Voortzetting van de behandeling van:  - het voorstel van rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 3663-3675

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 51, pagina 3663-3675

17-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25891Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het voorstel van rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609)Pagina 3676-3693
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 17 februari 2000)Pagina 3699-3700
Regeling van werkzaamheden (donderdag 17 februari 2000)Pagina 3676-3676
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 februari 2000 over diergezondheid en riooloverstorten (25890)Pagina 3657-3663
Presentie en opening (donderdag 17 februari 2000)Pagina 3657-3657
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 1999 (26830); - en nog 3 wetsvoorstellenPagina 3657-3657
Voortzetting van de behandeling van: - het voorstel van rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609)Pagina 3663-3675
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 februari 2000 over Derde eeuw spoor (26464)Pagina 3693-3695
Voortzetting van de behandeling van: - het voorstel van rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609)Pagina 3695-3699

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het voorstel van rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap
met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap
(25891, R1609).(Zie vergadering van 16 februari 2000.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Cohen:Mijnheer de voorzitter! Naar aanleiding van eerdere voorstellen, de zogenaamde
eerste en tweede tranche van wijzigingen, heeft mijn ambtsvoorgangster reeds
vele keren uitgebreid met uw Kamer van gedachten gewisseld. Omdat met name
in de Eerste Kamer grote bezwaren bestonden tegen het voorstel
tot een algemene acceptatie van meervoudige nationaliteit, is om aanhouding
van die twee voorstellen gevraagd. Aanleiding voor de twee voorstellen waren
de maatschappelijke en de juridische veranderingen die zich sinds de inwerkingtreding
van de huidige rijkswet in 1985 hebben voorgedaan. Die noopten tot aanpassing
van de rijkswet.Voor een groot deel consolideert het voorstel waarover wij vandaag spreken,
de voorstellen die al eerder aan deze Kamer zijn voorgelegd en die toen na
enige discussie in ruime mate zijn aanvaard. De eerste tranche beoogde onder
meer de Rijkswet op het Nederlanderschap nog in het jaar 1995 te wijzigen.
Daarmee zou tevens worden voorkomen dat veel in het buitenland geboren personen
hun Nederlanderschap van rechtswege zouden verliezen. Dat is jammer genoeg
niet gelukt. Inmiddels heeft de Kamer en mij een groot aantal brieven van
oud-Nederlanders bereikt die hun Nederlanderschap op grond van de bestaande
regeling van rechtswege hebben verloren. Wij moeten proberen binnen korte
termijn tegemoet te komen aan de wens van die oud-Nederlanders om het Nederlanderschap
terug te kunnen krijgen. De briefschrijvers geven immers allen aan, nog steeds
sterke culturele en emotionele banden met Nederland te hebben en te hechten
aan onze erkenning daarvan door het behoud of het herstel van hun Nederlandse
nationaliteit. Het wetsvoorstel geeft invulling aan die wens.In dit wetsvoorstel gaat het, naast de invoering van deze herstelregeling,
met name over integratie en meervoudige nationaliteit. In eerste instantie
is tussen verschillende fracties gediscussieerd over de vraag welke mate van
integratie bereikt moet zijn om te kunnen worden genaturaliseerd. Omdat ieder
der sprekers bij het begrip "integratie" zijn of haar eigen perceptie heeft,
zal ik niet proberen daarover het verlossende woord te spreken. Toch denk
ik dat voor allen geldt dat wie volwaardig in de Nederlandse samenleving kan
en wil participeren, recht heeft op het Nederlanderschap. De sterke verbondenheid
met een land die door het bezit van de nationaliteit wordt uitgedrukt, behoeft
echter niet noodzakelijkerwijs een band met een ander land uit te sluiten.
De vele brieven van oud-Nederlanders in het buitenland die hun Nederlanderschap
wensen te herkrijgen, laten zien hoe reëel een dergelijke opstelling
is. Immers, die oud-Nederlanders hebben met het land van hun nieuwe nationaliteit
veelal een economische, politieke, sociale en culturele band opgebouwd, terwijl
er ook culturele, sociale en emotionele banden met Nederland zijn blijven
bestaan die tot verzoeken om herkrijging van het Nederlanderschap hebben geleid.
Vergelijkbare gevallen doen zich uiteraard ook voor bij personen die om naturalisatie
tot Nederlander verzoeken. Meervoudige nationaliteit behoeft daarom bepaald
niet als een kwaad goed te worden beschouwd, zolang ieder van de nationaliteiten
nog uitdrukking is van een reële band met het land van die nationaliteit
en er redenen zijn om die banden te waarderen. Uitgangspunt hierbij moet zijn
enkelvoudige nationaliteit, tenzij er objectieve en algemeen aanvaarde redenen
zijn voor meervoudige nationaliteit. Dat uitgangspunt zal zowel voor de verkrijging
van het Nederlanderschap als voor het verlies ervan, op gelijke wijze moeten
gelden. Naar de verwezenlijking van dat uitgangspunt is in dit wetsvoorstel
gestreefd.Daarbij teken ik overigens aan dat meervoudige nationaliteit in de huidige
samenleving een veelvoorkomend verschijnsel is. Het aantal nationaliteitsrechtelijke
gemengde huwelijken of relaties is groot en blijft groeien en dus ook het
aantal bipatride kinderen. Binnen die huwelijken bestaat weer de wens althans
één gemeenschappelijke nationaliteit te hebben. Bovendien zal
bij personen van de tweede en derde generatie veelvuldig dubbele nationaliteit
optreden. Kortom, meervoudige nationaliteit is een maatschappelijke realiteit
die niet te voorkomen is en moeilijk is tegen te gaan.Voorzitter! Meermaals is verwezen naar de binnenkort te bespreken goedkeuringswet
van het Europese nationaliteitsverdrag. Als ik het goed heb begrepen, zal
ik kort na het krokusreces het verslag van uw Kamer bij deze wet ontvangen.
Ik kan toezeggen dat de Kamer daarna binnen enkele weken een nota naar aanleiding
van het verslag kan verwachten, zodat ook de goedkeuring van het nationaliteitsverdrag
op korte termijn kan worden besproken. De heren Apostolou en Dittrich kan
ik antwoorden dat het gegeven dat het verdrag nog niet geratificeerd is, voor
deze wet geen betekenis heeft. De volkenrechtelijke beginselen die aan het
verdrag ten grondslag liggen, zijn in de rijkswet geëerbiedigd. Ook zonder
goedgekeurd verdrag blijft de rijkswet zoals die nu luidt. Zoals ik bij brief
van 11 oktober 1999 uiteen heb gezet, heeft de goedkeuring geen gevolg voor
de rijkswet in de vorm zoals thans voorgesteld. Ook behoeft de verwijzing
naar het tweede protocol geen verandering. Die verwijzing wordt hooguit overbodig
als alle bij dat protocol betrokken staten het nationaliteitsverdrag geratificeerd
hebben.De heer Apostolou (PvdA):Ik ben het met de staatssecretaris eens op dit punt, maar ik stel hem
wel de vraag of het niet wenselijk is dat wij het verdrag ratificeren, omdat
met name in de memorie van toelichting heel vaak daaraan wordt gerefereerd
wordt.Staatssecretaris Cohen:Op zichzelf is dat wenselijk. Dat is ook de reden waarom de regering dat
voorlegt aan de Kamer. De vraag was of het feit dat dit nu nog niet gebeurd
is dan wel of het onverhoopt helemaal niet zou gebeuren, consequenties heeft
voor de wet. Mijn antwoord daarop is ontkennend.Voorzitter! De leden van de PvdA, het CDA en D66 hebben aangegeven grote
waarde te hechten aan een goede voorlichting aan de Nederlanders in het buitenland.
Ook ik hecht daaraan. Met de minister van Buitenlandse Zaken zijn in dit kader
goede afspraken gemaakt. Alle middelen die de regering ten dienste staan,
zullen hiervoor worden benut. Concreet betekent dit het navolgende.Er is kortgeleden een brochure voor oud-Nederlanders gereedgekomen die
in een toereikende oplage aan de Nederlandse diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen
zal worden verspreid. Van personen die voordat zij het Nederlanderschap hebben
verloren, zich hebben gemeld voor het aanvragen van een Nederlands nationaal
paspoort of een bewijs van Nederlanderschap zijn de namen en adressen genoteerd.
Zij zullen over de herkrijging van het Nederlanderschap worden geïnformeerd
zodra het wetsvoorstel is aangenomen. Aan hen zal de brochure
automatisch worden gestuurd. Andere geïnteresseerden kunnen de brochure
aanvragen en bovendien zal die onder de aan de regering bekende Nederlandse
verenigingen in het buitenland worden verspreid. Verder zal de brochure op
de website van het ministerie van Justitie worden gepubliceerd. Wij hopen
daarmee een nog groter aantal geïnteresseerden te kunnen benaderen. Ook
zullen er ruim voor de beoogde inwerkingtreding van dit wetsvoorstel in samenwerking
met Buitenlandse Zaken regionale bijeenkomsten in het buitenland worden belegd
waarbij de Nederlandse vertegenwoordigingen uitgebreid zullen worden geïnformeerd
over het wetsvoorstel. Daarnaast zullen er bijeenkomsten worden belegd voor
de ex-Nederlanders en Nederlanders in het buitenland. Waar mogelijk zullen
de verenigingen van Nederlanders in het buitenland bij die bijeenkomsten worden
betrokken. Bovendien zal via Radio Nederland Wereldomroep een voorlichtingstekst
worden uitgezonden. Ten slotte wijs ik erop dat meerdere tijdschriften van
Nederlandse emigranten regelmatig publiceren over de stand van zaken met dit
wetsvoorstel. Ik ga ervan uit dat zij ook over de inwerkingtreding en de gevolgen
daarvan voor oud-Nederlanders zullen publiceren.Ik kom nu toe aan de meer directe inhoud van het wetsvoorstel. Omwille
van de overzichtelijkheid zal ik de door de Kamer gemaakte opmerkingen zoveel
mogelijk in volgorde van de wetsartikelen behandelen. Ik begin dus met artikel
1.De heer Van der Staaij vroeg mij hoe de term "hoofdverblijf" zich verhoudt
tot de definitie van "woonplaats" in artikel 10 van boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek. Bij de nota naar aanleiding van het verslag heb ik uiteengezet dat
het begrip hoofdverblijf een feitelijk begrip is. Het hoofdverblijf van een
vreemdeling is daar waar hij kennelijk geregeld vertoeft, daar waar hij het
centrum van zijn activiteiten heeft. Noch de bedoeling van de betrokken persoon,
noch een afhankelijke woonplaats levert hoofdverblijf op. Ook het verplaatsen
van het hoofdverblijf is een strikt feitelijk gebeuren. Het begrip woonplaats
daarentegen heeft een juridische connotatie. Dat blijkt bijvoorbeeld bij het
begrip woonplaats van een minderjarige. Een minderjarige heeft namelijk een
afhankelijke woonplaats bij degene die het gezag over hem uitoefent, maar
kan elders zijn gewone verblijfplaats hebben. Dat kan in het verband van deze
wet leiden tot een ongewenste situatie. Laat ik een voorbeeld noemen.Stel, een kind wordt in Nederland geboren uit Turkse ouders. Het kind
wordt vervolgens op eenjarige leeftijd naar zijn grootouders in Turkije gestuurd
en keert pas terug naar Nederland als hij 17 jaar is. Van zijn 1ste tot zijn
17de jaar heeft het kind feitelijk verbleven in Turkije en dus aldaar zijn
hoofdverblijf gehad. Maar het heeft volgens artikel 12 van het Burgerlijk
Wetboek zijn woonplaats in Nederland behouden, omdat zijn ouders hier wonen.
Gevolg is dat het kind onder de huidige regeling op zijn 18de verjaardag kan
opteren voor het Nederlanderschap. In de voorgestelde regeling komt het kind
daarentegen niet voor zo'n optie in aanmerking. Dat is ook juist, omdat het
kind geen of nauwelijks een band met Nederland heeft.Er zijn voorts vragen gesteld over de terminologie van de nieuwe Vreemdelingenwet.
In artikel 1 wordt ook het begrip toelating en hoofdverblijf gedefinieerd.De heer Van der Staaij (SGP):Ik begrijp de problematiek voor de minderjarige. Ik zie in dat je daarin
het Burgerlijk Wetboek niet zomaar kunt volgen, maar moet dat reden zijn in
deze wet een hele nieuwe term in te voeren? Waarom kun je geen uitzondering
maken alleen voor minderjarigen, maar verder de helderheid in terminologie
bewerkstelligen door aan te knopen bij het Burgerlijk Wetboek?Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik gaf het voorbeeld van een minderjarige, maar ik sluit niet
uit dat er op allerlei andere terreinen ook dat soort voorbeelden te geven
zijn. Waar het om gaat, en dat is ook het verschil tussen het begrip woonplaats
in het Burgerlijk Wetboek en het begrip hoofdverblijf in de wet, is dat het
inderdaad die andere betekenis heeft. Omdat de betekenis anders is, lijkt
het mij verstandig ook een andere term te gebruiken.In artikel 1 worden ook de begrippen "toelating" en "hoofdverblijf" gedefinieerd.
Die begrippen stammen uit de huidige vreemdelingenwetgeving en worden in de
terminologie van de nieuwe Vreemdelingenwet weer verlaten. Daarin wordt gesproken
van rechtmatig verblijf op basis van een geldige verblijfsvergunning. Zowel
de heer Apostolou als de heer Dittrich vroegen zich af of die wijziging in
terminologie op problemen stuit. Met het begrip toelating en hoofdverblijf
heb ik willen vastleggen dat de termijnen die gesteld worden voor naturalisatie
voortaan moeten zijn volgemaakt op basis van legaal verblijf. Dat verandert
niet als het voorstel voor een nieuwe Vreemdelingenwet wordt aangenomen. De
terminologie van de vreemdelingenwetgeving is bepalend voor de vraag wat legaal
verblijf is. Als de nieuwe Vreemdelingenwet wordt aangenomen, zal aan de Kamer
worden voorgesteld de tekst van de rijkswet dienovereenkomstig aan te passen.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Geldt uitstel van vertrek als legaal verblijf?Staatssecretaris Cohen:Dat lijkt mij wel.De heer Verhagen (CDA):En als men drie jaar uitstel van vertrek heeft en dan de Nederlandse nationaliteit
aanvraagt?Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik wil dat even precies uitzoeken. Ik kom daar in tweede termijn
op terug.Mevrouw Halsema vroeg om een nadere uiteenzetting over het begrip huwelijk
in het onderhavige wetsvoorstel.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! Ik heb gisteren gevraagd of in de nieuwe Vreemdelingenwet
het woord toelating gehanteerd wordt. Als dat niet het geval is, waarom doen
wij het hier dan wel? Waarom wordt dat pas veranderd als de Vreemdelingenwet
wordt aangenomen?Staatssecretaris Cohen:Als het om dezelfde begrippen gaat, dan denk ik dat het op zichzelf juist
is om die met elkaar in overeenstemming te brengen. Daarom heb ik voorgesteld
om eerst af te wachten hoe het in de nieuwe Vreemdelingenwet wordt geregeld.
Als het begrippenstelsel daarin gewijzigd wordt, dan is dat ook
reden om in de rijkswet die verandering aan te brengen. De Vreemdelingenwet
is op dat punt dus leidend.De heer Apostolou (PvdA):De staatssecretaris anticipeert in dit wetsvoorstel zowel op het verdrag
als op de Vreemdelingenwet. Waarom zou er op dit punt ook niet geanticipeerd
worden?Staatssecretaris Cohen:Ik zal straks nog ingaan op de vraag, of ik anticipeer op de Vreemdelingenwet.
Dat zal ik met name doen ten aanzien van het vluchtelingschap. Dan zal de
heer Apostolou ook zien dat ik er hier niet op anticipeer. Ik zal later ook
nog ingaan op de reden waarom ik het hier heb voorgesteld.Mevrouw Halsema vroeg om een nadere uiteenzetting over het begrip "huwelijk"
in het voorliggende wetsvoorstel. Zij vroeg of onder "huwelijk" ook geregistreerd
partnerschap wordt begrepen. Verder vroeg zij zich af of ongehuwd samenwonenden
gelijkgesteld worden met gehuwden. In de definitiebepaling van artikel I,
tweede lid, is opgenomen dat het in Nederland geregistreerd partnerschap wordt
gelijkgesteld met een huwelijk. Daar waar in het voorliggende voorstel wordt
gesproken over "huwelijk", kan dus tevens worden gelezen "het in Nederland
geregistreerde partnerschap". Dat ligt anders ten aanzien van ongehuwd samenwonenden.
Zij worden niet gelijkgesteld met gehuwden. Het wetsvoorstel brengt te dien
aanzien overigens geen wijzigingen ten opzichte van de huidige rijkswet. De
argumenten in 1985 voor dit onderscheid waren van bewijsrechtelijke aard en
gelden vandaag de dag nog steeds. Er is geen reden om daarin verandering te
brengen.Voorzitter! Ik kom te spreken over artikel 6, de schijnerkenningen. Mevrouw
Halsema heeft bezwaar tegen het invoeren van de regel dat erkenning pas na
drie jaar verzorging en opvoeding het Nederlanderschap oplevert. Bij adoptie
wordt een termijn van een jaar verzorging en opvoeding voldoende geacht. Zij
vraagt om een gelijke behandeling van adoptie en erkenning. Bij adoptie wordt
het stellen van een minder lange termijn van verzorging en opvoeding gerechtvaardigd
doordat die adoptie pas tot stand komt na het oordeel van de rechter. Bovendien
vindt er voorafgaand aan de adoptie een strenge selectie plaats van de adoptiefouders
en is het Nederlanderschap afhankelijk gesteld van de adoptie-uitspraak. Adoptie
is dus met de waarborg van een rechterlijke toets omgeven. Erkenning kent
die waarborg niet. Daarom wordt bij erkenning meer nadruk gelegd op de feitelijke
situatie waaruit de reële gezinsband kan worden afgeleid alvorens aan
erkenning nationaliteitsgevolg wordt gegeven. Het instrument van erkenning
kent weinig voorwaarden. Het gaat bij erkenning lang niet altijd om het eigen
biologische kind en ook lang niet altijd om kleine kinderen. Het reeds op
het moment van de erkenning de Nederlandse nationaliteit verlenen, heeft in
de praktijk geleid tot situaties van misbruik. Het heeft bijvoorbeeld geleid
tot het door middel van erkenning verschaffen van de Nederlandse nationaliteit
aan minderjarigen die vervolgens in de prostitutie te werk worden gesteld.
De keuze die gemaakt is in het wetsvoorstel, vloeit voort uit de wens het
risico van dat misbruik te beperken en niet uit cijfers waaruit zou blijken
dat dit misbruik groot zou zijn. Door het invoeren van de termijn van drie
jaar wordt een drempel opgeworpen tegen erkenners die iets anders voor ogen
hebben dan het verzorgen en opvoeden van een minderjarige.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ik kan mij voorstellen dat er schijnerkenningen zijn en ik
kan mij ook voorstellen dat de regering die zoveel mogelijk wenst te vermijden.
Dat vind ik volstrekt legitiem. Ik vind de omvang van het probleem van schijnerkenningen
echter wel relevant, omdat je natuurlijk een veel grotere groep raakt. Mijn
vraag was derhalve gericht op de proportionaliteit van de maatregel. Immers,
als het slechts om misbruik op heel kleine schaal gaat, dan wordt er naar
mijn mening wel een heel grote groep in onzekerheid gebracht. Bij de wet op
de schijnhuwelijken bleek het om een kleine schaal te gaan.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Mevrouw Halsema doelt op de wet inzake voorkoming van schijnhuwelijken.
Het woord "voorkoming" is essentieel. Omdat het gaat om voorkoming, is het
moeilijk om achteraf te bekijken in welke gevallen het voorkomen is. Het is
immers ook heel goed mogelijk dat een aantal mensen zich gewoon niet aangemeld
hebben vanwege de wet inzake de voorkoming van schijnhuwelijken.Ik begrijp de vraag over de proportionaliteit wel en heb zelf op dat punt
een vrij zwaar voorbeeld gegeven. Zelfs als er maar weinig van zulke gevallen
zijn, dan nog moet je de zwaarte daarvan relateren aan de omvang van die termijn.
Ik kan mij namelijk heel goed voorstellen dat juist een termijn van drie jaar
afschrikwekkend werkt voor degenen die dit soort praktijken willen uitoefenen,
terwijl een jaar veel minder afschrikwekkend zou werken. Ik heb dus het idee
dat een termijn van drie jaar, juist met het oog op datgene wat je wilt voorkomen,
reëel is. Bovendien kunnen de opvoeding en de erkenning rustig doorgaan;
alleen duurt het iets langer voordat naturalisatie mogelijk is.De heer Verhagen (CDA):Zou de staatssecretaris contact kunnen opnemen met het ministerie van
Buitenlandse Zaken, bijvoorbeeld om het aantal schijnerkenningen vanuit de
Dominicaanse Republiek te vernemen? Juist het consulaat-generaal in dat land
heeft meerdere malen geklaagd dat men daar geen enkel middel had om schijnerkenningen
tegen te gaan, terwijl men buitengewoon goed aanvoelde dat er sprake was van
schijnerkenningen.Staatssecretaris Cohen:Dat lijkt mij een juiste vraag. Wij moeten dat zeker proberen, want wij
zijn het natuurlijk eens over het onjuiste van die schijnerkenningen. Er moet
worden bekeken of wij dat punt op een goede manier kunnen bespreken; ik zal
hierover dus zeker contact opnemen met het ministerie van Buitenlandse Zaken.Mevrouw Halsema heeft naar aanleiding hiervan gevraagd naar de spiegelbeeldige
situatie dat een Nederlands kind door een ouder met een andere nationaliteit
wordt erkend. Dan gaat de Nederlandse nationaliteit verloren op het moment
waarop de minderjarige de nationaliteit van die ouder krijgt. Het verlies
hangt af van het moment waarop het land van de nationaliteit van de erkenner
die nationaliteit aan het kind verleent. Dat hoeft ook in die situatie niet
het moment van de erkenning zelf te zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb gevraagd naar de ongelijke behandeling tussen adoptie en erkenning,
maar ook tussen gezamenlijk gezag en adoptie. Bij gezamenlijk gezag vindt
immers wel rechterlijke toetsing plaats, maar wordt ook drie jaar opvoeding
en verzorging gevraagd.Staatssecretaris Cohen:Daar wil ik nog even naar kijken; ik zal daar in tweede termijn op terugkomen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als dit onderwerp daarmee is afgesloten, heb ik nog een vraag. Ik heb
ook gewezen op een ongewenst neveneffect van de termijn van drie jaar opvoeding
en verzorging. Een verwaarloosd en eventueel verlaten kind heeft immers een
slechtere rechtspositie dan een kind dat wel beschermd en opgevoed wordt.Staatssecretaris Cohen:Ik zie niet in hoe dat probleem via de nationaliteit kan worden opgelost.Ik kom toe aan artikel 6, met name het eerste lid, onder h. Daarop heeft
het amendement van de heer Verhagen op stuk nr. 14 betrekking. Daarin stelt
hij voor om de verblijfstermijn om een optie te kunnen uitbrengen, te verlengen
van 15 jaar naar 25 jaar. Dat is heel consequent, want hij heeft dat voorstel
vijf jaar geleden ook gedaan. De bepaling onder h geeft een optierecht aan
vreemdelingen die de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt en gedurende een
onafgebroken periode van minstens 15 jaar toelating en hoofdverblijf in het
Koninkrijk hebben. Ook de heer Van der Staaij heeft daar overigens een vraag
over gesteld. Er moeten twee eisen gesteld worden: men moet ouder zijn dan
65 jaar en men moet minstens 15 jaar toelating en hoofdverblijf in het Koninkrijk
hebben. Als men pas op latere leeftijd dan 65 jaar 15 jaar heeft gewerkt,
kan de aanvraag dus pas op dat moment worden ingediend. Als je eerder 15 jaar
in Nederland bent geweest, maar nog geen 65 jaar bent, moet je wachten totdat
je 65 wordt. Hierbij gaat het veelal om ouderen die niet voldoende waren ingeburgerd
om in een eerder stadium te kunnen worden genaturaliseerd, maar die wel voornemens
zijn om ook na hun pensionering – vandaar de leeftijd van 65 jaar –
in Nederland te blijven wonen. Voor veel vreemdelingen zal het tijdstip van
pensionering immers begrijpelijkerwijs tevens het moment zijn waarop zij besluiten
waar zij hun oude dag zullen doorbrengen: in het land van geboorte of in het
land van hun kinderen en kleinkinderen. Hun wordt gelegenheid gegeven om,
ondanks het ontbreken van taalvaardigheid, de nationaliteit te verkrijgen
die – daarvan mag in het algemeen worden uitgegaan – hun kinderen
bezitten. Daarmee wordt ook de integratie bevorderd, niet alleen van de oude
moeder of vader, maar van de gehele familie. De termijn van 15 jaar werd voldoende
geacht om enige garantie te hebben dat de betrokkene door een verblijf van
langere tijd in de Nederlandse samenleving een duurzame band met Nederland
verworven heeft. Bovendien is het na 15 jaar verblijf in Nederland vrijwel
onmogelijk om een toegelaten vreemdeling nog te verwijderen. De door de heer
Verhagen voorgestelde ophoging van de verblijfstermijn naar 25 jaar zou neerkomen
op invoering van een termijn die geen andere motivering heeft dan dat die
termijn lang is. Voor de ouderen die in Nederland hun gezin hebben opgebouwd
en daarom hier blijven, zal ook 25 jaar geen probleem zijn. De enige groep
die door de termijn van 25 jaar getroffen wordt, is die van de oudere alleenstaande
moeders die op latere leeftijd door hun kinderen naar Nederland zijn gehaald
om hen een verzorgde oude dag te kunnen geven. Als het amendement van de heer
Verhagen wordt aangenomen, moeten zij tien jaar langer wachten op de nationaliteit
die hun kinderen en kleinkinderen al bezitten. Ik ontraad dan ook aanneming
van het amendement.De heer Verhagen (CDA):Dat was mij inmiddels al duidelijk. De achterliggende gedachte van mijn
amendement is dat slechts bij hoge uitzondering mag worden afgezien van de
eis met betrekking tot de kennis van de Nederlandse taal. Ook wil ik afstand
nemen van de gedachte dat nationaliteit samenhangt met het gegeven dat iemand
niet meer uit Nederland kan worden verwijderd.Staatssecretaris Cohen:Het gaat hier om een zeer specifieke en beperkte categorie. Ik kan mij
voorstellen dat het argument van herstel van de familieband – inclusief
het verlenen van de Nederlandse nationaliteit – ook de CDA-fractie aanspreekt.
Het amendement van de heer Verhagen maakt het extra moeilijk voor vrouwen
die op latere leeftijd naar Nederland zijn gekomen. Ik vind dat er voldoende
reden is om het amendement niet aan te nemen.Voorzitter! De heer Dittrich stelt bij amendement voor om in onderdeel
H, artikel 6, eerste lid, onder h, de zinsnede "en gedurende een onafgebroken
periode" te vervangen door: en onmiddellijk daaraan voorafgaand gedurende
een onafgebroken periode. Niet omdat ik het met hem oneens ben, maar om puur
wetstechnische redenen moet ik dit amendement ontraden. De bepaling onder
h staat in de tegenwoordige tijd. Dat wil zeggen dat de gestelde voorwaarde
dat iemand gedurende een ononderbroken periode zijn woonplaats heeft onmiddellijk
voorafgaat aan de optieverklaring. Als het amendement van de heer Dittrich
wordt aangenomen, verliest de tegenwoordige tijd zijn kracht en zullen wij
overal in de rijkswet die verduidelijking moeten invoeren. Inhoudelijk hebben
wij geen verschil van mening, maar om wetstechnische redenen meen ik dat het
amendement niet nodig is en bovendien tot andere problemen aanleiding geeft.De heer Dittrich (D66):U zegt hiermee dat iemand die het verzoek doet om de Nederlandse nationaliteit
te verkrijgen onmiddellijk daaraan voorafgaand 15 jaar in Nederland hoofdverblijf
moet hebben gehad.Staatssecretaris Cohen:Ja.De heer Dittrich (D66):Dan trek ik het amendement op stuk nr. 21 in.De voorzitter:Aangezien het amendement-Dittrich (stuk nr. 21) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik kom toe aan het derde lid van artikel 6 waarop de heer
Apostolou zijn amendement op stuk nr. 12 heeft ingediend. Hij stelt voor om
geen openbareordetoets te stellen in de twee gevallen van optie die al sinds
1985 bestaan. Dat zijn de optie van de in ons land geboren en getogen tweedegeneratievreemdelingen
en de optie van de in ons land geboren en hier drie jaar legaal
verblijvende staatlozen. Voor die twee gevallen kent de huidige wet inderdaad
geen eis van openbare orde en dat zou zo moeten blijven, aldus de heer Apostolou.
In de nota naar aanleiding van het verslag is al duidelijk gemaakt dat ten
aanzien van staatlozen om volkenrechtelijke redenen geen voorwaarden betreffende
de openbare orde gesteld kunnen worden. Het derde lid van artikel 6 is daarom
aangevuld met de woorden "tenzij volkenrechtelijke verplichtingen zich daartegen
verzetten". Al in de nota naar aanleiding van het verslag heb ik aangegeven
voor het overige enige moeite te hebben met de weglating van de openbareordetoets
bij de optie, en wel om meerdere redenen. Ik heb al gezegd dat het optiesysteem
dat thans wordt ingevoerd, in veel gevallen kon worden ingevoerd omdat daarbij
aangenomen kan worden dat voldaan is aan de vereisten van naturalisatie, zij
het nu net met uitzondering van het openbareordevereiste. Door nu dit vereiste
niet te stellen voor de onder a genoemden – de hier geboren en getogen
generatie – en wel voor bijvoorbeeld de onder e genoemde personen –
die evenzeer hier getogen zijn – wordt een moeilijk te rechtvaardigen
onderscheid tussen die twee groepen personen geschapen. Bovendien moeten wij
voor ogen houden dat de bestaande optieprocedure alleen de optant betreft.
De nieuwe betreft echter ook diens kinderen en laat die ook meedelen in de
verkrijging van het Nederlanderschap. In alle gevallen is er geen reden hen
verschillend te behandelen. Ik wijs erop dat de in lid 3 opgenomen verwijzing
naar volkenrechtelijke verplichtingen alleen de staatloze optant betreft.Laat ik hier nog het volgende aan toevoegen. De nieuwe optieregeling is
niet alleen maar een verslechtering voor de tweedegeneratieoptanten, want
de optiecategorieën a en b worden in het wetvoorstel verruimd. De thans
gestelde maximumleeftijdsgrens van 25 jaar komt te vervallen, waardoor een
veel grotere groep personen gebruik kan maken van de optie onder a. Ook kunnen
de kinderen van de optant in de optie worden meegenomen. Ten slotte wijs ik
erop dat de afwijzing van een optieverzoek wegens gevaar voor de openbare
orde meebrengt dat de betreffende persoon gedurende veelal enkele jaren verhinderd
zal zijn om een optie uit te brengen, maar na die – als het ware –
rehabilitatietermijn waarvan het richtgetal ongeveer vier jaar is, opnieuw
een optieverzoek kan indienen. Dit hangt samen met het openbareordebeleid.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! Ik vraag mij af of ik de staatssecretaris goed begrijp als
hij spreekt over de ongelijke behandeling. Als ik mijn amendement uitbreid
met de categorieën die hij zojuist noemde, is dit amendement dan voor
hem beter te accepteren?Staatssecretaris Cohen:Het zou de zaak in ieder geval beter maken als het gaat om de ongelijkheid.
Aan de andere kant breng je dan een forse verschuiving aan in het niet aanleggen
van de openbareorde-eis. Die wordt dan aanzienlijk verruimd. Misschien is
het goed als ik eerst iets zeg over die openbareorde-eis, want dat maakt het
plaatje wat completer op dit punt.Zowel de heer Dittrich als mevrouw Halsema hebben vragen gesteld over
de openbareordetoets bij de optie. In de eerste plaats zal die toets op dezelfde
wijze worden ingevuld als bij naturalisatie. Dit betekent dat een afwijzing
op die grond in beginsel van tijdelijke aard is, tenzij die afwijzing telkens
op grond van nieuwe feiten plaatsvindt. Het openbareordebeleid wordt in de
circulaire Handleiding voor toepassing van de Rijkswet op het Nederlanderschap
neergelegd. Die circulaire is gericht aan de burgemeester. Ernstige vermoedens
geven aan dat niet alleen misdrijven waarvoor de verzoeker tot naturalisatie
al onherroepelijk is veroordeeld in aanmerking moeten worden genomen, maar
ook misdrijven waarvan hij op goede gronden wordt verdacht en waarop alsnog
een sanctie kan volgen. Een voorbeeld van het aannemen van een serieuze verdenking
is een verzoeker die al veroordeeld is voor een misdrijf, maar tegen dat vonnis
in beroep is gegaan. De strafzaak is dan nog niet onherroepelijk afgedaan
en er is nog steeds sprake van een serieuze verdenking. Dit laat zien welke
strenge eisen worden gesteld aan de vraag wanneer er sprake is van serieuze
verdenking.De begrippen openbare orde, goede zeden en veiligheid van het Koninkrijk
zijn geijkte wettelijke begrippen. Het is om die reden – ook omdat er
in de jurisprudentie mee wordt gewerkt – verstandig om die begrippen
te handhaven. Indien hierin verandering wordt gebracht, is niet te overzien
tot welke veranderingen in de jurisprudentie dit zal leiden, terwijl daarover
nu helderheid bestaat. Wat daaronder moet worden verstaan, kan slechts aan
de hand van enkele sprekende voorbeelden nader worden bepaald. Geen verlening
van het Nederlanderschap zal mogelijk zijn voor hen die in hun levensonderhoud
voorzien door handel in verdovende middelen of van wie wordt vermoed dat men
werkt als spion voor een buitenlandse mogendheid. De burgemeester mag –
evenals bij naturalisatie het geval is – inlichtingen inwinnen bij de
korpschef en de justitiële documentatiedienst. Bij de indiening van een
naturalisatieverzoek wordt verzoeker gevraagd een zogenaamde waarheidsverklaring
te ondertekenen. Daarin kan hij onder andere aangeven of hij op het moment
van indiening van het verzoek niet aan strafvervolging terzake van een misdrijf
is onderworpen of wegens een misdrijf is veroordeeld. Als later in de procedure
blijkt dat de gegevens die de verzoeker zelf heeft opgegeven afwijken van
de inlichtingen die door de korpschef en de justitiële documentatiedienst
zijn verstrekt, wordt verzoeker door de IND in de gelegenheid gesteld zijn
zienswijze daarop naar voren te brengen conform de Algemene wet bestuursrecht.
Als de optie ten onrechte door de burgemeester is bevestigd, kan het Nederlanderschap
niet worden ingetrokken. Als betrokkene niet verwijtbaar heeft gehandeld,
is dit in verband met de rechtszekerheid niet wenselijk.De heer Apostolou (PvdA):De staatssecretaris heeft gezegd dat men na vier jaar opnieuw een verklaring
kan afleggen om Nederlander te willen worden. Betekent dit dat wat hij voor
die tijd heeft gedaan nogmaals wordt getoetst?Staatssecretaris Cohen:Dat klopt. Men moet mij niet houden aan die vier jaar. Het is om en nabij
die termijn. Als je na een veroordeling na twee jaar vraagt om die optie,
dan is het nog twee jaar. Als die periode van vier jaar is afgesloten, dan is het bezwaar van openbare orde niet meer aan de orde.De heer Apostolou (PvdA):Ik heb gisteren gevraagd wat de ratio is van dit voorstel. Wat wilt u
ermee bereiken?Staatssecretaris Cohen:De mogelijkheden voor die optie worden verruimd. Die mogelijkheden waren
er vroeger niet. Volgens de gewone naturalisatiemanier werd die eis wel gesteld.
Je moet je afvragen, nu het naar die optiekant gaat, of die eis van openbare
orde ook niet gesteld moet worden.De heer Apostolou (PvdA):Mijn amendement gaat daar niet over. Het gaat over de situatie zoals die
nu is en specifiek over die twee categorieën. De staatlozen zullen niet
onderworpen worden aan deze bepaling. Het enige wat er overblijft is de tweede
generatie. Wat is er gebeurd in de afgelopen tijd dat het mis is gegaan?Staatssecretaris Cohen:Het is de verruiming van de categorie onder a en het is de toevoeging
van onder andere categorie e en c t/m f. Het gaat om het overbrengen uit de
groep waar die eis van openbare orde werd gesteld naar de optieregeling. Dat
houdt in dat je aan een aantal andere vereisten niet hoeft te voldoen. Waarom
hoeft er niet meer te worden voldaan aan de eis van openbare orde? Voor deze
categorie is het op dit punt een verslechtering. Gegeven de nieuwe systematiek
in de wet, de toevoeging van andere mogelijkheden van optie en het gegeven
dat het niet prohibitief is om verder via de optieregeling het Nederlanderschap
te verkrijgen, meen ik dat het gaat om een aanvaardbare wijze van zien.De heer Apostolou (PvdA):Mijn amendement pleit helemaal niet voor schrapping van het artikel. Ik
voeg er een zinnetje aan toe, inhoudende dat de huidige praktijk gehandhaafd
wordt voor die twee categorieën. De argumentatie over de uitbreiding
bestrijd ik niet. Ik meen dat de tweede generatie uitgezonderd kan worden
omdat die 25 jaar deze praktijk heeft gehad zonder enige problemen.Staatssecretaris Cohen:De categorie onder a wordt verruimd. Vervolgens wordt er een aantal nieuwe
categorieën aan toegevoegd. Als het voor categorie a niet hoeft te gelden,
dan is dat met het oog op rechtsgelijkheid moeilijk in overeenstemming te
brengen met de categorie onder e. Vervolgens zeg je: ik vind het niet nodig
om de eis van openbare orde te stellen voor een grotere groep dan thans het
geval is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Met alle respect voor de jurisprudentie heb ik toch behoefte aan enige
nadere duiding van de goede zeden. In de stukken worden alleen gesproken over
bigamie, terwijl volgens mij bigamie hier niet mogelijk is.Staatssecretaris Cohen:Volgens mij berust dat op een misverstand. Bigamie hoort daar niet onder
te vallen. Wat ik heb willen zeggen, is dat de wijze waarop in de jurisprudentie
die trits gebruikt wordt, voldoende duidelijk is om te kunnen opereren. Ik
vrees dat het veranderen van die terminologie om een reden die eigenlijk niet
intrinsiek is, ertoe kan leiden dat zich opnieuw jurisprudentie gaat vormen.
Ik zie het bezwaar niet om, gegeven de jurisprudentie, deze geijkte terminologie
te handhaven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het bezwaar kan zijn dat deze wordt toegepast in een nieuwe situatie en
een nieuwe procedure. Ik wil graag duidelijker weten waar het begrip precies
op toeziet. De trits bestaat langer en is verkend in de jurisprudentie, maar
is nooit toegepast op deze specifieke situaties. Dit kan tot geheel nieuwe
situaties leiden.Staatssecretaris Cohen:Dan draai je het om. Je kunt zeggen: "de verandering kan leiden tot een
nieuwe situatie", terwijl u zegt: "het handhaven van de trits kan leiden tot
een nieuwe situatie". Wat mij betreft, is het absoluut niet de bedoeling om
in de toepassing van deze trits, waarvan het begrip "openbare orde" mijns
inziens de kern is, enige verandering te brengen. Juist om ervoor te zorgen
dat er geen verandering in komt, ben ik ervoor om de terminologie die er lag
te handhaven in de nieuwe wet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De Kamer is bezig het gevaar voor verstoring van de openbare orde aanzienlijk
te verruimen via de stemming over een aantal artikelen. Ik geef een voorbeeld.
Iemand die bestuurlijk opgehouden is, kan volgens mij geweigerd worden in
een naturalisatieprocedure of bij het optierecht.Staatssecretaris Cohen:Volgens mij is het begrip "openbare orde" ondeelbaar.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar vindt u het wenselijk?Staatssecretaris Cohen:Gezien het feit dat ik lid ben van het kabinet dat deze voorstellen heeft
ingediend, vraagt u naar de bekende weg.De heer Dittrich (D66):Stel dat iemand die de optieverklaring doet op het stadhuis met een ambtenaar
gaat praten, volledig openheid van zaken geeft en die ambtenaar betaalt om
de bevestiging te krijgen. Vervolgens neemt die ambtenaar dat geld aan en
verstrekt die bevestiging. U hebt net gezegd dat dit niet kan leiden tot intrekking
van de Nederlandse nationaliteit. Ik vraag mij af of dit een wenselijke situatie
is.Staatssecretaris Cohen:Als die betaling tot doel heeft iets te krijgen waarop betrokkene geen
recht heeft, is er eenvoudig sprake van verwijtbaar handelen.De heer Dittrich (D66):Dat weet hij niet, omdat "openbare orde" en "goede zeden" vrij open normen
zijn. Daarom geef ik juist het voorbeeld dat wel opening van zaken wordt gegeven,
terwijl die ambtenaar denkt: als ik extra betaald krijg, zal ik die bevestiging
wel even geven. Dat is dus een vorm van corruptie van de kant van die ambtenaar,
waarvoor deze strafrechtelijk vervolgd kan worden. Ik begrijp dat het administratiefrechtelijk
resultaat blijft dat iemand het Nederlanderschap houdt.Staatssecretaris Cohen:Dat vind ik zeer de vraag. Misschien moet gewoon worden geconstateerd
dat iemand die enigszins op de hoogte is van de gang van zaken in ons land
weet dat er door die betaling een smaakje aan de sla zit. Als er een smaakje
aan de sla zit, betekent het verwijtbaar handelen. Als er sprake is
van verwijtbaar handelen, kan overgegaan worden tot intrekking.De heer Dittrich (D66):Waarop baseert u die intrekking dan? Dit volgt niet uit de tekst van de
wet.Staatssecretaris Cohen:Er is sprake van verwijtbaar handelen, van falsificatie. De combinatie
van het vertellen hoe de zaak in elkaar zit en het tegelijkertijd verstrekken
van een bedrag met het oog op het verkrijgen van iets waarvan betrokkene weet
dat hij er geen recht op heeft, valt naar mijn mening onder misleiding, hetgeen
hier titel is om tot intrekking over te gaan.De heer Dittrich (D66):In het voorbeeld dat ik geef, is niet duidelijk dat hij vooraf weet dat
hij er per definitie geen recht op heeft. Immers, het gaat om een openbareorde-
en goedezedentoets. Ook de veiligheid van het Koninkrijk is wat deze toetsing
betreft nogal vaag. Hij betaalt de ambtenaar en krijgt de bevestiging. Daarmee
is hij Nederlander, maar later blijkt dat de ambtenaar in strijd met de regels
heeft geopereerd. Zegt u nu dat het dan tóch mogelijk is om het Nederlanderschap
in te trekken?Staatssecretaris Cohen:Ja.De heer Dittrich (D66):Zojuist zei u van niet.Staatssecretaris Cohen:Ik vat dit onder verwijtbaar handelen. Het is een goede zaak dat wij deze
discussie nu hebben omdat daarmee duidelijk wordt dat ik van oordeel ben dat
in deze situatie – natuurlijk zijn de precieze feiten van het desbetreffende
geval van belang – sprake is van verwijtbaar handelen. En dus is het
mogelijk om tot intrekking over te gaan.De heer Dittrich (D66):Op welk artikel baseert u dat dan?De heer Niederer (VVD):Artikel 14!De heer Dittrich (D66):Dit lees ik niet in artikel 14.De voorzitter:Dit werd ook niet door de staatssecretaris gezegd, maar door een van uw
collega's.Staatssecretaris Cohen:Maar ik ben het er wél mee eens. Mijns inziens gaat het hier inderdaad
om een interpretatie van artikel 14, eerste lid: "indien zij berusten op een
door de betrokken personen gegeven valse verklaring of bedrog". Ik vind dat
hier sprake is van bedrog.De heer Dittrich (D66):Maar in mijn voorbeeld wordt er wél opening van zaken gegeven.
Hij vertelt alle omstandigheden en het is de ambtenaar die de verkeerde afweging
maakt. Van een valse verklaring is geen sprake omdat hij heeft verteld wat
er aan de hand is. Hij bedriegt niet en verzwijgt niets.Staatssecretaris Cohen:Hij bedriegt wél. Hij weet of behoort te weten dat hiervoor geen
bedrag over tafel behoort te gaan.De heer Dittrich (D66):Dat regardeert de ambtenaar; die kan dan strafrechtelijk worden vervolgd.Staatssecretaris Cohen:Het regardeert ook de betrokkene. Hij behoort zich te realiseren dat het
bedrag blijkbaar noodzakelijk is – gelet op de gegevens die voor hem
gelden – om de gevraagde optie te verkrijgen. Het feit dat dit zo is
en dat het om een fors bedrag gaat, maakt dat hij behoort te weten dat er
sprake is van bedrog. Daarmee is artikel 14 van toepassing.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Als men veroordeeld is tot een aantal jaren gevangenisstraf,
kan als bijkomend gegeven gelden dat men het land moet verlaten. De staatssecretaris
heeft het desbetreffende artikel zodanig geïnterpreteerd dat men na vier
jaar toch weer kan opteren. Kan hij de verzekering geven men bij de van toepassing
zijnde strafmaat ook werkelijk het land zal verlaten en dat de bedoelde groep
geen gebruik zal maken van het bedoelde artikel?Staatssecretaris Cohen:Mijn conclusie is dat de heer Verhagen nu doelt op de ongewenstverklaring.
Welnu, als daarvan sprake is, brengt dat met zich dat men inderdaad niet meer
kan voldoen aan de openbareordetoets.Voorzitter! Vervolgens kom ik toe aan de vraag van de heer Dittrich of
de gemeenten onder druk kunnen worden gezet om de gestelde termijnen van 13
en 26 weken te handhaven. Ik wijs er allereerst op dat deze termijnen nogal
ruim zijn; 26 weken is een halfjaar. Zoals in de stukken is aangegeven, is
de bevestiging van artikel 6 een beschikking in de zin van de AWB en dus zijn
de in die wet aangegeven procedures en maatregelen mogelijk. Van die regelingen
wordt niet afgeweken.Artikel 8 heeft veel aandacht gekregen. In de eerste nota van wijziging
is voorgesteld om in artikel 8, eerste lid, sub c, het woord "gehad" te schrappen.
Naar aanleiding daarvan vraagt de heer Van der Staaij zich af of, indien pas
na ondertekening van het koninklijk besluit blijkt dat verzoeker op het moment
van ondertekening niet voldeed aan de voorwaarden, verlening van het Nederlanderschap
ondanks dit gebrek niet ongedaan kan worden gemaakt. Het antwoord is: ja,
tenzij. De naturalisandus dient zowel op het moment van het indienen van het
verzoek als op het moment van de verlening van het Nederlanderschap te voldoen
aan de gestelde eisen. Blijkt na de verlening van het Nederlanderschap dat
hij ten tijde van ondertekening van het KB niet aan dit vereiste voldeed,
dan heeft verzoeker niettemin het Nederlanderschap verworven, tenzij het gebrek
de verzoeker te verwijten is. Dat is bijvoorbeeld het geval als de verzoeker
onjuiste gegevens heeft verstrekt of relevante gegevens heeft verzwegen. In
dat geval biedt artikel 14 de mogelijkheid om het Nederlanderschap in te trekken.
Maar dat is de discussie die wij net al voerden.Voorzitter! Ik kom toe aan de inburgering. Verschillende fracties hebben
aan de orde gesteld dat het taalniveau dat de nieuwkomer moet bereiken om
in de termen van de Wet inburgering nieuwkomers (WIN) als ingeburgerd te worden
beschouwd niveau 3 zou moeten zijn. Dat is een niveau dat hoger ligt dan niveau
2, dat gevraagd wordt bij naturalisatie. Het zou niet logisch zijn aan een
nieuwkomer hogere eisen te stellen dan aan de naturalisandus.Ik denk dat het goed is eerst kort in te gaan op de systematiek van de
WIN, teneinde misverstanden op dat punt weg te nemen. De WIN bepaalt dat een
nieuwkomer in het eerste jaar na zijn toelating gemiddeld 600 uur onderricht
krijgt in het Nederlands als tweede taal, in maatschappijoriëntatie en
in beroepenoriëntatie. Nadat de nieuwkomer dat programma heeft doorlopen, wordt door het ROC getoetst welk niveau de nieuwkomer
in dat jaar feitelijk heeft bereikt. Hij ontvangt na dat jaar van de gemeente
een inburgeringscertificaat als bewijs dat hij aan zijn inburgeringsverplichting
heeft voldaan. Aan het certificaat wordt een verklaring van het ROC gehecht,
waarop per doorlopen onderdeel wordt vermeld welk niveau is bereikt. Dat niveau
kan per onderdeel verschillen. Het is dus niet zo dat men pas als ingeburgerd
wordt beschouwd en een certificaat krijgt als men het hoogste niveau dat de
WIN kent, namelijk niveau 3, heeft bereikt. Na dat jaar wordt op basis van
die niveaus bekeken voor welke gevolgtrajecten men in aanmerking komt.Er wordt voor de volwasseneneducatie gewerkt met 5 taalniveaus, die vastliggen
in de zogenoemde kwalificatiestructuur educatie. Niveau 1 is laag. Een nieuwkomer
die in het eerste jaar niet verder komt dan dat niveau, zal worden aangeraden
zelf verder te gaan met taallessen in de reguliere educatie. Niveau 2 is het
niveau waarop men geacht wordt te kunnen participeren in de samenleving, goede
gesprekken te kunnen voeren en op praktisch niveau goed te kunnen functioneren.
Niveau 3 is vereist als men een opleiding of een vervolgopleiding in het Nederlands
wil volgen, of wil werken in een baan waarin het goed beheersen van het Nederlands
essentieel is. Niveau 4 is het niveau van het staatsexamen Nederlands, dat
voldoende is als startersniveau voor het kunnen volgen van beroepsonderwijs
in een HBO-opleiding of op een universiteit. Zonder dat niveau kan men niet
aan zo'n opleiding beginnen. Niveau 5 is, naar ik heb begrepen, het niveau
waar de minister aan voldoet.De heer Verhagen (CDA):Zoals u weet, is aan de Nederlandse nationaliteit de benoembaarheid in
bepaalde ambten verbonden, ook in het ambt van minister.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik sprak uiteraard over mijn eigen minister.Om genaturaliseerd te kunnen worden, is het in mijn visie wezenlijk dat
men kan deelnemen aan het algemeen maatschappelijke verkeer, zoals dat in
de wet staat. Het is niet zozeer wezenlijk dat men tot een opleiding kan worden
toegelaten of kan werken in bepaalde functies. Het door taaldeskundigen vastgestelde
niveau voor deze participatie is niveau 2. De inburgeringstoets die voor naturalisatie
is ontwikkeld en die met de Kamer is besproken, is bedoeld om de mondelinge
taalbeheersing te testen. Die vaardigheid komt ten minste overeen met niveau
2. Daarnaast bevat de toets vragen over de kennis van de Nederlandse samenleving.
Om als ingeburgerd te kunnen worden beschouwd is kennis van de samenleving
immers minstens zo wezenlijk als beheersing van het Nederlands. Ik ben dat
met de heer Verhagen en de heer Niederer eens, die dat punt naar voren hebben
gebracht. De inburgeringstoets is een uitvoeringsmaatregel van de wet en hoeft
dus niet op het niveau van een algemene maatregel van rijksbestuur te worden
geregeld.Het amendement op stuk nr. 19 van de leden Niederer en Verhagen, waarvoor
ook de heer Van der Staaij zijn sympathie heeft uitgesproken, spreekt over
het toevoegen van de eis van schriftelijke taalbeheersing. Van de vier onderdelen
van taalverwerving, luisteren, spreken, lezen en schrijven, is het kunnen
schrijven verreweg het moeilijkste onderdeel. Ik vind het introduceren van
de voorwaarde van schrijfvaardigheid een zeer aanmerkelijke verzwaring. Een
dergelijke hoge eis zou tot gevolg hebben dat analfabeten of mensen die problemen
hebben met het leren van een ander schrift, geen Nederlander kunnen worden,
terwijl zij voor het overige prima participeren in de Nederlandse maatschappij.De heer Verhagen heeft tijdens de vergadering het begrip schriftelijke
taalbeheersing afgezwakt door te stellen dat het met name gaat om de leesvaardigheid.
Hij vond die van belang, omdat men voldoende informatie tot zich moet kunnen
nemen om bijvoorbeeld het kiesrecht goed te kunnen uitoefenen. Ik meen evenwel
dat wie een goede luistervaardigheid in het Nederlands heeft, ook via radio
en televisie de nodige informatie kan krijgen. Uiteraard is het praktisch
om de taal van het land van vestiging te kunnen lezen. De vraag is alleen
of dit zo essentieel is, dat het een voorwaarde voor naturalisatie moet zijn.
Wat mij betreft is dat niet zo en dat is ook de reden waarom ik aanneming
van het amendement ontraad.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De staatssecretaris zegt dat de heer Verhagen de eis van voldoende
schriftelijke taalbeheersing heeft afgezwakt. De heer Niederer heeft daarentegen
gezegd dat wel degelijk de eis van schriftelijke taalbeheersing moet gelden.
Ontraadt de staatssecretaris nu aanneming van het amendement vanwege de toelichting
van de heer Niederer dat ook sprake moet zijn van schriftelijke taalbeheersing?
Stel dat in het amendement komt te staan dat men alleen moet kunnen lezen,
wellicht met een mooiere formulering. Ontraadt u aanneming van het amendement
dan niet meer?Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Over dat lezen heb ik ook iets gezegd. Natuurlijk, als men
kan lezen, kan men zich beter in de Nederlandse samenleving bewegen. De argumentatie
was evenwel dat de leesvaardigheid van belang is voor de uitoefening van het
kiesrecht. Op dat punt volg ik de geachte afgevaardigde niet. Daarover heb
ik namelijk gezegd dat men vanwege de moderne middelen, met name vanwege radio
en televisie, met begrijpen en luisteren zodanig kan functioneren dat men
tot naturalisatie kan overgaan.De heer Niederer (VVD):Voorzitter! Ik had twee vragen aan de staatssecretaris. Een ervan is al
door de heer Dittrich gesteld. Hij was net iets eerder bij de microfoon dan
ik.Mijn andere vraag betreft de schrijfvaardigheid. Ik vind schrijfvaardigheid
elementair. Juist in het land als het onze word je dagelijks geconfronteerd
met formulieren. Die moet je kunnen lezen, kunnen begrijpen en kunnen invullen.
Op allerlei terreinen krijg je namelijk met formulieren te maken. Mag je dan
van iemand die tot Nederlander is genaturaliseerd en voldoende kennis heeft
van de Nederlandse taal eisen dat hij de meest simpele formulieren kan invullen?
Daarvoor zal hij toch de schrijfvaardigheid tot een bepaald niveau moeten
kunnen beheersen.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik wil daarop twee antwoorden vanuit verschillende invalshoeken
geven. Wie als buitenlander op straat iemand aanspreekt en zich dan in gebrekkig
Nederlands uitdrukt, wordt in het Engels geantwoord. Dat is punt één. Dan punt twee. Het komt ook in ons land buitengewoon veel voor –
daarmee wordt ook rekening gehouden – dat veel buitenlanders niet vragen
om genaturaliseerd te worden, terwijl ze wel in onze samenleving functioneren.
Dat leidt ertoe dat veel van formulieren niet alleen in het Nederlands zijn
gesteld, maar ook in allerlei andere talen. Ik vind daarom dat dit punt geen
argument kan zijn om te zeggen: je hebt een bepaalde schrijfvaardigheid nodig
om tot naturalisatie over te kunnen gaan. Op een bepaald punt zijn wij het
evenwel met elkaar eens en dan denk ik aan de vraag: kan de persoon die Nederlander
wil worden voldoende in deze samenleving functioneren? Daar gaat het om.De heer Niederer (VVD):Voorzitter! Deze argumentatie van de staatssecretaris spreekt mij niet
aan. In feite zegt hij hiermee dat men er gewoon van uit moet gaan dat in
openbare gebouwen de rekken gevuld zijn met folders in allerlei talen en dat
je mag hopen dat er ook nog een Nederlandstalige folder tussen zit.Staatssecretaris Cohen:Nee, nu draait u het om...De heer Niederer (VVD):Ik vind toch dat het uitgangspunt voor naturalisatie moet zijn: beheersing
van de Nederlandse taal. Ik vind het dan van belang dat iemand niet alleen
Nederlands kan lezen en spreken, maar dat hij die taal ook kan schrijven.
De Nederlandse overheid moet zich daarvoor inzetten.Staatssecretaris Cohen:Dat is iets anders: je moet je ervoor inzetten. Wat de heer Niederer echter
in feite zegt, voorzitter, is dat iemand die vanaf zijn geboorte, om welke
reden dan ook, niet kan leren lezen of schrijven, eigenlijk geen Nederlander
zou moeten zijn. Zo scherp maakt hij nu het debat. Wat ik net over de folders
heb gezegd, is een feitelijke constatering. De heer Niederer zei dat je allerlei
formulieren in het Nederlands moet kunnen invullen. Ik heb gezegd dat ik niet
inzie hoe dat zich nu rechtstreeks verhoudt tot de vraag of wel of niet moet
worden genaturaliseerd.De heer Niederer (VVD):Met "kennis van de Nederlandse taal", zoals in ons amendement is beschreven,
denk ik aan een redelijk acceptabel niveau van lezen, spreken en schrijven.
Er is sprake van een gradueel verschil. Ik vind het jammer dat de staatssecretaris
dit verschil principieel wat opklopt en daarom de aanvaarding van het amendement
ontraadt, terwijl wij feitelijk niet ver uit elkaar zitten. Sterker nog, wij
zitten wellicht op één lijn.Staatssecretaris Cohen:Dat hangt samen met het antwoord op de vraag hoe gradueel je dat verschil
vindt. Ik heb betoogd dat de schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid een extra
drempel opwerpt, ook vanwege de moeilijkheidsgraad van de Nederlandse taal
in vergelijking met allerlei andere talen. Ik vraag mij af of die extra drempel
in verhouding staat tot het doel dat wij willen realiseren, namelijk dat de
naturalisandus goed kan functioneren in onze samenleving.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Het gaat niet om de mogelijkheid voor buitenlanders om in
de Nederlandse samenleving te kunnen participeren, maar om Nederlanders. Daar
zit een essentieel verschil tussen. Indien de staatssecretaris het normaal
vindt om folders in verschillende talen aan te bieden, gaat dan in het vervolg
de stemoproep ook in verschillende talen de deur uit?Staatssecretaris Cohen:Nogmaals, ik maakte een feitelijke constatering. Ik constateerde dat veel
van dat soort formulieren in verschillende talen worden aangeboden. De heer
Verhagen heeft een punt als hij zegt: het gaat niet alleen over taal, maar
ook over de oriëntatie op de Nederlandse maatschappij. Ik ben bereid
om, als dat nuttig is, de tekst daarover aan te passen. Dat past bij waar
het ons om gaat, namelijk dat iemand daadwerkelijk weet in wat voor een samenleving
hij leeft. De vraag of iemand nu wel of niet kan lezen en schrijven, heeft
echter niet te maken met de kern van het Nederlanderschap. Er zijn nu nog
steeds Nederlanders die niet kunnen lezen en schrijven, maar die heel goed
kunnen participeren in de maatschappij en die in volle omvang Nederlander
zijn. Ik zie niet in waarom dat niet ook voor nieuwkomers zou kunnen gelden,
die duidelijk hebben gemaakt dat zij qua taal ten minste op een praktische
manier in onze samenleving kunnen functioneren en die weten hoe onze samenleving
in elkaar zit.De heer Verhagen (CDA):Ik ben blij dat de staatssecretaris mij tegemoet wil komen inzake de kennis
van de Nederlandse samenleving. Bij de taalkennis gaat het niet om het kunnen
participeren. Van een Nederlander mag je verwachten dat hij de Nederlandse
taal machtig is. Het kabinet gaat daarbij uit van niveau 2. Laten wij elkaar
niets wijsmaken: met dat niveau kun je je wel staande houden in de Nederlandse
samenleving, maar beheers je de Nederlandse taal toch echt niet.Staatssecretaris Cohen:Gezien de eisen die gesteld worden, vind ik dat je met niveau 3 verder
gaat dan noodzakelijk is. Niveau 2 betreft zeker het praktische niveau van
taalbeheersing. Dat niveau, gevoegd bij kennis van de Nederlandse samenleving,
correspondeert goed met datgene waar het ons om gaat: het Nederlanderschap.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter! Ook in mijn beleving hangen taal en nationaliteit wel wezenlijk
samen. Het valt mij op dat de staatssecretaris met name de koppeling legt
tussen het kunnen lezen en het kunnen uitoefenen van het kiesrecht. Ik begrijp
dat hij dit doet tegen de achtergrond van het feit dat de heer Verhagen dat
voorbeeld heeft genoemd. Vindt de staatssecretaris het in zijn algemeenheid
niet wenselijk dat iemand die Nederlander wil worden, ook Nederlands moet
kunnen lezen? Dan kunnen wij over de graad nog wel verschillen.Staatssecretaris Cohen:Ik vind het zonder enige twijfel wenselijk, zoals ik het voor iedereen
wenselijk vind om te kunnen lezen en schrijven, maar de vraag die hier aan
de orde is, is wat het niveau is wat je moet eisen als het gaat om het verwerven
van het Nederlanderschap. Dan vind ik het van belang dat iemand goed kan functioneren
in de samenleving en dus overigens ook door de overige eisen die gesteld zijn,
duidelijk kan maken dat hij ook van die samenleving deel uitmaakt.De heer Van der Staaij (SGP):Vindt u dan dat in het geheel geen eisen behoeven te worden gesteld aan
het kunnen lezen van de Nederlandse taal?Staatssecretaris Cohen:Ik ken ook voorbeelden van Nederlanders die hier geboren en getogen zijn
die zich uitstekend in deze samenleving kunnen handhaven zonder dat ze kunnen
lezen. Dat moet niet zo zijn en het is het beste als dit uitzonderingen zijn,
maar ook als het over uitzonderingen gaat, vind ik niet dat dit zou moeten
betekenen dat dit criterium beslissend zou moeten zijn voor de vraag of je
wel of niet genaturaliseerd kan worden.De heer Van der Staaij (SGP):Ik denk dat wij van mening blijven verschillen over de vraag of het in
dezen voldoende is dat je je hoofd boven water kan houden. Van iemand die
Nederlander wil worden, mag je mijns inziens op dit vlak wat meer verwachten.
Maakt de staatssecretaris nu niet van de regel de uitzondering?Staatssecretaris Cohen:Ik geloof het niet. De terminologie die wij in de wet hanteren, is er
een die al een tijd bestaat. In die zin kun je hooguit zeggen dat er sprake
is van een verzwaring in vergelijking tot de situatie die wij nu kennen. Ik
erken overigens dat het voor iedereen van belang is om zo goed mogelijk te
kunnen lezen en schrijven, omdat dit natuurlijk bijdraagt aan de wijze waarop
je kunt functioneren. Het omgekeerde, namelijk dat het niet kunnen lezen en
niet kunnen schrijven zou betekenen dat je dus niet goed kunt functioneren
in de samenleving en dus niet genaturaliseerd kunt worden, gaat mij een stap
te ver.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mocht het amendement-Verhagen/Niederer aangenomen worden, zou dat dan
geen strijd kunnen opleveren met het discriminatieverbod, aangezien aan de
vreemdeling die Nederlander wil worden een andere eis wordt gesteld dan aan
de Nederlander zelf om bijvoorbeeld het kiesrecht te kunnen uitoefenen?Staatssecretaris Cohen:Ik wil er nog wel eens over nadenken, maar ik weet niet of je met die
redenering heel ver komt.Voorzitter! Wij zijn nog niet klaar met het artikel. De heer Dittrich
heeft namelijk gevraagd hoe het begrip "zich ook overigens hebben doen opnemen
in de Nederlandse samenleving" geïnterpreteerd moet worden. Wat als de
Nederlandse samenleving niet genegen is om zich bereidwillig op te stellen
om de nieuweling te accepteren? Wordt het dan moeilijker om Nederlander te
worden? Hij vindt dat de voorwaarden van de rijkswet niet afhankelijk mogen
zijn van de gevoelens in de samenleving. Die mening deel ik. De genoemde voorwaarde
richt zich tot de naturalisandus. Onwil van de omgeving wordt hem niet tegengeworpen.Naar aanleiding van het taalvereiste vroeg de heer Van der Staaij naar
de positie van het Fries. Ik meen daarop in de nota van het verslag geheel
ingegaan te zijn. Het gaat om de taalkennis als middel van zelfredzaamheid
en niet om alleen de Friese maar om de gehele Nederlandse samenleving. Dat
is de kennis van het Nederlands in de mate zoals gevraagd in artikel 8, zulks
ongeacht het feit dat kennis van de Friese taal voor de in Friesland woonachtige
naturalisandus mogelijkerwijs een gewenste bijkomende vaardigheid is.De heer Van der Staaij (SGP):Dat had ik al begrepen, maar het gaat mij erom dat juist waar wij ons
beijveren om streektalen zoals het Fries een hogere status te geven, je je
kunt afvragen hoe sterk wij staan tegenover iemand die heel goed Fries maar
niet zo goed Nederlands spreekt. Ik erken dat het wellicht een wat academische
discussie op dit moment is, dus ik zou er niet al te uitgebreid op willen
ingaan, maar ik blijf erbij dat dit punt nog niet helemaal is uitgewerkt.Staatssecretaris Cohen:Het is misschien niet helemaal uitgewerkt, maar ik ben het ook zeer eens
met de opmerking dat het vooral een academische kwestie is.Voorzitter! De heer Dittrich heeft een amendement op stuk nr. 22 ingediend
op artikel 8, vierde lid. Hij stelt daarin voor, verkorting van de voor naturalisatie
noodzakelijke verblijfsperiode van vijf jaar naar drie jaar voor een ongehuwde
buitenlander die met een ongehuwde Nederlander samenwoont ook te laten gelden
voor de ongehuwde buitenlander die met een gehuwde Nederlander samenwoont.
Ik moet dat amendement ontraden, omdat op die manier aan twee tegelijkertijd
bestaande verschillende relaties rechten ontleend zouden kunnen worden. Afgezien
van het feit dat ik mij afvraag of dat überhaupt verstandig is, moet
ik ook constateren dat het verder nergens in onze regelgeving voorkomt.De heer Dittrich (D66):Artikel 8 richt zich op degene die Nederlander gaat worden. De huwelijkse
staat van degene met wie hij samenleeft, is daarbij toch niet doorslaggevend?
Het gaat om het hoofdverblijf en het aantal jaren dat je met iemand samenwoont
in de Nederlandse samenleving.Staatssecretaris Cohen:Mijn tweede argument is dat het tegelijkertijd laat zien dat dit misbruik
kan uitlokken. Het kan betekenen dat iemand die gehuwd is bijvoorbeeld zegt
nog een andere relatie te hebben. Je kunt die relatie honoreren om haar vervolgens
te verbreken en er daarna weer mee door te gaan. Het gaat hierbij om wezenlijke
relaties die je niet door elkaar moet laten lopen. Ik begrijp de bedoeling
van de heer Dittrich wel, omdat het soms lang kan duren.De heer Dittrich (D66):In de wetstekst staat toch al: in een duurzame relatie samenleeft? Het
voorbeeld dat de staatssecretaris geeft, gaat niet op, want dat betekent dat
die gehuwde Nederlander toch samenleeft met degene die Nederlander wil worden.
Dat huwelijk is in stand gebleven, bijvoorbeeld omdat de partner van die Nederlander
niet aan een echtscheidingsprocedure wil meewerken.Staatssecretaris Cohen:Op andere terreinen heeft dat ook die consequenties. Ik zie niet in waarom
dergelijke gevallen in dit wetsvoorstel anders behandeld moeten worden dan
wij elders in de wetgeving doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik was wel gecharmeerd van het amendement van de heer Dittrich. Het ziet
toe op een zeer praktisch probleem dat voor een aantal vrouwen geldt die een
huwelijk hebben gesloten in een ander land waar huwelijksontbinding niet wordt
erkend. Voor een groep vrouwen in Nederland is het niet mogelijk, te scheiden.Staatssecretaris Cohen:In artikel 8, lid 4, gaat het om een ongehuwde Nederlander. Het amendement
van de heer Dittrich betreft een ongehuwde buitenlander en een gehuwde Nederlander.
De opmerking van mevrouw Halsema slaat dus niet op dat amendement.Voorzitter! Ik kom toe aan het amendement van de heren Niederer en Verhagen
op stuk nr. 10. Zij stellen voor, geen verkorte procedure in te voeren voor
de naturalisatie van vluchtelingen. Zoals men in de tweede nota van wijziging
heeft kunnen lezen, heb ik een vergelijkbaar voorstel gedaan, gerelateerd
aan de aanstaande Vreemdelingenwet 2000. In het begin van mijn bijdrage heb
ik daar al even over gesproken. Voor dat voorstel waren goede gronden. Nederland
is op grond van het Vluchtelingenverdrag verplicht ernaar te streven de naturalisatieprocedure
voor vluchtelingen te bespoedigen. Dat gebeurde tot nu toe door een procedurele
versnelling, maar die mogelijkheid is weggevallen door de snelheid waarin
vandaag de dag de gewone naturalisatie gebeurt. Het voorstel om de periode
van legaal verblijf op drie jaar te stellen, is gebaseerd op het Vluchtelingenverdrag.
In het kader van de nieuwe Vreemdelingenwet heb ik geen mogelijkheden om die
verplichtingen uit het verdrag op gelijke voet na te komen, omdat in dat voorstel
de statusdeterminatie komt te vervallen. Bovendien realiseert diezelfde nieuwe
Vreemdelingenwet voor deze personen al na drie jaar een rechtspositie die,
althans in Nederland, niet wezenlijk afwijkt van die welke het Nederlanderschap
geeft. De wijziging is echter geheel door de invoering van de Vreemdelingenwet
2000 geconditioneerd. Zo staat het ook in het wetsvoorstel dat wij vandaag
bespreken. Daarin is sprake van een "als, dan"-bepaling. Ik meen dan ook bij
mijn voorstel te moeten blijven. Men kan de vraag stellen waarom ik deze voorwaardelijke
wijziging in dit wetsvoorstel heb voorgesteld, en niet in de Vreemdelingenwet.
Het argument daarvoor is dat wij hier spreken over een rijkswet, terwijl de
Vreemdelingenwet geen rijkswet is. Ik heb het om die reden gedaan, zij het
geconditioneerd, dus afhankelijk van de vraag hoe het verder met de Vreemdelingenwet
loopt. Als die Vreemdelingenwet dus wordt ingevoerd, is daarmee ook deze rijkswet
in één keer in overeenstemming gebracht met deze bepaling.De heer Apostolou (PvdA):Ik heb gisteren gevraagd of artikel 9, waarin diezelfde zin voorkomt,
geen probleem vormt. Ik zou het gestelde in artikel 9, lid 3, onder e, willen
handhaven. Het lijkt mij niet terecht om dat ook te wijzigen.Staatssecretaris Cohen:Dat wijzigt. Het enige wat ik heb voorgesteld, is om indien de nieuwe
Vreemdelingenwet wordt ingevoerd, deze bepaling in overeenstemming te brengen
met die nieuwe Vreemdelingenwet. Ik heb dus niet voorgesteld om het op voorhand
maar alvast te gaan doen.De heer Apostolou (PvdA):Er ligt een amendement van mevrouw Halsema op dit punt. Kan de minister
daarop reageren? Immers, stel dat de Vreemdelingenwet niet wordt aangenomen,
dan zal de bepaling toch in deze wet moeten blijven.Staatssecretaris Cohen:Dat hoeft niet. Ik heb het amendement van mevrouw Halsema nog niet goed
kunnen bekijken. Ik vind het derhalve lastig om daarop te reageren. Ik kan
alleen het volgende zeggen. Als de nieuwe Vreemdelingenwet niet wordt aanvaard,
dan blijft de bepaling zoals die nu in de rijkswet staat een onvervulde conditie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat was mij al duidelijk geworden uit het voorgestelde artikel 1a. Het
lijkt mij echter veel zuiverder om het niet nu op te nemen in de rijkswet,
maar het toe te voegen aan de invoeringswet van de Vreemdelingenwet. Dan maakt
het immers onderdeel uit van het debat over de Vreemdelingenwet. Daarom heb
ik een amendement ingediend.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Dat begrijp ik. Het argument dat ik daarvoor heb, is gelegen
in het verschil tussen een Nederlandse wet en een rijkswet. Ik ben met mevrouw
Halsema eens dat de door haar voorgestelde procedure mooier zou zijn, maar
het punt wordt dus ook wat mij betreft materieel besproken bij de nieuwe Vreemdelingenwet.De heer Niederer (VVD):Ik begrijp uit het antwoord van de staatssecretaris dat het materieel
bij het wetsvoorstel inzake de nieuwe Vreemdelingenwet ter sprake zal komen.
Hoe beoordeelt hij dit amendement dan in het kader van het rijkswetsvoorstel?Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik ben het daar niet mee eens en heb de redenen daarvoor in
feite al genoemd. Ik zou het zeer betreuren, en ga daar overigens ook niet
van uit, als de nieuwe Vreemdelingenwet er niet zou komen. Dan brengt de systematiek
van de vreemdelingenwetgeving immers niet mee dat je niet na drie jaar tot
die naturalisatie zou kunnen overgaan.De heer Verhagen (CDA):Op basis waarvan meent de staatssecretaris dat hij verplicht is om voor
vluchtelingen de termijn terug te brengen naar drie jaar?Staatssecretaris Cohen:In het Vluchtelingenverdrag wordt gevraagd om het zo snel mogelijk te
doen. Daarom heb ik voorgesteld om het op die manier te doen.De heer Verhagen (CDA):In het Vluchtelingenverdrag wordt gevraagd om een vergemakkelijking en
een bespoediging. Dat is iets anders dan een bekorting van de termijn.Staatssecretaris Cohen:Dat is waar, er wordt gevraagd om een bespoediging. Ik vind drie jaar
spoedig.De heer Verhagen (CDA):Dan verschillen wij daarover van mening.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik kom te spreken over het amendement op stuk nr. 20 van de
heer Apostolou. Hij vroeg of het niet tijdig indienen van een verlengingsaanvraag
voor een verblijfsvergunning, waardoor een zogenaamd verblijfsgat ontstaat,
leidt tot onderbreking van de termijn zoals gesteld in artikel 8, eerste lid,
onder c, derde, vierde en vijfde lid. Zo ja, is van zo'n gat dan ook sprake
als de periode van onderbreking slechts een enkele week of een of twee maanden
beslaat? Dat is een vreemdelingenrechtelijk vraagstuk dat in het nationaliteitsrecht
doorwerkt. Dat vraagstuk is met name aan de orde geweest in de koppelingswet.
In het kader van die wet is nadrukkelijk en herhaaldelijk gekozen voor de
hoofdregel dat een verlengingsaanvraag tijdig, dus voor het
verstrijken van de geldigheidsduur, moet zijn ingediend. Indien de aanvraag
te laat is ingediend, wordt de vergunning niet aansluitend op de eerdere vergunning
verleend. In dat geval is sprake is van een gat in het verblijfsrecht. Dat
heeft gevolgen voor de opbouw van bepaalde rechten, waaronder de opbouw van
de verblijfstermijn in artikel 8. Gelet op het belang dat de vreemdeling bij
tijdige verlenging heeft, wordt veel aandacht besteed aan voorlichting. Er
zijn algemene voorlichtingsfolders beschikbaar, waarin de vreemdeling daarop
wordt gewezen. Bovendien wordt aan hem bij uitreiking van een verblijfsdocument
een speciale folder meegegeven. Daarin wordt hij nadrukkelijk gewezen op de
gevolgen van het niet tijdig verlengen van de verblijfsvergunning. Ook is
er een rappelsysteem, dat door de vreemdelingendienst wordt gebruikt om de
vreemdeling erop te wijzen dat hij zijn verblijfsvergunning op tijd moet verlengen.
Dat is een extra service. Die rappelbrief wordt drie maanden voor het verstrijken
van de geldigheidsduur van de verblijfsvergunning verstuurd aan het laatstbekende
adres van de vreemdeling.Een uitzondering op de hoofdregel bestaat voor de vreemdeling die de verlengingsaanvraag
niet tijdig heeft kunnen indienen door omstandigheden buiten zijn schuld.
In dat geval wordt de vergunning verleend in aansluiting op de inmiddels verlopen
vergunning en ontstaat geen gat in het verblijfsrecht. De opbouw van rechten,
ook inzake naturalisatie en optie, gaat in dat geval gewoon door. Ik ontraad
daarom aanneming van het amendement van de heer Apostolou om een onderbreking
van minder dan zes maanden van de termijn van toelating en hoofdverblijf niet
als onderbreking te beschouwen. Het blijft de eigen verantwoordelijkheid van
de vreemdeling om te zorgen voor tijdige indiening van de verlengingsaanvraag.
Daar heeft mijn voorgangster bij de behandeling van de koppelingswet en van
de MVV-wet in deze Kamer en in de Eerste Kamer verschillende malen nadrukkelijk
op gewezen. Als in het kader van het voorliggende voorstel tot wijziging van
de rijkswet met dit systeem wordt gebroken, kan dat ingrijpende gevolgen hebben
voor de overige beleidsterreinen waar dezelfde problematiek speelt. Daarbij
komt dat het tegenwerpen van dergelijke verblijfsgaten bij naturalisatie aanmerkelijk
minder ingrijpend voor de vreemdeling is dan bij de aanvraag van een MVV.
Het tegenwerpen van het MVV-vereiste kan namelijk leiden tot schrijnende situaties
waarin de vreemdeling Nederland moet verlaten, zijn baan verliest en zijn
verplichtingen jegens derden in Nederland moet verbreken. Bovendien kan dat
inbreuk op artikel 8 van het EVMR betekenen. Daarom heb ik in mijn brief aan
de Kamer van 31 januari uitdrukkelijk aangegeven dat het MVV-vereiste bij
te laat indienen kan vervallen, mits aan de overigen vereisten is voldaan,
maar dat de verblijfsvergunning vervolgens niet met terugwerkende kracht zal
worden verleend. De vreemdeling behoudt ondanks de afwijzing van naturalisatie
wel zijn baan, zijn voorzieningen, zijn uitkeringen en zijn verstrekking,
maar hij moet langer wachten totdat hij genaturaliseerd kan worden. Dat heeft
uiteraard consequenties voor het kiesrecht.De door de heer Apostolou voorgestelde termijn van zes maanden biedt geen
oplossing voor het voorziene probleem van geringe beleidsoverschrijding daarna,
want ook dan zullen er vreemdelingen zijn met een verblijfsgat dat enkele
dagen langer is dan zes maanden.De heer Apostolou (PvdA):De staatssecretaris erkent dat ten aanzien van de MVV de consequenties
groot zijn. De correctie op dat punt is heel goed, maar iemand die hier vier
jaar woont en om welke reden dan ook de verlenging niet tijdig heeft aangevraagd,
wordt geconfronteerd met deze mededeling: je bent wel vier jaar hier en je
woonde en werkte tijdens de periode van de verblijfsvergunning wel in Nederland,
maar omdat je vergeten bent om verlenging aan te vragen, beginnen de jaren
opnieuw te tellen en moet je nog eens vijf jaar wachten totdat je een verzoek
tot naturalisatie kunt indienen. Is dat niet disproportioneel en is dat, gelet
op wat wij met de koppelingswet beoogden, geen oneigenlijk effect? Die wet
gaat immers vooral om illegaal verblijf en niet om mensen die hier rechtmatig
verblijven.Staatssecretaris Cohen:Sinds jaar en dag staat in de wet dat er sprake moet zijn van vijf jaar
onafgebroken verblijf. Ik heb eraan toegevoegd dat de Nederlandse overheid
met een zekere regelmaat de mensen erop attent maakt dat er sprake kan zijn
van een verloop en dat men daarop moet letten. Verder moet het niet verwijtbaar
zijn. Ten slotte is uiteraard ook de verantwoordelijkheid van de betrokkene
zelf in het geding. De consequenties zijn hier minder fundamenteel dan bij
het MVV-vereiste. Er is naar mijn mening alle reden om de tekst niet te wijzigen.De heer Apostolou (PvdA):Het vereiste van onafgebroken verblijf is van groot belang. In het door
mij genoemde voorbeeld is er een onderbreking geweest in de toelating. Betrokkene
verblijft in het land, maar heeft niet een verblijfsvergunning voor een bepaalde
periode. In de redenering van de staatssecretaris is het onafgebroken verblijf
het meest belangrijke criterium en niet zozeer de toelating.Staatssecretaris Cohen:Het feit dat er een foutje kan zijn gemaakt, vind ik niet overtuigend
genoeg om in te stemmen met uw amendement, gegeven ook de condities die hierbij
in het geding zijn.Voorzitter! Ik kom toe aan artikel 9, eerste lid, onderdeel b.De voorzitter:Elk moment om uw betoog te onderbreken is willekeurig, dus waarom zouden
wij dat nu niet doen? Ik schors de vergadering voor de lunchpauze.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.30 uur tot 13.15 uur geschorst.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-3663-3675.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl