven zei terecht dat wij van de Antillen een recente referendumuitslag
hebben. Wij hebben verleden jaar nog fantastische pleidooien gehoord van de
gevolmachtigd minister en van de minister-president, vanuit Aruba, om toch
vooral binnen dat Statuut met elkaar door te gaan. Wij hebben ze allemaal
gesproken. U was er ook bij. Ik heb u geschilderd wat er sinds die tijd niet
goed is gegaan bij zaken waarvoor wij ook verantwoordelijk zijn, bij deugdelijkheid
van bestuur en koninkrijksaangelegenheden. Daar moeten wij met elkaar over
praten. Dat doen wij. Ik heb echter niet de indruk dat het praten van de afgelopen
jaren echt geholpen heeft. Integendeel, ik zie het alleen maar verder afglijden.
En dat is wat ons geweldig verontrust. Dan zeggen wij dat praten met elkaar
prima is. Maar als zij dat liever niet op deze manier en op deze voorwaarden
hebben, wat heeft het dan voor zin om samen verder te gaan en om op deze manier
verder te gaan? Zouden wij dan misschien op een lossere manier met elkaar
moeten omgaan, zoals het Verenigd Koninkrijk in een gemenebestconstructie?
Dat is ook denkbaar. Daar willen wij dus over praten, omdat wij zien dat het
niet gebeurt zoals het moet. Wij kunnen natuurlijk wel blijven doorpraten,
maar ziet u structurele verbeteringen de afgelopen twee of drie jaar? Zegt
u dat eens eerlijk.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik zie geen structurele verandering. Wat ik vooral bij u zie, is dat nadat
zowel de parlementen van Aruba als de Nederlandse Antillen heldere uitgangspunten
hebben geformuleerd over hun positie in het Koninkrijk, u tegen het probleem
van degelijk bestuur bent aangelopen. Ik ben daar al veel eerder tegen aangelopen.
Dat is nog steeds een probleem. Dat was het ook op het moment dat wij artikel
62 schrapten. Dat was het ook op het moment van de referenda op de Antillen.
Dat is al jaren een probleem. Het is een op-en-neerbeweging. Dan gaat het
op Aruba wat minder, dan gaat het op de Antillen weer beter. Wij moeten kijken
of wij dit structureel kunnen verbeteren. In die discussie wil ik graag partner
met u zijn, maar niet om als gevolg van een nog steeds lopende discussie over
de deugdelijkheid van bestuur de discussie te heropenen over de positionering
van de diverse landen in het Koninkrijk. Daar zie ik absoluut geen heil in.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik zei zojuist in een interruptie tegen de heer Van Middelkoop iets wat
vergelijkbaar is met wat ik nu tegen u zeg. De VVD-fractie heeft verleden
jaar in de discussie over het schrappen van artikel 62 vragen en twijfels
naar voren gebracht. Daar ben ik op aangesproken door in elk geval de heer
Van Middelkoop. Ik heb toen gezegd wat ik heb gezegd. Ik zal dat niet herhalen.
Die discussie was gaande, maar is nog steeds gaande. Als er geen verbetering
te zien is, sterker nog, als er een verslechtering optreedt en als in onze
ogen de beloftes niet worden nagekomen, zoals een gezamenlijke rapportage
over de ontwikkelingen van deugdelijkheid van bestuur, moet je opnieuw met
elkaar erover praten of je op deze weg moet doorgaan. Ik vind dat een heel
eerlijke vraag, ook tegenover onze collega's uit Aruba.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Voorzitter! Ik ben het met de heer Te Veldhuis eens dat er een aantal
problemen zijn.U heeft het rapport-De Ruiter echter goed gelezen, zo zegt u net. Daarin
stond dat ook de Nederlandse regering in gebreke is gebleven. Zou het niet
zo kunnen zijn dat wij te lijdelijk hebben toegezien en dat het, als wij bijvoorbeeld
eerder hadden ingegrepen, misschien niet zo was geëscaleerd als dit nu
het geval is? Betrekt u dat ook in uw overweging?De heer Te Veldhuis (VVD):Spreekt u mij nu aan of spreekt u de vertegenwoordigers uit het recente
verleden aan op dit punt?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Nee, het gaat erover dat in het rapport-De Ruiter staat, dat ook de Nederlandse
regering in gebreke is gebleven met betrekking tot de problematiek die nu
op Aruba speelt. Dat betekent dat de Nederlandse regering, in casu de minister,
wellicht eerder had moeten inspelen op de situatie; misschien was het dan
niet zo geëscaleerd. Dat is, zeg maar, de conclusie in het rapport-De
Ruiter. Die moet u ook meetellen en dan zeg ik: misschien zou er de mogelijkheid
geweest zijn dat het niet zo was geëscaleerd, als de minister eerder
was ingesprongen.De heer Te Veldhuis (VVD):Deze minister, of bedoelt u ook vorige ministers?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Dit rapport gaat over de huidige situatie, op dit moment.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Ik geloof niet dat wij het in de sfeer van zwartepieten moeten
gaan spelen. Dat probeer ik ook niet te doen naar onze collega's op Aruba
en de Antillen. Ik geloof ook niet dat dit terecht is, want wij krijgen ook
zwartepieten. Daar gaat het verder niet om. Het gaat om het feit dat er stevige
problemen liggen, die wij samen moeten oplossen.Het feit dat het jarenlang is gegaan zoals het is gegaan, mevrouw Mulder –
ik kijk ook u maar even diep in de ogen – mag voor u aanleiding zijn
om ook uw eigen historie na te gaan. Ik geloof echter niet dat wij daarop
moeten doorgaan, want daar waren wij als parlement in het verleden zelf bij.
Waar het om gaat, is dat er nu stevige problemen liggen, die wij met elkaar
moeten proberen op te lossen, in een open discussie met elkaar en zonder te
zeggen dat het, hoe dan ook, zal blijven zoals het is, zelfs wanneer het niet
goed is.De voorzitter:Ik stel voor dat de heer Te Veldhuis thans zijn betoog vervolgt.De heer Te Veldhuis (VVD):Graag, voorzitter.Ik kom op het punt van het functioneren van KabNA. Bij de laatste twee
contactplanbijeenkomsten is vanuit de Antillen en Aruba beklag gedaan over
het functioneren van KabNA. Vorige sprekers hebben daar ook
al het een en ander over gezegd. Er is zelfs een zwartboek opgesteld. Ik vind
dat de minister daar tamelijk adequaat op gereageerd heeft, overigens met
de aantekening dat er wel degelijk veranderingen en verbeteringen nodig zijn
en dat ook de besluitvorming aan de overkant van de oceaan verbetering behoeft.
Ik denk dat dit allemaal waar is. Desalniettemin komt ook de commissie-De
Ruiter tot de opmerking dat KabNA nog steeds – ik citeer – bevoogdend
optreedt. Gelet op die signalen, voorzitter, moet er ook wat de VVD betreft
iets met KabNA gebeuren: óf intern reorganiseren en knelpunten oplossen,
óf – maar misschien moet het wel allebei – vast onderbrengen
bij één ministerie. Daarbij zijn er voor ons ook meerdere op
zichzelf bespreekbaar en denkbaar: AZ, Justitie, BiZa. Er zitten overal pro's
en contra's aan; ik ben het met de heer Rosenmöller eens. Wij willen
graag een afzonderlijk overleg op dit punt, met inbegrip ook van het externe
onderzoeksrapport dat wij vanochtend hebben ontvangen en dat ik helaas nog
niet uitvoerig heb kunnen bestuderen.De voorzitter:De heer Rosenmöller wil u interrumperen naar aanleiding van uw uitspraak
dat u het met hem eens bent.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als wij het op dit dossier met elkaar eens zijn, moet je altijd uitkijken!Mijn vraag is: deelt u de opmerking in dat Kern Konsultrapport, dat het
ook ontbreekt aan politieke sturing?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik zeg u dat ik het rapport vanochtend heb ontvangen en in de fractie
heb ik mij met andere dingen beziggehouden dan met de lezing van dat rapport.
Ik stel voor dat wij het rapport tot ons nemen; ik heb het vanochtend pas
op mijn bureau aangetroffen. Ik vind het voor mijzelf een beetje voorbarig
om daar nu al conclusies uit te trekken. Ik ben er niet aan toegekomen om
het echt te bestuderen. Ik kan u daar helaas geen antwoord op geven; als ik
het had gekund, zou ik het gedaan hebben.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat betekent dat u er ook nog geen opvatting over heeft of je over bijvoorbeeld
anderhalf jaar, bij een formatie, één bewindspersoon in belangrijkere
mate dan bijvoorbeeld nu de minister van Defensie zou moeten belasten met,
respectievelijk benoemen voor NAAZ?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik geef nu aan dat, wat ons betreft, ook aan de orde is de vraag of wij
KabNA niet vast op een ministerie moeten verankeren: óf AZ, óf
Justitie, óf BiZA; dat is allemaal bespreekbaar. Daarover was ik het
met u eens. Er zijn overal pro's en contra's aan.De behandeling van de vraag waar dat zou moeten gebeuren, zouden wij graag
zien plaatsvinden aan de hand van een discussie die wij daarover met elkaar
hebben. Maar dit punt hebben wij vanochtend niet kunnen uitdiscussiëren,
want ik was de enige die het rapport op zijn bureau had en daarmee was het
een beetje prematuur om er nu al lijnen voor uit te zetten in de plenaire
discussie.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Er is een onderscheid tussen het departementaal onderbrengen van KabNA
bij Algemene of Binnenlandse Zaken en de vraag of wij – na de ervaringen
van de afgelopen jaren en met erkenning van de toenemende contacten, het belang
daarvan en de noodzaak van oplossing daarvan binnen het Statuut – niet
een bewindspersoon in belangrijkere mate moeten belasten met Antilliaanse
en Arubaanse zaken. Dat is overigens geen kritiek op deze minister.De heer Te Veldhuis (VVD):Als er goede verhoudingen zijn, vraag ik mij af of er een aparte minister
voor moet worden aangesteld. Persoonlijk – ik spreek nu niet namens
de fractie – vind ik een staatssecretaris voor dit onderwerp geen verbetering.
Dat zou in ieder geval qua positionering ten opzichte van Aruba en de Antillen
als een degeneratie kunnen worden ervaren, omdat het niet meer op wekelijks
ministerieel niveau meegaat. Dat gevolg is denkbaar. In normale omstandigheden,
waarin de economische en financiële problemen op de Antillen weg zijn
en de problemen op Aruba zijn opgelost, kan dat gewoon in een portefeuille
van een van die drie ministers mee.Voorzitter! Wij hebben veel waardering voor het optreden van gezaghebber
Richardson op Sint Maarten. Ook hij heeft er een aantal keren op gewezen dat
het wederopbouwproces op Sint Maarten na de orkaan Luis vertraagd wordt, onder
andere door allerlei bureaucratische toestanden. Het schiet vaak niet of te
weinig op met de wederopbouw, zoals ook coördinator Lammers ons onlangs
heeft gemeld, bijvoorbeeld omdat er telkens weer nieuwe eisen in verband met
de volkshuisvesting worden gesteld. De wat stagnerende voortgang levert daardoor
potentieel bestuurlijk-politieke problemen en spanningen op en wij verzoeken
de minister om door te gaan op de weg, die hij op 11 oktober in zijn brief
over bespoediging van de volkshuisvesting heeft aangegeven. Dat zou ook op
andere lijnen moeten. De lijnen zouden korter moeten en wellicht moeten wij
de wederopbouwcoördinator op dit punt wat directere lijnen geven.Voorzitter! Vakbondsleider Cova heeft ons er onlangs voor gewaarschuwd
dat vele Antillianen naar Nederland zullen uitwijken als gevolg van de financiële
saneringsoperatie op de Antillen. Acht de regering die kans reëel en,
zo ja, hoe staat het dan met het besluit en de gedachtevorming rond een eventuele
toelatingsregeling voor Antillianen en Arubanen tot Nederland? Een dergelijke
regeling bestaat ook al voor Nederlanders die zich op de Antillen en Aruba
willen vestigen. De VVD-fractie heeft al sinds 1982 een dergelijk systeem
van wederkerigheid bepleit. Het is gelijke monniken, gelijke kappen: of allemaal
onder een toelatingsregeling, of geen van allen. Ik krijg hierop graag een
reactie van de minister.De heer Van Oven (PvdA):Dit is nu het derde jaar in successie dat de VVD-fractie vraagt om afronding
van de studie naar de toelatingsregeling. Kan de heer Te Veldhuis in de eerste
plaats nu zelf duidelijk stelling nemen? Hij heeft kunnen constateren dat
de studie almaar uitblijft, maar een duidelijk pleidooi voor invoering van
een dergelijke toelatingsregeling heb ik van zijn kant nog niet gehoord. Als
hij die vergelijking van gelijke monniken, gelijke kappen trekt, wil ik daartegenover
stellen dat het om een vergelijking gaat tussen een muis en een olifant. Daarvoor
gelden geen gelijke monniken, gelijke kappen.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Wij zijn het op dit punt niet eens, met deze
correctie nog dat de VVD niet de laatste drie jaar maar al vanaf 1982 met
een motie – slechts gesteund door twee partijen – een pleidooi
houdt voor een gelijke en gelijkwaardige regeling binnen het Koninkrijk op
basis van wederkerigheid. Daarover verschillen wij van mening, maar dat laat
onverlet dat wij daarvoor blijven pleiten.De heer Van Oven (PvdA):Maar uw pleidooi maakt steeds minder indruk wanneer u, constaterende dat
de rapportage van de minister uitblijft, geen concrete voorstellen in deze
Kamer indient.De heer Te Veldhuis (VVD):Dat moge zo zijn. Maar u loopt lang genoeg in de politiek mee om te weten
dat het druppeleffect soms ook wil helpen. Wij gaan in ieder geval door met
ernaar blijven vragen. U kunt ons daar natuurlijk toch niet van af houden.Wat Koraal Specht betreft sluit ik mij aan bij de vragen van de heer Rosenmöller.
Tot slot vraag ik nog hoe het is gesteld met de kustwacht. Loopt het zoals
gepland? Zijn er hobbels? Zijn er eventueel problemen te melden of ligt alles
op schema? Werkt iedereen mee? Het betreft hier een van de belangrijke instrumenten
in de aanpak van de bestrijding van de grensoverschrijdende criminaliteit.
Graag verkrijg ik actuele informatie hierover.Mevrouw Schuurman (CD):Mijnheer de voorzitter! De begroting voor het jaar 1997 van het Kabinet
voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken vertoont veel overeenstemming
met die van het eigen land. Veel, zo niet alle zaken, lopen niet zoals gewenst
en de regering ziet zich geplaatst voor een veelzijdige problematiek.Allereerst is het samenwerkingsverband tussen onze regering en die van
de eilanden, zoals vastgesteld in het Statuut, ter discussie gesteld. Vooruitlopend
of zich mengend in de discussie en afgaande op de wens van de eilandsregeringen
om zich meer onafhankelijk te gaan opstellen binnen het koninkrijksverband,
wil de CD-fractie opmerken dat bij een grotere onafhankelijkheid van de zijde
van de eilandsregeringen onvermijdelijk een grotere verantwoordelijkheid hoort,
hetgeen wordt vertaald in een grotere financiële zelfstandigheid. In
de praktijk komt het erop neer dat minder eenvoudig een beroep mag en kan
worden gedaan op financiële ondersteuning vanuit Nederland. De CD-fractie
constateert overigens dat ook in de begrotingsvoorstellen deze opmerking is
geplaatst in het kader van bestuursondersteuning en dienstreizen, zij het
minder nadrukkelijk dan de CD-fractie zou wensen.De overheidsfinanciën vertonen dezelfde problemen als die van ons
land, zij het in het perspectief van de eilanden geplaatst. Het overheidstekort
is meer dan 5% en zal moeten worden teruggebracht. Dat zal overigens geen
eenvoudige zaak zijn, weshalve een beroep op Nederlandse middelen wordt gedaan.
Er ligt een structureel aanpassingsprogramma, maar de CD-fractie moet nog
maar zien wat daarvan in de praktijk terechtkomt. Dat klemt temeer, gezien
de naar verhouding grote maatschappelijke problemen van de eilanden. De CD-fractie
is niet onverbiddelijk tegen financiële steun. Nederland heeft verplichtingen,
gezien de historische achtergrond. Maar aan financiële steun wil de CD-fractie
twee voorwaarden verbinden. Ten eerste moet er een onmiddellijke stop komen
op migratie van Antilliaanse jongeren zonder enige vooruitzichten naar ons
land. Ten tweede moet er een instelling van de eilandsregeringen komen om
naar Nederland uitgeweken eilandbewoners ruimhartig op te vangen en onder
te brengen. De CD-fractie zou daarvoor ontwikkelingsgelden willen inzetten.
Dat is daaraan beter besteed dan aan de projecten die minister Pronk te hooi
en te gras financiert.Ook de economische ontwikkelingen baren de CD-fractie zorgen. De regering
zal er alle moeite mee hebben de eilanden geen speelbal te laten worden van
de grote ondernemingen. In dat opzicht wordt de regering een wijs beleid toegewenst
inzake de onderhandelingen met de Venezolaanse staatsoliemaatschappij. Een
teken aan de wand is dat onze regering heeft moeten bijspringen in de financiering
van het opzetten van hotels van overbekende ketens.Een belangrijk economisch aspect is de inflatie. Een lichte inflatie is
weliswaar een goede economische motor, maar de regering dient waar mogelijk
te voorkomen dat de inflatie uit de hand gaat lopen. Het lijkt er evenwel
op dat op korte termijn de economie nauwelijks zal zorgen voor een oplossing
van de werkgelegenheidsproblematiek.De volkshuisvesting vertoont grote overeenkomsten met die van ons land.
Zijn de gevolgen van de natuurrampen, zoals de orkanen Luis en Marilyn, nog
niet overwonnen? De financiële problemen van de overheden leiden tot
verpaupering van stadswijken. De CD-fractie herkent de problematiek van een
toenemend aantal oude wijken in een toenemend aantal middelgrote steden van
ons land. Wij denken derhalve niet dat deze problemen op korte termijn zullen
worden opgelost. Zij zullen de komende jaren de agenda sieren.Ook het onderwijs voldoet niet aan de opleidingseisen. Op dat terrein
voorziet de CD-fractie een verdere toename van de problematiek. De regering
meent oplossingen te zien met herstructurering van het onderwijs. De CD-fractie
wenst te betwijfelen of dat tot onderwijssuccessen zal leiden. Dergelijke
ambitieuze programma's hebben in de Verenigde Staten niet aan de verwachtingen
voldaan en zijn vanwege hun grote financiële lasten gestopt.Ten slotte kom ik bij de overheid en de politie. Getrouw aan de Nederlandse
situatie wordt ook op de eilanden gereorganiseerd. De resultaten daarvan moeten
worden afgewacht, maar hulp van buitenaf lijkt meer dan wenselijk. Dit jaar
is het Meldpunt ongebruikelijke transacties operationeel geworden. Heeft de
regering al resultaten kunnen boeken op dit punt?Voorzitter! De CD-fractie acht voortzetting van het samenwerkingsverband
met de Antillen en Aruba meer dan gewenst, mede gezien in het licht van de
wenselijkheid de bewoners van de eilanden op hun eigen grondgebied een volwaardig
bestaan te laten leiden, zodat met inzet van beide regeringen remigratieprojecten
kunnen worden opgezet. Een dergelijk beleid heeft de steun van de CD-fractie.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! "Met alle respect". Onder deze titel presenteerde de commissie-De
Ruiter onlangs het onderzoeksrapport inzake de criminaliteitsbestrijding
op Aruba. Het is een veelzeggende titel. In al zijn eenvoud verwijst hij naar
een van de meest wezenlijke aspecten in een relatie, ook in die van het Koninkrijk.
Maar iedere relatie is gedoemd te mislukken als er geen reëel evenwicht
wordt gevonden tussen de behoefte aan enerzijds eigenheid en onafhankelijkheid,
vaak autonomie genoemd en anderzijds de noodzakelijke verbondenheid.Dat evenwicht was in 1954 gevonden in het Statuut. Zijn de keuzen die
toen werden gemaakt in 1996 nog toereikend voor een verantwoorde en vruchtbare
koninkrijksrelatie in de 21ste eeuw? D66 betwijfelt dat. In ieder geval maken
de ontwikkelingen van de laatste tijd in Aruba een bezinning op de grondslagen
en de wijze van samenwerken binnen het Koninkrijk voor D66 des te klemmender.
Het betreft dan niet alleen de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit
en de rechtshandhaving, maar ook de mate van vrijheid en gebondenheid. Wij
willen nu overigens niet in een zwart-witstellingname vervallen van alles
of niets: uit de provincie of uit het Koninkrijk, waarover de discussie net
ging. Het wachten op de interneherstructureringsdiscussie binnen de Nederlandse
Antillen lijkt ons te lang te duren. Bovendien achten wij het verband niet
zo direct als wel eens wordt voorgesteld. Wij zouden dat graag eens naar voren
halen.Ik kom bij Aruba. Het schrappen van artikel 62 van het Statuut –
ik noem het maar de gedwongen onafhankelijkheid – heeft helaas niet
geleid tot die verbetering van het relationele klimaat die wij ons hadden
voorgesteld. Integendeel, soms lijkt het erop alsof de beer gemakkelijker
losbreekt nu de dreiging van onafhankelijkheid is geschrapt. Ik geef enkele
voorbeelden: - de zonsverduisterende sfeer van verwijten en verdachtmakingen
op het terrein van justitie en politie;- de overvloed aan krasse
uitspraken die via de media de oceaan doorklieven;- de rechtshandhaving,
die onacceptabel grote problemen ondervindt;- de bipartiete commissies
Nederland-Aruba, die van Arubaanse zijde niet worden bemenst. Ik doel natuurlijk
op de commissies-De Ruiter en -Aarts.Het zijn signalen die duiden op de noodzaak de relatie kritisch te beschouwen.
Het rapport van de commissie-De Ruiter geeft daar op het terrein van de criminaliteitsbestrijding
en de rechtshandhaving goede aanzetten voor. Op zichzelf acht ik het verheugend
dat van de zijde van de Arubaanse regering via de gevolmachtigd minister positief
werd gereageerd. Wij hebben echter ook andere signalen gekregen die daar op
zijn zachtst gezegd weer wat afstand van nemen. Het komt aan op daden.Binnenkort zullen wij het rapport aan de hand van een regeringsstandpunt
uitvoerig bespreken. De D66-fractie wil nu alvast aangeven dat zij het rapport
positief beoordeelt. Zij vindt dat het voorgestelde pakket van maatregelen,
gericht op de grotere afstand van de PG, op de schaalvergroting van de recherche
en op de opheffing van de onwerkbare situatie bij het OM en de politie, in
onderlinge samenhang moet worden uitgevoerd. Die samenhang is voor ons zeer
wezenlijk. Het gaat niet aan om één of enkele zondebokken uit
te kiezen en de rest te laten zoals het was. Ik realiseer mij wel dat van
de Antillen in deze optie nogal wat wordt gevraagd, zeker nu sprake is van
problemen op Aruba. De indruk kan wel eens worden gewekt dat de Antillen die
problemen mede moeten oplossen. Toch vind ik de aanzet van de commissie-De
Ruiter realistisch. Ik vraag de minister om daar in de ministerraad op in
te zetten. Het blijft voor ons echter de vraag of de criminaliteitsbestrijding
en de rechtshandhaving op den duur geen verdergaande voorziening vergen, bijvoorbeeld
een koninkrijksvoorziening. Ook zou je aan een samenwerkingsovereenkomst kunnen
denken, of iets in die aard, waarbij een tripartiete en geen bipartiete oplossing
wordt gevonden.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Is het niet merkwaardig dat je voor de oplossing van een op
zichzelf terecht gesignaleerd probleem afhankelijk bent van het toeval dat
daar nog een land ligt dat onderdeel van het Koninkrijk is, namelijk de Nederlandse
Antillen, waardoor een clustering tot één OM mogelijk is?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik vind dat niet zo merkwaardig. Het is geen toeval dat de Nederlandse
Antillen daar liggen. Dat land ligt er gewoon. Er is nu eenmaal sprake van
een nauwe relatie tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland. Dat
voor een oplossing voor de kortere termijn wordt gekeken naar de buurman die
het meest dichtbij woont, vind ik eigenlijk logisch.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als daar dus geen buurman in de buurt zou wonen, dan zou Nederland de
meest dichtbije buurman zijn. Dan zou er iets moeten worden gevonden op het
gebied van het OM tussen Nederland en Aruba. Als de Antillen anderhalf jaar
geleden zouden hebben gekozen voor onafhankelijkheid, dan zou Nederland daarvoor
ingeschakeld moeten worden.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als de Antillen voor onafhankelijkheid zouden hebben gekozen, dan zou
het ons toch verder worst zijn geweest wat daar gebeurde, dan voelden wij
daarvoor geen verantwoordelijkheid meer.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wij hebben het nu over het probleem van Aruba.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als wij maar één land in de Caribean hadden gehad, dan zou
uiteraard een andere oplossing moeten worden gezocht, maar zo is het niet.
Omdat daar twee landen redelijk dicht bij elkaar liggen en omdat die samen
één Hof hebben – dat is een belangrijk onderdeel van de
oplossing – ligt het voor de hand om de PG van de Antillen tegelijkertijd
de PG van Aruba te laten zijn. Die oplossing kan voor de kortere termijn worden
ingevoerd, maar ik heb al gezegd dat ik wij op de langere termijn verder moeten
gaan.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het blijft toeval dat daar twee landen dicht bij elkaar liggen en tot
het Koninkrijk behoren. Het is ook toeval dat wij daar één OM
van de grond kunnen krijgen. Dat is voor mij overigens nog een open zaak,
met een kritische ondertoon. Dit leidt er namelijk toe dat het ene land vrij
direct wordt betrokken bij de oplossing van de problemen van een ander land,
terwijl dat land daar niets mee te maken heeft. Dat stuit mij tegen de borst.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Wat mij tegen de borst stuit, is dat de heer Rosenmöller zegt dat
het ene land niets met het andere land te maken heeft, terwijl wij als drie
landen één koninkrijksrelatie hebben. Wij hebben dus met zijn
allen wat met elkaar te maken. De discussie gaat over de vraag hoe wij dat
goed moeten invullen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Daarmee ben ik het eens. Ligt het vanuit die redenering echter niet meer
voor de hand, als dan toch hulp moet worden geboden in het kader van het Koninkrijk –
daar ben ik voor – om Nederland veel nadrukkelijker in beeld te laten
komen teneinde de gesignaleerde problemen in Aruba van een oplossing te voorzien?
De Antillen zijn daar namelijk minder toe in staat dan Nederland.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik betwijfel of dat op de korte termijn waar is. Ik denk dat een dichtbij
gelegen land de zaak logistiek veel gemakkelijker kan oppakken. Ik ben het
echter met de heer Rosenmöller eens dat op langere termijn naar een tripartiete
oplossing moet worden gezocht.Ik kom dan bij de Nederlandse Antillen. De problemen van de Nederlandse
Antillen zijn van een geheel andere aard. Het gaat daar vooral om een in verhouding
tot het land onevenredig grote financiële en schuldenproblematiek. Op
dit moment heeft het helaas geen zin om de uiterste relevante rapporten van
de commissie-Van Lennep en het IMF verder te bespreken, omdat terzake nog
besluitvorming moet volgen. Het moet wel duidelijk zijn dat voor de D66-fractie
de uitvoering van de IMF-voorwaarden uitermate belangrijk is.Het structurele aanpassingsprogramma vergt ongekend forse maatregelen
van de regering, zoals bevriezing van salarissen, inkrimping van de overheid
en invoering van de nieuwe algemene bestedingsbelasting. Een aantal van deze
ingrijpende voorstellen is al gerealiseerd en daarvoor hebben wij veel waardering.
Enige sociale onrust valt haast niet te vermijden. Dat toonde ook de behandeling
van enkele loonwetten deze zomer wel aan. Daarom vinden wij een sociaal noodprogramma,
waarin wij waarschijnlijk met 75 mln. zullen participeren, hard en hard nodig,
evenals de inspanningen van de Taskforce Antilliaanse jongeren. Over de effecten
hiervan zijn wij overigens niet zo gerustgesteld. Wij klagen er al jaren over
dat er te weinig gebeurt. Wat houden de structurele verbeteringen waarover
nu wordt gesproken in en hoe staat het met de reeds lang beloofde intensivering
van de zogenaamde voorportaalfunctie? Dat laatste wil zeggen de voorbereiding
die Antillianen moeten krijgen als zij naar Nederland willen vertrekken. Kan
de minister hier wat meer zicht op bieden?Hoe oordeelt de minister over de voorspelling van de vakbondsleider Errol
Cova dat er een golf van economisch zwakkere emigranten naar Nederland uit
zal wijken. Acht de minister niet, net als wij, een verbetering van de thuissituatie
voor allen verre te verkiezen boven het soort toelatingsbeperkingen waarvoor
de VVD pleit? Onze inzet moet gericht zijn op verbetering van de thuissituatie.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Ik heb hier een motie uit een vorige kabinetsperiode voor
mij van mijn toenmalige collega's Terpstra en Wiebenga, waarin om een regeling
op het punt van de toelatingsbeperking wordt gevraagd. De fractie van D66
was daar destijds voor. Is zij nu om? Denkt de fractie van D66 hier nu anders
over dan tijdens de vorige regeringsperiode?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):D66 heeft altijd gezegd niet enthousiast te zijn over een toelatingsregeling.
Dat hebt u mij jaar na jaar horen zeggen. Wij kennen een vrij verkeer van
personen in Europa en moeten wij dan koninkrijksgenoten extra belemmeringen
opleggen?De heer Te Veldhuis (VVD):Dit betekent dat u terugkomt op een eerder ingenomen standpunt. Dat mag,
maar daarmee bent u niet erg rechtlijnig.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik ben bijzonder rechtlijnig in hetgeen ik vanaf 1994 op dit terrein heb
gezegd.De heer Te Veldhuis (VVD):Deze motie dateert van voor 1994. U was er destijds voor, maar u bent
kennelijk inmiddels van mening veranderd.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik blijf op het standpunt staan dat een toelatingsregeling op dit moment
niet gewenst is.Voorzitter! Wij hebben begin dit jaar Koraal Specht bezocht. De situatie
was dusdanig schokkend dat ik mij in gemoede afvraag of niet desnoods met
interim-maatregelen ervoor gezorgd moet worden dat de mensonterende toestanden
op korte termijn worden tegengegaan. In de antwoorden wordt aangekondigd dat
een en ander zal gebeuren, maar het duurt ons allemaal te lang.Voorzitter! De rampzalige gevolgen van de orkanen Luis en Marilyn op Sint
Maarten zijn nog steeds zichtbaar en voelbaar, ook al werd de wederopbouw
onder de bezielende leiding van de gezaghebber Richardson en de steun van
een actief bestuurscollege voortvarend ter hand genomen. De voortgangsrapportages
van de wederopbouwcoördinator Lammers tonen dat ook aan. Daar hebben
wij bijzonder veel waardering voor.Zorgwekkend is het dat ondanks de inspanningen op het terrein van de sociale
woningbouw, nog zo weinig concreet is gerealiseerd. Meer dan een jaar na de
ramp zijn de noodwoningen ter vervanging van het containerdorp er nog steeds
niet. Ook is nog geen begin gemaakt met de sociale woningbouw in het Belvederecomplex.
Voorzitter! Dat hadden wij ons toch anders voorgesteld?Een deel van de vertraging lijkt te wijten aan de vele schakels in de
besluitvorming en aan stroperig en bureaucratisch gedrag vanuit Nederland,
aan nieuwe eisen die tussentijds worden gesteld en aan niet aflatende discussies
over de wijze van financieren. Daardoor kon het bouwrijp maken van gronden
almaar niet starten en zo wacht alles op alles. Waarom toch dat bedrag niet
direct à fonds perdu uitgekeerd en vervolgens, zo nodig, verrekend
met de bouw daarna?Voorzitter! Evenals mevrouw Mulder en de heren Van Oven en Te Veldhuis
vraag ik mij af waarom wij, als wij een opbouwcoördinator aanstellen,
deze niet wat meer bevoegdheden geven om in overleg met de gezaghebber en
het eilands- en landsbestuur de uitvoering in te vullen.Wat de kustwachten betreft sluit ik mij aan bij de vragen die al gesteld
zijn.Voorzitter! De klachten over het functioneren van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken zijn de afgelopen jaren fors toegenomen. Vanuit het Antilliaanse
parlement werd ons een zwartboek aangereikt met voorbeelden van ambtelijk,
bureaucratisch en soms ook autoritair gedrag. Ervaringen bij de wederopbouw
in Sint Maarten wijzen in eenzelfde richting. Een onderzoek in 1995, uitgevoerd
door het bureau Kern Konsult, is uiterst kritisch over de organisatie en de
interne verhoudingen. Het heeft ook mij bijzonder verbaasd dat wij dat onderzoek
pas nu en niet veel eerder kregen, terwijl wij ook dit jaar al over de problemen
hebben gesproken.Voorzitter! Wij realiseren ons terdege dat KabNA vanuit Nederland wel
eens kritische of onaangename boodschappen moet overbrengen en dat deze ongetwijfeld
de boodschapper wel eens worden aangerekend. Wellicht kan daar met een programmafinanciering
iets in worden verbeterd. Wij kunnen ons desondanks niet aan de indruk onttrekken
dat meer bureaucratie wordt gegenereerd dan door ons wenselijk wordt geoordeeld.Voorzitter! Gezien de ernst van de klachten in relatie tot de belangrijke
rol die KabNA als ambtelijke schakel in de koninkrijksverhoudingen vervult,
vindt de fractie van D66 dat de Kamer terdege bij de reorganisatie die nu
in gang wordt gezet, moet worden betrokken.Wat ons betreft zal daarbij ook het handhaven van KabNA als zelfstandig
kabinet of een andere inbedding van KabNA binnen de rijksoverheid ter discussie
moeten komen. Ik kan een rijtje noemen van mogelijkheden die in aanmerking
zouden kunnen komen, bijvoorbeeld AZ, BiZa, Justitie, Financiën. We zullen
daar kritisch naar moeten kijken en de voors en tegens afwegen. Ook zullen
wij ons de vraag moeten stellen of de veelheid van koninkrijkstaken niet een
volledige portefeuille voor een bewindspersoon is geworden en misschien ook
zou moeten worden, als we alles wat we van de bewindspersoon vragen, willen
verwezenlijken.Een grotere betrokkenheid van de Kamer bij de reorganisatie vereist dat
in ieder geval voorafgaand aan het overleg met de minister geen besluiten
worden genomen die onomkeerbaar zijn, zoals bijvoorbeeld de forse personeelsuitbreidingen
waar nu over wordt gesproken. Ik zou daar bij de minister dan ook met klem
op willen aandringen.Voorzitter! Ik zie met spanning het antwoord van de minister tegemoet.
Wij kunnen daarna dan verder oordelen.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! Het beleidsterrein Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken
is niet iets dat je er even bij doet. Dat geldt voor ons en nog veel meer
voor de minister. Wil hij daar met het oog op de toekomst eens op reflecteren?
Is de ministeriële dubbele baan nog wel houdbaar? Was het nodig dat de
minister in de Volkskrant schreef dat hij ondanks de defensieportefeuille
voldoende aandacht schonk aan de West? Of – en dat is de andere benadering –
moet meer worden overgelaten aan de landen in de West? Moet KabNA meer op
afstand worden geplaatst?Aruba haalde dit jaar expliciet de Troonrede. Zorg werd uitgesproken over
de rechtshandhaving. Was dat nodig, vraag ik achteraf, nu wij het rapport
van de commissie-De Ruiter kennen? Hoe zou de minister algemeen het rechtsstatelijk
niveau van Aruba willen taxeren? Zou het niet goed zijn vaker geruchten te
vervangen door feiten? Hoe oordeelt de regering overigens over de in het openbaar
geuite beschuldigingen van de Arubaanse gevolmachtigd minister jegens de BVD
en de CRI? Deze beschuldigingen werden later weer ingetrokken. Was hier geen
sprake van schending van de regel betreffende de eenheid van het regeringsbeleid?Voorzitter! Ik betwijfel of het verstandig is de belangrijkste aanbevelingen
van de commissie-De Ruiter uit te voeren. Zowel Aruba als de Nederlandse Antillen
hebben zich reeds verzet tegen de vorming van een gezamenlijk openbaar ministerie.
Bij uitvoering voorzie ik, naast de bezwaren die de heer Rosenmöller
al noemde, dat alle status-apartesentimenten op Aruba weer de kop op zullen
steken. Is het dat waard? Kortom, is het nodig zo structureel te reageren
op wat, hoe onaangenaam en kwalijk ook, niet meer lijkt te zijn dan een zeer
vervelend incident dat veel te lang heeft voortgewoekerd? Waarom heeft de
minister niet veel eerder ingegrepen?De heer Van Oven (PvdA):Ik neem aan dat de heer Van Middelkoop het rapport van de commissie-De
Ruiter goed heeft gelezen en kennis heeft genomen van de beschrijving van
de acute criminaliteitsdreiging en de noodzaak van een structurele oplossing
op korte termijn. De heer Van Middelkoop ziet grote bezwaren in de oplossing
die de commissie-De Ruiter biedt. Ik teken hierbij aan dat daarbij geen wijziging
van het Statuut nodig is en dat geen ingrijpen van hogerhand wordt aanbevolen.
Wat is dan zijn oplossing voor die acute criminaliteitsdreiging op Aruba,
waarvoor het Koninkrijk der Nederlanden in het kader van artikel 43 ook verantwoordelijkheid
draagt?De heer Van Middelkoop (GPV):Ik heb niet voor niks voorafgaand aan mijn opmerkingen over het gezamenlijk
openbaar ministerie gevraagd of het niet goed zou zijn allerlei vooroordelen
en geruchten door feiten te vervangen. Ik hoor voortdurend – is het
niet uit de mond van de heer Te Veldhuis, dan is het wel uit de mond van iemand
anders – van allerlei buitengewoon zware beschuldigende opmerkingen
aan het adres van Aruba. Die zijn zeer incriminerend. Ik heb daar nauwelijks
enig bewijs van. Ook in het rapport van de commissie-De Ruiter gaat het daar
nauwelijks over, om de simpele reden dat de commissie daarvoor niet is ingesteld.
Ik wil hier wel afgerekend worden op het beoordelen van feiten. Dat is mijn
probleem.Afgezien van de problemen die de heer Rosenmöller al signaleerde,
heb ik nog op een ander gebied moeite met een gezamenlijk openbaar ministerie.
Stel je eens voor dat je over een paar jaar op Curaçao problemen krijgt.
De standplaats moet immers Curaçao zijn. Dan heb je daar dezelfde ellende
als nu op Aruba. Laten wij eerst de andere voorstellen van de commissie-De
Ruiter opvolgen: het niet vervullen van de vacature van de heer Zwinkels,
duidelijk maken dat de procureur-generaal inzake de strafrechtelijke handhaving
van de rechtsorde het bevoegd gezag heeft over de politie
en veel duidelijker maken wat de rechtspositie is van alle leden van het openbaar
ministerie. Kortom, die aanbevelingen wil ik volgen. Als Aruba geen gevolg
geeft aan de andere aanbeveling van de commissie-De Ruiter, te weten het ontslag
van de korpschef en de plaatsvervangend korpschef, kan ik mij wel voorstellen
dat wij veel serieuzer moeten gaan nadenken over een gezamenlijk openbaar
ministerie. Op dit moment ben ik nog niet zover dat ik dat een verstandige
oplossing vind.De heer Van Oven (PvdA):Acht de heer Van Middelkoop het wel verantwoord om in de huidige situatie
vrijkomende posten bij het openbaar ministerie te vervullen, zolang geen oplossing
voor het gerezen probleem is gevonden?De heer Van Middelkoop (GPV):De commissie-De Ruiter vindt het verstandig om daarmee te wachten totdat
het probleem is opgelost. Daar ben ik het mee eens. Op dat punt zou Aruba
duidelijkheid moeten verschaffen. Dat vind ik een belangrijk punt. Ik wil
Aruba, voor wat ik waard ben, ertoe oproepen op dat punt het rapport van de
commissie-De Ruiter uit te voeren. Ik meen dat wij dan op onze beurt de bezwaren
van Aruba tegen het gezamenlijk openbaar ministerie serieuzer moeten wegen.De heer Van Oven (PvdA):Ik denk dat de heer Van Middelkoop veronachtzaamt dat het niet om een
incident gaat. Vijf of zes jaar geleden hebben wij ook al belangrijke problemen
gezien in de relatie van het openbaar ministerie op Aruba met de regering
aldaar. De regering van dat moment was politiek anders getint. Ik vrees dat
wij telkens terugkeren naar een situatie waarin dat soort conflicten ontstaat.
Wat dat betreft is een andere oplossing noodzakelijk. Die heeft de commissie-De
Ruiter geboden en die hoor ik de heer Van Middelkoop niet noemen.De heer Van Middelkoop (GPV):De heer Van Oven kent de zaak veel beter. Hij heeft er als jurist gewerkt.
Heeft de heer Van Oven er echt vertrouwen in dat je dit type problemen –
problemen die samenhangen met de kleinschaligheid, met het feit dat mensen
elkaar allemaal heel goed kennen – niet kunt krijgen als je een gezamenlijk
OM hebt? Ook dan zal de schaal klein blijven. Ook dan zullen de mensen elkaar
heel vaak ontmoeten, enz.De heer Van Oven (PvdA):Waar een regering, een openbaar ministerie en politie zijn, kunnen altijd
problemen ontstaat. Daartegen is geen garantie te geven. Ik meen dat de kans
kleiner is wanneer de procureur-generaal van Aruba op enige afstand, ook fysiek
gezien, van de regering is geplaatst. Ik denk dat die kans er is.De heer Van Middelkoop (GPV):De schaal blijft klein. Als een minister van Justitie of een kabinet op
Aruba niet wil meewerken – dat is in het afgelopen jaar gebeurd –
zal er volgens mij niet veel wezenlijk anders plaatsvinden dan in het afgelopen
jaar. Daarom zeg ik: weeg dat af tegen de herrie die je over je heen haalt,
tegen het oplaaien van allerlei status-apartesentimenten, wanneer je dit deel
van de aanbevelingen van de commissie-De Ruiter zou opvolgen.De heer Van Oven (PvdA):Maar dan moet u, gegeven het feit dat er sprake is van een acute criminaliteitsdreiging
waarvoor de commissie op korte termijn een oplossing noodzakelijk acht, toch
hardop meedenken over de oplossing die dan gezocht zou moeten worden. Dat
hoor ik u niet zeggen.De heer Van Middelkoop (GPV):Dat wil ik wel doen, als ik nu na al die jaren maar eens wat beter in
beeld krijg waaruit die dreiging nu precies bestaat! Daarbij heb ik het natuurlijk
niet alleen over een dreiging die van buiten komt, vanuit Colombia of zoiets,
maar ook over een dreiging die kennelijk in enigerlei vorm vaste voet aan
wal heeft gekregen op Aruba zelf. Dat hoor ik namelijk al jaren, sommigen
gebruiken het ook politiek, maar ik krijg het zo slecht in de vingers. Ook
in dit rapport van de commissie-De Ruiter wordt dat wel gesignaleerd in algemene
zin, maar ik weet niet wat de daarbij behorende feiten zijn. Zolang ik dat
niet weet, weiger ik om op basis van dat soort mededelingen mijn beleid te
baseren.De heer Van Oven (PvdA):Dus u deelt die analyse van het rapport niet geheel?De heer Van Middelkoop (GPV):Het is geen analyse, het is een uitspraak waar kennelijk een hele wereld
achter schuilgaat, waar ik – naar ik aanneem evenals u – zeer
nieuwsgierig naar ben, maar waar ik te weinig van af weet. Ik wil in elk geval
weten waar de primaire verantwoordelijkheden liggen, wat precies de feiten
zijn en of het inderdaad, om de heer Te Veldhuis nog maar eens te citeren,
een "maffioso eiland" aan het worden is. Dat is me nogal geen uitspraak! Als
dat het geval is, dan sta ik als één man naast u om dit soort
voorstellen van de commissie-De Ruiter en misschien nog wel vergaander te
steunen. Ik wil echter feiten hebben.De heer Van Oven (PvdA):Ik denk dat u van de commissie-De Ruiter niet meer heeft kunnen verwachten,
gezien de periode waarin zij haar werkzaamheden heeft moeten verrichten. Maar
ik denk tevens dat wanneer u niet meegaat met de aanbevelingen die als totaalpakket
worden gepresenteerd, u dan ook als Nederlands parlementariër een zware
verantwoordelijkheid op u neemt.De heer Van Middelkoop (GPV):Het is dan ook nauwelijks kritiek op het rapport van de commissie-De Ruiter.
Misschien moet daar eens een keer iets gebeuren analoog aan datgene wat wij
in ons goede vaderland met de commissie-Van Traa hebben gedaan. Dan krijg
je dat type materiaal boven water. Maar goed, wij weten heel goed hoe moeilijk
het is om dat te laten uitvoeren op Aruba. Dat is misschien een deel van de
problematiek.De heer Te Veldhuis (VVD):Het begrip "maffia en maffiose ontwikkelingen" is overigens afkomstig
van een bijeenkomst, waarbij de vakbonden op Aruba ons dat in de mond hebben
gelegd. De heer Van Middelkoop was zelf ook aanwezig op die bijeenkomst.De heer Van Middelkoop (GPV):Het is fijn om te horen dat u zo goed luistert naar de vakbeweging. Dat
moet u meer doen.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik vind uw opmerking, dat u niet met geruchten wilt meedoen maar alleen
 met feiten, heel intrigerend. U zegt dat er eigenlijk niets
aan de hand is zolang er geen feiten liggen. Daar komt het toch op neer?De heer Van Middelkoop (GPV):Nee, dat zou een conclusie zijn op basis van de feiten die ik nog steeds
niet ken.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik heb in mijn betoog aangegeven dat procureur-generaal Zwinkels heeft
geprobeerd om feiten boven water te krijgen. Hij hoorde roddels, geruchten
en dat soort zaken en heeft gevraagd om bijstanders om het feitelijk te kunnen
onderzoeken. Hij heeft die bijstanders niet gekregen. Wat vindt u daar dan
van?De heer Van Middelkoop (GPV):Ik vind dat uiterst kwalijk.De heer Te Veldhuis (VVD):Maar als ons dat zo wordt gemeld, hoe kunt u dan nog met droge ogen volhouden
dat u verder met dit soort analyses helemaal niets kunt?De heer Van Middelkoop (GPV):Omdat het geen analyse is. Kennelijk is er iets wat de commissie-De Ruiter
doet schrijven dat er ernstige problemen zijn, zonder dat zij die verder aanduidt,
omdat daar ook de opdracht niet voor was gegeven. Maar als dat zo is, dan
kan men van mij niet vragen om op grond van het daardoor gewekte vermoeden
ingrijpende beslissingen te nemen. Ik vind dat onvoldoende en ik ben ook zeer
nieuwsgierig hoe de minister dat deel van het rapport van de commissie weegt.De heer Te Veldhuis (VVD):De ondertoon van uw betoog is: aangezien er geruchten zijn die niet zijn
onderzocht en gestaafd met feiten, kan ik er niets mee; dat is dan jammer
en dan gaan wij maar gewoon door. Ik vind met de heer Van Oven dat u een zware
verantwoordelijkheid op u laadt om dit rapport niet zo serieus te nemen als
het naar mijn mening zou moeten worden genomen. Dat is een verantwoordelijkheid
die u dan maar voor uzelf moet trekken.De heer Van Middelkoop (GPV):Dat laatste is waar. Ik kan u ook niet direct corrigeren als u uw eigen
kwalificaties geeft aan datgene wat ik hier zeg. Ik wil er echter aan herinneren
dat ik aan het adres van de heer Van Oven een aantal andere voorstellen van
het rapport van de commissie-De Ruiter als buitengewoon verstandig heb gekwalificeerd
en dat ik heb gezegd dat die onmiddellijk moeten worden overgenomen. Mijn
aarzelingen en bedenkingen betreffen uitsluitend het voorstel van een gezamenlijk
openbaar ministerie. De heer Rosenmöller had er al opvattingen en kritische
vragen over en ik heb er een paar aan toegevoegd, en daar gaat het om. De
rest van het rapport is direct uitvoerbaar, neem ik aan, en ik heb aan de
Arubaanse regering nog eens gevraagd: wilt u nu van uw zijde uw bijdrage leveren
door het rapport uit te voeren op het punt van het ontslaan van de korpschef
en de plaatsvervangend korpschef?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Ik wil graag, iets abstracter, ingaan op de vraag of schaalvergroting
gewenst is. Nederland is toch wel iets groter dan de landen aldaar en ook
in Nederland wordt gediscussieerd over de vraag of het OM ver van de regering
moet staan, en ook hier bestaat de opvatting dat dat in een rechtsstaat inderdaad
nodig is. Leiden dergelijke rechtsstatelijke overwegingen alleen al niet tot
de conclusie dat de afstand tussen OM en regeringen groter moet worden?De heer Van Middelkoop (GPV):Ik weet niet of die twee dingen zo onmiddellijk met elkaar verbonden kunnen
worden. Misschien kan het in de praktijk nauwelijks anders. Ik moet nu even
improviseren. Het rapport van de commissie-De Ruiter bevat aanbevelingen over
de relatieve zelfstandigheid van het OM, overigens op een iets andere manier
dan waarop wij in Nederland spreken over ons OM, maar dat terzijde. Ik denk
dat het buitengewoon verstandige aanbevelingen zijn, maar ik weet niet of
dat onmiddellijk leidt tot uw conclusie dat je naar een andere schaal moet
zoeken; en ik heb begrepen dat uw voorkeur uitgaat naar de schaal van het
Koninkrijk. U zult mij misschien tegenwerpen: heb maar niet zoveel vertrouwen
in de zelfstandigheid van het OM op de schaal van Aruba. Dat kan misschien
waar zijn, ja.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat de zelfstandigheid daar niet te handhaven is, wijzen de feiten uit
en dus moeten andere oplossingen gezocht worden.De heer Van Middelkoop (GPV):Uw suggestie is misschien verstandiger dan die van de commissie-De Ruiter,
omdat daarmee in elk geval het bezwaar wordt voorkomen dat collega Rosenmöller
heeft genoemd, namelijk dat je de Antillen committeert of met een deel van
het probleem opzadelt.De voorzitter:Ik stel voor deze discussie te beëindigen. Er komt nog een debat
en wij raken nu wel heel ver van de begroting verzeild.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! De inzet om werk te maken van de wederopbouw van Sint Maarten
is groot. Vervelend is echter dat de bureaucratie voor stagnatie lijkt te
zorgen. Was het nodig dat de gezaghebber hierover in Den Haag weer alarm moest
slaan? En wat is de reactie van de minister op de constatering van wederopbouwcoördinator
Lammers in diens laatste rapportage, dat de voorbereiding van projecten en
de afhandeling van financieringsverzoeken te traag gaan? Worden de problemen
rond de oprichting van een woningbouwstichting nu snel opgelost, en wel zo
dat de financieringswijze niet afwijkt van wat bijvoorbeeld op Curaçao
gebruikelijk is, en met de garantie dat de lagere-inkomensgroepen toegang
tot de woningen krijgen? Is het overigens verstandig de wederopbouwcoördinator
per 1 maart 1997 te dechargeren? Is diens werk voor de langere termijn niet
zo te benutten dat structureel meer verantwoordelijkheden ter plekke worden
gelegd? Kortom, waar behoort het zwaartepunt van het wederopbouwbeleid te
liggen, op de Herengracht of in Philipsburg?Het lijkt overigens of de Caribische rijksdelen opnieuw zijn ontdekt door
bijna alle departementen – ik geloof dat alle ministers het afgelopen
jaar wel een keer langs zijn geweest – maar ook door de VNG en door
steden zoals Rotterdam. Ik ga er zonder meer van uit dat de inzet nobel is,
maar vindt ook coördinatie plaats? En zo ja, hoe en door wie?De evaluatie van de KabNA-reorganisatie stemt niet tot vrolijkheid. Wij
hebben wel eens moeite met de Caribische cultuur; de KabNA-cultuur
roept zeker zoveel vragen op. Los van kleinmenselijke strubbelingen ligt er
het vraagstuk van het onderscheid tussen de koninkrijksdimensie en de dimensie
van de samenwerking. Ook speelt het gebrek aan staatkundige visie de organisatie
kennelijk parten. De dienstleiding acht politieke besluitvorming terzake bepalend
en daarmee zijn wij bij de minister. Wil hij hierop reageren? Overigens, participeert
KabNA ook in de bestuursdienst?Mede door het bezoek van minister De Boer begin dit jaar wordt meer aandacht
gegeven aan milieuproblemen aldaar; tenminste dat hoop ik. Ik haal er één
uit. Wil de minister uiteenzetten wat thans wordt gedaan aan de sanering van
het beruchte Shell-asfaltmeer op Curaçao? Door wie en op kosten van
wie? Eens moet toch iemand deze vieze koe bij de hoorns pakken.Ik stel nog drie korte vragen. Wil de minister ten principale toezeggen
dat in het ontwikkelingsbeleid de koers wordt omgelegd van project- naar programmahulp?
Ik sluit hiermee, zij het enigszins kort door de bocht, aan bij collega Van
Oven. Wil de minister voorkomen dat de staatkundige herstructurering zich
in de West voltrekt op een wijze die ons voor een voldongen feit plaatst?
Wij willen er graag over meepraten. Tot slot een vraag uit nieuwsgierigheid.
Wat is er waar van het vreemde verhaal dat op Aruba ministers en Statenleden
hun honoraria met 100% willen verhogen?De (algemene) beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De minister zal morgen antwoorden.De vergadering wordt van 17.42 uur tot 19.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-992-1012.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl