Vragen van Lansink aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de wijze waarop de abortuspraktijk in ons land plaatsvindt in relatie tot de Wet afbreking zwangerschap
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 3384-3389

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-01-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 42, pagina 3384-3389

21-01-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 21 januari 1997)Pagina 3381-3381
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 21 januari 1997)Pagina 3441-3446
Vragen van het lid Oedayraj Singh Varma aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de eigen bijdragen van ziekenfondsverzekerdenPagina 3389-3393
Behandeling van het wetsvoorstel Instelling van een vast college van advies van het Rijk op het terrein van het onderwijs (Wet op de Onderwijsraad) (25041)Pagina 3393-3429
Vragen van Lansink aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de wijze waarop de abortuspraktijk in ons land plaatsvindt in relatie tot de Wet afbreking zwangerschapPagina 3384-3389
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 21 januari 1997)Pagina 3381-3384
de behandeling van:het wetsvoorstel Uitbreiding van de Wet milieubeheer (milieuverslaglegging) (24572)Pagina 3429-3441

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.De voorzitter:Kan er enige stilte betracht worden? Degenen die discussiëren horen
dit waarschijnlijk niet. Dat is de tragiek van dit soort opmerkingen. Daarom
herhaal ik die nog een keer.Het zou prettig zijn als er in deze zaal niet al teveel discussies gevoerd
worden die misschien beter buiten deze zaal gevoerd kunnen worden. Dat is
echter niet aan mij ter beoordeling, doch iets meer stilte in deze zaal zou
voor ons aller werk goed zijn.Ik deel de Kamer mede, dat mevrouw Sipkes mondelinge vragen wil stellen
aan de minister van Buitenlandse Zaken over de uitspraken van de heren Kinkel
en De Charette over de Europese integratie. Er waren soortgelijke vragen aangekondigd
van de collega's Weisglas en Van Rooy.Ik heb laten nagaan of de minister van Buitenlandse Zaken heden hier aanwezig
kon zijn. Dat is niet het geval. Morgen is dat wel mogelijk. Daarom heb ik
besloten deze vragen bij wijze van uitzondering te verplaatsen naar het begin
van de vergadering van morgen, direct na de regeling der werkzaamheden. Ik
hoop dat de Kamer hiermee akkoord kan gaan. Naar mij blijkt, is dit het geval.Vragenvan het lid Lansink aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, over de wijze waarop de arbortuspraktijk in ons land
plaatsvindt in relatie tot de Wet afbreking zwangerschap.De heer Lansink (CDA):Voorzitter! In 1993 vroeg collega Schutte, daarin gesteund door woordvoerders
van SGP, RPF en CDA, om een snelle evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap.
De Kamer had daaraan toen nog geen behoefte.De door de rechter verboden uitzending van de Evangelische Omroep, waarin
zou worden aangetoond dat het criterium dat er sprake moest zijn van een noodsituatie,
door sommige abortusartsen was losgelaten, was vorig jaar wel aanleiding voor
een evaluatie. De inspectie voor de volksgezondheid brengt binnenkort verslag
uit.Het VARA-programma Zembla is die rapportage vóór geweest
met een onthullende en onthutsende uitzending, waaruit blijkt dat bepaalde
abortusartsen de wet aan hun laars lappen. Zonder blikken of blozen –
of moet ik zeggen met een stalen gezicht? – delen zij mede dat welke
reden dan ook, tot een regenbui toe, afbreking van zwangerschap rechtvaardigt.
Toetsing van een noodsituatie is kennelijk niet meer aan de orde.Dat is een ernstige zaak die om ingrijpen vraagt; ingrijpen tegen de overtreders
van de wet, ook gelet op de uitspraken ná de uitzending van de inspecteur;
ingrijpen door de bewindslieden die verantwoordelijk zijn voor het toezicht
op de naleving van de wet en door de medewetgever die moet beoordelen of verheldering
of aanscherping van de norm geboden is.Minister Borst doet het uitgangspunt van de wet – het "neen, tenzij"-principe –
en de normstelling geweld aan met haar bewering vlak na de uitzending dat
in uitzonderlijke gevallen het geslacht van de ongeboren vrucht abortus kan
rechtvaardigen. Tot nu toe behoorde geslacht echter niet tot de indicatiestelling.
Het voorbeeld van allochtone vrouwen is niet alleen ongelukkig en onverstandig,
maar is ook strijdig met de beginselen van gelijkwaardigheid en beschermwaardigheid.
De minister laat discriminatie van vrouwen en meisjes kennelijk toe, ook in
transculturele zin. Ook belast zij de prenatale diagnostiek hier op voorhand
mee.Tegen die achtergrond wil ik de minister de volgende vier vragen stellen.1. Deelt de minister de mening van de inspecteur dat de artsen die in
Zembla aan het woord kwamen, de wet overtreden? Wordt er vervolging ingesteld?2. Wordt in de evaluatie een exact overzicht gegeven van indicaties en
situaties waarop en waarin tot afbreking van zwangerschap is besloten?3. Wordt aan de evaluatie een kabinetsstandpunt toegevoegd over de consequenties
die aan die evaluatie zullen moeten worden verbonden, wanneer Zembla werkelijkheid
is? En volgens mij was het dat.4. Wil de minister haar uitspraken over de uitzonderingspositie van buitenlandse
vrouwen terugnemen vanwege het in meer opzichten grensoverschrijdende karakter
van die uitspraken? Ik verwijs naar commentaren daarop.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! De eerste vraag van de heer Lansink is of ik het
oordeel van de inspecteur deel. Hiermee wordt, denk ik, het oordeel van inspecteur
Lens bedoeld, althans zoals dat in de krant gekomen is. Ik heb hier uiteraard
nog contact over gehad met inspecteur Lens en de hoofdinspecteur. Uit de documentaire
die de VARA heeft uitgezonden over die abortuskliniek, zou je de indruk kunnen
krijgen dat sommige artsen de bepalingen van de Wet afbreking zwangerschap
volstrekt onvoldoende in acht nemen. Ik wil hier nog wel bij zeggen dat zo'n
programma natuurlijk altijd maar een deel van het verhaal toont. Mensen komen
niet met alles wat zij gezegd hebben op het scherm. Wij hebben inmiddels van
zowel de heer Van den Berg als de heer Willems in woord en geschrift in wat
uitvoeriger bewoordingen kunnen vernemen wat zij nu wel en niet vinden. Daaruit
blijkt direct dat er misschien toch sprake is van enige nuancering.Inspecteur Lens is evenals de hoofdinspecteur van mening dat als het inderdaad
zo is dat sommige artsen de bepalingen van de Wet afbreking zwangerschap niet
in acht nemen, de inspectie dan moet optreden. Ik ben het daar volstrekt mee
eens. De hoofdinspecteur heeft mij echter ook laten weten dat de inspectie
eigenlijk pas een definitief oordeel wil geven op grond van het onderzoek
dat de heer Lansink ook genoemd heeft. Dat onderzoek loopt op dit ogenblik
en richt zich inderdaad op de vraag hoe de Wet afbreking zwangerschap wordt
nageleefd. Er wordt onderzoek gedaan naar de manier waarop informatie wordt
verstrekt door de arts. Zoals bekend, is het een van de eerste eisen dat de
geneeskundige de vrouw ook over andere oplossingen voorlicht of laat voorlichten.
Het onderzoek gaat in op de vraag of de geneeskundige zich er daarna ook van
vergewist dat de vrouw haar besluit in vrijwilligheid genomen heeft, na zorgvuldige
overweging en in het volle besef van haar verantwoordelijkheid voor dat ongeboren
leven. Ook richt het onderzoek zich op de vraag of de vijf dagen bedenktijd
in acht worden genomen. Omdat dit onderzoek in maart zal worden afgerond,
vindt de hoofdinspecteur op dit moment dat het beter is om het oordeel over
het handelen van de beide artsen mee te nemen in het kader van het oordeel
over de situatie in Nederland in totaliteit. Van dat handelen hebben wij een
deel op het televisiescherm kunnen zien en wij hebben er vervolgens ook nog
iets over kunnen lezen. Ik ben zeker van plan om mijn oordeel, mijn standpunt,
te voegen bij het resultaat van dat onderzoek en beide zo spoedig mogelijk
aan de Kamer te sturen. Ik hoop dat dit nog in maart kan gebeuren.Ik kom nog even terug op de tweede vraag van de heer Lansink. Er wordt
in het evaluatieonderzoek een exact overzicht gegeven van de stand van zaken
op al deze punten in de Nederlandse abortusklinieken en daar waar soms nog
zwangerschapsafbreking plaatsvindt in ziekenhuizen.De heer Lansink heeft voorts gevraagd of ik mijn uitspraken over buitenlandse
vrouwen en zwangerschapsafbreking in het geval van een meisje zou willen herroepen.
Ik ben blij dat ik in de gelegenheid ben om daar iets over te zeggen. Ik wil
met name kort herhalen wat ik precies in die uitzending heb gezegd. De heer
Lansink sprak van een ongelukkig voorbeeld. In de eerste plaats heeft de journalist,
de heer Hagens, mij met zoveel woorden naar mijn mening over dit punt gevraagd.
In de VARA-documentaire komt immers een arts aan het woord over dit onderwerp.
In de voorpubliciteit over die documentaire komt mevrouw Alblas aan het woord.
Dat is een vrouwelijke arts. Zij zegt dat zij van mening is dat je een zwangerschap
nooit zou moeten afbreken vanwege de sekse van de ongeborene, maar dat zij
in haar praktijk toch een keer een vrouw tegenkwam die haar dat verzoek deed.
Het ging daarbij om een Armeense vrouw. Naar de mening van
dokter Alblas verkeerde die vrouw inderdaad in een noodsituatie. Zij had de
afwegingen zorgvuldig gemaakt. De vrouw meende dat zij haar noodsituatie niet
op een andere wijze kon beëindigen. De Kamer weet dat dit oordeel in
de wet aan de vrouw is gelaten. Mevrouw Alblas zegt dan in dat interview:
"Om die reden heb ik het dan toch gedaan. Het is mij daarna nog tweemaal overgekomen,
weer met een buitenlandse vrouw. Maar ik heb en houd daar grote moeite mee."Ik heb in die uitzending gezegd dat ik het afbreken van zwangerschap omdat
het een meisje betreft in het algemeen onaanvaardbaar vind. Zo van tevoren
kijken naar een toekomstig kind vind ik strijdig met goed ouderschap. Goede
ouders zijn mensen die een kind accepteren zoals het komt. Zij moeten niet
van tevoren zeggen dat het kind welkom is, maar dat het wel een jongetje of
een meisje moet zijn of dat het deze of die eigenschappen moet hebben. Ik
hoef alleen maar te herinneren aan onze discussie over de genderkliniek, tijdens
welke ik dat standpunt ook heb uitgedragen. Ik heb ook gezegd dat ik blij
ben dat Nederland het slotdocument van de bevolkingsconferentie van de VN
heeft ondertekend. Daarin wordt nog eens gestipuleerd dat wij vrouwen niet
willen, moeten en mogen discrimineren, ook niet op deze manier.Toen kwam de vraag naar de toepassing van de Wet afbreking zwangerschap,
in het geval van die drie buitenlandse vrouwen. De Wet afbreking zwangerschap
gaat niet over categorieën en over algemene indicaties. Die worden zelfs
uitdrukkelijk niet genoemd in de wet. Er wordt alleen gesproken van "de noodsituatie".
Die wordt niet verder ingevuld. De vraag was of ik mij kon indenken dat een
individuele vrouw in een noodsituatie verkeert omdat zij in verwachting is
van een meisje en niet van een jongetje. Het ging daarbij om drie buitenlandse
vrouwen. Het had iets te maken met de manier waarop zij en hun cultuur hier
tegenaan keken. Ik had dat interview met dokter Alblas gelezen. Ik heb toen
gezegd dat ik mij, ondanks mijn opvatting dat dit eigenlijk niet hoort te
gebeuren, kan indenken dat de Wet afbreking zwangerschap in zo'n enkel individueel
geval van toepassing kan zijn, dat zo'n vrouw dat verzoek doet en dat die
arts dat inwilligt. Ook mij komen die woorden niet zo gemakkelijk over de
lippen, maar ik vind wel dat ik als minister ook moet kijken naar wat die
wet zegt en wat die wet wel of niet toestaat. Ik moet de toepassing van die
wet op een gegeven moment accepteren, want die wet is er nu eenmaal. Het gaat
in die wet om de individuele vrouw en de vraag of zij al dan niet in een individuele
noodsituatie verkeert. De wetgever heeft de vraag waarom zij in die noodsituatie
verkeert, bewust buiten de wetstekst gelaten. Dat doet een beetje denken aan
het begrip "verantwoorde zorg" in de kwaliteitswet. Wij werken daarin met
zo'n algemeen begrip, omdat wij geen kans hebben gezien om dat echt in te
vullen.De heer Lansink (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden,
zeker daar waar de helderheid behoorlijk was. Dat laatste geldt met name waar
het woord onaanvaardbaar heeft geklonken rond abortus wanneer de geslachtskeuze
in het geding is. Dat de minister dat later toch nog wat terugnam, is vervelend,
maar daar ik kom straks nog even op terug. Nu eerst het punt van de Zembla-uitzending.
De minister heeft gezegd dat een bepaalde indruk is gewekt en dat het maar
een deel van het verhaal is etc. Jawel, maar dat deel is wel ernstig genoeg
om een ingreep te rechtvaardigen. Nu kan ik er enig begrip voor hebben dat
wij moeten wachten op de rapportage. Omdat die al in maart komt, is het denkbaar
dat wij dat dan doen. Echter, in de uitzending wordt duidelijk naar voren
gebracht dat artsen de wet overtreden. Ze zeggen klip en klaar er geen boodschap
aan te hebben, aangezien het immers een compromis betrof. Voorzitter! Hoe
een wet tot stand is gekomen, doet er niet toe, die wet ligt er. Er zijn normen
in vervat. De beschermwaardigheid is in het geding. Ik blijf van oordeel dat
hierin vervolging zou moeten worden ingesteld. Nu kunnen wij dat zelf hier
niet uitspreken, maar ik meen toch wel de vraag te mogen stellen wat de consequentie
zal zijn van het rapport van de inspectie wanneer inderdaad gebleken is dat
de norm aan de laars is gelapt. Voor het overige zullen wij over deze kwestie
debatteren wanneer de rapportage en het regeringsstandpunt er liggen. Ik ben
de minister overigens erkentelijk voor haar toezegging inzake dat standpunt.Ik zei zo-even al dat de hoofdlijn die de minister in dezen volgt, helder
en duidelijk is, te weten het onaanvaardbaar tegen het regelen van de geslachtskeuze
via abortus of gendertechniek. Er komt echter een wat merkwaardig punt bij.
De minister zegt: wij hebben destijds bewust – zij was er toen niet
bij, maar zo is het inderdaad wel gegaan – de invulling van het criterium
van de noodsituatie buiten de wet gehouden. Is het dan aan de wetgever of
medewetgever om er wel uitzonderingssituaties bij te creëren via een
zware of lichte uitspraak, in dit geval een tamelijk zware? Ik wijs op de
brieven in de kranten, de commentaren etc. Holt de minister door deze stellingname
zelf niet de wetstekst uit? Geeft zij hierdoor geen ruimte voor verdere oprekking
van de norm?Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! De heer Lansink heeft gevraagd of wanneer de wet
inderdaad overtreden blijkt te worden, dit geen consequenties moet hebben,
bijvoorbeeld instelling van vervolging. Ik meen dat wanneer in Nederland een
wet overtreden wordt, a fortiori bewust wordt overtreden door beroepsbeoefenaren
die toch ook een zekere standing behoren te hebben in hun handelen jegens
onze Nederlandse wetgeving, dit natuurlijk niet zonder gevolgen kan blijven.
Ik ben er ook van overtuigd dat de inspectie niet zomaar sec de resultaten
van het onderzoek bij mij op mijn bureau zal leggen, maar dat zij er ook aan
toe zal voegen wat haar bevindingen zijn op dit punt en wat haar voorstel
is om maatregelen te nemen. De inspectie is trouwens zelf ook al tot bepaalde
maatregelen bevoegd.Met het tweede punt dat de heer Lansink opvoerde, heb ik het wel wat moeilijker.
Hij komt nu met een nieuw element, namelijk dat hoewel het begrip "noodsituatie"
indertijd niet is ingevuld door de wetgever, het bijvoorbeeld aan mij zou
zijn – ik denk dan toch op z'n minst aan de regering en de Kamer samen –
om uitzonderingssituaties te noemen. Wellicht dat naar aanleiding
van het rapport van de inspectie, waarover de Kamer zeker met mij van gedachten
zal willen wisselen, die vraag nog eens op tafel komt. Het principe van de
wet is nu juist dat er geen indicaties genoemd worden, dus ook geen contra-indicaties,
maar dat die zich beperkt heeft tot het begrip "noodsituatie". Daarbij wordt
overigens wel van de arts gevraagd om heel zorgvuldig na te gaan hoe de vrouw
tot die conclusie gekomen is en of hij heel duidelijk kan meevoelen dat er
sprake is van een noodsituatie. Als de vrouw vervolgens van mening is dat
zij alle andere aangereikte oplossingen heeft overwogen en dit voor haar echt
de enige oplossing is, mag de arts volgens de wet het verzoek inwilligen.
Ik heb er niet zo uitvoerig over nagedacht, maar het lijkt mij op het eerste
gezicht moeilijk om in deze wetssystematiek met bepaalde indicaties of contra-indicaties
te komen op grond waarvan in bepaalde gevallen van de wet afgeweken mag worden.
Daar zullen wij nader over van gedachten moeten wisselen.Omdat de noodsituatie niet is ingevuld, is het waarschijnlijk per definitie
ook niet mogelijk om van oprekking te spreken. Ik heb in ieder geval absoluut
niet de intentie gehad om de mogelijkheden van de wet op te rekken. Ik ben
het dan ook helemaal eens met de hoofdredactie van Trouw, die hieraan een
beschouwing heeft gewijd en heeft geconcludeerd dat ik deze wet en de mogelijkheden
daarbinnen niet heb opgerekt.De heer Schutte (GPV):Mijnheer de voorzitter! Ik heb een vraag aan de minister en een vraag
aan collega Lansink. Ik werd onlangs geconfronteerd met de volgende uitspraak
"dat een vrouw die zo weinig baas in eigen buik is dat zij tegen haar wil
zwanger wordt, niet het alleenbeschikkingsrecht over het afbreken van zwangerschap
dient op te eisen". De minister zal deze uitspraak herkennen, want die is
ontleend aan haar proefschrift. Deelt zij nog steeds dat standpunt en hoe
wordt dit in het huidige beleid vormgegeven?Aan de heer Lansink stel ik de volgende vraag. De schokkende berichten
waarvan wij kennis hebben kunnen nemen, passen naar mijn indruk in het systeem
van de wet waarbij bewust is afgezien van inhoudelijke normen in de wet, waarbij
het beslissingsrecht van de vrouw expliciet is erkend en waarbij controle
niet mogelijk is gemaakt. Deelt de heer Lansink dat standpunt? Klopt het dat
het, achteraf gezien, ongelukkig is geweest dat zijn fractie heeft meegewerkt
aan de totstandkoming van deze wet? Is de fractie voornemens om te werken
aan een aanscherping van de wet?Minister Borst-Eilers:De heer Schutte begon met het citeren van een stelling uit mijn proefschrift
uit 1972. Die mening deel ik nog steeds. Zoals de heer Lansink zei, ben ik
niet betrokken geweest bij de wetgeving. Wie weet of, als dat wel zo was geweest,
de rol van de verwekker van het kind dan iets duidelijker in het geheel tot
uitdrukking was gekomen. Aan de ene kant heb ik zelf altijd de mening gehad
dat een kind iets is van vrouw en man samen en niet alleen van de vrouw, maar
aan de andere kant stel ik het ook op prijs om te zeggen dat de man natuurlijk
heel vaak al van het toneel is verdwenen. Dat is dan een van de elementen
in de noodsituatie. Ik ben het eens met hetgeen in de wet staat, namelijk
dat de vrouw uiteindelijk de afweging moet maken en dat het haar morele verantwoordelijkheid
is, maar ik ben ook blij dat de heer Willems vanmorgen in de Volkskrant schreef
dat er natuurlijk ook, als het maar enigszins kan, met de man gesproken moet
worden.De heer Lansink (CDA):Zojuist heb ik al verwezen naar de steun die wij in 1993 aan de motie-Schutte
hebben gegeven, waarin werd gepleit voor een evaluatie, en dat was niet voor
niets. Deze motie is verworpen.Voorts zijn wij natuurlijk medeverantwoordelijk voor de wet. Zojuist heb
ik al gezegd dat er sprake was van een compromis tussen VVD en CDA, waarbij
altijd iets ingeleverd moet worden. Er zou een discussie gevoerd kunnen worden
over schone of vuile handen; wij hebben gekozen voor vuile handen, maar wel
met een wet die het verdedigen waard was. Nu gaat het om de vraag of men vasthoudt
aan de norm van die wet. Als die wordt overtreden, en dat is hier het geval,
dan moet er verduidelijking of aanscherping plaatsvinden. Voor beide zaken
zijn wij in als dat nodig zou zijn.Ik stel ten slotte nogmaals dat het wel eens kan gebeuren, weliswaar bij
simpele wetgeving, dat na drie weken al wordt gezegd dat het anders zou moeten.
Dat hebben wij deze week nog meegemaakt.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter! De SGP-fractie is onthutst door de reportage.
Verondersteld dat het inspectierapport bevestigt dat de praktijk zo is, dan
is die praktijk afkeurenswaardig en dat heeft deze minister zich aan te trekken.
Je vraagt je immers in gemoede af hoe het in vredesnaam zover heeft kunnen
komen terwijl er toch al die jaren controle op werd uitgeoefend.De SGP-fractie is eigenlijk ook verontrust over de uitspraak van de minister
terzake van het zojuist al bevraagde punt, namelijk de mogelijkheid dat vanuit
een ondervonden noodsituatie op geslacht zou kunnen worden geselecteerd. Ik
dacht dat het binnen onze cultuur een principieel beginsel is dat bij een
ongeborene ten enenmale niet op het geslacht mag of kan worden geselecteerd.
Als dat in botsing komt met een sociaal-cultureel aspect van een andere cultuur
van mensen die in ons land verblijven, hoop ik toch dat die principiële
norm de geldende is en blijft en zich nooit kan verweven met opties van culturen
die wij ten principale afwijzen. Graag hoor ik de visie van de minister hierop.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! Als de wet wordt overtreden, en daar is al die
jaren controle op geweest, waarom is dat dan niet eerder ontdekt? Die vraag
kan ik niet beantwoorden zonder dat wij uit het inspectieonderzoek hebben
kunnen constateren dat er sprake is van het overtreden van de wet. De heer
Van der Vlies zegt dat hij daarvan overtuigd is en dat is uiteraard zijn goed
recht, maar het beantwoorden van die vraag wil ik toch liever verschuiven
naar de bedoelde discussie. Dan is er meer tijd. Bij een dergelijk belangrijk
onderwerp moeten wij toch de tijd nemen om dat zorgvuldig
en goed uit te diepen. Dan hebben wij ook de tijd om hierover meer feiten
te verzamelen en daaraan vervolgens conclusies te verbinden.Dan kom ik op de botsing der culturen: wij zijn hier in Nederland en een
bepaalde cultuur met eigen morele regels zou gehandhaafd moeten worden. Ik
ben blij dat de Moslimraad heeft laten weten dat het ook in die cultuur –
die is echter een van de vele – in het algemeen zeer ongewenst is om
deze houding te hebben tegenover meisjes, ook voor de geboorte. Ik meen dat
de bedoelde rapportage en alle discussie eromheen ook voor de geestelijk leiders
van sommigen van onze uit het buitenland afkomstige bewoners reden zal zijn
om de morele puntjes op de i te zetten.Ik blijf van mening dat de systematiek van de Wet afbreking zwangerschap
niet ziet op algemeenheden, maar ziet op één vrouw die weloverwogen
tot de conclusie is gekomen dat a. zij zich in een noodsituatie bevindt –
de arts kan haar daarin ook volgen – en b. er voor haar geen andere
oplossing is dan zwangerschapsafbreking om uit die noodsituatie te geraken.
Ik ben niet degene die de agenda van dit huis bepaalt, maar wellicht is de
vraag wat er moet gebeuren bij botsende culturen, te breed voor een vragenuurtje.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Zembla heeft ons toch met de neus op de feiten van de uitvoering
van de abortuswet gedrukt. De wet deugt niet en wordt met voeten getreden.
Dat is daaruit onomstreden gebleken. Dat wisten wij natuurlijk al. Wat er
is gepresenteerd, is niettemin schokkend. Daarover moeten wij zeker debatteren,
vooral naar aanleiding van de evaluatie.Ik vraag de fractie van het CDA toch of de feiten voor haar nieuw waren.
Zij debatteert hier immers nu over, terwijl wij binnenkort hierover een groter
debat voeren. Meent de fractie van het CDA dat deze praktijk van de laatste
twee of tweeënhalf jaar is, of meent zij dat die zich al langer voordoet?Ik ben toch verontrust over de uitspraken van de minister over het geslacht
als reden voor abortus. Nadat zij uitspraken heeft gedaan over de slotverklaring
van de VN, heeft zij daar iets aan toegevoegd. Ik doel nu op het voorbeeld
waarover is gesproken. Vindt zij het verstandig om naar aanleiding van een
uitzending waaruit blijkt dat de Wet afbreking zwangerschap over de volle
breedte met voeten wordt getreden, dit element eruit te lichten en daarover
genuanceerd te spreken, vooruitgrijpend op het debat over de evaluatie? Of
had zij er achteraf bezien verstandiger aan gedaan dat voor het debat te bewaren?
Heeft zij zich gerealiseerd wat een uitspraak van haar op dit toch zeer gevoelige
onderdeel van de discussie over abortus heeft betekend voor het debat in de
samenleving en in de politiek?Minister Borst-Eilers:Wat de laatste vraag betreft, kan ik opmerken dat dit gesprek met de journalist
Hagens het type interview was dat niet van tevoren besproken was. De vragen
zijn dan dus een verrassing voor de ondervraagde. Dat geeft op zichzelf altijd
risico's. Immers, behalve de wijze waarop je antwoordt, is het dan misschien
ook nog de vraag of je überhaupt wel op de desbetreffende vraag moet
antwoorden. De feiten zijn geschied. Ik heb op die vraag inderdaad antwoord
gegeven. De heer Rouvoet zegt dat het, gezien datgene wat daarna is gebeurd,
beter was geweest als ik dat niet had gedaan. Ik wil erop wijzen dat Veronica
een voorpublicatie heeft verzorgd waarin één citaat van mij
werd vertoond. Daar is eigenlijk de narigheid mee begonnen. Immers, nog voordat
de uitzending had plaatsgevonden en voordat iemand had kunnen zien wat ik
allemaal gezegd had, had iedereen al een mening over iets wat ik inderdaad
ook gezegd heb, maar pas na een uitgebreide inleiding over de algemene principes.
De heer Rouvoet vroeg of ik er iets van geleerd heb. Mijn antwoord daarop
luidt "ja".De voorzitter:De heer Rouvoet heeft ook een vraag gesteld aan de CDA-fractie. Het woord
is derhalve aan de heer Lansink.De heer Lansink (CDA):Voorzitter! De heer Rouvoet heeft een ernstige vraag gesteld, maar daar
heb ik eigenlijk al antwoord op gegeven. De heer Schutte heeft namelijk diezelfde
vraag gesteld. Ik kan overigens verwijzen naar alle inbrengen die wij ook
in de vorige periodes over dit thema hebben gedaan. Die inbreng kwam steeds
neer op: kritisch de wet volgen. Wij stonden voor die wet, wij staan er nog
voor en wij lopen er niet voor weg. De criteria die daarin worden vermeld,
moeten echter wel worden nageleefd. Het is onze taak om dat in de gaten te
houden.Het komt mij echter voor dat de heer Rouvoet zich drukker maakt over het
CDA dan over de zaken die aan de orde zijn. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling
zijn. Laten wij samen kijken hoe wij er het beste van kunnen maken! De criteria
moeten aangescherpt en verduidelijkt worden. Wij zijn daar wellicht voor als
het rapport er ligt.De heer Janmaat (CD):Voorzitter! De minister heeft gezegd dat het begrip "noodsituatie" in
de wet niet nauwkeurig is omschreven en dat zij de bespreking van de botsing
van culturen eigenlijk te moeilijk vindt voor het vragenuurtje. Intussen is
echter gebleken dat het begrip "noodsituatie" bij buitenlandse vrouwen onderhevig
is aan voor ons vreemde cultuurelementen. Kan de minister niet gewoon in de
Nederlandse wet de richtlijn opnemen dat de uitvoerende instantie zich, wat
de noodsituatie betreft, moet beperken tot een argumentatie die is gebaseerd
op de hier levende normen en waarden van de Nederlandse cultuur? En als men
die niet heeft, dan moet men maar naar een plaats gaan waar die andere normen
en waarden heersen. Of wil de minister, mogelijk op wens van D66, abortus
zien als een instrument van beheersing van de bevolkingsgroei?Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Ik begin met de laatste vraag. Er is geen sprake van dat D66
de Wet afbreking zwangerschap als zodanig ziet. Ik neem overigens aan dat
dit voor alle partijen in de Nederlandse politiek geldt. De Wet afbreking
zwangerschap is eigenlijk een sluitstuk op de uitstekende anticonceptiepraktijken
onder de Nederlandse bevolking, die ook getuigen van een groot verantwoordelijkheidsgevoel
van Nederlandse vrouwen en mannen. De Nederlandse vrouwen
zijn allemaal van mening dat abortus nooit moet worden beschouwd als een instrument.
Ik denk dat dit ook geldt voor de buitenlandse vrouwen die in Nederland wonen.
Het is altijd een afschuwelijke belevenis. Je doet het alleen – letterlijk –
in uiterste nood. Onze Nederlandse artsen nemen de vrouw zeer serieus als
het gaat om haar afweging en conclusies. Naar mijn mening moeten zij, niet
allemaal althans, te snel de naam krijgen dat zij het niet zorgvuldig zouden
doen. Het totaalbeeld dat ik tot dusver had, was er een van mensen die er
allemaal bewust en zorgvuldig mee omgaan.De vraag of ik bepaalde dingen niet gewoon in de Nederlandse wet zou willen
zetten, wil ik op dit moment in ieder geval met "nee" beantwoorden. Ik denk
dat wij ons wel driemaal moeten bedenken voordat wij in onze multiculturele
samenleving bepaalde regels zomaar aan iedereen gaan opleggen. Daar moeten
heel zorgvuldige maatschappelijke discussies aan voorafgaan. Nogmaals, dit
zijn allemaal delicate zaken die in een veel uitvoeriger context aan de orde
zouden moeten komen.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Voorzitter! Wij dachten aanvankelijk dat wij wel wat vragen hadden voor
de minister, maar het antwoord van de minister geeft ons aanleiding om geen
enkele vraag meer te stellen. Wij hebben een buitengewoon groot respect voor
het antwoord van deze minister. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-3384-3389.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl