Spoeddebat over mishandeling van kinderen in jeugdinstellingen
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 5697-5716

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 81, pagina 5697-5716

24-04-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24587Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over defensiepersoneel, te weten:de motie-Brinkman c.s. over het niet meer aanstellen van defensiepersoneel met een dubbele nationaliteit (31200 X, nr. 109);de motie-Brinkman c.s. over het niet meer aanstellen van imams bij Defensie (31200 X, nr. 110);de motie-Eijsink c.s. over het altijd in behandeling nemen van een vordering wegens PTSS door een (oud-)militair (31200 X, nr. 111) en twee andere moties (de nrs. 112 en 113)Pagina 5771-5771
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 24 april 2008)Pagina 5781-5782
Aan de orde zijn de stemmingen over moties, ingediend bij het debat over RAZEB, te weten: de motie-Ten Broeke c.s. over het niet tekenen van een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Servië (21501-02, nr. 810); de motie-Halsema/Van Dam over een gesprek met de Dalai Lama over de situatie in Tibet (21501-02, nr. 811)Pagina 5780-5780
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Staatsbosbeheer, te weten: de motie-Graus over het in handen van gemeenten laten komen van de ondergrond van niet-doelstellingsgerichte gronden (29659, nr. 12); de motie-Graus over de gevolgen voor Drenthe van het niet intrekken van de bezwaarprocedure tegen zandwinning (29659, nr. 13); de motie-Graus over de verantwoordelijkheid van Staatsbosbeheer voor zandwinning in het Gasselterveld (29659, nr. 14); en tien andere moties (nrs. 15 t/m 24)Pagina 5772-5773
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over verschillende onderwerpen rondom de politie, te weten: de motie-Griffith c.s. over extern onderzoek naar de resultaten en de effectiviteit van de samenwerkingsafspraken (29628, nr. 83); de motie-Brinkman c.s. over het niet meer aanstellen van politiemensen met een dubbele nationaliteit (29628, nr. 84); de motie-Brinkman c.s. over het niet langer verstrekken van een renteloze lening voor het afkopen van de Turkse dienstplicht (29628, nr. 85); en vier andere moties (de nrs. 86 t/m 88)Pagina 5770-5770
Aan de orde zijn de stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de kinderpornozaak in Brazilië, te weten: de motie-Arib c.s. over een redelijke schadevergoeding voor de slachtoffers (31200 VI, nr. 141); de motie-De Roon over het blokkeren van de omzetting van buitenlandse straffen in Nederlandse straffen (31200 VI, nr. 142); de motie-De Roon over voorstellen tot het blokkeren van het opleggen van taakstraffen aan daders van zedendelicten met minderjarigen (31200 VI, nr. 143) en nog een andere motie (31200 VI, nr. 144)Pagina 5780-5781
Spoeddebat over Wmo-budgettenPagina 5763-5770
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de evaluatie van de Wet uitbreiding rechtsgevolgen VAR, te weten: de motie-Blok/Vos over het verlengen van de VAR voor zelfstandigen in de thuiszorg die over 2007 over een VAR beschikten (31348, nr. 2); de motie-Vos/Blanksma-van den Heuvel over de inhuur van zzp'ers voor ICT-opdrachten (31348, nr. 3)Pagina 5774-5774
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de eigen bijdragen AWBZ, te weten: de motie-Leijten c.s. over het niet verhogen of verruimen van de eigen bijdragen AWBZ als oplossing voor overschrijdingen van geraamde zorgkosten (31294, nr. 15)Pagina 5777-5777
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het stopzetten van de ontwikkeling van een bedrijventerrein in Venray na acties van radicale dierenactivisten, te weten: de motie-Kamp over ondersteuning van initiatieven tot ontwikkeling van bioscienceparken (31200 VI, nr. 133); de motie-De Roon over een stevige repressieve aanpak van dierenrechtenterrorisme (31200 VI, nr. 134); de motie-De Roon over contact met de investeerder die zich heeft teruggetrokken uit Science Link (31200 VI, nr. 135)Pagina 5770-5771
Regeling van werkzaamheden (Donderdag 24 april 2008)Pagina 5745-5746
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, de Wet waardering onroerende zaken en enige andere wetten in verband met de invoering van een basisregistratie inkomen en een basisregistratie waarde onroerende zaken (31085), en over: de motie-Tony van Dijck over uitbreiding van de basisregistratie WOZ met woningen in het buitenland (31085, nr. 12)Pagina 5774-5774
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 24 april 2008 over de RAZEBPagina 5744-5745
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het bewegingsonderwijs, te weten: de motie-Jan Jacob van Dijk/Van der Vlies over de eerste twee modules van de leergang bewegingsonderwijs als verplicht onderdeel (31200 VIII, nr. 171); de motie-Jasper van Dijk/Leijten over het niet reduceren van de omvang van de leergang bewegingsonderwijs (31200 VIII, nr. 172)Pagina 5777-5777
Spoeddebat over de eigen bijdragen AWBZPagina 5685-5695
Aan de orde zijn de stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Afghanistan, te weten: de motie-Brinkman over het gebruik van deugdelijk gepantserde voertuigen (27925, nr. 303); de motie-Brinkman over het vernietigen van papavervelden (27925, nr. 304); de motie-Brinkman over het stoppen met bouwen van moskeeën in Afghanistan (27925, nr. 305) en vijf andere moties (Kamerstukken 27925, nr. 306 t/m 310)Pagina 5778-5778
Spoeddebat over de positie en de kwaliteit van het Pieter Baan CentrumPagina 5724-5737
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de leidraad bewerkelijke zaken, te weten: de motie-De Wit over het opschorten van de toepassing van de Leidraad voor bewerkelijke zaken (31200 VI, nr. 138)Pagina 5777-5777
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het akkoord met Brazilië inzake biobrandstoffen, te weten: de motie-Neppérus over heroverweging van de overeenkomst met Brazilië (29575, nr. 18); de motie-Van der Ham over afspraken met duurzaamheidseisen lager dan de Cramercriteria (29575, nr. 19)Pagina 5777-5777
Spoeddebat over mishandeling van kinderen in jeugdinstellingenPagina 5697-5716
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 april 2008 over corporate governancePagina 5737-5740
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Wet openbare lichamen BES en Wet financiële verhouding BES, te weten: de motie-Brinkman over onderzoek naar de opgelegde strafmaat van gevangenen in gevangenissen op de Antillen (31200 IV, nr. 41); de motie-Brinkman c.s. over stopzetten van alle onderhandelingen in het kader van het staatkundig vernieuwingsproces (31200 IV, nr. 42); de motie-Brinkman c.s. over het niet meer doen van financiële beloften aan de Antillen (31200 IV, nr. 43)Pagina 5779-5780
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over corporate governance, te weten: de motie-Vendrik/Karabulut over het opnemen van een concrete normering van de beloningsverhouding tussen top en werkvloer in de code-Tabaksblat (31083, nr. 11); de motie-Koser Kaya over een transparant diversiteitsbeleid bij ondernemingen (31083, nr. 12); de motie-Weekers/Omtzigt over continuering van de monitoringcommissie corporate governance (31083, nr. 13) en zes andere moties (Kamerstukken 31083, nr. 14 t/m 19)Pagina 5778-5779
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het klimaat- en energiepakket van de Europese Commissie, te weten: de motie-Duyvendak over het afzien van het gebruik van kredieten uit bosprojecten binnen het ETS (22112, nr. 639); de motie-Duyvendak over het schrappen van de 10%-doelstelling voor biobrandstoffen (22112, nr. 640); de motie-Ortega-Martijn c.s. over het oormerken van een deel van de opbrengsten van de emissierechten voor klimaatbeleid (22112, nr. 641) en drie andere moties (de nrs. 643 t/m 645)Pagina 5776-5776
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 16 april 2008 over Veiligheid vliegveld BonairePagina 5742-5744
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over mishandeling van kinderen in jeugdinstellingen, te weten: de motie-Dibi c.s. over een diepgravend onderzoek onder kinderen en professionals (24587, nr. 274); de motie-Dibi over een actieplan ter bestrijding van het personeelstekort in de gesloten jeugdzorg (24587, nr. 275) en nog een motie (24587, nr. 276)Pagina 5777-5777
Regeling van werkzaamheden (donderdag 24 april 2008)Pagina 5695-5695
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie, te weten: de motie-Duyvendak over 15 mln. uit de meevaller van de aardgasbaten voor de stimuleringsregeling voor zon-pv (31239, nr. 29); de motie-Neppérus over doorontwikkeling van innovatieve vormen van energieopwekking (31239, nr. 30)Pagina 5775-5775
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 16 april 2008 over AfghanistanPagina 5716-5724
Noot 1: Onderzoeksrapport Geloofsbrieven van de heer CremersPagina 5783-5783
Debat over de kinderpornozaak BraziliëPagina 5746-5763
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties en Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, ter implementatie van richtlijn nr. 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad, en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad (PbEU L 157) (31270)Pagina 5771-5771
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 16 april 2008 over de leidraad voor bewerkelijke zakenPagina 5696-5697
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van diverse wetten in verband met het aantreden van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie en diverse andere wijzigingen (31295), en over: de motie-Agema/Madlener over het op eigen kosten inhuren van professionele hulp voor de PvdA-ministers voor WWI en van VROM (31295, nr. 12)Pagina 5776-5777
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Justitie-subsidies in verband met slachtofferhulp en reclassering (31257), en over: de motie-Teeven/De Roon over de eerste opvang van slachtoffers door de Stichting Slachtofferhulp Nederland (31257, nr. 7)Pagina 5774-5774
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 april over de uitgangspunten van de Wet openbare lichamen BES en de Wet financiële verhouding BESPagina 5740-5742
Presentatie en opening (Donderdag 24 april 2008)Pagina 5685-5685
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 24 april 2008 over het bewegingsonderwijsPagina 5695-5696
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de top 20 van minst veilige parkeerplaatsen, te weten: de motie-De Krom over het opzetten van een landelijk rechercheteam voor de aanpak van transportcriminaliteit (21501-33, nr. 155); de motie-De Krom over het aanbrengen van camera's op de minst veilige parkeerplaatsen (21501- 33, nr. 156)Pagina 5773-5773
Aan de orde zijn de stemmingen over een motie, ingediend bij het debat over Wmo-budgetten, te weten: de motie-Kant over het uitstellen van de beslissing over het budget voor huishoudelijke zorg voor 2009 tot de ontvangst van het definitieve advies van het SCP (29538, nr. 81)Pagina 5781-5781
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met de toevoeging van een tweede teldatum voor de bepaling van de instroom van de deelnemers ten behoeve van de berekening van de rijksbijdrage voor het beroepsonderwijs (31315), en over:de motie-De Rooij over financiële compensatie voor een tweede telling van studenten (31315, nr. 7)Pagina 5771-5771
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over grootschalige elektriciteitsopslag, te weten:de motie-Graus over een onafhankelijk onderzoek naar een Ondergrondse Pomp Accumulatie Centrale (OPAC) (29023, nr. 51); de motie-Hessels c.s. over het betrekken van de bevindingen van de Kema bij het energierapport (29023, nr. 52)Pagina 5774-5775
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Landbouw- en Visserijraad, te weten: de motie-Ouwehand/Van Gent over een inbreukprocedure van de Europese Commissie tegen Hongarije (21501-32, nr. 277); de motie-Ouwehand/Van Gent over een etiketteringsplicht voor producten waarin dons van levende ganzen is verwerkt (21501-32, nr. 278); de motie-Ouwehand/Van Gent over de Nederlandse inzet tijdens de FAO-conferentie over voedselzekerheid (21501-32, nr. 279)Pagina 5772-5772
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over positie en kwaliteit Pieter Baan Centrum, te weten: de motie-De Roon over rapportages over personen die iedere medewerking aan het onderzoek weigeren (29452, nr. 82); de motie-Teeven/De Roon over het eenmaal opmaken van een gedragsrapportage (29452, nr. 83); de motie-Teeven over het instellen van een onafhankelijke onderzoekscommissie (29452, nr. 84)Pagina 5778-5778
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over veiligheid vliegveld Bonaire, te weten: de motie-Remkes over verslag aan de Kamer over het overleg aangaande het opheffen van de veiligheidsgebreken en de financiering daarvan (31200 IV, nr. 45); de motie-Van Gent/Leerdam over toezicht op de voortgang van de herstelwerkzaamheden (31200 IV, nr. 46); de motie-Brinkman over het niet ten laste laten komen van de Nederlandse belastingbetaler van het achterstallig onderhoud van 20 mln. (31200 IV, nr. 47)Pagina 5780-5780
De behandeling van: het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde in verband met mondelinge beantwoording van schriftelijke vragen (31417, nr. 1)Pagina 5685-5685
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de wijziging van het Instellingsbesluit Actal 2006, te weten: de motie-Van der Burg over toetsing van de inhoudelijke nalevingskosten van regelgeving voor besluitvorming in de ministerraad (29515, nr. 242)Pagina 5774-5774

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 155 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over mishandeling
van kinderen in jeugdinstellingen.De voorzitter:Ik heet de bewindslieden van harte welkom.Ik geef als eerste het woord aan de heer Dibi van GroenLinks. U weet dat
een spreektijd van drie minuten geldt. Gezien de lange dag die wij nog voor
ons hebben, zie ik daar strikt op toe.De heer Dibi (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Dit is misschien wel het aangrijpendste onderwerp
waarover ik spreek in de Tweede Kamer. Ik heb dit spoeddebat aangevraagd omdat
de kans bestaat dat kwetsbare kinderen in gesloten jeugdinstellingen opnieuw
misbruikt worden. Ik heb maandag een van de zes instellingen bezocht waar
kwetsbare kinderen volgens de inspectie zeer ernstig risico lopen.Ik wil beginnen met een dankwoord aan alle mensen die werken met de moeilijkste
groep kinderen in Nederland. Het raakt deze mensen persoonlijk als zij in
de media een bericht lezen dat het er zo verschrikkelijk aan toe kan gaan.
Maar, voorzitter, het is mijn taak als Tweede Kamerlid, als er signalen zijn
van misbruik, direct de minister en de staatssecretaris hierover ter verantwoording
te roepen.Als ik hoor over kinderen die gedwongen worden hun begeleider oraal te
bevredigen of kinderen die dagenlang in het donker worden opgesloten, denk
ik aan films. Of het waar is, weet ik ook niet precies, maar deze dingen gebeuren
natuurlijk wel.Mijn eerste vraag aan de bewindslieden is of zij bereid zijn, een diepgravend
onderzoek in te stellen waarbij wel uitgebreid met de kinderen wordt gesproken
over hun ervaringen om de waarheid boven tafel te krijgen. Naast de kinderen
moet natuurlijk ook met de professionals gesproken worden.Er is een groot personeelstekort. Dit kan leiden tot onbevoegd personeel
en grote risico's. Ik weet dat er nu geld is voor het werven van nieuw personeel,
maar de arbeidsmarkt is ontzettend krap. Ik wil een plan van aanpak van deze
bewindslieden hoe zij denken dit te gaan oplossen.Waarom moet ik toestemming krijgen van de staatssecretaris van Justitie
om op bezoek te gaan bij deze instellingen? Het spijt mij zeer, maar ik vind
dat deze instellingen dat zelf heel goed kunnen bepalen met de mensen die
op bezoek willen komen. Ik vind niet dat de staatssecretaris dit in de hand
moet houden. Dit wekt argwaan.Vandaag heeft GroenLinks het meldpunt Kind in de knel op internet geopend.
Het is de bedoeling dat mensen hier hun ervaringen delen in
de gesloten jeugdzorg. Ik roep kinderen, ouders en professionals op om hun
verhaal met ons te delen. Inmiddels druppelen de eerste reacties binnen. Een
interessante reactie is dat er bij een aantal instellingen een functie vertrouwenspersoon
bestaat, waarbij de vertrouwenspersoon langsgaat en een vertrouwensband creëert
met de mensen in de jeugdzorg en persoonlijke gesprekken kan voeren. Er wordt
echter gewezen op een lacune in de bekostiging. Kunnen de bewindslieden daarop
ingaan?Voorzitter. Dit is een onderwerp waarop geen partijpolitiek bedreven hoeft
te worden. Ik hoop dat iedereen zo'n onderzoek ook gewoon steunt.De heer De Roon (PVV):Mevrouw de voorzitter. Zodra de overheid mensen hun vrijheid ontneemt
door hen op te sluiten, is de overheid ook verantwoordelijk voor een redelijke
mate van veiligheid van die personen. Dat is het uitgangspunt van waaruit
ik het onderwerp van discussie van vandaag benader. Dat betekent dus dat de
overheid, als zij kinderen opsluit – of het nu is in het kader van het
civiele recht of in het kader van het strafrecht – ook voor de veiligheid
van die kinderen verantwoordelijk is. Die verantwoordelijk gaat ver, juist
omdat het kinderen betreft. Kinderen – althans sommigen of de meesten –
zijn namelijk minder weerbaar zijn en van kinderen is minder te verwachten
als het erom gaat op te komen voor de eigen rechten.In dat kader keurt de PVV iedere mishandeling waaraan van hun vrijheid
beroofde kinderen worden blootgesteld, zonder meer af. Daar is nooit, ik herhaal:
nooit, een geldig excuus voor. De overheid moet voorwaarden scheppen om dit
te voorkomen en als het toch voorkomt, moeten de daders worden aangepakt.Het beeld dat naar voren komt uit het artikel in Nieuwe Revu, dat de aanleiding
is voor dit spoeddebat vandaag, is verontrustend. Zeg maar gerust: alarmerend.
Als ik zeg dat preventie belangrijk is, doel ik bijvoorbeeld op het volgende.
Er moeten duidelijke gedragsregels zijn binnen een instelling, gericht op
het voorkomen van mishandeling. In verband daarmee moet de leiding van een
gesloten instelling daadwerkelijk toezicht uitoefenen, ter voorkoming van
excessen. Dat toezicht moet aantoonbaar zijn. Nalatigheid op deze punten moet
consequenties kunnen hebben voor de leidinggevende. Verantwoordelijkheid zonder
consequenties is geen verantwoordelijkheid. Mensen die macht uitoefenen over
andere mensen moeten altijd aan toezicht onderhevig zijn. Aan misbruik van
macht – daarvan is naar mijn mening ook sprake bij nalatigheid van leidinggevenden
bij het tegengaan van machtsmisbruik – moeten consequenties kunnen worden
verbonden. De leiding is er verantwoordelijk voor dat een systeem in het leven
wordt geroepen dat het voor de van hun vrijheid beroofde kinderen mogelijk
maakt om veilig een klacht in te kunnen dienen. Dat systeem moet waarborgen
dat de klacht snel, goed en fair wordt behandeld. In de Nieuwe Revu las ik
het verschrikkelijke relaas van een meisje dat als zij ging klagen bij de
directie, de volgende dag van de hoogste in rang nog meer straf kreeg. Dat
is helemaal het verkeerde signaal.Ik nodig de bewindslieden uit aan de Kamer in de eerste plaats duidelijk
te maken wat zij gaan doen om de feiten omtrent de in de rapportage van de
Nieuwe Revu en Defence for Children beschreven wantoestanden verder te onderzoeken.
In de tweede plaats vraag ik de bewindslieden wat zij gaan doen om de veiligheid
van kinderen in gesloten instellingen niet te bevorderen, maar te waarborgen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Voorzitter. De jeugdinstellingen zijn de laatste tijd geteisterd door
schokkende berichtgeving. Dat is reden genoeg om hier een spoeddebat te houden,
om te kijken wat er werkelijk aan de hand is. Zijn het incidenten of echt
structurele misstanden? Het wordt de hoogste tijd dat daar goed naar wordt
gekeken. De veiligheid van de jongeren en het personeel in een instelling
moet namelijk vooropstaan. Omdat het onduidelijk is hoe erg het is, stelt
de VVD-fractie voor om daar niet alleen onderzoek naar te laten doen, maar
ook om een monitor in het leven te roepen. Het is namelijk volkomen onduidelijk
voor de kinderen waar een klachtenregeling te vinden is en het personeel wordt
onvoldoende gehoord bij zijn meldingen van misstanden. Er moet een laagdrempelig
onderzoeksinstrument van gemaakt worden. Zij moeten bijvoorbeeld op internet
melding kunnen maken van hun problemen. Ik stel mij daarbij voor dat dat een
verplichte melding is, iedere drie of vier maanden; daar kan nog over worden
gesproken. Dat zou zowel voor het personeel als voor de jongeren in de instellingen
zijn. Dat geeft er een objectief beeld van hoe erg de situatie is. De instellingen
kunnen dan ook onderling worden vergeleken. Zoiets zou moeten worden uitgevoerd
door een onderzoeksbureau. Dit zou overigens dienen ter ondersteuning van
de Inspectie jeugdzorg. Het kan een heel belangrijk instrument zijn om mee
te sturen en om problemen met de veiligheid in de jeugdinstellingen, die nu
kennelijk wordt bedreigd, op te sporen en aan te pakken. Ik overweeg daarover
een motie in te dienen, waarvoor ik al de steun van GroenLinks heb gevonden.Het andere punt is de rechtsbescherming van de jongeren. Een tijdje geleden
heeft de Kamer een motie aangenomen van de heer Çörüz om
de Inspectie jeugdzorg bij het toezicht op de uitvoering van de Wet op de
gesloten jeugdzorg met voorrang de borging van de rechtspositie van de jeugdigen
te laten toetsen. Vervolgens hebben wij er nooit meer iets van gehoord. Ik
overweeg een motie om op dit punt door te pakken en een stapje verder te gaan.
Ik vind dat duidelijk moet worden dat de rechtsbescherming ook heel goed wordt
geregeld voor 18-minners voor wie vrijheidsbeperkende maatregelen worden genomen.
De huidige Wet BOPZ, waarin nog veranderingen moeten komen, ziet onvoldoende
toe op de rechtsbescherming van 18-minners. Het lijkt mij van het grootste
belang dat wij dat ook gaan regelen. Voor volwassenen met een rechterlijke
machtiging bestaat er een duidelijk wettelijk kader ten aanzien van de toepassing
van de sanctiemaatregelen. Binnen jeugdinstellingen is het wettelijk kader
eigenlijk te beperkt. Ik pleit er dus voor, te onderzoeken of dat in de aangekondigde
behandel- en opnamewet WOPZ opgenomen kan worden en dat vervolgens, zo nodig,
te regelen.De heer Çörüz (CDA):Ik vind het wel zo correct om ter aanvulling op te merken dat de Inspectie
jeugdzorg in haar jaarwerkprogramma 2008 nadrukkelijk schrijft
dat zij de motie-Çörüz gaat uitvoeren. Er wordt dus zeker
aandacht besteed aan dit punt.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Het is goed om dit te horen. Wellicht kan dan in het vervolg daarop mijn
motie komen, voor zover die nodig is. Wellicht wordt het wel ruimhartig toegezegd
door dit kabinet en dan is mijn motie niet meer nodig.De voorzitter:Hoewel ik geen afspraak met de Kamer heb gemaakt over het aantal interrupties,
vertrouw ik erop dat u allen met mij de tijd goed in de gaten houdt.Mevrouw Bouchibti (PvdA):Voorzitter. In dit debat staat de cruciale vraag centraal, hoe veilig
het binnen de gesloten jeugdzorg voor onze jongeren is. De bedoeling van de
jeugdzorg is dat jongeren worden geholpen en beter gemaakt. Dat is onze verantwoordelijkheid.
Het heeft alleen kans van slagen als wij zorgen voor een veilig behandelklimaat.
Ik ontvang regelmatig e-mailtjes van ouders die hun beklag doen over jeugdinstellingen.
Hun klachten worden door de instellingen niet altijd even zorgvuldig behandeld.
Ouders hebben het recht om geïnformeerd en ingelicht te worden. De toegankelijkheid
van jeugdinstellingen en het contact met ouders moeten in de praktijk effectiever
worden. Wat moet ik terugmailen aan een vader die pas na zestien telefoontjes,
vier e-mails en twee voicemailberichten met veel moeite contact krijgt met
de jeugdinstelling? Ik zou graag zien dat de bewindspersonen de bestaande
klachtenprocedures laten onderzoeken op effectiviteit.Om de zoveel maanden berichten actualiteitenprogramma's of de schrijvende
pers over de wantoestanden in de instellingen. In het actualiteitenprogramma
Netwerk vertelden ex-pupillen dat zij psychisch beschadigd zijn als gevolg
van hun verblijf in een instelling van Glen Mills. Een pupil gaat een procedure
voeren tegen de Nederlandse Staat. Wordt er serieus omgegaan met de klachten
van deze jongeren? Veel van hen zwijgen langdurig. Omdat zij bang zijn, zeggen
zij ook tegen hun ouders niet dat zij bedreigd of geïntimideerd worden.
De jongeren zijn niet alleen bang voor de behandelaars, maar ook voor elkaar.
Zijn dit incidenten of zijn de problemen structureel? Kunnen jongeren bijvoorbeeld
ook na afloop van hun verblijf in de instelling een klacht indienen? Wat wordt
er gedaan om de mishandelingen boven tafel te krijgen? Is er sprake van een
structureel negatieve benadering?Alleen een veilig behandelklimaat staat garant voor een geslaagde re-integratie
van jongeren. Tegelijkertijd moet er ook oog zijn voor de positie van behandelaars.
Zijn er op dit moment voldoende groepsleiders werkzaam om de veiligheid binnen
jeugdinstellingen te waarborgen? Hoeveel kinderen plegen jaarlijks zelfmoord
of doen een poging daartoe? Pas wanneer het aantal mishandelingen in de jeugdinstellingen
waar deze misstanden plaatsvinden in kaart zijn gebracht, kan gericht en effectief
opgetreden worden. Heldere en goed toegankelijke procedures dragen daaraan
bij. Daarom wil mijn fractie dat de minister de bestaande klachtenprocedures
laat onderzoeken op effectiviteit. Tussen recht en realiteit wil namelijk
nog wel eens ruimte zitten.De heer Dibi (GroenLinks):Het doet mij goed dat mevrouw Bouchibti zich ook ernstig zorgen maakt.
Zij stelt ontzettend veel vragen. Ik heb een motie ingediend waarin verzocht
wordt om een onderzoek in te stellen naar de belevenissen van jongeren en
professionals in de instellingen. Ik heb voor deze motie nog geen steun ontvangen
van mevrouw Bouchibti. Het is mij veel waard, die steun wel te krijgen. Haar
vragen kunnen beantwoord worden door het in de motie gevraagde onderzoek.Mevrouw Bouchibti (PvdA):Het is niet de gewoonte om nu steun te vragen voor een motie. Ik wil graag
de motie van de heer Dibi bekijken net zoals die van mevrouw Dezentjé
Hamming. Daarna zal ik als het nodig is deze moties steunen. De heer Dibi
en ik gaan echter zeker gelijk op: wij zijn beiden voor veiligheid voor jongeren
in instellingen.De voorzitter:Ik denk dat de heer Dibi een beetje vooruitliep op iets wat hij van plan
was. Het is voorlopig nog een spookmotie.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Het rapport van Defence for Children geeft een schrikbarend
beeld van de incidenten in de Nederlandse jeugdinstellingen, incidenten waarbij
kinderen te maken krijgen met agressie van zowel leeftijdsgenoten als leidinggevenden,
met langdurige opsluiting en zelfs seksueel misbruik. Sommigen worden drie
weken opgesloten in hun kamer. Het is schokkend en verbijsterend om te lezen
dat dit in Nederland kan gebeuren. Uiteraard is het onaanvaardbaar. Gelukkig
is er al opgetreden tegen de jeugdinstellingen waar dit soort incidenten voorkwamen
door bijvoorbeeld medewerkers strafrechtelijk te vervolgen. Maar dat is achteraf.
Hoe gaan wij de incidenten nu voorkomen? Maatregelen tegen jongeren moeten
proportioneel zijn. Dit gebeurt volgens de Inspectie jeugdzorg niet voldoende
gestructureerd. De minister voor Jeugd en Gezin heeft bij brief toegezegd
de waarborging van de rechtspositie van jeugdigen in de gesloten jeugdzorg
nadrukkelijk te onderzoeken voor 1 september 2008. Het is belangrijk
dat de maatregelen tegen de jongeren binnen de grenzen van de verantwoorde
zorg worden opgelegd. Daarom moet vastgelegd worden hoe ver een begeleider
mag gaan en in welke situatie. Het is daarnaast van het grootste belang dat
er openheid van zaken is. De Inspectie jeugdzorg meldt dat incidenten lang
niet altijd geregistreerd en nabesproken worden. Bovendien moeten jongeren
in de JJI's rechtstreeks bij een vertrouwenspersoon of klachtencommissie terechtkunnen
en ook daadwerkelijk serieus genomen worden. Gebeurt dit en is de vertrouwenspersoon
onafhankelijk? Zijn begeleiders dus ook voldoende in staat om de signalen
van psychiatrische stoornissen te herkennen en ook tijdig te herkennen? Wij
hebben in de rapporten gelezen dat er vijf suïcides in vijf jaar in de
Nederlandse instellingen hebben plaatsgevonden.De belangrijkste aanbeveling in het rapport van de Inspectie jeugdzorg
aan de minister voor Jeugd en Gezin luidt: geef sturing aan de ontwikkeling
van concrete normen voor de toepassing van de vrijheidsbeperkende maatregelen.
De Inspectie jeugdzorg zal voor 1 september het toetsingskader
vaststellen en daarna gebruiken. Kan de minister zeggen wat zijn sturing zal
inhouden? De minister zegt dat hij de ontwikkelingen van het toetsingskader
nauwgezet zal volgen en dat hij, indien daartoe aanleiding is, hieraan sturing
zal geven. Wanneer zal hiertoe aanleiding zijn en moet de minister gewoon
niet sturing geven aan dit proces? Laat je adviseren door de professionals
maar hak zelf de knopen door, zo adviseer ik de minister. Wat wordt nu het
tijdspad waarbinnen de gesloten jeugdzorg de adviezen van de Inspectie jeugdzorg
moet uitvoeren? Ik verneem graag concrete data. Mag ik aannemen dat binnen
het toetsingskader ook de verlofregeling voor de gesloten jeugdzorg wordt
opgenomen, zoals door de Inspectie jeugdzorg wordt voorgesteld?Wij hebben recentelijk een schriftelijke ronde gehad over Glen Mills.
Wij komen over dit onderwerp nog wel te spreken maar ik vraag de minister
om in het kader van geweldpleging in Nederlandse instellingen al iets te zeggen
over deze instelling. De minister is van plan om van deze open instelling
een gesloten instelling te maken. Hierdoor zal een deel van de jongeren buiten
de doelgroep gaan vallen, tenzij er met twee regimes wordt gewerkt. Vindt
de minister dat wenselijk en wordt Glen Mills dan opgesplitst? Waar in een
open instelling helemaal geen fysieke dwang mag worden toegepast, rijst de
vraag welke middelen de medewerkers ter beschikking staan als een jongere
wel agressief wordt.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik weet dat er op dit moment een hele reeks aan maatregelen,
verbeterplannen en monitoring worden doorgevoerd in jeugdgevangenissen. Dit
naar aanleiding van een aantal incidenten en zeer kritische inspectierapporten,
waarin werd aangegeven dat een correcte toepassing van de vrijheidsbeperkende
maatregelen bij jongeren in jeugdgevangenissen op dit moment onvoldoende is
gewaarborgd. Juist daarom vond ik het artikel in de Nieuwe Revue erg schokkend.
Er zijn al maatregelen genomen en toch komen dit soort incidenten nog voor:
een gedetineerd jongetje van 14 jaar dat door groepsgenoten misbruikt wordt,
groepsgenoten die een 12-jarig meisje mishandelen, seksueel misbruik van jongeren,
minderjarigen nog, door begeleiders. Het mag duidelijk zijn dat de SP-fractie
dat volstrekt onacceptabel vindt. Kinderen die in een jeugdinrichting zitten,
vallen onder de verantwoordelijkheid van de Staat en de overheid moet dan
ook goed voor deze jongeren zorgen. Zo simpel is het. De vraag is of het ook
zo gebeurt. In een gesloten inrichting kan van alles gebeuren. Daarom moeten
wij daar constant heel kritisch naar kijken.Ik wil van de staatssecretaris exact weten wat er waar is van de beschuldigingen
die zijn geuit. Hier moet natuurlijk de onderste steen boven komen. Wat onderneemt
de staatssecretaris om de waarheid te achterhalen? Als deze beschuldigingen
kloppen, moet zij de schuldigen aanpakken en herhaling voorkomen. Als deze
verhalen waar zijn, pakken de verbetermaatregelen namelijk niet helemaal lekker
uit, zeg ik met enig gevoel voor understatement. Kan de staatssecretaris mij
haarfijn uitleggen hoe er in deze jeugdinstellingen omgegaan wordt met seksueel
misbruik door begeleiders? Wat is de procedure? Waar kan een kind terecht?
Wat gebeurt er als een medebegeleider weet heeft van grensoverschrijdend gedrag?
Geldt er een meldplicht? Is er ook een plicht tot het doen van aangifte bij
het Openbaar Ministerie? Niet alleen is seksueel contact tussen een hulpverlener
en een cliënt strafbaar, het gaat hier ook nog eens grotendeels om minderjarigen.
Dat is dubbel strafbaar. Dergelijk grensoverschrijdend gedrag zou niet intern
afgedaan moeten kunnen worden. Ik krijg hier graag een reactie op van de staatssecretaris.
Wij willen dat er bij dit soort seksueel gedrag standaard aangifte wordt gedaan.Er zitten steeds meer kinderen in detentie. Dat vinden wij zorgwekkend.
Ook de meldingen die wij binnenkrijgen van langdurig verblijf in isolatiecellen
vinden wij zorgwekkend. Isolatie moet standaard gemeld worden bij de commissies
van toezicht. Ik zou graag een regulier overzicht willen hebben van hoeveel
kinderen hoe lang geïsoleerd worden. Kan de staatssecretaris dat toezeggen?
Hoe staat het overigens met het lopende onderzoek naar het functioneren van
deze commissies van toezicht?Ik kom tot de conclusie dat er te weinig bekend is over de omvang van
de problemen in de jeugdinrichtingen. Er worden wel cijfers bijgehouden, maar
die zijn moeilijk verkrijgbaar. Hoeveel zelfbeschadiging vindt er bijvoorbeeld
plaats in deze jeugdinstellingen? Hoeveel zelfmoorden, maar vooral ook hoeveel
pogingen tot zelfmoord vinden er plaats? Ik zou graag een periodiek overzicht
willen ontvangen van al deze misstanden.Wij hebben recent een meldpunt geopend voor mensen die iets hebben met
Glen Mills, die daar medewerker zijn, ouder zijn, student zijn of oud-student.
De klachten stromen binnen, met name van jongeren die melden dat zij soms
zeven, acht dagen strak in de houding op de grond moesten zitten en nog steeds
te maken hebben met fysiek ongemak daarvan, zoals doorzitplekken, en van jongeren
die te maken hebben gehad met seksuele misstanden. Ik vraag de staatssecretaris
om vooral niet een jaar te wachten en te kijken of daar verbetering in komt,
maar nu in te grijpen.De heer De Roon (PVV):Mevrouw Van Velzen is haar betoog begonnen met de mededeling dat, hoewel
er allerlei maatregelen zijn genomen, zij de berichten in de Nieuwe Revue
verschrikkelijk vindt. Hoe weet zij wanneer de incidenten waar in de Nieuwe
Revue over wordt gesproken, zijn gepleegd, voor of na het nemen van die maatregelen?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb daar geen idee van. Ik vraag daarom aan de staatssecretaris om
ervoor te zorgen dat de onderste steen boven komt. Als deze incidenten gedurende
deze verbeterperiode plaats hebben gevonden, betekent dat volgens ons dat
de maatregelen moeten worden aangepast. Het mag niet zo zijn dat wij hier
in slaap worden gesust met stapels papieren over maatregelen, procedures en
monitoring en dat in de tussentijd kinderen mishandeld worden. Dat mag niet
gebeuren. Ik vind dat de staatssecretaris dat uit moet gaan zoeken.De heer De Roon (PVV):Wij worden niet in slaap gesust, want wij zijn volgens mij allemaal klaarwakker.
Ik vind dat u te ver gaat als u suggereert dat die incidenten aanleiding zijn
om te zeggen dat de maatregelen die zijn genomen door de regering tekortschieten.
Dat is echter wel de suggestie die uit het begin van uw betoog naar voren
kwam.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vrees dat u toch wat meer koffie moet drinken, want u bent wel enigszins
slaperig. Ik heb aangegeven dat er allemaal verbetermaatregelen lopen. Ik
heb aangegeven dat er beschuldigingen liggen van mishandeling van kinderen.
Dat zijn ernstige beschuldigingen. Ik heb aan de staatssecretaris gevraagd
om de onderste steen boven te halen. Ik denk dat wij het op dat punt helemaal
met elkaar eens zijn.De heer Çörüz (CDA):Voorzitter. Kinderen die beroofd zijn van hun vrijheid, hebben bescherming
nodig van de overheid. Zij zitten daar voor hun eigen bescherming of voor
de bescherming van de samenleving. Er zitten daar kinderen op civielrechtelijke
titel, met een stoornis, maar er zitten ook notoire jeugdcriminelen. Laten
wij dit hier ook uitspreken en laten wij dat zeker niet wegpoetsen. Maar deze
kinderen moeten er beter uitkomen dan zij er in gaan, zowel de kinderen die
er op civielrechtelijke titel zitten als de kinderen die er op strafrechtelijke
titel zitten.Van het artikel in Nieuwe Revue word je gewoon akelig. Mishandeling, verkrachting,
zelfmutilatie, dat soort zaken mogen wij niet accepteren. Daar moeten wij
tegen optreden. Dat is niet alleen een morele, maar ook een wettelijke plicht.
Wij zijn dat gewoon verplicht op grond van de Beginselenwet Justitiële
Jeugdinrichtingen en internationale verdragen.Wij hebben hierover eerder met elkaar van gedachten gewisseld. U hebt
toen een aantal verbetertrajecten aangegeven. Ik wil die niet allemaal herhalen.
Graag zou ik de stand van zaken op dit moment willen weten. Als er zoveel
ellende is in justitiële jeugdinrichtingenland, dan zou ik willen weten
hoeveel veroordelingen er hebben plaatsgevonden in de afgelopen drie jaar.
Want twee dingen kunnen niet op hetzelfde moment waar zijn; of die berichten
kloppen, of die berichten kloppen niet.Ik wil in dit verband toch even een opmerking maken. Enkele collega's
hebben gerefereerd aan Glenn Mills. Mijn fractie spreekt uit voorstander te
zijn van een Glenn Millsaanpak. Natuurlijk een verbeterde aanpak, natuurlijk
moeten er verbetertrajecten gevolgd worden, maar ik vind wel dat er in Nederland
ruimte moet zijn voor Glenn Mills. In de Netwerkuitzending zegt een jongen
dat hij mishandeld is, waarbij hij zijn ellebogen laat zien. Maar op de website
van datzelfde Netwerk zegt een andere jongen dat dit kwam doordat hij op het
tapijt was gevallen tijdens het snowboarden. Dan rijst bij mij toch de vraag
wie ik nu moet geloven. Maar wel zal moeten worden uitgezocht wat er nu klopt.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. De heer Çörüz zegt dat er ruimte moet zijn
voor Glenn Mills, maar wij moeten kijken naar de methodiek. De methodiek betekent
dat kinderen langdurig op de grond moeten zitten, in een strakke houding.
De meldingen die wij binnenkrijgen over groepsprocessen die meerdere dagen
duren, zijn geen incidenten. Dat hoor ik van medewerkers, dat hoor ik van
oud-medewerkers, studenten en oud-studenten. Ik vraag aan u: vindt u het acceptabel
dat kinderen langdurig in een houding moeten zitten die pijnlijk is en dat
zij daar kwetsuren aan overhouden?De heer Çörüz (CDA):Nee, maar als jongeren agressief zijn ten opzichte van andere jeugdigen
dan wel ten opzichte van professionals, vind ik dat zo'n instelling wel de
mogelijkheid moet hebben – bijvoorbeeld de holding – om jongeren
even vast te pakken en naar hun kamer te brengen. Anders wordt het wel erg
lastig en ook onwerkbaar, maar het betekent natuurlijk niet dat jeugdigen
mogen worden mishandeld. Daarover zullen wij het snel met elkaar eens zijn,
maar er moeten wel methodes en mogelijkheden zijn.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb het niet over de holding maar over de standaardmethode die op alle
kinderen wordt toegepast, of ze nu wel of niets hebben uitgespookt. Ze moeten
langdurig op de grond zitten, soms tot acht dagen aan toe, strak in de houding!
Ik zal het u eens voordoen.(Mevrouw Van Velzen laat, zittend op de grond, die houding zien)De voorzitter:Dit is weer een nieuw fenomeen in deze zaal!Mevrouw Van Velzen (SP):Om maar duidelijk te maken waarover ik het heb! Vindt u het acceptabel
dat kinderen, minderjarigen acht dagen in zo'n houding moeten zitten?De heer Çörüz (CDA):Ik herhaal maar wat ik net heb gezegd. Als kinderen anderen bedreigen,
ook met messen, dan zul je wel instrumenten moeten hebben en maatregelen moeten
kunnen nemen om ze tot bedaren te brengen. Dat kunnen verschillende maatregelen
zijn. Of het nu zeven of acht dagen of zes dagen moeten zijn? U spreekt altijd
uw vertrouwen en geloof uit in professionals. Dit zijn professionals, ze worden
getoetst door de Inspectie jeugdzorg. Ook ik vind dat wij daar vertrouwen
in moeten hebben. Het is natuurlijk goed als de Kamer kritisch is, maar er
moeten wel mogelijkheden zijn om die raddraaiers aan te pakken.Voorzitter. Een slotzin over het rapport van Defence for Children. Ik
heb er respect voor en waardeer het dat een organisatie de positie van kinderen
hoog op haar agenda heeft staan, maar ik vind wel dat er appels met peren
worden vergeleken als alleen maar wordt gekeken naar het aantal detenties.
Als je vergelijkt en tot de conclusie wil komen dat er in Nederland meer jongeren
in detentie worden geplaatst, dan moet je dat prudent en correct
doen. Dan moet je vonnissen tellen. Als je het helemaal precies wilt doen,
moet je een vergelijking maken tussen België, Duitsland en Nederland
en nagaan hoeveel maanden een jeugdige hier vastzit of in België en Duitsland.
Alleen dan kun je naar mijn mening een goede vergelijking maken.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Wij spreken over kwetsbare kinderen in overheidsinstellingen.
Die instellingen dienen veilig te zijn. Daarover kan en mag geen misverstand
bestaan. Binnen die instellingen worden verschillende therapieën toegepast
waarbinnen corrigerende aanpakken voorzien zijn. Die moeten natuurlijk wel
proportioneel zijn en ze mogen de grenzen van redelijkheid niet overschrijden.Mijn waarneming is dat veel instellingen en werkenden in die instellingen
hiermee op een volstrekt serieuze en te respecteren manier bezig zijn. Zo'n
instelling heeft echter wel een andere ambiance dan een sociëteit voor
55-plussers die hun levenservaringen uitwisselen, om het zo te zeggen. Je
hebt er van doen met rakkers en jongeren die het slecht getroffen hebben in
de samenleving en dus tijdelijk in een bepaalde therapeutische setting worden
geplaatst, op voordracht van, op bevel van de overheid. Daarom zijn wij er
allemaal verantwoordelijk voor. Mijn fractie neemt de signalen over misbruik
dan ook ernstig. Ik voel mij daar mede verantwoordelijk voor.Zo nu en dan bereiken ons berichten over incidenten, bijvoorbeeld over
het incident bij Glen Mills dat nu voor de rechter is gebracht. Collega Çörüz
heeft op 21 oktober 2005 vragen gesteld over een voorval in de Doggersbank
in Den Helder. Daarop kwamen antwoorden in de trant van dat zich overal wel
eens incidenten voordoen, maar dat er niets structureel mis is. Toch hebben
wij actie ondernomen, de heer Çörüz heeft een motie ingediend.
Die wordt nu ten uitvoer gebracht. Hoe staat het daarmee? Zijn wij nu werkelijk
in staat, hebben wij de instrumenten al in handen om de rechtswaarborgen te
handhaven die wij voor jongeren en anderen vragen? Er is onderzoek toegezegd.
Ik vraag nu om daadkracht. Incidenten zijn incidenten, maar ze zijn ernstig
genoeg om tot daadkracht aan te sporen en de vinger aan de pols te houden.Je vraagt je af wat nu samenhangt met de voorzieningen die wij aanreiken
in de vorm van personeelssterkte, ruimtelijke componenten, dat wil zeggen
de scheiding tussen de "boefjes" en de kinderen die er op andere
titel zijn, et cetera. Hoe staat het daarmee?Ik heb mij wat verbaasd over het artikel in de Nieuwe Revue. Ik wil wel
verklappen dat dit niet mijn dagelijkse lectuur is, maar ik heb dit opgezocht,
want je moet je als Kamerlid toch informeren. In de laatste alinea van het
artikel staat dat Justitie er niet op wenste te reageren. Dat vind ik een
beetje een zwaktebod. Wat is daarvan waar en wat is daarvan de reden? Hier
kan een negatieve suggestie van uitgaan en die moet de staatssecretaris snel
wegnemen.Staatssecretaris Albayrak:Mevrouw de voorzitter. Het is nogal wat. Als je het artikel leest in de
Nieuwe Revue bovenop alle debatten en discussies die wij hebben gevoerd over
wat er mis gaat in jeugdinrichtingen in Nederland, ook structureel, dan is
het nogal wat om deze aantijgingen te lezen. Ik noem het aantijgingen, omdat
het artikel nauwelijks enig houvast biedt voor een concreet en gericht onderzoek.
Wat had ik dat graag willen doen. Als er wordt geschreven over seksueel misbruik,
onwettelijk lang opsluiten, psychisch misbruik, intimidatie van jeugdigen
onderling maar ook van medewerkers die daarbij betrokken zouden zijn, zeg
ik: geef me de namen en de rugnummers. Laat mij dan dat strafrechtelijk onderzoek
doen. Laat mij disciplinair straffen. Laat mij als het nodig is mensen ontslaan.
Ik kan dat niet op basis van dat artikel. Een enkeling wordt met naam genoemd,
maar daarop kan ik geen onderzoek baseren. Een enkele inrichting wordt genoemd,
namelijk Harreveld, dat hier wel vaker onderwerp van discussie is geweest,
maar ook dat, in combinatie met het genoemde voorbeeld, biedt mij geen aanknopingspunten.
Ik heb dus gedaan wat ik kan op basis van het artikel, maar ik kan niet veel
hiermee. Als een van de woordvoerders de desbetreffende journalist kent en
denkt wel aan die informatie te kunnen komen, dan kan hij mij concreet zeggen
om welke inrichtingen het gaat, wanneer een en ander heeft plaatsgevonden
en wie de betrokken medewerkers en jeugdigen zijn. Ik heb gezien dat in het
artikel een advocaat uit Dordrecht wordt opgevoerd; misschien heeft hij die
informatie. Als u mij die informatie geeft, zal ik ermee aan de slag gaan.De heer Dibi (GroenLinks):Ik heb de betreffende journalist wel gesproken en de staatssecretaris
kan volgens mij ook contact opnemen met de journalisten. Niet alle betrokkenen
willen hun naam bekend maken; het is nogal heftig. Juist daarom, want het
gaat niet alleen maar om de gevallen in het artikel, is het belangrijk dat
er een diepgravend onderzoek komt, waarin wel gesproken wordt met de kinderen.
Het onderzoek van uw inspecties bestond uit een bezoek van twee dagen, waarbij
anderhalf uur is gesproken met de kinderen, maar met de begeleiders erbij.
Zo komt de onderste steen niet boven. Als wij echt willen weten wat er aan
de hand is – iedereen wil dat – dan moet u dat onderzoek gewoon
instellen.Staatssecretaris Albayrak:Ik kom nog terug op die vraag. Ik wilde alleen even duidelijk maken dat
de aantijgingen in het artikel door mij uiterst serieus worden genomen en
dat ik ze inderdaad graag wil onderzoeken. U zegt dat het serieuze zaken zijn,
maar toch willen mensen hun naam niet opgeven. Dat kan toch niet? Als het
gevolg daarvan is, dat er in mijn inrichtingen iemand rondloopt die zich schuldig
maakt aan een strafbaar feit, maar niet gepakt kan worden, dan vraag ik mij
af welk belang groter is. U hebt de journalist gesproken; misschien vertrouwen
journalisten parlementariërs meer. Kijkt u eens welke informatie u boven
tafel kunt krijgen om ons verder te helpen in dat gerichte, strafrechtelijke
onderzoek.De heer Dibi (GroenLinks):Ik ben die gegevens aan het verzamelen. Ik hoop ook dat iedereen zijn
naam gewoon bekend maakt. U krijgt van mij alles wat binnenkomt op ons meldpunt.
Ik hoop dat wij hiervan gezamenlijk werk kunnen maken.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik ben erg blij met uw positieve grondhouding, maar de onbehulpzaamheid
waarmee de bal weer teruggelegd wordt in de Kamer snap ik niet. U bent zelf
ook lang Kamerlid geweest; u weet hoe makkelijk het is om de telefoon te pakken
en een journalist of een advocaat te bellen. Waarom vraagt u dat aan ons?
U bent verantwoordelijk voor wat daar gebeurt. U bent dus ook verantwoordelijk
ervoor om de onderste steen boven te krijgen. Ik kan mij eerlijk gezegd niet
voorstellen dat deze journalisten de kaarten tegen de borst zullen houden
als zij met zulke ernstige aantijgingen komen. Of hebt u hen al gesproken?Staatssecretaris Albayrak:Nee, ik heb hen niet gesproken. U hebt mij gevraagd voor een spoeddebat
en ik sta hier nu met u te debatteren. Ik wil u vooral zeggen dat ik dit serieus
neem, maar dat ik op basis van dit artikel niet verder kom. Het maakt mij
niet eens zoveel uit langs welke weg die namen en rugnummers bekend worden.
Als ik dat zelf via mijn contacten te weten kan komen, dan zal ik dat zeker
niet nalaten. Ik dacht alleen: misschien hebt u die informatie al. U kunt
die dan zelfs nog na het debat aan mij meegeven.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb die informatie niet en ik zou erg blij zijn als u uw eigen onderzoek
uitvoert. U hebt een hele ploeg ambtenaren achter u die alles kunnen uitvissen.Staatssecretaris Albayrak:Dacht u dat ik dat niet gedaan heb?Mevrouw Van Velzen (SP):Dat denk ik inderdaad, want u zegt dat u geen contact gezocht hebt.Staatssecretaris Albayrak:Ik denk dat het goed het is als wij hier met elkaar afspreken dat wij
langs welke weg dan ook proberen erachter te komen wat de concrete voorbeelden
zijn die in dit artikel worden aangehaald, wanneer zij hebben plaatsgevonden
en in welke inrichtingen. Pas als ik dat weet, kan ik disciplinair of strafrechtelijk
optreden tegen mensen die zich hieraan schuldig hebben gemaakt.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik wil het eigenlijk een beetje losweken van het artikel in Nieuwe Revu,
want wat natuurlijk hierachter steekt, is enerzijds dat het onder jongeren
onbekend is dat zij gebruik kunnen maken van een bepaalde klachtenprocedure
en anderzijds dat personeel onvoldoende gehoord wordt als het misstanden meldt.
Nu is kennelijk ook de pers een uitlaatklep, omdat medewerkers nergens anders
terechtkunnen door een gebrek aan vertrouwen of een gebrek aan bekendheid
met procedures. Ik neem aan dat de staatssecretaris daarop nog terugkomt in
haar verdere betoog, maar ik denk dat het daarom gaat.Staatssecretaris Albayrak:Ik snap het ongeduld van de Kamerleden, zeker als het om zo'n onderwerp
gaat. Ik kom nog op alle vragen terug.De heer Van der Vlies sprak over de weigering van de journalist en zei
dat Justitie niet wilde reageren. Dat bestaat niet. Wij hebben van de journalist
niet deze zaken voorgelegd gekregen met het verzoek om een reactie. De journalist
heeft gevraagd om ten behoeve van een artikel in een jeugdinrichting te mogen
kijken. Dat verzoek is door jeugdinrichting Rentree niet gehonoreerd. Dit
is niet de algemene houding van mij of van de inrichtingen, in de trant van "wij
willen geen pottenkijkers". Alle inrichtingen worden overspoeld met verzoeken
om te mogen kijken, van journalisten, onderzoekers en lokale en landelijke
politici. Binnen die inrichtingen staat het belang van de kinderen voorop,
die niet onnodig worden lastiggevallen, ook om redenen van privacy, door mensen
die daar zonder centraal beleid van de staatssecretaris te pas en te onpas
komen. Daarom zeggen wij niet "ga uw gang maar" en laten wij niet
elke instelling bepalen wie men toelaat. Natuurlijk gebeurt dat op mijn verantwoordelijkheid
en natuurlijk wil ik weten wat het landelijke beleid is. Natuurlijk wil ik
er ook zelf van zeggen wat ik wel en niet acceptabel vind.Ik bestrijd dat ik nergens media toelaat. Sterker, er zijn uitgebreide
reportages gemaakt door Netwerk en NOVA in inrichtingen, waarbij er ook contact
met jeugdigen is geweest. Dat geldt ook voor de schrijvende pers. Er heeft
een paginagroot artikel in De Telegraaf gestaan. Ik noem verder het Leidsch
Dagblad. Er zijn voorbeelden te over van media die desgevraagd toegang hebben
gekregen. Als het verzoek goed onderbouwd is, als men vooraf zegt wat men
wil doen en wat men maakt, heb ik geen reden om systematisch media uit de
jeugdinrichtingen te houden.De heer Van der Vlies (SGP):De behoedzaamheid van de staatssecretaris is de mijne. Die steun ik van
harte. Ik begrijp heel goed dat er een zekere behoedzaamheid nodig is. Hier
staat dat toestemming was verleend die bij nader inzien is teruggenomen. Ik
ga er maar van uit dat dit de waarheid zou kunnen zijn. Daarvan vroeg ik mij
af of dit nu het goede signaal is en of dit niet leidt tot misverstanden.Staatssecretaris Albayrak:Die informatie klopt niet. Het is niet zo dat Rentree al toestemming had
gegeven en dat men daarop is teruggekomen. Het verzoek is voorgelegd en na
intern beraad heeft men het niet gehonoreerd. Zo is het gegaan.Dit is ook mijn antwoord op de vraag van de heer Dibi waarom hij toestemming
van de staatssecretaris moet hebben om in een inrichting te gaan kijken. Ook
daarvoor geldt dat ik er graag zicht op wil hebben wie er allemaal door de
inrichtingen worden toegelaten.De heer Dibi (GroenLinks):Dan lijkt het alsof u bang bent dat er achter uw rug om iets naar boven
komt wat u niet goed uitkomt. De instelling waar ik afgelopen maandag op bezoek
was, zei dit prima zelf te kunnen regelen en vroeg zich af waarom de staatssecretaris
dit in de hand moet houden.Staatssecretaris Albayrak:Kent u een voorbeeld dat ik of een voorganger van mij een Kamerlid de
toegang heb geweigerd? U gaat maar waar en wanneer u wilt.De heer Dibi (GroenLinks):Ik spreek hier niet alleen over Kamerleden maar ook over media. Waarom
is het beleid veranderd? Misschien komt dat wel doordat ministers en staatssecretarissen
bang zijn dat journalisten, Kamerleden of anderen op bezoek gaan en achter
feiten komen die op dat moment niet goed uitkomen.Staatssecretaris Albayrak:Stelt u zich eens voor, u bent de ouder van een kwetsbaar
kind in een inrichting, dat aan mijn zorg is toevertrouwd. Als het beleid
zou zijn dat iedereen te allen tijde in een inrichting kan gaan kijken wanneer
men maar wil en dat de staatssecretaris daarvoor geen landelijke regels heeft,
zou dat toch niet kloppen, alleen al vanwege de privacy en de kwetsbaarheid
van deze kinderen?De heer Dibi (GroenLinks):Dit is een zeer kwetsbare groep en niet iedereen mag zomaar met deze kinderen
praten. Dan zouden zij onderhevig worden aan hypes en sensatie. Het gaat erom
dat deze instellingen zelf het beste weten wat goed is voor de kinderen. Deze
instellingen komen heel vaak slecht in het nieuws en willen zelf een proactiever
houding om te laten zien wat zij doen en waar zij in geloven. Dan moet u dat
niet allemaal zelf in de hand houden.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb net gezegd dat ik flexibel sta tegenover verzoeken om te gaan kijken,
niet alleen van Kamerleden maar ook van media. In deze inrichtingen worden
deze kinderen onder mijn verantwoordelijkheid behandeld. Dan is het toch niet
vreemd dat ik ook een beetje wil weten wie er allemaal toegang toe hebben?Het rapport van Defence for Children is inmiddels geagendeerd voor een
algemeen overleg op 21 mei aanstaande. Het rapport wordt nu aangehaald
als onderbouwing van de zaken die in het artikel in de Nieuwe Revu worden
genoemd. Dat is slechts ten dele waar, want het artikel gaat over veel meer,
ook over de advocaat in Dordrecht. Het rapport van Defence for Children gaat
ook over veel meer, niet alleen over geweldpleging en incidenten, maar ook
over de structurele tendens om meer kinderen in een gesloten setting op te
sluiten. Dat geldt zowel voor het strafrechtelijke als het civiele deel. Daarover
gaan wij nog in debat. Dit even ter relativering van de manier waarop het
rapport in het artikel aan de orde komt.Ik kom dan bij misschien wel een van de belangrijkste vragen van het debat.
Zijn dit incidenten, gebeurt het structureel, waar gaat het nu over, klopt
het artikel, hoe serieus moeten wij dat nemen? Als ik meer weet van de concrete
gebeurtenissen en wie daarbij betrokken waren, zal ik ertegen optreden. Er
is echter veel meer aan de hand in jeugdinrichtingen. Het gaat niet alleen
om de mogelijkheid dat er sprake is van incidenten. Ik noem het zelfs structurele
tekortkomingen. Ik heb dat al fors aangezet in de kabinetsreactie op de rapporten
van de gezamenlijke inspecties en de Algemene Rekenkamer. Het is niet niets
als over de gehele linie de algemene conclusie is dat inrichtingen hun opdracht
niet waarmaken en dat zij de bijdrage die ze moeten leveren aan een veilig
woon- en behandelklimaat en aan een veilig Nederland niet leveren. Mijn aandeel
met betrekking tot de strafrechtelijke opsluiting gaat overigens vooral over
criminelen die zijn veroordeeld. Dat zijn geen lieverdjes. Het zijn ook kwetsbare
jongeren, maar wij moeten niet alleen maar doen alsof die groep jongeren daar
ten onrechte zit. Het zijn soms forse criminelen, mensen met zware gevangenisstraffen,
mensen die de meest ernstige misdrijven op hun naam hebben staan. Het is dus
een erg lastige groep.Ik heb in de kabinetsreactie aangegeven, samen met de minister voor Jeugd
en Gezin en de staatssecretaris van Onderwijs, die over het onderwijs in de
jeugdinrichtingen gaat, dat er veel moet veranderen. De groepen moeten kleiner.
Er moet meer en hoger opgeleid personeel komen. De behandelingen moeten anders.
Ik zal het allemaal niet herhalen, maar al die maatregelen moeten ertoe bijdragen
dat de situatie veiliger wordt. Als sprake is van een misstand, als een kind
wordt geïntimideerd of zelfs misbruikt, moet duidelijk worden wat er
in zo'n inrichting gebeurt en wie dat opvalt. Als de groepen kleiner zijn,
als er meer en beter opgeleid personeel is, ga ik ervan uit dat dit ook een
bijdrage levert aan een veiliger woon- en behandelklimaat. Het is ontzettend
belangrijk dat dit niet alleen afhankelijk is van de vraag of een jongere
het ergens durft te melden. Dan komt die kwetsbaarheid namelijk weer om de
hoek kijken. In veel gevallen, zeker als sprake is van een bepaalde machtsverhouding
tussen kinderen zelf, zullen kinderen het niet melden. Dan zijn ze te bang
om ermee naar buiten te komen. Het personeel is alert op bepaalde verhoudingen
in de groep, maar er kunnen van die kant dus signalen komen die kunnen duiden
op misbruik. Kijk bijvoorbeeld naar het gedrag van zo'n kind. Het is ontzettend
belangrijk dat er meer dan alleen formele mogelijkheden zijn om zo iets te
melden. Die formele mogelijkheden zijn er namelijk wel. Het is geen kwestie
van te weinig instrumenten. Ik wijs op de monitor en de meldplicht. Die zaken
zijn op papier prima geregeld. De inspecties gaan er ook naar toe. De jeugdigen
zelf worden bij binnenkomst geïnformeerd over de mogelijkheid tot klagen.
Dat wordt ze systematisch verteld. Ze krijgen ook te horen dat een onafhankelijke
commissie van toezicht kijkt naar hoe ze worden behandeld. Als de jeugdigen
het niet eens zijn met wat de commissie doet, kunnen zij zich daarover beklagen.
Dit is allemaal minutieus uitgetekend. Er zijn dus niet nog meer instrumenten
nodig en ook niet nog meer onderzoek. Wat dat betreft vond ik de bijdrage
van mevrouw Bouchibti het interessantst. Misschien moeten wij inderdaad kijken
naar het functioneren van de klachtenprocedures.Ik geef een paar concrete voorbeelden van die instrumenten, die de Kamer
misschien iets meer houvast kunnen geven. Periodiek, tweejaarlijks, is er
een jeugdtevredenheidsonderzoek. Het laatste is net geweest. Ook de jeugd
worden vragen gesteld als: hoe heb je het hier? Ben je tevreden? Voel je je
veilig? Dit onderzoek wordt tweejaarlijks gehouden en levert veel informatie
op over de beleving over de gehele linie van jeugdigen in inrichtingen. Het
klachtrecht wordt, zoals gezegd, bekend gemaakt. Dit is een huisregel, zwart
op wit. De commissie van toezicht is een onafhankelijk toetsorgaan. Voorts
worden in het jaarverslag de integriteitsmeldingen opgenomen. Ook het jaarverslag
voorziet in de behoefte van de Kamer om het aantal meldingen van integriteitschendingen
in beeld te krijgen, evenals de klachtmeldingen.De commissie van toezicht heeft onlangs een nieuw monitoringssysteem opgezet.
Dit wordt nog dit jaar uitgevoerd. Het gaat hierbij om een eenduidige registratie.
Niet alleen moeten data worden vastgelegd, ook moet herkend kunnen worden
wat er gebeurt. Verder bestaat de mogelijkheid dat, voor zover er een aanwezig
is, een kinder- en jeugdrechtswinkel regelmatig spreekuur houdt in de jeugdinrichting.
Het probleem is dus niet dat wij te weinig mogelijkheden hebben om klachten
op de juiste plek te krijgen, maar dat al deze instrumenten bij elkaar ook
het effect moeten hebben dat wij willen dat zij hebben. Het is een combinatie
van factoren. Niet alleen moet een en ander op papier geregeld
worden, maar er moet ook voor gezorgd worden dat wij, als een jongere met
zijn klacht niet naar buiten durft te komen, deze signalen herkennen en er
iets mee doen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik weet dat veel dingen gemonitord en bijgehouden worden. Als ik het rapport
van Defence for Children neem, zie ik dat deze organisatie voor een deel van
de informatie die zij gebruikt heeft, een beroep heeft moeten doen op de Wet
openbaarheid van bestuur. Dat komt doordat niet alle informatie beschikbaar
is. In mijn inbreng in eerste termijn heb ik de staatssecretaris gevraagd
of zij ervoor kan zorgen dat wij regulier een overzicht krijgen van bijvoorbeeld
het aantal pogingen tot zelfmoord en het aantal geslaagde pogingen tot zelfmoord.
Wat gebeurt er met kinderen? Hoe lang zitten zij in isoleercellen? Ik kan
deze gegevens niet terugvinden. Ik vraag de staatssecretaris dan ook om een
regulier overzicht te verstrekken. Daarnaast ben ik ten aanzien van seksuele
mishandeling er nog steeds niet van overtuigd dat instellingen standaard aangifte
doen. Wij hebben de discussie gevoerd over tbs-klinieken en op dit gebied
het beleid aangepast. Ik vraag de staatssecretaris dit ook bij de jeugdinstellingen
te doen. Bij seksuele overschrijdingen, zeker in geval van de situatie cliënt-hulpverlener,
maar ook bij overschrijdingen tussen jeugdigen onderling, moet wat mij betreft
aangifte worden gedaan. Kan zij dit toezeggen?Staatssecretaris Albayrak:Ik kan zeggen dat, indien er gronden zijn, er altijd aangifte wordt gedaan.
Dat is de norm. Bovenop hetgeen wij ten aanzien van de tbs-sector hebben besproken,
hoeft in dit debat niets extra's geregeld te worden. Aangifte is immers al
gebruik.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vraag voor de derde keer of wij periodiek informatie kunnen krijgen
over de vraag hoe lang kinderen in isoleercellen zitten en hoeveel pogingen
tot zelfmoord er gedaan worden.De voorzitter:Die vraag was inderdaad nog blijven liggen.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb al gezegd dat een deel van deze informatie al op andere plekken
voorhanden is. Welke informatie vraagt mevrouw Van Velzen precies? Zij noemt
twee elementen, maar bedoelt veel meer. Misschien moeten wij met elkaar praten
over de vraag wat de informatiebehoefte precies is. Wellicht kan de commissie
dat op papier zetten. Mevrouw Van Velzen haalt twee voorbeelden aan, maar
ik vermoed dat zij veel meer bedoelt. Ik zal bezien of het hierbij niet gaat
om informatie die al bij de Kamer bekend is en of ik in deze informatiebehoefte
kan voorzien. Mag ik haar dat zo vragen?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik wil de staatssecretaris gerust aanleveren wat ik wil weten. Als zij
bereid is om de informatie periodiek aan te leveren, ben ik erg blij.Staatssecretaris Albayrak:Dat is dus afhankelijk van de aard van de informatie die gevraagd wordt
en van de vraag of de informatie niet al elders voorhanden is, in andere rapportages.
Zoals de Kamer weet, hebben wij heel veel inspectierapporten, rapportages,
doorlichtingen et cetera.De heer Dibi (GroenLinks):Ik vind het een beetje bizar dat de staatssecretaris zegt dat wij al van
alles hebben, waaronder een monitor, en dat wij geen behoefte hebben aan nieuwe
instrumenten. Tegelijkertijd is zij ook geschrokken van de feiten in het artikel.
Als wij niet steeds opgeschrikt willen worden door nieuwe feiten en nieuwe
gevallen waarin sprake kan zijn van misbruik, is het belangrijk dat wij een
diepgravend onderzoek instellen, niet alleen onder de kinderen, maar ook onder
de professionals. De laatsten worden immers ook wel eens bedreigd of misbruikt.
Ik heb gewezen op het eigen onderzoek van de staatssecretaris, uitgevoerd
door de inspecties. Een inspecteur, geen gedragswetenschapper of psycholoog,
gaat anderhalf uur lang praten met kinderen in het bijzijn van allerlei begeleiders.
Dat is niet wat ik versta onder een diepgravend onderzoek. Ik zou toch willen
dat de staatssecretaris dit gewoon ondersteunt, als zij dit echt belangrijk
vindt.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb niet gezegd dat ik geschrokken ben van het interview. Ik heb gezegd
dat het bijzonder ernstige en zware aantijgingen zijn, die ik graag wil onderzoeken.
Ik wil weten of ze waar zijn, wanneer en waar de voorvallen zich hebben afgespeeld
en wie de schuldigen zijn. Dat is iets anders dan te zeggen dat het waar is
en dat ik ervan geschrokken ben. Laat mij dit eerst onderzoeken. Over het
onderzoek heb ik net gezegd dat het meest diepgravende onderzoek dat wij konden
doen, gedaan is, door niet alleen de Inspectie voor de Sanctietoepassing maar
ook de Inspectie jeugdzorg en de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Daarnaast
noemde ik het jeugdtevredenheidsonderzoek. Wij hebben dus meerdere instrumenten,
waarmee wij nu al heel diepgaand kijken naar wat er aan de hand is. Naar aanleiding
van de incidenten en de vermeende misstanden zoals die in het artikel vermeld
staan, doet de heer Dibi alsof dit structureel aan de hand is en alsof wij
een nieuw instrument nodig hebben om dit in beeld te krijgen. Laten wij die
twee zaken van elkaar scheiden. Laat mij dat strafrechtelijke onderzoek doen
naar de feiten zoals die daar bekend zijn. Daarnaast is er het traject van
de verbeteringen, die keihard nodig zijn. Dat heb ik als eerste erkend en
ik heb daarvoor maatregelen getroffen. De Kamer krijgt binnenkort een veel
uitgebreidere brief van de minister voor Jeugd en Gezin en mij samen over
de financiële vertaling hiervan en de vraag hoe wij dit allemaal gaan
betalen. Dat komt nog. Dat is het debat over de verbeteringen. Ik zou het
zeer op prijs stellen als de Kamer dat bleef volgen om erop toe te zien dat
wij met ons allen voor elkaar krijgen wat wij willen, namelijk de structurele
verbetering van de veiligheid binnen de inrichtingen en daarbuiten.De voorzitter:Met het oog op de tijd vraag ik ook om korte antwoorden, hoewel ik snap
dat dit moeilijk is. Er is denk ik nog één punt blijven liggen.
Ik ga het nu zelf kort doen. De heer Dibi zegt dat de kinderen worden ondervraagd
in aanwezigheid van hun begeleider. Daarop heeft de staatssecretaris nog geen
antwoord gegeven.De heer Dibi (GroenLinks):Mag ik iets korts toevoegen? Als dit onderzoek, waarin kinderen niet aan
het woord komen, het belangrijkste onderzoek is, dan doet de
staatssecretaris iets niet goed. Wij willen niet achter de feiten aan blijven
lopen.Staatssecretaris Albayrak:Kinderen komen aan het woord.De heer Dibi (GroenLinks):Zij worden anderhalf uur ondervraagd in het bijzijn van begeleiders, door
een inspecteur en niet door een gedragswetenschapper. Is dat een onderzoek
onder kinderen?Staatssecretaris Albayrak:De heer Dibi luistert niet. Kinderen krijgen systematisch de kans –
en ik wil ervoor zorgen dat het geen papieren kans is maar een werkelijke
kans – om misstanden, een verkeerde bejegening of misbruik te melden.
Zij kunnen die aankaarten, zodat ervoor gezorgd kan worden dat de mensen die
zich eraan schuldig maken ook gestraft worden, disciplinair dan wel strafrechtelijk.
Dat recht hebben zij. Ik weet dus niet wat ik nog meer moet toezeggen. Daarnaast
voeren wij structurele onderzoeken naar de tevredenheid van jongeren uit en
zijn er de inspectieonderzoeken. Ik zeg nog iets over de openheid van de inrichtingen
en de vraag of wij een systeem hebben dat ons in staat stelt om erachter te
komen wat er allemaal verkeerd gaat. Ik noemde al mijn houding ten opzichte
van zowel mediaverzoeken als verzoeken van anderen om in een inrichting te
kijken. Naast alles wat ik genoemd heb, houden wij jaarlijks een open dag.
Binnenkort, op 17 mei, vindt die weer in alle inrichtingen plaats. Op
dat moment kan iedereen die dat wil, inclusief journalisten, in zo'n inrichting
gaan kijken. Ook het contact met jeugdigen is daarvoor nodig, maar dan wel
vrijwillig en met toestemming van ouders. Dat is toch de basis, als wij uitgaan
van kwetsbare jongeren?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Als ik de staatssecretaris zo hoor praten, lijkt het mij dat zij maar
een conclusie zou kunnen trekken, namelijk dat zij mijn voorstel voor een
veiligheidsmonitor omarmt. Ik resumeer. De staatssecretaris zegt: er zijn
structurele tekortkomingen en instellingen maken hun opdracht niet waar. Haar
antwoord daarop is dat wij een jeugdtevredenheidsonderzoek hebben. Nota bene:
dat is tweejaarlijks. Daarnaast, zegt zij, hebben wij een klachtenrecht en
een jaarverslag van integriteitsmeldingen. Dat kan toch het antwoord niet
zijn? De staatssecretaris moet toch willen dat er een heel laagdrempelige "tool"
komt waarmee kinderen een melding kunnen doen? Dat kan bijvoorbeeld op internet,
gewoon aan de hand van een formulier, bij een onafhankelijk onderzoeksbureau,
ter ondersteuning van de inspectie. Zij moet toch willen dat de medewerkers
datzelfde kunnen doen, verplicht, met een iedere drie maanden in te vullen
formulier, waarbij ernaar gestreefd wordt dat 80% het ook inderdaad
doet? De staatssecretaris moet die gegevens toch in huis willen hebben, zodat
zij daarop ook zelf haar beleid kan afstemmen?Staatssecretaris Albayrak:Het klinkt heel charmant, maar het is net alsof mevrouw Dezentjé
niet weet over welke doelgroep het hierbij gaat. Die kinderen hebben geen
toegang tot het internet. Moet ik mensen die, soms voor zedendelicten, strafrechtelijk
opgesloten zijn, systematisch toegang tot het internet geven? Kom op zeg!
Zoals ik heb gezegd, gebeurt er al heel veel. Er is heel veel mogelijk. Dat
diepgravende onderzoek van de inspectie, samen met het rapport van de Algemene
Rekenkamer, was echt een peilstok diep in de grond. Wij hebben die eruit getrokken.
Wij weten wat er aan de hand is. Het is aan ons om er nu in de komende jaren
voor te zorgen dat de verbetermaatregelen worden doorgevoerd. De internetmonitor
die mevrouw Dezentjé Hamming voorstelt, is, los van het praktische
punt dat ik noemde, helemaal niet nodig. Wij doen al veel meer dan wat zij
nu vraagt.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik ben daar helemaal niet van overtuigd. Ik vind het allemaal veel te
hoogdrempelig. Het zal wel dat kinderen geen toegang hebben tot internet.
Ik ben daarmee niet bekend. De instellingen zelf geven ook aan behoefte te
hebben aan zo'n monitor, al is het alleen om zichzelf te kunnen benchmarken
met andere instellingen. Dit zou de staatssecretaris ter harte moeten nemen.Staatssecretaris Albayrak:Ik zou het echt een zwaktebod vinden als wij het internet nodig hadden
om te benchmarken. Daarvoor hebben wij wetenschappelijk onderzoek nodig en
niet toevallige meldingen op het internet.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Voor mij mag de internetmonitor achterwege blijven, maar er moet wel iets
laagdrempeligs komen.De voorzitter:Ik had u geen toestemming gegeven om te spreken, mevrouw Dezentjé
Hamming.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb net toegezegd dat ik zal kijken naar het functioneren van de huidige
klachtenregelingen. Volgens mij is dit meer dan voldoende om ook uw zorg te
adresseren.De heer Çörüz (CDA):Volgens mij hebben wij geen behoefte aan nog een monitor. De staatssecretaris
stelt dit volgens mij terecht. Wij hebben klachtrecht, een commissie van toezicht,
een monitor, rechtswinkels en JJI's. Uit deze verschillende nisjes komen natuurlijk
wel signalen, maar worden deze signalen ook ergens opgevangen, zodat er rode
lampjes gaan branden? Ik kijk even naar minister Rouvoet. In zijn sector,
met het EKD en de verwijsindex, is het eveneens van belang dat er lichtjes
gaan branden. Informatie boven tafel krijgen is een ding, maar er moet natuurlijk
ook ergens een verzamelpunt zijn, zodat als er wordt geklaagd en als er misstanden
zijn, er gelijk aan de bel wordt getrokken. Dit is volgens mij wel een witte
vlek. Wat wil de staatssecretaris daaraan doen?Staatssecretaris Albayrak:Een van de belangrijkste elementen uit de inspectierapporten die ik net
aanhaalde, was het feit dat veel te weinig mensen van elkaar weten wat in
het contact met het kind allemaal naar boven is gekomen. Het is toch een eerste
voorwaarde dat wij dat weten. Soms zit een kind binnen een jaar in meerdere
inrichtingen. Dan is er sprake van snelle wisselingen. Het eerste dat je nodig
hebt, is dat iedereen die een bepaalde periode met zo'n kind aan de slag moet,
in de behandeling of de opsluiting, weet waar zo'n kind vandaan komt en wat
ermee aan de hand was, maar dat wij ook weten wat er daarna
moet gebeuren, aan wie zij dat kind overdragen. De behandeling moet doorlopen
en niet steeds worden afgebroken. Het is dus echt een voorwaarde dat wij de
witte vlekken die kunnen vallen op het moment dat zo'n kind zich verplaatst,
oplossen.De heer Çörüz (CDA):Dat is niet alleen het geval als zo'n kind zich verplaatst. Ook als zo'n
kind in een instelling zit en er komen klachten via de klachtenprocedure,
via de commissie van toezicht of via de rechtswinkels, is het van belang dat
daarmee iets wordt gedaan. Hoe gaat dat nu concreet in zijn werk?Staatssecretaris Albayrak:Ik werd even afgeleid, excuseer mij.De heer Çörüz (CDA):Alleen het kanaliseren of via de verschillende lijnen de informatie boven
water halen is één zaak. Maar op een gegeven moment krijgt iemand
deze informatie voor zich. Hoe wordt dit gecoördineerd, hoe wordt er
doorgepakt en hoe wordt daarop actie ondernomen? Daar zit volgens mij de crux.Staatssecretaris Albayrak:Wij zijn naar aanleiding van de inspectierapporten een netwerkberaad aan
het instellen. Een aantal partijen komt regelmatig bij elkaar om naar een
dossier met de levensloop van een kind te kijken. Dat is het punt waar de
informatie niet alleen gedetecteerd, maar ook van een oplossing voorzien kan
worden. Ik zal even kijken of dit inderdaad zo is. Het probleem constateren
schept natuurlijk ook de verantwoordelijkheid om het van een antwoord te voorzien.Ik wil een korte correctie aanbrengen. Ik zei zojuist dat Netwerk gefilmd
heeft in een JJI. Dat is niet helemaal waar. Netwerk heeft de directeur van
Harreveld geïnterviewd. Ik zeg dit om geen misverstanden te laten bestaan.De voorzitter:Bent u aan het einde van uw beantwoording?Staatssecretaris Albayrak:Ik heb nog een paar heel korte, concrete vragen te beantwoorden.De voorzitter:Ik sta geen interrupties meer toe op het betoog van de staatssecretaris.Staatssecretaris Albayrak:Er is gevraagd of er lacunes zitten in de bekostiging van vertrouwenspersonen.
Ik spreek voor het strafrechtelijke deel. Mij is daarover op dit moment bij
de jeugdinrichtingen niets bekend.Ook is gevraagd of het klopt dat er in vijf jaar tijd vijf zelfdodingen
zijn geweest in jeugdinrichtingen. Ik heb de informatie over de laatste zes
jaar. Dan ging het om zes zelfdodingen. Van pogingen heb ik geen cijfers.
Ik wil in ieder geval melden dat het altijd moeilijk blijft om het causaal
verband aan te tonen tussen een zelfmoord en het verblijf in een jeugdinrichting.
Er verblijven heel veel jongeren met een psychische problematiek in een jeugdinrichting.
Ook worden mensen soms in een inrichting geplaatst vanwege een suïcidepoging.
Dit laat nogmaals zien hoe moeilijk het is om aan de cijfers over deze groep
conclusies te verbinden. Natuurlijk doen wij er in het behandel- en woontraject
alles aan om het risico op suïcide maximaal weg te nemen. Door een goede
diagnostiek bij binnenkomst weten wij ongeveer wat de kans op suïcide
is. Als wij enige aanleiding hebben om te denken dat die kans aanwezig is,
worden er direct maatregelen genomen. Er wordt uiteraard door groepsleiders
geobserveerd, maar er worden ook heel fysieke maatregelen genomen, zoals het
wegnemen van broekriemen en lakens; de Kamer kent alle voorbeelden wel. Op
die manier wordt het fysiek zo onmogelijk mogelijk gemaakt dat iemand, van
wie wij het vermoeden hebben dat hij daartoe in staat is, tot zelfdoding kan
overgaan. In het uiterste geval kunnen wij zo'n jeugdige overplaatsen naar
de bekende speciale observatieafdeling, de FOBA.Minister Rouvoet:Voorzitter. Ik dank de verschillende woordvoerders voor hun inbreng. Ik
stel vast dat er diverse aanleidingen naar voren komen in de bijdragen, wat
de invalshoek van die bijdragen ook bepaalt.Directe aanleiding voor dit spoeddebat is het artikel in Nieuwe Revu,
waarover de staatssecretaris al het een en ander gezegd heeft. Ook het rapport
van Defence for Children, de Glen Mills School en diverse rapporten van inspecties
en meer in het algemeen de gesloten jeugdzorg zijn voorbijgekomen. Mevrouw
Bouchibti zei onder andere dat de veiligheid in de gesloten jeugdzorg voor
haar een centraal element in dit debat was.Nu zijn er ook voor verschillende onderwerpen weer vervolgtrajecten afgesproken.
Ik begreep dat de Kamer gisteren nog specifiek vragen heeft ingediend over
de Glen Mills School, dus daarop zal zeker op de geëigende manier worden
gereageerd. Ik begrijp wel dat die elementen in dit debat bij elkaar komen;
de gemeenschappelijke noemer is voortdurend de positie en veiligheid van jeugdigen
in een gesloten setting. De heer De Roon formuleerde dat ook zo, onder verwijzing
naar de extra stevige verantwoordelijkheid. Dat is natuurlijk ook zo en dat
geldt ook voor het onderdeel waarvoor ik verantwoordelijk ben: de gesloten
jeugdzorg.Tegelijkertijd wil ik er wel voor waken dat wij het naar aanleiding van
het artikel in Nieuwe Revu zomaar projecteren op de gesloten jeugdzorg, alsof
het daar precies zo gebeurt als het artikel stelt dat het elders gebeurt.
De staatssecretaris heeft daarop al gereageerd voor zover het de JJI's betreft.
Ik wil wel wijzen op het grote belang dat de Kamer, het kabinet en ikzelf
hechten aan het nu juist om die reden uit elkaar halen van de strafgeplaatsten
en de civiel geplaatsten; daarom moeten wij die twee onderwerpen even apart
bespreken.Over het zorginhoudelijke belang hebben wij gezegd dat het in de gesloten
jeugdzorg niet primair gaat om het opsluiten, met alles wat daaraan vastzit,
maar daarentegen om zorgverlening. Let wel: dit dient wel in een gesloten
setting te gebeuren, met de mogelijkheid van maatregelen die ook vrijheidsbeperkend
kunnen zijn. Vanuit de zorginhoudelijke component komt de rechtspositie en
de veiligheid van de jeugdige dus wel degelijk in het vizier. Dat is het hele
proces van scheiding van strafgeplaatsten en civiel geplaatsten; de heer Van
der Vlies verwees daar ook nog even naar. Wij zijn daar, met steun van de
Kamer, volop mee bezig. Het klimaat in de gesloten jeugdzorg hoort dan ook
heel anders te zijn dan uiteindelijk in de gevangenissetting, de justitiële
jeugdinrichtingen. Dat is ook de reden waarom wij aan het proces zijn begonnen. Er kan natuurlijk sprake zijn van vrijheidsbeperkende maatregelen, ook
in de gesloten jeugdzorg. Als er dingen gebeuren, is het natuurlijk zaak dat
er adequate voorzieningen en procedures zijn voor jeugdigen om te kunnen opkomen
tegen die maatregelen. Die zijn er ook; de gesloten jeugdzorg – daarover
gaat het met name vandaag in dit verband – is daarvoor aangesloten bij
de klachtenprocedure in de Wet op de jeugdzorg. Deze procedure is vergelijkbaar
met hetgeen in die wet is geregeld en is ook van toepassing in de gesloten
jeugdzorg. Daarmee kunnen jeugdigen in de gesloten setting opkomen tegen toepassing
van bepaalde, ook vrijheidsbeperkende, maatregelen; in tweede instantie is
er beroep mogelijk bij de beroepscommissie van de Raad voor Strafrechtstoepassing
en Jeugdbescherming. In de zin van het EVRM is deze beroepscommissie een onafhankelijke
rechter. Conform de Wet op de jeugdzorg is er naast de klachtenprocedure in
alle vormen van jeugdzorg, dus ook in de gesloten jeugdzorg, een cliëntvertrouwenspersoon;
de heer Dibi maar ook andere Kamerleden vroegen daarnaar. Uiteraard is dat
een onafhankelijke vertrouwenspersoon. De specifieke vraag van de heer Dibi
was inderdaad, naar ik begrepen had, aan mij gericht: hoe zit het met de financiering
in de gesloten jeugdzorg? De aanwezigheid van de cliëntver­trouwenspersoon
in de gesloten jeugdzorg is gewaarborgd. Dat is geregeld in de Wet op de jeugdzorg,
die ook geldt voor de gesloten jeugdzorg. Wel een punt is dat de gesloten
jeugdzorg landelijk wordt gefinancierd en de rest van de jeugdzorg provinciaal.
Daarom wordt nu gekeken wat de meest adequate vorm van financiering is van
het instituut vertrouwenspersoon. De financieringsvorm doet echter niets af
aan het belang van de aanwezigheid en de onafhankelijkheid van de cliëntver­trouwenspersoon,
ook in de gesloten jeugdzorg.De heer Dibi (GroenLinks):Zegt de minister nu dat er bij elke instelling een vertrouwenspersoon
is, waarbij kan worden aangeklopt of die zelf ook aanklopt bij de kinderen
en bij de professionals?Minister Rouvoet:De vertrouwenspersoon maakt deel uit van het geheel van de Wet op de jeugdzorg.
Volgens deze wet hoort er bij iedere instelling voor gesloten jeugdzorg ook
een vertrouwenspersoon te zijn. Het discussiepunt is de wijze van financieren,
omdat dit deel in de overgangsperiode niet provinciaal maar landelijk gefinancierd
wordt. Daar moeten wij dus nog naar kijken. Het wijkt af van wat in de open
instellingen voor jeugdzorg gebeurt.De heer Dibi (GroenLinks):Dat begrijp ik, wettelijk is verankerd dat er een cliëntvertrouwenspersoon
moet zijn. Maar de berichten die ik nu krijg, ook op het meldpunt dat sinds
vandaag van start is gegaan, is dat een cliëntvertrouwenspersoon wel
wettelijk verplicht is, maar dat er een lacune in de financiering is. Deze
lacune kan ertoe leiden dat de vertrouwenspersoon er misschien niet is. Zegt
u nu dat de vertrouwenspersoon er overal gewoon wel is, ook in deze overgangsperiode?Minister Rouvoet:U weet dat sinds 1 januari gestaag wordt opgebouwd. Bij de instellingen
die zijn overgekomen van Justitie was er, naar mijn beste informatie, een
vertrouwenspersoon. Mijn informatie is niet anders dan dat er bij alle instellingen
voor gesloten jeugdzorg een cliëntvertrouwenspersoon hoort te zijn. Bij
de huidige vijf instellingen die nu over zijn en bij de bestaande nieuwe initiatieven,
is een vertrouwenspersoon. Mocht het anders zijn, maar ik heb geen signaal
in die richting, dan zal ik niet aarzelen om het u te laten weten, uit eigener
beweging. Alleen de wijze van financiering wordt op dit moment bekeken. Dat
dus over de klachtenregeling en de vertrouwenspersoon. En uiteraard, als er
nu of in de toekomst sprake zou zijn van misstanden in de gesloten jeugdzorg,
dan is het aan de inspectie om daar gericht op te treden. Dat moet het natuurlijk
wel gemeld worden. Dan zeg ik met de staatssecretaris – de staatssecretaris
voor haar deel en ik voor mijn deel – dat ik er dan ook zeer aan hecht,
dat er ook gemeld wordt als zoiets zou gebeuren in de gesloten jeugdzorg.
Het is dan aan de inspectie om daar bovenop te zitten en om een rapport uit
te brengen en onderzoek te doen naar eventueel voorkomende misstanden in de
gesloten jeugdzorg.Terecht hebben enkele woordvoerders gezegd dat het altijd achteraf is
en gevraagd hoe voorkomen kan worden dat dergelijke situaties ontstaan. Dat
is uiteraard veel beter. Wij zijn bezig met de ontwikkeling van de gesloten
jeugdzorg, die nieuw is. Het is goed om te voorkomen dat dit soort dingen
gebeuren. Naast de procedures die ik zojuist schetste, zit het hem ook in
de ontwikkeling van normen voor verantwoorde zorg. Zoals de Kamer weet, is
het begonnen met het streefbeeld voor de gesloten jeugdzorg – de Kamer
heeft dat ook ontvangen – inclusief de Wet op de jeugdzorg, klachtenrecht
en vertrouwenspersoon. Daarnaast is er het toetsingskader van de inspectie,
waarover ik de Kamer per brief van 4 april heb geïnformeerd. Dit
wordt ontwikkeld in nauw overleg met de aanbieders van de gesloten jeugdzorg.
Zoals men weet, moet dit voor 1 september aanstaande gereed zijn. Dat
betreft vooral de punten veiligheid, de rechtspositie, ook waar het gaat om
vrijheidsbeperkende maatregelen, en verlof en dergelijke. Over dat laatste
heeft de heer Voordewind een concrete vraag gesteld. Het gaat om de concretisering
van normen voor vrijheidsbeperkende maatregelen die in het kader van de open
norm verantwoorde zorg worden ingevuld. De inspectie zit daar dichtbij. Het
tijdpad is bekend: 1 september 2008. Uiteraard zal ik de Kamer direct
na het verschijnen ervan over het toetsingskader willen informeren.De heer Voordewind heeft gevraagd hoe het precies gaat met de aanbevelingen
van de inspectie en het tijdpad. Ik heb al aangegeven hoe het met de hoofdaanbeveling
verloopt en dat ik daar bovenop zit. Daarnaast bevat het inspectierapport
over de gesloten jeugdzorg – het betreft de pilots die al voor 1 januari
draaiden – een aantal meer concrete aanbevelingen, gericht op de individueel
onderzochte instellingen. Uiteraard moeten die direct worden opgepakt. Dat
is aan de Kamer ook gemeld. Waar termijnen zijn gesteld, moeten de aanbevelingen
binnen die termijn worden opgevolgd.De heren Çörüz en Van der Vlies en mevrouw Dezentjé
Hamming verwezen naar de uitvoering van de motie-Çörüz rondom
de harmonisatie van de rechtsposities in de verschillende wettelijke regimes,
die indertijd aangenomen is. De Kamer is daarover inmiddels gemeld, onder
andere via het jaarprogramma – de heer Çörüz verwees
daar terecht naar – dat er hard wordt gewerkt aan de harmonisatie. Er
is een conceptwetvoorstel in voorbereiding. Dat zal straks
in consultatie gaan. Er is een breed terrein van een aantal instanties dat
nu hierbij betrokken is en daarna zijn er de bekende voorhangprocedures. Uw
Kamer wordt daarover geïnformeerd zodra er iets nieuws te melden is.
Ik meld u nu dat het conceptwetsvoorstel in voorbereiding is en dat de consultatierondes
daarna zullen aanvangen. In de harmonisatie van de rechtspositie worden–
vanzelfsprekend zou ik haast zeggen, want daar ligt een kernbegrip–
de beperkende maatregelen in de gesloten jeugdzorg, waar het vandaag met name
over gaat, meegenomen. Nu is niet het moment om aan te geven welk wettelijk
regime het zal worden. Juist uit de consultatie moet duidelijk worden of de
ingeslagen route het meest aangewezen is.Specifiek voor de gesloten jeugdzorg wordt er al een toetsingskader voor
de vrijheidsbeperkende maatregelen ontworpen. Dat komt 1 september aanstaande.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik hoor u zeggen: gesloten jeugdzorginstelling. Ik zal het dictum van
mijn geplande motie gelijk voorlezen, want als u dit toezegt hoef ik die niet
in te dienen: verzoekt de regering te onderzoeken of, en op welke wijze de
rechtsbescherming van 18-minners binnen open en gesloten instellingen bij
gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen in de reeds aangekondigde Behandel-
en opnamewet kan worden opgenomen en ons daar zo snel mogelijk over te informeren.
Is dat wat de minister mij nu toezegt?Minister Rouvoet:Als wij het hebben over vrijheidsbeperkende maatregelen spreken wij over
de gesloten jeugdzorg, waar die mogelijk zijn. Wij hebben open en gesloten
jeugdzorg. Het open jeugdzorgaanbod is echt anders, ook bij de toepassing
van eventuele maatregelen. Vrijheidsbeperkingen behoren tot het domein van
de gesloten jeugdzorg. Daarvoor komt de inspectie in samenspraak met de aanbieders
van gesloten jeugdzorg op 1 september met een toetsingskader. Dan wordt
u op uw wenken bediend, zal ik maar zeggen. Daarnaast is er een traject in
verband met de motie-Çörüz, overkoepelend voor de andere
domeinen, op die plekken waar jeugdigen worden geconfronteerd met vrijheidbeperkende
maatregelen, dus ook de BOPZ en de jeugd-ggz. Er komt te zijner tijd een wetvoorstel
naar u toe waarin wordt geprobeerd die zo veel mogelijk te harmoniseren. Ik
hoop dat u niet voorstelt dat wij naast de motie-Çörüz en
naast wat ik specifiek zeg over de gesloten jeugdzorg, nog een derde harmonisatieproject
op te zetten. Dan zijn wij namelijk met het tegendeel van harmoniseren bezig.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Nee, niet daarnaast. Ik wil dat de rechtsbescherming voor 18-minners in
open en gesloten instellingen wordt opgenomen in de BOPZ. Dat is het enige
wat ik vraag.Minister Rouvoet:Dan gaat u voorbij aan het raakvlak tussen de BOPZ en de gesloten jeugdzorg,
namelijk het mogelijk maken van vrijheidsbeperkende maatregelen. Dat is echt
anders in de open jeugdzorg. De harmonisatie met de open jeugdzorg, waar dat
niet aan de orde is, dient geen enkel redelijk doel. Dat heeft te maken met
de doelgroep. Wat in de BOPZ, de jeugd-ggz, de gesloten jeugdzorg en ook in
de justitiële jeugdinrichtingen wel aan de orde is, geldt niet voor de
open jeugdzorginstellingen. Ik kan mij niet voorstellen dat u de ambulante
hulpverlening op provinciaal niveau gelijk wilt schakelen aan de BOPZ. Dat
is in feite wat u voorstelt. Dat zou ik u toch ernstig willen ontraden.Ik loop nog een paar concrete punten na. Mevrouw Bouchibti vroeg specifiek
naar de klachtenprocedures in de gesloten jeugdzorg. Ik heb net aangegeven
hoe het georganiseerd is. Zij vroeg ons ook om de effectiviteit van die klachtenprocedures
te bezien. Het is op 1 januari jongstleden officieel van start gegaan,
dus zij zal begrijpen dat het daarvoor wat vroeg is. Ik kan haar wel toezeggen
dat wij in de al geplande evaluatie van de Wet op de jeugdzorg, die volgend
jaar van start gaat, het punt van de klachtenprocedures in de hele jeugdzorg
graag zullen meenemen. Het zal er ongetwijfeld deel van uitmaken en daarbij
hoort ook de gesloten jeugdzorg. In feite kan met de al geplande evaluatie
tegemoet worden gekomen aan haar vraag om even in te zoomen op de effectiviteit
van de klachtenprocedures. Dat lijkt mij een goede route om aan haar vraag
tegemoet te komen.Mevrouw Bouchibti (PvdA):Het gaat niet alleen om de effectiviteit en de laagdrempeligheid van de
klachtenprocedure, maar het gaat erom de klachtenprocedure te verbeteren en
meer bekendheid te geven. Als de minister dat zegt, zal ik op dat punt geen
motie indienen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Het gaat mij om de laagdrempeligheid, dus de beschikbaarheid en de toegankelijkheid
van die klachtenprocedure.Minister Rouvoet:Over de toegankelijkheid en de laagdrempeligheid van de klachtenprocedure
in de jeugdzorg in brede zin heb ik tot op heden geen klachten gekregen. Maar
volgend jaar evalueren wij de Wet op de jeugdzorg, waar de klachtenprocedure
deel van uitmaakt. Ik ben graag bereid dat explicieter op de agenda van de
evaluatie te zetten, waar meerdere zaken bij horen. Wij houden dan tegelijk
die nieuwe vorm van gesloten jeugdzorg goed tegen het licht.De voorzitter:Hoeveel tijd heeft u nog nodig?Minister Rouvoet:Ik ben vrijwel klaar. De heer Voordewind heeft een vraag gesteld over
Glen Mills, maar daarover komen wij later nog te spreken. Ik heb de Kamer
bij brief van 17 en 20 maart geïnformeerd over het tijdpad en over
het feit dat ik voor de zomer hoop een beslissing te nemen of het mogelijk
en wenselijk is om Glen Mills tot een gesloten jeugdzorgaanbieder te maken.
Ik kan daar nu niet op vooruit lopen. Stel dat Glen Mills een gesloten jeugdzorgaanbieder
wordt, wat gebeurt er dan met het deel dat Justitie inkoopt bij Glen Mills?
Juist vanuit het belang van het scheiden van straf en civiel mag duidelijk
zijn dat, als wij de keuze maken om van Glen Mills een gesloten jeugdzorginstelling
te maken, daar geen deel van Justitie in kan zitten, zodat daarvoor een andere
oplossing gevonden zal moeten worden. Juist de heer Voordewind – ik
herinner mij een motie van zijn hand – zal dat alleen maar onderstrepen.De voorzitter:Mag ik erop wijzen dat over Glen Mills nog een vragenronde loopt, zodat
dat niet in dit debat wordt meegenomen? Om kwart over drie wil ik echt helemaal
klaar zijn met dit debat. Dit debat beperken wij tot het onderwerp van dit
debat.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Is de minister ermee bekend dat holding niet alleen op Glen Mills wordt
toegepast, maar op vrijwel alle jeugdinstellingen? Ik ben er overigens een
groot voorstander van dat in die instellingen kan gebeuren wat moet gebeuren,
ook in het belang van de veiligheid van het personeel.Wat is de huidige status van de medewerkers? Zijn zij strafrechtelijk
vervolgbaar, doen ze dingen tegen de wet, hoe staan zij in het leven en wat
hangt hun boven het hoofd?Minister Rouvoet:Ik ga ervan uit dat u de vraag die u nu stelt gisteren schriftelijk hebt
gesteld, zodat ik haar zal betrekken bij het debat. De heer Voordewind heeft
gevraagd of in een open instelling helemaal geen fysieke dwang kan plaatsvinden.
Holding is heel specifiek: een stevige methode van beet pakken, wat meer is
dan het beet pakken van iemand om hem op een stoel te zetten of naar zijn
kamer te brengen. Dat gebeurt in alle instellingen. Dat is niet zo gek. Holding
daarentegen is iets anders. De conclusie van de inspectie is dat op dit moment
holding toegepast wordt binnen de Glenn Millsinstelling. De provincie Zuid-Holland,
die daar verantwoordelijk voor is, heeft de Glen Millsinstelling verzocht
de grootst mogelijke terughoudendheid bij holding te betrachten. Het is namelijk
niet toegestaan in een open jeugdzorginstelling. Vandaar dat de conclusie
getrokken is, dat er of gesloten jeugdzorginstellingen van moeten worden gemaakt,
of andere oplossingen moeten worden bedacht. De huidige situatie kan niet
voortduren. Overigens heeft de inspectie daar niet de conclusie aan verbonden
dat de situatie zodanig is dat wegens de holding de instelling nu gesloten
moet worden. Dit heb ik aan de Kamer uiteengezet in mijn brieven van 17 en
20 maart.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ten eerste kan ik er natuurlijk geen genoegen mee nemen dat wij een debat
voeren over misstanden in de jeugdinstellingen, maar dat de minister niet
in staat is om mij uit te leggen of de personeelsleden op dit moment wel of
niet strafrechtelijk vervolgd kunnen worden, omdat zij een soort onzekere
status hebben totdat de minister in de zomer een ei heeft gelegd over wat
die status dan wel moet zijn.Ten tweede is de minister er blijkbaar ook niet van op de hoogte dat die
holding ook in vrijwel alle open jeugdinstellingen wordt toegepast. Het lijkt
mij verstandig dat hij daar ook eens naar kijkt.Minister Rouvoet:Ik heb al gezegd welke informatie ik heb over het toepassen van fysieke
dwang. Ik heb wel gemerkt dat een begrip als "holding" gemakkelijk
wordt gebruikt. Als iemand stevig wordt vastgepakt, zal het wel holding zijn.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Holding is aan protocollen onderhevig...De voorzitter:Ik bepaal wie het woord heeft. U had dat niet.Minister Rouvoet:Ik heb verteld wat de regels zijn. Ik heb ook gezegd, onder verwijzing
naar de brieven die ik de Kamer heb gestuurd, hoe het zit in de Glen Millsinstelling.
De Kamer heeft besloten daar specifiek op in te zoomen door het stellen van
veel vragen en heeft de tijd genomen voor het formuleren van die vragen. De
inspectie stelt wel vast dat holding in de betrokken instelling niet mag plaatsvinden,
maar niet dat die instelling dus maar moet sluiten. Er moet echter volgens
de inspectie wel iets veranderen. Ik heb mijn verantwoordelijkheid genomen
en u laten weten dat ik op de kortst mogelijke termijn, in ieder geval voor
de zomer, een beslissing zal nemen over de toekomst van die instelling. Als
de Kamer er vragen over formuleert, hecht ik er van mijn kant aan om niet
in een spoeddebat over een andere aangelegenheid snelle uitspraken te doen
over de mogelijkheid van strafrechtelijke vervolging. Het is ook niet aan
de minister voor Jeugd en Gezin om te bepalen wie strafrechtelijk verantwoordelijk
is en vervolgd kan worden.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb één vraag. Vindt de minister het acceptabel dat kinderen
die weliswaar in een jeugdinrichting zitten, maar die op dat moment niets
hebben misdaan, dagenlang in een geforceerde houding op de grond moeten zitten
en daar doorligplekken van krijgen?Minister Rouvoet:Dit is precies de reden dat er besloten is om zo snel mogelijk de kinderen
die niet veroordeeld zijn, uit de justitiële jeugdinrichtingen te halen
en naar de gesloten jeugdzorg over te brengen. Wij hebben met elkaar moeten
vaststellen dat dit helaas niet van de ene op de andere dag lukt. In de overgangsperiode
hebben wij daarom te maken, en zullen wij te maken blijven hebben, met het
feit dat niet-veroordeelde jeugdigen helaas tijdelijk nog in justitiële
jeugdinrichtingen zullen verblijven. Zij zullen daar dus ook vaak onder hetzelfde
regime vallen als de jongeren die er wel thuishoren. De staatssecretaris heeft
over het regime in die justitiële jeugdinrichtingen het nodige gezegd,
wat ik niet zal herhalen. Het is de Kamer eerder meegedeeld dat waar het maar
enigszins mogelijk is, er op directieniveau wordt gekeken in die justitiële
jeugdinrichtingen waar nu nog civielrechtelijk geplaatsten zitten, of alle
civielrechtelijk geplaatsten wel in alle opzichten onder hetzelfde regime
moeten vallen. Er is dus ruimte voor de directie om onderscheid te maken,
maar die ruimte is niet onbeperkt.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb mij misschien niet duidelijk genoeg uitgedrukt. Het maakt mij niet
uit of het om civielrechtelijk geplaatsten of strafrechtelijk geplaatsten
gaat. Als een kind dat niets heeft gedaan toch in groepsverband gestraft wordt
door dagenlang in een geforceerd strakke houding op de grond te moeten zitten
met doorligplekken als resultaat, vindt de minister dat dan acceptabel?Minister Rouvoet:Mevrouw Van Velzen zegt "het maakt mij niet uit of..." Dat is
echter wel cruciaal voor de verantwoordelijkheid in het proces van scheiding
van civiel recht en strafrecht. Degenen die in de justitiële jeugdinrichting
zitten, hebben namelijk wel iets gedaan. Zij zitten daar niet voor niets.De voorzitter:U praat langs elkaar heen.Mevrouw Van Velzen (SP):Wij praten inderdaad langs elkaar heen. Ik duid op een
jongere, onafhankelijk van welke titel, die in een inrichting als Glen Mills
zit. Als deze jongere groepsgewijs gestraft gewordt – omdat iemand is
weggelopen of een krasje op een muur of stoel heeft gezet – en dagenlang
in een geforceerd strakke houding moet zitten met als gevolg doorligplekken,
vindt de minister dat dan acceptabel?Minister Rouvoet:De staatssecretaris heeft al geantwoord op de vraag wat er wel en niet
binnen een justitiële jeugdinrichting acceptabel is en op de vraag waar
de verantwoordelijkheden liggen. Ik heb geen behoefte om daar iets aan toe
of af te doen. Waar het gaat om de toepassing van de regimes in justitiële
jeugdinrichtingen kan ik op basis van de berichtgeving die mij ter beschikking
staat niet beoordelen of de desbetreffende kinderen niets gedaan hebben. Ik
voel er niet voor om op basis van de berichtgeving in de Nieuwe Revu hier
een oordeel over een concrete suggestie te geven.Mevrouw Van Velzen (SP):Maar...De voorzitter:Nee, ik sta geen interruptie meer toe.Mevrouw Van Velzen (SP):Maar de minister begrijpt mij gewoon niet.De voorzitter:Ja wel, hij begrijpt u wel. Of hij alles van u begrijpt, weet ik niet,
maar dit wel.Mevrouw Van Velzen (SP):Volgens mij niet.De voorzitter:Ik dank de bewindslieden voor hun antwoord in eerste termijn. Ik constateer
dat er bij de leden behoefte is aan een tweede termijn. Daartoe is gelegenheid,
maar dan alleen voor het indienen van moties, gelet op de tijd.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Met uw goedvinden wil ik nog een héél korte
toelichting geven. Er bestaan al langer zorgen over kindermishandeling en
eerlijk gezegd ben ik zwaar teleurgesteld en vind ik het een ernstige tekortkoming
van beide bewindslieden dat ze niet eens onderzoek willen doen waarbij met
kinderen gesproken wordt. Zij verwijzen naar hun eigen onderzoek. Daarbij
is door inspecteurs anderhalf uur lang met de kinderen gesproken, met begeleiding
erbij. Ik wil een gesprek waar die kinderen zelf in alle vertrouwelijkheid
aan het woord komen. Dit wordt geweigerd en ik kan geen andere conclusie trekken
dan dat de bewindslieden de waarheid niet boven tafel willen krijgen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er veel signalen bekend zijn over onveilige situaties
voor kinderen en professionals in gesloten jeugdinstellingen; constaterende dat dit wordt bevestigd in kritische rapporten van verschillende
inspecties;constaterende dat de inspecties in hun onderzoeken kinderen en professionals
onvoldoende aan het woord laten;verzoekt de regering, een diepgravend onderzoek uit te voeren onder kinderen
en professionals in gesloten jeugdinstellingen waarbij zij in alle vertrouwelijkheid
aan het woord komen over hun ervaringen in de instelling,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dibi, Van Velzen en Dezentjé
Hamming-Bluemink. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 274(24587).De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. De vorige kabinetten-Balkenende hebben fors bezuinigd op de
jeugdinstellingen. Dat heeft er bij die instellingen toe geleid dat...De voorzitter:U moet de motie nu echt gaan voorlezen.De heer Dibi (GroenLinks):Nou, voorzitter...De voorzitter:Ja, echt.De heer Dibi (GroenLinks):Er is een groot personeelstekort en daarom de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat jeugdzorginstellingen in het verleden in opdracht van
de rijksoverheid fors hebben moeten bezuinigen en dat tegelijkertijd het aantal
kinderen in instellingen aanzienlijk is gestegen;constaterende dat de geschetste ontwikkelingen in relatie tot de krapte
op de arbeidsmarkt hebben geleid tot een gebrek aan goed personeel in gesloten
jeugdinstellingen;overwegende dat deze personeelstekorten kunnen leiden tot onveilige situaties
voor kinderen en professionals in de instellingen;verzoekt de regering, met een actieplan te komen ter bestrijding van het
personeelstekort in de gesloten jeugdzorg en de Kamer hierover te informeren
vóór 1 juli 2008,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Dibi. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 275(24587).Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Voorzitter. Ik ben zeer ontevreden over de beantwoording op mijn vraag
over de status van het personeel in open instellingen die aan holding doen.
Indachtig de woorden van de voorzitter van de fractie ChristenUnie, de heer
Slob, dat dit een niksig kabinet is, vind ik dit een zeer niksig antwoord.
Het kan niet waar zijn dat op 17 maart het probleem van holding naar
voren komt en dat wij op 24 april in dit debat geen antwoord krijgen
van de ministers op de vraag wat de status ervan is. Ik kan niet anders dan
concluderen dat dit een heel slechte zaak is.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter...De voorzitter:Ik laat eerst mevrouw Dezentjé uitpraten. Aan het eind van haar
betoog kunt u interrumperen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dit was wel een uitlokking richting de ChristenUnie.De voorzitter:U krijgt straks ook de gelegenheid om wat te zeggen. Maar mevrouw Dezentjé
maakt eerst haar betoog af.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik denk niet dat de heer Voordewind kan ontkennen dat de ChristenUnie
dit een niksig kabinet heeft genoemd.Voorzitter. Een veiligheidsmonitor vind ik van groot belang. Dat idee
wordt echter niet omarmd. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat ondanks het bestaan van de huidige klachtenwetgeving,
incidenten niet gemeld worden doordat jongeren in een jeugdinstelling niet
weten waar zij met hun klacht terecht kunnen;constaterende dat meldingen van misstanden door het personeel in een jeugdinstelling,
onvoldoende gehoord worden en niet altijd tot noodzakelijke maatregelen leiden;van mening dat er behoefte bestaat aan een laagdrempelig onderzoekstool,
waarmee deze signalen worden gebundeld en verwerkt om een objectief beeld
van de veiligheidssituatie binnen jeugdinstellingen te vormen;van mening dat een dergelijke objectieve veiligheidsmonitor, ter ondersteuning
van de Inspectie voor de Jeugdzorg, een instrument kan zijn om situaties die
de veiligheid in jeugdinstellingen bedreigen, op te sporen;van mening dat de gegevens ook waardevol zijn als benchmark tussen instellingen;verzoekt de regering, een veiligheidsmonitor voor jeugdinstellingen te
ontwikkelen en de Kamer hierover te rapporteren, en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dezentjé Hamming-Bluemink
en Dibi. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 276(24587).De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik wil voor de Handelingen duidelijk maken dat het de heer Slob erom ging
te voorkomen dat dit een niksig kabinet zou worden in de context van de discussie
rondom het ontslagrecht. Dat u die opmerking in deze context maakt, vind ik
zeer ongepast. De minister is namelijk juist bezig om samen met het veld regelgeving
op te stellen rondom die holding en fysiek geweld. Het kabinet is met dit
dossier dus juist daadkrachtig bezig. Daar moet u blij om zijn.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik vind het aandoenlijk dat de heer Voordewind het opneemt voor dit kabinet.
Mijn conclusie van dit debat is echter dat ik niksige antwoorden heb gekregen.Mevrouw Bouchibti (PvdA):Voorzitter. Ik dank beide bewindspersonen voor de antwoorden. Ik was van
plan een motie in te dienen, maar ik zie daarvan af aangezien alles is toegezegd.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik wil de staatssecretaris danken voor haar bereidheid om
de aantijgingen die in de Nieuwe Revue staan tot op de bodem uit te zoeken.
Ik hoop dat zij de Kamer op de hoogte zal stellen van de resultaten van dat
onderzoek. Zij heeft gezegd dat als er sprake is van seksuele delicten tussen
hulpverleners en de jongeren in deze instellingen, daar standaard aangifte
van gedaan wordt. In de Nieuwe Revue stond: als ik die begeleider maar elke
donderdag zou pijpen, kwam ik eerder vrij. Ik vraag mij af of er in dat soort
gevallen ook aangifte wordt gedaan. Ik vraag mij überhaupt af of de bewering
van de staatssecretaris klopt. Ik vraag haar om, als zij toch een onderzoek
gaat doen, daar ook naar te kijken.Er was onduidelijkheid over de kengetallen waarom ik had gevraagd. Ik
zal op dat punt een motie indienen. Als de staatssecretaris aangeeft dat het
helder genoeg is, ben ik zeker bereid om haar in te trekken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het van groot belang is, statistische gegevens te verzamelen
over jeugdigen in jeugdinrichtingen;Van Velzenoverwegende dat de gegevens die nu verzameld worden, tekortschieten, omdat
het niet alleen zou moeten gaan over bijvoorbeeld het aantal opgesloten kinderen,
maar ook over het aantal (seksuele) incidenten, het aantal maal dat zelfbeschadiging
of (poging tot) zelfmoord plaats vindt en het aantal maal en
de lengte van de periode dat een jeugdige in de isoleercel wordt geplaatst;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat deze gegevens in een
regulier overzicht aan de Kamer gestuurd worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 277(24587).De heer Çörüz (CDA):Voorzitter. Ik dank beide bewindslieden, met name voor de urgentie die
zij hebben aangegeven ten aanzien van eventuele misstanden, mishandeling en
verkrachting van kinderen in justitiële jeugdinrichtingen. Er moet een
krachtig signaal komen en die is ook gekomen.Er resten mij drie kleine punten. Ik heb een reactie gemist van met name
de staatssecretaris op het rapport van Defence for Children. Hoe waardeert
zij dat rapport politiek? Ik heb daar een aantal kanttekeningen bij geplaatst,
omdat daarin enigszins appels met peren worden vergeleken.Verder heb ik de staatssecretaris opgeroepen om eens te kijken naar de
jeugdzorg, waar wordt gewerkt met een EKD en een verwijsindex. Nu wordt alleen
informatie vergaard, maar die wordt niet geclusterd en er wordt niet doorgepakt.
Met name het laatste ontbreekt. Volgens mij kan de staatssecretaris het voorbeeld
volgen van het EKD en de verwijsindex. Daar worden signalen opgepikt en er
wordt doorgepakt.Tot slot wil ik de minister voor Jeugd en Gezin oproepen om niet met onomkeerbare
besluiten te komen ten aanzien van de Glenn Mills. Hij heeft gezegd dat hij
in september zal komen met een besluit, maar dat mag niet betekenen dat wij
op dat moment voor voldongen feiten staan ten aanzien van de status, maar
ook ten aanzien van het punt van holding. Volgens mij kunnen wij het punt
van holding niet alleen proberen te regelen door daar een ander label op te
plakken, namelijk "gesloten jeugdzorg", maar ook door de wet zo
te wijzigen, dat binnen de open jeugdzorginstellingen holding mogelijk gemaakt
wordt.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Albayrak:Voorzitter. Wij kunnen niet vaak genoeg praten over de veiligheid van
kinderen die aan de zorg van de overheid zijn toevertrouwd, als daar aanleiding
voor is. Dat doen wij vaak in de Kamer. Wij hebben al uitgebreide debatten
gehad over langdurige verbetertrajecten, die ervoor moeten zorgen dat niet
alleen de kinderen tijdens het verblijf in een inrichting veilig zijn, maar
ook dat hun verblijf in die inrichting een zodanige bijdrage levert, dat zij
weer veilig de samenleving in kunnen. Daar is het verblijf absoluut op gericht.
Als dus de Tweede Kamer in een artikel in de Nieuwe Revue, waarin enkele misstanden
worden gemeld, een aanleiding ziet om daar een spoeddebat over te voeren,
dan sta ik hier graag. Het is goed dat wij dit debat voeren. Ik zal heel gericht
bekijken of wij via een onderzoek, dat ik graag wil doen, boven tafel kunnen
krijgen om wie het gaat en hoe het is gegaan, en of er aanleiding is voor
optreden. Dit even naar aanleiding van de aantijgingen in de Nieuwe Revue.Ondanks de beantwoording van de minister en mij zijn er enkele moties
ingediend, waar ik graag op wil reageren.Ik begin met de moties van de heer Dibi. Ondanks ons antwoord verzoekt
hij toch weer een diepgravend onderzoek te doen onder kinderen en professionals
in gesloten jeugdinstellingen. Eigenlijk is zijn stelling dat wij niet eens
willen weten wat er aan de hand is, omdat wij dat onderzoek niet willen doen.
Ik heb meerdere voorbeelden gegeven van meer dan diepgravend onderzoek en
mogelijkheden om erachter te komen wat er structureel gebeurt in de jeugdinrichtingen,
wat er misgaat en hoe wij problemen kunnen oplossen. De heer Dibi doet alsof
kinderen op geen enkele manier de gelegenheid krijgen om zelf in alle vertrouwen
te melden wat er met hen aan de hand is of dat er bijvoorbeeld sprake is van
een misstand. Die gelegenheid hebben zij natuurlijk wel. Zij hebben vrije
briefwisseling, zij kunnen bellen, zij krijgen bezoek van familieleden en
anderen, de advocaat komt langs. Het al eerder door mij genoemde jeugdveiligheidsonderzoek
vindt één keer per twee jaar plaats en is schriftelijk en anoniem,
dus de jongeren hebben ook actief zelf alle gelegenheid om, als zij iets te
melden hebben, dat in alle vrijheid te doen zonder dat er een medewerker bij
zit. Dit element had ik nog niet nadrukkelijk genoemd, maar dit komt bovenop
het werk van de commissie van toezicht en de maandcommissaris die iedere maand
in vertrouwen met de jeugdigen praat. Er gebeurt dus meer en ik werp de suggestie
van de heer Dibi verre van mij dat hier een staatssecretaris of een regering
zou staan, die niet eens wil weten wat er aan de hand is. Wij doen niet anders
dan proberen de onderste steen boven te halen. In plaats van wederom een breed
onderzoek op te zetten, dit keer een veiligheidsonderzoek, hecht ik eraan
dat wij al onze energie gebruiken voor de uitvoering van die massieve verbetermaatregelen
die wij hebben aangekondigd. Het zou de heer Dibi sieren als hij zich ook
op die maatregelen richtte. De Kamer heeft het vertrouwen daarin uitgesproken
en het is onze verantwoordelijkheid om er nu voor te zorgen dat dit geen papier
blijft, maar dat het werkelijkheid wordt en dat het echt beter gaat. De conclusie
zal duidelijk zijn: ik ontraad de aanneming van deze motie.De heer Dibi (GroenLinks):Ik steun de verbetertrajecten die dit kabinet wil doorvoeren. Ik vind
het echter jammer dat nu de inspectie constateert dat er bij zes instellingen
sprake is van een zeer ernstig risico en bij andere van een gemiddeld risico,
er een jaar wordt gewacht voordat de inspectie weer op bezoek gaat. Terug
naar de kinderen! Ik wil niet weten of de kinderen het eten lekker vinden
in de jeugdinstellingen. Wij spreken over zeer kwetsbare kinderen die niet
in het bijzijn van anderen durven te zeggen dat iemand hen heeft aangeraakt
of geïntimideerd. De inspecties vinden nu plaats in aanwezigheid van
begeleiders en niet van gedragswetenschappers of psychologen. Als het kabinet
echt de waarheid boven tafel wil krijgen, dan is er toch niets tegen een onderzoek
waarin in alle vertrouwelijkheid, uitgebreid en uitvoerig met de kinderen
wordt gepraat en hun wordt gevraagd wat zij meemaken? Volgens
mij is er wel degelijk iets aan de hand.Ik kom hier laten nog op terug als er meer reacties komen, maar de eerste
reacties bij het meldpunt op het artikel in de Nieuwe Revue maken duidelijk
dat er wel degelijk misstanden zijn waar de staatssecretaris niets van weet.Staatssecretaris Albayrak:Volgens mij ben ik hierop in eerste en in tweede termijn al uitgebreid
ingegaan. De conclusie die de heer Dibi trekt, is geheel voor zijn eigen rekening.De heer Dibi heeft ook nog een motie ingediend over het personeel. In
het onderzoek van de inspecties is uitdrukkelijk aandacht besteed aan de positie
van het personeel in de strafinrichtingen voor jeugdigen en is gelet op zowel
het aantal personeelsleden als hun kwaliteit. Er zijn aanbevelingen gedaan
en die heb ik overgenomen. Wij zetten niet alleen in op meer personeel, maar
ook op hoger gekwalificeerd personeel, dat wil zeggen hbo in plaats van mbo
als norm. Ik wil verder investeren in het zittende personeel, dat is net zo
belangrijk. Wij zijn hier uitdrukkelijk mee bezig en daarom ontraad ik de
aanneming van deze motie. Overigens kloppen de overwegingen van deze motie
niet.De heer Dibi (GroenLinks):Ik weet dat het kabinet al heel veel doet in tegenstelling tot voorgaande
kabinetten. Ik weet dat er geld is uitgetrokken voor het werven van personeel.
Ik heb afgelopen maandag een bezoek gebracht aan een instelling en toen werd
mij gezegd dat er wel geld is, maar dat de arbeidsmarkt erg krap is. Zij kunnen
niemand vinden en nemen dan misschien wel mensen aan die niet voldoende zijn
gekwalificeerd. Nu meerdere instellingen met dit probleem kampen, vraag ik
aan de staatssecretaris wat zij aan dit probleem zal doen.Staatssecretaris Albayrak:Het is waar dat de arbeidsmarkt krap is. Niet alleen de jeugdinrichtingen,
maar ook de tbs-klinieken en alle instellingen die omgaan met bijzondere doelgroepen
die in een gesloten setting aan de zorgen van de staatssecretaris of de minister
zijn toevertrouwd, zoeken personeel op die krappe markt. Daarom richt ik mij
op het aantrekken van hbo'ers. Wij hebben nu heel veel mbo'ers in dienst die
iedere dag weer dat zware werk verrichten. Het is fantastisch mooi werk en
zij doen dat met veel toewijding. Ik spreek die mensen regelmatig en ik neem
mijn petje voor hun af. Wij verwachten dat het moet lukken om op deze arbeidsmarkt
meer hbo'ers aan te trekken. Daarop zet ik nu in, maar ik zet ook in op opleidingen.
Er zullen meer hbo-opleidingen moeten komen die voorzien in opleidingen waarvoor
jongeren enthousiast worden opdat de pool van mensen met specifieke kennis
groter wordt. Wij zetten dus langs verschillende wegen in op kwalitatief goed
en voldoende personeel.Mevrouw Dezentjé Hamming vraagt in haar motie om de ontwikkeling
van een veiligheidsmonitor voor jeugdinstellingen. Ik heb al uitgebreid toegelicht
waarom dit naar mijn mening volstrekt overbodig is. Bovendien levert het risico's
op voor het proces waarin wij nu verkeren. Daarom ontraad ik de aanneming
van deze motie.Mevrouw Van Velzen vraagt in haar motie om heel specifieke gegevens, die
nu niet gemonitord zouden worden, te monitoren en daarover periodiek te rapporteren.
Zij heeft dit nu op papier gezet, want ik vroeg haar inderdaad om concreter
aan te geven waaraan zij precies denkt. Er bestaan al rapportages over kwaliteitsverbetering
in algemene zin. Die verschijnen één keer per jaar; in het najaar
komt er nog een. Geweldsincidenten worden al aan de Tweede Kamer gerapporteerd
in het Jaarbericht DJI. De Kamer krijgt regelmatig heel gerichte inspectierapporten
en doorlichtingsrapporten. Mevrouw Van Velzen vraagt nu bovenop dit alles
om systematisch een nieuwe rapportage op te zetten. Dat gaat echter met zo
veel bureaucratie gepaard, dat ik denk: laten wij nu alle energie richten
op maximale gebruikmaking van de instrumenten die al bestaan, in plaats van
een nieuwe rapportage in het leven te roepen. De Kamer is daarvan zelf ook
geen voorstander. Ik ontraad dus ook het aannemen van deze motie.Mevrouw Van Velzen (SP):Mijn weerzin tegen bureaucratie en bergen papier is bekend bij de staatssecretaris;
daarom vraag ik ook niet. Als deze gegevens beschikbaar zijn, vraag ik of
zij in een van de rapportages kunnen worden gestopt die al aan de Kamer worden
gestuurd. Ik denk daarbij aan zoiets als het aantal keren en hoe lang een
jeugdige in een isoleercel wordt geplaatst. Dat wordt gemeld bij de commissies
van toezicht. Die informatie is dus ergens beschikbaar, maar niet hier in
de Kamer. Ik heb die informatie gewoon niet. Ik vraag dus niet om extra bureaucratische
lagen, maar gewoon om over deze specifieke punten een aantal kerngetallen
toe te voegen aan de rapportages die wij al ontvangen. Ik kan het ook algemener
maken, maar de staatssecretaris vroeg mij om specifiek te zijn.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb volgens mij aangegeven wat mijn bezwaren zijn tegen het systematisch
opnemen van de informatie die u noemt, niet alleen in praktische zin, met
de bureaucratie die ermee gepaard gaat, maar ook in algemenere zin. Begrijpt
u de werkelijkheid die schuilgaat achter de informatie over het aantal plaatsingen
in isoleercellen? In plaats van dat type algemene informatie, waarachter een
werkelijkheid schuilgaat die u op basis van getallen niet kunt zien, heb ik
liever dat de inspecties heel gericht kijken naar de praktijk van de afzonderlijke
jeugdinrichtingen; dat zij kijken naar het beleid dat zij voeren en ook de
praktijk van het omgaan met isoleercellen en de plaatsing daarin. Dat is veel
effectiever dan wat u nu met deze motie voorstelt.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik denk dat het goed is om te meten en te weten wat er gebeurt. Dit zijn
toch wel een aantal relevante onderwerpen. Het is relevant om te weten of
het gebruik van isoleercellen toeneemt. Het is relevant om te weten of er
meer zelfmoorden en pogingen tot zelfmoord zijn. Dat geeft een beeld van de
doelgroep die binnengehaald wordt. Dit is geen groot bureaucratisch moloch
en het is vrij simpel te regelen.Staatssecretaris Albayrak:Wij voeren het debat – dat is meteen een antwoord op een van de
vragen van de heer Çörüz – over het rapport van Defence
for Children op 21 mei. Zij constateert dat er een trend is om meer jongeren
in een gesloten setting op te sluiten en dat raakt natuurlijk ook aan de vraag
van mevrouw Van Velzen. Wij moeten dat debat op dat tijdstip voeren; dan antwoord ik ook wat uitgebreider op haar specifieke vraag.Mij rest nog één aanvullende reactie op de vraag van mevrouw
Bouchibti. Zij zegt dat ik heb toegezegd dat ik ga bezien hoe de bestaande
klachtrechtinstrumenten functioneren. Ik kan iets concreter zijn dan in het
antwoord dat ik zojuist heb gegeven. Zowel de werking als de bekendheid van
het klachtrecht is in 2004 al geëvalueerd als onderdeel van de evaluatie
van de Beginselenwet. Op basis daarvan zal ik op zeer korte termijn, naar
verwachting binnen één maand, een wetsvoorstel rondsturen naar
de geëigende adviesinstanties, waarin ook al wijzigingen worden voorgesteld.
De erkenning dat het beter kan, zit daarin al vervat, samen met nog andere
verbetervoorstellen voor de Beginselenwet. Die wijzigingen betreffen vooral
een vereenvoudiging en verheldering van met name de klachtenprocedure. Het
voegt weinig toe als wij daarbovenop nu nog een onderzoek doen. Wel is het
goed om af te spreken dat wij, als de wijzigingen zijn doorgevoerd, het onderzoek
nog eens herhalen om te kijken of het echt beter gaat.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik reageer nog even op de opmerking van de staatssecretaris dat mijn motie
overbodig is. Ik blijf beweren dat dit een waardevolle aanvulling kan zijn.
Ik informeer de staatssecretaris dat kinderen in een jeugdinstelling wel degelijk
toegang hebben tot internet. Ik heb dat net nog laten verifiëren. Haar
opmerking hierover was niet juist. Dit hoeft dan ook geen belemmering te zijn
tegen de motie.Staatssecretaris Albayrak:Dit doet echt geen recht aan de diversiteit van deze groep. Iemand in
een open jeugdinstelling met computermogelijkheden en opleidingen heeft natuurlijk
toegang tot internet. Ik spreek echter over de kinderen die bij mij zitten,
zoals zware zedendelinquenten, die ik echt geen toegang tot internet ga geven.
De algemene conclusie kunt u helemaal niet trekken dat zij allemaal toegang
tot internet hebben. Natuurlijk niet, dat wil ik ook niet.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik heb dit zojuist geverifieerd. Het zal misschien niet voor bepaalde
gevallen gelden, maar in het algemeen is ruimschoots toegang tot internet
mogelijk, dus dit geef ik nog maar even mee.Mevrouw Van Velzen (SP):Als ik de staatssecretaris zo mag begrijpen dat zij schriftelijk terugkomt
op wat ik in mijn motie vraag over de kengetallen ben ik bereid mijn motie
aan te houden.Staatssecretaris Albayrak:Het antwoord is ja.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Van Velzen stel ik voor, haar motie (24587, nr.
277) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Rouvoet:Voorzitter. De staatssecretaris heeft de motie van de heer Dibi behandeld
en heeft daarover ook namens mij het oordeel van het kabinet gegeven. In het
dictum van zijn eerste motie vraagt de heer Dibi om een diepgravend onderzoek.
Ik neem aan dat hij doelt op het boven tafel krijgen van de waarheid en dat
dit dus niet specifiek betrekking heeft op jeugdzorginstellingen. Ik kom de
heer Dibi tegemoet. Het oordeel van het kabinet is gegeven door de staatssecretaris
dat een diepgravend onderzoek in het huidige dictum ertoe leidt dat wij de
aanneming van de motie moeten ontraden.Ik haak even aan bij een van de overwegingen van de motie, waarin staat
dat de inspecties in hun onderzoeken de kinderen en de professionals onvoldoende
aan het woord laten. Het lijkt mij goed dat ik er voor mijn deel, de gesloten
jeugdzorg, op wijs dat bij de totstandkoming daarvan en bij het inspectierapport
over de pilots gesloten jeugdzorg van april ook met de kinderen is gesproken
die in de pilots al meedraaiden. Er is ook apart met hen gesproken. Dit is
dus een andere groep dan in de justitiële jeugdinrichtingen. Bij inspectierapporten
worden de jeugdigen apart geïnterviewd.Ik reageer nog op een ander aspect van deze motie dat ik interessant vind.
Waar wij bezig zijn met de gesloten jeugdzorg en met het verder invullen van
de normen wil ik nog wel eens bezien – ook al vraagt de heer Dibi daar
niet specifiek om – of ik in de aanloopfase naar de invulling van de
normen in september de jeugdigen in de gesloten jeugdzorg nog meer kan betrekken
dan nu wellicht al is voorzien. In die zin kom ik de heer Dibi graag tegemoet
waar het gaat om de gesloten jeugdzorg. Het oordeel over de motie als zodanig
blijft staan, maar ik wil mijn deel wel op deze manier oppakken.De heer Dibi (GroenLinks):Ik dank de minister voor deze tegemoetkoming. Ik heb niet gesproken over
het horen van kinderen door inspecteurs maar door mensen die er verstand van
hebben en die weten hoe zij het verhaal naar buiten kunnen krijgen.Minister Rouvoet:Er zijn verschillende routes, zoals de klachtenprocedure. Er zijn gedragswetenschappers.
Voor inspectierapporten in de gesloten jeugdzorg worden de kinderen apart
geïnterviewd. Ik kom de heer Dibi tegemoet door bij de verdere invulling
te bezien of wij de jeugdigen, die per slot van rekening gebruik gaan maken
van deze instellingen, hierbij nog meer kunnen betrekken dan wellicht al was
voorzien.Ik wijs erop dat in de tweede motie van de heer Dibi de terminologie wat
door elkaar loopt. In de eerste overweging wordt gesproken over jeugdzorginstellingen.
Vervolgens gaat het over alle gesloten jeugdinstellingen en in het dictum
gaat het weer over de gesloten jeugdzorg. Dit maakt het wat lastig. Ten aanzien
van de gesloten jeugdzorg merk ik op dat wij wisten – dit is ook aan
de Kamer gemeld – dat het bij de opbouw van de capaciteit van de gesloten
jeugdzorg bij nieuwe instellingen tijd kost om geschoold personeel aan te
trekken. De overweging zoals verwoord in de motie, dat er een gebrek is aan
goed personeel in de gesloten jeugdinstellingen, kan voor de jeugdzorg nog
niet opgaan. Dat is immers nog niet bekend. Ik ben graag bereid, de Kamer
bijvoorbeeld bij gelegenheid van de begroting op de hoogte te stellen van
de actuele situatie rondom de gesloten jeugdzorg.De heer Çörüz vraagt om geen onomkeerbare stappen te
nemen ten aanzien van de Glen Millsschool. Ik heb de Kamer aangegeven dat
ik vóór de zomer mijn standpunt zal bepalen over
de mogelijkheid en eventueel de voorwaarden om hiervan een gesloten jeugdzorgaanbieder
te maken en dat ik de Kamer hierover zal inlichten. Dit is nog geen onomkeerbare
stap, maar wel een standpunt mijnerzijds. Hierover kunnen wij dan met elkaar
spreken.Ten slotte merk ik op dat mevrouw Dezentjé Hamming er, als ik het
even zo mag zeggen, wel een beetje een rommeltje van maakt. Ten aanzien van
de Glen Millsschool heb ik de Kamer inderdaad brieven gestuurd op 17 en op
20 maart 2008. Hierin geef ik mijn te volgen lijn aan ten aanzien van
de vraag wat wij al dan niet met deze kwestie gaan doen. De Kamer heeft gisteren
besloten om een vragenronde te formuleren. In dit debat krijg ik het verwijt
dat ik vandaag nog niet weet wat ik op die vragen ga antwoorden. Dat lijkt
mij een merkwaardige procedure, voorzitter. Bovendien komt mevrouw Dezentjé
Hamming in dit debat met een wilde uitspraak dat in alle open jeugdzorginstellingen
ook holding zou worden toegepast en vraagt zij zich af waarom de minister
vandaag nog niet weet wat hij daarvan vindt. Ik wil pleiten voor zorgvuldigheid.
Ik ben graag bereid om op alle vragen, ook op die van mevrouw Dezentjé
Hamming, bij gelegenheid van het debat over de Glen Millsschool in te gaan.
Ik vraag wel om zorgvuldigheid.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik voel mij niet aangesproken doordat de minister vindt dat ik er een
rommeltje van maak. Dat gevoel is anders geheel wederzijds, zou ik willen
zeggen. Op 21 mei 2008 hebben wij nog de nodige debatten. Bij die gelegenheid
zullen wij hierover nog uitgebreider het debat voeren, lijkt mij.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Vanavond zullen wij stemmen over de moties. Ik dank de bewindslieden.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-5697-5716.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl