Behandeling van de brief van 20 maart 1998 van de minister van Verkeer en Waterstaat over Schiphol (24786, nr. 17) en de brief van 26 maart 1998 van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Schiphol (24786, nr. 18)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 4941-4967

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 66, pagina 4941-4967

26-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24786Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 26 maart 1998)Pagina 4967-4968
Presentie en opening (donderdag 26 maart 1998)Pagina 4893-4893
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet melding ongebruikelijke transacties (25378)Pagina 4893-4893
Behandeling van de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over het Islamcentrum (25608, nr. 9)Pagina 4893-4909
Behandeling van de brief van 20 maart 1998 van de minister van Verkeer en Waterstaat over Schiphol (24786, nr. 17) en de brief van 26 maart 1998 van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Schiphol (24786, nr. 18)Pagina 4941-4967
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533)Pagina 4911-4941
Regeling van werkzaamheden (donderdag 26 maart 1998)Pagina 4909-4911

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 128 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:de brief van 20 maart
1998 van de minister van Verkeer en Waterstaat over Schiphol (24786, nr. 17);de brief van 26 maart 1998 van de minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Schiphol (24786, nr. 18).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik stel mij voor dat wij dit debat volledig afronden zonder te schorsen
voor een dinerpauze.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! In dit debat over Schiphol staan voor onze fractie twee punten
centraal: in de eerste plaats het berekeningsvoorschrift zoals
dat ten grondslag ligt aan het gebruiksplan voor 1998, in de tweede plaats
de vraag of de Kamer nog zelfstandig activiteiten moet ondernemen na alles
dat drie jaar geleden, bij het besluit over de uitbreiding van Schiphol, en
nadien is gezegd en geschreven over de prognoses, de groeicijfers en de ontwikkelingsscenario's.In de eerste plaats het punt van het berekeningsvoorschrift. Ten behoeve
van het gebruiksplan 1998 is een gewijzigd berekeningsvoorschrift gehanteerd.
Alvorens een berekeningsvoorschrift kan worden gewijzigd, moet de toestemming
van de minister van Verkeer en Waterstaat en de minister van VROM worden verkregen.
Verder moet het gewijzigde berekeningsvoorschrift wettelijk worden vastgelegd.
Over de vraag of de minister van VROM toestemming heeft verleend, heeft zij
vandaag een brief aan de Kamer gezonden. In het tweede punt dat zij daarin
aanhaalt, namelijk de procedure en de wijze waarop het gebruiksplan Schiphol
tot stand is gekomen, alsmede de rechtmatigheid van het plan, zegt zij onder
andere dat Schiphol een berekeningswijze heeft gevolgd die niet geheel in
overeenstemming is met de appendices van het geldende berekeningsvoorschrift
voor de luchtvaart.Nu is door de minister van Verkeer en Waterstaat bevestigd dat het NLR,
namens het ministerie van Verkeer en Waterstaat, dat gewijzigde berekeningsvoorschrift
van Schiphol heeft overgenomen. De vraag is of de minister van VROM ook akkoord
is gegaan met dat gewijzigde berekeningsvoorschrift. Ik wil daarover iets
aanhalen dat afgelopen vrijdagavond in een uitzending van Netwerk naar voren
is gebracht. Daar is gezegd "het ministerie van milieu laat ons vandaag weten
dat het nog geen toestemming heeft gegeven" en "de nieuwe methode blijkt nog
niet te zijn gepubliceerd in de Staatscourant". Vervolgens is in de uitzending
van Netwerk gezegd "pas nadat het gebruiksplan 1998 is goedgekeurd door Verkeer
en Waterstaat, wordt milieuminister De Boer verteld dat de Rijksluchtvaartdienst
een andere rekenmethode heeft gehanteerd. Dat is in strijd met de wet, want
het ministerie van milieu had nog voordat het gebruiksplan 1998 werd vastgesteld,
daarvoor toestemming moeten verlenen".Ik vraag de minister van VROM om uitgebreid op dit punt te reageren en
de vraag te beantwoorden of zij expliciet heeft ingestemd met het gewijzigde
rekenvoorschrift zoals dat ten grondslag ligt aan het gebruiksplan. Waarom
is dat belangrijk? In de eerste plaats natuurlijk vanwege de wettelijke status.
Het moet gepubliceerd worden in de Staatscourant, maar dat is niet gebeurd.
Waarom is dat overigens nog niet gebeurd? Daarnaast is het niet alleen in
juridische, maar ook in politiek-bestuurlijke zin belangrijk, want op het
moment dat gesproken zou kunnen worden over een gewijzigd rekenvoorschrift,
zouden ook nog andere wensen van de kant van de Kamer aan de orde kunnen komen
om het rekenvoorschrift meer compleet te maken. Iedereen weet dat daar wensen
over leven.De minister van Verkeer en Waterstaat vraag ik in dit verband in hoeverre
het waar is dat de drie punten waarop het rekenvoorschrift is gewijzigd, alle
betrekking hebben op volledig in de praktijk toegepaste situaties.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik neem aan dat de heer Rosenmöller ook de brief van 20 maart heeft
gezien, want die is geagendeerd voor deze bijeenkomst. In de laatste zin van
die brief staat dat ons op 19 december al is meegedeeld dat in een brief van
de minister van Verkeer en Waterstaat, mede namens de minister van VROM, is
gesteld dat er nieuwe berekeningsvoorschriften zijn, die zullen worden meegenomen
bij de beoordeling van het gebruiksplan 1998. Dat is ons dus al drie maanden
geleden meegedeeld. Waarom komt hij opeens nu met dit soort erg formele opmerkingen?
Waarom heeft hij dat drie maanden geleden niet gezegd en ook niet in alle
discussies die wij sindsdien in de Kamer hebben gehad?De heer Rosenmöller (GroenLinks):In de brief van 20 maart staat dat de minister van Verkeer en Waterstaat
ons op 19 december een kopie heeft gestuurd van iets dat zij aan Schiphol
heeft gestuurd. Als er van de kant van de minister werkelijk sprake is geweest
van een wens om het berekeningsvoorschrift te wijzigen, laat zij dat natuurlijk
niet weten door middel van een afschrift van een brief aan Schiphol. Zij doet
het niet zo af bij de Kamer. Zij hoort dan de Kamer te informeren over de
wens om het berekeningsvoorschrift op de bekende drie punten te wijzigen.
Zo belangrijk is dat, niet in de laatste plaats omdat in de brief van de minister
van VROM om het belang nog eens te onderstrepen is gezegd dat via het gewijzigde
berekeningsvoorschrift maar 2% à 4% meer vliegverkeer mogelijk is.
Overigens zegt de minister daarbij: hooguit. Dat woord zou ik wat willen bagatelliseren.Het gaat hier om de mogelijkheid via het gewijzigde berekeningsvoorschrift
een behoorlijke extra groei van 2% tot 4% – je kunt nog discussiëren
over de kwalificatie – van het vliegverkeer mogelijk te maken. Als je
dat wilt, doe je dat natuurlijk in een brief aan de Kamer. Je geeft de Kamer
dan misschien ook gelegenheid om daarover te discussiëren. Je doet dat
niet af door middel van een kopie van een brief die het kabinet aan Schiphol
heeft gestuurd.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik ben van de fractie van de heer Rosenmöller gewend dat brieven
daar altijd buitengewoon kritisch gelezen worden. In deze stond het expliciet.
Komt de heer Rosenmöller misschien op dit punt terug omdat inmiddels
enkele milieugroeperingen de zaak bij de rechter aanhangig hebben gemaakt?
Is dat misschien de aanleiding geweest? Of heeft hij het gewoon drie maanden
laten liggen en vond hij het toen niet zo bezwaarlijk?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Geen van beide, ik moet u teleurstellen. U legt mij een keuze voor, maar
ik zal niet ingaan op uw wens om tussen die twee te kiezen. Het komt niet
doordat de brief mij is gepasseerd en ook niet doordat de milieubeweging nu
een rechtszaak aanspant. Ik doe dit omdat wij vinden dat wij dat hier met
de ministers behoren te bespreken en niet omdat er in de publiciteit mededelingen
over gedaan zijn. Deze zaken kunnen echter niet los van elkaar gezien worden
en dat is ook helemaal niet erg. Het is overigens ook helemaal niet erg om
goede contacten met de milieubeweging te hebben, integendeel, ik kan het u
aanraden. Het is verder niet alleen een procedurele kwestie
maar ook een inhoudelijke kwestie, omdat de brieven van vandaag en ook die
van vorige week, zelfs ook voor uw fractie, een aantal nieuwe elementen bevatten.
Om deze redenen heb ik deze vragen gesteld en, uiteraard, hoop en verwacht
ik daar van de bewindslieden antwoord op te krijgen.Voorzitter! Ik ga nu over tot het tweede punt, een vraagstuk dat we op
8 oktober vorig jaar ook met elkaar besproken hebben. Het behelst de onduidelijkheid
die er is en die er blijft over de groeicijfers. Dit is een vraagstuk dat,
hoe je het ook definieert, de politiek drie jaar lang heeft achtervolgd. Ik
heb er meermaals met de minister over gesproken, in debatten en in algemene
overleggen. Ook plenair hebben wij met elkaar gesproken over de vraag hoe
het mogelijk is dat tussen 1983 en 1992 de luchtvaart met 7,5% groeit, terwijl
we een PKB aangenomen hebben over de uitbreiding van Schiphol met een vijfde
baan op basis van een scenario dat 3,5% groei veronderstelt voor de jaren
na 1995. En vervolgens blijkt de realiteit zo te zijn dat de luchtvaart tussen
1995 en 1997 met 10% groeit.De minister heeft in het debat van 8 oktober toegezegd de kwestie van
de notulen PMMS nog eens te analyseren. Ik heb vooral veel vragen over dat
ene A4'tje in de brief. Verder heeft zij ons een memo en geen memootje toegezegd
van het CPB. Dat we dat nu na een klein halfjaar nog niet ontvangen hebben,
vind ik eerlijk gezegd een tekortschieten. En dan gaat het niet om de vertrouwensvraag,
zo zeg ik tegen de heer Te Veldhuis, want dat was enigszins problematisch
in dat debat van 8 oktober. Gelet op alle discussies met de misschien wel
gezonde scepsis die je bij dit soort vraagstukken kunt hebben, zou ik het
punt dat ik samen met mijn collega Reitsma op 8 oktober naar voren heb gebracht,
willen laten herleven door de Kamer voor te stellen de Rekenkamer daar een
onderzoek naar te laten instellen, want een parlementair onderzoek is hierbij
niet mogelijk. In de Eerste Kamer hebben mevrouw Linthorst en de heer Baarda
ook steeds over enquêtes en onderzoeken gesproken. Wij staan nu voor
de wisseling van de wacht en wij kunnen de nieuwe Kamer niet opzadelen met
onderzoeken. Kortom, ik vraag mijn collega's een reactie te geven op mijn
voorstel om de onderste steen wel boven te krijgen, en wel via een onderzoek
van de Algemene Rekenkamer.De heer Van Gijzel (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Er zijn vandaag drie hoofdpunten aan de orde:
de groeicijfers, de vertrouwensrelatie tussen het departement van VROM of
van ambtenaren daarvan en de Rijksluchtvaartdienst, en het hanteren van rekenvoorschriften.Wat het eerste betreft moet ik constateren dat er in de afgelopen jaren
veel discussie is geweest over wat de autonome ontwikkeling zou zijn, over
wat uit een oogpunt van milieu verantwoord was en over wat minimaal noodzakelijk
is om de economische doelstellingen te halen. Er is ook discussie geweest
over hoe het een zich tot het ander verhoudt en hoe dit alles plooibaar te
maken zou zijn. Steeds bleek dat er weinig helderheid over het verloop van
dit afwegings- en beoordelingsproces te geven was. Was het soms wishful thinking,
was het reëel of was het taakstellend, wat er gebeurd is met de 44 miljoen
passagiers en de andere cijfers die naar voren gekomen zijn? Ik moet constateren
dat er nog steeds nieuwe problemen over de cijfers ontstaan. Zo hebben wij
verleden week nog gemerkt dat er aan de ene kant berekeningen van het CPB
waren die op 60 tot 70 miljoen passagiers uitkwamen, zonder problemen, terwijl
er volgens het NLR veel minder mogelijk zou zijn. De besluitvorming rondom
Schiphol is zonder die moeilijke cijfers al lastig genoeg, laat staan met
cijfers die drijfzand blijken te zijn. Af en toe lijkt het er overigens op
dat sommigen juist proberen om zulke cijfers te leveren om de zaak gemakkelijker
te maken.Voorzitter! Mijn fractie overweegt om, afhankelijk van het antwoord van
de minister, in tweede termijn een motie op dit onderdeel in te dienen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik ben eigenlijk buitengewoon benieuwd naar de consequenties die u verbindt
aan het feit dat hier gesproken is over cijfers die gebaseerd zijn op drijfzand.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik heb gezegd dat het belangrijk is om over cijfers te beschikken die
wij kunnen vertrouwen. Ik weet niet of er sprake is van drijfzand, maar er
is in ieder geval gebleken dat de reële ontwikkelingen sterk afwijken
van de prognoses van destijds.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Daar hoeft u geen motie over in te dienen, want dat weten wij al tweeënhalf
jaar.De heer Van Gijzel (PvdA):Zeker, maar het dictum van de motie komt zo dadelijk. Ik probeer mij gewoon
aan de orde van de vergadering te houden door pas in tweede termijn een motie
in te dienen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Daar gaat het niet om, ik zou graag uw gedachte hieromtrent horen.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik verzoek de regering om een instantie die onafhankelijk is van alle
instellingen die tot nu toe bij de discussie over Schiphol betrokken zijn
geweest, de opdracht te geven om te kijken naar de kwaliteit van de prognoses
van destijds, naar de manier waarop die tot stand gekomen zijn en om na te
gaan – dat is het allerbelangrijkste – of er aanbevelingen kunnen
worden gedaan om het in de toekomst beter te kunnen doen.Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! Wij hebben hierover ook al op 8 oktober vorig jaar gediscussieerd.
Toen is er ook gesproken over het Centraal planbureau en over het memo dat
de minister zou leveren. Ik zal daar straks ook weer om vragen. Er is ook
sprake geweest van een onderzoek door de Algemene Rekenkamer. Met name de
heer Rosenmöller had daarvoor gekozen vanwege het onafhankelijke karakter
van dit instituut. In hoeverre wijkt het onderzoek dat de heer Van Gijzel
vraagt, nu weer af van het door de heer Rosenmöller gevraagde? Welk ander
onafhankelijk instituut zou nog ingeschakeld kunnen worden? Of wil hij dat
de Kamer erbij betrokken wordt?De heer Van Gijzel (PvdA):Nee, ik vraag de regering om een onderzoek en ik vind dus dat zij daartoe
zelf opdracht zou moeten geven. Verder hebben wij er in oktober over gesproken
dat de minister een extract van de notulen aan de Kamer zou
leveren. Daarover hebben wij al een keer gesproken, wat uitgemond is in één
zin. Daarover hebben wij naar ik meen op 18 februari van gedachten gewisseld.Het tweede punt is dit. Ik heb nog eens het instellingsbesluit Algemene
Rekenkamer voor wat betreft de opdrachtverlening aan de Algemene Rekenkamer
erop nageslagen, maar het lijkt mij niet op de weg van de Algemene Rekenkamer
te liggen om op dit punt een onderzoek te verrichten. Het belangrijkste is
evenwel dat wij de regering vragen het te doen en voorts dat het een van alle
betrokken instellingen onafhankelijke instelling moet zijn: het CPB is dat
niet.Mevrouw Van 't Riet (D66):Dan gaat u in tegen uw eigen pleidooi, van vorige keer ook. De minister
heeft duidelijk aangegeven: ik vraag een memo aan het CPB. Volgens mij bent
u daarin meegegaan. Nu, dat is er nog niet en mijn vraag is: vertrouwt u de
minister niet met haar beleidsinzet, zoals zij die tot nu toe heeft gekozen?
Ik doel op het vragen om een memo van het CPB en dan verder te kijken hoe
we daarnaar moeten handelen.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik snap wel dat u daar grote woorden voor gebruikt. Wat in mijn dictum
staat, komt dadelijk in de tweede termijn aan de orde. Ik wil met name lessen
leren voor de toekomst en dus niet alleen kijken naar: hoe zat het met die
kwaliteit in het verleden? Dat is een belangrijke toevoeging ten opzichte
van de vorige keer. Maar de vorige keer heb ik gevraagd of wij een extract
zouden kunnen krijgen van de notulen van het paasoverleg en het PMMS. Dat
heeft de minister toen toegezegd en zij heeft daar zelfstandig – dat
is de verantwoordelijkheid van de regering; daar heeft de Kamer niet om gevraagd –
bij gezegd: ik zal het CPB er nog eens naar laten kijken. Met name de notulen
waren voor de heer Rosenmöller en de heer Reitsma reden om hun motie
aan te houden en niet zozeer het CPB-onderzoek, want daar was toen al discussie
over.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Ik ben buitengewoon verheugd dat naast het CDA en GroenLinks,
die de vorige keer nadrukkelijk gezegd hebben dat er een onafhankelijk onderzoek
moet komen, nu ook de PvdA die uitspraak doet. Nu gaat het nog even om de
modaliteit. Waarom kiest de heer Van Gijzel niet de lijn dat het parlement
opdracht geeft aan een onafhankelijk instituut om het uit te zoeken, maar
kiest hij voor de lijn dat het kabinet die opdracht geeft? Waarom maakt hij
dat verschil?De heer Van Gijzel (PvdA):Nu, omdat we met elkaar iets te leren hebben op dit terrein. Ik ga ervan
uit dat het kabinet dat zelf ook wil en overweegt: als we daar nog eens door
derden goed naar kunnen laten kijken, die er niet bij betrokken zijn geweest.
Ik ga er ook van uit dat de minister positief ten opzichte van de motie staat,
waarbij we zeggen: laten we nog eens proberen lessen te trekken, ook naar
de toekomst toe. Dan vind ik het niet noodzakelijk dat wij daar als Kamer
nog eens een zelfstandig onderzoek naar doen. In eerste instantie is het de
regering die regeert en dit soort dingen kunnen natuurlijk prima door de regering
zelf gedaan worden. Ik vind het ook logisch dat wij eerst de regering vragen
dit te doen. Mocht de regering het onverhoopt niet doen, dan komt er een nieuwe
situatie.De heer Reitsma (CDA):Oké, dan wachten we dat af. Maar dan blijft er voor mij nog even
de volgende vraag. Met name de minister van Verkeer en Waterstaat heeft in
een twee- tot drietal debatten gezegd dat zij geen enkele aanleiding ziet
om nog onderzoek daartoe uit te voeren, want de Kamer heeft naar haar mening
alle gegevens gekregen die zij kan leveren. Is het dan, met die houding van
de bewindslieden, wel verstandig om de bewindslieden te vragen de aanjager
te zijn van het onafhankelijke onderzoek? Is het dan niet verstandiger om
de Kamer de aanjager te laten zijn?De heer Van Gijzel (PvdA):Ach, mijnheer Reitsma, misschien mag ik daar het volgende op zeggen. Wij
hebben nu een paar ervaringen gehad rondom die cijfers. Er is nog een recente
ervaring bij gekomen, waar ook het kabinet geen warme gevoelens aan overgehouden
heeft, namelijk het verschil tussen het CPB en het NLR, waarbij je je de haren
uit het hoofd trekt bij de vraag: hoe kan dit nu in godsnaam? Ik ga ervan
uit dat ook het kabinet er behoefte aan heeft om te kijken op wat voor manier
we dat proces van adequate becijfering kunnen verbeteren. Immers, het laatste
waar wij en het laatste waar het kabinet en het allerlaatste waar de mensen
in dit land op zitten te wachten, is dat wij constant elkaar om de oren slaan
met allemaal verschillende cijfers uit verschillende bronnen. De oproep aan
het kabinet lijkt me op zichzelf legitiem en ik ga er ook van uit dat de bewindslieden
er positief op zullen reageren.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik wilde de heer Van Gijzel vragen of hij nog onafhankelijke
deskundigen of bureaus kent in Nederland die nog niet zijn betrokken geweest
bij de Schiphollobby.De heer Van Gijzel (PvdA):Ja, die zijn er, want zoals u weet, hebben wij destijds bij de PKB-discussie
zelfstandig toetsend onderzoek laten doen. Daar is uiteindelijk Oranjewoud
uitgekomen. Daar hebben een groot aantal bureaus voor ingeschreven; veel minder
groot, maar nog steeds redelijk in omvang, was het aantal bureaus dat geen
enkele betrokkenheid had bij de discussie over Schiphol, maar wel adequaat
genoeg bemenst was om die onderzoeken te doen.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Als ik het goed constateer, dan is er in ieder geval binnen
de PvdA een aardige verdeeldheid over hoe we nu met dit soort dingen moeten
omgaan.Immers, mijnheer Van Gijzel, mevrouw Linthorst uit de Eerste Kamer heeft
gepleit voor een parlementair onderzoek. U zegt nu daar niet voor te voelen;
u wilt een extern onderzoek, nu. Wij hebben in oktober op voorstel van de
regering afgesproken dat we het aan het CPB zouden overlaten. U bent ook alweer
aardig aan het schuiven. Wat is nu precies de lijn van de PvdA? Welke PvdA
moeten we nu geloven? Vindt u overigens zelf ook niet, door dit verzoek, dat
u op zijn minst de schijn wekt dat u niet vertrouwt dat de regering u de goede
cijfers heeft gegeven?De heer Van Gijzel (PvdA):Maar u moet zich toch ook afvragen hoe het overkomt naar de mensen? De
ene keer komt het CPB met cijfers dat het naar 70 à 80 miljoen kan
en de andere keer komt het NLR met cijfers dat het maar naar
40 à 55 miljoen kan. Bij de behandeling van de PKB hadden wij ook die
uiteenlopende cijfers. De vraag is hoe geloofwaardig wij in dat proces zijn
en hoe geloofwaardig het kabinet is in dat proces. We moeten proberen de lessen
hieruit te trekken om te kijken of we dat kunnen verbeteren. Dat is onze gezamenlijke
doelstelling. Dat moet die van u zijn en dat moet die van mij zijn. Ik ken
uw opvatting: hard doorgroeien, niet te veel rekening houden met de milieunormen
en hard doorgroeien. Ik weet zeker dat u op basis van de CPB-berekening buitengewoon
gelukkig was en een maand of twee later heel ongelukkig werd. Dat is geen
manier om met elkaar tot besluitvorming te komen.Voorzitter! Ik heb de oproep van mijn collega uit de Eerste Kamer gehoord.
Ik heb haar goed verstaan. Zij zegt dat het belangrijk is dat we weten over
welke cijfers we spreken en dat er een adequaat inzicht in komt. Zij heeft
het instrument van een parlementaire enquête neergelegd. Ik wil eerst
hoor en wederhoor en ik ben van mening dat wij met elkaar de weg in moeten
gaan om te komen tot een proces waarin wij die adequate cijfers halen. Ik
weet zeker dat onze collega's in de Eerste Kamer dat zullen steunen.De heer Te Veldhuis (VVD):Ja, maar ik constateer in ieder geval dat uw inzet een andere is dan die
van uw collega uit de Eerste Kamer. Een beetje consistentie zou best aardig
zijn. Waar het echter om gaat, is dat wij de conclusie hadden getrokken –
en daarom heeft de heer Rosenmöller zelfs zijn motie aangehouden –
dat de minister ons zou berichten hoe de getallen precies in elkaar zitten.
U dient bij wijze van spreken nu al een motie in met op zijn minst de ondertoon,
dat u toch niet helemaal vertrouwt dat de zaak goed in elkaar zit, terwijl
u toch een toezegging hebt dat u dat zou krijgen. Ik vraag mij af wat hierachter
zit.De heer Van Gijzel (PvdA):Mijn stellige overtuiging is dat de heer Rosenmöller zijn motie heeft
aangehouden omdat er nog een uittreksel van de notulen zou komen en niet zozeer
op basis van de toezegging van de minister met betrekking tot het CPB, maar
waar het om het CPB gaat, is het alleen maar kijken naar hoe het toen gegaan
is. Waar het mij om gaat, is of wij met elkaar verbeteringen kunnen aanbrengen
voor de toekomst.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Collega Reitsma heeft gelijk als hij zegt dat het over "onze"
motie gaat. Vanwege het feit dat de minister toen een tweetal toezeggingen
deed, namelijk het nog eens kritisch doorlopen van de notulen PMMS en een
memo van het CPB, hebben wij onze motie aangehouden. Het memo van het CPB
hebben we vijf maanden later nog niet ontvangen en over de notulen van PMMS
hebt u zelf ook een en ander gezegd. Na een kleine drie jaar is dat voor mij
een reden om te zeggen dat de Kamer maar eens een knoop moet doorhakken.De heer Van Gijzel (PvdA):Het rare is dan dat u dan nu ook die motie activeert. Ik vind dat op zichzelf
terecht, maar de reden waarom de motie werd aangehouden, lag volgens mij met
name in het eerste punt. Ik herinner mij dat debat nog redelijk goed, maar
als u daar een andere beleving bij heeft...!Voorzitter! Ik zou de minister van VROM willen vragen wat er eigenlijk
met die interne brief is gedaan. Welke acties zijn daarop ondernomen? De directeur-generaal
milieubeheer is natuurlijk toch niet de eerste de beste. Het is duidelijk
waar die klachten over gingen, maar hij spreekt over "stelselmatig" –
hoe is dat dan gegaan – en hij spreekt over "vijftien jaar getraineerd".
Het is een structureel proces. Ik ben er later ook achtergekomen dat die brief
uit 1989 komt. Dat lijkt het een beetje te relativeren. Tegelijk geldt dat
het gaat om een structureel proces van vijftien jaar en dat in de tekst staat:
Nog steeds zijn vertegenwoordigers van de RLD onconstructief, oncoöperatief
en onbetrouwbaar. Dat betekent dat het proces door blijft gaan. Hierover wil
ik graag wat meer horen. De tekst van de minister op dit punt vind ik overigens
erg sober: dat is een feitelijke constatering, we werken samen, er is geen
onbetrouwbare relatie. Die laatste formulering doet mij nog het meest denken
aan de formulering die Bill Clinton hanteerde in de zaak-Lewinsky: geen onfatsoenlijke
seksuele relatie. Waarop de ontkenning sloeg, was mij echter niet helemaal
helder.Graag krijg ik nog een toelichting op de laatste zinnen van de brief van
de minister. Daar staat het oordeel van de minister, maar graag hoor ik wat
het oordeel van de ambtenaren is.Minister Jorritsma-Lebbink:Wat bedoelt u daarmee? Wilt u de mening van de ambtenaren horen?De heer Van Gijzel (PvdA):Er staat heel expliciet dat het de opvatting van de ministers is. Waar
gaat het hier om? Dat is dat ambtenaren intern melding maken van het feit
dat er over en weer geen vertrouwen is. U hebt de ministeriële verantwoordelijkheid
voor het werk van de ambtenaren. Dat snap ik. Echter, u stelt expliciet: dit
is het oordeel van de ministers. Mijn vraag is dan: geldt die ook voor alle
betrokkenen op het departement?Voorzitter! Ik kom vervolgens te spreken over het rekenvoorschrift. De
brief bevestigt dat niet geheel in overeenstemming met de rekenvoorschriften
is gewerkt. De effecten op de groei zijn 2% à 4%. Met het milieu zou
het een stukje beter gaan, werd als reden opgevoerd. De heer Rosenmöller
heeft in dit verband gevraagd: zijn alle voorziene effecten geëffectueerd
en hadden ze daarom meegerekend mogen worden? Verder geldt de vraag: zijn
de effecten in de praktijk ook in dezelfde mate waarneembaar als werd vermoed?
Of bestaat daar twijfel over? In dat geval zou het niet terecht zijn om ze
in aanmerking te nemen.Bovendien telt hierbij dat de langetermijneffecten voor de groei enorm
kunnen zijn. Dan is er toch sprake van selectief winkelen. In dit verband
denk ik aan de 66 dB(A)-vliegtuigen. De vliegtuigen die daar net 1,5 dB(A)
onder blijven, tellen niet meer voor 64,5 dB(A) mee, maar in een keer voor
0.Verder spelen hierbij de klassen een rol. Als je de stiltes uit de klassen
haalt, die apart berekent en de normering voor de klassen toch gelijk houdt,
ben je je op een dubbele manier aan het rijk rekenen. Verder wijs ik op iets
waarover wij al meerdere keren hebben gesproken: het rapport van de RLD met
betrekking tot de opgave van de vliegtuigfabrikanten. Dat rapport heeft heel
lang ergens in een la gelegen. Die opgave van de vliegtuigfabrikanten
zou niet correct zijn. Ik ga ervan uit dat als wij aanpassingen doen, aan
beide kanten netjes tewerk wordt gegaan. Op dit punt krijg ik graag een reactie
van de minister.Voorzitter! De vraag naar de rechtmatigheid stond in de brief centraal.
De minister zegt terecht dat de Kamer vragen stelt over de rechtmatigheid
van het plan. Zij geeft vervolgens geen antwoord op die vraag. Zij is dus
onbeantwoord gebleven. Graag wil ik expliciet horen wat de rechtmatigheid
is van hetgeen nu in het gebruiksplan staat. Ik overweeg daarover in tweede
termijn een motie in te dienen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Dat betekent ook dat er alleen dan sprake kan zijn van rechtmatigheid
als op zijn minst beide bewindslieden hebben ingestemd met het gewijzigde
rekenvoorschrift en als dat in de Staatscourant is gepubliceerd.De heer Van Gijzel (PvdA):Mijn redenering gaat wel in dezelfde richting. Het publiceren in de Staatscourant
kan echter alleen maar als beide bewindspersonen met het gebruiksplan hebben
ingestemd. Dus het publiceren in de Staatscourant is in dit verband van doorslaggevend
belang.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Maar het is nog niet gepubliceerd.De heer Van Gijzel (PvdA):Daarom vroeg ik: wat is de rechtmatigheid ervan?De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De CDA-fractie heeft meerdere keren in dit huis gezegd dat
de besluitvorming inzake Schiphol in de afgelopen jaren niet de schoonheidsprijs
verdient. De uitzending van Netwerk bevestigt deze stelling nog eens en zij
roept zeer veel vragen op. Bij dit debat blijken een paar punten aan de orde
te zijn.Allereerst gaat het om de oude discussie omtrent de gehanteerde groeicijfers
bij de besluitvorming over de aanleg van de vijfde baan. De minister van Verkeer
en Waterstaat heeft naar ons oordeel tot op heden niet die absolute helderheid
kunnen verstrekken die wij nodig vinden om achter deze discussie een punt
te kunnen zetten. De Netwerkuitzending heeft deze veronderstelling bevestigd.
Wij wachten nog steeds op een memootje. Wanneer komt dat? Ook bij de CDA-fractie
is zo langzamerhand de maat vol. Elke keer weer worden we geconfronteerd met
verschillen in groeicijfers. Netwerk heeft opnieuw vragen daarover opgeroepen.
Daarom blijft mijn fractie erbij dat het verstandig is dat er een onafhankelijk
onderzoek komt. In die zin verwijs ik naar de aangehouden motie van collega
Rosenmöller en ondergetekende. Laten wij die dan inmiddels maar een keer
in stemming brengen, tenzij de minister voor dinsdag nog een memootje kan
sturen. Het parlement moet zijn verantwoordelijkheid onderhand maar nemen.De heer Te Veldhuis (VVD):De heer Reitsma wil graag meer informatie over de procedure ten aanzien
van de wijze waarop de groeicijfers tot stand zijn gekomen. Dat ligt ook in
de motie-Rosenmöller/Reitsma vast. Ik heb echter nooit van hem begrepen
dat hij bezwaar heeft tegen de feitelijke groei. Integendeel. Wat hem betreft
mag het verder groeien. Als ik het dus goed begrijp, gaat het hem dus alleen
maar om de procedure over de berekening van de cijfers, maar dat het om een
veel groter aantal gaat dan aanvankelijk in dat ene scenario bedacht was,
dat vindt hij op zichzelf niet erg.De heer Reitsma (CDA):Wij kunnen het debat overdoen, maar ik heb eigenlijk niets toe te voegen
aan de motivering die wij in het eerdere debat hebben gegeven bij de indiening
van de motie.Voorzitter! Het volgende punt betreft de vertrouwensrelatie tussen VROM
en de RLD. Uit de uitzending van Netwerk is naar voren gekomen dat er een
forse beschuldiging van de directeur-generaal milieubeheer richting RLD is
geuit. De termen "onbetrouwbaar", "oncoöperatief" en "onconstructief"
zijn daarbij geuit. Dat zijn forse en zware beschuldigingen, zeker als je
dat in politieke zin vertaalt. Ik sluit mij aan bij de opmerking van collega
Van Gijzel dat ook helder naar voren is gekomen dat het signaal is afgegeven
door VROM dat het een structureel proces is van vele jaren. Ik heb daarover
een aantal vragen.Wat is daarvan nu precies waar vanaf 1989? Wat is de inhoud van het desbetreffende
memo waarover in de brief van het kabinet wordt gerept? Kan dat memo ook openbaar
gemaakt worden?Minister De Boer:Heeft u het dan over het memo van de DG milieubeheer?De heer Reitsma (CDA):Ja.Welke grote verschillen van mening hebben er nu exact plaatsgevonden vanaf
1989 tot aan heden? Waren de bewindslieden in die periode en nu daarvan op
de hoogte? Het kan niet zo zijn dat die vragen in de brief afgewimpeld worden
met de simpele opmerking "er is nu een goede samenwerking". De vraag is welke
schade dat de afgelopen jaren heeft berokkend en welke gevolgen dat heeft
gehad voor het formuleren van het beleid. De tekst van de bewindslieden is
ons te mager. Gezien het feit dat die tekst zo mager is en deze alleen slaat
op het nu, zou je eigenlijk kunnen vermoeden dat er een wereld achter schuilgaat.
Ik zou graag willen horen welke wereld dat is.Mevrouw Van 't Riet (D66):Ik kon mij bij de heer Van Gijzel bij dit onderwerp nog enigszins beheersen,
nu niet meer. Heeft de heer Reitsma zich gerealiseerd dat het een discussie
onderling tussen ambtenaren van het hetzelfde ministerie over de RLD is geweest,
en wel negen jaar geleden? Hij moet toch ook weten dat onze gesprekspartners
niet de ambtenaren van VROM zijn maar de ministers? In de brief die wij vandaag
hebben gekregen van het kabinet, staat duidelijk dat die situatie niet aan
de orde is en dat de samenwerking goed is. Ik vind die vragen van de heer
Van Gijzel en van de heer Reitsma buiten proportie.De heer Reitsma (CDA):Daar nemen wij dan kennis van.Voorzitter! Mijn laatste punt betreft het volgende. Inzake de procedure
besluitvorming gebruiksplan Schiphol 1998 worden ook ernstige verwijten geuit.
Zowel in de brief van 20 maart als in de brief die wij vandaag hebben ontvangen,
leggen de bewindslieden een en ander uit. De vraag is echter of de gehanteerde
berekening op een juridisch verantwoorde en houdbare wijze is uitgevoerd.
Ook de CDA-fractie stelt de vraag of het gebruiksplan rechtmatig
is vastgesteld. Het hoe en het waarom hebben de bewindslieden omschreven,
maar de vraag blijft waarom het appendix van het berekeningsvoorschrift niet
tijdig is aangepast.Voorzitter! Netwerk heeft opnieuw veel opschudding veroorzaakt. Dat schaadt
het draagvlak voor de luchtvaart in Nederland. Het is de taak van de bewindslieden
om helderheid te verschaffen. Wij dienen met dit vraagstuk zorgvuldig om te
gaan in het belang van omwonenden, luchtvaartmaatschappijen en Schiphol. Zijn
de bewindslieden met mij van mening dat door dergelijke publiciteit de betrokkenen
in hun belangen worden geschaad? Staan ons de komende maanden of jaren nog
nieuwe verrassingen te wachten? Is dit nu werkelijk alle informatie of kunnen
de ministers die garantie niet geven? Is inmiddels alle relevante informatie
aan de Kamer gestuurd?De heer Te Veldhuis (VVD):Bij wie heeft deze uitzending van Netwerk veel onrust veroorzaakt? Ik
heb de kranten van vrijdag, zaterdag en maandag heel goed in de gaten gehouden.
Ik heb er slechts twee kleine artikelen over kunnen vinden; één
in Het Parool en één in het Rotterdams Dagblad. Ik heb ook geen
enkele brief naar aanleiding van deze uitzending ontvangen, terwijl wij over
het algemeen toch overstelpt worden met brieven.De heer Reitsma (CDA):De bewindslieden hebben in de Kamer gezegd er niets meer aan toe te voegen
te hebben. Nu blijkt dat bewoners op vele punten nog problemen hebben. Ook
andere betrokkenen zitten nog met vragen, zo bleek zondagavond. Men vraagt
zich af of de besluitvorming wel goed is verlopen en welke consequenties een
en ander heeft. Ook zijn er twijfels over de rechtmatigheid. Sommige organisaties
zijn zelfs van plan naar de rechter te stappen. U kunt niet volhouden dat
dit soort uitzendingen leidt tot pais en vree.De heer Te Veldhuis (VVD):Wie stelt, moet bewijzen. Als u zegt dat er veel onrust is veroorzaakt,
wil ik graag weten bij wie. De stichting Natuur en milieu had voor de uitzending
al aangekondigd naar de rechter te zullen stappen. Ik heb de voorbeelden gegeven,
maar u hebt niet verteld waar u zich verder op baseert.De heer Reitsma (CDA):Ik heb u gezegd wat ik te zeggen heb.De heer Te Veldhuis (VVD):Dat is niet veel.De heer Reitsma (CDA):Dat is uw conclusie.De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Gelukkig hebben wij het niet over Schiphol. Wij
hebben het nu over alles wat er om Schiphol heen gebeurt. De Rijksluchtvaartdienst
blijkt daarin een dubieuze rol te spelen. Het gaat vandaag over rekenmethodes
en over de ontwikkeling van scenario's. Het ziet ernaar uit dat er is gesjoemeld
met cijfers en prognoses of anders kloppen de rekenmethodes niet. Het resultaat
is in ieder geval dat er tegen beter weten in adviezen naar de Kamer zijn
gestuurd. In een tijd waarin met hoogwaardige computerprogramma's wordt gewerkt,
worden wij na enkele jaren – ik zou haast zeggen: enkele dagen –
verrast door een werkelijkheid die in het geheel niet was voorzien in de PKB.Voorzitter! De conclusie kan haast niet anders luiden dan dat er bewust
lagere cijfers zijn genoemd om de politiek zand in de ogen te strooien. De
RLD zou bewust 20% onder de reële bezettingsgraad zijn gebleven. Er zijn
prognoses gecreëerd waarmee Schiphol tot 44 miljoen passagiers en tot
360 vliegbewegingen per jaar in het jaar 2015 zou kunnen groeien en daarmee
toch binnen de milieuvoorwaarden zou blijven. Wie de verslagen van de debatten
over de PKB erop naleest, weet dat de SP-fractie daar in ieder geval niet
is ingetuind.Voorzitter! Nu blijkt dat in nog geen 40% van de tijd de top al bereikt
is. In het jaar 2003 zit Schiphol al ruimschoots aan de gestelde grens. Er
moet dus óf met gegevens zijn gemanipuleerd óf er moeten volstrekt
verkeerde rekenmethodes zijn gehanteerd. In dit verband is al over drijfzand
gesproken. Als er op die punten geen fouten zijn gemaakt, hoe kunnen wij dan
nog vertrouwen hebben in externe veiligheidsberekeningen? Als die prognoses
zo afwijken van de werkelijkheid, hoe kunnen wij dan nog vertrouwen op externe
veiligheidsberekeningen? Die uitspraak is toch niet mis. Kunnen de ministers
mij vertellen waarom ik nog in prognoses en berekeningen ten aanzien van Schiphol
zou moeten geloven? Direct na het PKB-besluit is alles uit de hand gelopen.
Overschrijdingen moesten gedoogd worden. Nu is het kabinet krampachtig bezig
om alle grenzen nog maar eens op te rekken. Vooral voor de coalitiefracties –
en zeker voor het meest kritische deel daarvan – moeten de druiven zuur
zijn op dit moment. En als wij dan de geluidsnorm van 35 Ke vergelijken met
de norm voor industrielawaai van 20 Ke, dan blijkt wel dat Schiphol stevig
gematst is. Het kabinet wil Schiphol nog steeds matsen. Het toestaan van vijf
keer 20.000 extra vluchten is ook weer een kwestie van het oprekken van de
grenzen. Voor de HSL, een investering van 10 mld., geldt hetzelfde. De HSL
zou 5 tot 10 miljoen passagiers van de luchtvaart overnemen; het worden er
op z'n hoogst 1,3 miljoen.Geachte volksvertegenwoordigers, ik kan mij niet aan de sterke indruk
onttrekken dat de luchtvaartlobby – RLD, Rand Europe, Schiphol, Nederland
transportland – u lelijk bij de neus heeft genomen. En nu zit u –
vooral degenen die de PKB hebben gesteund – met een probleem. Dat kan
maar op één manier aangepakt worden. De heren Van Gijzel en
Rosenmöller hebben al voorgesteld om onderzoek te laten verrichten. Inderdaad
moet er, voordat de grenzen van Schiphol weer worden opgerekt, een diepgaand
onderzoek komen naar de cijfer- en prognosemachine die Schiphol omgeeft. Het
moet eens duidelijk worden hoe de luchtvaart- en transportlobby de democratische
besluitvorming steeds weer in een houdgreep heeft kunnen krijgen. Is de minister
bereid om deze duistere club – zoals Intermediair in december 1996 de
transportlobby in Nederland omschrijft – te onthullen, zodat wij weten
wie invloed heeft en hoe het old boys' network in elkaar zit.Mijnheer de voorzitter! Nederland is bedonderd en dat mag zo langzamerhand
wel eens duidelijk worden. Ik overweeg in ieder geval een motie in te dienen
om Schiphol uit de handen van de luchtvaartlobby te halen.Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! De fractie van D66 had en heeft geen behoefte aan dit spoeddebat,
omdat er nog steeds geen nieuwe gegevens bekend zijn. Dan heb ik het specifiek
over de groeicijfers van Schiphol. Over berekeningsvoorschriften had ik liever
in een algemeen overleg gesproken, mede vanwege het technische karakter van
de brief van 20 maart jl. Maar nu ik hier sta, wil ik toch een paar punten
inbrengen.In verschillende overleggen met de minister is over de groeicijfers van
Schiphol gesproken. In een plenair debat heeft de fractie van D66 de minister
gevraagd een studie te laten verrichten naar het tot stand komen van de prognoses
en daarbij aan te geven wat wij daarvan kunnen leren. Dat lijkt sterk op het
verzoek van de heer Van Gijzel, hoewel hij vroeg om een onafhankelijk onderzoek.
De minister heeft daarbij toegezegd het CPB hierover een memo te laten maken.
Daar hebben wij mee ingestemd. De motie van GroenLinks over een onafhankelijk
onderzoek zou worden aangehouden tot de informatie er was. Er was namelijk
discussie over de vraag of de Algemene Rekenkamer de prognoses van het CPB
zou moeten controleren. Daarover zijn de argumenten gewisseld. Toen heeft
de minister meegedeeld dat het CPB een memo zou sturen. Die memo is er nog
steeds niet. De minister heeft die toezegging lang geleden gedaan, en ik hoor
graag van de minister wat de reden hiervan is. Deze memo moet met spoed aan
de Kamer toegezonden worden. Alles wat daarna komt, is een volgend traject.
Dat geldt ook voor de moties van de heren Rosenmöller en Van Gijzel.Dan kom ik op mijn opmerking dat wij de brief van de minister liever in
een algemeen overleg hadden besproken vanwege het technische karakter van
het verhaal. Uit de brief van 20 maart van de minister blijkt dat in het gebruiksplan
1998 een aantal technische maatregelen zijn ingevoerd die de geluidsbelasting
verminderen. Op zich is het positief dat deze maatregelen worden ingevoerd.
Deze maatregelen zijn volgens de gegevens die ik heb, per 1 januari van dit
jaar ook uitgevoerd. Voor de invoering van deze maatregelen had de appendix
die bij het berekeningsvoorschrift hoort, veranderd moeten worden. Dit is
echter nog steeds niet gebeurd. Waarom duurt het aanpassen van de appendix
zo lang? Is het gebruiksplan 1998 juridisch houdbaar, nu het uitgaat van aannames
die nog niet wettelijk zijn vastgelegd? Is er overeenstemming tussen VROM
en V en W over deze aanpassing van het berekeningsvoorschrift? En waarom is
de Kamer hier niet op een normale manier over geïnformeerd? Ik sluit
mij op dit punt aan bij de vraag van de heer Rosenmöller. Wij hebben
dit nu zijdelings moeten vernemen via een brief aan Schiphol, die ook naar
de Kamer is gestuurd.Voorzitter! Ik wil gebruik maken van dit moment om te zeggen dat er wat
D66 betreft fundamenteel gekeken moet worden naar de systematiek van het berekenen.
Ook in het rapport-In 't Veld worden een aantal suggesties gedaan. Er moet
een plan van aanpak komen hoe hier verder mee omgegaan wordt. De systematiek
is uiterst ingewikkeld en kan ook op vele punten verbeterd worden. Ik noem
twee verbeteringen die D66 daar graag in verwerkt zou zien. Dat is de afkap
van 65 dB(A), de basis waar nu mee gewerkt wordt. Gezien de overlast lijkt
ons de afkap van 50 dB(A) realistischer.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Volgens mij zijn dit typisch onderwerpen die we in een algemeen
overleg, wat al gepland is, moeten bespreken. Verder hebben deze onderwerpen
volgens mij ook niet veel te maken met de vraag die hier dinsdag aan de orde
is gekomen.Mevrouw Van 't Riet (D66):Ik heb het stenogram er nog eens op nagelezen. Er is door de heer Rosenmöller
bij de aanvraag van dit spoeddebat specifiek gevraagd de berekeningsvoorschriften
daarin mee te nemen. Ik neem aan dat we de berekeningsvoorschriften niet nog
eens apart in het algemeen overleg zullen behandelen. Ik moet deze vragen
hier dus wel stellen.Voorzitter! Nog een laatste opmerking over het plan van aanpak en de berekeningssystematiek.
Ik heb in een vorig debat ook aangegeven dat D66 van de systematiek van het
berekenen af wil en dat zij naar een systematiek van meten toe wil.Voorzitter! Het volgende punt dat ik kort wil aanstippen, is de vertrouwensrelatie
in 1989 tussen ambtenaren van de RLD en VROM. Ik wil daar niets over zeggen.
Het is erg lang geleden. Het is een absurditeit om dergelijke oude koeien
uit de sloot te halen. Ik ga ervan uit dat die relatie in de afgelopen negen
jaar is verbeterd.Voorzitter! Mijn laatste punt betreft de Hague Consultancy Group en de
HSL-passagiers. Ik heb de heer Van Gijzel daar niet meer over gehoord, terwijl
het wel in zijn vraagstelling zat. Ook deze discussie hebben we gevoerd. In
het zwartste scenario wordt uitgegaan van 1,7 miljoen passagiers met de HSL.
Uitgegaan werd toen van 10 miljoen passagiers. Die doelstelling is verlaagd
naar 5 miljoen. Natuurlijk is het flankerend beleid het belangrijkste. Daar
zetten we ook op in. Dat betekent dat Schiphol en de vliegtuigmaatschappijen
moeten zorgen dat de zaak logistiek goed verloopt. Flankerend beleid betekent
een combinatie van trein-vliegkaartje, heffing op vluchten die ook per HSL
te doen zijn, accijns op kerosine en BTW op tickets.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Nederland is een heel tolerant land en heeft een heel tolerant
parlement. Als er één fractie een debat vraagt, zijn wij bijna
altijd zo bereidwillig dat ook toe te staan. Ik vraag me echter af of we met
de Schipholdebatten langzamerhand niet bezig zijn met een sfeertje van overkill.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Ik waardeer de tolerantie van de VVD onder alle omstandigheden.
Dat moet vooral ook zo blijven, maar als de opmerking van de heer Te Veldhuis
slaat op dit debat, dan wil ik hem er toch aan herinneren dat zowel de fractie
van het CDA, als die van de PvdA, GroenLinks en de SP afgelopen dinsdag expliciet
zeiden dat het wenselijk was over deze thema's een debat te voeren. Wij waren
zo tolerant u ook in dit debat weer te aanhoren.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Wij hebben de afgelopen weken, maanden zeer veel debatten
over Schiphol gehad en wij hebben er vandaag weer een, waaraan wij –
overigens evenals D66 – overigens geen behoefte hadden. Voor de toehoorders
kan ik nu al melden dat er binnenkort weer twee komen, namelijk
een over het gebruiksplan 1998 en een over de brief over vijf keer 20.000
vluchten extra. Voorlopig gaan we nog wel even door.De aanleiding tot het debat van vandaag is het verhaal vorige week in
Netwerk van een oud-ambtenaar van VROM over zijn slechte relatie met de Rijksluchtvaartdienst
aan het eind van de jaren tachtig. Dat is dus de aanleiding om nu, tien jaar
later, de huidige minister van Verkeer en Waterstaat en de huidige minister
van VROM daarover te onderhouden. Het viel mij op dat noch in de uitzending
van Netwerk, noch vandaag in de Kamer door een parlementariër naar de
keerzijde van het verhaal is gevraagd, dus wat de RLD ervan vindt. Niemand
vraagt naar de mening van de RLD. Deze dienst is niet aan het woord geweest.
Is dat netjes, zo vraag ik ook de heer Rosenmöller. Is dat wel fair?
Waarom heeft hij er niet naar gevraagd?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik heb daar niet naar gevraagd, omdat ik ervan uitging dat die vraag in
de uitzending is beantwoord. In de uitzending werd keurig met witte letters
tegen een zwarte achtergrond vermeld dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat –
ik zeg het in mijn eigen woorden – niet de behoefte had om te reageren
op de inhoud van de uitzending. Dan doen wij het hier!De heer Te Veldhuis (VVD):U hebt er dus ook niet naar gevraagd.Voorzitter! Als tweede onderwerp wordt het vraagstuk van de cijfers en
getallen erbij gehaald. Gevraagd wordt hoe het komt dat zij niet kloppen met
de feitelijke ontwikkelingen. Wij hebben hierover al vier of vijf keer gesproken,
plenair en in algemeen overleggen. Ik hoop inderdaad dat gestemd wordt over
de motie-Rosenmöller/Reitsma. Ik vraag ook om die officieel in stemming
te brengen, volgende week of de week daarop. Er is dan eindelijk helderheid.
Er is in de discussies door de minister telkenmale aangegeven dat er verschillende
scenario's waren: een hoog-, een laag- en een middengroeiscenario. Wij hebben
met zijn allen een keuze gemaakt. Achteraf blijkt die keuze niet goed geweest
te zijn, omdat de economische ontwikkelingen afwijken van hetgeen toen door
iedereen werd verwacht. Toch blijft er nu het sfeertje bestaan dat wij wellicht
op het verkeerde been zijn gezet. Voorzitter! Ik hoop dat er klip en klaar
over de motie van de heer Rosenmöller gestemd wordt, want de antwoorden
van het kabinet zijn voldoende duidelijk. Daarnaast is apart de toezegging
gedaan een en ander op een rij te laten zetten door het CPB. Ik wil een beetje
af van de sfeer van groezeligheid. Laten wij als Kamer duidelijk zeggen wat
wij willen, dus óf het een óf het ander. Het zal duidelijk zijn
wat mijn fractie van mening is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Dat schept een band, want daar wil ik ook graag vanaf. Dat
is de afgelopen drie jaar niet gebeurd. Als er geen onafhankelijk onderzoek
wordt ingesteld, is het een illusie om de door de heer Te Veldhuis genoemde
groezeligheid in de komende periode te vermijden. Dat is precies de reden
om stevig te investeren in een onafhankelijk onderzoek. Ik vraag de heer Te
Veldhuis of hij van mening is dat degenen die voor een onafhankelijk onderzoek
zijn, impliciet een motie van wantrouwen in de richting van beide bewindslieden
uitspreken.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik vind de ondertoon niet goed, want die is: kabinet, u hebt verkeerde
cijfers verstrekt. Die ondertoon van: het deugt niet, het kan niet, is er
gebleven zelfs nadat er vier, vijf keer over gediscussieerd is. Iedere keer
wordt die sfeer opgeroepen. Als u het niet vertrouwt, brengt u dan de motie
in stemming. U ziet dan wel of er een meerderheid voor is in de Kamer. Ik
geloof de regering, u niet.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat zeg ik niet. Als ik de regering niet geloof, weet ik precies wat ik
moet doen. Als ik deze regering niet geloof op dit punt, had ik allang een
motie van wantrouwen ingediend. Zegt u tegen iedereen, ook tegen uw coalitiepartners,
dat als er een onafhankelijk onderzoek komt op dit punt, dit eigenlijk raakt
aan het vertrouwen tussen de Kamer en het kabinet?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik heb in het interruptiedebatje met de heer Van Gijzel al gezegd dat
het feit dat uitgerekend hij met zo'n voorstel komt, een kwestie van opschuiven
is. Ik vind dat een beetje vreemd. Het gaat enigszins in de richting van de
opmerking van de collega in de Eerste Kamer, die overigens om een parlementair
onderzoek heeft gevraagd. Er wordt nu gesproken over een onderzoek van de
regering, een aanmerkelijk verschil dus. De ondertoon is dat men niet vertrouwt
dat het goed zit.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik wil dit interruptiedebat even kort afmaken. De motie staat zoals die
staat en de toelichting is van degene die de motie indient. Ik vraag de heer
Te Veldhuis of het mogelijk is, zonder dat in formele zin de vertrouwensrelatie
tussen de Kamer en het kabinet ter discussie komt, dat er op dit punt een
onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld.De heer Te Veldhuis (VVD):Het lijkt mij ver gaan als de regering nu alsnog de motie van de heer
Rosenmöller zou uitleggen als een motie van wantrouwen. Dan had de regering
dat toen ook wel gedaan. Ik denk dus niet dat wij zover moeten gaan. Ik vind
de ondertoon echter niet goed. Er zit iets in van dat men op het verkeerde
been is gezet en dat men dat onderzocht wil zien. Ik heb dat gevoel niet en
ik heb er dus ook geen behoefte aan.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik kan dat gevoel bij de heer Te Veldhuis niet wegnemen. Dat zal nooit
lukken. Ik wil wel weten of hier tussen de coalitiepartners over is gesproken.
Bestaat er binnen de coalitie de politieke ruimte om elkaar niet alleen een
standpunt in te laten nemen over een onafhankelijk onderzoek op dit punt,
maar elkaar dat standpunt ook daadwerkelijk te laten effectueren met een meerderheid,
anders dan de meerderheid van de Paarse coalitie?De heer Te Veldhuis (VVD):Wij hebben hier geen enkel gesprek over gevoerd. Ik hoorde een minuut
voordat wij hier met het debat begonnen, dat de heer Van Gijzel overwoog om
zelf met een motie op dit punt te komen. Dat is een andere motie dan die van
de heer Rosenmöller. Wij zien het wel. Wij hebben daar verder geen overleg
over gehad.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het is dus een vrije kwestie?De heer Te Veldhuis (VVD):Alles is hier een vrije kwestie. Er is niets geblokkeerd.De heer Van Gijzel (PvdA):Tegen de heren Rosenmöller en Te Veldhuis zeg ik het volgende. Dit
debat gaat over de vraag of wij met elkaar wijzer kunnen worden over de cijfers.
Mij bevalt het niet dat de heer Rosenmöller probeert om de heer Te Veldhuis
te laten zeggen dat het een motie van wantrouwen is. Dat is duidelijk uit
de manier waarop de heer Rosenmöller ermee omgaat. De heer Te Veldhuis
heeft een andere insteek. Hij zeg dat het niet gaat om een motie van wantrouwen,
maar dat het riekt naar groezeligheid. De heren Rosenmöller en Te Veldhuis
zijn er te politiek mee bezig. Laten wij daarom de heer Van den Berg hiervoor
nemen. Ik bedoel onze collega van de SGP, die volgens mij in deze Kamer de
integriteit zelf is. Die heeft keer op keer gezegd dat wij met elkaar meer
helderheid moeten krijgen over de cijfers. Daar zitten geen dubbele bedoelingen
bij. Hij vindt het noodzakelijk voor de besluitvorming om het proces van een
onafhankelijk onderzoek door te zetten. Ik denk dat de heer Van den Berg daarin
hartstikke gelijk heeft.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik hoop dat de heer Van Gijzel een heldere positie kiest als de moties
in stemming komen. Hij is dan voor het een of voor het ander. Wat mijn positie
is, dat weet de heer Van Gijzel.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik laat mij indirect niet door de heer Van Gijzel zeggen dat de ene collega
meer integer is dan de andere. Ik vind de heer Van Gijzel zeer integer. Ik
vind collega Van den Berg zeer integer. Ik vind ook de heer Te Veldhuis zeer
integer. Dat geldt ook voor de bewindslieden en voor de andere collega's in
de Kamer. Ik heb geen dubbele agenda. Ik wens gewoon te herhalen wat ik al
eerder heb gezegd, ook in het debat van 28 oktober 1997. Als ik een motie
van wantrouwen wil indienen, weet ik precies hoe het moet. Ik heb, met de
heer Van Gijzel, op 28 oktober gezegd dat het mij erom te doen is een punt
te zetten achter de discussie en om voor de toekomst duidelijkheid te verkrijgen
over dit soort groeicijfers. Dat laatste is precies wat in de motie van de
heer Reitsma en mijzelf staat.De heer Van Gijzel (PvdA):Misschien moet ik het woord integriteit in dit opzicht nuanceren. Iedereen
is hier integer. Ik bedoelde te zeggen dat de heer Van den Berg geen bijbedoelingen
heeft in de zin van het politiek uitdagen vanuit een oppositierol. Sommige
anderen is dat meer op het lijf geschreven. Dat is overigens niet het geval
bij de heer Te Veldhuis, gezien vanuit zijn regeringsverantwoordelijkheid.
Daar kunnen ook andere dingen achter zitten.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik heb een beetje moeite met de redenering dat als mensen worden opgevoerd
als integer, anderen misschien ietsje minder integer zouden kunnen zijn. Dat
soort dingen moet de heer Van Gijzel niet doen.De voorzitter:Ik denk dat deze discussie afgerond is. Het woord is aan de heer Poppe.De heer Poppe (SP):In Nederland is de kennis zeer hoog ontwikkeld. Wij kunnen heel goed dingen
doorrekenen. Wij hebben daarvoor goede programma's en knappe mensen. Desondanks
zien wij dat de gegevens waarop de besluiten genomen zijn een dag na het genomen
besluit al niet meer kloppen. De heer Te Veldhuis zegt vervolgens dat er wordt
gedaan alsof er sprake is van groezeligheid. Er is echter sprake van feiten.
Als nu blijkt dat al die knappe koppen en rekenmethodes niet leiden tot een
inzicht dat een aantal jaren de werkelijkheid weergeeft, dan kan de heer Te
Veldhuis toch niet met droge ogen beweren dat alles in orde is? Wat moeten
de bewoners van de Bijlmer nu wel niet denken over de berekeningen wat betreft
de externe veiligheid?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik wil hier graag op antwoorden, al is het een herhaling van zetten. Het
zal de heer Poppe dan ook niet verbazen wat ik nu ga zeggen. Het is, denk
ik, al de zesde keer dat wij erover praten. Ik heb vaker gezegd dat wij een
aantal scenario's voorgelegd hebben gekregen en dat wij er met zijn allen
over hebben gepraat. Daar was de heer Poppe ook bij. Uit die scenario's hebben
wij er een gekozen. Als wij, met de regering, niet het goede scenario hebben
gekozen, heeft de heer Poppe dat eveneens niet gedaan. Wij zijn toen uitgegaan
van een aantal aannames van hoe het in de toekomst zou gaan lopen. Als dan
blijkt dat het anders loopt, dan zijn wij helaas geen goede waarzeggers geweest.
Dan kun je natuurlijk achteraf bekijken waarom wij geen goede waarzeggers
of voorspellers zijn geweest, maar ik vind dat wij ons met zinniger dingen
kunnen bezighouden. Ik heb net ook al aangegeven dat het niet zo zinnig is
om voor de zesde keer over hetzelfde onderwerp te praten. Binnenkort, mijnheer
Poppe, luistert er niemand meer naar ons. Wij worden in dit debat toch langzamerhand
nauwelijks meer serieus genomen.De heer Poppe (SP):Als wij alles goed blijven praten, luistert er straks niemand meer, daar
heeft de heer Te Veldhuis gelijk in. Hij zegt nu dat de Kamer in meerderheid
een verkeerde prognose heeft gekozen. Kan hij een prognose aangeven die wel
heeft omschreven wat er nu in de praktijk gebeurt?De heer Te Veldhuis (VVD):Wij hebben bijvoorbeeld bij het regeerakkoord, vier jaar geleden, een
aantal aannames gedaan. Daarna bleek het vier jaar lang heel anders te zijn
dan wij gedacht hadden. Er zijn veel minder werklozen, er is een veel grotere
economische groei geweest en er zijn veel meer mensen gelukkig gemaakt. Dat
hebben wij in 1994 allemaal niet voorspeld. Moeten wij nu gaan analyseren
waarom wij dat in 1994 niet goed voorspeld hebben?De voorzitter:Ik geloof dat deze verbreding niet helemaal past in het kader van dit
debat.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik heb nog één opmerking. Er zitten niet zoveel
jaren tussen. Direct na het PKB-besluit is de zaak al op hol geslagen. Nu
gaat de heer Te Veldhuis toch niet beweren dat wij geen van allen hadden kunnen
voorzien dat de economie zo plotseling aantrok?Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! Ik ben het in zoverre met de heer Te Veldhuis eens dat wij,
volgens mij alle aanwezigen hier in de zaal, in de discussie over de drie
scenario's indertijd met open ogen gekozen hebben voor een scenario. In die
zin zijn wij dus gecommitteerd. Het heeft anders uitgepakt.
De vraag is in hoeverre je daarop terug moet kijken en in hoeverre je kunt
leren uit het verleden. Mijn vraag aan de heer Te Veldhuis is de volgende.
Er liggen nu twee verzoeken om onderzoeken. De minister geeft zelf aan dat
zij een memo wil laten maken door het CPB. Ik neem aan dat wij daar weer een
debat over zullen hebben. Wat ziet de heer Te Veldhuis als toegevoegde waarde
van zo'n memo en een eventueel aanvullend onderzoek? Wij willen natuurlijk
leren uit de lessen van het verleden. Is er in zijn visie een waarde te vinden
en op welke manier?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik had ook al willen vragen wanneer wij dat overzichtje krijgen. Pas als
wij dat hebben, zullen wij het kunnen bekijken. Mevrouw Van 't Riet stelt
een als-vraag: als het er zus of zo uitziet, wat kunnen wij er dan mee doen?
Ik denk dat het een beetje prematuur is. Met haar ben ik van mening dat wij
dat overzicht al wel hadden kunnen krijgen. Dat is zeker waar. Als wij dat
hebben, dan zullen wij er ongetwijfeld over na moeten denken of wij daar weer
een debat over moeten hebben. Laten wij daar alstublieft eens met elkaar over
praten. Ik meen serieus dat wij ervoor moeten oppassen dat wij de Schipholdiscussie
niet platpraten en dat niemand ons binnenkort meer serieus neemt omdat wij
over elk onderwerp dat zich voordoet, willen discussiëren. Volgende week
komt er misschien wel weer een ambtenaar van tien jaar geleden met een oprisping
op de televisie. Wie garandeert mij dan dat er niet weer een debat gevraagd
wordt? Zo moeten wij hier toch niet werken? Ik denk niet dat het goed is voor
de geloofwaardigheid, ook van onszelf, om nog eens een zesde keer te gaan
discussiëren over ieder klein onderwerp dat wij al vijf keer besproken
hebben.Mevrouw Van 't Riet (D66):Ik ben het hier overigens mee eens, maar ik heb nog geen antwoord gekregen
op mijn vraag. Steunt de heer Te Veldhuis geen van beide verzoeken om onafhankelijk
onderzoek te laten uitvoeren naast de toezegging van de minister?De heer Te Veldhuis (VVD):Ik wacht op de toezegging die de regering heeft gedaan. Op grond daarvan
heeft ook de heer Rosenmöller gezegd dat hij zijn motie nog even aanhoudt.
Dan komt er wellicht een nadere verklaring van hoe een en ander verlopen is.
Ik heb geen parlementair onderzoek of een onderzoek van een externe instantie
nodig om te bekijken waarom de groeicijfers hoger zijn geweest dan verwacht.
Ik zie het nut daarvan eerlijk gezegd ook niet in. De ontwikkelingen hebben
zich nu eenmaal zo voorgedaan. Gaan wij binnenkort dan ook een nader onderzoek
vragen over de vraag waarom wij meer mensen aan het werk hebben dan het CPB
in 1994 heeft voorspeld?De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Ik vind het prima wat collega Te Veldhuis hier allemaal zegt.
Ik luister ook met belangstelling. Hij zegt dat wij niet elke keer een debat
moeten hebben en dat wij er niet steeds allerlei argumenten bij moeten halen.
Maar dan verzoek ik hem om andere collega's er niet van te betichten dat zij
"smoezeligheid" in het debat brengen. Als er één iemand is die
dit etiket aanbrengt op dit debat, waar overigens niemand bij gebaat is, dan
is hij het wel. Dat deed hij in het vorige debat en hij doet nu weer een poging.
Dat verbaast mij in hoge mate. Laten wij nu zakelijk bekijken wat er aan de
hand is geweest en welke lessen wij eruit kunnen trekken.De heer Te Veldhuis (VVD):Ja, laten wij het vooral zakelijk bekijken. Dat zou ik dolgraag willen.
Overigens heb ik niet gesproken over "smoezelig", maar over "groezelig".De heer Van Gijzel (PvdA):Ik wil graag nog een vraag aan de heer Te Veldhuis stellen, naar aanleiding
van zijn opmerking wat wij er eigenlijk mee zouden opschieten als wij weer
naar de prognoses zouden kijken. Laten wij eens kijken naar de huidige situatie
op Schiphol, met een baan erbij. Het CPB zegt dat wij dan naar 60 à
70 miljoen door kunnen groeien, terwijl het NLR zegt dat het bij 40 miljoen
ophoudt. Het kabinet zegt nu dat het daar ook nog eens zelfstandig naar wil
laten kijken. Je kunt dan toch niet van één onderzoek, in dit
geval het CPB-onderzoek, zeggen: dát is het? Je moet dan toch zoveel
mogelijk bij de realiteit proberen te komen en lessen proberen te trekken
uit de gang van zaken in het verleden? U stelt nu toch ook niet dat het kabinet
wel een dubbele agenda zal hebben omdat het er nog eens naar wil laten kijken?
Wij zijn toch met elkaar verantwoordelijk om te proberen belangrijke besluitvorming
te schragen met verantwoorde cijfers?De heer Te Veldhuis (VVD):Dit alles in de context van mijn opmerking, voorzitter, dat wij opnieuw
praten over zaken die wij nota bene vorige week maandag nog met elkaar hebben
besproken. Dit komt nu gewoon weer terug, alsof wij vorige week maandag helemaal
geen discussie hebben gehad. Laten wij nu niet iedere oprisping of, misschien
beter gezegd, iedere uitlating van een voormalige ambtenaar aangrijpen om
weer opnieuw een discussie over hetzelfde te voeren. Daarmee schieten wij
geen meter op.De voorzitter:Deze discussie vergt wederom geruime tijd. Ik zou een niet al te groot
gedeelte van die tijd willen besteden aan de vraag of die discussie wel terecht
is, want dan vraagt het misschien nog meer tijd. Het is wellicht een onbehoorlijke
opmerking van de voorzitter, maar ik heb het nu eenmaal gezegd.De heer Te Veldhuis (VVD):De heer Rosenmöller heeft het debat aangevraagd en hij weet van mij
dat, als hij een debat wil, ik daar ook aan meedoe. In dat verband heb ik
enige vragen aan de heer Rosenmöller. De eerste is, of bij GroenLinks
de auto als symbool van slecht milieu inmiddels is vervangen door het vliegtuig.
Mijn tweede vraag is: waarom vraagt de heer Rosenmöller zo vaak om debatten,
zelfs wanneer het, zoals in dit geval, niet veel waarde toevoegt aan hetgeen
wij vorige week hebben besproken en al drie of vier keer eerder hebben besproken?
Mijn derde vraag is, waarom de heer Rosenmöller in het Schipholdossier
zo enorm formeel en legalistisch bezig is, zo gedetailleerd nauwkeurig, tot
bijna achter de komma. In andere dossiers is hij dat toch niet zo en treedt
hij althans minder krampachtig op. Of gaat hij in het vervolg bij alle dossiers
die wij in de Kamer bespreken, puur formeel en legalistisch tewerk, opdat
wij ons exact aan de letter van een regel houden? Kan verder de heer Rosenmöller
een enkele keer ook eens iets vriendelijks over Schiphol zeggen,
bijvoorbeeld dat daar 88.000 mensen werken, dat daar 550 bedrijven zitten
en dat daar een luchtvloot is (van de KLM) die de stilste, de schoonste, de
veiligste en de zuinigste van heel Europa is? Het zou best aardig zijn als
de heer Rosenmöller zoiets eens zou zeggen. De heer Poppe mag het trouwens
ook doen.De heer Poppe (SP):Is dit een STER-spot?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Hoewel het een debat met de ministers is en de heer Te Veldhuis
mij allerlei vragen kan stellen op het moment dat ik mijn bijdrage lever,
zit ik nu met een procedureel punt, want hij heeft recht op antwoord op zijn
vragen. Mag ik dat antwoord nu kort geven?De voorzitter:Hij heeft u uitgedaagd en wij debatteren ook met elkaar, op de bekende
korte en bondige wijze. Die techniek is u heel goed bekend.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Laat ik dan beginnen bij de laatste vraag, om het humeur van de heer Te
Veldhuis wat te verbeteren. Als wij wel eens gebruik maken van de luchthaven
Schiphol, worden wij daar goed bediend, door hardwerkende mensen die onze
koffers in en uit het vliegtuig brengen. Wij merken het overigens vooral als
zij onze koffers snel uit het vliegtuig halen. Ook bij de KLM, als wij daar
vanuit de Kamer mee vliegen, worden wij goed behandeld. Als de heer Te Veldhuis
dat nog eens van mij wil horen en hij dat van nieuwswaarde vindt, is dit in
ieder geval een winstpunt van dit debat. Het gaat mij echter niet om het bedrijf
of de mensen die daar werken, maar om de luchtvaart en de vervuiling die de
luchtvaart met zich brengt. Het gaat mij er vooral om wat nu een modern, duurzaam,
toekomstig verkeers- en mobiliteitsbeleid is. Daar gaat het u minder om. Voor
mij is dat de kern van de vraag. Ik heb daar andere opvattingen over dan in
het concept Nederland distributieland passen.Ik vraag regelmatig om debatten. Ik zou ook formalistisch en legalistisch
zijn. Wat ik doe is mijn controlerende taak, die ik ook op andere terreinen
pleeg waar te maken, vervullen. Dat is mijn rol als parlementariër. Daar
was ook aanleiding voor. Dit debat levert bij de tussenstand van dit moment
bijvoorbeeld op dat een meerderheid vindt dat er een onafhankelijk onderzoek
in een of andere vorm moet plaatsvinden. Vóór dit debat was
die er niet. Dat is de winst, op dit moment.Ik hoef niet uit te weiden over andere debatten. Ik ben niet formalistisch,
ik ben legalistisch. Ik ben gewoon iemand die zijn controlerende taak uitvoert
op tal van terreinen. Laten wij het daar maar bij houden.Voorzitter: Van der HoevenDe heer Te Veldhuis (VVD):Omwille van de tijd zal ik er verder niet op ingaan. De heer Rosenmöller
zegt terecht dat er op dit moment een meerderheid voor een onafhankelijk onderzoek
schijnt te zijn. Wij zullen kijken waar wij bij de stemmingen uiteindelijk
op uitkomen. Ik moet het nog zien.Ik stel nog enkele zakelijke punten aan de orde. Ik vind het staatsrechtelijk
absoluut irrelevant hoe ambtenaren van verschillende diensten met elkaar omgaan.
Het enige dat voor mij staatsrechtelijk telt, is een besluit of een voorstel
van de regering. De verschillende scenario's over de groei van Schiphol en
de daarbij gehanteerde cijfers zijn ons voorgelegd. Wij hebben erover gediscussieerd.
Die zijn voor mij relevant. Staatsrechtelijk moet er in deze zaal niet te
veel gedebatteerd worden over kissebissende ambtenaren. Het ging vandaag toch
wel een beetje in die richting. Ik vind dat buitengewoon jammer. Daar zouden
wij mee moeten stoppen.Een tweede zakelijk punt is de constatering dat in ieder geval de heer
Van Gijzel er nog niet aan toe is om mee te doen aan een parlementair onderzoek,
zoals gevraagd door de heren Rosenmöller en Reitsma en door zijn partijgenoten
in de Eerste Kamer. In de motie wordt gevraagd om een onderzoek door het parlement,
wellicht met hulp van derden.De heer Van Gijzel (PvdA):Dat is een van mijn bezwaren tegen zo'n motie. Er staat geen adressant
in. Er staat niet in of het onderzoek moet worden gedaan door het parlement,
de regering of wie dan ook. De heer Te Veldhuis heeft het over partijgenoten.
Zijn partijgenoot Nijpels, oud-minister van VROM, die er veel zicht op heeft
hoe het allemaal gegaan is en gaat, en nog allerlei functies heeft, heeft
ook opgeroepen tot een parlementair onderzoek. Misschien kan de heer Te Veldhuis
zich daar ook rekenschap van geven.De heer Te Veldhuis (VVD):Ja, maar hij is niet langer parlementariër en uw collega is dat wel!De heer Van Gijzel (PvdA):Zeker, ik snap die gradatie. Misschien kunt u zich een keer met hem verstaan
over de vraag waarom hij dat vindt. Klaarblijkelijk heeft hij er zicht op
en ook redenen om dat te doen.De heer Te Veldhuis (VVD):Het zijn de volksvertegenwoordigers die over dit soort onderwerpen beslissen!Tot slot de berekeningsmethode. Ik denk dat iedereen een punt heeft die
zegt dat de nieuwe wijze van berekenen gepubliceerd had moeten zijn. Dit moet
in ieder geval nog gebeuren. Dat is waar en hier is geen speld tussen te krijgen.
Dit is ons overigens al op 19 december meegedeeld. Ik heb toen niet de behoefte
gehad om bij de regering aan de bel te trekken, net zomin als de heer Rosenmöller,
maar daar hebben we het straks in het interruptiedebat al over gehad. Niemand
heeft hier aan de bel getrokken met de vraag waar die publicatie bleef en
of de nieuwe berekeningen wel in het gebruiksplan komen. Deze vraag is pas
opgekomen – laten we toch eerlijk zijn – toen, vorige week, een
van de milieugroeperingen in Nederland meedeelde dat men om die reden naar
de rechter ging.We staan nu voor de vraag of we het gebruiksplan beoordelen aan de hand
van de oude berekeningen, exclusief de drie milieumaatregelen die in feite
verbeteringen voor het milieu zijn, of dat we het nieuwe milieuplan beoordelen
aan de hand van de feitelijke situatie, inclusief de nieuwe milieuverbeteringen.
Ik snap eerlijk gezegd niet waarom we hierover zo'n verschrikkelijk ingewikkelde
discussie houden. Ik zou zeggen, alles wat een verbetering is, alles waardoor
de mensen in de buurt van Schiphol minder last ondervinden, moet je vooral
meteen doen, los van de vraag of het gepubliceerd is of niet. Iedereen die
 zegt dat het nog niet gepubliceerd is en dat het dus formeel
niet goed zit, heeft een puntje. Maar als je kijkt naar de resultaten, naar
zowel de economische ontwikkelingen als de ontwikkelingen op het gebied van
het milieu in het gebruiksplan, dan zou je toch absoluut niet naar de rechter
stappen om daar een punt van te maken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Dan is de heer Te Veldhuis het, los van de procedure, met
mij eens dat het gebruiksplan 1998 in elk geval ten onrechte is goedgekeurd,
in formeel-legalistische zin.De heer Te Veldhuis (VVD):Misschien heeft u puur formeel wel gelijk, maar als het plan nu niet geheel
volgens de regels is goedgekeurd, terwijl er wel naar de geest daarvan gehandeld
wordt, omdat er sprake is van verbeteringen die wij allemaal gewild hebben?
U begon ook over die TOM's, die technisch-operationele maatregelen, net als
de heer Van Gijzel en wij allemaal, naar aanleiding van het advies van de
heer In 't Veld. Wij hebben allemaal gezegd: doe het zo snel mogelijk, want
daarmee kun je op korte termijn winst boeken. Dat is gebeurd en het is in
de berekeningen verwerkt, maar nu gaat iemand er achteraf een punt van maken
dat het nog niet gepubliceerd is. Dit gaat mij boven de pet.De heer Van Gijzel (PvdA):Maar daar gaat het toch helemaal niet om? Het gaat erom dat de overheid
zich in een buitengewoon kwetsbare positie heeft gemanoeuvreerd, omdat de
eerste de beste die naar de rechter stapt, kan eisen dat het gebruiksplan
niet geëffectueerd wordt, omdat het mogelijkerwijze buiten de wet uit
komt. Daar hebben wij het over en dus moet de overheid bij regelgeving en
de uitvoering daarvan gewoon de wet volgen. Ander wordt ze teruggeroepen,
en daar hebben wij al een paar keer ervaring mee opgedaan. Dat is buitengewoon
pijnlijk. Dit is volgens mij de essentie van de discussie: het gaat niet om
het doorvoeren van een verbetering, maar of wij dat op een nette manier doen,
opdat zo'n maatregel voor de rechter overeind kan blijven.De voorzitter:Mijnheer Te Veldhuis, wilt u deze vraag beantwoorden en vervolgens uw
betoog afronden?De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Over wat de heer Van Gijzel zegt, heb ik het gehad toen ik
sprak van een formeel-legalistische opstelling. Het is waar, formeel heeft
de heer Rosenmöller gelijk, net als de heer Van Gijzel. Maar waar willen
wij nu naartoe? Dat alles teruggedraaid wordt en dat er weer met de oude methodes
gewerkt wordt? Als u dat wilt, zeg dat dan ook hardop!De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Het is heel simpel. Ik wil een geloofwaardige overheid, ik
wil dat als de overheid iets wijzigt, daarover gesproken kan worden. Ik zou
namelijk ook nog wel iets willen wijzigen in de berekeningsvoorschriften en
dan kunnen wij misschien in deze discussie zaken doen. Dat is wat ik wil,
en niet dat wij geïnformeerd worden met een afschrift van een brief aan
Schiphol. Daar is de zaak te belangrijk voor, dat is precies waar het om gaat.
Het is niet alleen een juridische kwestie, maar ook een politiek-bestuurlijke
afweging.De heer Te Veldhuis (VVD):Dan zou ik u een gewetensvraag willen stellen. Bent u dan ook bereid om
voortaan in alle gevallen waarin u een enigszins soepele uitleg van de wet
mogelijk acht, net zo geloofwaardig en standvastig te blijven? Vindt u dat
in élk geval waarin niet strikt volgens de regel zou worden gewerkt,
de overheid daar wel strikt de hand aan zou moeten houden? Dan kan er nooit
meer gedoogd worden, op geen enkel punt. Wilt u dat doen, of alleen bij Schiphol?
Dan bent u selectief verontwaardigd.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als u vijf minuten geleden tegen mevrouw Van 't Riet zegt dat het niet
echt gebruikelijk is om de "als, dan"-vraag op die manier te beantwoorden,
dan is dat ook precies het antwoord dat ik u zou willen geven. Dit debat hebben
wij een halfjaar geleden ook al in de commissie gevoerd. Ik weet als het om
Schiphol gaat, precies waar ik aan toe ben. Ik heb daar vragen over gesteld
aan het kabinet, maar wij zijn het er blijkbaar over eens – en dat is
de kern van de zaak – dat het gebruiksplan 1998 ten onrechte is vastgesteld.
Ik maak daar een punt van en u laat het lopen, u gedoogt dat. De partij die
nooit wil gedogen, gedoogt wederom.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Ik heb de heer Rosenmöller gevraagd of dit betekent dat
hij nooit meer wil gedogen, of hij in alle gevallen waarin wij bij het uitleggen
van een wet tegen de rand aan komen, op de rand zitten of er net overheen
gaan, zegt dat hij dat nooit meer zal accepteren, dus niet alleen bij Schiphol.
Anders is hij wat mij betreft selectief verontwaardigd.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter!...De voorzitter:Mijnheer Rosenmöller, uw punt is duidelijk. De heer Van Gijzel mag
nog een laatste vraag stellen.De heer Van Gijzel (PvdA):Voorzitter! Ik wil even een paar dingen op een rijtje zetten. Op 18 december
is er over deze kwestie gesproken, één dag voor het kerstreces,
terwijl de Kamer dat debat al eerder aangevraagd had. Dat was echter uitgesteld
omdat de minister de benodigde stukken niet op tijd kon leveren. In het debat
daarna heeft de heer Rosenmöller er een paar keer naar gevraagd, dus
het verwijt dat hij dat niet gedaan zou hebben, vind ik niet geheel terecht.Maar wat ik het allerbelangrijkste punt in dezen vind, los van een betrouwbare
regering en los van wat wij hier in het parlement vinden, is het volgende
en dat moet u toch aanspreken, mijnheer Te Veldhuis. Als deze regering toestemming
geeft aan de luchthaven Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen om te gaan
vliegen op basis van een gebruiksplan, dan moeten zij niet geconfronteerd
worden met het terugdraaien daarvan, eventueel bij de rechter, omdat de regering
in gebreke gebleven is.De heer Te Veldhuis (VVD):Daar zijn we helemaal niet. U weet helemaal niet of ze teruggefloten worden
door de rechter.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik zeg: eventueel. Dat risico hoor je niet bij een derde neer te leggen.
In deze situatie is het zo dat je gewoon op basis van een nette regelgeving
je besluitvorming moet doen. Dat had ook gekund. Vorig jaar heeft het kabinet al meegedeeld: wij gaan het in de Staatscourant zetten.
Ondertussen is het nog steeds niet gebeurd. Uw vraag zou dus moeten zijn:
waarom is dit niet gebeurd? Dit had allang kunnen gebeuren: het is nu maart;
het had in januari gekund. Wat is daar aan de hand? Er zit dus klaarblijkelijk
méér achter en daar zou uw interesse eens naar uit moeten gaan.De heer Te Veldhuis (VVD):Meer dan drie maanden geleden, voorzitter, is ook de heer Van Gijzel,
net als ik, geïnformeerd over het feit dat die nieuwe technisch-operationele
maatregelen zouden worden meegenomen bij de beoordeling van het gebruiksplan
Schiphol voor dit jaar, en er heeft niemand aan de bel betrokken.U ook niet, mijnheer Van Gijzel. En nu, drieënhalve maand later,
wilt u opeens aan de bel trekken en de vermoorde onschuld uithangen. Ik vind
dat eerlijk gezegd, mijnheer Van Gijzel, niet chic.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik snap wel dat u het zo wilt proberen...De voorzitter:Mijnheer Van Gijzel, ik denk dat uw vraag helder is. U heeft ook een antwoord
gekregen. U bent het er niet mee eens. Ik wil toch de heer Te Veldhuis nu
vragen zijn betoog af te ronden, zodat we zo meteen ook aan de termijn van
de regering kunnen beginnen.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Dan wil ik tot slot nog één zin uitspreken,
die ik ook al eens eerder heb uitgesproken, maar ik denk dat het des te prangender
is om dat nu nog een keer te doen. De heer Rosenmöller lacht al!Deze casus, deze behandeling van vandaag, leert ons, in ieder geval mij,
dat onze wetgeving minder star, meer flexibel, werkbaarder en praktischer
moet worden opgezet, omdat we zelfs verbeteringen voor het milieu op deze
manier een hele tijd kunnen tegenhouden, hetgeen toch niet de bedoeling van
wetgeving kan zijn.De heer Janmaat (CD):Mevrouw de voorzitter! De CD-fractie vraagt zich zo langzamerhand af hoeveel
teleurgestelde topambtenaren er in Nederland nog rondlopen die menen op een
al dan niet geschikt moment de regering eens voor wat problemen te moeten
stellen. We hebben dat onlangs kunnen zien met een topambtenaar van Economische
Zaken met betrekking tot de minister van Financiën, en we zien het nu
met een topambtenaar van VROM, die blijkbaar met mensen van de RLD in het
verleden overhoop heeft gelegen of althans moeilijke relaties met hen heeft
onderhouden.De CD-fractie vindt het overigens, mevrouw de voorzitter, niet zo verwonderlijk
dat bij mensen die werkzaam zijn in de luchtvaartsector, daar hun brood verdienen
en een geweldig groot groeiend bedrijfsleven hebben dat zich voortdurend technisch
ontwikkelt en ook verbetert, enige argwaan in het verleden heeft geheerst
met betrekking tot organisaties en/of ambtenaren die een heel ander aspect
van de samenleving zijn gaan benadrukken, namelijk het milieu, en daarbij
in strijd zijn geraakt met deze technische sector.Immers, mevrouw de voorzitter, het mag toch eigenlijk niet zo verbazen
dat de regering en ook de Tweede Kamer, als controlerend orgaan, er niet zo
goed in zijn geslaagd om de groei van Schiphol in wettelijke vorm redelijk
vast te leggen. Dat had naar onze mening beter nagelaten kunnen worden, want
er zijn natuurlijk meer groeisectoren waar de Kamer toch weinig zicht op heeft.
Ik mag bijvoorbeeld noemen de groei van het aantal asielzoekers, waarover
de heer Bolkestein jaren geleden nogal opmerkingen maakte dat het toch echt
niet meer mocht zijn dan 35.000, en nu het er 45.000 zijn, hoor je de hele
heer Bolkestein niet meer.Met betrekking tot Schiphol, mevrouw de voorzitter, vindt de CD het toch
buitengewoon lastig, omdat iedere keer de groeicijfers van de economie en
de aspecten waar de minister van Verkeer en Waterstaat mee te maken heeft,
vele malen makkelijker en ook zekerder zijn aan te geven dan de aspecten van
het milieu. Die zijn veel moeilijker meetbaar. Misschien wat decibellen, en
dan is de vraag: waar? Milieuverstoring op heel andere aspecten, zoals in
de hogere luchtlagen, is natuurlijk ontzaglijk moeilijk te meten. Om die reden
kunnen die milieuorganisaties vrij eenvoudig iedere keer op de economische
aspecten terugslaan. De CD-fractie is in ieder geval niet voor een nieuw onafhankelijk
onderzoek, om de doodsimpele reden dat onafhankelijkheid in dit opzicht helemaal
niet bestaat. Men gaat uit van de bestaande rapporten, en vooral de linkse
partijen zullen het natuurlijk in hoge mate onafhankelijk vinden als de uitkomst
van het rapport hen in hun visie gelijk geeft. Als dat minder gebeurt, is
dat wat minder onafhankelijk. De CD ziet er niets in. Zij ziet wat in een
regering die regeert, die probeert een goed evenwicht te trekken en te leggen
tussen de economische groei, noodzakelijk voor Nederland, ook gezien de banengroei
en de ambities die de regering op dat punt heeft, en het behoud van het milieu.
Dat evenwicht is moeilijk genoeg en naar de mening van de CD wordt dat niet
bevorderd met een nieuw onderzoek, dat grote bedragen vraagt. Afhankelijk
nog van wie daar nou aan zo'n bureau gekoppeld zijn, krijgen we weer een onderzoek
naar de onafhankelijkheid van het onderzoek. De CD ziet er niets in.Mevrouw de voorzitter! Wij hebben de regering al eens vaker gevraagd naar
de standpunten van de regeringen in de ons omringende landen. Als die veel
soepeler met die milieuaspecten omgaan en zij graag de groei van Schiphol
zouden opvangen, moet de regering naar onze mening zeer voorzichtig zijn om
de groei van Schiphol af te remmen. Het milieu gaat natuurlijk veel verder
dan onze staatsgrenzen, die toch al redelijk aan het verdwijnen zijn. Het
milieu kan daar evenzeer geschaad worden. Dan doen wij er mogelijk niet aan
mee, maar hebben er veel minder grip op als de economische activiteiten door
het buitenland worden overgenomen. Ik heb op dat punt dus geen praktische
vraag aan de regering.De voorzitter:Waarde collega's, ik heb een gewetensvraag voor u. Ik heb begrepen dat
het de bedoeling was om dit debat voor de dinerpauze af te ronden en dat er
ook geen dinerpauze gepland was. Hoelang denken beide bewindsvrouwen nodig
te hebben voor hun antwoord? Mijn vraag aan de collega's is of wij dit debat
voor de dinerpauze afmaken of niet. Als het laatste het geval is, stel ik
voor om nu te stoppen.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! De vragen die gesteld zijn, lijken allemaal
zeer op elkaar. Ik kan heel kort antwoorden, mits ik natuurlijk niet eindeloos
geïnterrumpeerd word, maar dat is aan u!Minister De Boer:Hetzelfde geldt voor mij!De voorzitter:Ik begrijp van de collega's, dat dit zal lukken. Dan gaan wij door. Ik
vraag de collega's om hun interrupties kort en puntig te houden. In tweede
termijn houden we de spreektijden op maximaal twee minuten. Ik let erop!Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Er zijn vandaag drie onderwerpen besproken, waarover ik ook
iets wil zeggen. Zo men zal begrijpen, heb ik er behoefte aan om enige woorden
te wijden aan het vertrouwen tussen VROM en Verkeer en Waterstaat, zeker na
de vraag van de heer Te Veldhuis daarover.Ik heb de afgelopen vrijdagavond met groeiende verbazing en met ontsteltenis
naar de uitzending van Netwerk gekeken, die toch voor het grootste deel gebaseerd
was op informatie uit 1989 en daarvoor. Degenen die aan het woord kwamen,
waren althans mensen die daarvoor verantwoordelijkheid droegen en een daarvan
ook nog een paar jaar daarna. Dat heeft mij nog meer verbaasd. In elk geval
hoop ik dat als ik oud-minister ben, niet over tien jaar over delen van de
rijksdienst een oordeel zal vellen waar ik zo lang niet meer bij betrokken
ben geweest.De heer Rosenmöller heeft in een interruptiedebatje opgemerkt dat
er zo prachtig stond dat de RLD niet bereid was om te reageren. Nee, de RLD
was niet bereid om te reageren. Ik ook niet. De RLD nam het besluit om niet
te reageren overigens in overleg met mij. Zo gaat dat op ons ministerie. Wel
wil ik erop wijzen dat Netwerk vier maanden bezig is geweest met het voorbereiden
van het programma en wij één dag voor de uitzending het aanbod
kregen om een RLD'er live in de uitzending met de presentator te laten spreken.
Natuurlijk ben je in eerste instantie geneigd op zo'n uitnodiging in te gaan
en wij hebben dat ook serieus overwogen, maar uiteindelijk hebben wij daarvan
afgezien. Het afbreukrisico was veel te groot. Er waren namelijk zoveel tendentieuze
berichten, dat je als RLD'er bij voorbaat in de verdediging werd geduwd. Overigens,
die RLD'er moest dan ook nog de ontwikkelingen verdedigen die zich voordeden
in een periode die ver voor de tijd lagen waarin de huidige verantwoordelijkheden
van de RLD gelden. We mochten het programma ook niet van tevoren zien en dus
konden we onze reactie niet voorbereiden. De vragen werden niet van tevoren
bekendgemaakt. De invalshoek was dus zodanig, dat wij veronderstelden dat
elk optreden van ons tot niets zou leiden.Ik ben buitengewoon ontevreden over het feit dat interne brieven van het
ministerie van VROM, daterend uit 1989, vandaag de dag als bewijsmateriaal
worden gepresenteerd. Sterker, het jaar 1989 werd niet eens genoemd. Dat stond
wel in het persbericht dat voor de uitzending aan alle mogelijke betrokkenen
was toegezonden, maar de kijker werd niet duidelijk gemaakt dat het om stukken
uit dat jaar ging. Dat vind ik werkelijk heel schandelijk. Dit bezorgt mij
overigens wel enige lessen voor de toekomst. Afgelopen zondag heb ik maar
niet gekeken, want ik dacht: het zal wel weer van hetzelfde laken een pak
zijn.Zo langzamerhand heb ik wel een probleem. Bij de RLD zitten namelijk mensen
die verdraaid hard werken. De Kamer weet wat er allemaal speelt op het terrein
van de luchtvaart. Keer op keer hebben we nieuwe vragen te beantwoorden en
zijn er nieuwe zaken aan de orde. We moeten bezig zijn met de langetermijnproblematiek,
we moeten bezig zijn met de middellangetermijnproblematiek en we moeten bezig
zijn met de kortetermijnproblematiek. Het betreft hier een buitengewoon dynamisch
wereldje en op deze kleine afdeling wordt verdraaid hard gewerkt; overigens
in de gehele rijksdienst. Ik durf echter te beweren dat op deze afdeling extreem
hard gewerkt wordt. Dan is het toch wel heel erg vervelend als je elke keer
in een verkeerd daglicht geplaatst wordt en men het doet voorkomen dat je
de boel zit te belazeren. Als er belazerd wordt, is er maar een die dat zou
doen en dat ben ik dan. Ik durf u echter te garanderen dat dat niet gebeurt,
dat wij ons uiterste best doen en ons werk consciëntieus verrichten.
Dat ons dat niet altijd mogelijk wordt gemaakt, is zo. Dat heeft ook iets
te maken met de dynamiek van de sector.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Ik begrijp en voel de verbolgenheid van de minister. Er is
geen Kamerlid die in welk politiek programma dan ook het type beschuldigingen
waarover de minister spreekt, heeft geuit. De minister heeft vrijdagavond
de afweging gemaakt niet in het televisieprogramma op te treden. Die afweging
respecteer ik. Ik meen dat het ook een verstandige afweging was. Echter, de
uitzending door Netwerk heeft in Nederland voor een bepaalde beeldvorming
gezorgd. Waarom heeft de minister niet de behoefte gehad op een ander moment
dat beeld recht te zetten, zeker omdat zij zo betrokken is bij het werk van
de mensen van de RLD? Waarom moest eerst dinsdag de Kamer in het geweer komen
om de minister de gelegenheid te geven dat beeld recht te zetten?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Vrijdagavond hebben wij een uitgebreid persbericht laten uitgaan
waarin alle onjuistheden die in dat programma voorkwamen, gerectificeerd werden.
Maar ja, zoiets komt natuurlijk niet in de krant. Dus ben ik wel blij dat
de Kamer dit debat heeft georganiseerd, ook al ben ik niet blij met het onderwerp
waarover het gaat. Dit debat geeft mij in elk geval de kans hier het een en
ander te zeggen. Ik vrees overigens dat ook deze opmerkingen het nieuws niet
zullen halen, want goed nieuws is nu eenmaal geen nieuws. Dat maakt mij af
en toe wel wat treurig. Het wordt langzamerhand moeilijk om op het ministerie
goed je werk te doen als alles wat je intern bespreekt, op een andere manier
dan de juiste naar buiten wordt gebracht. Dat is jammer. Zoiets zou niet moeten.
Wij rectificeren waar dat kan.De heer Reitsma (CDA):Het siert u dat u opkomt voor uw medewerkers. Nogmaals, dat siert u.Minister Jorritsma-Lebbink:Het zou anders moeten zijn. Het hoeft helemaal niet te sieren.De heer Reitsma (CDA):Toch siert het u en iedere bewindspersoon hoort zo op te treden. Echter,
het is een beetje van de gekke dat u tegenover de Kamer deze toon aanslaat
en dat u het doet voorkomen dat de Kamer de schuldige is.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik spreek de Kamer helemaal niet aan als schuldige. Ik spreek over uw
hoofden heen degenen aan die dit programma hebben gemaakt.De heer Reitsma (CDA):Maar dat wilde ik hier even helder hebben.Minister Jorritsma-Lebbink:Wel verbazen mij een paar vragen. Onder andere is gevraagd: hoe is het
gegaan vanaf 1989 tot nu? Zoiets zou u niet moeten interesseren. Wij bepalen
hoe er wordt gewerkt en op welke manier overleg wordt gepleegd tussen VROM
en Verkeer en Waterstaat. Ik kan u overigens melden dat door die departementen
heel intensief wordt samengewerkt. Dat kan ook niet anders. Overigens weet
ik niet hoe het er in 1989 aan toe ging. Daar was ik niet bij; ik zat toen
ver van het ministerie. Ongetwijfeld zal ook op andere terreinen wel eens
iets aan de orde zijn geweest, maar als "een" ambtenaar intern eens iets verzucht,
zegt dat nog niets over de algehele relatie. Ik weet wel dat er intensief
met VROM gesproken wordt over zaken op terreinen waarmee beide departementen
zich hebben te bemoeien. Mijn eigen directeur-generaal Rijksluchtvaartdienst
voert dat overleg al een groot aantal jaren. Er is geen stuk dat naar de Kamer
gaat zonder dat het is afgekaart met VROM.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik vind het terecht dat u voor uw mensen opkomt vanuit de logica en vanuit
uw verantwoordelijkheid. Ik geloof ook oprecht dat u meent wat u daarover
zegt. Met betrekking tot Netwerk moeten wij echter oppassen dat wij niet de
boodschapper, degene die publiceert, hier hangen. Er zitten mensen in die
uitzending die daar dingen zeggen. Dat moeten wij dus beoordelen. Als belangrijke
ambtenaren die belangrijke rollen vervuld hebben in de Nederlandse samenleving,
nadat ze iets anders zijn gaan doen, zeggen dat er destijds sprake was van
onzuiver, onbetrouwbaar en verkeerd materieel, zouden wij als Kamer geen knip
voor onze neus waard zijn om daar vervolgens niets mee te doen. Wij hebben
in onze controlerende functie dan op z'n minst te vragen hoe dat zit, zonder
overigens meteen een oordeel klaar te hebben.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik ben het met u eens dat de boodschapper niet aangepakt moet worden,
tenzij de boodschapper foute informatie geeft. En dat laatste was hier nadrukkelijk
aan de orde. Ik weet niet of u ons persbericht kent, anders zal ik er graag
voor zorgen dat u dat krijgt. Dan kunt u zien welke onjuistheden in het programma
zaten.De heer Van Gijzel (PvdA):Dan was het misschien ook handig geweest om dat aan ons te sturen.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik meen dat het ook naar de Tweede Kamer is gestuurd. Maar goed, ik wil
er graag voor zorgen dat u dat persbericht nog een keer krijgt. Overigens,
iedere burger die nadat hij de overheid heeft verlaten en een uitlating doet,
wordt wat mij betreft niet altijd met even veel serieusheid genomen. Tenzij
u denkt dat er waarheid schuilt in zijn verhaal. Dan moet u er vragen over
stellen. Ik had gehoopt dat dit niet zo zou zijn.Voorzitter! Dat is eigenlijk alles wat ik erover kwijt wil. Wij werken
nauw samen, wij praten ongelofelijk veel met elkaar. Af en toe vraag je je
wel eens af of wij dat voortdurend wel moeten doen. Het is echter bepaald
niet zo dat ik iets herken in de relatie zoals die de afgelopen dagen werd
geschetst.Over de groeicijfers kan ik heel kort zijn. In het mondeling overleg van
begin februari heb ik gemeld dat het CPB enige vertraging had opgelopen, omdat
het heel hard aan het cijferen was aan het ICES-verhaal. Bovendien moet het
CPB het Centraal economisch plan uitbrengen. Overigens is mij net bericht
dat vanmiddag om 13.45 uur een eerste concept in onze richting is afgegeven.
Het bevat 12 pagina's. Ik heb het dus nog niet kunnen bekijken. Het kan ook
zijn dat men het zelf nog moet afronden. Het is nog niet in definitieve vorm
aan ons verstrekt. Wij zullen met name na moeten gaan of de feiten die erin
staan, juist zijn. Het lijkt mij goed om zodra het definitieve rapport gereed
is – ik verwacht dat dit een dezer dagen het geval zal zijn –
het aan de Kamer te sturen. Ik zou dan graag willen garanderen dat dit voor
dinsdag is, wat de heer Reitsma aan mij vraagt, maar ik ga daar niet over.
Ik wil het CPB vragen of het daartoe in staat is, maar ik kan er vervolgens
geen garantie over geven omdat ik er gewoon niet over ga. Dat is het lastige
ervan. Ik zal het CPB in ieder geval vragen om het zo snel mogelijk aan ons
te sturen. Ik verzoek de Kamer dringend dat dan af te wachten. Voorzover ik
mij kan herinneren, was dat ook de afspraak die wij hebben gemaakt, namelijk
dat het CPB zijn oordeel zou geven over de wijze waarop destijds de cijfers
tot stand zijn gekomen en of er verbeteringen voor de toekomst uit te verwachten
zijn. Overigens is het geen memootje, waarover hier gesproken is, maar een
stuk van 12 pagina's.Ik moet zeggen dat ik ook niet heel goed zou weten wat wij verder nog
zouden kunnen onderzoeken. Je leert wel van het maken van elke prognose. Eén
ding weten wij ook allemaal zeker, dat er nog nooit in dit land een prognose
is geweest die uiteindelijk ook volstrekt bewaarheid werd. Het is altijd anders
geweest daarna. Dat is het lastige. Prognosticeren is toch een vorm van het
voorspellen van de waarheid. En dat kunnen wij niet. En dat is misschien maar
goed ook. Alleen, in sommige gevallen, en in dit geval zeker, heeft het door
de ontwikkeling op de korte termijn veel meer afgeweken dan was voorzien.
Verder mag niet vergeten worden dat het hierbij gaat om langetermijnscenario's.
Voorspellen op de lange termijn is nog veel en veel moeilijker dan het doen
van voorspellingen voor de eerste twee, drie jaar.Voorzitter! Het berekeningsvoorschrift! Als de geluidshinder op Schiphol
zoveel mogelijk wordt beperkt, dus als de groei aan milieurandvoorwaarden
wordt gebonden, moet er een aantal dingen gebeuren. Door de CGS, de commissie-In
't Veld en provinciale staten van Noord-Holland is aangedrongen op zo snel
mogelijke invoering van de TOM's. Schiphol heeft in het gebruiksplan 1998
drie van die maatregelen als uitgangspunt genomen, namelijk de IATA-startprocedure,
de reduced flaps settings en de motormodificatie van de B737-300. Waar gebruiksplan
en berekeningsvoorschrift moeten sporen, heb ik met collega De Boer afgesproken
dat dit voorschrift zal worden aangepast. Dat heb ik gemeld
bij brief van 17 december 1997.Voor deze aanpassing moest een aantal gegevens worden gevalideerd. Dat
heeft enige tijd geduurd. Inmiddels is de nodige informatie verkregen en worden
de appendices ook aangepast. Een dezer dagen zal de desbetreffende mededeling
in de Staatscourant worden gepubliceerd. Het is overigens niet abnormaal dat
er, vooruitlopend op de formele totstandkoming van aangepaste regelgeving,
bij de besluitvorming in casu het vaststellen van een gebruiksplan al rekening
wordt gehouden met de feitelijke inhoud van die aangepaste regelgeving. Bij
de vaststelling van het gebruiksplan is rekening gehouden met de invoering
van de IATA-startprocedure, het landen met reduced flaps settings en de motormodificatie.Feitelijk wordt er ook al vanaf 1 januari 1998 door gebruikers van de
luchthaven met deze aanpassingen gevlogen. Het recht verzet zich niet tegen
het met terugwerkende kracht in werking laten treden van aangepaste appendices
tot 1 januari 1998. Wij hebben het gebruiksplan kunnen vaststellen omdat het
gebruik in het gebruiksjaar 1998 omgerekend in geluidsbelasting volgens de
maatstaven die vanaf 1 januari 1998 gelden, niet zal leiden tot een overschrijding
van de bij aanwijzing vastgestelde geluidszones.Naast de wijziging die nu noodzakelijk is op basis van de door AAS aangedragen
TOM's, zal een meer structurele herbezinning op het totaal van de geluidssystematiek
plaatsvinden, zoals ook aan de Kamer is geschreven bij brief van 16 januari
jl. en conform de aanbevelingen van onder andere de commissie-In 't Veld.
Daarbij zullen inderdaad zaken zoals de afkap en dergelijke aan de orde komen.De heer Van Gijzel (PvdA):Wat is de uitkomst van het valideren? Komen de resultaten overeen met
de verwachtingen? Wanneer wordt hiervan mededeling gedaan in de Staatscourant?Minister Jorritsma-Lebbink:Het zijn tamelijk technische appendices. Die moeten goed geformuleerd
worden om te voorkomen dat je later met fouten wordt geconfronteerd. Voorzover
mij bekend, is de uitkomst van de validatie inderdaad conform hetgeen afgesproken
was.De heer Van Gijzel (PvdA):De maatregelen leveren dus de veronderstelde geluidsreductie op?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzover mij bekend, is dat het geval.De heer Van Gijzel (PvdA):U bent de enige die dit bekend is.De voorzitter:Uw vraag is helder, maar het antwoord ook. U herhaalt uw vraag.De heer Van Gijzel (PvdA):Hier protesteer ik tegen. Het gaat nu om de kern van het debat, namelijk
de vraag wat de berekeningsvoorschriften opleveren. Ik wil weten of de aanname
overeenkomt met de output.Minister Jorritsma-Lebbink:Het boeiende is dat bij de input van het gebruiksplan deze gegevens al
zijn gehanteerd. De vraag is nu of die gegevens juist zijn. Voorzitter! Daartoe
heeft een validatie plaatsgevonden. Ik heb begrepen dat inmiddels de resultaten
daarvan bekend zijn en dat die er goed uitzien. Ik ga er dus van uit dat de
uitkomst niet verschilt van de aannames.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Ik beschik over een fax van het NLR aan de RLD. Daar staat
in dat door het NLR aan de RLD is aangegeven, en inmiddels ook met de RLD
overeengekomen, dat de bovenvermelde TOM's nader gevalideerd moeten worden
in het kader van de zogenaamde update van de appendices. Dit is een fax van
20 maart. Is er nadien een uitkomst van die validering bekend geworden?Minister Jorritsma-Lebbink:De afgelopen dagen is een aantal technische gegevens binnengekomen, ook
uit het buitenland. Daar wordt voor morgen afrondend overleg over gevoerd.
Men verwacht dat die gegevens positief zijn.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat betekent dat eerst het gebruiksplan wordt goedgekeurd en dat later
in de Staatscourant een gewijzigd berekeningsvoorschrift wordt gepubliceerd
dat met terugwerkende kracht rechtsgeldigheid heeft.Minister Jorritsma-Lebbink:Ja.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat betekent dat het gebruiksplan op het moment dat het wordt goedgekeurd
door het kabinet, niet rechtsgeldig is, maar wel geëffectueerd wordt
en dat de rechtsgeldigheid met terugwerkende kracht haar beslag krijgt.Minister Jorritsma-Lebbink:Nee, wij menen dat de rechtsgeldigheid gewoon aan de orde is, ook omdat
het in het vigerende gebruiksplan niet of nauwelijks invloed op de ruimte
heeft gehad.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Uw stelling is dus dat het gebruiksplan rechtsgeldig is, ook als het berekeningsvoorschrift
wordt gewijzigd en nog niet is gepubliceerd in de Staatscourant? Het gebruiksplan
1998 wordt dan goedgekeurd op basis van een berekeningsvoorschrift dat nog
gewijzigd moet worden en dat misschien pas in november 1998 in de Staatscourant
wordt gepubliceerd.Minister Jorritsma-Lebbink:Mijn stelling is dat wij er alles aan moeten doen om de appendices bij
het berekeningsvoorschrift zo snel mogelijk gepubliceerd te krijgen. Naar
mijn idee is er nu voldoende tijd aan besteed en liggen er heldere gegevens
voor. Dan kan het gewoon.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat betekent dus dat het voor u niet alleen in juridische, maar ook in
politiek-bestuurlijke zin een grondslag is geweest om het gebruiksplan 1998
namens het kabinet goed te keuren.De heer Reitsma (CDA):De minister heeft uitgelegd waarom deze gang van zaken gevolgd is, wanneer
het gebruiksplan komt. Dat neem ik voor kennisgeving aan. De wezenlijke vraag
is of de minister deze procedure voldoende juridisch houdbaar acht.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat is naar mijn mening het geval. Er zijn ook voorbeelden uit het verleden
aan te halen waarbij deze gang van zaken gevolgd is.Voorzitter! Ik ben de heer Poppe nog een antwoord schuldig op zijn vraag
over de bezettingsgraad. Dat staat uitgebreid in het persbericht dat wij hebben
uitgebracht. Men was namelijk van verkeerde veronderstellingen uitgegaan in
de uitzending en die hebben tot een verkeerde opvatting bij de heer Poppe
geleid. Overigens hebben wij er geen belang bij om lage bezettingsgraden te
hanteren. Dan heb je namelijk veel meer vliegtuigen nodig om dezelfde aantallen
te kunnen halen. Dus dat is niet in het belang van het ministerie dat zich
pleegt te bemoeien met de luchtvaart.Minister De Boer:Voorzitter! De heer Rosenmöller heeft mij vragen gesteld over het
berekeningsvoorschrift. In november 1997 hebben wij het gebruiksplan ontvangen,
waarin de nieuwe berekeningen stonden waar wij het nu voortdurend over hebben.
Ik doel onder andere op de TOM's. Die gegevens waren berekend door Schiphol,
de TU Delft en de RLD. Het was volstrekt helder dat die gegevens op dat ogenblik
nog geen onderdeel uitmaakten van het nieuwe berekeningsvoorschrift en dus
opgenomen zijn in de appendix. Toen is uitgebreid overleg gevoerd tussen de
RLD, het ministerie van VROM en het ministerie van V en W over de vraag wat
dit betekent. Wij hebben geconstateerd dat de verwerking van deze nieuwe aspecten
enerzijds betekenis heeft voor het milieu en dat anderzijds meer geluidsruimte
wordt gecreëerd, zo'n 2 à 4% extra. Omdat de invloed marginaal
was op datgene waar wij voortdurend mee bezig zijn, namelijk het bewaken van
de zones, de gebruiksruimte van Schiphol, en het geen nadelig effect had op
het milieu, hebben wij gezegd dat wij bereid zijn om daarmee akkoord te gaan.
Wij hebben echter tegelijkertijd gezegd dat het noodzakelijk is om de berekeningsvoorschriften
zo snel mogelijk aan te passen op de nieuwe gegevens. We hebben afgesproken
dat er geen nieuw gebruiksplan goedgekeurd zou worden alvorens de nieuwe berekeningsvoorschriften
gevalideerd zouden zijn. Het aangepaste gebruiksplan voor 1998 moet binnenkort
behandeld worden. Dat betekent dat dit niet behandeld kan worden zolang de
berekeningsvoorschriften niet in de Staatscourant gepubliceerd zijn. Maar,
zoals zo-even ook door de collega is gezegd, verwachten wij dat het op heel
korte termijn kan.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Dat lijkt mij eerlijk gezegd niet consequent. Het is van tweeën
één. Het kabinet heeft bij monde van de minister van Verkeer
en Waterstaat op basis van een gewijzigd berekeningsvoorschrift, niet gepubliceerd
in de Staatscourant, goedkeuring verleend aan het gebruiksplan 1998. Mijn
vraag is of de minister van VROM vanuit haar verantwoordelijkheid daar ook
haar expliciete instemming mee heeft betuigd.Minister De Boer:Ja. Wij hebben dat gedaan omdat dit geen enkel nadelig effect heeft op
het milieu. Als je echter kijkt naar de toekomst en de discussie over 100.000
vliegtuigbewegingen extra – de Kamer weet dat deze discussie gevoerd
wordt – dan heeft die doorrekening natuurlijk een groter effect. Omdat
we op dat ogenblik te maken hadden met een gebruiksplan 1998 met 360.000 vliegtuigbewegingen,
hebben we bekeken wat de effecten van de nieuwe aspecten zouden zijn op de
geluidsruimte voor Schiphol. Daaruit bleek dat dat een marginaal effect had,
zodat we op dat ogenblik konden zeggen: dat kun je goedkeuren. Als er op dat
ogenblik was uitgegaan van de oude situatie, was het verschil minimaal geweest.
Stel dat reduced flaps daar geen invloed zouden hebben gehad, dan was het
verschil op zichzelf niet groot geweest. Als je het echter doorrekent naar
de toekomst, als je het hebt over 100.000 vliegbewegingen extra, moet je nog
eens bekijken wat de effecten dan zijn. Er is weliswaar een goed effect op
het milieu, maar tegelijkertijd creëer je daarmee geluidsruimte, dus
je moet dat opnieuw bekijken. Maar in november hadden we het over dermate
marginale effecten, dat ik het volstrekt verantwoord vond om dat goed te keuren.
Dat geldt echter niet in de situatie waarin we nu zitten en waarin we praten
over een doorrekening voor de langere termijn.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Dat betekent dus dat voor de minister van VROM de goedkeuring
van een gebruiksplan afhangt van hoe het plan eruitziet? Dat is de kern. De
minister heeft op basis van het gewijzigde maar niet gepubliceerde berekeningsvoorschrift
instemming betoond met het gebruiksplan 1998, omdat dat geen bijzonder substantiële
groei in 1998 te zien gaf.Minister De Boer:Het ging om een technische bijstelling.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Precies. Maar u geeft dus blijkbaar geen toestemming voor het te wijzigen
gebruiksplan op basis van 20.000 vluchten en meer, op basis van datzelfde
gewijzigde berekeningsvoorschrift, zonder dat het in de Staatscourant is gepubliceerd.Minister De Boer:Dat klopt. Dat heeft puur te maken met het feit dat de situatie waar we
het in november over hadden, een marginale verandering teweegbracht. Maar
naarmate wij te maken hebben met meer vliegtuigbewegingen en we het gaan toepassen
op een situatie van 100.000 vliegbewegingen extra, willen wij weten of het
dan nog steeds marginaal is. Wellicht krijg je dan te maken met een situatie
waarin zoveel geluidsruimte gecreëerd wordt en er zoveel extra ingevlogen
kan gaan worden, dat dat wel degelijk invloed moet hebben op de contouren.
Dat kunnen wij niet overzien. Dat willen wij eerst bekijken. Wij moeten daarom
eerst bekijken wat de effecten zijn in de situatie dat wij met meer vluchten
te maken hebben. We gaan geen gebruiksplan goedkeuren zolang we niet de gevalideerde
gegevens hebben c.q. zolang het berekeningsvoorschrift niet gepubliceerd is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Hier moet volstrekte helderheid over komen. We zitten hier
in de kern van het debat. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat door de minister
van VROM op basis van eenzelfde niet gepubliceerd berekeningsvoorschift het
ene gebruiksplan wel wordt goedgekeurd en het andere gewijzigde gebruiksplan
niet. Dat lijkt mij eerlijk gezegd buitengewoon inconsequent. Mijn vraag aan
de minister luidt als volgt. Zolang de minister geen inzicht heeft in het
nader gewijzigde gebruiksplan, kan zij toch niet instemmen met het gewijzigde
berekeningsvoorschrift en dus ook niet met publicatie in het
Staatsblad? Waarschijnlijk vindt publicatie in het Staatsblad eerder plaats
dan dat de minister het nader gewijzigde gebruiksplan kent.Minister De Boer:Het gewijzigde gebruiksplan verschijnt op korte termijn. Ik kan daarover
geen oordeel geven als ik geen inzicht heb in de gevalideerde gegevens van
het berekeningsvoorschrift. U doet alsof er een onlogische redenering hieraan
ten grondslag ligt, maar dat is niet het geval. Het grote verschil is dat
als in november – wij spreken over marginale verschillen – het
gebruiksplan beoordeeld had moeten worden zonder de TOM's, zoals de reduced
flaps, het gebruiksplan ook goedgekeurd had kunnen worden. Het betrof een
technische bijstelling die wij hebben geaccepteerd. Wij konden echter niet
verdergaan met het hanteren van een niet gevalideerd berekeningsvoorschrift.
Wij wilden zo snel mogelijk beschikken over een wel gevalideerd berekeningsvoorschrift.
Ik ga ervan uit dat dit op korte termijn verschijnt. Het is een belangrijke
basis voor toekomstige beslissingen, niet alleen ten aanzien van het aanvullend
gebruiksplan, maar ook in het kader van de MER-studie, ten behoeve van de
100.000 vliegbewegingen extra.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het gewijzigde berekeningsvoorschrift is belangrijk. Als je de rechtmatigheid
daarvan laat afhangen van de groei van de luchtvaart in een bepaald jaar,
ga je naar mijn mening de bietenbrug op. Dat is juridisch buitengewoon onzuiver
en politiek-bestuurlijk inconsequent. Daardoor ontstaat de merkwaardige situatie
dat het gebruiksplan voor 1998 wel is goedgekeurd door het kabinet, terwijl
hetgeen nader gewijzigd wordt, niet wordt goedgekeurd door het kabinet op
basis van dezelfde gewijzigde maar niet in de Staatscourant gepubliceerde
berekeningsmethoden. Ik vind dat buitengewoon merkwaardig en inconsequent.Minister De Boer:Ik kan mij voorstellen dat u dat vanuit uw rol zegt, maar, mijnheer Rosenmöller,
u zult het met mij eens zijn dat als er een beoordeling moet plaatsvinden
op basis van een berekening waarbij geconstateerd kan worden dat er tussen
de oude en de nieuwe berekening marginale verschillen zijn, het buitengewoon
wonderlijk zou zijn om dat niet te accepteren. Omdat er sprake is van een
doorwerking naar de toekomst, met name vanwege een groeiende luchtvaart, moeten
die nieuwe gegevens bij een doorberekening van die groei betrokken worden.
Dit is in volledige overeenstemming met mijn collega van Verkeer en Waterstaat
gebeurd. Er wordt geen nieuw gebruiksplan beoordeeld dan nadat de gevalideerde
berekeningsvoorschriften bekend zijn.Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! Ik raak, evenals de heer Rosenmöller, in verwarring.
Mijn conclusie is dat als de groei marginaal is, het berekeningsvoorschrift
wel mag worden aangepast en gebruikt, en als de groei fors is, kan dit niet?Minister De Boer:Ik heb het niet over een marginale groei, maar over de effecten. Het gebruiksplan
moet worden beoordeeld. Het gaat daarbij om 360.000 vliegtuigbewegingen. Dat
aantal is gebaseerd op een berekeningsvoorschrift dat afweek van het voorschrift
in de periode daarvoor. De verschillen tussen het hanteren van het nieuwe
en het oude berekeningsvoorschrift waren marginaal. Ik heb het dus niet over
marginale vliegbewegingen, maar over het marginale verschil. Als er sprake
is van een doorgaande lijn – wij spreken niet alleen over het aantal
van 360.000, maar inmiddels ook over een aantal van 100.000 extra –
is het toch volstrekt terecht dat het gebruiksplan tussen de periode van november
vorig jaar en nu gevalideerd moet worden? Men kan niet doorgaan in een situatie,
als het berekeningsvoorschrift nog niet volledig is aangepast aan hetgeen
er nu nieuw in het gebruiksplan opgenomen is. Dat is het verschil. Naar mijn
stellige overtuiging en naar mijn inzicht is dit een volstrekt verdedigbare
zaak.Voorzitter! Ik kom bij de relatie tussen VROM en de RLD. Ik denk dat het
goed is als wij deze zaak even vanuit staatsrechtelijk oogpunt bezien. Het
gaat er niet om of een ambtenaar een onaardig briefje schrijft naar collega-ambtenaren,
ook al is dat in 1989 geweest. Het gaat er natuurlijk om of de twee ministers
die met deze onderwerpen te maken hebben, op een goede manier tot een standpuntbepaling
kunnen komen op basis van de gegevens en de activiteiten die door de medewerkers
ondernomen worden. Eenieder weet dat de relatie tussen de groeiende luchtvaart
enerzijds en de aspecten van milieu en ruimtelijke ordening anderzijds altijd
op gespannen voet met elkaar staan. Er is altijd sprake van spanning.Dat betekent dat wij van tijd tot tijd een verschil van mening hebben.
Daar maken wij beiden geen geheim van. Daar wordt over gepraat. Daar wordt
over gediscussieerd. Medewerkers dragen daarvoor materiaal aan. Op enig moment
komen wij tot een standpuntbepaling. Op het ogenblik dat wij samen bezig zijn
om tot een standpuntbepaling te komen, betekent dit dat de ambtenaren gaan
werken met het politieke inzicht dat wij hebben. Dit betekent dat in de bedoelde
situatie de inzichten die wij hebben en die dus onderling nog niet gedeeld
worden, natuurlijk doorwerken naar het apparaat.Er is geen sprake van een onbetrouwbare relatie. Dat kan ik hier heel
duidelijk naar voren brengen. Ik kan natuurlijk ook zeggen dat er van tijd
tot tijd een volstrekt natuurlijke spanning aanwezig is tussen de twee ambtenarengroepen.
Ik kan overigens ook zeggen dat hetzelfde zich natuurlijk voordoet bij andere
ministeries en dus niet een rol speelt alleen tussen VROM en andere ministeries.
Het zal zich zonder meer van tijd tot tijd afspelen tussen, bijvoorbeeld,
de ambtenaren van Financiën en Onderwijs of tussen andere onderdelen
van het ambtelijke apparaat. Dat lijkt mij een volstrekt normale zaak.Ik ga niet uitgebreid in op de berekening van de cijfers. Dat heeft collega
Jorritsma al uitputtend en volledig gedaan. Ik zeg nog één ding.
In de discussie die wij al jarenlang met elkaar voeren over de groei van Schiphol,
is het uitgangspunt altijd de vraag geweest wat de regio kan dragen. Wat is
het milieudraagvlak in de regio? Dat komt te weinig naar voren in de discussie
die hier wordt gevoerd. Wij hebben vanaf het begin van de jaren negentig,
wellicht al in 1989, geconstateerd dat het aantal 40 miljoen zou kunnen zijn.
Dit aantal zou ingepast kunnen worden in geluids- en veiligheidscontouren
in de regio. Het aantal van 40 miljoen stond voor een kleine mainport. Dit
alles gebeurde op basis van de berekeningen van 1989 en 1990. Op basis
daarvan hebben wij later ook het besluit genomen.Daarna is er met de TOM's en de reduced flaps de situatie ontstaan dat
er op een andere manier gevlogen zou kunnen worden. De hoofdstuk-2-vliegtuigen
zouden veel eerder uitgefaseerd kunnen worden. Daardoor zou er ruimte ontstaan.
Wij konden op dat ogenblik echter niet overzien dat het zo snel zou gaan.
Het is goed dat wij ons realiseren dat er in die tijd een discussie is gevoerd
over de vraag of de cijfers niet opgeklopt waren, of de groei niet opgeklopt
was en of het allemaal wel klopte. De vraag was toen niet of het veel te weinig
was. Het ging toen om het draagvlak. In hoeverre past het plaatje van de groeiende
luchtvaart op het plaatje van de milieurandvoorwaarden? Daarbij kwam men uit
op het aantal van 40 miljoen. Aanvankelijk ging het over circa 40 miljoen.
Dat is door de Kamer tot 44 miljoen geamendeerd.De voorzitter:Daarmee zijn wij gekomen aan het einde van de eerste termijn van de regering.
Ik heb begrepen dat er behoefte is aan een korte tweede termijn. Ik vraag
de leden om hun bijdrage zo kort mogelijk te houden, in ieder geval niet langer
dan twee minuten.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de bewindslieden. Ik maak korte opmerkingen
over drie onderwerpen.Ik heb met plezier naar Netwerk gekeken, naar de ambtenaren die in het
programma zaten en zelfs naar de politicus die in het programma zat! Daarnaast
is het volstrekt helder en waar dat, hoewel ambtenaren interessante en op
zichzelf politiek getinte opmerkingen kunnen maken, bij de verantwoordelijkheidsverdeling
dát geldt wat onder de ministeriële verantwoordelijkheid wordt
verstaan. Ik onderschrijf dat. Dat is overigens de reden dat ik er in eerste
termijn niets over heb gezegd.Het tweede en het derde punt zijn belangrijker. Ten aanzien van de groeicijfers
constateer ik dat de minister gezegd heeft dat wij die memo van het CPB op
korte termijn kunnen verwachten. Daar zullen wij even op wachten, maar dat
onafhankelijke onderzoek staat als een paal boven water. Nogmaals, ik kan
best een paar dagen wachten, maar ik kondig hier nu al formeel aan dat collega
Reitsma en ondergetekende die motie willen activeren. Wij kunnen kijken wat
wij voor dinsdag aan berichtgeving krijgen. Het kan altijd wel een week wachten,
maar het gaat mij erom dat wij geen weken meer wachten. Ik vind het belangrijk
om hier te constateren dat de fracties van CDA, PvdA en GroenLinks van mening
zijn dat een vorm van onafhankelijk onderzoek in ieder geval gewenst is.Ten derde ga ik in op de opmerkingen over het berekeningsvoorschrift.
Ik heb bij interruptie duidelijk gemaakt wat ik vind van de handelwijze van
de minister van VROM. Ik vind het werkelijk onbegrijpelijk. Als je steun verleent
aan een gewijzigd berekeningsvoorschrift en dat als grondslag hanteert voor
de goedkeuring van het gebruiksplan 1998, dan geloof ik werkelijk dat je geen
poot hebt om op te staan – om het maar in rond Nederlands uit te drukken –
als je die goedkeuring voor dat gebruiksplan wilt onthouden aan een nader
gewijzigd gebruiksplan, afhankelijk van de mate van de groei van de luchtvaart.
Ik vind dat een buitengewoon merkwaardige redenering. Dat is de kwantitatieve
benadering, terwijl het hier natuurlijk gaat om de vraag: publiceer je zoiets
en heeft het daarmee ook rechtskracht? De vraag die ik de bewindslieden stel,
is of zij ons een voorpublicatie kunnen geven van het gewijzigde berekeningsvoorschrift
dat in de Staatscourant zou kunnen komen te staan. Willen zij de gegevens
met betrekking tot de validering overhandigen, zodat wij daar nog eens in
kritische zin naar kunnen kijken en de effecten kunnen toetsen van hetgeen
door Amsterdam Airport Schiphol in 1998 wordt beoogd?Ik heb nog een slotopmerking over het gebruiksplan 1998 en die is vervat
in de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat er pas sprake kan zijn van een rechtmatig gewijzigd berekeningsvoorschrift
als dit in de Staatscourant is gepubliceerd;constaterende, dat dit niet het geval is;spreekt als haar oordeel uit dat het kabinet het gebruiksplan 1998 ten
onrechte heeft vastgesteld;verzoekt de regering dit Amsterdam Airport Schiphol te laten weten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rosenmöller. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19 (24786).De heer Van Gijzel (PvdA):Voorzitter! Ik zal het stenogram nog eens nalezen met betrekking tot die
rechtmatigheid, want ik vond dat de minister van Verkeer en Waterstaat wel
heel erg snel ging. Misschien kan zij nog even herhalen hoe het met die terugwerkende
kracht zit. Mijn interpretatie is dat er gewoon wettelijk voorgeschreven is
dat het rekenvoorschrift gebruikt moet worden. Als je dat dan vervolgens afhankelijk
maakt van het al dan niet toepassen van een wettelijk voorgeschreven rekenvoorschrift,
afhankelijk van de uitkomst in economisch opzicht of in milieuopzicht, dan
denk ik dat het een smal paadje is.De effecten op langere termijn zijn groter dan de effecten op korte termijn.
Dat zou ertoe kunnen leiden dat je probeert om gebruiksplannen in korte stukjes
op te knippen. Dan zou je die effecten niet krijgen en dan zou je het wel
kunnen toepassen, maar dan kun je die effecten voor de langere termijn niet
in beeld brengen. Ik geloof – ik ben het in dat opzicht met de heer
Rosenmöller eens – dat het moeilijk is uit te leggen waarom de
wijzigingen voor het vigerende gebruiksplan 1998 wel worden geaccepteerd voor
het rekenvoorschrift en dezelfde wijzigingen voor de aanpassingen in het gebruiksplan
1998 niet. De minister van VROM heeft volgens mij terecht gewezen op de effecten
voor de langere termijn. Daarvoor krijgt zij de steun van de PvdA-fractie.
Ik denk dat wij moeten oppassen voor selectief winkelen in de maatregelen
en dat wij dus alle aspecten erbij zouden moeten betrekken. Daarom leg ik
de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het op basis van artikel 25 LVW vastgestelde "Besluit
geluidsbelasting grote luchtvaart" de Ke-berekening definieert als berekening
over alle vluchten die op een bepaalde locatie een bijdrage leveren aan de
Ke-belasting;overwegende, dat op een termijn van enkele jaren de reken- en meetsystematiek
zodanig moet worden gewijzigd dat de bestaande tekortkomingen worden ondervangen,
waarbij de geluidsbelasting in het referentiejaar 1990 als ijkpunt kan dienen
voor de nieuw vast te stellen geluidszones;spreekt uit, dat: - voor de interim-periode het gebied rond
Schiphol waarin vliegtuigen in de Ke-berekening meetellen als jaargemiddelde,
niet kleiner mag zijn dan in het PKB-referentiejaar 1990;- daarom
bij elke wijziging van het rekenvoorschrift, waarbij stillere vluchten in
het rekenvoorschrift een aparte plaats krijgen, een navenante verlaging van
de afkap aan de orde is;- de reële geluidsniveaus worden gehanteerd
in plaats van de door de fabrikanten verstrekte, vaak onjuiste, gegevens;- de Ke-contouren alleen met een in de Staatscourant gepubliceerd
Ke-rekenvoorschrift mogen worden berekend,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gijzel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20 (24786).De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik zal in het weekeinde eens rustig naar deze motie kijken, want ze is
nogal gecompliceerd. Mijn motie is echter iets minder gecompliceerd. Vindt
de heer Van Gijzel het nu terecht of niet terecht dat het kabinet het gebruiksplan
voor 1998 heeft goedgekeurd?De heer Van Gijzel (PvdA):Ik heb zojuist nog een vraag aan de minister gesteld over de uitleg rond
het punt van de rechtmatigheid. Mijn interpretatie van het geheel op dit moment
is dat het buitengewoon lastig zal zijn om te stellen dat je op basis van
een niet wettelijk vastgelegd rekenvoorschrift op het ene moment dat wel kunt
toepassen, en op het andere moment wanneer het rekenvoorschrift op precies
dezelfde manier gehanteerd zou zijn, dat niet kunt toepassen. Ik vraag mij
af of dat uiteindelijk gehaald kan worden. Mijn motie geeft de normale procedure
aan zoals wij die met elkaar zouden moeten bewandelen, waarbij ik ook nog
heb aangegeven op welke finesses verbeteringen tot stand gebracht zouden kunnen
worden.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De finesses zal ik nog eens nalezen; daar gaat het mij nu niet om. Als
u mijn motie steunt, betekent het dat u het onterecht vindt dat het gebruiksplan
op de genoemde gronden is vastgesteld. Als u mijn motie niet zou steunen,
betekent het dat u het bij nadere afweging wél terecht vindt dat het
gebruiksplan op basis van niet gepubliceerde...De heer Van Gijzel (PvdA):Misschien mag ik u oproepen ook eens naar mijn motie te kijken, want er
staat aan het eind een uitspraak in. Ik moet uw motie ook eerst nog eens goed
bekijken.De voorzitter:Akkoord, u bekijkt dus eerst nog elkaars moties. Daarmee is het woord
aan de heer Reitsma.De heer Van Gijzel (PvdA):Voorzitter! Het is heel goed dat de minister van Verkeer en Waterstaat
heeft meegedeeld dat vandaag...De voorzitter:Mijnheer Van Gijzel, uw spreektijd is nu wel ruim op.De heer Van Gijzel (PvdA):Ik heb nog een motie die ik graag wil indienen.De voorzitter:Doet u dat dan heel snel.De heer Van Gijzel (PvdA):Het is mooi meegenomen dat het CPB-rapport juist vandaag is uitgekomen.
Toch wil ik voor alle zekerheid nog een motie aan de Kamer voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de groei op de luchthaven Schiphol zeer sterk afwijkt
ten opzichte van de prognoses die ten grondslag lagen aan de PKB Schiphol
en omgeving;overwegende, dat het uit het oogpunt van adequate besluitvorming wenselijk
is om te komen tot zo realistisch mogelijke prognoses;verzoekt de regering een onafhankelijke en nog niet bij het besluitvormingsproces
rond Schiphol betrokken onderzoeksinstelling de opdracht te geven een contra-expertise
op te stellen naar de kwaliteit van de bij de PKB Schiphol en omgeving gehanteerde
prognoses en de wijze waarop deze tot stand zijn gekomen, alsmede aanbevelingen
te doen over hoe daar in de toekomst eventuele verbeteringen bij te bereiken
zijn, en hierover de Kamer te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gijzel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21 (24786).De heer Rosenmöller (GroenLinks):Eén korte vraag aan de heer Van Gijzel, voorzitter. Deze motie
is in ieder geval gericht tot het kabinet en vraagt om een vorm van onafhankelijk
onderzoek. Wij zullen natuurlijk de reactie van het kabinet afwachten, maar
zo de non-verbale reactie observerend...De heer Van Gijzel (PvdA):Die heb ik niet kunnen zien.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Gezien die non-verbale reactie kan men in het kabinet zijn enthousiasme
hiervoor wel bedwingen. Als dat het geval zou zijn, wat weegt voor u dan zwaarder?
De kwestie van een onafhankelijk onderzoek, waarmee wij er eens een punt achter
kunnen zetten, of ziet u dat straks wel?De heer Van Gijzel (PvdA):Van GijzelNu wordt hij mooi. U verweet de heer Te Veldhuis
eerder iets over een "als, dan"-vraag en nu gaat u...De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik geef er zelf al de escape bij.De heer Van Gijzel (PvdA):Laten wij het maar even afwachten.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor de verstrekte informatie. Ik
wil nog op drie punten terugkomen.In de eerste plaats gaat het om de informatie die door de bewindslieden
is verstrekt over de vertrouwensrelatie tussen de twee departementen. Ik ga
ervan uit dat hetgeen is gepresenteerd, geen structureel probleem is, zodat
de vertrouwensrelatie werkbaar is. Daarmee is, wat mij betreft, dit punt afgedaan.In de tweede plaats nog een opmerking over het berekeningsvoorschrift.
De bewindslieden hebben beide uitleg gegeven. Ik vind het juridische pad smal,
maar ik geef de bewindslieden op dit moment het voordeel van de twijfel en
hoop dat zal blijken dat de besluitvorming rechtmatig is en voldoende rechtskracht
heeft. De onderbouwing vind ik niet sterk, maar mijn fractie neemt op dit
moment wel genoegen met die onderbouwing.In de derde plaats merk ik op dat wij lang en breed over de cijfers inzake
de vijfde baan hebben gesproken. Ik constateer met vreugde dat er op dit moment
een meerderheid in de Kamer is die een onafhankelijk onderzoek wenst. Volgens
mij is het alleen nog een kwestie van het uitwisselen van argumenten om tot
overeenstemming te komen over een wijze waarop dat onafhankelijk onderzoek
tot stand kan komen. Ik wacht dat nog even af.De heer Poppe (SP):Mevrouw de voorzitter! Ik had de ministers gevraagd om mij duidelijk te
maken waarom ik de prognoses en berekeningen over Schiphol zou moeten geloven.
Dat is niet helemaal gelukt. Er zijn twee moties over onderzoek ingediend,
die ik uiteraard allebei zal steunen. Ik voeg er nog een aan toe.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat: - de commissie-In 't Veld heeft geconcludeerd,
dat in de huidige situatie de toezichtstaken op het milieu onvolkomen zijn
vormgegeven en worden vervuld en voorstelt om een onafhankelijk toezichthouder
aan te wijzen;- betrouwbare vervoersprognoses en realisatiegegevens
een essentiële schakel zijn bij een effectief toezicht;verzoekt het kabinet binnen zes maanden met voorstellen te komen voor
het onderbrengen van het milieutoezicht en de daarmee samenhangende prognoses
bij een onafhankelijk toezichthoudend orgaan, onder verantwoordelijkheid van
de minister van VROM,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (24786).De heer Poppe (SP):Weliswaar gaat de motie over de huidige regeringsperiode heen, want het
verzoek betreft een periode van zes maanden. Zoals echter vogels zich niet
houden aan landsgrenzen, zo houdt de groei van Schiphol zich niet aan kabinetswisselingen.
Vandaar mijn motie om over zes maanden met een voorstel te komen.Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! Ik zit toch wel met de berekening van de cijfers. De ministers
van Verkeer en Waterstaat en van VROM hebben aangegeven dat de rechtmatigheid
van het berekeningsvoorschrift houdbaar zal zijn. Dat zal moeten blijken.
Daarbij geeft de minister van VROM aan dat de berekening van cijfers en het
berekeningsvoorschrift zoals het gewijzigd wordt en volgens de minister van
Verkeer en Waterstaat binnen enkele dagen in de Staatscourant wordt gepubliceerd,
geen uitgangspunt zal zijn – misschien heb ik het verkeerd begrepen –
voor het nieuwe aanvullende gebruiksplan voor 1998, uitgevoerd door Schiphol.Minister Jorritsma-Lebbink:Juist wel!Mevrouw Van 't Riet (D66):Het leek erop dat u zei dat het oude gebruiksplan omdat de aanpassing
marginaal is wel gehanteerd kan worden, maar dat u eerst wilde kijken naar
de validering en dan pas of het eventueel gebruikt kan worden voor de extra
20.000 vliegbewegingen voor 1998. Misschien lopen de getallen bij mij nu langzamerhand
langs elkaar heen.Dan wil ik nog een korte opmerking maken over het CPB-rapport en de groeicijfers.
Een onafhankelijk onderzoek is op zichzelf natuurlijk helemaal geen slechte
wens, maar wij hebben in oktober met de minister afgesproken, na een duidelijke
vraag van onze kant, dat de minister zou kijken naar de prognoses om te zien
wat we daar voor de toekomst van kunnen leren. De minister is daarop ingegaan
en heeft gezegd te zullen komen met een memo van het CPB. De minister zegt
nu vandaag dat ze een concept ontvangen heeft dat misschien al binnen enkele
dagen naar de Kamer komt. De D66-fractie hecht eraan om op deze memo te wachten
voor we ons oordeel geven over de moties die dan voorliggen. Ik zou eigenlijk
aan mijn collega's willen vragen om het CPB eerst met zijn rapportage te laten
komen en dan te gaan stemmen over iets dat een later traject zou kunnen zijn.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Ik heb in de eerste termijn al redelijk wat mogelijkheden
gehad om dingen te zeggen, vooral in mijn reacties op interrupties. Ik had
eigenlijk maar drie minuten tekst, maar het is wat uitgelopen. Ik geloof niet
dat ik in tweede termijn nog echt nieuwe dingen heb toe te voegen en ik zie
dan ook van het woord af.De heer Janmaat (CD):Mevrouw de voorzitter! Het hoeft niet altijd nieuw te zijn. De CD-fractie,
zoals in eerste termijn aangekondigd, ziet niets in een onafhankelijk onderzoek,
nog los van de argumenten die door mevrouw Van 't Riet zijn aangevoerd. Het is in deze Kamer meerdere malen voorgekomen dat een minister
een aangenomen motie naast zich heeft neergelegd. Vooral de minister van Buitenlandse
Zaken was daar sterk in. Het zal de CD benieuwen wat de regering met deze
motie gaat doen.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik zal de moties langslopen, want dat wordt nu eigenlijk gevraagd.Men zal begrijpen dat de motie van de heer Rosenmöller voor mij onaanvaardbaar
is, omdat daarin uitgesproken wordt dat wij een onrechtmatige daad zouden
hebben verricht. Dat is absoluut niet aan de orde, en daarmee heb ik er eigenlijk
wel voldoende over gezegd.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als u zegt dat de motie voor u onaanvaardbaar is, betekent dat dan dat
u ook politieke consequenties verbindt aan de eventuele aanvaarding van deze
motie?Minister Jorritsma-Lebbink:Er is sprake van een onrechtmatige daad van het kabinet. Dat moet ik overigens
even corrigeren, want het gebruiksplan wordt vastgesteld door de minister
van VROM en mijzelf, het gebeurt niet in het kabinet. Als de Kamer dat als
haar oordeel uitspreekt, dan is dat voor mij natuurlijk onaanvaardbaar. Dat
kan toch niet anders? Nu ga ik ervan uit dat de motie niet zal worden aangenomen,
dus voorlopig maak ik me nog geen zorgen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is iets anders, maar...De voorzitter:Mijnheer Rosenmöller, wij gaan het debat niet nogmaals voeren. U
mag een aanvullende vraag stellen, meer niet.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! De heer Rosenmöller weet wat de politieke betekenis van
"onaanvaardbaar" is, daar hoeft hij geen explicatie van te vragen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Nee, maar in dit geval treedt dus niet het hele kabinet af, maar alleen
deze twee bewindslieden, als de motie zou worden aangenomen.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb er een oordeel over gegeven.De heer Rosenmöller (GroenLinks):En u heeft niet overlegd met de minister van VROM?Minister Jorritsma-Lebbink:Mevrouw De Boer zal dadelijk zelf nog reageren op de moties. Zij neemt
toch ook deel aan het debat?De voorzitter:Mijnheer Rosenmöller, wij gaan het debat niet overdoen. Het punt
is duidelijk; u heeft een vraag gesteld en u heeft antwoord gekregen.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Dan de motie van de heer Van Gijzel op stuk nr. 20. Ik moet
zeggen dat ik die niet helemaal snap.De voorzitter:Ik zou u even willen onderbreken, want mij blijkt dat de moties nog niet
in ieders bezit zijn. Het lijkt mij goed om de vergadering heel even te schorsen,
tot iedereen de beschikking heeft over de moties.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! In de motie die ik al noemde, staan een aantal uitspraken.
De eerste snap ik niet.De tweede behoort bij de brief die wij aan de Kamer toegezonden hebben,
waarin wij hebben afgesproken dat wij een plan van aanpak gaan maken waarin
de hele systematiek voor het meten en het berekenen van de geluidsbelasting
op een rij gezet zal worden. Daarbij zal de afkap aan de orde komen, maar
ook alle wijzigingen die optreden in de gegevens van fabrikanten en dergelijke.
Wij proberen om een hele set zodanig voor elkaar te krijgen dat wat de heer
In 't Veld gesignaleerd heeft, ook werkelijk opgelost wordt. Dat kunnen wij
niet in een of twee maanden, maar de Kamer heeft wat dit betreft al een toezegging
gehad. Daar is volgens mij dus niets mee aan de hand.Het derde deel is volgens mij een constatering. Overigens geldt dat de
fabrikanten op zichzelf wel juiste informatie verstrekken, maar dat de gegevens
veranderen. Dat heeft zowel pro's als contra's. Maar dat is nu precies waarmee
wij aan de gang gaan, namelijk het gebruik van gevalideerde gegevens.En ten slotte moeten de Ke-contouren natuurlijk in de Staatscourant worden
gepubliceerd, daar ben ik het mee eens.Voorzitter! Ik snap de motie dus niet zo goed. En voordat je iets met
een motie kunt doen, in welke zin dan ook, moet je die eerst snappen. De motie
bevat geen uitnodiging aan de regering, er wordt een aantal dingen geconstateerd.De voorzitter:Ik denk dat het nodig is dat u deze vraag beantwoordt, mijnheer Van Gijzel.De heer Van Gijzel (PvdA):Voorzitter! Er staat in de tweede overweging dat de regering op termijn
tot een totale aanpassing wil komen. Intussen heeft de minister drie dingen
gedaan, zoals zij ook aan de Kamer geschreven heeft. Dat heeft te maken met
flaps en TOM's en dat heeft effecten. Ik heb die ook aangegeven. De geluidsproductie
van bepaalde toestellen neemt bijvoorbeeld af van 66 dB(A) tot 64,5 dB(A),
zodat die niet meer meegerekend worden. Ik zeg dat je dan de navenante afkap
moet meerekenen.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Dat maakt dat je niets mag doen en dat je ook niets kunt doen.
We kunnen niet nu even tussen neus en lippen door op basis van een paar TOM's
de hele systematiek op z'n kop zetten.De heer Van Gijzel (PvdA):Nee, hier moet men niet selectief zijn.Minister Jorritsma-Lebbink:U bent selectief aan het winkelen. Wij hebben afgesproken, naar aanleiding
van het rapport van In 't Veld, om de hele zaak op een rij te zetten. Ik wil
er wel op wijzen dat het was na de eerste noodzakelijke TOM's, die overigens
ook investeringskosten met zich brengen en die hun effect krijgen.De heer Van Gijzel (PvdA):Nu is het van tweeën één, óf we gaan het hele
pakket-In 't Veld helemaal uitwerken en dan passen we het toe; dat vind ik
goed. Maar dan gaan we niet erop vooruitlopen en een paar dingen eruit halen.Minister Jorritsma-Lebbink:Wij gaan helemaal niet vooruitlopen. Het gebruiksplan
1998 is vastgesteld, mijnheer Van Gijzel, en u wist wat daarin stond.De heer Van Gijzel (PvdA):Zeker. Het punt waar het mij om gaat, is dit. Ik geef een heel simpel
voorbeeld: de toestellen 737 die nog net boven de 65 dB(A)-grens zitten, worden
nu aangepast en daarmee zijn ze iets stiller geworden. Maar wat het rekenvoorschrift
nu met zich brengt, is dat ze helemaal geen geluid meer veroorzaken. Wat ik
zeg, is dat als wij vooruitlopen op die totale aanpassing, we het ook evenwichtig
moeten doen. U mag de verbetering van het geluidseffect meerekenen, 1,5 of
2 dB(A), maar niet in één keer voor 66 dB(A), want dat is het
effect.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Je kunt de afkapproblematiek niet nu even op een achternamiddag
plotseling helemaal gaan veranderen.De heer Van Gijzel (PvdA):Dat doe ik niet.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat doet u wel.De heer Van Gijzel (PvdA):Nee, het enige wat ik doe, is zeggen dat waar u toestellen lager gaat
brengen door 2 dB(A) eraf te halen...Minister Jorritsma-Lebbink:Dat is echte geluidswinst.De heer Van Gijzel (PvdA):Die mag u ook incasseren.De voorzitter:Mijnheer Van Gijzel, u heeft een toelichting gegeven op uw motie en u
heeft de vraag van minister Jorritsma beantwoord. Dat betekent dat nu dit
punt is afgedaan en we naar het volgende onderwerp van het betoog van mevrouw
Jorritsma gaan.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik zou er nog het volgende bij willen zeggen. Als het de bedoeling
is dat dit nu bij de komende publicatie in de Staatscourant ook moet gebeuren,
dan zeg ik dat ik dit niet doe. Het kan ook niet, want het vergt veel te veel
tijd en wij moeten voortgang maken om ook besluitvorming te kunnen doen. Wij
hebben de Kamer beloofd – dat staat in de brief van maart – dat
we de hele zaak rond de berekeningssystematiek – de rekenmethode; het
zoveel mogelijk benaderen van de werkelijkheid, alhoewel je altijd met een
rekensystematiek moet werken – zo gaan doen, maar dan wel graag op basis
van een fatsoenlijk plan van aanpak. De heer Van der Vlist is er nu heel hard
mee bezig om daar de zaken voor op een rij te zetten en daar hoort dit onderwerp
zeker bij. Ik wil er helemaal geen interim-periode nog tussen hebben. Kom
nu toch! Het moet zo snel mogelijk tot een definitieve oplossing leiden.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Ik vond dat deze helderheid er wel moet komen, want dan weten
we wat de betekenis is. In het laatste algemeen overleg dat we met de minister
hebben gehad, heeft de minister het volgende gezegd: ten aanzien van alle
voorstellen die nog niet in de brief stonden omtrent commissie-In 't Veld,
kom ik nog tot nadere voorstellen, maar ik ga wel, vooruitlopend op een aantal
ontwikkelingen, een gewijzigd gebruiksplan vaststellen en dan benut ik alle
ruimte die ik nu kan vinden. Dat betekent dus dat wat spreekt uit het tweede
punt, voor dit deel eigenlijk niet van toepassing kan zijn in de visie van
de minister.Minister Jorritsma-Lebbink:Nee, hiermee zou je namelijk niet die ruimte kunnen benutten. Ik ben van
mening dat dit wel moet gebeuren. Dat is ook de reden waarom het rekenvoorschrift
aangepast is.De heer Van Gijzel (PvdA):Hiermee zou je dus de ruimte wel kunnen benutten.Minister Jorritsma-Lebbink:Nee.De heer Van Gijzel (PvdA):Jawel, hiermee zou je de ruimte wel kunnen benutten. Het enige is dat
ik vind dat je je dan wel eerlijk rijk moet rekenen en niet dubbel. Als daar
een verbetering van de geluidssituatie plaatsvindt, moet je die verbetering
op zichzelf meerekenen, maar niet nog eens zeggen dat die helemaal geen effect
zou hebben.Het tweede wat ik wil zeggen, is dit, en dat vind ik net zo belangrijk.
U heeft zelf aangegeven, in het rapport van de RLD dat de Kamer uit de bureaula
bij de RLD moest halen, dat de opgaven van de fabrikanten niet deugden. Dat
staat in dat rapport. Ik vind dat, als u een aanpassing doet van het rekenvoorschrift,
u met juiste gegevens moet werken. Dat bent u ook verplicht jegens de bewoners
daar. U doet dus aanpassingen voor de luchtvaart in dit geval, maar dan ook
voor de bewoners.Minister Jorritsma-Lebbink:Deze aanpassingen worden ook gevalideerd en daarom zijn we er zo lang
mee bezig geweest. Anders had ik ze drie maanden geleden al in de Staatscourant
kunnen publiceren, maar wij moesten daar wel de feitelijke gegevens onder
leggen. Maar nogmaals, ik zeg u rond en duidelijk dat ik niet bereid ben om
nu de afkapproblematiek voor een heel klein stukje – daar hebben we
het dan over; namelijk alleen voor wat betreft de verbeteringen – te
gaan veranderen. Dat kan niet; dat hoort in het brede verhaal thuis.Voorzitter! Ik vind het jammer dat de heer Van Gijzel blijkbaar plotseling
niet meer kan wachten tot het CPB zijn verhaal heeft gedaan. Ik meen toch
echt dat die afspraak de vorige keer is gemaakt. Ook in reactie op hetgeen
de heer Van Gijzel daarover in eerste termijn zei, wil ik nog wel opmerken
dat het een andere discussie is tussen CPB en NLR als wordt gesproken over
de gedachte van het CPB dat Schiphol misschien wel kan groeien tot 60 of 80
miljoen passagiers, terwijl het NLR daar een andere opvatting over heeft.
De mogelijkheden van groei op Schiphol binnen de milieuruimte is weer een
andere discussie. Het CPB is gespecialiseerd in economische-groeiscenario's.
Overigens denk ik nog steeds dat het CPB het meest geëquipeerd is om
dit soort onderzoek te doen. Ik heb het dan niet over het verhaal hoeveel
passagiers precies kunnen worden geaccommodeerd, maar wel over het ontwikkelen
van groeiscenario's. Daar is het CPB de grote deskundige in dit land voor
en om die reden wil ik graag eerst dat memo van het CPB hebben om te kunnen
bezien of wij nu werkelijk tot die conclusie hadden kunnen komen. Ik zou de
heer Van Gijzel dan ook dringend willen verzoeken om die motie aan te houden.
Ik zou overigens niet weten welke informatie ik nog verder moet vragen en
welke onafhankelijke nog deskundiger club dan het CPB in dit land beschikbaar
is om daar een zinnig woord over te zeggen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is uw beoordeling van de motie, namelijk het vriendelijke
verzoek om haar aan te houden?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorlopig, maar ik zeg er wel bij dat ik daarnaast geen onafhankelijke
expert in dit land weet die een grotere deskundigheid in huis heeft over groeimodellen
en scenario's dan het CPB. Ik zou niet weten wat ik nog aan anderen zou moeten
vragen. Waarschijnlijk krijg ik bij iedereen een slechter antwoord dan ik
van het CPB kan krijgen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan is het verzoek om de motie aan te houden weinig inhoudelijk. Als de
motie in stemming komt of later in stemming komt en wordt aangenomen, zal
de minister toch zeggen dat de Kamer een leeg stukje papier terugkrijgt.Minister Jorritsma-Lebbink:Maar laten we nu toch even dat memo afwachten! Dat was de afspraak die
gemaakt is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Daar wachten we al vijf maanden op!Minister Jorritsma-Lebbink:Daar wacht u al helemaal niet vijf maanden op. Ik heb u in februari meegedeeld
dat het memo er in maart zou komen. Ik heb dus niets meer of minder toegezegd
of langer laten wachten. Ik weet van het CPB waarom het zo laat komt en dat
weet de heer Rosenmöller overigens ook. Dat heb ik u meegedeeld. Overigens
duren nieuwe onafhankelijke onderzoeken ook weer maanden, dus wat dat betreft
verandert er niet veel.Voorzitter! Ik snap niet waar de motie van de heer Poppe over gaat. Blijkbaar
hebben plotseling milieutoezicht en vervoersprognoses ontzettend met elkaar
te maken. Dat zie ik al helemaal niet, maar dit lijkt me typisch een motie
die hoort bij de dingen waar we mee bezig zijn. We kennen het advies van de
commissie-In 't Veld, waarin ook de nodige opmerkingen staan over de toezichtsfunctie.
Als overigens wordt gesproken over onafhankelijkheid, past het toch niet om
dat vervolgens aan de minister te koppelen, want onafhankelijk is onafhankelijk.
Dan moet je het juist loshalen van ministeries, zoals wij dat ook hebben gedaan
bij de OPTA en zoals dat zal gebeuren bij de NMA. Dan staat het dus juist
niet onder rechtstreekse verantwoordelijkheid van de minister. Ik weet niet
of dat de goede weg is, maar dat is nu net een van de dingen die wij in het
vervolg op het rapport-In 't Veld op een rijtje moeten zetten. Waar is het
best de toezichtsfunctie te plaatsen? Moet dat op grotere afstand van de overheid?
Moeten daar ook anderen bij betrokken zijn, zoals sociale partners en dat
soort zaken? Dat moeten we goed onder ogen zien en daarover zou ik niet heel
snel bij motie alvast een definitieve uitspraak willen zien. Wat dat betreft,
wil ik aanvaarding van de motie dan ook ontraden.Minister De Boer:Voorzitter! Ik kan mij grotendeels vinden in de woorden van mijn collega,
maar misschien is het toch goed om te reageren op de opmerkingen van de Kamer,
wellicht om een nuanceverschil duidelijk te maken. In ieder geval wil ik iets
zeggen met betrekking tot de motie van de heer Rosenmöller. Die spreekt
uit dat het gebruiksplan ten onrechte is vastgesteld. Dat ben ik volstrekt
niet met de heer Rosenmöller eens, maar dat heb ik zojuist ook al gezegd.
Mijn opstelling is thans: laat de Kamer maar een uitspraak doen. Wij zullen
wel zien welke juridische procedures mogelijk zijn. Ik vind de motie belangrijk
genoeg om het gestelde goed te bestuderen. Nogmaals, ik ben ervan overtuigd
dat datgene wat wij gedaan hebben, goed was. Als de motie door de Kamer zou
worden aangenomen, moeten wij nagaan wat de juridische consequenties daarvan
zijn.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Maar dat betekent dat de minister van VROM en ik het niet
met elkaar eens zijn over de vraag of het gebruiksplan 1998 terecht of ten
onrechte is vastgesteld.Minister De Boer:Dat klopt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):En u bent het niet met mevrouw Jorritsma eens als het gaat om de vraag
welke consequentie moeten worden verbonden aan eventuele aanname van de motie.
U spreekt namelijk niet het onaanvaardbaar over deze motie uit.Minister De Boer:Ik ben zeer benieuwd wat volgende week de uitslag is als deze motie in
stemming komt. Het gaat hierbij om een zeer principiële zaak en daarover
kunnen wij nog wel overleg plegen, maar ik vind niet dat ik nu moet zeggen:
de motie onaanvaardbaar. Laten wij maar uitwerken wat er aan de orde is. Het
besluit heb ik in volle overtuiging genomen en als de Kamer vindt dat dat
ten onrechte is genomen, zouden wij ook in juridisch opzicht moeten nagaan
of dat al dan niet terecht was. Ik ben wat dat betreft niet bang voor een
uitspraak van een rechter.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Maar over de juridische aspecten kunt u dan niet meer met de Kamer overleg
plegen, want op het moment waarop de Kamer de motie aanneemt, is mevrouw Jorritsma
weg, en wel per ommegaande. U zit er dan nog. Eigenlijk nodigt u de Kamer
uit uw positie te handhaven en die van mevrouw Jorritsma te beëindigen.
Daarmee wordt de Kamer op een presenteerblaadje de mogelijkheid geboden een
geweldige bres in deze coalitie te slaan.Minister De Boer:U doet uw best maar.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat zullen we zeker doen. Daar zijn we ook al vier jaar mee bezig.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Ik had al geconcludeerd wat mijn stemgedrag moest zijn, maar
ik zal dat nu in heroverweging nemen.Minister De Boer:Goed zo!De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De minister zegt: als de motie wordt aanvaard, ben ik bereid
inhoudelijk met de Kamer overleg te plegen. Dat vindt de minister dan interessant.
Zegt de minister dit, omdat zij achteraf, alles in aanmerking nemende, meent
dat zij tot een andere conclusie had kunnen komen? Heeft zij in juridisch
opzicht op een enkel punt twijfels? Of zegt zij: ik wil gewoon een open debat
met de Kamer?Minister De Boer:Stel dat de Kamer zegt dat het gebruiksplan ten onrechte is vastgesteld
en wij ervan overtuigd zijn dat dat niet het geval is. Ik kan mij dan voorstellen
dat je op grond van een juridische beoordeling van het geheel
alles nog eens in aanmerking neemt. Nogmaals, wij zijn er voor 100% van overtuigd
dat wat wij gedaan hebben, juridisch houdbaar is. Toch kan de Kamer zeggen:
dit deugt niet. In dat geval wil ik nog eens nagaan wat die uitspraak van
de Kamer in juridisch opzicht zou betekenen. Deze zaak kan vervolgens tussen
nu en het ogenblik van de stemmingen aan de orde komen. Op dit ogenblik wil
ik nog niet het onaanvaardbaar uitspreken, niet omdat ik bang zou zijn dat
onaanvaardbaar uit spreken, maar wel omdat ik deze zaak eerst principieel
verder uit wil laten werken.De heer Reitsma (CDA):Maar is het niet een beetje vreemd dat er nu geen sprake is van eenheid
bij de beoordeling door de bewindslieden?Minister De Boer:Wellicht hebt u daarin gelijk. Mijn collega heeft zo-even wel een uitspraak
gedaan, maar ik heb recht op een eigen uitspraak. Als u vraagt naar het standpunt
van de twee ministers die samen het gebruiksplan moeten goedkeuren, dan ben
ik zonder meer bereid tegen u te zeggen: ik wil u op de kortst mogelijke termijn
schriftelijk mijn standpunt hierover mededelen. Nogmaals, ik wil niet zo snel
terechtkomen in de situatie van "als u dat zegt, dan is het voor mij onaanvaardbaar".
Wij zijn in volle overtuiging dat pad ingeslagen. Het is een marginaal verschil
en in volle overtuiging heb ik dat goedgekeurd.De heer Reitsma (CDA):Er is nu toch een behoorlijk verschil met de visie van de minister van
Verkeer en Waterstaat die hier het onaanvaardbaar uitspreekt. Zij vindt het
onaanvaardbaar dat het vastgestelde gebruiksplan nietig verklaard wordt, met
alle gevolgen van dien. U zegt: als dat dan moet, neem ik dat op de koop toe,
ik ga het debat met de Kamer nog een keer aan.Minister De Boer:Neen, dan heeft u mijn woorden absoluut niet goed begrepen. Dat kan misschien
aan mijn woorden gelegen hebben. Ik zal het nog een keer zeggen. Ik sta 100%
achter het besluit dat wij genomen hebben. Omdat ik daar 100% achter sta en
omdat ik van mening ben dat het juridisch ook houdbaar is, vind ik dat ik
niet zomaar door de bocht kan gaan door te zeggen: als u het aanneemt, is
het onaanvaardbaar. Ik wil het juridisch nog een keer bekeken hebben.De heer Reitsma (CDA):Dat betekent dus dat u het aanvaardbaar zou vinden dat deze motie in de
Kamer wordt aangenomen.Minister De Boer:Neen, als dat gebeurt, dan hebben wij op dat ogenblik een situatie waarbij
ik ervan overtuigd ben dat het juridische gevolgen heeft. Als het niet geaccepteerd
wordt, als het gebruiksplan met terugwerkende kracht niet geaccepteerd wordt,
dan denk ik dat Schiphol meteen op slot moet. Nou, ik kan mij voorstellen
dat wij dan nog een keer een discussie krijgen over de juridische houdbaarheid
van datgene wat wij gedaan hebben.De heer Reitsma (CDA):U zegt: ik spreek niet het onaanvaardbaar uit. Maar u zegt ook niet: ik
vind het wel aanvaardbaar als de motie wordt aangenomen.Minister De Boer:Nogmaals, ik sta zozeer achter het besluit dat wij genomen hebben, dat
ik van mening ben dat je niet zomaar kunt zeggen: nou, dan vertrek ik. Wat
dat betreft zijn wij beiden van mening dat wij hier te maken hebben met een
heel principiële zaak. Ik heb de overtuiging dat hetgeen wij gedaan hebben,
ook in juridische zin houdbaar is. U heeft zo-even gezegd dat het wonderlijk
is dat deze twee ministers tot een andere uitspraak komen. Ik stel nu voor
om de Kamer op de kortst mogelijke termijn – wat mij betreft is dat
morgen – mee te delen wat het finale standpunt is van mij ten aanzien
van die motie, als die zou worden aangenomen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Die motie wordt met de minuut interessanter. Er zit natuurlijk een behoorlijk
verschil. In staatsrechtelijk maar ook in politiek opzicht is het vrij uniek
wat zich hier voordoet, omdat er twee ministers verantwoordelijk zijn voor
de toestemming gebruiksplan 1998. Deze motie zegt: u heeft onterecht die toestemming,
de goedkeuring verleend. Nu zegt de minister van Verkeer en Waterstaat: ik
vind het onaanvaardbaar en ik verbind mijn politieke lot aan het aannemen
van deze motie. De minister van VROM zegt: ik vind dat de Kamer die motie
niet moet aannemen. In politieke termijn ontraadt zij die dus.Minister De Boer:Ja.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is wat ik bij haar beluister. Zo zal dat briefje morgen ook luiden.
In ieder geval geen onaanvaardbaar, want anders had zij dat hier wel gezegd.
Is dat voor de minister van Verkeer en Waterstaat in politieke zin acceptabel?
Als de Kamer die motie aanneemt, verbindt zij haar politieke lot aan de motie,
terwijl beide ministers tezamen de volle verantwoordelijkheid dragen voor
de goedkeuring van dat gebruiksplan.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb altijd begrepen dat het iets aanvaardbaar of niet aanvaardbaar
vinden redelijk persoonlijke opvattingen zijn. Mijn persoonlijke opvatting
over deze uitspraak, "spreekt als haar oordeel uit dat het kabinet het gebruiksplan
1998 ten onrechte heeft vastgesteld", is dat het een motie van afkeuring is.
Het betekent dus dat u geen vertrouwen in het standpunt heeft dat ik heb ingenomen.
Zo beschouw ik dat. Daar kan ik dus niet mee leven. Zo simpel is dat. Meer
heb ik er ook niet aan toe te voegen. Ik vind dat heel principieel, maar dat
is precies wat ik over deze motie vind. Bovendien – in die zin sluit
ik mij graag bij mevrouw De Boer aan – is het een rampzalige motie met
grote gevolgen voor Schiphol, als die aangenomen zou worden. Dat is een reden
waarom je iets sterk ontraadt, waarom je er heel veel moeite mee zou hebben.
De eerste zin is voor mij bepalend en leidt bij mij tot die opvatting. Ik
heb eerlijk gezegd geen opvatting over het feit dat een ander misschien er
een andere uitleg aan geeft.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is buitengewoon merkwaardig. U heeft wel een politiek oordeel gegeven
over de motie. Dat oordeel herhaalt u nu. De minister van VROM claimt nu ruimte
voor een andere politieke opvatting over deze motie. Zij verbindt namelijk
haar politieke lot er niet aan. Daarop gelet, is het voor de Kamer wezenlijk
om uw oordeel te horen over de opvattingen van uw collega.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik geef geen oordelen over collega's. U behoort te oordelen
over ons.De heer Rosenmöller (GroenLinks):In de acht à negen jaar dat ik hier rondloop, heb ik iets dergelijks
niet meegemaakt. U loopt nog langer mee in de politiek, maar ook voor u is
dit kennelijk uniek. Vindt u dit politiek acceptabel?Minister Jorritsma-Lebbink:Ik vind nieuw staatsrecht wel interessant.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik zou bijna constateren dat het de dekselse Rosenmöller het toch
gelukt is om een wig te drijven...De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dank u wel. U heeft vast geen spijt dat u aan dit debat heeft deelgenomen.
Dit komt in de geschiedenisboeken, mijnheer Te Veldhuis!De heer Te Veldhuis (VVD):Deze wending had u ongetwijfeld ook niet verwacht aan het begin van dit
debat en zeker niet toen u het aanvroeg.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik houd op dit terrein met alles rekening.De heer Te Veldhuis (VVD):Zo vlak voor de verkiezingen wordt het natuurlijk nog interessanter. Staatsrechtelijk
gezien, is er een zeer belangrijk punt aan de orde. De regering wordt geacht
met één mond te spreken. Ik hoor nu twee verschillende meningen
van de ministers. Ik roep de regering op om te proberen in ieder geval morgen –
al dan niet via het kabinet – toch met één mond te spreken.
Als dat niet het geval is, hebben wij inderdaad een probleem.Mevrouw Van 't Riet (D66):Beide ministers geven aan dat zij voor 100% achter hun besluit staan en
ook voor 100% achter de juridische houdbaarheid ervan. Alleen op het punt
van de consequenties van het aannemen van de motie verschillen de interpretaties.
Dat is inderdaad een staatsrechtelijk novum en ook zeer ongewenst.Vindt de minister van VROM de uitspraak van de rechter een randvoorwaarde
voor de beoordeling van de juridische houdbaarheid? Of moet de minister van
VROM bij aanneming van deze motie – gelet op het niet meer kunnen vigeren
van het gebruiksplan 1998, waardoor Schiphol niet meer kan groeien –
zich moet herbezinnen op de situatie? Anticipeert zij daarop?Minister De Boer:Schiphol moet dan dicht!Mevrouw Van 't Riet (D66):Minister Jorritsma heeft die consequentie duidelijk aangegeven. Accepteert
u dat?Minister De Boer:Als het gebruiksplan niet met terugwerkende kracht wordt goedgekeurd,
moet er per omgaande een brief naar Schiphol uitgaan dat men helaas de poorten
moet sluiten. Dat is toch ondenkbaar? Daarom zeg ik ook dat dit juridisch
helemaal niet kan. Ik wil mij dan ook graag beraden op de juridische consequenties.
Ik ben gaarne bereid om morgen een schriftelijk standpunt terzake aan u te
doen toekomen.Mevrouw Van 't Riet (D66):Gezien uw interpretatie, is het voor mij onbegrijpelijk waarom u niet
hetzelfde standpunt inneemt als de minister van Verkeer en Waterstaat, te
weten dat dit onaanvaardbaar is.Minister De Boer:Ik heb een eigen verantwoordelijkheid en ik wil zelf nog een keer over
deze zaak nadenken.Voorzitter! Ik kan mij, te uwer geruststelling, ten aanzien van de andere
moties volledig aansluiten bij de standpunten van mijn collega.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De regering zal ons nog twee zaken doen toekomen, te weten het standpunt
ten aanzien van de motie van de heer Rosenmöller en de door minister
Jorritsma toegezegde informatie.Wij zullen op een nader te bepalen tijdstip, maar in ieder geval in de
loop van volgende week, over de moties stemmen.Sluiting 20.35 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-4941-4967.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl