Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995, 282) en van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Trb. 1996, 235) (25339)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 603-610

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-01-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 14, pagina 603-610

23-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25339Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Afscheid de heer StaalPagina 622-622
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995, 282); en van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (TB. 1996, 225) (25339)Pagina 641-650
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (24649) en - Wijziging van een aantal wetten in verband met de herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (25189)Pagina 617-622
Noot met statistieken van de Eerste KamerPagina 668-668
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Werkloosheidswet, houdende onder meer verlenging van de periode gedurende welke de uitkeringen ten laste van een wachtgeldfonds komen (25617)Pagina 661-667
Presentie en opening (dinsdag 23 december 1997)Pagina 603-603
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en van enige andere wetten in verband met de regeling van de splitsing van rechtspersonen (24702)Pagina 611-617
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995, 282) en van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Trb. 1996, 235) (25339)Pagina 603-610
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Aanpassing van een aantal wetten in verband met de invoering van de Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen, de Wet arbeidsonge- schiktheidsvoorziening jonggehandicapten en de Organi- satiewet sociale verzekeringen 1997 (Aanpassingswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen) (25415); - Nadere wijziging van een aantal sociale zekerheidswetten en enige andere wetten, houdende wijziging/intrekking van de Wet Werkloosheidsvoorzining, eenvormige definiëring van de term gezamenlijke huishouding en technische alsmede enige andere wijzigingen (Veegwet SZW 1997) (25641)Pagina 650-661
Behandeling van het wetsvoorstel Verlenging van de zittingsduur van de raden van de gemeenten Gulpen en Wittem in verband met de samenvoeging van deze gemeenten (25739)Pagina 622-622
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de regeling betreffende het verlenen van bijdragen van rijkswege aan de Algemene Kas, bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten, alsmede tot het treffen van een wettelijke basis voor het verlenen van rijksbijdragen aan de instellingen die een publiekrechtelijke ziektekostenvoorziening uitvoeren (23652); - Wijziging van de artikelen 3a en 15 van de Ziekenfondswet (24419); - Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met aanpassing van de gronden voor ziekenfondsverzekering (herstructurering Ziekenfondswet) (25687)Pagina 628-641
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent de kamers van koophandel en fabrieken, te weten de motie-Stevens c.s. inzake heroverweging gebiedsindeling van de kamer van koophandel voor Zuid-Holland Zuid (Gedrukt stuk Eerste Kamer 25029, nr. 33e)Pagina 622-622
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (24649); - Wijziging van een aantal wetten in verband met de herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (25189)Pagina 623-628

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Goedkeuring
van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst op grond
van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting
van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995, 282); en
van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld op
grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende
de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst
(Trb. 1996, 265) (25339).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Het zal niemand verbazen dat de fractie van het
CDA haar volle steun geeft aan de voorliggende verdragen en dus aan het wetsvoorstel
dat wij vandaag bespreken en daarmee de juridisch bindende verankering van
Europol. Het initiatief tot oprichting van een Europese politiedienst had
met steun van de Europese christen-democraten een krachtige pleitbezorger
in de persoon van bondskanselier Helmut Kohl. In de tweede helft van 1991
kwamen de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken in een vergadering
te Den Haag tot het advies aan de Europese Raad tot instelling van Europol
over te gaan, waarna dit een plaats kreeg in artikel K.1 onder 9 van het in
Maastricht gesloten verdrag betreffende de Europese Unie. In 1993 kwam in
Kopenhagen een ministerieel akkoord tot stand over de provisionele start van
Europol als Europol Drugseenheid (EDE). De samenwerking zou voorzover nodig
op bestaande verdragen worden gebaseerd, maar zou een nieuwe dimensie krijgen
door de gezamenlijke onderbrenging van de verbindingsfunctionarissen in één
organisatie op één plaats. Nadat over de vestigingsplaats overeenstemming
was bereikt, werd in januari 1994 het Europolgebouw hier ter stede aan de
Raamweg in gebruik genomen. Europol heeft sindsdien onder de leiding van de
coördinator, de heer Storbeck, veel nuttig werk verricht en belangrijke
bijdragen geleverd aan effectieve samenwerking. Het ontbreken van een specifieke
verdragsgrondslag is echter tot op de dag van vandaag een beperking gebleven.Daarom is onze fractie verheugd dat de Europolovereenkomst van 26 juli
1995 en het protocol daarbij van 24 juli 1996 binnenkort een volwaardig functioneren
van Europol mogelijk maken. De inwerkingtreding van deze verdragen is een
belangrijk moment in de Europese rechtsontwikkeling, waar het belang van justitiële
samenwerking helaas pas veel later is onderkend dan dat van de economische
samenwerking. In feite kan het een onmogelijk zonder het ander. Er waren en
zijn veel weerstanden tegen samenwerking op justitieel en politieel gebied.
Terecht wordt verlangd dat het toezicht en de verantwoording goed geregeld
zijn. Het protocol bij de Europolovereenkomst en vervolgens het Verdrag van
 Amsterdam bevatten weliswaar geen volmaakte regeling op het
gebied van rechterlijk toezicht met inschakeling van het Hof van Justitie
doordat landen er nu eenmaal van af kunnen zien de rechtsmacht van het Hof
van Justitie te aanvaarden. Maar de meeste landen waaronder Nederland zien
deze mogelijkheid juist wel als belangrijk of zelfs vereist en daarmee heeft
het Hof ook een voldoende stevige positie om zijn gezag in de praktijk te
vestigen, ook op dit terrein. Wij zijn ons ervan bewust dat er ook in de Nederlandse
politiek allerlei mensen waren die vonden dat het met Europol wel erg hard
ging en opkwamen voor "de Nederlandse soevereiniteit die niet in het gedrang
mocht komen" doordat Europese instanties zich op het terrein van de rechtshandhaving
zouden begeven. Wat ze echter over het hoofd zagen, was dat ons door het recht
geleide staatsgezag en dus onze soevereiniteit juist in het gedrang komen
als criminele organisaties dankzij de open grenzen in Europa vrij spel krijgen
en houden.Europol komt dus op gang, maar het tempo ligt lager dan de euvelen die
het moet bestrijden. Als iedere burger – of het nu een ondernemer, handelaar,
werknemer, toerist of crimineel is – zonder belemmeringen de grenzen
kan passeren en als Justitie en politie op de rem moeten trappen daar waar
alleen de welkomstborden nog het passeren van een grens aanduiden, dan werken
die nauwelijks meer zichtbare grenzen in feite als een bescherming van degenen
die de wet aan hun laars lappen. Onze fractie heeft met waardering kennisgenomen
van de nota naar aanleiding van het verslag. Ditmaal zijn onze vragen wel
zorgvuldig beantwoord. Wij onderstrepen nogmaals dat de feitelijke ontwikkeling
van de grensoverschrijdende criminaliteit in Europa naast ondersteunende functies
ook operationele teams nodig maakt. Collega Stoffelen schreef hierover in
1993 een behartigenswaardig rapport voor de Raad van Europa. Gaandeweg groeit
ook minister Sorgdrager naar dit inzicht toe. Wij waarderen deze ontwikkeling
van haar benadering. In februari van dit jaar nog ging zij niet verder dan
een "operationeel assisterende" rol van Europol, en wees zij het toevoegen
van "internationale taskforces" af. Dat was in antwoord op vragen van de heer
De Graaf in de Tweede Kamer, zie aanhangsel Handelingen II 1996-1997 nr. 630.
Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer op 27 november
jongstleden – ik verwijs naar blz. 30-2422 – sloot zij Europese
politieteams niet uit, maar verwachtte zij die niet eerder dan over 25 à
30 jaar. In antwoord op onze kritische vragen over een zo lang uitstel schrijft
de minister van Justitie samen met de andere verantwoordelijke bewindslieden
in de nota naar aanleiding van het verslag die onze Kamer zojuist heeft ontvangen,
"dat, mochten de ontwikkelingen op het terrein van de grensoverschrijdende
misdaad dat noodzakelijk maken, (...) versnelling (...) tot de mogelijkheden
moet behoren". Wij merken op dat het weinig twijfel lijdt dat die noodzaak
zich inderdaad zal voordoen. De minister komt uiteindelijk tot de volgende
beoordeling: "Het gaat erom dat binnen de Europese Unie de grensoverschrijdende
criminaliteit op een adequate wijze wordt bestreden die past binnen de democratische
rechtsstaat." Met die laatste uitspraak van de minister zijn we het eens.
Uiteraard is zo'n ontwikkeling alleen mogelijk en aanvaardbaar als het juridische
kader, en het toezicht en de toetsing adequaat zijn geregeld. Er moet nu nog
één stap worden gezet. Daartoe willen wij ook bij deze gelegenheid
oproepen. Die stap is dat Nederland samen met andere landen waar de dimensies
van het probleem worden onderkend, hieraan gaat werken. Ik wijs in dit verband
op het plan van actie dat eerder dit jaar in de raad van ministers van Justitie
en Binnenlandse Zaken is aanvaard en dat ook in het perspectief van een ontwikkeling
in operationele richting voorziet.Het Protocol en het Verdrag van Amsterdam zijn uit dit oogpunt dus heel
belangrijk, omdat daarmee ook de rol van het Hof van Justitie als interpreterende
en in die zin ook toezichthoudende instantie wordt verankerd. Maar een zwak
punt is tot op heden – dat moet bij deze gelegenheid worden gezegd –
dat deze Europese politiedienst niet onderworpen is aan het gezag van een
Europees openbaar ministerie. Wij bepleiten dat wel te doen. Daarnaast is
een betere aansluiting van de strafvorderlijke systemen van de lidstaten op
elkaar nodig. Het bestaande systeem van uitlevering en rechtshulp tussen nationale
staten is niet berekend op de karakteristieken van de situatie die zich in
het gebied van de Europese Unie heeft ontwikkeld en verder ontwikkelt. Ik
gebruik de woorden van het Verdrag van Amsterdam: dit gebied neemt het karakter
aan van een gemeenschappelijke "ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid".
Daarbij past het traditionele systeem van uitlevering en rechtshulp, hoezeer
ook in procedurele zin verbeterd, niet. Of het nu gaat om parkeerovertredingen
waar zich problemen voordoen, of om de uitlevering van een verdachte in een
omvangrijke Nederlandse strafzaak die even de Thalys of een ander snel vervoermiddel
naar Parijs heeft genomen, het wringt als alleen de omwegen van de uitlevering
en de internationale rechtshulp beschikbaar zijn. Het openbaar ministerie
is daar onlangs ook nog op gestuit. Daarvoor zou een Europees systeem van
relatieve competentie in strafzaken in de plaats moeten komen. Uitgangspunt
dient daarbij te zijn dat elk strafbaar feit en elke verdachte een bevoegde
rechter heeft binnen het gebied dat is omschreven als een gemeenschappelijke
ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Zo ver is het nog niet,
maar er moet wel aan worden gewerkt. Als wij denken dat dit best nog enige
tientallen jaren kan worden opgehouden, zal de rechtsstaat het slachtoffer
zijn.Ik heb nog enige aanvullende vragen. Wie zijn in artikel 4, tweede lid,
van de Europolovereenkomst de bevoegde autoriteiten volgens het nationale
Nederlandse recht? In Duitsland heeft de Bundesrat de opvatting naar voren
gebracht dat daar het openbaar ministerie zijn aanspraken kan uitoefenen om
geïnformeerd te worden en om aanwijzingen te geven. Heeft het openbaar
ministerie naar de opvatting van de regering dit gezag en, zo ja, waarop berust
dat precies?Hetgeen op blz. 10 van de nota naar aanleiding van het verslag wordt gesteld
over de toetsing aan het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van
de mens en de fundamentele vrijheden is naar de huidige stand van zaken juist,
maar het gaat voorbij aan de regeling in het Verdrag van Amsterdam, waarin
gelukkig verdergaande mogelijkheden worden geopend. Het Hof van Justitie
wordt daarin opgedragen om bij zijn taak ook het Europese Verdrag tot bescherming
van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden te hanteren.Mijnheer de voorzitter! Ook op andere punten is het goed om te kijken
naar de gevolgen van het Verdrag van Amsterdam. Ik wijs in dit verband op
artikel K.7, in de nieuwe nummering artikel 35, vijfde lid. Ontkracht deze
bepaling niet de regeling in het Protocol als het gaat om de uitlegging van
de Europolovereenkomst in zaken betreffende de handhaving van de openbare
orde en de binnenlandse veiligheid? In de bepaling is opgenomen dat het Hof
buiten de deur wordt gehouden. Het is onbevoegd ten aanzien van – in
termen van deze bepaling – operaties van de politie of andere instanties
waar het gaat om openbare orde of binnenlandse veiligheid. De begrippen "openbare
orde" en "binnenlandse veiligheid" bevatten een hoge mate van vaagheid. Het
is de minister van Justitie uiteraard bekend dat deze begrippen door sommigen
in Nederland zo ruim worden opgevat dat er belangrijke delen van de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde onder vallen. Het is niet mijn opvatting en naar
ik meen te weten ook niet die van de minister van Justitie, maar zij leeft
en wordt ook verdedigd door mensen die wij in deze discussie op zichzelf serieus
moeten nemen. Is het nog mogelijk, tot een zodanig precieze en restrictieve
uitleg van deze begrippen te komen, zoals neergelegd in artikel 35, vijfde
lid, dat het protocol er niet door wordt uitgehold? Artikel 4, vijfde lid,
van de Europolovereenkomst – ik wijs op blz. 16 van de memorie van toelichting –
voedt onze zorgen op dit punt.Mijnheer de voorzitter! Er zijn allerlei vormen van toezicht en beveiliging
voorzien ten behoeve van het functioneren van Europol. Maar hoe betrouwbaar
is de screening in de lidstaten van medewerkers die toegang hebben tot de
gegevens van Europol? Ik heb het nu niet over de juridische en de systeemaspecten,
maar over de kwestie wie daar als personen toegang toe krijgen. Ik wijs op
de recente berichten over de hulp aan criminelen door een hoge jurist-ambtenaar
van het Belgische ministerie van Binnenlandse Zaken die toegang had tot zeer
vertrouwelijke gegevens in het Schengen informatiesysteem. De beveiliging
van het systeem deugde wel, maar de man niet. Graag vernemen wij of deze affaire
in Nederland aanleiding is tot het nemen van maatregelen.Ook de ontwikkeling van de taken van Europol verloopt traag. In december
1996 is besloten tot een gemeenschappelijk optreden ter verruiming van het
mandaat van de EDE, de Europol Drugseenheid, zodat Europol zich in zijn voorlopige
constitutie ook met kindermisbruik en de daarmee samenhangende handel in jongeren
en in pornografisch materiaal zou kunnen bezighouden. Dat was een uitvloeisel
van een beraad in september 1996 in Dublin. De zaak-Dutroux in België
kreeg zo een snelle respons, althans dat leek toen het geval te zijn. Nu,
een jaar later, ligt er een nota van de Werkgroep Europol en besluit de Raad
van ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken op 4 en 5 december dat
deze delicten na de inwerkingtreding van de Europolovereenkomst volgens de
procedure van artikel 43, derde lid, aan de taken van Europol zullen worden
toegevoegd, blijkbaar door deze delicten onder de mensenhandel te begrijpen.
De memorie van toelichting bij het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken,
onderstreept echter dat "toevoeging van nieuwe vormen van criminaliteit aan
de in de bijlage opgenomen lijst niet mogelijk is volgens de hier omschreven
vereenvoudigde procedure"; dat is een procedure zonder ratificatie. Op blz.
44 van de memorie van toelichting staat dat daarvoor een wijziging van de
overeenkomst nodig is. Wij zijn voorstanders van de hier aan de orde zijnde
uitbreiding van taken van Europol, maar de beoogde procedure roept vragen
op. Kun je dit binnen de systematiek van artikel 43 van het verdrag inderdaad
begrijpen onder mensenhandel? Als later, bij nadere studie, blijkt dat toch
de procedure van artikel 43, eerste lid – met ratificatie – nodig
is, kan daar maar het beste zo gauw mogelijk mee worden begonnen om verder
tijdverlies te voorkomen. Het duurt hoe dan ook al veel en veel langer dan
de onbevangen nieuwsvernemer zal hebben gedacht toen de Raad van ministers
van Justitie en van Binnenlandse Zaken in 1996 zo snel en daadkrachtig leek
te reageren op de in België aan het licht gekomen gevallen van kindermisbruik.Behalve om de rechtsgeldige taakomschrijving gaat het ook om het feitelijk
functioneren van Europol. Onze fractie heeft al eerder gewezen op de discrepanties
tussen met veel vertoon aangekondigde nieuwe taken en de in vergelijking met
veel andere Europese uitgaven opmerkelijke zuinigheid van de ministeries van
Justitie en van Binnenlandse Zaken in Europees verband als het gaat om de
door de leiding van Europol gevraagde uitbreiding, met name voor de verruiming
van de analysecapaciteit.Mijnheer de voorzitter! Ik heb nog enkele andere vragen. Waarom is de
aanvankelijk als A-punt geagendeerde regeling betreffende de ontvangst door
Europol van informatie van derde staten en instanties op 4 en 5 december jongstleden
van de agenda van de Raad van ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken
afgevoerd en naar Coreper terugverwezen? Ik verwijs naar het verslag van deze
raad van 17 december jongstleden. In het verslag van de JBZ-raad aan de Europese
Raad valt te lezen dat Europol – de EDE dus – een grote bijdrage
levert aan de strijd tegen de illegale drugshandel en een begin heeft gemaakt
met de uitvoering van strategieën ten aanzien van drugshandelsorganisaties
die de Balkanroute gebruiken of die in Latijns-Amerika gevestigd zijn. Wat
houden deze strategieën in en hoe is Nederland daarbij betrokken?Tot slot de parlementaire controle. Ten aanzien van de regeling van het
instemmingsrecht hebben wij met belangstelling kennisgenomen van het genuanceerde
antwoord van de regering in de nota naar aanleiding van het verslag. Er zijn
inderdaad situaties denkbaar waarin een aanvullende regeling nodig blijkt,
zoals hier inzake de door de raad van bestuur van Europol te treffen regelingen
voor bepaalde onderwerpen. Daarmee is echter niet gezegd dat een algemene
regeling van de instemmingsprocedure niet toch nuttig zou zijn; er kan immers
zo nodig in een specifieke aanvullende bepaling naar worden verwezen. Wij
handhaven dan ook ons pleidooi daarvoor en stellen nu reeds de vraag of de
regering bij de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam een afzonderlijke
regeling van het instemmingsrecht wil voorstellen dan wel de bestaande regelingen
van toepassing acht. Als een afzonder lijke regeling wordt voorgesteld,
hoe verhoudt die zich qua toepassingsbereik dan tot de bestaande drie regelingen?Voorzitter! Wij zien met belangstelling uit naar het antwoord van de regering.De heer Stoffelen (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Een opmerking vooraf, op deze 23ste december.
Het is eigenlijk diep treurig dat de Eerste Kamer zo'n 3 weken heeft voor
de schriftelijke en plenaire behandeling van de Europolovereenkomst. Dat is
nauwelijks in overeenstemming met zelfs maar minimale eisen van zorgvuldigheid
van behandeling.Mijnheer de voorzitter! Ik stel mij voor, namens mijn fractie in deze
bijdrage kort in te gaan op de volgende vragen. Is Europol wel zo nodig? Hoe
zal het verder gaan met Europol? Welke voorwaarden dienen te gelden voor het
functioneren van Europol? Tot welke conclusie leidt dit voor dit voorstel?Allereerst de vraag: is Europol wel zo nodig? Ik zou mijzelf verloochenen
als ik zou betwijfelen of zoiets als Europol wel nodig is. Collega Hirsch
Ballin noemde al mijn rapport van 1993 over de snel groeiende internationaal
georganiseerd misdaad. Aanzienlijk eerder schreef ik echter een ander rapport,
ook over internationale misdaad. Eind augustus 1986 aanvaardde de Juridische
commissie van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa mijn rapport
met aanbeveling over de internationale misdaad. Later dat jaar aanvaardde
de parlementaire vergadering de aanbeveling.In het rapport wordt onder meer de toen al fabelachtige omvang van de
drugshandel en de daaruit verdiende kapitalen, het terrorisme, de mensenhandel
en de illegale wapenhandel beschreven. In de aanbeveling wordt onder meer
aan het Comité van Ministers gevraagd, heel goed de vorming van een
Europese criminele informatie- en inlichtingendienst te bezien.Verder wordt onder meer aanbevolen om de mogelijkheden te onderzoeken
van een Europese Overeenkomst over grensoverschrijdende samenwerking van de
politie in de lidstaten, aangenomen en vooropgesteld dat de politie en andere
autoriteiten in een land erover precies geïnformeerd worden als buitenlandse
politiemensen op het eigen grondgebied werkzaam zijn, toestemming daarvoor
geven en zelf verantwoordelijk zijn voor de uiteindelijk formele executieve
handelingen.Dit pleidooi van Europol zal nu, naar alle waarschijnlijkheid, op zeer
korte termijn gerealiseerd worden. Nog steeds is waar dat misdaad daar bestreden
moet worden waar deze plaatsvindt. Veel criminelen en criminele organisaties
zijn internationaal werkzaam, trekken zich niets aan van nationale grenzen
en profiteren letterlijk en figuurlijk van de niet of nauwelijks bestaande
samenwerking van politie en justitie, zelfs in het Europa van de Europese
Unie.Europol bestaat al en functioneert in een juridisch vacuüm. Het wordt
hard tijd dat dit fatsoenlijk in een verdrag, in een overeenkomst, geregeld
wordt. Europol is dus keihard nodig. De taken van Europol zijn beperkt en
zijn al achterhaald op het moment dat de overeenkomst van kracht zal zijn.
Vooreerst houdt Europol zich bezig met de voorkoming en bestrijding van de
illegale handel in verdovende middelen, nucleaire en radioactieve stoffen,
alsmede illegale immigratie, mensenhandel en handel in gestolen voertuigen.
Binnen twee jaar na inwerkingtreding van de overeenkomst houdt Europol zich
dan bezig met strafbare feiten die zijn gepleegd of wellicht zullen worden
gepleegd in het kader van terroristische activiteiten, die gericht zijn tegen
het leven, de lichamelijke integriteit en de persoonlijke vrijheid alsmede
tegen goederen.Mijnheer de voorzitter! De tweede vraag: hoe zal het verder gaan met Europol?
Het viel mij bij bestudering van de Handelingen over de plenaire behandeling
in de Tweede Kamer op dat daar ten dele sprake was of leek te zijn van een
angstig zwart-witdenken. Zwart-witdenken, blijkend uit het spreken over twee
toekomstscenario's: beide gaan uit van de noodzaak van geïntensiveerde
samenwerking van politie en justitie in Europa. Het ene model, het Scandinavische,
gaat uit van samenwerking van staten onder handhaving van eigen recht. Uitgangspunt
is en blijft het territorialiteitsbeginsel. Het tweede model, Duits georiënteerd,
met een eenvormig materieel en formeel strafrecht, met een gemeenschappelijke
politiek ten aanzien van de criminaliteit en een Europees orgaan voor opsporing
en vervolging. Bij grensoverschrijdende criminaliteit zou Europol zelf de
opsporing ter hand dienen te nemen. Als dit inderdaad de keuze zou zijn, is
die nu nog niet aan de orde. Europol is geheel niet executief werkzaam. Europol
houdt zich bezig met het verzamelen en uitwisselen van informatie en ondersteuning
van het opsporingsonderzoek in de lidstaten.Mijnheer de voorzitter! Zwart en wit bestaan niet in de politiek. Naar
mijn overtuiging zal noch het ene noch het andere scenario gerealiseerd worden.
Eén uniform strafrecht en strafprocesrecht zal er, denk ik en hoop
ik, niet komen. Het zou ook zeer strijdig zijn met de uiterst wenselijke eenheid
in verscheidenheid. Een Europese politiedienst met executieve bevoegdheden
die uitgaan boven de bevoegdheden van de nationale politiek en de nationale
politie en justitie, zal er vrijwel zeker ook niet komen. Wat wel zal gebeuren
is, dat steeds vaker deskundigen, al dan niet verenigd in groepen van hoog
niveau, (slechts met hoofdletters te schrijven, zo hoog zijn ze) zullen aantonen
dat bepaalde vormen van zeer ernstige (georganiseerde) criminaliteit alleen
bestreden kunnen worden als wij dat gezamenlijk doen met een gezamenlijk team,
uiteraard ook executief werkzaam. Dit alles echter met respect voor de uiteindelijke
bevoegdheid van de lidstaat, van politie en justitie in de lidstaat om over
te gaan tot arrestatie en vervolging. Dit veronderstelt ook een zekere overeenstemming
over de wettelijke omschrijving van enkele, zeer ernstige delicten, niet méér
en niet minder.Ik sprak over een angstig zwart-witdenken. Angstig omdat het óf
bijna geniaal is, óf duidelijk angstig is om bepaalde ontwikkelingen
te beschrijven en dan te zeggen, dat dit pas over 25 of 30 jaar zal gebeuren.
Ik aarzel nog tussen de genialiteit en de angst.De permanente rapporten van de deskundigen (de Groep van Hoog Niveau)
getuigen ervan dat wij al met z'n allen achter de feiten aanlopen. Eén
enkel voorbeeld is aanbeveling 25: "Zonder vooruit te lopen op
het resultaat van de Intergouvernementele Conferentie worden
het mandaat en de taken van Europol zo spoedig mogelijk verder verruimd en
zullen die ook het onderstaande omvatten, waarbij rekening gehouden wordt
met het besluit van de staatshoofden en de regeringsleiders op de Top van
Dublin:- Europol moet de voorbereiding, coördinatie en uitvoering
van specifieke onderzoeksacties door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten,
met inbegrip van operationele acties van gezamenlijke teams, waarin vertegenwoordigers
van Europol een ondersteunende functie hebben, kunnen vergemakkelijken en
ondersteunen.- Europol zou lidstaten moeten kunnen vragen om in specifieke
gevallen onderzoeken uit te voeren.- Europol zou specifieke deskundigheid
moeten ontwikkelen die ter beschikking kan worden gesteld van de lidstaten
om hen bij te staan bij het onderzoek naar gevallen van georganiseerde grensoverschrijdende
criminaliteit.- De mogelijkheden van Europol op het gebied van operationele
technieken en ondersteuning, analyse en dossiers met gegevensanalyses zouden
ten volle moeten worden benut."Het zijn zinnige voorstellen, gematigd, evident op het pad van een zekere
executieve werkzaamheid van Europol zonder enige échte beperking van
de bevoegdheden van de eigen politie en justitie. Dat pad zal verder betreden
worden en dat zal geen twintig jaar duren, maar waarschijnlijk slechts een
paar jaar. Het zal ook het pad zijn van actieve, ten dele executieve ondersteuning,
zonder echt iets af te doen aan de eigen nationale bevoegdheden. Uiteraard
zal ook méér en méér bij wijziging van de eigen
nationale strafwetgeving gekeken worden naar de wetgeving in andere lidstaten.De derde vraag, voorzitter: welke voorwaarden gelden nu en welke voorwaarden
zouden nu dienen te gelden voor Europol en welke zullen van kracht moeten
zijn als Europol zich noodzakelijkerwijs verder ontwikkelt? Terecht werd bij
de behandeling van die wetsvoorstellen aan de overzijde van het Binnenhof
een viertal voorwaarden genoemd, die ook probleempunten genoemd kunnen worden:
de noodzaak van een behoorlijke regeling van de parlementaire controle, de
positie van het Hof van Justitie, het toezicht op het financiële beheer
en de toegang tot de bestanden voor de burger. Op deze punten komen wij bij
onze conclusie nader te spreken.Voor de toekomst en voor de al redelijk spoedig na wijziging van de Europolovereenkomst
te verrichten taken zijn inderdaad essentieel: - dat de parlementaire
democratische controle behoorlijk geregeld is;- dat de justitiële
controle fatsoenlijk geregeld is;- dat het toezicht op de opsporingsmethoden
door een openbaar ministerie op Europees niveau verzekerd is.Anders gezegd: het gevaar, wellicht zelfs grote gevaar bij een verdere
ontwikkeling van Europol is, dat noch de parlementaire controle noch de justitiële
controle in het doen en laten van Europol afdoende geregeld is. Dat gevaar
heeft met name betrekking op de analyses die Europol verricht, en daarnaast
op de eventuele opsporingsmethoden, om een lang en ingewikkeld verhaal kort
samen te vatten. In Nederland is al de vraag "wie weet, wie kijkt toe en wie
controleert de gegevens van de criminele inlichtingendiensten?" zeer lastig
en in dubbele zin slecht, schamel, te beantwoorden. Ik kan mij niet geheel
losmaken van de debatten over de IRT.Zoveel te sterker geldt dit voor Europol. Vanaf het moment dat Europol
het executieve pad op gaat wordt zeer wezenlijk dat het toezicht op de opsporingsmethoden
verbeterd wordt door de totstandkoming van een openbaar ministerie op Europees
niveau. Collega Hirsch Ballin pleitte er ook voor. Ook wat dit betreft deelt
de PvdA-fractie de mening van de regering. Nederland heeft dit al voorgesteld.
In de nota naar aanleiding van het verslag van deze Kamer, dat ons zaterdag
bereikte, antwoordden bewindslieden optimistisch door zo ongeveer te zeggen
dat ook de deskundigen, de Groep op Hoog Niveau het met hen eens zijn. Kijk
maar naar hun aanbevelingen. Daar wordt ook gepleit voor een studie daarnaar.
De teksten bieden minder ruimte voor dit optimisme.Ik citeer het rapport van de Groep van Hoog Niveau, Politieke richtsnoer
10: "Er dient een diepgravende studie te worden gedaan naar de plaats en de
rol van justitiële autoriteiten in hun betrekkingen met Europol, parallel
aan de uitbreiding van de bevoegdheden van Europol." Als ik dat zo lees kan
ik mij nauwelijks voorstellen, dat één lidstaat daar bezwaar
tegen zou kunnen hebben. In aanbeveling 21 wordt dit herhaald en gezegd dat
de lidstaten er naar moeten streven hun middelen op Europees niveau te centraliseren
door een netwerk voor justitiële samenwerking op te zetten. Ik word hier
niet echt erg blij van, maar misschien zijn er andere aanbevelingen, die nog
meer ruimte bieden voor optimisme. Wij vragen de minister van Justitie althans,
nader aan te geven waarom dit haar leidt tot dit optimisme over het totstandkomen
van een toezicht op de opsporingsmethoden en ook overigens op Europol door
een magistraat op Europees niveau.Het is duidelijk. Deze overeenkomst en dit protocol zijn een compromis.
Jarenlang is er over overlegd. Talloze malen heeft de regering met de Tweede
Kamer overlegd over de voortgang van de onderhandelingen. Het is ook waar
wat de bevriende fractie aan de overzijde stelde. Vier punten zijn essentieel:
de regeling van de parlementaire controle, de positie van het Hof van Justitie,
het toezicht op het financieel beheer en de toegang op de bestanden voor de
burger.De laatste twee punten zijn ook volgens ons in de overeenkomst en het
protocol net voldoende geregeld. De controle door het Europees Parlement is
feitelijk niet geregeld. De parlementaire controle moet vooral komen van de
nationale parlementen. Het door de Tweede Kamer aanvaarde amendement-Van Oven
c.s. (stuk nr. 12) is van groot belang. Instemming van de Staten-Generaal
is nodig vóór de vertegenwoordiger van het Koninkrijk in de
raad van bestuur van Europol zijn medewerking kan geven aan een bindend besluit.
De positie ten aanzien van het Hof van Justitie is beter geregeld door een
amendement-Van Oven c.s.: verplichting van een rechterlijke instantie in voorkomend
geval een prejudicieel oordeel te vragen aan het Hof van Justitie. Vele verduidelijkingen
en verbeteringen zijn vastgelegd in door de Tweede Kamer aanvaarde moties,
onder meer over de opheffing van de immuniteit van Europolambtenaren. De verslagen
en het gemeenschappelijke controleorgaan worden aan het parlement overgelegd.
Er vindt geen uitbreiding van Europol met executieve bevoegdheden
plaats vóór er overleg is met het parlement.Ik spreek hier over het parlement. De moties in de Tweede Kamer spreken
over "de Kamer", dat wil zeggen de Tweede Kamer. Wij gaan er van uit dat ook
deze Kamer op dezelfde wijze als de Tweede Kamer haar oordeel wil en kan geven
zowel over de eventuele uitbreiding van taken en bevoegdheden van Europol
als over het verslag van het gemeenschappelijk orgaan. In het verslag hebben
wij vele ten dele kritische vragen gesteld. Deze vragen zijn tijdig en behoorlijk
beantwoord.De kortste samenvatting van onze conclusie is, dat het zeker niet allemaal
perfect is. Mooi is het ook niet, maar het moet toch. Wij zullen per saldo
onze steun graag aan dit voorstel geven.De heer Pitstra (GroenLinks):Voorzitter! Aan de overzijde heeft de fractie van GroenLinks tegen deze
overeenkomst inzake Europol gestemd. Na bestudering van de stukken komt onze
fractie tot dezelfde conclusie, hoewel wij moeten toegeven dat onze kritiek
door de aanvaarding van een aantal moties en amendementen aan de overzijde –
de heer Stoffelen sprak er zojuist over – wel enigszins is verzacht.Het huidige Europol, ook wel de Europese CRI genoemd, een informatie-
en analysedienst, functioneert in een juridisch vacuüm, maar met deze
overeenkomst wordt het er eigenlijk niet veel beter op. Nog steeds blijft
Europol in hoge mate een gesloten en oncontroleerbaar orgaan dat de persoonlijke
levenssfeer van de burgers kan raken zonder dat er de noodzakelijke parlementaire,
democratische controle is ontwikkeld. En het Europese Parlement heeft er weinig
tot niets over te vertellen. Nu de commissie-Van Traa ons duidelijk heeft
gemaakt dat onvoldoende controle op opsporingsmethoden fataal kan zijn, bevreemdt
het ons in hoge mate dat wij zo'n proces op Europees niveau tolereren en in
onze ogen zelfs stimuleren.Er worden in de discussies hierover twee tegenargumenten gegeven: het
is een compromis – meer zat er niet in – en Europol heeft nog
geen executieve bevoegdheden. Nu is het inderdaad een compromis, maar het
is de vraag of er niet meer in zat. Je zou je kunnen voorstellen dat als er
in alle nationale parlementen dezelfde kritiek wordt gegeven, de regeringen
gedwongen worden, opnieuw te onderhandelen. Even ter zijde, hoe staat het
met de parlementaire goedkeuring in België, Italië en Griekenland?
Het tweede argument – zoals de heer Stoffelen het zei: het is niet mooi,
maar het moet – vinden wij ook niet erg sterk. In de Groep op Hoog Niveau –
wie zitten er trouwens achter die pretentieuze naam? – zijn al voorstellen
gedaan om het pad van de executieve bevoegdheden wel in te slaan; ook daarop
heeft de heer Stoffelen al gewezen. Niet voor niets zijn er ook al discussies
over het Scandinavische model of het Duitse model, waarbij de minister kennelijk
een voorkeur heeft voor het Duitse model. Zeker als dit allemaal op redelijk
korte termijn voor de deur staat, is deze overeenkomst in onze ogen een verkeerde
stap.Nu zou men kunnen vragen: Maar GroenLinks ziet toch wel het belang van
criminaliteitsbestrijding op Europees niveau? Zeker, zo zou dan ons antwoord
zijn, hoewel wij de prioriteit voor drugsbestrijding verkeerd vinden. Die
"war on drugs" is dwaas en heilloos, het verbod op drugs is de goudmijn en
de motor van de criminaliteit. Wij vinden dat er met name op het gebied van
fraude bij financiële transacties, mensenhandel, wapenhandel en met name
radioactieve stoffen gevaarlijke ontwikkelingen zijn waartegen inderdaad effectief
moet worden opgetreden, met een Europese aanpak. Maar niet tot elke prijs,
zo is onze opvatting, niet op welke manier dan ook. Wij menen dat de commissie-Van
Traa dit wel voldoende duidelijk heeft gemaakt.De heer Talsma (VVD):Mijnheer de voorzitter! Vorige sprekers hebben reeds gewag gemaakt van
de lange duur van voorbereiding van dit wetsvoorstel. In het antwoord van
de minister lezen wij dat ook de Raad van State blijkbaar enige tijd heeft
gevergd. Gaarne zou ik vernemen, van wanneer tot wanneer dit wetsvoorstel
daar heeft gelegen.Ook in de Tweede Kamer is het niet erg gelukkig gegaan. Men had de behandeling
half oktober gepland, maar blijkbaar was de agenda zo vol dat dit toch belangrijke
wetsvoorstel uiteindelijk pas zes weken later aan de orde kon komen, met de
reeds genoemde bezwaren voor onze Kamer.Toch is mijn fractie gaarne bereid, aan de spoedige totstandkoming van
deze wettelijke regeling mee te werken. Het is van uitermate groot belang
dat juist Nederland de regeling vóór 1 januari 1998 aanvaardt
om elke discussie over twijfels daarover te vermijden. Daarbij komt dat Nederland
is aangewezen om de zetel van Europol te krijgen. Zoals de ervaring geleerd
heeft, weet je het nooit helemaal zeker voordat het zo ver is.In de Tweede Kamer is veel en grondig gediscussieerd over de ook hier
genoemde punten van democratische controle, bestuurlijke controle en plaats
en taak van het hof van justitie. Ik ga daar nu niet verder op in. Wij onderschrijven
al hetgeen hierover is gezegd. Ik wijs op de behandeling in de Tweede Kamer,
waar het al zeer grondig is besproken en beantwoord door de minister. Wij
zullen nu de praktijk aan het woord moeten laten. Die praktijk zal in de komende
jaren uitwijzen waar en hoe de controle verder moet plaatsvinden. Van belang
is nu dat de praktijk zo spoedig mogelijk begint. Daar wijs ik met grote nadruk
op.In de stukken is genoemd dat België, Griekenland en Italië wel
bezig zijn, maar het besluit nog niet hebben genomen. Lijkt het erop dat dit
wel vóór 1 januari zal lukken? Zo niet, wanneer kan het dan
wel worden verwacht?In de desbetreffende overeenkomst en in de overige stukken staat dat de
taak van Europol informerend, coördinerend, ondersteunend en verwijzend
is. Europol is zelf geen operationele dienst met opsporingsbevoegdheden. Dat
kan ook niet, want dat zou zeer ingrijpend zijn. Daarvoor moet eerst een zeer
ruime ervaring in de samenwerking worden opgedaan. Ik noem in dit verband
de FBI, het Federal Bureau of Investigation, dat in de jaren twintig in de
Verenigde Staten van Amerika is opgericht, toen daar mede door de drooglegging
een grote criminaliteit, het gangsterdom ontstond. Er was toen de noodzaak
van een centrale politieautoriteit, die in de plaats van de deelstatelijke
politiekorpsen zou komen. Dat is waarachtig niet makkelijk
gegaan. Ik geloof dat in de praktijk nog steeds kleinere conflictjes tussen
de FBI en de lokale politie optreden. En dat in een staat die al die jaren
een eenheidsstaat, een bondsstaat is met een sterk centraal gezag en een sterk
parlement, al hetgeen in Europa nog niet het geval is. Wij moeten ons dus
duidelijk voor de geest houden dat er in de praktijk nog een heel moeilijke
weg te begaan zal zijn.Ik maak nog een opmerking over de verwachting van de minister dat een
verdergaande taak voor Europol, met name in de uitvoerende sfeer, pas over
25 à 30 jaar kan worden verwacht. Daarbij wordt wel gezegd dat, waar
mogelijk, een versnelling van het proces iets is wat tot de mogelijkheden
behoort.Dit lijkt mij wat te voorzichtig geformuleerd. Als ik denk aan het internationaal
terrorisme en de internationale handel in nucleaire en radioactieve stoffen,
lijkt het mij dat in die gevallen – hopelijk blijven het schaarse gevallen –
al eerder de noodzaak van internationale opsporing zal blijken. Ik heb deze
geluiden ook beluisterd in de bijdragen van de heren Hirsch Ballin en Stoffelen.
Hoe ziet de minister dit? Moeten wij er hierbij niet aan denken dat een eerste
begin niet direct al 15 staten zal kunnen bevatten, maar zal moeten groeien
doordat er in de praktijk de facto een bilaterale samenwerking tussen twee
of desnoods drie landen ontstaat over een bepaald zeer concreet geval en dat
er vanuit die bilaterale praktijk geleidelijk aan uitbreiding zal plaatsvinden
tot meer of alle staten en tot meer terreinen waarop Europol zich zal bewegen?Voorzitter! Ik noem verder nog het Schengen informatiesysteem (SIS). Dit
geautomatiseerde signaleringssysteem is speciaal van belang in verband met
asielzoekenden. Terecht wordt gesteld dat dit niet kan en mag worden gekoppeld
aan het Europolsysteem. Toch, zo zegt de minister, zullen bepaalde gegevens
uit het SIS in het Europolsysteem ingevoerd moeten worden. Dat lijkt mij een
zeer juiste zaak. Ik denk daarbij in het bijzonder aan het feit wat de staatssecretaris
van Justitie heeft gesignaleerd, namelijk dat er in 70% van de asielaanvragen
sprake is van ontbrekende of valse papieren of van zogenaamde reisorganisatoren
die tegen forse betalingen asielzoekers vervoeren. Daarbij is dan toch sprake
van illegale immigratieactiviteiten, of zelfs ook wel van internationale mensenhandel
die rechtstreeks onder het Europolverdrag vallen. Hoe ziet de minister dit?
Is zij met mij van mening dat in die gevallen het SIS dit soort gegevens rechtstreeks
dient door te geven aan Europol?Is dat SIS trouwens al in werking? Zo niet, hoe staat het er dan mee?
Ik had begrepen dat het de bedoeling was, dat kort na de inwerkingtreding
van het Verdrag van Schengen dit systeem internationaal zou gaan werken. Ik
doel dus niet op de gewone internationale contacten maar op de rechtstreekse
mogelijkheid asielzoekersgegevens via de computer te verkrijgen. Werkt dit
al de praktijk en zo niet, wanneer zal dat dan het geval zijn?Voorzitter! De minister stelt dat het vaststellen van vele regelingen
nodig is voordat de Europolactiviteiten kunnen beginnen. Zij noemt in dit
verband 16 regelingen waarvan er dan ten minste 9 vastgesteld moeten zijn.
Wanneer kan dat verwacht worden? Is het daarbij denkbaar dat het Europolverdrag
niet voor alle landen tegelijk in werking treedt, respectievelijk niet voor
alle categorieën van delicten of zie ik dat verkeerd en geldt het meteen
voor allen en voor alles of in het geheel niet? Ik zou om praktische redenen
de voorkeur eraan geven dat dit in verschillende fasen kan gebeuren.Ik wil graag namens mijn fractie lof uitspreken voor de schriftelijke
beantwoording van vele vragen uit beide Kamers. Die antwoorden waren steeds
helder en to the point. De minister zal zich herinneren dat ik bij vorige
gelegenheden wel eens wat kritiek heb geuit over de stroperigheid in het ambtelijk
apparaat; een kritiek die zij naar mijn mening in beginsel ook wel deelde.
Nu dat hier bepaald niet het geval is, hecht ik eraan die waardering uit te
spreken.In het bijzonder wil ik ook de minister zelf prijzen voor de uitvoerige,
goed gedocumenteerde en van een duidelijke toekomstvisie getuigende mondelinge
beantwoording. Het zijn grote woorden, voorzitter, maar ik meen het. Zij was
bij de uitvoerige behandeling in de Tweede Kamer ad rem en volledig op de
hoogte. Zij heeft daarmee getoond dat de zaak haar niet alleen ter harte gaat
maar dat zij de zaak ook volledig beheerst.Ook dit is een reden voor mijn fractie om haar stem aan dit wetsvoorstel
te geven.De heer Holdijk (SGP):Mijnheer de voorzitter! Het doet mij genoegen u mede te mogen delen, dat
ik ook bij dit debat mede namens de fracties van de RPF en het GPV het woord
mag voeren.Het kan haast niet anders of deze minister moet bij de aanvang van het
kerstreces als een tevreden mens terugzien op haar contacten met deze Kamer,
zeker wat de behandeling van dit wetsvoorstel betreft.Wie de Handeling van de Tweede Kamer van 27 november over dit wetsvoorstel
heeft gelezen, kan constateren dat de minister de kans dat dit wetsvoorstel
nog vóór het kerstreces door de Eerste Kamer zou worden behandeld,
toen reeds had afgeschreven. Er was toen nog onzekerheid over de vraag hoeveel
en welke landen erin zouden slagen, de procedure tot bekrachtiging van de
Europolovereenkomst vóór het einde van dit kalenderjaar te voltooien.
"Nederland haalt dat niet", zo stelde de minister aan de overzijde, "omdat
ook de Eerste Kamer hier natuurlijk nog over moet spreken." "En", zo voegde
zij eraan toe, "dat zal zij zeker niet voor het kerstreces doen." De voorzitter
van de Tweede Kamer kon haar daarop geruststellen met de vermelding van de
afspraak die tussen beide Kamers geldt ten aanzien van door deze Kamer voor
het kerstreces af te handelen wetsvoorstellen. De minister reageerde min of
meer opgelucht en tevreden, omdat zij nu alsnog aan de collega-lidstaten zou
kunnen melden dat ook Nederland zijn belofte gestand zou kunnen doen om de
overeenkomst vóór het einde van het jaar goed te keuren.Want naar mijn inschatting zal die goedkeuring er komen – zo durf
ik met des te grotere stelligheid te zeggen nu ik de hekkensluiter in de rij
van sprekers ben – óók van deze Kamer, welke kritische
opmerkingen er ook gemaakt mogen worden, speciaal over de uitermate korte
voorbereidingstijd. Het heeft mij dan ook enigszins bevreemd dat de minister
het blijkbaar noodzakelijk heeft geoordeeld, de voorzitter van deze Kamer
op 3 december een brief te schrijven, waarin er met de nodige klem op wordt
aangedrongen dat de goedkeuringsprocedure wordt voltooid conform
de toezegging aan de Europese Raad en de JBZ-Raad. Was dat niet een overbodige
demarche?Dat wij ons aan toezeggingen trachten te houden, vind ik niet meer dan
normaal. Voorzover de realisering van die toezeggingen afhankelijk is van
de mogelijkheden en onmogelijkheden van anderen, vind ik het eveneens normaal
dat een beroep wordt gedaan – al is het ten overvloede – op hun
medewerking. Het in de brief gebruikte argument voor dat beroep, namelijk
dat ons land is aangewezen als zetelstaat voor Europol, maakt, eerlijk gezegd,
in dit verband niet de meeste indruk op mij. Ik meen dat de heer Talsma erop
heeft gewezen dat de zekerheid van de vestiging hoogst betrekkelijk blijkt
te zijn.Genoeg gezegd wat mij betreft over de schermutselingen in het voorpostengebied.
Nu kom ik te spreken over de goedkeuring zelve. De minister kan wat de Tweede-Kamerbehandeling
betreft terugzien op een stevige gedachtewisseling, waarbij uitgebreide en
pittige discussies hebben plaatsgevonden over een aantal amendementen en moties.
Aan het einde van het debat zaten Kamer en minister aardig op één
lijn. Er klinkt in deze Kamer, ook van onze kant, nogal eens kritiek op amenderingsacties
door de Tweede Kamer. Soms is het juist die amendering die een wetsvoorstel
hier minder aanvaardbaar of zelfs onaanvaardbaar maakt. In dit geval is, naar
onze opvatting, juist het omgekeerde het geval. De amendering vanuit de Tweede
Kamer, met algemene stemmen aanvaard – het leek wel een nationale coalitie –
heeft het voorstel voor onze fracties een stuk acceptabeler gemaakt.Dat onze fracties positief staan ten opzichte van dit voorstel zal sommigen
misschien wat paradoxaal in de oren klinken, omdat wij in het algemeen nogal
wat reserves plegen te koesteren ten aanzien van ontwikkelingen met betrekking
tot de Europese Unie. Dat zo zijnde, hebben wij er behoefte aan om duidelijk
te maken wat ons positief ten opzichte van dit goedkeuringsvoorstel doet staan.
In de eerste plaats is het goed dat de georganiseerde misdaad in Europa door
de verschillende lidstaten te lijf wordt gegaan met behulp van één
informatie- en analysedienst. Het is goed dat dat gebeurt op basis van een
verdrag, ook al heb ik vanochtend hier geluiden gehoord dat het verdrag reeds
door de feiten achterhaald zou zijn.Met het feit dat Europol een verdragsmatige basis krijgt, houdt de tweede
overweging verband. Het is ook goed dat er een einde komt aan de situatie
van de voorloper van Europol, de Europol Drugseenheid, die in de afgelopen
jaren in volkenrechtelijke zin min of meer in een vacuüm heeft geopereerd.
Daarbij steekt de democratische en justitiële inkadering van Europol,
zoals in het nu voor ons liggende goedkeuringsvoorstel is vervat, gunstig
af.Tegelijkertijd realiseren wij ons de beperkte betekenis van dit verdrag
en van de daarbij geschapen mogelijkheden voor Europol. De minister heeft
daar terecht op gewezen tijdens de Tweede-Kamerbehandeling van het voorstel.
Het te verwachten resultaat moet niet overschat worden, zo merkte zij op.
Ik citeer haar: "Maar je moet niet denken dat je, als je nu maar een Europese
politie hebt, dan de georganiseerde criminaliteit in Europees verband kunt
aanpakken." Wij delen die inschatting, al moeten wij daarbij wel onmiddellijk
opmerken, dat die magere verwachting wel wat schril afsteekt bij de gecompliceerde
infrastructuur en de bureaucratie "op Hoog Niveau" die met het verdrag in
het leven wordt geroepen.Zolang er zelfs nog geen gemeenschappelijke definitie bestaat van georganiseerde
criminaliteit, zal de armslag van Europol niet groot zijn. De praktische mogelijkheden
die met Europol in dit verdrag gecreëerd worden, zijn naar ons inzicht
het beste te vergelijken met onze nationale CRI, maar dan op Europese schaal.
Welke positie en rol zal die CRI in het Europolstelsel gaan innemen en vervullen?Voorzitter! Meer dan eens is opgemerkt, dat de overeenkomst en het protocol
het resultaat van een vele jaren vergend overleg vormen en enkele hoogst merkwaardige
compromissen behelzen. Wij denken dan, wat de overeenkomst betreft, aan de
kennisneming door burgers van opgeslagen informatie via het directe en het,
in mijn ogen wonderlijke, indirecte systeem. En wat het protocol betreft,
dat schept de merkwaardige situatie dat het Verenigd Koninkrijk zich wel moet
houden aan de uitspraken van het Hof, maar dat de rechter in het Verenigd
Koninkrijk niet de mogelijkheid heeft om prejudiciële vragen aan het
Hof voor te leggen. Het zij voorlopig zo.Voorzitter! Wij ondersteunen verder de gedachte, dat de politiek-bestuurlijke
of parlementaire controle zich via de JBZ-Raad in de nationale parlementen
zal moeten voltrekken, intussen een zware opgave, in het bijzonder voor deze
Kamer. Ik sluit mij graag aan bij opmerkingen van de heer Stoffelen op dit
punt: met de in verschillende moties genoemde Kamer, wordt tevens de Eerste
Kamer bedoeld. Voorzitter! Ik zei dat deze Kamer een zware opgave wacht. Dat
blijkt ook wel uit de rol die zij in ieder geval ten aanzien van de Schengenovereenkomst
heeft te vervullen. De controle door het Europese Parlement is buitengewoon
magertjes, en dat moet wat ons betreft voorlopig maar zo blijven.Tot besluit van mijn bijdrage wil ik nog opmerken, dat wij in het licht
van mogelijke toekomstige ontwikkelingen – ik denk in dit verband aan
artikel K.2, lid 2, van het Verdrag van Amsterdam – twee uitspraken
van de minister in de nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer
dik willen onderstrepen. Ten eerste, dat het zelfstandig uitoefenen van politiebevoegdheden
in operationele zin door Europol thans niet aan de orde is, maar, zoals ik
uit de bijdrage van anderen heb opgemaakt, wellicht aanstaande. En ten tweede,
dat voorzover de voorstellen van de Groep op Hoog Niveau zich niet laten realiseren
binnen het raamwerk van de bestaande tekst van de Europolovereenkomst, wijziging
c.q. aanvulling van de overeenkomst nodig zal zijn.Voorzitter! Op deze wijze willen wij voorkomen dat de Europese politiële
samenwerking een in hoge mate autonoom proces wordt dat zich voor een deel
aan onze waarneming onttrekt en voor het andere deel moeilijk valt te beïnvloeden.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De regering zal heden aan het einde van de middag antwoorden.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-603-610.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl