Vragen van het lid Ross-Van Dorp aan de minister-president, minister van Algemene Zaken, de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid over de uitspraken van minister Van Boxtel over afschaffing van het godsdienstonderwijs en van artikel 23 van de Grondwet
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 4357-4363

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 65, pagina 4357-4363

09-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 9 april 2002)Pagina 4369-4373
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het onderzoek naar en het winnen van delfstoffen en met betrekking tot met de mijnbouw verwante activiteiten (Mijnbouwwet) (26219),over: de motie-Van Walsem over secundair gebruik van mergelgrotten (26219, nr. 55); de motie-Blaauw over het kleineveldenbeleid (26219, nr. 81).Pagina 4373-4376
Behandeling van: de brief inzake Wijziging van de procedureregeling grote projecten (28247)Pagina 4379-4379
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met onder meer de invoering van een regeling voor de bekostiging van het leerwegondersteunend onderwijs en het praktijkonderwijs en een regionaal zorgbudget (28135).Pagina 4379-4379
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de regels met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens in persoonsdossiers (Wet justitiële gegevens) (24797),over: - de motie-Kuijper/Jonker over een verklaring omtrent gedrag (24797, nr. 25).Pagina 4378-4378
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 9 april)Pagina 4399-4401
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over positionering algemene ziekenhuizen, te weten: - de motie-Van Blerck-Woerdman c.s. over uitbreiding van een oriënterend onderzoek (27295, nr. 14); - de motie-Van Blerck-Woerdman c.s. over een experimenteerartikel (27295, nr. 15); - de motie-Van Blerck-Woerdman c.s. over het voorzieningenniveau in Zeeland (27295, nr. 16); en zeven andere motiesPagina 4377-4377
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Gemeentewet (partiële wijziging zedelijkheidswetgeving) (27745).Pagina 4378-4378
Vragen van het lid Halsema aan de staatssecretaris van Justitie over het uit de opvang in Den Haag verwijderen van minderjarige asielzoekers, onder wie baby's.Pagina 4363-4367
Noot bevattende de interpellatievragen van het lid Crone inzake privatisering energiedistriebutiebedrijvenPagina 4402-4402
Stemmingen over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (28063)Pagina 4378-4379
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over ambulancezorg, te weten: - motie-Buijs c.s. over de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid (28008, nr. 29); - de motie-Buijs c.s. over voldoende financiële middelen voor het realiseren van de gewenste aanrijtijden (28008, nr. 30); - de motie-Kant over een systeem van tijdelijke vergunningen (28008, nr. 31); en twee andere motiesPagina 4376-4376
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 27 maart 2002 over het project Kiezen op afstandPagina 4386-4387
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 maart 2002 over het huurbeleidPagina 4387-4389
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over huisartsenzorg, te weten: - de motie-Buijs c.s. over invoering van een lokale kostencomponent (28008, nr. 34); - de motie-Buijs c.s. over het niet opleggen van nadere regelgeving door de NMa (28008, nr. 35); - de motie-Buijs c.s. over de secundaire arbeidsvoorwaarden van (verpleeghuis)artsen-in-opleiding (28008, nr. 36); en zes andere motiesPagina 4376-4377
Vragen van het lid Ross-Van Dorp aan de minister-president, minister van Algemene Zaken, de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid over de uitspraken van minister Van Boxtel over afschaffing van het godsdienstonderwijs en van artikel 23 van de GrondwetPagina 4357-4363
Presentie en opening (dinsdag 9 april 2002)Pagina 4357-4357
Interpellatie-Crone, gericht tot de minister van Economische Zaken, over goedkeuring privatisering energiedistributiebedrijvenPagina 4389-4399
Het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 maart 2002 over het asielbeleidPagina 4379-4382
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 27 maart 2002 over de evaluatie van de Wet beperking export uitkeringenPagina 4384-4386
Vragen van het lid De Wit aan de minister van Economische Zaken over de dreigende ontslagen bij de NV Philips te Oss.Pagina 4367-4369
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 26 maart 2002 over het asielbeleidPagina 4382-4384
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet identificatie bij dienstverlening, ten behoeve van het sluitend maken van het identificatiesysteem (28255); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet toezicht kredietwezen 1992 in verband met de invoering van bedrijfseconomisch toezicht op instellingen voor elektronisch geld (28189); - het wetsvoorstel Wet inzake de geldtransactiekantoren (28229); en één ander voorstelPagina 4399-4399

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.Vragen van het lid Ross-van Dorp aan de minister
president, minister van Algemene Zaken, de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen en de minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid
over de uitspraken van minister Van Boxtel over afschaffing
van het godsdienstonderwijs en van artikel 23 van de Grondwet.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Mevrouw de voorzitter. Afgelopen zaterdag zijn wij opgeschrikt door een
interview met minister Van Boxtel over het afschaffen van het katholieke,
protestantse en islamitische onderwijs, omdat door deze vorm van onderwijs
de integratie zou mislukken. Hij gaf daarbij tot mijn stomme verbazing ook
nog aan niet te spreken als minister. Het schokt het CDA dat het bijzonder
onderwijs zonder enige concrete onderbouwing in de beklaagdenbank wordt gezet.Ik stel daarom de volgende vraag aan de minister-president. Vindt hij
het juist dat ministers in een interview aangeven als privépersoon
te spreken, terwijl zij ministerieel verantwoordelijk zijn? Er is toch eenheid
van kabinetsbeleid?Aan minister Hermans vraag ik of hij ook vindt dat het kunnen kiezen van
ouders en kinderen voor katholieke, protestantse, islamitische en vrije scholen
de integratie belemmert. Vindt hij net als zijn collega dat
religie moet worden verbannen naar achter de huisdeur? Betekent het afschaffen
van artikel 23 van de Grondwet ook het afschaffen van vrije scholen, Daltonscholen,
Montessorischolen en Jenaplanscholen? Is hij net als zijn collega voor het
afschaffen van artikel 23? Hoe verhoudt de inzet van deze minister voor meer
autonomie van scholen, inspraak van ouders en meer variëteit in het onderwijs
zich tot de richting die minister Van Boxtel aangeeft?Minister Van Boxtel vraag ik of hij weet dat allochtone leerlingen gelijkelijk
verdeeld zijn over openbaar en bijzonder onderwijs. Zo ja, waarop baseert
hij dan zijn uitspraken? Zo nee, waarom weet hij het niet? Weet hij dat maar
een heel klein percentage van de scholen een strak toelatingsbeleid voert?
Staat hij nog achter de inhoud van de brief die hij samen met staatssecretaris
Adelmund op 14 november 2000 aan de Kamer heeft geschreven? Is hij voorstander
van nationaal onderwijs met staatspedagogiek? Hoe komt hij bij de vergelijking
met de KNVB in zijn interview? Vindt hij dat voetbal net als onderwijs de
aanhoudende zorg van de regering behoeft? Moet dat in een grondwetsartikel
worden vastgelegd?Minister Van Boxtel:Voorzitter. Ik hoop dat ik de schrik van mevrouw Ross iets kan matigen.Zij heeft in het interview kunnen lezen dat ik iets op de agenda wil zetten
voor de volgende periode en dat ik wil praten over een verandering van artikel
23 van de Grondwet. Op weg naar de verkiezingen kun je als nummer twee op
de lijst van een partij in deze campagnetijd niet de hele dag met een pleister
op je mond rondlopen. Bij sommigen roept dat de vraag op of ik dat kan doen
als minister. Mevrouw Ross heeft gelijk als zij zegt dat ik op dit moment
minister ben. Ik heb uitdrukkelijk gezegd dat ik geen enkele afstand neem
van het beleid van dit kabinet. Ik wijs erop dat dit kabinet heeft aangegeven
een debat over artikel 23 wenselijk te achten. Collega Hermans heeft een voorstel
gestuurd naar de Onderwijsraad. Ook in de Verkenningen van het kabinet is
daarover iets terug te vinden. Mevrouw Ross vroeg mij of ik op de hoogte ben van het feit dat de opvang
van allochtone kinderen gelijkelijk is verdeeld over openbaar en bijzonder
onderwijs. Ja. Dat is overigens niet overal het geval. Over het hele land
genomen vangt het openbaar onderwijs naar verhouding meer allochtone kinderen
op dan het bijzonder onderwijs. Ik wil ook niet de staf breken over het feit
dat het bijzonder onderwijs op heel veel plaatsen goed is, maar dat ik vind
dat ieder zijn fair share moet leveren. De discussie over de toegankelijkheid
en over het opkomen van een nieuwe verzuilde structuur in de islamitische
hoek moet ons ook vanuit het integratievraagstuk iedere keer weer dwingen
tot het stellen van die vragen die ons dichter brengen bij datgene wat wij
in het belang van de kinderen allemaal willen: een zo goed mogelijke educatie,
geënt op democratisch burgerschap met respect voor allerlei gezindten
en overtuigingen. Wij moeten dat doel zo goed mogelijk bereiken, onder andere
door ook volledig te participeren in de opvang van deze kinderen.Mevrouw Ross heeft gevraagd of ik nog achter een door mevrouw Adelmund
en mijzelf ondertekende brief sta. Ik neem als bewindspersoon natuurlijk nooit
afstand van eerder door het kabinet verzonden brieven.Ik merk ten slotte op dat de door mij gemaakte vergelijking met de KNVB
misschien niet helemaal gelukkig is gekozen, omdat voetbal geen religie is
en wel vaak met iets anders wordt geassocieerd. Ik heb alleen maar willen
aangeven dat het bij de structuurwijziging die ik daar indertijd mocht doorvoeren,
ging om een honderdjarige traditie die toch in debat kwam. Ik heb in het interview
willen aangeven dat ook wet- en regelgeving nimmer voor de eeuwigheid zijn
geschreven, maar altijd in debat kunnen zijn.Minister Hermans:Voorzitter. Ik wil een opmerking vooraf maken. Het zou toch heel bijzonder
zijn wanneer straks in de verkiezingsstrijd een minister voor zijn politieke
partij geen politieke uitspraken over de toekomstige kabinetsperiode zou kunnen
doen. Dat zou immers betekenen dat de politieke fracties die dit kabinet schragen,
in de periode tot 15 mei een aantal mensen niet zouden kunnen inzetten in
de campagne. Dat lijkt mij op zichzelf een beetje vreemd.Ik heb mij ervan overtuigd – en dat heb ik zo-even ook weer gehoord
van collega Van Boxtel – dat wij achter de brief staan van het kabinet
en de Onderwijsraad inzake de interpretatie van artikel 23 in het kader van
de uitdaging waarvoor het onderwijs in de 21ste eeuw zal staan. Wij hebben
er ook in de Kamer al over gesproken, onder andere in het kader van de begroting
en de Verkenningen. Een nadere discussie daarover zal ongetwijfeld in de komende
periode gevoerd worden.Mijn persoonlijke opvatting op dit punt zal niet afwijken van datgene
wat ik ook in de begroting van Onderwijs en in de Verkenningen heb aangegeven:
ik ben een groot voorstander van diversiteit in het onderwijs; ik ben derhalve
voor een discussie over de interpretatie van artikel 23, en niet over de afschaffing
daarvan.Minister Kok:Voorzitter. Wat de inhoud van het beleid betreft, kan er geen enkele twijfel
bestaan over de opvattingen van het kabinet terzake van artikel 23, inclusief
de discussie over een door ons gevraagd advies van de Onderwijsraad omtrent
bepaalde spanningspunten met betrekking tot de vrijheid van onderwijs. Wij
wachten dit advies van de Onderwijsraad af.Minister Van Boxtel heeft meegedeeld dat hij in het interview niet als
minister sprak. Dat is op zichzelf een zekere tegenstrijdigheid, want je bent
minister tot het einde is aangebroken. Tegelijkertijd maakt het voor een nieuwe
periode wel degelijk verschil of iemand twee of drie weken voor de eindstreep
of drie jaar voor de eindstreep een thema agendeert voor een nieuwe periode.
Het siert de heer Van Boxtel dat hij daar nadrukkelijk bij zegt dat hij het
als persoon en als lid van zijn beweging heeft gezegd. Vervolgens is het aan
die beweging en ook aan anderen om uit te maken of zij die opvatting delen.
Ik ben daar dus snel klaar mee.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Voorzitter. Ik begin met een reactie op de woorden van de minister-president.
Als het een gewoonte wordt dat ministers uit dit kabinet preluderen
op de toekomst en daarbij ook nog sterk afstand nemen van wat tot op dit moment
regeringsbeleid is, dan vrees ik dat premier Kok hier alvast weer kan intekenen
voor volgende week. Er wordt dan immers vrij baan gegeven en dat lijkt mij
een buitengewoon slordige manier van omgaan met eenheid van kabinetsbeleid.
Ik ken minister Hermans overigens goed genoeg om te weten dat hij artikel
23 niet wil afschaffen. Dat heeft hij ook meermalen laten blijken. Ik ben
het dan ook met de premier eens dat je eigenlijk altijd als minister spreekt.
Als dit minister Van Boxtel zo op het hart ligt, wat heeft hij dan in de afgelopen
periode gedaan om artikel 23 afgeschaft te krijgen?De heer Van Boxtel spreekt over de volgende periode. Ik ben blij dat minister
Hermans nogmaals duidelijk heeft aangegeven artikel 23, en daarmee het protestants-christelijk,
katholiek en islamitisch onderwijs absoluut niet te willen afschaffen. Dat
doet mij deugd. De heer Van Boxtel zegt dat hij tweede staat op de lijst van
zijn partij. Hij zegt dat zijn uitspraken mogelijk moeten zijn. Heeft hij
daarmee afstand gedaan van afschaffing van artikel 23? Dat staat immers in
het krantenartikel. De minister zegt artikel 23 niet te willen afschaffen,
maar te willen veranderen. In het artikel staat helder dat hij af wil van
religieus gebonden onderwijs. Ik wil de minister nadrukkelijk horen zeggen
dat dit niet het geval is.Ik help de minister tevens herinneren aan de brief die hij samen met staatssecretaris
Adelmund heeft geschreven. Hij zegt daarvan geen afstand te doen. Dat is fijn,
ook voor de volgende periode, waarin de heer Van Boxtel misschien woordvoerder
op onderwijs wordt. In die brief staat dat de vrijheid van richting van artikel
23 van de Grondwet waarborgt dat het bijzonder onderwijs voor de toelating
van leerlingen tot de school eisen kan stellen die gelet op het doel van de
instelling nodig zijn voor de verwezenlijking van haar grondslag. Dit houdt
in dat bijzondere scholen van bepaalde religieuze signatuur leerlingen kunnen
weigeren die een andere godsdienst aanhangen. Jurisprudentie heeft volgens
de brief uitgewezen dat in dit kader wel sprake moet zijn van een door de
school consistent uitgevoerd beleid. Minister Van Boxtel heeft een vergelijking gemaakt met de KNVB. Ik begrijp
dat de minister weinig notie heeft van het onderwijsveld. De vergelijking
gaat dan ook volslagen mank. Dat doet mij geen plezier. Ik hoop dat de minister
wat dat betreft zijn kennis bijspijkert, mocht hij misschien bij D66 in de
bankjes plaats willen nemen als onderwijswoordvoerder.Minister Van Boxtel:Voorzitter. Het is altijd ontzettend prettig om in dit soort debatten
goede raad mee te krijgen van geachte afgevaardigden. Ik neem die dan ook
ter harte. Wij weten echter nog niet wie woordvoerder onderwijs wordt in de
volgende periode. Ik ga daar verder niet op in.Ik wil mijn kennis op ieder terrein graag laten bijspijkeren. Dat heb
ik het afgelopen jaar dan ook gedaan. Mevrouw Ross citeerde uit een brief
van twee jaar geleden. Ik heb in eerste termijn al gezegd geen afstand te
doen van wat ik als minister aan de Kamer heb laten weten. Mevrouw Ross heeft
het interview goed gelezen. Ik heb geen enkele behoefte om wat ik in eerste
termijn ter verduidelijking heb gezegd in tweede termijn te herhalen.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Dit betekent dat minister Van Boxtel aangeeft artikel 23 niet af te willen
schaffen. Dat vind ik prettig. Ik heb dat ook begrepen van de echte woordvoerder
op onderwijs van D66 in de Kamer, mevrouw Lambrechts. Ik heb het ook gelezen.
Dat is plezierig. Minister Van Boxtel wijst erop dat de brief van twee jaar
geleden dateert. Ik neem aan dat zijn opvatting iets langer standhoudt?Minister Van Boxtel:Ik vraag mevrouw Ross of er bij haar überhaupt geestelijke ruimte
bestaat om te praten over noodzakelijke veranderingen, nodig om adequaat antwoord
te geven op vraagstukken die reëel spelen in de samenleving. De discussie
over artikel 23 en een eventuele aanpassing daarvan moet gericht zijn op een
grotere toegankelijkheid, de interpretatie van dat artikel, de omgang, de
bekostiging en de decentralisatie. Deze discussie loopt al jaren. Bestaat
er bij mevrouw Ross ruimte om in de volgende periode hierover een open debat
aan te gaan?Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Ik vind het heel vervelend dat minister Van Boxtel niet in de gaten heeft
dat wij de afgelopen jaren buitengewoon veel discussie over dit onderwerp
hebben gevoerd. Wij wachten ook met spanning op het rapport van de Onderwijsraad.
Ik vermag niet in te zien dat het bijzonder onderwijs de schuld moet krijgen
van integratieproblemen of dat het bijzonder onderwijs de schuld moet krijgen
van het mislukken van de integratie. Daarvoor bestaat bij mij inderdaad geen
ruimte. De minister is op dit vlak coördinerend minister. Dat kan hij
niet op het bordje van minister Hermans schuiven.Minister Van Boxtel:Wij hebben een gedeelde verantwoordelijkheid voor de integratie. Collega
Hermans is specifiek-functioneel verantwoordelijk voor het onderwijs. Ik ben
de coördinerende minister. Wij spreken elkaar voor en achter de schermen
regelmatig aan op waar wij dingen kunnen verbeteren. Ik heb het volste recht
om als politicus, gericht op de volgende periode, van mijn hart geen moordkuil
te maken en op de agenda te zetten wat ik waard acht om te bediscussiëren
in dit land.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Dat is zeer lovend. Is minister Van Boxtel van opvatting dat het bijzonder
onderwijs schuld is aan het niet integreren van, bijvoorbeeld, allochtone
leerlingen?Minister Van Boxtel:Ik spreek niet van schuld. Ik spreek over oplossingsmogelijkheden. Er
bestaan her en der feitelijke belemmeringen. Ik kan daar concrete voorbeelden
van noemen.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Wilt u dat doen?Minister Van Boxtel:Ik kan voorbeelden geven van scholen bijvoorbeeld in probleemgebieden
die weigeren mee te werken aan een adequate opvang van kinderen uit bijvoorbeeld
minderheidsgroepen. Zo heeft in Ede een school aangegeven dat zij als bijzondere
school 15% kan opvangen van de in totaal 50% kinderen uit minderheidsgroepen.
Dit is een puur kwantitatieve benadering met een ondergrens die ik niet vind
rijmen met de vragen die wij vandaag de dag moeten oplossen.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Is de heer Van Boxtel er wel van doordrongen dat de situatie
in Ede wel zo is dat als de ene school een kind niet opneemt, de andere school
dit wel doet? Er is dus geen sprake van dat het kind de toegang tot het onderwijs
wordt geweigerd. Die afspraak is gemaakt tussen de scholen en het bestuur.Minister Van Boxtel:Ik denk dat mevrouw Ross hiermee zelf de vraag beantwoordt waarom ik het
voor de volgende periode nodig vind dat wij dit debat voluit aangaan.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):De minister geeft geen serieus antwoord op mijn vraag. Ik heb gevraagd
of hij kan aantonen dat kinderen de toegang tot de scholen wordt geweigerd.
Hij spreekt over quotering. Ik ben het met hem eens dat er gegronde redenen
moeten zijn om een kind de toegang te weigeren. Een van die redenen zou kunnen
zijn dat de ouders niet instemmen met de richting van de school. Hij maakt
mij echter niet wijs dat kinderen in Ede geen toegang tot een school kunnen
krijgen.Minister Van Boxtel:Ik kan nog meer voorbeelden geven. In Amersfoort heeft een wethouder geprobeerd
tot een goede spreiding van leerlingen in een wijk te komen, maar een van
de scholen, een bijzondere school, weigerde om aan die oplossing mee te werken.
Gisteren hoorde ik in een televisiedebat met een aanstaand Kamerlid dat sommige
scholen überhaupt weigeren; zij willen niet praten over het toelaten
van kinderen van een andere geloofsovertuiging of levensbeschouwing. Dit komt
gewoon voor. Het is niet dat ik dit moet bewijzen; ik hoor dit steeds om mij
heen.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):In antwoord op deze woorden van de heer Van Boxtel wil ik nog wel zeggen
dat wij natuurlijk van zins zijn met elkaar in debat te gaan als de Onderwijsraad
zijn beschouwing over artikel 23 heeft uitgebracht. Ik maak mij echter ongerust
als de minister zegt dat vrije scholen en bijvoorbeeld joodse scholen geen
kinderen meer mogen weigeren. Dit stelt mij teleur.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ook de SGP-fractie was zeer ontstemd en eigenlijk
zeer verbouwereerd over de opmerkingen van de heer Van Boxtel uit Gorinchem,
nummer twee op de kandidatenlijst van D66. De heer Van Boxtel is tegelijkertijd
minister voor Integratiebeleid en vandaar het probleem. Dit is een oud dilemma
aan de vooravond van verkiezingen. Dit dilemma is altijd voorzien van het
predikaat: hier past grote terughoudendheid, in het bijzonder als het gaat
om de eigen portefeuille van bewindslieden en het kabinetsbeleid. Als de heer
Van Boxtel nu zegt dat hij heeft gesproken als kandidaat van D66 en dat hij
van zijn hart geen moordkuil maakt, kan ik daarvoor nog een begin van begrip
opbrengen, maar een frontale aanval op artikel 23 van de Grondwet is meer
dan een modernisering en een herijking van dit artikel. Ik verwijs naar artikelen
in de media waarin hij wordt geciteerd met woorden als: "schaf religieus gebonden
onderwijs af" of "verander artikel 23 van de Grondwet". Zijn conclusie is:
religie doe je maar in je eigen tijd. Hij refereert dan aan de zondagsschool.Wij vinden het onaanvaardbaar dat een minister dit gedurende zijn ambtsperiode
zegt over een grondwettelijke bepaling. Dit is niet zomaar een uitwerkingskwestie.
Hij spreekt over de fundering onder het gebouw van ons totale en unieke onderwijsbestel.
Daarom vraag ik hem of hij deze opmerkingen op deze manier gedaan, wil terugnemen.Aan de minister-president stel ik de vraag of hij het acceptabel vindt
dat dit nu gebeurt. Hij heeft begrip gevraagd voor de omstandigheid dat je
een paar weken voor de verkiezingen wel moet, maar het gaat hier om het hart
van het onderwijsbestel en dit vraagt om de grootst mogelijke zorgvuldigheid
en terughoudendheid. Ik hoop dat de minister-president hiervan afstand neemt
en aangeeft dat dit geen kabinetsbeleid is. Ik hoop verder dat hij zijn ambtsgenoten
in het kabinet zal aansporen tot die terughoudendheid.Minister Van Boxtel:Voorzitter. Ik begrijp uiteraard dat de heer Van der Vlies verbouwereerd
is. Zijn vraag aan mij om afstand te nemen van mijn uitspraken, vind ik echter
veel te ver gaan. Ik verwijs hem naar mijn uitspraak in het interview dat
ik dit debat in de volgende periode wil voeren. Hij geeft zelf toe dat naarmate
je dichter naar de verkiezingen gaat, je als minister die een van de kartrekkers
is voor zijn partij voor de komende periode, onmiskenbaar meer ruimte moet
krijgen. Dat kan niet anders; anders zou je niet kunnen functioneren. Dan
zou je wel op de lijst staan, maar in de campagne überhaupt niet kunnen
meedoen. Ik kan mij niet voorstellen dat de heer Van der Vlies dat wil zeggen.
Verder houd ik mij inderdaad aan het beleid van dit kabinet. Ik ben medeverantwoordelijk
voor alle stukken die het kabinet naar de Kamer stuurt, zoals de Verkenningen
en de adviesaanvraag. Het debat over artikel 23 wordt dus sowieso gestart.
In dat licht moeten mijn opmerkingen worden bezien. Hoewel ik de verbouwereerdheid
van de heer Van der Vlies dus goed begrijp, heb ik niet begrepen hoe hij,
als hij tolerantie en verdraagzaamheid hoog in het vaandel voert, mijn opmerking
kan afdoen als een bewijs dat mijn partij de meest antichristelijke partij
van Nederland is. Dat vond ík nu geen maathouden.De voorzitter:Het is lastig als er steeds wedervragen worden gesteld aan de Kamerleden,
terwijl het gaat om mondelinge vragen aan de bewindspersonen.Minister Van Boxtel:Dit was geen wedervraag.Minister Kok:Voorzitter. Er bestaat geen enkel misverstand over de inhoud van het regeringsbeleid
ten aanzien van artikel 23. Ook mijn collega's hebben dat aangegeven. Wel
is er een advies gevraagd aan de Onderwijsraad over een specifiek aspect.Minister Van Boxtel, de heer Van Boxtel, collega Van Boxtel en nog veel
meer, respecteert dit element van het regeringsbeleid volledig en zal dat
ook blijven doen; ook hij is daarvoor verantwoordelijk. Hij agendeert, in
zijn woorden, een "thematiek voor de komende periode". De heer Van der Vlies
heeft gelijk dat het een belangrijk en zwaarwegend onderwerp betreft; het
staat niet voor niets in de Grondwet. In dat licht moeten er bijzondere redenen
zijn om dit ter discussie te stellen, maar de heer Van Boxtel heeft daarvoor
bij hem gelegen redenen.Wij zijn nu vlak voor de verkiezingen. De Kamer bepaalt haar eigen agenda; zij had nu al met reces kunnen zijn om campagne te voeren,
zonder drie dagen per week te vergaderen. In deze tijd moeten politici duidelijke
taal spreken. Bij de verkiezingen moeten wij verantwoording afleggen over
het verleden. Het gaat echter vooral over de toekomst, de visie daarop en
de problemen die in dat licht moeten worden gewogen. In dat licht past het
niet om tegen collega-kandidaten voor de Kamer, ook als die nu lid zijn van
de ministerraad, te zeggen: houdt u rustig. Ook de aansporing aan de minister-president
om de komende weken nog eens rond te gaan met wat pleisters omdat de kabinetsleden
zich vooral niet zouden mogen uiten, is onterecht. Het vragen aan kandidaten,
zelfs als zij minister zijn, om hun mond te houden over geprononceerde punten
van de toekomst, is hetzelfde als een hond vragen om de worst die hem wordt
voorgehouden vooral niet te eten. Dat lukt niet.De heer Van der Vlies (SGP):Dat zou zelfs bij mij niet lukken, maar daar gaat het niet om.De voorzitter:De heer Van der Vlies kan nog kort een aantal vragen stellen.De heer Van der Vlies (SGP):Het interview is een verdediging van het beleid van minister Van Boxtel.
Hij heeft alle recht van de wereld om dat te verdedigen. Zijn conclusie ten
aanzien van artikel 23 staat echter al vast. Hij zegt niet: daar moeten wij
met elkaar nog eens over nadenken, want ik heb een probleem. Dat is heel iets
anders dan wat hij wel zegt: eerst moet artikel 23 weg, want dan los ik mijn
probleem op. Onderkent de minister-president dat daarmee een grens is overschreden?
Minister Van Boxtel wijs ik daar ook op. Dat was de achtergrond van mijn vraag
om de kern van het artikel, zoals het hier ligt, terug te nemen.Minister Kok:Het signaleren van een spanningsveld tussen het openen van een discussie
en het hebben van een mening kan ik mij heel goed voorstellen. Dat is echter
geen nieuw gezichtspunt dat iets toevoegt aan hetgeen ik heb gezegd over de
staatsrechtelijke positie van de minister op dit punt.Minister Van Boxtel:Ik dank de minister-president voor die duiding. Ik voeg er graag aan toe
dat ik in het interview meermalen heb gezegd dat ik over heel deze thematiek
in de volgende periode vooral het debat wil. Dat ik zelf gedachten heb over
de wijze waarop dat het beste zou kunnen, kan de Kamer mij nooit euvel duiden.
Ik zit niet onwrikbaar in elkaar; ik ben altijd bereid om in debatten tot
de beste oplossingen te komen. Zo kent de Kamer mij ook als oud-collega. Ik
vind deze premature opwinding over dit vraagstuk erg zwaar aangezet, omdat
het doel voor mij altijd belangrijker is dan het middel. Als je een middel
ter discussie stelt om een doel te bereiken en het blijkt ook langs een andere
weg te kunnen, dan heb ik altijd een open oor voor dat alternatief. Werp mij
echter niet voor de voeten dat ik een oplossing heb geduid die absoluut en
ten eeuwigen dage onbespreekbaar is. Wij zullen allemaal ruimte moeten hebben
om maatschappelijke vraagstukken anno 2002 op de beste manier op te lossen.De heer Van Bommel (SP):Ik val de minister-president bij in zijn lof aan het adres van de minister
voor integratie. Als de stichting van islamitische scholen inderdaad een belemmering
vormt bij de integratie van minderheden in Nederland, moet daarover een open
debat gevoerd kunnen worden. Het is dan op de eerste plaats aan de minister
voor integratie om daarover uitspraken te doen, ook wanneer dat inhoudt dat
het wezenlijke debat pas in de volgende kabinetsperiode gevoerd kan worden.
Ik kan alleen maar hopen dat deze minister voor integratie dergelijke duidelijke
uitspraken blijft doen. Ik kan hoogstens zeggen dat ik het betreur dat dit
niet eerder gebeurd is.Ik vraag aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen wat de
regering doet met het oordeel van de Algemene Vergadering van de Verenigde
Naties, uitgesproken in juli 2000. Dat oordeel hield in dat segregatie in
het onderwijs, dat wil zeggen het bestaan van witte en zwarte scholen, in
strijd is met onze Grondwet. Kan de minister daarnaast reageren op de berekening
die hoogleraar Dodde heeft gemaakt? Die stelt dat de instandhouding van het
stelsel van openbaar en bijzonder onderwijs de Staat jaarlijks 2,3 mld euro
kost. Dat geld zou goed besteed kunnen worden aan integratie.Minister Hermans:Zolang wij in dit land nog geen constitutioneel hof hebben, toetst de
Kamer wetten aan de Grondwet. Die moet er dus een oordeel over vellen. Ik
heb aangegeven hoe ik denk dat het nu en in de komende periode moet zijn.Ik kan niet duidelijk uit het artikel van de heer Dodde halen of het extra
geld kost. Een politieke keuze voor diversiteit en variëteit in het onderwijs
kan ogenschijnlijk duurder zijn dan wanneer alles uniform wordt geregeld.
Als je het uniform regelt, neem je afstand van het beleid van dit kabinet.
Dit kabinet vindt diversiteit en variëteit in het onderwijs de belangrijkste
elementen, heeft daar politiek voor gekozen en heeft daarvoor dus ook budgetten
vastgesteld. Met het artikel van de heer Dodde, dat ik overigens niet bij
mij heb, kan ik dat niet bestrijden.De heer Rabbae (GroenLinks):De minister voor Grote Steden- en Intregratiebeleid opent de aanval op
artikel 23. Hij weet dat wij het eens zijn met de toelating van alle kinderen
die het bijzonder confessioneel karakter van de school respecteren. De islamitische
scholen haalt hij er echter met de haren bij. Hij weet dat het er maar 35
zijn, dat wil zeggen 0,4% van het totale aantal scholen in Nederland.Mijn eerste vraag luidt. Is de minister van Onderwijs het met zijn collega
voor het Grote Steden- en Integratiebeleid eens dat de islamitische scholen
de integratie van allochtone kinderen belemmeren?Mijn tweede vraag richt zich tot minister Van Boxtel. Als deze de islamitische
scholen erbij haalt, laadt hij dan niet de verdenking op zich dat hij surft
op de golven van een aantal politieke pyromanen in dit land, daar waar hij
met een geweer op een mug schiet, terwijl dit, gelet op de verhoudingen, absoluut
niet aan de orde is?Minister Van Boxtel:De heer Rabbae raakt mij wel, als hij expliciet aan mij vraagt of ik nu
mede als politieke pyromaan door het land ga. Nu, ik hoop dat hij dit met
mij verre van ons wil houden. Ik heb de afgelopen vier jaar niet anders gedaan
dan proberen mensen in dit land bij elkaar te houden in plaats van
tegen elkaar op te zetten. Ik sleep ook niet iets met de haren erbij. Ik zie
dat er op dit moment 34 islamitische scholen zijn. Twee jaar geleden waren
het er nog veel minder en dit aantal groeit snel; je ziet dat er een verzuiling
in eigen kring ontstaat. Door sommigen wordt dat toegejuicht. Ik ben daar
in die zin iets kritischer over, omdat ik op sommige scholen ook een vrij
naar binnen gekeerde wereld zie, waarbij men erg in de eigen gemeenschap blijft.
Dit terwijl juist heel veel van deze kinderen vragen om in hun eigen belang
met twee benen midden in deze samenleving te staan. Dat betekent niet dat
ik iets tegen koranonderwijs zou hebben. Integendeel, dat heeft er niets mee
van doen. Maar het feit dat men zich organiseert op die verzuilde grondslag,
betekent dat je niet de volledige integratie, die ook mede door de school
mogelijk gemaakt kan worden, binnen bereik hebt. Het wil niet zeggen dat ik
mij hier als een politieke pyromaan gedraag. Integendeel, ik breng dit vanuit
de beste bedoelingen naar voren, gericht op het feit dat ieder kind hier met
een volledig besef van democratische burgerrechten en plichten kan opgroeien
en met respect voor allerlei religies en levensovertuigingen. Het is immers
de kern van de waarde van ons land dat wij dit proberen uit te dragen.Minister Hermans:Het is opvallend, als je kijkt naar de historie van het onderwijs in dit
land, dat vaak de emancipatie van groepen in Nederland begonnen is langs de
weg van specifiek onderwijs. De vraag die zich hier voordoet, vormt ook één
van de redenen waarom wij een adviesaanvrage aan de Onderwijsraad hebben gericht:
wat betekent nu de interpretatie van artikel 23, daar waar het gaat om de
vrijheid van onderwijs, de toegankelijkheid, de kwaliteit en dat soort elementen?
Daar willen wij een oordeel over krijgen om er dan de discussie met elkaar
over te kunnen voeren. Dat is ook het belangrijkste wat ik in de richting
van de heer Rabbae zou willen zeggen: het betekent dat ik niet zomaar even
kan zeggen of het wel of niet belemmert. Dat is ook niet wat de heer Van Boxtel
zegt; hij geeft aan dat hij, met het oog op integratie, vanuit zijn politieke
standpunt die kant op zou willen gaan. Het lijkt mij dat wij aan de hand van
het advies van de Onderwijsraad op dat punt wellicht de discussie nog wat
verder zouden kunnen voeren.Mevrouw Dijksma (PvdA):Mijn eerste vraag richt zich tot minister Van Boxtel. Deze zegt dat hij
de toegankelijkheid van het onderwijs wil verbeteren, maar daartoe doet hij
de suggestie om het bijzonder onderwijs eigenlijk af te schaffen. Misschien
kan hij de relatie tussen het een en het ander nog eens uitleggen, want volgens
mij zijn dit twee heel verschillende discussies en schiet hij wellicht een
beetje op het verkeerde middel.Mijn tweede vraag richt zich tot minister Hermans. Er is vandaag veel
gesproken over de vraag of bijzondere scholen leerlingen van bijvoorbeeld
allochtone herkomst nu wel of niet weigeren. Ik zou van de Nederlandse regering
wel eens een beeld ervan willen krijgen hoe het nu feitelijk zit. Wat gebeurt
er precies in ons land? Welke scholen nemen wel en welke scholen nemen niet
hun verantwoordelijkheid? Is de minister bereid een notitie over dit onderwerp
aan de Kamer toe te zenden?Mijn laatste vraag richt zich tot de CDA-fractie. Deze fractie heeft zo-even
de vraag voorgeschoteld gekregen of zij bereid is om in de toekomst met een
open opstelling de discussie over de betekenis van artikel 23 en de toegankelijkheid
van het onderwijs aan te gaan. Waarom heeft deze fractie echter nog niet zo
heel lang geleden tegen een voorstel gestemd dat alleen maar beoogde om samenwerking
tussen openbaar en bijzonder onderwijs mogelijk te maken?De voorzitter:Ik geef voor de beantwoording eerst het woord aan de minister voor het
Grote Steden- en Integratiebeleid. Misschien kan zijn antwoord kort zijn,
want de vraag is eigenlijk al een keer gesteld.Minister Van Boxtel:Ik zou tegen mevrouw Dijksma willen zeggen: lees het transcript nog eens
door van hetgeen ik in eerste termijn op de vragen van mevrouw Ross heb geantwoord.
Dat debat ga ik ook de komende periode graag verder met u aan.Minister Hermans:Het antwoord op de aan mij gestelde vraag is "ja"!Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):Wij hebben zeker een open houding tegenover de discussie over de toepassing
van artikel 23 van de Grondwet en over de actuele betekenis daarvan. Artikel
23 houdt in dat openbaar en bijzonder onderwijs naast elkaar bestaan: het
duale systeem. Wij koesteren dat systeem, dat is heel mooi. Wij zijn er niet
vóór als door nood gedwongen van bovenaf wordt gezegd –
en dus niet omdat het de wens van de ouders is – dat men maar samen
moet gaan, bijvoorbeeld bij te kleine scholen. Als ouders samen willen werken
op die basis, kan dat heel wel van onderop gestalte krijgen, ook in het bijzonder
onderwijs.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter.De voorzitter:Ik weet wat mevrouw Dijksma vragen wil. Zij vroeg u waarom u tegen dat
desbetreffende wetsvoorstel gestemd heeft.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA):De uitkomsten van het desbetreffende debat zijn voor ons anders geweest
dan voor u, mevrouw Dijksma. U kunt ons echter absoluut niet verwijten dat
wij met u het debat daarover niet zijn aangegaan.Mevrouw Dijksma (PvdA):Misschien...De voorzitter:Nee, mevrouw Dijksma, dan moet u er een heel nieuw debat over gaan voeren
maar niet nu tijdens de mondelinge vragen.De heer Slob (ChristenUnie):De fractie van de ChristenUnie heeft niet met instemming kennisgenomen
van de uitlatingen van de heer Van Boxtel in de Haagse Courant. Eerlijk gezegd
vinden wij het heel jammer dat de minister op die wijze een discussie wil
losmaken over grondrechten en in feite aangeeft dat hij bepaalde groepen in
onze samenleving een grondrecht wil ontnemen, namelijk de vrijheid om hun
eigen scholen te stichten en in te richten.Als hij zegt niet namens de regering gesproken te hebben maar namens D66,
heb ik wel een vraag aan hem. Zijn standpunt komt er in feite op neer dat
de keuzevrijheid van ouders versmald wordt, terwijl in het verkiezingsprogramma
van D66 nu juist staat dat men de keuzevrijheid van ouders
als het om onderwijs gaat, verder wil versterken. Volgens mij heeft de minister
alleen maar namens zichzelf gesproken.Verder zegt de minister dat hij zich voegt in een lijn die het kabinet
heeft uitgezet in de Verkenningen, namelijk dat wij met elkaar verder gaan
praten over artikel 23 en ook de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
sluit zich daarbij aan. Wij hebben daarover echter afspraken met elkaar gemaakt.
In de Verkenningen staat: "Artikel 23 staat niet ter discussie. Vrijheid van
onderwijs is een belangrijk principe." Op het moment dat wordt voorgesteld
om religieusgebonden scholen niet meer mogelijk te maken, is deze stelling
volgens mij niet meer houdbaar. Ik vraag dat ook aan minister Hermans.Minister Van Boxtel:Ik herhaal ook naar de heer Slob dat ik in de komende periode graag dat
debat in volle omvang met hem wil aangaan. In mijn partijprogramma staan allerlei
zaken ook over artikel 23 als het gaat om het vergroten van de toegankelijkheid
naar de scholen. Ik huldig een opvatting, die geeft overal debat en dat lijkt
mij goed. Je moet scherp aan de wind varen, wil je bij de goede oplossing
uitkomen. Ik herhaal mijn opmerking van zojuist: het doel is altijd belangrijker
dan het middel.Minister Hermans:Ik herhaal het advies aan de Onderwijsraad zoals dat is neergelegd. Hoe
kan artikel 23 niet alleen goed worden beheerd maar ook een inspirerende werking
hebben in het licht van de grote vernieuwing waarvoor het onderwijs in het
begin van deze nieuwe eeuw staat? Gevoegd bij het antwoord dat ik in eerste
termijn aan mevrouw Ross heb gegeven, denk ik dat dit duidelijk is.De heer Balkenende (CDA):Premier Kok heeft heel duidelijk onderscheid gemaakt tussen een minister
die zijn rit uitzit tot het einde daar is en het tegelijkertijd kandidaat
zijn voor een politieke partij. Dat betekent dat men in die twee hoedanigheden
verschillende geluiden naar voren kan brengen. Dat verhaal klopt. De vraag
is echter of die situatie de geloofwaardigheid van het beleid ten goede komt.
Ik zou graag het oordeel van de minister-president horen over de geloofwaardigheid
van huidige beleid. Ik stel die vraag omdat de afgelopen tijd de paarse fracties
nogal eens kritiek hebben geuit op het beleid van de regering, waarop het
kabinet heeft gezegd: wij gaan nadrukkelijk uitventen wat de afgelopen jaren
goed is gegaan. Ik denk ook dat dit een taak is van het kabinet. Maar toen
was het punt dat men verantwoordelijkheid moet nemen voor het beleid. Als
er een situatie ontstaat waarin iemand als minister het ene zegt en als kandidaat
het andere, is dat dan wel zo goed voor de geloofwaardigheid van het beleid?Minister Kok:Voorzitter. Ik kan deels herhalen wat ik eerder heb gezegd. Een minister
staat voor het gehele kabinetsbeleid, ook voor het beleid dat de minister
zelf in portefeuille heeft, tot het einde der dagen. Daarover is geen twijfel.
Ook een minister heeft, zeker als kandidaat-Kamerlid, niet alleen de vrijheid,
maar zelfs het recht en de plicht om zijn licht te doen schijnen op de toekomst.
Die toekomst kan betrekking hebben op het eigen vakterrein of een aanpalend
terrein. In dit geval is de afstand tussen integratiebeleid en onderwijsbeleid,
hoe men er ook inhoudelijk over mag oordelen, niet zo groot. Ik laat verder
volledig onbecommentarieerd de spanning die de heer Van der Vlies heeft aangeduid
tussen het willen openen van een debat en er reeds een duidelijke mening over
hebben hoe dat debat zou moeten worden afgerond. Volgens mij komt het de geloofwaardigheid
van de kandidaat zeer ten goede naarmate hij niet alleen het verleden verdedigt
en toelicht, maar ook zijn licht op de toekomst laat schijnen. Er is een wezenlijk
verschil of dat een, twee of drie weken voor verkiezingen gebeurt dan wel
tijdens een periode waarin de kiezer die herkenbare relatie met verkiezingen
nog niet legt. Als de datum van verkiezingen zo dichtbij is en als het zo
nadrukkelijk gaat over de contouren van de toekomst, kan ik er alle begrip
voor opbrengen dat de minister, de kandidaat, zich op een dergelijke wijze
uitlaat, zonder daarmee iets te hebben gezegd over de inhoud van het thema.
Dat gaat buiten het bestek van hetgeen waarvoor ik hier sta, want zoals u
weet ben ik geen kandidaat. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-4357-4363.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl