Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 2001, mede naar aanleiding van het Belastingplan 2004 (29367)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 580-595

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-01-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 13, pagina 580-595

16-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29367Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001, ter zake van het bevorderen van de financiering van de eigen woning met eigen middelen (materiële implementatie initiatiefwetsvoorstel Hillen (29209)Pagina 595-595
1 december-wetten SZWPagina 596-607
Stemmingen over het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2004) (29210)Pagina 595-595
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het BTW-compensatiefonds voor het jaar 2004 (29200 G)Pagina 595-595
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag en de Wet op de accijns (Implementatie richtlijn Energiebelastingen) (29207)Pagina 576-580
Behandeling van: - het wetsvoorstel Gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid, beroep en beroepsonderwijs (Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid) (28170); - het wetsvoorstel Het toezicht op trustkantoren (Wet toezicht trustkantoren) (29041); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen en de Wet inkomstenbelasting 2001 (implementatie spaarrenterichtlijn) (29206); en een ander wetsvoorstelPagina 555-555
Stemmingen in verband met de motie-Schuyer c.s. inzake toevoeging aan de nog te ontwerpen AMvB op het gebied van de monumentenzorg (29210, D)Pagina 596-596
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 2001, mede naar aanleiding van het Belastingplan 2004 (29367)Pagina 595-595
Lijst van besluiten (dinsdag 16 december 2003)Pagina 615-615
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (Technische herstelwet 2003) (29026)Pagina 595-595
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 2001, mede naar aanleiding van het Belastingplan 2004 (29367)Pagina 580-595
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Invoering van een bijdrage van de werkgever wiens werknemer op of na het bereiken van de leeftijd van 57,5 jaar werkloos wordt (Wet werkgeversbijdrage werkloosheidslasten oudere werknemers) (28862); - het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten (verzamelwet sociale verzekeringen 2003) (28978); - het wetsvoorstel Wijziging van de wijze van aanpassing van de kinderbijslag, de wet van 22 december 1994 tot nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet, de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (Stb. 957) en de Algemene Kinderbijslagwet in verband met andere wijze van aanpassing van kinderbijslagbedragen (29258); en een ander wetsvoorstelPagina 607-615
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 16 december 2003)Pagina 615-616
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten in verband met de implementatie van Richtlijn 2003/49/EG van de Raad van de Europese Unie van 3 juni 2003 betreffende de gemeenschappelijke belastingregeling inzake uitkeringen van interest en royalty's tussen verbonden ondernemingen van verschillende lidstaten (29034)Pagina 575-576
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (overige fiscale maatregelen 2004) (29035)Pagina 595-595
Presentie en opening (dinsdag 16 december 2003)Pagina 555-555
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de omzetbelasting 1968 met het oog op de vereenvoudiging, modernisering en harmonisering van de ter zake van de facturering geldende voorwaarden op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde (richtlijn facturering) (29036)Pagina 595-595
- het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten (verzamelwet sociale verzekeringen 2003) (28978); - het wetsvoorstel Wijziging van de wijze van aanpassing van de kinderbijslag, de wet van 22 december 1994 tot nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet, de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (Stb. 957) en de Algemene Kinderbijslagwet in verband met andere wijze van aanpassing van kinderbijslagbedragen (29258); en een ander wetsvoorstelPagina 555-575

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 102 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel:Wijziging
van de Wet op de inkomstenbelasting 2001, mede naar aanleiding van het Belastingplan
2004 (29367).De voorzitter:Ik heet de staatssecretaris van Financiën voor de tweede keer vandaag
welkom. Verder heet ik de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid welkom,
die speciaal op verzoek van de Eerste Kamer hier vandaag aanwezig is om eventuele
aanvullende vragen te beantwoorden.Het College van senioren heeft unaniem geadviseerd, de vragen aan minister
De Geus uitsluitend te zien binnen het kader van wat vandaag is geagendeerd,
namelijk de novelle. Verder vindt het College in zijn wijsheid dat er geen
debat moet plaatsvinden over het inkomensbeleid in den brede en ook niet over
andere koopkrachtmaatregelen als zodanig. Ik ga ervan uit dat de Kamer het
eens is met de zienswijze van het College van senioren.De beraadslaging wordt geopend.De heer Van Driel (PvdA):Voorzitter. Wij zullen het betrekkelijk kort houden. Dit is een stuk reparatiewetgeving,
dat op het allerlaatste moment is afgekomen. Dat is overigens wel snel gebeurd,
waarvoor de complimenten aan het adres van de staatssecretaris van Financiën.
Maar de belangrijkste eerste vraag is, of het kabinet dit allemaal niet wat
eerder had kunnen voorzien. Een paar maanden geleden is in dit huis al bij
de algemene beschouwingen gevraagd, of kan worden uiteen gezet hoe de inkomensverhoudingen
zijn. Dat kon niet, omdat het allemaal onhelder was, dan wel meeviel. Nu valt
het allemaal toch vreselijk tegen, en zitten we met een stuk reparatiewetgeving
en wordt het toch stopwerk. Als een gat in de weg wordt gerepareerd, blijf
je altijd een lasnaad zien. Het is een beetje too little, too late.We gaan de discussie die in de Tweede Kamer is gevoerd niet helemaal overdoen.
Wel hebben we er het mooie woord "puntenwolk" aan overgehouden, een woord
dat alle deelnemers aan het Groot Dictee wel zullen kunnen schrijven! Volgend
jaar dus in ieder geval één woord wat iedereen goed kan hebben.
Wij gaan het hebben over de kwaliteit van de wetgeving die hier in het geding
is door het paniekvoetbal van het kabinet. Dat had het kabinet moeten voorzien.
Dat paniekvoetbal leidt ertoe dat we twee maanden geleden in dit huis hebben
gediscussieerd over de Wet werk en bijstand. Een aantal partijen zei toen
dat we wat ruimer om moeten gaan met de categorale bijstand. De regering vond
dat dat absoluut niet kon. Wat er bestond, was al heel veel. Uitbreiding moesten
we niet willen. Wij hebben het toch geprobeerd, waarop de staatssecretaris
dapper heeft verdedigd dat het niet moest gebeuren. Het kon enigszins doorlopen,
en daar bleef het bij. In de stukken die nu voorliggen, stelt het kabinet
dat de categorale bijstand voor chronisch zieken en gehandicapten moet worden
uitgebreid, en dat dat de beste weg is. Het getuigt van lenigheid van geest,
maar niet van consequent handelen op het gebied van wetgeving, en het is kwalitatief
ook niet helemaal in orde. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd.
Wat vindt de minister hiervan?Voor mijn partij blijft de rijksoverheid verantwoordelijk voor het armoedebeleid.
Het kan niet zo zijn dat het helemaal naar de gemeente wordt
toegeschoven. Wij moeten bedenken dat ondanks de 50 mln euro die erbij is
gekomen, aangevuld met 30 mln euro, toch sprake is van een halvering van dat
bedrag dat de rijksoverheid uittrekt voor bijzondere bijstand. We moeten niet
net doen alsof de gemeenten hiervoor veel meer geld krijgen. Er is veel meer
geld nodig voor chronisch zieken en gehandicapten, maar feitelijk is er de
laatste jaren minder bijzondere bijstand gekomen. De gemeenten zullen dat
moeten ophoesten. De vraag is of zij dat allemaal kunnen en willen. De rijksoverheid
blijft voor ons verantwoordelijk voor het armoedebeleid en de gemeenten moeten
de individuele gaten vullen. Het is maar de vraag of dat bedrag voldoende
is, zoals ik al zei.Je ziet dat gehandicapten en chronisch zieken, maar ook ouderen, steeds
meer terugvallen op de gemeenten. Ik wijs op de categorie ouderen die geen
volledige AOW heeft en ook naar de gemeente gaat. Dat is een ontwikkeling
waarbij wij vragen stellen. Wij vinden dat er voor ouderen, gehandicapten
en chronisch zieken een structurele inkomenscompensatie moet komen die vooral
op die zwakke groepen is gericht. Wat ons betreft zou het kabinet daaraan
moeten werken. Ik roep het kabinet op om te komen met een studie en een oplossing
die verder gaat dan de individuele bijstand.Nu het deze weg opgaat, is de vraag wat de verwachtingen zijn. Het bedrag
is een stuk lager. Is er binnen zekere marges zekerheid dat het allemaal goed
terechtkomt of moeten wij dat afwachten?Kortom, wat ons betreft is het gelegenheidswetgeving die wij niet geweldig
goed vinden, met een flinke draai erin. Het alternatief van de PvdA aan de
overkant om de AWBZ-premie voor de hogere inkomens met twee procentpunt te
verhogen is wat ons betreft een betere lijn. Noodgedwongen zullen wij er wel
mee instemmen. Beter een half ei, al is het nog zo'n verrekt klein eitje,
dan een lege dop, maar het is wel met een wrange smaak in de mond, zo net
tegen kerst.De heer Essers (CDA):Voorzitter. Bij de behandeling van het fiscaal pakket 2004, vorige week,
heeft mijn fractie erop gewezen dat een generiek werkende wet zoals de inkomstenbelasting
niet het meest voor de hand liggende instrument is om specifieke koopkrachteffecten
te bewerkstelligen. Dit neemt niet weg dat de wetgever ervoor moet zorgdragen
dat in de Wet inkomstenbelasting 2001 opgenomen regelingen optimaal aan hun
doel en strekking voldoen. Dat geldt in het bijzonder voor regelingen die
zijn bedoeld om recht te doen aan de aantasting van de draagkracht als gevolg
van kosten, gemaakt door chronisch zieken en gehandicapten. Onvolkomenheden
in de regeling van buitengewone uitgaven dan wel in de uitvoering van die
regeling moeten dan ook worden hersteld. De verbeteringen die thans in deze
novelle worden voorgesteld door de regering, als aanvulling op de reeds aangebrachte
verbeteringen in de zesde nota van wijziging op het Belastingplan 2004 en
de in het belastingplan opgenomen verzilveringsregeling, zijn door mijn fractie
positief ontvangen.In deze bijdrage zal ik mij beperken tot het bespreken van dit onderdeel
van het belastingplan. Ik zet de verbeteringen ten opzichte van de huidige
regeling die zijn voorgesteld in het belastingplan en de novelle, nog eens
kort op een rijtje.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):U had het over het hele inkomensplaatje en u zei dat de voorstellen positief
ontvangen zijn. In relatie tot de woorden van uw fractievoorzitter bij de
algemene beschouwingen wil ik vragen of dit genoeg is wat u betreft. Toen
hebt u het erover gehad dat de lage inkomens voldoende gecompenseerd moeten
worden. Is dit voldoende of komt u hier in januari op terug?De heer Essers (CDA):Zoals gezegd wil ik mij in deze bijdrage beperken tot de bespreking van
dit onderdeel van het belastingplan, de buitengewone uitgavenregeling. De
andere zaken, die het hele inkomensplaatje betreffen, komen wat mij betreft
in een later stadium terug.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Ik zei het alleen maar omdat u het woord "positief" gebruikte. Het is
relatief positief, begrijp ik.De heer Essers (CDA):Positief wat betreft dit voorstel; deze verbetering in de zesde nota van
wijziging.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Begrijp ik uit uw woorden dat u het uiteindelijk niet voldoende vindt?De heer Essers (CDA):Nee, dat mag u er zeker niet uit afleiden, maar ik ga die discussie nu
niet aan.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Dat horen wij in januari van u.De heer Essers (CDA):Er zijn de volgende verbeteringen voorgesteld in het belastingplan en
de novelle ten opzichte van de huidige regeling. Er wordt een categorie geïntroduceerd
van specifieke uitgaven die voornamelijk door gehandicapten en chronisch zieken
worden gedaan. Verder wordt de toegang tot het chronisch-ziekenforfait en
tot de vermenigvuldigingsfactor beter toegespitst op deze doelgroep. Deze
verbetering is terecht met applaus door de gehele Tweede Kamer ontvangen.In de tweede plaats is nu geregeld dat indien een belastingplichtige in
een kalenderjaar meer dan € 300 aan dergelijke specifieke uitgaven
heeft, hij een forfaitair bedrag van € 757 in aanmerking mag nemen
voor zogenoemde verborgen kosten.In de derde plaats mogen belastingplichtigen met een inkomen onder € 28.850
deze uitgaven vermenigvuldigen met een factor die bovendien werkt vóór
de toepassing van de algemene drempel van de buitengewone uitgavenregeling
en daardoor de facto ook drempelverlagend werkt.In de vierde plaats wordt een verbetering bewerkstelligd door deze novelle.De heer Van Driel (PvdA):De heer Essers zegt dat hij er in januari op terugkomt. Dan is het moment
voorbij. Dat is toch uiterst merkwaardig. Hij zal nu moeten aangeven of hij
het voldoende vindt of niet. Het CDA heeft altijd gezegd dat er maar 1% achteruitgang
mag zijn. Is dat nou gerealiseerd? Het CDA heeft ook gezegd dat mensen maar
10% van hun inkomen aan zorg mogen uitgeven. Is dat hiermee bereikt? Dat zijn
de vragen die de heer Essers zou moeten beantwoorden.De heer Essers (CDA):Ik vraag mij toch af of ik wel in het juiste debat verzeild
ben geraakt. Wij spreken nu over een novelle op het belastingplan. Wij spreken
niet over het totale inkomensplaatje.De heer Van Driel (PvdA):Die novelle heeft inkomenseffecten en dat heeft een relatie met de opvatting
van het CDA dat maar 10% aan zorg mag worden uitgegeven. De fractievoorzitter
van het CDA heeft daarover iets bij de algemene beschouwingen gezegd. Elk
belastingplan heeft inkomenseffecten. Ik vraag aan de heer Essers of hij daarmee
tevreden is of niet.Ik hoor de fractievoorzitter nu "nee" mompelen. Mijn vraag is echter of
de heer Essers daarmee tevreden is en zo ja, waarom dan.De heer Essers (CDA):Ik ben uitermate tevreden over deze novelle.De heer Van Driel (PvdA):Bent u tevreden over het gevolg van deze novelle voor het inkomen? Het
is toch niet zomaar een novelle ins Blauwe hinein? Zij heeft toch inkomenseffecten?De heer Werner (CDA):Het is misschien een beetje ongebruikelijk, maar ik word al een paar keer
als fractievoorzitter genoemd. Dat doet mij deugd. Bij de coalitie leven dezelfde
zorgen over de inkomens als bij de oppositie. Onze vragen hebben geleid tot
een fors debat in de Tweede Kamer. Daaruit is af te leiden dat wij bij deze
problematiek evenveel betrokken zijn als de oppositie.Ik heb er moeite mee dat de heer Van Driel deze vragen stelt aan de woordvoerder
die deze novelle behandelt, terwijl wij hebben afgesproken dat wij over het
totale pakket aan reparaties – de 110 mln euro, de inkomens en al dat
soort dingen meer – in januari vergaderen. Ook de commissie voor Sociale
Zaken vergadert daar nog over. De heer Van Driel wil nu al weten of wij tevreden
zijn. Ik heb daar buiten deze vergadering om, voor de radio, al een paar dingen
over gezegd. Wij vinden dat dit een substantiële inspanning is. De details
en de precieze uitwerking zullen wij te zijner tijd verder bediscussiëren.
Gelet op de orde van de vergadering zal de heer Van Driel het daar op dit
moment echt mee moeten doen.De heer Van Driel (PvdA):De voorzitter bepaalt de orde.De voorzitter:De voorzitter heeft voorafgaande aan dit debat op unaniem advies van het
College van senioren aan de Kamer voorgesteld geen brede discussies te voeren
over en geen materiële behandeling te houden van het inkomensbeleid,
koopkrachtplaatjes en wat dies meer zij. De Kamer heeft daar mee ingestemd.De heer Van Driel (PvdA):Ik stel nog één vraag. Is de woordvoerder van het CDA tevreden?
Verder wil ik geen discussie voeren over inkomensplaatjes, enz.De voorzitter:Volgens mij had de heer Essers die vraag al beantwoord. Hij mag zijn antwoord
herhalen.De heer Essers (CDA):Voorzitter. Ik was bezig met de verdediging van deze novelle. Ik ben daar
buitengewoon tevreden over.Ik gaf een opsomming van alle verbeteringen die in deze novelle zitten.
Alle eigen bijdragen die worden betaald voor de extramurale AWBZ worden in
deze novelle aangemerkt als specifieke uitgaven, inclusief de eigen bijdrage
voor psychotherapie. Ook de farmaceutische hulpmiddelen worden tot deze specifieke
uitgave gerekend.Een andere verbetering als gevolg van deze novelle is de verhoging van
de vermenigvuldigingsfactor van 1,6 naar 1,65.Ten slotte mag in dit verband zeker de introductie van de verzilveringsregeling
niet onvermeld worden gelaten. Op grond daarvan kunnen mensen met een laag
inkomen in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in contanten tegen het
geldende IB-tarief. Mijn fractie waardeert het besluit van de regering om
deze regeling al voor het belastingjaar 2003 toe te passen, met als gevolg
dat er medio 2004 een terugbetaling kan plaatsvinden, zeer positief. En dit
voor een regeling die is opgenomen in het Belastingplan 2004. Wij hebben alleen
maar lof voor deze vorm van formele terugwerkende kracht. Wij hebben begrepen
dat deze regeling in een grote voorlichtingscampagne onder de aandacht van
de mensen zal worden gebracht.Om een terugbetaling te ontvangen hoeven belastingplichtigen geen extra
actie te ondernemen. Zij zullen uiteraard wel aangifte moeten doen. In dit
kader verdient het werk van de vele fiscale rechtswinkels grote waardering
en waar nodig ondersteuning.Wij achten de verlaging van de algemene heffingskorting met € 2
ter financiering van de in deze novelle opgenomen verbeteringen van de buitengewone
uitgavenregeling in het licht van het belang van de voorgestelde maatregelen
volstrekt aanvaardbaar.De conclusie is dan ook, mevrouw de voorzitter, dat de CDA-fractie zich
volledig kan vinden in deze novelle en dat zij de staatssecretaris van Financiën
prijst voor de getoonde slagvaardigheid.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Voorzitter. Ik zal u van tevoren geruststellen. Het worden geen 25 minuten.
Ik begreep dat daar de grootste ongerustheid over was.Allereerst mijn dank dat ook de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hier aanwezig kan zijn, want de novelle heeft indirect met zijn beleid te
maken. Aan de orde is een belastingnovelle die met het verschuiven van 24
mln euro een heel klein stukje van het inkomensgat dicht voor de mensen die
er met dit kabinet soms wel 8% op achteruit gaan. Het is de spreekwoordelijke
druppel op de gloeiende plaat, maar we zijn er toch blij mee. We zijn ook
blij dat met deze novelle duidelijk is geworden dat het argument "er is nu
eenmaal geen geld voor" niet opgaat. Dat is namelijk niet waar. Als je echt
wilt, moet je zorgen dat er geld binnenkomt. Dat laat deze novelle ook zien.
Het is dus een kwestie van keuze.Wij zijn blij dat deze staatssecretaris deze principiële keuze gemaakt
heeft, maar we vragen ons wel af waarom hij het hierbij gelaten heeft. Hij
zou nog zoveel meer kunnen doen. Vorige week bij het belastingdebat zij hij
in deze Kamer: je kunt via de belastingen nu eenmaal niet zoveel goed maken,
want het gaat tegen het tarief. Maar deze novelle laat ook zien dat je bij
het hanteren van de vermenigvuldigingsfactor als model via de belastingteruggave
wel degelijk 100% kunt compenseren. Zo heb je bijvoorbeeld bij een vermenigvuldigingsfactor
van drie tegen het belastingtarief van ongeveer 35% ongeveer
100% gecompenseerd. Ik begrijp uit de gebaren van de staatssecretaris dat
hij het hiermee eens is.De staatssecretaris heeft aan de overkant gezegd dat je ook geen 100%
moet willen compenseren, omdat de prikkels dan niet meer werken. Ik vraag
mij af of dit ook opgaat voor chronisch zieken en gehandicapten. Of is hij
het met mij eens dat zij zo weinig aan hun situatie en aan hun ziektekostenverbruik
kunnen doen dat zij wel degelijk beter gecompenseerd zouden kunnen worden
dan nu met de vermenigvuldigingsfactor van 1,65? Heeft de staatssecretaris
zichzelf niet te klein gemaakt door te zeggen dat je met de belastingen niet
zoveel kunt? Je kunt met de belastingen juist ontzettend veel.Ik stel meer principieel de vraag in hoeverre je via de belastingen mag
repareren wat door het werk van collega's kapot is gemaakt. In hoeverre mag
je iets doen aan de gaten die er zijn geslagen in de inkomens van de minima?
Dat is een principiële kwestie en ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris
daarover denkt, te meer omdat er onder dit kabinet nogal wat gaten worden
geslagen. Vindt hij dat de belastingen hiervoor zijn en dat een en ander moet
worden gerepareerd? De fractie van D66 aan de overkant heeft er nogal op gehamerd
dat de maatregelen nodig zijn en dat men daartegen niet zal protesteren, maar
dat een en ander in het kader van de belastingen moet worden gerepareerd.Ik wil ook graag de mening van minister De Geus hierover horen, omdat
het onder andere de maatregelen in de sociale zekerheid zijn die de gaten
in de inkomenspositie van minima slaan. Vindt hij dat het in de eerste plaats
op zijn bordje ligt om een en ander voor de echte minima te compenseren, of
meer op dat van de heer Wijn?Hoeveel zou het kosten om de maatregel voor alle minima te repareren,
zodanig dat zij niet beneden de -1% uitkomen? Wij hebben gezien dat deze novelle
daartoe maar zeer weinig bijdraagt. Ik neem aan dat de bewindslieden paraat
hebben hoeveel het zou kosten om de maatregel helemaal te repareren.Ik heb een vraag voor de staatssecretaris over de lastenmaximalisatie.
Zijn partij heeft zich duidelijk uitgesproken voor lastenmaximalisatie in
plaats van bijvoorbeeld reparatie via een novelle. Vorige week heeft hij tijdens
het belastingdebat terloops gezegd dat de lastenmaximalisatie waarschijnlijk
niet doorgaat en dat dit kabinet dit waarschijnlijk niet gaat redden. Ik wil
hierop graag een toelichting van de staatssecretaris, omdat het anders boven
de markt blijft hangen.Dit kabinet heeft het veelvuldig over het verminderen van de administratieve
lastendruk. Het gaat dan met name over de lastendruk van werkgevers. Ik wil
het graag over de burgeradministratieve lastendruk hebben; de "BAL". Dit onderwerp
heeft rechtstreeks met deze novelle te maken. De burger die ervoor wil zorgen
dat hij krijgt waar hij financieel gezien recht op heeft, moet straks nog
meer bonnen bewaren, moet bijna standaard bijzondere bijstand aanvragen en
moet allerlei belastingformulieren inleveren om belastinggeld terug te vragen.
De burger krijgt bovendien te maken met tegemoetkomingsregelingen, vermenigvuldigingsfactoren,
verzilveringsregelingen enz. Graag ontvang ik een reactie op de burgeradministratieve
lastendruk. Hoe transparant is dit geheel straks nog? Baart dit het kabinet
misschien ook zorgen?Met deze novelle wordt er 24 mln verschoven. Daarnaast wordt de bezuiniging
op de bijzondere bijstand teruggedraaid van 220 mln naar 160 mln. Er blijft
dus nog wel degelijk een bedrag van 160 mln aan bezuiniging op de bijzondere
bijstand over. Ik stel dit aan de orde vanwege de brief van de VNG. Vandaag
stond er in de krant het bericht dat er alweer 70.000 meer mensen op het minimumniveau
leven dan drie jaar geleden. Dat is een korte periode. De brief van de VNG
ging over de vraag of de gemeenten eigenlijk wel kunnen doen wat hun straks
wordt opgedragen; te weten het vullen van de gaten via de bijzondere bijstand.
Omdat de Kamer verantwoordelijk is voor de uitvoerbaarheid van wetgeving,
stel ik dit nu al aan de orde, want naar mijn idee kan dit niet wachten totdat
wij eventueel een wat algemener debat hebben over de inkomensplaatjes. De
VVD-fractie aan de overkant heeft hierover haar zorgen geuit, maar wil de
komende maanden de effecten afwachten van wat de bijzondere bijstand kan repareren.
Ik ben benieuwd in hoeverre dit straks letterlijk wordt gemonitord.Tot slot heb ik nog een vraag over de novelle. Waarom worden de kosten
betaald via een verlaging van de arbeidskorting? Dat maakt immers werken minder
aantrekkelijk en het is voor iedereen hetzelfde bedrag. Waarom worden de kosten
niet bijvoorbeeld betaald via een verhoging van de hoogste schijf? Is de minister
daar zo bang voor, al betreft het cijfers met drie nullen achter de komma,
dat hij het toch liever via de arbeidskorting wil doen dan via de hoogste
schijf?De voorzitter:Het woord is aan de heer Van Raak. Er is een tikfout ingeslopen in de
sprekerslijst, hij zal niet 10, maar 15 minuten spreken.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Behalve de staatssecretaris van Financiën heet ik ook
de minister van Sociale Zaken hier van harte welkom. De minister heeft de
afgelopen weken onder vuur gelegen vanwege de koopkrachtplaatjes van de sociale
minima. Ik ga het daar nadrukkelijk niet over hebben. Het gaat om de koopkrachtplaatjes
van met name de chronisch zieken en gehandicapten, een groep die het kabinet
middels deze novelle op het Belastingplan 2004 extra wil compenseren. Mijn
fractie steunt de voorgestelde novelle. Ik heb tijdens de belastingbeschouwingen
van vorige week al aangegeven dat mijn fractie in principe een tegenstander
is van fiscale compensatie voor slechte sociale wetgeving. Toch heb ik liever
dit gemankeerde fiscale instrument om iets voor de chronisch zieken en gehandicapten
te doen, dan helemaal niets. Mevrouw De Rijk wees er al op hoe ingewikkeld
de compensatie is. Daar sluit ik mij van harte bij aan.Meer in het algemeen moet ik namens mijn fractie opmerken dat wij de discussies
over de koopkrachteffecten waar deze novelle uit voortkomt, met groeiende
verbazing en met plaatsvervangende schaamte hebben gadegeslagen. Politici
van links en rechts buitelden over elkaar heen met cijfertabellen en puntenwolken,
die bovendien voortdurend werden bijgesteld. De minister liet niet na, te
melden dat ook de nieuwste cijfers weer voorlopig waren. De
staatssecretaris vertelde mij vorige week dat de gevolgen van het bezuinigingsbeleid
voor de chronisch zieken en gehandicapten niet voor september volgend jaar
bekend zullen zijn. Met verbazing zag mijn fractie ook hoe het politieke debat
over de sociale zekerheid zich verengde tot de verhitte discussie over abstracties.
Eveneens verbaasd zijn wij over het gemak waarmee de verhitte gemoederen binnen
het CDA weer geblust werden door deze novelle, die nu belooft voor chronisch
zieken en gehandicapten ook extramurale zorg en medicijnen aftrekbaar te maken.Om in het cijferdiscours van de afgelopen tijd te blijven: de staatssecretaris
verwacht een koopkrachteffect van enkele tienden van procenten. Daarbij blijven
de gekozen kostenposten vrij willekeurig. Waarom wordt niet, zo vraag ik de
staatssecretaris, gekozen voor bijvoorbeeld fysiotherapiebehandelingen? Waarom
komt er geen eenmalige fiscale tegemoetkoming? Waarom wordt niet de drempel
verlaagd of de vermenigvuldigingsfactor verder verhoogd? Waarom wordt niet
de AWBZ-premie voor hogere inkomens verder verhoogd of de bijdrages aan de
bijzondere bijstand? De voorliggende novelle hangt samen met andere aanpassingen
voor de sociale minima, zoals extra geld voor de bijzondere bijstand en de
mogelijkheid van collectieve verzekeringen voor gemeenten. Een aantal chronisch
zieken en gehandicapten wordt nu iets minder door de bezuinigingen getroffen.Voorzitter. Chronisch zieken en gehandicapten hebben mij in alle oprechtheid
de afgelopen weken gevraagd, waar wij hier in Den Haag mee bezig zijn en of
wij nog wel goed bij ons hoofd zijn; of er in onze zelf gecreëerde wereld
van aftrekposten en koopkrachtplaatjes nog ruimte is voor een debat over de
redenen waarom wij in Nederland een stelsel van sociale zekerheid in stand
houden; of wij hier in Den Haag, ongeacht de bij elkaar gefantaseerde koopkrachtplaatjes,
wel begrijpen dat zij het komende jaar met angst en beven tegemoet zien, omdat
zij geen idee hebben hoe zij moeten rondkomen, laat staan dat zij zich enige
voorstelling ervan kunnen maken hoe hun sociale zekerheid er de komende vier
jaar uit zal zien. Dit brengt mij bij de schaamte over het feit dat wij miljonairs
die naar ons land komen, de zekerheid bieden dat zij over de top 30% van hun
inkomen geen belasting hoeven te betalen. Schaamte ook over de miljonairs
die volgend jaar ruim een sociaal minimum kunnen binnenhalen alleen al door
de hypotheekrenteaftrek. Mijn collega Meulenbelt sprak zelfs over "de schaamte
voorbij". Ik voel vooral plaatsvervangende schaamte over de uiterst pijnlijke
wijze waarop de minister van SZW de afgelopen weken is omgegaan met de zwaksten
in de samenleving. Hun zekerheid wordt opgeofferd voor het liberale ideaal
van de terugtredende overheid, in elk geval van de rijksoverheid.De minister schuift de verantwoordelijkheid voor de zwaksten op het bordje
van de gemeenten en maakt de positie van chronisch zieken en gehandicapten
afhankelijk van de regelingen voor bijzondere bijstand van de gemeenten waarin
zij wonen. Dezelfde gemeenten die nu voorzieningen moeten treffen voor chronisch
zieken en gehandicapten, worden bovendien door dit kabinet fors gekort op
de bijzondere bijstand. Er is al aan gememoreerd. De Vereniging van Nederlandse
Gemeenten heeft laten weten niet veel te voelen voor de opdracht om het slechte
sociale beleid van de rijksoverheid te repareren. De heer Van Driel sprak
al over de wonderbaarlijke terugkeer van de categorale bijstand. Ik sluit
mij daar van harte bij aan.Mijn fractie wil de verantwoordelijkheid voor de zwaksten in onze samenleving
niet leggen bij de gemeenten of, nog erger, bij particulieren. De ruimte die
de terugtredende overheid creëert, moet volgens het kabinet worden opgevuld
door het maatschappelijk middenveld, zoals kerken en charitatieve instellingen.
Dat is volgens mij een beschamende terugkeer naar de situatie van voor de
Armenwet van 1852. De De-Geusgiro bleek helaas meer dan een grap. Biedt het
initiatief van de sociale aalmoes een inzicht in de toekomst van de sociale
zekerheid zoals de minister die nu voor ogen staat?De voorzitter:U gaat wel erg buiten de orde van de agenda. Ik begrijp uw emotie, maar
wilt u zich beperken?De heer Van Raak (SP):Ik zal mij beperken tot de novelle. Mijn fractie steunde helaas het Belastingplan
2004 niet, maar zij steunt de voorgestelde novelle wel. In wezen doet de novelle
niet heel veel af aan de fundamentele verslechtering van de positie van veel
chronisch zieken en gehandicapten, maar voor sommigen biedt zij wellicht enige
financiële verlichting. Ik wil vragen of het in de toekomst niet mogelijk
is om verschillende elementen uit het belastingplan onder eigen noemer en
nummer aan te bieden. Dit maakt het voor mijn fractie mogelijk om in elk geval
op elementen voor een belastingplan te stemmen en dat zouden wij ook graag
een keer doen.Wij zien door al het gegoochel met cijfers niet meer hoeveel chronisch
zieken en gehandicapten er volgend jaar op achteruitgaan en wat de veranderingen
zullen zijn die deze novelle bewerkstelligt. Ik wil de staatssecretaris vragen
om een tussentijdse evaluatie, liefst voor de derde woensdag in mei. Chronisch
zieken en gehandicapten maken volgend jaar kosten die zij pas in 2005 kunnen
aftrekken. Dit betreft de nieuwe aftrekposten. Als ik het goed heb begrepen,
kan ook een regeling voor voorlopige teruggave voor deze nieuwe posten pas
worden geëffectueerd in 2005. Veel chronisch zieken en gehandicapten
kunnen deze kosten niet voorfinancieren. Wat denkt de staatssecretaris hieraan
te doen?In deze laatste vergaderweek voor de kerst moet mij nog iets van het hart.
Het kabinet, de staatssecretaris van Financiën en de minister van SZW
zien sociale zekerheid als een financiële last en niet zozeer als een
sociale zegen. In tijden dat de economische groei afvlakt, worden de kansrijken
bevoordeeld op kosten van de zwaksten, zoals de chronisch zieken en gehandicapten.
De staatssecretaris van Financiën vertrouwde mij vorige week toe dat
aan deze opvattingen over sociale zekerheid vooral liberale ideologische overwegingen
ten grondslag liggen. Denkt de minister van SZW, de oud-vakbondsman, er ook
zo over? Ik vertrouw erop dat de christen-democraten er met kerstmis de Bergrede
nog eens op naslaan. Ik wens hen in elk geval voor 2004 veel sociale wijsheid
toe.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter. In dit wetsvoorstel met de creatieve
naam "Wijziging van de wet op de inkomstenbelasting 2001 mede naar aanleiding
van het Belastingplan 2004", worden de specifieke uitgaven, zoals geïntroduceerd
in de zesde nota van wijziging op het Belastingplan 2004, uitgebreid met alle
bijdragen voor extramurale zorg op grond van de Algemene wet bijzondere ziektekosten
en met medicijnen. Het wetsvoorstel wordt door de leden van de VVD-fractie
van harte ondersteund.De leden van de VVD-fractie hebben zich eerder voluit achter de kabinetsmaatregelen
geschaard. Die maatregelen zijn erg noodzakelijk om de publieke sector, inclusief
de gezondheidszorg, weer gezond te maken. Het kabinet is met maatregelen gekomen
die de armoedeval verkleinen en de kilte van een uitkering vervangen door
de warmte van werk. Nederland moet weer concurrerend worden. Nederland moet
een aantrekkelijk vestigingsland zijn en blijven. Alleen zo kunnen wij ervoor
zorgen dat zoveel mogelijk mensen werk hebben en dat sociale uitkeringen überhaupt
mogelijk zijn.Het kabinet heeft harde keuzes moeten maken. De overheid bevriest lonen,
krimpt het aantal ambtenaren in en moet de uitgaven drastisch beperken. Toch
is steeds een belangrijk uitgangspunt geweest dat de meest kwetsbaren van
onze samenleving ontzien worden. De leden van de VVD-fractie zijn dan ook
geschrokken van het koopkrachtverlies voor die mensen. Het is goed dat de
fracties in de Tweede Kamer zo vasthoudend zijn geweest in het verkrijgen
van nadere informatie. Daardoor is het kabinet uiteindelijk met de nieuwe
koopkrachtplaatjes gekomen. Daaruit blijkt dat met name voor chronisch zieken
en gehandicapten de uitkomsten van de kabinetsmaatregelen té negatief
uitpakten. Terecht heeft het kabinet derhalve maatregelen genomen om voor
deze groep mensen die onaanvaardbare effecten weg te nemen.De leden van de VVD-fractie zijn zich ervan bewust dat dit wetsvoorstel
een generieke maatregel bevat. Aangevuld met de tegemoetkomingen via het maatwerk
van de bijzondere bijstand zal er sprake zijn van een rechtvaardigere lastenverdeling.De heer Van Raak (SP):Het doet mij zeer veel deugd om van de heer Biermans te vernemen dat de
positie van de sociaal zwakken in deze samenleving hem aan het hart gaat.
Hij was die groep vergeten bij het vorige debat over de belastingwetgeving.
Het is dus fijn dat hij die mensen nu alsnog noemt.Het probleem is alleen dat ik geen idee heb wat de koopkrachteffecten
precies zullen zijn. Ik zie door de puntenwolken de lucht niet meer. Kan de
heer Biermans samen met mij de staatssecretaris vragen om begin volgend jaar,
het liefst voor de derde woensdag in mei, met een overzicht te komen van de
daadwerkelijke koopkrachteffecten?De heer Biermans (VVD):U noemt een ding en u vraagt een ding. Bij de belastingbeschouwingen was
ik deze groep mensen niet vergeten; ik heb ze alleen niet genoemd. Ik ben
daar ook niet verder op ingegaan.Om consequent te blijven, ga ik ook nu niet verder in op uw vraag dan
wat ik al beschreven heb. Hiermee krijgt u toch direct antwoord op uw vraag.Mevrouw de voorzitter. Hoe het allemaal precies in de praktijk uitpakt,
is nog niet geheel duidelijk. Belastingen bieden nu eenmaal slechts een beperkte
mogelijkheid om effecten van maatregelen in de gezondheidszorg te compenseren.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):U zegt min of meer dat u bezorgd bent over de effecten voor de minima.
Toch was uw fractie aan de overkant niet de sterkste in het vragen van compensatie.
Bent u hier nu tevreden mee of vindt u dat er nog veel meer moet gebeuren,
nu wij weten hoe erg het echt is? Als het kabinet toevallig met drie keer
zoveel was gekomen, was u daar dan net iets tevredener mee geweest?De heer Biermans (VVD):Om te voorkomen dat wij nu reeds de discussie gaan voeren die gepland
staat voor komende januari of wellicht verder in het jaar en om te voorkomen
dat ik mijn fractievoorzitter zo meteen achter de microfoon zie staan, stel
ik voor dat ik de laatste zin van mijn betoog ook uitspreek. Dat is dan de
inbreng van de VVD bij dit onderwerp.De regering heeft toegezegd de maatregelen te zullen toetsen en de eventuele
ongewenste effecten met het Belastingplan 2005 aan ons te zullen voorleggen.
Dit wetsvoorstel kan rekenen op de steun van de VVD-fractie. Ik denk dat ik
daarmee de vragen beantwoord heb, mevrouw de voorzitter.Staatssecretaris Wijn:Mevrouw de voorzitter. Misschien staat u mij toe om allereerst even kort
in te gaan op de historie en het tot stand komen van de novelle en enige opmerkingen
te maken over hoe het fiscale beleid past binnen het totale kabinetsbeleid.Ik zal mij beperken tot de novelle en de opmerkingen daarover. Het is
op het moment geen gemakkelijke tijd; geen gemakkelijke tijd om te regeren
en ook geen gemakkelijke tijd voor veel mensen in ons land die geconfronteerd
worden met een aantal problemen. Wij hebben te maken met een krimpende economie
en een snel en fors oplopende werkloosheid. Wij hebben daarom een sociaal
akkoord gesloten met de vakbeweging en de werkgevers, waarin is afgesproken
dat volgend jaar de lonen niet zullen stijgen. Dat heeft effect op de koopkracht
maar is wel nodig om ervoor te zorgen dat de Nederlandse economie weer kan
groeien op het moment dat de wereldeconomie aantrekt.Wij hebben ook grote problemen in de gezondheidszorg. Het is mijn vakgebied
niet, ik wil er niet te veel over uitweiden. Wij weten allemaal dat er de
afgelopen jaren grote kostenstijgingen geweest zijn in de gezondheidszorg.
Die worden mede veroorzaakt door de vergrijzing, de ontwikkeling van de technologie,
de bureaucratie en misschien her en der door het ontbreken van financiële
mechanismen om spaarzaam en efficiënt gebruik te maken van de gezondheidszorg.
Wij willen de gezondheidszorg echter wel in stand houden. Ik zal daarop nu
verder niet ingaan, maar ik geef wel aan dat het kabinet voor een groot aantal
problemen staat. In de afgelopen jaren is bijvoorbeeld op het terrein van
de economie veel te gemakzuchtig omgegaan met de goede tijden en is er op
het terrein van de gezondheidszorg veel lang gedaan over noodzakelijke wijzigingen
om de gezondheidszorg in de toekomst te handhaven.Het nemen van dergelijke maatregelen is geen feest. Wij weten dat wij
daarmee geen populariteits prijs winnen, maar wij moeten deze
maatregelen nemen omdat er anders later sprake zal zijn van veel moeilijker
vraagstukken en veel zwaardere en negatievere effecten. Dat neemt niet weg
dat het vervelende maatregelen zijn.Met de belastingmaatregelen wordt geprobeerd een deel daarvan te compenseren.
Ik geef mevrouw De Rijk meteen haar rekenkundig gelijk toe als zij het heeft
over de vermenigvuldigingsfactoren. Het is echter wel zo dat wij fiscaal slechts
een beperkt aantal tegemoetkomingen kunnen doen voor maatregelen die elders
moeten worden genomen. Ik sta volledig achter het kabinetsbeleid en kan wat
mijn eigen beleidsterrein eigenlijk alleen maar ingaan op wat wij met die
novelle doen.De heer Van Raak (SP):De staatssecretaris begon zijn antwoord met het schetsen van de economische
situatie en stelde dat de maatregelen genomen zijn om Nederland er economisch
bovenop te helpen en klaar te maken voor het moment waarop de economie weer
aantrekt.Ik wil daarover enkele vragen stellen. De regering heeft niet besloten
om de hypotheekrente of de 30% subsidie voor expats aan te pakken. U hebt
wel besloten om de sociale minima, de chronisch zieken en de gehandicapten
aan te pakken. Dat doet u vanwege de economische situatie. Staat de sociale
zekerheid dan in dienst van de economische ontwikkeling?Staatssecretaris Wijn:Ik heb slechts enkele aspecten willen schetsen van de brede problematiek
waarmee dit kabinet kreeg te maken. Nu vraagt u hoe het kabinetsbeleid op
dit punt zich verhoudt tot andere fiscale elementen. Je zou in dit verband
kunnen denken aan het amendement dat de fractie van GroenLinks in de Tweede
Kamer heeft ingediend. Daarmee heeft zij geprobeerd met een extra schijf een
Robin Hoodtarief in te voeren. De vraag dient zich dan aan op welke manier
je evenwichtig tewerk gaat. Naar mijn mening kan men met de fiscaliteit een
bijdrage leveren om per saldo tot een evenwichtig plaatje te komen en perspectief
te bieden op verbeteringen.De heer Van Raak (SP):U geeft geen antwoord op mijn vraag. U sprak over de economische situatie
en in dat licht wilde u de problematiek in een breder kader aan de orde stellen.
Daar ging ik op in. Mijn vraag betrof het feit dat uw specifieke belastingmaatregelen
negatieve gevolgen hebben voor de sociale minima, de chronische zieken en
de gehandicapten. Tegelijkertijd hebben deze maatregelen grote voordelen voor
de miljonairs in dit land. In dat verband vroeg ik u of u de sociale zekerheid
ziet als instrument om de economische ontwikkeling te bevorderen.Staatssecretaris Wijn:Wat ik heb willen aangeven is dat ik het kabinetsbeleid in zijn volle
breedte in aanmerking wil nemen bij het nastreven van de doelstellingen van
deze regering. Op het terrein van de fiscaliteit moet je dan ook afwegingen
maken. Ik weet dat de SP de 30%-regeling voor expatriots wil afschaffen. Daarover
hebben wij uitgebreid gesproken en daarbij heb ik aangegeven dat dat gemiddeld € 10.000
scheelt per persoon die uit het buitenland hier komt werken. Deze maatregel
heeft daarom een groot effect op ons internationaal vestigingsklimaat. Tegen
mevrouw De Rijk zeg ik: de arbeidskorting gaan wij niet aanpakken, want wij
doen iets via de heffingskorting. De arbeidskorting houden wij daarentegen
in stand om mensen er voordeel bij te laten hebben als zij daadwerkelijk gaan
werken. Er is een veelheid aan fiscale regelingen en met elke regeling wordt
een bepaalde doelstelling nagestreefd. De regeling voor buitengewone uitgaven
voor ziektekosten is bedoeld om mensen tegemoet te komen die geconfronteerd
worden met hoge uitgaven voor ziekten. Wij doen dus iets op het totale terrein
van de fiscaliteit. Wij hebben daarbij in aanmerking moeten nemen dat het
geen gemakkelijke tijd is. Oorspronkelijk was het de bedoeling om met het
Belastingplan 2004 als het ware te komen tot een pot geld die gebruikt kon
worden voor de tegemoetkomingsregeling voor buitengewone uitgaven in verband
met ziekte. De vraag was evenwel of die regeling niet een te breed karakter
had en of de middelen niet meer gericht ingezet zouden moeten worden, zodat
de chronisch zieken en gehandicapten er meer van zouden profiteren. Naar aanleiding
van dat idee hebben wij een zesde nota van wijziging bij het belastingplan
opgesteld. Uiteindelijk is een novelle opgesteld. Wat wij nu willen is iets
doen voor de mensen die geconfronteerd worden met bepaalde kosten, zoals die
voor een dieet, extramurale ABWB-zorg, speciaal beddengoed of kleding en medicijnen.
Wij hebben geen definitie voor chronisch zieken of gehandicapten, maar wij
gaan ervan uit dat die mensen tot die specifieke, kwetsbare groep behoren.
Die mensen geven wij wat extra, waarmee wij ze tegemoet willen komen. In de
Tweede Kamer heb ik echter al gezegd dat de fiscaliteit maar een beperkt middel
is voor het realiseren van het totale kabinetsbeleid. Dat is de stelling die
ik heer betrek.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):U zegt dat de fiscaliteit een beperkt middel is en juist daarover wil
ik u een vraag stellen. Op dit punt was u naar mijn mening iets te kort van
stof. Waarom is de fiscaliteit eigenlijk zo'n beperkt middel? U zegt het kabinetsbeleid
over de volle breedte te steunen. Dat hoort ook zo. In hoeverre ziet u het
echter als uw taak om voor de meest kwetsbaren iets te doen en hun achteruitgang
met de fiscaliteit te repareren?Staatssecretaris Wijn:Ik heb dat aangegeven door erop te wijzen dat wij het belastingplan, terwijl
het al door de Tweede Kamer is aangenomen, alsnog met een novelle willen wijzigen.
Ik heb aangegeven op welke manier wij speciaal iets willen doen voor de mensen
die met de bijzondere ziektekosten worden geconfronteerd. Ik vind zelf dat
ik een specifieke verantwoordelijkheid voor de belastingen heb en dat het
daarom mijn taak is om ervoor te zorgen dat zodanige maatregelen worden getroffen
dat de fiscaliteit een bijdrage levert aan het realiseren van het totale kabinetsbeleid.
In het specifieke geval van deze novelle wordt een bijdrage geleverd, maar
het is een deel van het totale pakket van 110 mln extra, waarbinnen de fiscaliteit
een rol speelt.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Hoe groot is die rol? Ik vraag het, omdat ik vrees dat het de komende
jaren wel vaker aan de orde zal zijn dat uw collega's er een puinhoop van
maken en er toch bij u wordt aangeklopt, omdat u via de belastingen
iets moet doen voor de echte schrijnende gevallen. Is dat de koninklijke weg?
Hoe kijkt u daartegenaan? U gebruikt vaak het woord "evenwichtig", maar dat
is bijna "motherhood and applepie". Er is nooit iemand tegen dat woord "evenwichtig",
maar het zegt helemaal niets. Wanneer is iets evenwichtig?Staatssecretaris Wijn:Er ligt iets onder deze interruptie wat niet helemaal wordt uitgesproken.
U suggereert nu dat collega's iets niet goed doen en dat de fiscaliteit dat
dan moet aanpakken. Ik proef in die interruptie iets van tegen elkaar uitspelen.
U zult het zo niet hebben bedoeld, maar ik wil het toch gemarkeerd hebben,
want dat kan niet. Wij voeren één kabinetsbeleid, wat betekent
dat wij allemaal medeverantwoordelijk zijn voor elkaars maatregelen en daar
niet omheen lopen. Ik heb gezegd dat wij dit doen vanuit een bepaald perspectief.U vraagt wat de rol van de fiscaliteit is binnen het geheel. Ik antwoord
daarop alleen dat het totale kabinetsbeleid evenwichtig moet zijn en dat de
fiscaliteit daarin zijn rol speelt. U zult nu zeggen: normeer dat of geef
dat precies aan. Dat kan ik niet. Ik zou nu heel flauw kunnen zeggen: wij
hebben hier 24 mln, deelt u dat door de 110 mln totale reparatie en het breukpercentage
is de bijdrage die de fiscaliteit levert.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Daar houden wij u dan de komende vier jaar aan.Staatssecretaris Wijn:Ik zie u nu al lachen...Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Waarom bent u bij die 24 mln blijven steken?Staatssecretaris Wijn:Ook u zult het met mij eens zijn – dat begrijp ik in dit geval tenminste
uit uw non-verbale reactie – dat je niet van tevoren kunt zeggen hoe
het zit. Wel kunt u mij de komende vier jaar hier permanent ontbieden om te
vragen wat de fiscaliteit bijdraagt. Ik zal daarover verantwoording afleggen
en zeker in gemakkelijke tijden zal ik mij er niet gemakkelijk van af willen
maken. Maar het antwoord zal tegelijkertijd zijn dat u de rol van de fiscaliteit
moet beoordelen binnen het totaalplaatje van het kabinetsbeleid. Er is breed
gezegd dat deze novelle een goede bijdrage biedt aan een oplossing voor het
totale vraagstuk van de koopkracht volgend jaar. Dat is de enige pretentie
die wij met deze novelle hebben: een bijdrage leveren aan een evenwichtig
totaalplaatje.U vraagt of hierdoor niet extra administratieve lasten worden gecreëerd
voor burgers. Dat is wel en niet het geval. Op dit moment kun je via de fiscaliteit
die kosten aftrekken, waarvoor je bonnetjes moet bijhouden. De novelle is
niet zozeer bedoeld om andere kosten aftrekbaar te maken, maar geeft er een
nadere richting aan. In die zin nemen de administratieve lasten niet toe.
Ik geef u onmiddellijk na dat voor de aftrek van medicijnen die op recept
worden gekocht maar niet worden vergoed door het ziekenfonds, de zelfzorgmedicijnen,
wel degelijk bonnetjes moeten worden ingeleverd. Er zit een zekere mate van
omslachtigheid in, maar die was er vroeger en zal er ook in het komende jaar
zijn. Daar zit geen wezenlijke verandering in.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Ook dat valt u niet direct te verwijten, want andere ministeries hebben
bepaald dat medicijnen of behandelingen uit het ziekenfonds vliegen. Desalniettemin
hoefde dat vroeger niet te worden bijgehouden en nu wel. De administratieve
lasten nemen dus wel degelijk toe door alle ministeries. Ik ben benieuwd om
van u beiden te horen of dat meespeelt en of het u zorgen baart. Of denkt
u bij de administratievelastendruk toch vooral aan de werkgevers, aan de grotere
eenheden in dit land?Staatssecretaris Wijn:Nee hoor, dan denken wij in de volle breedte aan burgers. Persoonlijk,
vanuit mijn verantwoordelijkheid, denk ik daarbij natuurlijk ook aan de taakstelling
die we hebben meegekregen om de belastingdienst met 10% in te krimpen. Dit
wordt ook gemonitord. U hebt inderdaad gelijk: waar iets voorheen door het
ziekenfonds werd vergoed en nu niet meer, kan dat leiden tot extra administratieve
lasten. Dit alles ter nuancering op wat ik zojuist heb geformuleerd. Op het
moment dat je bonnetjes in moet leveren bij de fiscus zit daar natuurlijk
altijd een zekere omslachtigheid in. Die zat er tot voor kort in, maar u hebt
in die zin daar wel een punt.Er is een vraag gesteld over het moment waarop mensen hun geld krijgen.
Ik wil daar toch iets over zeggen, omdat daarover her en der verwarring bestaat.
De heer Essers heeft het goed geformuleerd: in het kalenderjaar 2004 gaat
de verzilveringsregeling in, een regeling voor mensen die te weinig belasting
betalen om hun aftrekpost voor buitengewone uitgaven tegen te kunnen wegstrepen.
In het kalenderjaar 2004 wordt dat uitbetaald op basis van de berekeningsgrondslag
van het jaar 2003. In het jaar 2005 gaat die verzilveringsregeling uitbetalen
op basis van de in het belastingjaar 2004 geregelde aftrek van die buitengewone
uitgaven. In 2004 gaat de verzilveringsregeling uitbetalen volgens de ongerichte
regeling voor buitengewone uitgaven van het jaar 2003. In het jaar 2005 gaat
de regeling uitbetalen volgens de gerichte buitengewone uitgavenregeling voor
het belastingjaar 2004. De aftrekken voor het belastingjaar 2004, die dus
worden geregeld naar de nieuwe, meer gerichte vorm van buitengewone uitgaven,
kunnen al dan niet voor voorlopige teruggave worden tegemoetgekomen in het
kalenderjaar 2004. Helaas waren de formulieren voor de voorlopige teruggave
al gedrukt op het moment dat we met de verdere wijzigingen kwamen. Bij dit
onderwerp bestaat altijd de harde deadline van 1 januari. Het verlagen van
de heffingskorting kan pas per 1 april 2004 worden doorgevoerd. Qua timing
moet je bij de fiscus, en dus ook bij de daarvan afgeleide verzilveringsregeling,
met jaargrenzen schipperen.De heer Van Raak (SP):Gaat u de formulieren nog aanpassen?Staatssecretaris Wijn:Nee, want ze zijn al uit.De heer Van Raak (SP):Hoe kunnen mensen die gebruik willen maken van de extra aftrekposten dat
alsnog doen?Staatssecretaris Wijn:Dat gaat via de aangifte, wat geen extra administratieve lastendruk creëert.
Op het moment dat uit de aangifte blijkt dat je je ziektekosten niet kunt
verzilveren, zullen we dat automa tisch gaan koppelen aan de
verzilveringsregeling.Verder is er veel tijd opgegaan – dat begrijp ik overigens heel
goed – aan politieke kwalificaties, die niet zozeer directe vragen zijn
geweest, noch aan mij, noch aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
maar dat is aan hem. Ik denk dat ik hiermee ben ingegaan op de vragen en daarbij
het algemene beleid heb geschetst, inclusief de positie van de fiscaliteit
en de novelle in het bijzonder. Ik wil het hierbij laten.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Ik heb er nog drie over. Waarom geen 100% compensatie voor chronisch zieken
en gehandicapten, want die hoeven toch niet te worden geprikkeld, aangezien
ze weinig ontsnappingsmogelijkheden hebben om hun eigen "gedrag" qua ziektekosten
aan te passen. Waarom op deze manier gefinancierd? U hebt gelijk als u zegt
dat ik de term "heffingskorting" in plaats van "arbeidskorting" had moeten
gebruiken, al geldt ook voor de heffingskorting dat deze voor iedereen hetzelfde
is. Dat is beter dan voorheen. Maar waarom hebt u dit niet ten laste gebracht
van de hogere inkomens, bijvoorbeeld door de hoogste schijf te verhogen?De derde vraag die is blijven liggen betreft de lastenmaximalisatie, waar
u vorige week een halve zin over losliet.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Ik kan op de eerste interruptie geen antwoord geven. Ik zal
toelichten waarom niet. Ik kan vanuit mijn verantwoordelijkheid onmogelijk
ingaan op de vraag hoe het precies zit met elasticiteit en kostenstructuren
in de gezondheidszorg. Het klinkt formeel, maar het is mijn competentie niet
om uitspraken te doen over de effectiviteit van financiële bijdragen
met betrekking tot de gezondheidszorg. Ik heb daar geen verstand van. Deze
Kamer moet dit met de minister van VWS bespreken bij de bespreking van de
eigen bijdragen in de AWBZ en de omvang van het ziekenfondspakket. Ik kan
daar met de beste wil van de wereld geen reactie op geven.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Het gaat specifiek over chronisch zieken en gehandicapten. Stel dat iemand
voor een rolstoel ineens een eigen bijdrage moet betalen van € 100,
gaat hij die rolstoel dan niet gebruiken? Hij heeft weinig ontsnappingsmogelijkheden.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Nogmaals, ik weet er te weinig van. Ik ken deze sector niet.Dan de vraag waarom is gekozen voor de heffingskorting. Ik heb in de Tweede
Kamer gezegd dat er meerdere dekkingsmogelijkheden zijn. Je zou bij wijze
van spreken ook de kilometervergoeding van 18 cent omlaag kunnen brengen.
Iedereen krijgt de heffingskorting. Alle Nederlanders betalen € 2
voor de gedeeltelijke aanpak van dit probleem. Ook hier weer is het antwoord:
evenwicht. Ik begrijp dat mevrouw De Rijk andere prioriteiten zou stellen.
We staan hier politiek allebei anders tegenover. Ik kan het niet mooier of
anders maken dan het is. Ik begrijp de opmerking van mevrouw De Rijk, maar
ik geef tegelijkertijd aan dat ik een andere politieke keuze heb gemaakt.Dan de opmerkingen over de lastenmaximering. Ik heb bedoeld te zeggen
dat er verschillende vormen van lastenmaximering zijn. Je kunt een lastenmaximering
ten opzichte van bepaalde normkosten hebben of een integrale lastenmaximering.
Ik denk dat het laatste heel moeilijk te bereiken is. Maar een lastenmaximering
ten opzichte van bepaalde normkosten is een ander verhaal.Ik heb willen aangeven dat deze discussie bij de vormgeving van het nieuwe
zorgstelsel nog gevoerd zal worden. Zodra ik als CDA-politicus word aangesproken –
wat mevrouw De Rijk in feite deed – zeg ik dat ik hier als staatssecretaris
voor de gehele coalitie zit. Wij komen daar nog verder over te spreken. Voor
zover mevrouw De Rijk zich zorgen maakt over mijn CDA-gehalte, kan zij erop
rekenen dat ik de CDA-idealen buitengewoon stevig heb geïnternaliseerd.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Dat is een enorme geruststelling, maar u neemt nu een deel van uw woorden
van vorige week terug. Dit zou de CDA-fractie op haar beurt zorgen kunnen
baren. U hebt toen gezegd: we gaan de lastenmaximalisering op het gebied van
de zorg niet halen.Staatssecretaris Wijn:Ik weet niet of ik het letterlijk zo gezegd heb. U zou het citaat er dan
even bij moeten pakken. Ik zal zeker een voorbehoud hebben gemaakt met betrekking
tot de toekomst. De zin zal ongetwijfeld begonnen zijn met: ik weet niet of.
Ik denk echt dat de discussie daarover nog zal worden gevoerd. Op dat moment
zul je moeten bekijken hoe de koopkrachtsituatie precies is. Het is heel duidelijk
welke ideeën het CDA daarover heeft. Wat daarover in het regeerakkoord
staat, is ook heel duidelijk. Wij gaan in ieder geval het regeerakkoord uitvoeren.
Daar kan de Kamer ons aan houden. Ik weet niet in hoeverre de interruptie
van mevrouw De Rijk zorgen heeft opgeroepen bij de fractie van het CDA, maar
die fractie hoeft zich geen zorgen te maken over het antwoord op de vraag
of men zich voldoende kan herkennen in het kabinetsbeleid. De CDA-fractie
kan dat ongetwijfeld beter zeggen dan ik als de zorgtoeslag wordt ingevoerd.De heer Van Raak (SP):Wanneer gaan wij evalueren?Staatssecretaris Wijn:Een evaluatie van deze novelle kan niet eerder plaatsvinden dan nadat
het begrotingsjaar 2004 is afgerond. Deze evaluatie kan overigens niet het
geheel omvatten omdat de verzilveringsregeling dan nog niet direct aanhaakt
bij de novelle. Na de afronding van dat begrotingsjaar kunnen wij de eerste
effecten zien van deze regeling voor de mensen die wel kunnen verzilveren.Aan het verzoek van de heer Van Raak om dat al in mei te doen, kan onmogelijk
worden tegemoetgekomen. Ik heb de Tweede Kamer wel toegezegd dat wij zullen
bezien of wij in de stukken voor Prinsjesdag of de stukken voor het belastingplan
2005 iets zinnigs kunnen zeggen over de fiscale aspecten bij de tegemoetkoming
van buitengewone uitgaven voor ziekte. Dat is automatisch ook een toezegging
aan de Eerste Kamer. Ik wil dit echter met het nodige voorbehoud doen, want
de Kamer zit ongetwijfeld niet op halve informatie of op non-informatie te
wachten. Zodra wij realistische, fatsoenlijke en betrouwbare informatie hebben,
delen wij die meteen met de Kamer, want wij doen niet aan het spelletje "houd
dingen geheim".Minister De Geus:Voorzitter. Bij de aanvang van het debat heeft u aangegeven
dat het College van senioren in opperste wijsheid aan de Kamer heeft voorgesteld,
dit debat te beperken tot datgene wat de belastingnovelle raakt. De context
van dit onderdeel raakt weliswaar een breder inkomensbeleid, maar u hebt ook
voorgesteld om over dat inkomensbeleid op een andere moment met de regering
te spreken. Ik heb van u begrepen dat dit in januari zal zijn. Dat lijkt mij
een heel verstandig besluit. Het geeft niet alleen de mogelijkheid om de genomen
maatregelen bij het debat te betrekken, maar ook de kennis van dat moment.
Dan is het jaar immers ingegaan.De wetswijziging die nu voorligt, maakt deel uit van een pakket. Over
de effecten daarvan heb ik de Kamer in de brief van 8 december geïnformeerd.
In die brief is aangegeven dat een deel van deze zaken begrotingsposten betreffen,
zoals de bijzondere bijstand, maar er zit ook een wetswijziging bij. Deze
wetswijziging is de aanleiding voor dit debat.Ik ben de Kamer erkentelijk voor de steun die verschillende afgevaardigden
voor het onderhavige wetsvoorstel hebben uitgesproken. Collega Wijn heeft
dat ook opgemerkt. Ik heb er behoefte aan, op dit moment te memoreren dat
het een klein, maar belangrijk onderdeel is van het pakket. In eerdere instantie
heeft de Tweede Kamer de heer Wijn gevraagd om een bijstelling te doen gericht
op de positie van gehandicapten en chronisch zieken. De heer Wijn heeft de
effecten daarvan voorgehouden aan de Tweede Kamer. Bij nader inzien heeft
de Tweede Kamer zich afgevraagd of dat nu wel de gewenste uitkomst was. De
heer Wijn had er al voor gewaarschuwd. Het is dus niet onverstandig geweest
van de Tweede Kamer om daarvan terug te komen. Ik ben deze Kamer erkentelijk
voor de steun die zij in dezen heeft voor het regeringsbeleid. Ik wil de discussie
over het inkomensbeleid en de bredere effecten daarvan niet uit de weg gaan,
maar ik respecteer het voorstel dat de voorzitter heeft gedaan aan het begin
van dit debat. Zij bepaalt de orde van de dingen. Ik heb nog een paar specifieke
vragen gekregen van verschillende afgevaardigden waar ik op in zal gaan, maar
ik schik mij naar de regie van de voorzitter, als zij vindt dat ik te veel
buiten de orde van de vergadering ga. Door de heer Van Driel is gevraagd waarom er geen structurele compensatie
wordt geboden voor chronisch zieken en gehandicapten. Welnu, dat is geweldig
moeilijk in de fiscale sfeer, zoals de heer Wijn heeft uitgelegd. Op het moment
dat iets in een aftrekpost wordt gebracht, is het afhankelijk van het tarief
waarin je zit. Zolang wij niet 100% belasting betalen, hebben wij ook geen
100% effect van compensatie. Dat lukt daar niet. Er wordt altijd een deel
van het effect gecompenseerd. Daarnaast wijs ik erop dat wij in de eigenbijdrageregeling
AWBZ ook een stukje compensatie hebben gedaan. Dat staat ook in de brief over
de AWBZ.Voor deze groep is de bijzondere bijstand heel geschikt, omdat deze maatwerk
is.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):De heer Wijn heeft nu net gezegd dat 100% compenseren wel kan, als de
vermenigvuldigingsfactor wordt verhoogd naar 3, dus het zou wel kunnen. Daarmee
is de vraag van de heer Van Driel nog steeds relevant. Waarom wordt het niet
structureel voor 100% gecompenseerd?Minister De Geus:Nu raak ik in de moeilijkheden. Zoals de heer Wijn niet thuis is op VWS
en de heer Hoogervorst niet op SZW ben ik niet helemaal thuis op het fiscale
terrein. Misschien kan ik mij er beter niet over uitlaten, omdat het alweer
een tijd geleden is. Wat ik ervan weet, is dat zo'n vermenigvuldigingsfactor
het effect van een aftrekpost geweldig kan vergroten, maar dat het effect
afhankelijk blijft van het tarief waar je in zit. Anders moet de staatssecretaris
het zometeen nog maar een keer uitleggen.Een andere vraag van de heer Van Driel had erop betrekking dat er in deze
Kamer een uitgebreid debat is gevoerd over welke categoriale regelingen er
in de Wet werk en bijstand konden zijn. Dat kon niet en dat was allemaal moeilijk,
maar nu komt de regering ineens met een nader voorstel hierover.Zo is het inderdaad gegaan. Wij hebben hier een debat gevoerd over de
Wet werk en bijstand. Het uitgangspunt bij die wet is dat er zo min mogelijk
categoriale regelingen zijn, omdat de bijzondere bijstand maatwerk is. Het
kabinet heeft in de brief van 8 december de afweging gemaakt om in het licht
van de discussie met de Kamer, het geheel van maatregelen en effecten overziende,
tot twee extra maatregelen te besluiten voor mensen met lage inkomens en met
name chronisch zieken en gehandicapten.Wij hebben nog eens extra gekeken naar het geheel van effecten en maatregelen
en zijn toen tot deze maatregelen gekomen. Ik begrijp dat de heer Van Driel
deze maatregelen op zichzelf niet wil bestrijden.De heer Van Driel (PvdA):Het ging mij om de kwaliteit van de wetgeving. U zegt eigenlijk dat het
gelegenheidswetgeving is. De staatssecretaris heeft de Kamer eerst met veel
kracht van argumenten tamelijk overtuigend ervan weerhouden om dat te doen,
maar nu komt het beter uit om het wel te doen. Dan denk ik: wat zegt dat over
een volgend stuk wetgeving dat wij aannemen? Krijgen wij over twee maanden
weer het tegenovergestelde, omdat het dan beter uitkomt? Ik denk altijd dat
wij hier zitten om naar de kwaliteit van de wetgeving te kijken, maar nu zegt
u zelf: dat heb je wel eens.Minister De Geus:Het is niet zo dat het ons beter uitkomt, het komt u ook beter uit, en
anders moet u maar tegenstemmen, als deze wetswijziging aan de orde komt.De heer Van Driel (PvdA):Dat vind ik een flauw argument. Het gaat om de kwaliteit van de wetgeving.
De staatssecretaris heeft hardnekkig namens het kabinet beweerd dat er geen
categoriale regeling komt, omdat wij daar echt vanaf moeten. Nu zegt u: ja,
er moet toch een categoriale regeling komen. Wat zegt het dan over andere
wetten dat u nu eens dit zegt en over twee maanden met iets anders komt? Dat
is toch nauwelijks uit te leggen? U zegt dan tegen mij: als u het er niet
mee eens bent, stemt u maar tegen. Dat vind ik een beetje kort door de bocht.Minister De Geus:Ik stel met grote vreugde vast dat u zich niet uitspreekt tegen deze maatregel.
De maatregel moet overigens nog wettelijk behandeld worden, maar wij zien
de steun van de PvdA-fractie voor de wijziging tegemoet. U vraagt mij of een
en ander niet een ander licht werpt op het debat dat wij eerder hebben gevoerd
over de invoering van de Wet Werk en Bijstand. Ik houd staande
dat wij bij de behandeling van het wetsvoorstel Wet Werk en Bijstand, waar
de staatssecretaris bij betrokken is geweest, de ambitie hebben om zoveel
mogelijk weg te blijven van categoriale regelingen. Wij hebben daar ook goede
redenen voor. Wat betreft de mogelijkheid voor gemeenten om voor de kosten
van chronisch zieken en gehandicapten niet alleen categoriale regelingen voort
te zetten – dat is toen in de Kamer gewisseld – maar hiervoor,
net als voor ouderen, nieuwe regelingen te treffen, lijkt het ons belangrijk,
gezien het geheel van effecten en maatregelen, om deze aanpassing te plegen.
Wij doen dit omdat wij ons ook rekenschap hebben te geven van de rechtvaardigheid
van het totale beleid. Dit was nog niet aan de orde toen de WWB werd behandeld.De heer Van Driel (PvdA):Die uitleg is uw uitleg. Ik verwijt het kabinet dat men niet al in augustus
of september heeft voorzien wat de inkomenseffecten zouden zijn. Pas onder
grote maatschappelijke en politieke druk hebt u een beeld van de situatie
geschetst. U hebt zich eigenlijk laten dwingen tot een aantal maatregelen,
althans zo vat ik dat op en zo is het ook maatschappelijk en politiek opgevat.
Er worden nu wat paniekachtige maatregelen getroffen, die in tegenspraak zijn
met wat er in oktober is gebeurd. Als u het netjes had gedaan, zou u in augustus
en september een overzicht hebben gehad. Bij de behandeling van de WWB in
oktober had u daarmee dan rekening kunnen houden. Dan zouden wij nu niet geconfronteerd
zijn geweest met deze tournure. Dat had u moeten doen als het kabinet een
goed beleid had gevoerd.Minister De Geus:Ik begrijp dat u vasthoudt aan uw kritiek. Ik heb deze kritiek weerlegd
en ik heb mijn blijdschap uitgesproken over de steun die u voornemens bent
aan deze aanpassing te geven. Wij hebben met de wetenschap van augustus en
september een debat gevoerd over de Wet werk en bijstand. Dit betekent toch
zeker niet dat u van ons had verwacht dat wij nu verder geen aanpassingen
meer zouden plegen voor de kosten van chronisch zieken en gehandicapten? Als
u zegt: dat had je toen moeten weten en daarom had je die Wet Werk en Bijstand
anders moeten inrichten, zeg ik: neen, zo was het niet; op dat moment hadden
wij nog geen beeld van de einduitkomsten. Die einduitkomsten zijn pas eind
november aan het licht gekomen, omdat wij de maatregelen die op de verschillende
terreinen zijn genomen, eerst hebben besproken met de Tweede Kamer. Daarna
is het totaalbeeld gekomen en daarna is de vraag gesteld of het kabinet het
geheel van maatregelen en effecten overziende, het daarbij wilde laten. Wij
hebben toen tot twee extra maatregelen besloten. Ik zeg nogmaals dat ik ontzettend
blij ben dat ook de PvdA-fractie voornemens is om deze maatregelen te steunen.De heer Van Raak (SP):Ook mijn fractie zal de maatregel steunen. In verband met de novelle vraag
ik de minister wel, waar volgens hem in laatste instantie de verantwoordelijkheid
voor de sociale wetgeving ligt. Is dat bij rijke weldoeners, zoals hij met
zijn charitasvoorstellen van de afgelopen weken suggereert, bij de gemeenten
of bij de rijksoverheid?De voorzitter:Kunt u uw vraag iets meer concretiseren in overeenstemming met het onderwerp
dat is geagendeerd?De heer Van Raak (SP):De tegemoetkoming via de novelle voor de chronisch zieken en gehandicapten
laat de minister voor een belangrijk deel over aan de gemeenten. Per gemeente
zal er dus waarschijnlijk een ander beleid moeten worden gevoerd, maar wat
belangrijker is: in laatste instantie is het aan de gemeenten om de sociale
zekerheid van de chronisch zieken en gehandicapten te bepalen. Klopt dat?
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten was daar niet heel erg blij mee. Ik
stel u een principiële vraag: waar moet volgens u in laatste instantie
de verantwoordelijk voor de sociale zekerheid voor deze groep liggen? Is dat
bij u of bij de gemeenten?Minister De Geus:De belastingnovelle is een uitdrukking van de verantwoordelijkheid van
de rijksoverheid, van de regering. Het maatwerk dat de gemeenten te leveren
hebben, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeenten en de rijksoverheid.
Daarbij is de rijksoverheid verantwoordelijk voor de kaderstelling en voor
het verlenen van instrumenten en middelen. Het is de verantwoordelijkheid
van de gemeenten om in individuele gevallen maatwerk uit te voeren. Dat is
dus een gedeelde verantwoordelijkheid.De heer Van Raak (SP):Gaat u nog monitoren hoe dat in de verschillende gemeenten gaat uitpakken?
Ik vrees een hoop bureaucratie. Dat heb je altijd met dit soort maatregelen
en ik ben er dan ook niet voor. Hoe gaat u dat in de gaten houden?Minister De Geus:Nee, ik ben daar net als u niet voor.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):In het debat over de bijstand is allang toegezegd dat wij alles van de
bijstand zouden monitoren.Voorzitter. Ik wil toch graag een opmerking maken. Ik ben er erkentelijk
voor dat de PvdA-fractie, ziende hoe het is gelopen, zich er uiteindelijk
bij zal neerleggen met een paar kritische kanttekeningen. Toch zou ik dit
huis niet willen verlaten zonder een poging te doen het verschil met de heer
Van Driel in ieder geval te overbruggen. Ik denk dat hij vooral een zin in
de brief van 8 december, onder punt 5, op het oog heeft, waar inderdaad over
nieuwe regelingen wordt gesproken. Ik heb alle debatten gevolgd en ik heb
gelezen wat er zich in de Tweede Kamer heeft voltrokken. Ik ben er zelf vanuit
gegaan dat de teneur van de coalitiepartijen was om die 80 mln in te zetten
voor maatwerk. Dat heeft de VVD-fractie zojuist ook uitgesproken. Dat is één.
In de tweede plaats is er ten aanzien van de regelingen gezegd dat de collectieve
ziektekostenregelingen mochten blijven bestaan. Ik juich dat toe. Wij hebben
het bij de bijstandswet ook toegejuicht dat deze regelingen niet zijn afgeschaft
met de komst van de bijstandswet. Met de aanvullende ziektekostenverzekering
zou je een groot deel van de pijn weghalen. Dat is dan categoraal.De voorzitter:Ik vraag de minister om zich weer op het onderwerp te richten. Mevrouw
Van Leeuwen gaat buiten het agendapunt dat vandaag aan de orde is.Minister De Geus:Ik pak de draad weer op bij de monitoring. De staatssecretaris heeft al
aangegeven wanneer de effecten aan de orde zullen zijn van de
maatregel waarover wij het hier nu hebben. Hij zei, geloof ik, dat het verslag
in 2004 aan de orde zou komen. Wat de monitoring van het gemeentebeleid betreft,
heb ik al gewezen op de gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het is daarbij
de verantwoordelijkheid van de gemeenten om per gemeente te monitoren. Het
is onze verantwoordelijkheid om de gemeenten van de goede instrumenten en
van de middelen te voorzien. Daarover zijn wij regelmatig in gesprek met de
gemeenten, met name via de VNG. Wij monitoren echter niet op gemeenteniveau
de uitvoering van dit maatwerk.De heer Van Raak (SP):Ik weet dat het een doodlopende discussie is, maar het moet mij wel van
het hart dat een hoop chronisch zieken en gehandicapten op deze manier in
grote onzekerheid worden gelaten. Zij worden in grote onzekerheid gelaten
over de precieze koopkrachteffecten, maar daar mogen wij het vandaag niet
over hebben. Zij worden in onzekerheid gelaten over wat hun eigen gemeente
nu wel of niet gaat doen; daar mogen wij het vandaag ook niet over hebben,
maar die mensen hebben daar wel erg veel last van. Ondertussen hebt u met
uw liberale opvattingen over sociale zekerheid het allemaal mooi van uw bordje
af geschoven.De voorzitter:Wat is uw concrete vraag?De heer Van Raak (SP):Mijn vraag is of de minister de chronisch zieken en gehandicapten in de
komende jaren in onzekerheid wil laten over de koopkracht en over de maatregelen
die gemeenten eventueel gaan nemen, of dat hij toch bereid is daar de verantwoordelijkheid
voor te nemen. Het is een verantwoordelijkheid die hij volgens mijn fractie
als minister van Sociale Zaken gewoon heeft.Minister De Geus:Voorzitter. De heer Van Raak raakt de kern van dit debat. De kernvraag
is of de regering verantwoordelijkheid neemt voor het inkomensbeleid en voor
de inkomenspositie van chronisch zieken en gehandicapten in het bijzonder.
Het antwoord daarop is ja. Daarover heb ik u ook geïnformeerd per brief.
Dat is een verantwoordelijkheid die zwaar weegt en daarom hebben wij getracht,
de verschillende onderdelen uit het pakket zo snel mogelijk te realiseren.
Een van die onderdelen is de wijziging van de belastingwetgeving. Die wijziging
moet snel plaatsvinden. Ik hoop dat dit mogelijk is. Ik blijf verantwoordelijkheid
dragen, maar dat doe ik niet alleen. De regering draagt deze verantwoordelijkheid
met de volksvertegenwoordiging. Ik vind het belangrijk dat u een besluit hebt
genomen over de wijze waarop u met mij wilt spreken over dit onderwerp en
wanneer u dat wilt doen. Ik ga de discussie absoluut niet uit de weg. Ik aanvaard
de verantwoordelijkheid voor het inkomensbeleid in het algemeen en de inkomenspositie
van chronisch zieken en gehandicapten in het bijzonder.Mevrouw De Rijk vroeg of de wijzigingen in de sociale zekerheid geen gaten
slaan in de inkomenspositie en, zo ja, wie deze gaten moet repareren. Ik kan
die vraag met enige moeite herleiden tot de technische kern van dit debat.
Als er in de sociale zekerheid inkomensgevolgen zouden zijn waarvan wij menen
dat die met een belastingwijziging moeten worden opgelost, zouden die nu aan
de orde moeten zijn. Ik denk dat de maatregelen die wij voorstellen direct
zijn gericht op een effect ten behoeve van de chronisch zieken en gehandicapten.In augustus en september heeft het kabinet de algemene inkomensontwikkeling
in beeld gebracht. Hierbij is ook aandacht besteed aan de algemene tarieven
en de niveaus van onder andere de heffingskortingen en arbeidskortingen. Dat
heeft geresulteerd in voorstellen die hebben geleid naar de bekende plaatjes
van het generiek beeld.Er moet mij nog een ding van het hart over de hoofdlijn van dit debat.
In de huidige situatie wordt de eigen verantwoordelijkheid van de burger aangesproken.
Dat is niet alleen een liberaal beginsel, maar ook een christen-democratisch
beginsel. Wij doen immers ook een appèl op de individuele verantwoordelijkheid.
Het is mogelijk dat die individuele verantwoordelijkheid te hoge eisen stelt
aan de draagkracht van mensen. Het is ook een christen-democratisch principe
om in dergelijke gevallen te zorgen voor ondersteuning. Dat is maatwerk en
dat gebeurt naar draagkracht. Wij kunnen uiteraard de discussie hierover in haar geheel uit de weg gaan
door de eigen verantwoordelijkheid van burgers te negeren. Dan hoeft immers
ook de compensatie niet te worden geregeld. Dat is tien jaar lang gebeurd
en dat willen wij niet meer. Wij willen de eigen verantwoordelijkheid van
de burgers aanspreken. Daarmee nemen wij ook de verantwoordelijkheid voor
het leveren van maatwerk. Wij moeten zoeken naar het goede evenwicht tussen
instrumenten en middelen voor mensen die het echt nodig hebben en het geven
van de verantwoordelijkheid aan mensen die deze wel zelf kunnen dragen. Wij
hebben een verantwoorde keuze gemaakt. In mijn brief van 18 december ben ik
ingegaan op de technische kanten van het voorstel. Ik ben klaar voor het politieke
debat over het beleid als u me daarvoor roept.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):U hebt mijn vraag over wat er via de belasting moet worden gerepareerd
iets te nauw opgevat. Ik doelde niet alleen op de sociale zekerheid. Ik beschouw
u als de verantwoordelijke en coördinerende minister voor het inkomensbeleid.
In die hoedanigheid wil ik van u weten wat er volgens u via de belastingen
moet worden gerepareerd en wat volgens u een taak is van de andere leden van
het kabinet, zoals de minister van VWS.U hebt een andere vraag van mij nog niet beantwoord, namelijk die over
de brief van de VNG. Vandaag stond overigens in de krant dat 70.000 extra
mensen op het minimum terechtkomen. Hoe gaat u uw plannen uitvoeren als de
VNG zegt dat de gemeenten er te weinig geld voor hebben?Minister De Geus:Het is bekend dat de VNG graag meer geld wil hebben. Wij zijn ervan overtuigd
dat de middelen die wij nu geven voldoende zijn voor het leveren van maatwerk.
Ik heb er ook vertrouwen in dat de gemeenten daaraan willen meewerken. De
VNG komt uiteraard op voor het belang van de gemeente om meer geld te ontvangen.
Het is bekend dat de gemeenten zich heel goed rekenschap geven van hun verantwoordelijkheid
voor het leveren van maatwerk aan de mensen die dat echt nodig hebben. Wij
blijven erover in gesprek. Ik heb goede hoop dat wij in januari een goed
gesprek kunnen voeren over het meten van de effecten en over de maatregelen
die moeten worden genomen als het effect van de nu voorgestelde maatregelen
onverhoopt tegenvalt.Uw andere vraag raakt wel de orde van dit debat. Die vraag is namelijk
wat de relatie is in die zin dat de belastingen altijd maar klaar moeten staan
om problemen op te lossen die ergens anders veroorzaakt worden. Mijn antwoord
op deze vraag is genuanceerd. Wel begin ik mijn antwoord met "nee". Ik vind
namelijk dat de maatregel op verschillende beleidsterreinen in zichzelf solide,
sociaal en rechtvaardig moeten zijn. Er zijn echter onderdelen van het regeringsbeleid
die een zodanige wijziging betekenen in de verdeling van de verantwoordelijkheid
en in de draagkracht, dat wij ook moeten kijken naar de totaliteit van de
doelstelling van het rechtvaardige inkomensbeleid. Daarbij moeten wij dan
fiscale middelen gebruiken. Dit is ook niet nieuw in de geschiedenis. Mijn
antwoord begint dus met een "nee", maar dat wordt gevolgd door "tenzij". Dat
"tenzij" is vandaag inderdaad voor een klein stukje aan de orde.De vergadering wordt van 15.30 uur tot 15.40 uur geschorst.De heer Van Driel (PvdA):Mevrouw de voorzitter. De staatssecretaris heeft gezegd dat de evaluatie
van deze maatregel pas in het voorjaar van 2005 kan plaatsvinden. Dat is niet
anders, maar het is wel jammer. Dat brengt mij terug naar de laatste woorden
van de staatssecretaris: "Wij doen niet aan het spelletje 'houd het geheim'."Mijn verwijt is dat dit wél gebeurd is. Als de regering reeds eind
van de zomer met een plaatje gekomen was, had het allemaal niet op het laatste
moment geregeld hoeven te worden en had het veel overzichtelijker kunnen gebeuren.
Mijn verwijt is dat het te lang geheim gehouden is. Pas toen er maatschappelijke
en politieke druk ontstond, is er enig inzicht gegeven.Mevrouw Van Leeuwen is niet meer aanwezig in de zaal, maar ik wil voor
de Handelingen toch even een opmerking in haar richting maken. Het gaat er
niet om of men categoriale bijstand niet goed vindt. Ook wij willen categoriale
bijstand mogelijk maken. Ik maak echter bezwaar tegen het feit dat wij er
in oktober met veel verbaal geweld vanaf gehouden worden en dat het nu in
december – twee maanden later – wél moet. Dat noem ik gelegenheidswetgeving.
En wie zegt mij dat dit niet zal gebeuren bij andere wetgeving die wij hier
behandelen? Dan kan de regering ook zeggen: Wij hebben het toen weliswaar
voorgesteld maar nu, twee maanden later, ligt het heel anders. Dat is de kern
van mijn bezwaar. Hoe lang houdt wetgeving stand? Ik vind twee maanden tamelijk
kort. Twee jaar is al kort, maar twee maanden!Ik heb gesproken over een structurele inkomenscompensatieregeling voor
chronisch zieken en gehandicapten. Op een vraag van mevrouw Rijk gaat de minister
daarop in en zegt dan: "Ik heb daar geen verstand van." Dat zal hij niet zo
bedoeld hebben! Misschien weet hij de technische details niet, maar hij zit
er namens het kabinet. Moet ik constateren dat het kabinet daarvan geen verstand
heeft? Dat wil dan wel graag met hoofdletters in de Handelingen opgenomen
zien! Iedereen weet overigens dat het best kan. Er kan geschoven worden met
vermenigvuldigingsfactoren. De vraag is echter of de regering dat wil doen.
De minister kan zijn opmerking "ik heb er geen verstand van" alleen maar goedmaken
door terstond tegen de staatssecretaris te zeggen dat hij er dan maar op moet
ingaan. "Ik heb er geen verstand van" vind ik het slechtste antwoord dat er
vandaag gegeven is. Ik schat de minister hoger.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Ik constateer dat zowel deze Kamer als de minister
van Sociale Zaken – en inkomensbeleid, zeggen wij er tegenwoordig bij –
popelt om het straks echt over het inkomensbeleid te hebben. Dat gaan wij
dan ook doen in januari.Ik ben blij met de uitspraak van minister De Geus dat alle maatregelen
in zichzelf solide, sociaal en rechtvaardig moeten zijn. Daaraan zullen wij
hem nog regelmatig herinneren, ook als het om zijn eigen beleid gaat.Ik was iets minder blij met de manier waarop de minister sprak over de
brief van de VNG. De VNG vraagt immers geen geld voor het werkinstituut VNG
maar voor de gemeenten die al die gaten op inkomensgebied moeten gaan dichten
via de bijzondere bijstand. Er wordt tegenwoordig immers ontzettend vaak verwezen
naar de bijzondere bijstand. Daarop wordt nog steeds 140 mln bezuinigd. Gelet
op wat in de afgelopen maanden is gebeurd, ben ik bang dat de minister straks
moet constateren dat het beeld minder rooskleurig is dan hij het op 16 december
in de Eerste Kamer heeft doen voorkomen.Verder hoop ik dat de heer Wijn voortaan minder bescheiden zal zijn bij
het gebruik maken van de mogelijkheid om via de belastingen compensatie te
bieden. Hoewel ik het met de heer De Geus eens ben dat iedere maatregel van
ieder ministerie in zichzelf sociaal moet zijn, zeg ik toch: alstublieft,
mijnheer de staatssecretaris, als die maatregelen dat dan toch niet zijn,
biedt u dan maar compensatie.Ten slotte merk ik op een antwoord op een vraag gemist te hebben. Ik wil
dat antwoord graag, omdat daarmee een handige voorbereiding wordt verkregen
van het debat in januari. De vraag was: hoeveel zou er nodig zijn om er iedereen
niet meer dan 1% op achteruit te laten gaan?De voorzitter:Mevrouw De Rijk, om misverstanden te voorkomen wijs ik erop dat deze Kamer
nog niet heeft besloten om in januari plenair over deze thematiek te vergaderen.
Wel heeft de vaste Kamercommissie besloten hierover te vergaderen.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Als het maar snel gebeurt.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Het was vandaag een enigszins vreemd debat met al dat praten
over zaken waarover wij niet willen spreken. Minister De Geus neemt de volle
verantwoordelijkheid voor de positie van de chronisch zieken en de gehandicapten.
Die verantwoordelijkheid ligt dus niet bij de gemeenten en niet bij de charitas.
Dank u wel voor deze woorden, mijnheer De Geus, wij zullen u daaraan houden.
Ik wil u nog een kerstgedachte onder de aandacht brengen met de vraag: wat
zijn volgens u de verschillen en vooral de overeenkomsten tussen
naastenliefde en solidariteit? Misschien kunt u dat mij in 2004 een keer vertellen.De novelle die wij vandaag zullen goedkeuren, is een aalmoes voor de chronisch
zieken en de gehandicapten, maar deze aalmoes wil mijn fractie in deze dagen
heel graag geven.Wij zullen de minister in 2004 nog vaak in deze Kamer treffen. Naar wij
mogen hopen kunnen wij bij een van de gelegenheden dan een fundamenteel debat
voeren over de sociale zekerheid. Hopelijk zal die discussie meer betreffen
dan de gefantaseerde puntenwolken en cijfertabellen waarmee wij het in de
afgelopen weken moesten doen.Tot slot wenst mijn fractie beide bewindspersonen een gezegende kerst
en een zalig uiteinde.De voorzitter:Ik weet niet of ik nu, zals gebruikelijk nadat een Kamerlid het woord
heeft gevoerd, "dank u wel, mijnheer Van Raak" moet zeggen. Het woord is aan
de staatssecretaris van Financiën.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Voor zover ik heb begrepen zijn mij geen nadere vragen gesteld.
Wel is een enkele kwalificatie gegeven. Nog niet vaak is het woord "bescheiden"
op mij van toepassing verklaard. Die kant moet het ook niet te veel op. Ik
zal dat dan ook niet bevorderen.Ik dank de Kamer nogmaals voor de snelle behandeling van de novelle en
de goede samenwerking gedurende de afgelopen maanden. Ik zie uit naar de gedachtewisselingen
in het nieuwe jaar die wij zullen hebben zodra dat maar nodig, opportuun of
wenselijk is.Minister De Geus:Voorzitter. De heer Van Driel heeft nog eens gezegd dat hij zich zorgen
maakt over de kwaliteit van de wetgeving. Hoe kunnen wij ervan overtuigd raken
dat die in stand blijft als na twee maanden debatteren al weer extra wetgeving
nodig is? De heer Van Driel sprak van gelegenheidswetgeving. Ik meen dat ik
hem op dit punt gelijk moet geven. Dit is inderdaad gelegenheidswetgeving.
Echter, naar het oordeel van de regering is de gelegenheid ook van dien aard
dat het nodig is om met deze wetgeving te komen. De heer Van Driel zegt dat
wij moeten oppassen en bij het maken van wetten zoveel mogelijk de gelegenheden
die in de toekomst aan de orde kunnen zijn, in aanmerking moeten nemen. Ik
ben het ook op dit punt geheel met hem eens: dit moet onze ambitie zijn. Evenwel
blijf ik erbij dat het in dit verband noodzakelijk was de wetgeving een klein
beetje aan te passen.De heer Van Driel refereerde er verder aan dat zowel de staatssecretaris
als ik hebben gesproken over de vraag of je via de fiscus structurele compensatie
kan bieden. Tussen de eerste en de tweede termijn heb ik hierover nagedacht
en mij iets laten influisteren. Als je werkt via de fiscaliteit, heb je te
maken met aftrekposten en de hoogte van die posten is afhankelijk van het
tarief van de betrokkene. Met een vermenigvuldigingsfactor kun je tot een
bepaalde uitkomst komen, maar volledige compensatie biedt men dat nog niet.
Overigens is er verschil tussen structurele compensatie en volledige compensatie.
Ik meen dat de heer Van Driel vooral sprak over structurele compensatie. In
dit debat ging het om volledige compensatie. Intussen is mijn kennis op dit
terrein zodanig toegenomen dat ik weet dat ook volledig compensatie mogelijk
is. Ik heb mij laten vertellen dat je dan de reciproque moet nemen van het
tarief. Desgewenst is dan volledige compensatie mogelijk. Het antwoord op
de vraag of dat kan, is in technische zin uiteindelijk "ja". Het is natuurlijk
wel de vraag hoe ver je dat moet doorvoeren. Het is in het kabinetsbeleid
van belang om de eigen verantwoordelijkheid voor de eigen uitgaven –
ik noem de taxiritten en de medicijnen die op zichzelf fiscaal aftrekbaar
zijn – in stand te houden en de mensen tegemoet te komen die er extra
de dupe van dreigen te worden. Kan het? Ja. Is het gewenst? Ja, tot op zekere
hoogte. In welke vorm? In de vorm die de regering heeft voorgesteld.De heer Van Driel (PvdA):Ik heb gezegd dat de tendens te zien is dat steeds meer ouderen zonder
volledige AOW ook naar de gemeente gaan voor een aanvulling op hun AOW of
bijstand te halen. Je ziet het bij chronisch zieken en gehandicapten. Er zou
op rijksniveau toch moeten worden nagedacht over een structurele inkomenscompensatie
voor deze groepen. U heeft in eerste termijn gezegd de volledige verantwoordelijkheid
van de rijksoverheid daarvoor te aanvaarden. U ziet dat. Wilt u daarover nadenken?
U hoeft er alleen maar ja of nee op te zeggen. U tovert het vanmiddag niet
uit uw mouw of uit uw hoge hoed.Minister De Geus:Ik zeg er ja op. Het is precies de aanleiding geweest waarom de CDA-fractie
een motie heeft ingediend en het kabinet met een uitwerking is gekomen in
verband met de verzilveringsproblematiek. Het is een belangrijk hulpmiddel
voor ouderen met lage inkomens, die wel aftrekposten hebben en ook voor chronisch
zieken. Dat is iets uit het verleden. Kijken wij vervolgens naar de toekomst.
Het is ontzettend belangrijk dat, als je doorgaat op de route van de eigen
verantwoordelijkheid van burgers in bijvoorbeeld de zorg, op een gegeven moment
wordt aangegeven wat het compensatiemechanisme, het ondersteuningsmechanisme
in de zorg zelf is. Mevrouw De Rijk heeft daarover een opmerking gemaakt.
Dat is de reden waarom wij in dit debat eerder hebben gemarkeerd dat de zorgtoeslag
een essentieel en vitaal onderdeel vormt van het kabinetsbeleid met enerzijds
de eigen verantwoordelijkheid en anderzijds een toeslag om te voorkomen dat
het appel dat de regering doet op de eigen verantwoordelijkheid de draagkracht
van mensen te boven gaat.De heer Van Driel (PvdA):De enige opmerking die ik van u vraag is dat u akkoord gaat met de zorgtoeslag.
In een structurele situatie zou u een structureel vangnet moeten hebben, iets
meer dan de bijzondere bijstand. Ik smokkel er nog de 65-plussers zonder volledige
AOW bij, van wie er elk jaar veel meer komen. Wij hevelen die categorie als
het ware naar de gemeente over, maar dat zou eigenlijk niet moeten gebeuren.Minister De Geus:Ik denk dat wij nu op een lijn zitten. Voor het structurele niveau van
de AOW of het structurele inkomensbeeld dat voortvloeit uit premies en heffingen
doen wij geen beroep op de bijzondere bijstand. Wij stellen vast dat
het heel moeilijk is om via gerichte generieke maatregelen ondersteuning te
bieden, als er een cumulatie van effecten optreedt na het doorvoeren van de
verschillende maatregelen. Wij zouden die 80 mln extra bijzondere bijstand
generiek kunnen uitsmeren over alle minima, maar voor heel veel mensen is
dat niet eens nodig, terwijl het voor een aantal mensen die het wel nodig
hebben veel te weinig is. Ik denk dan ook dat wij het eens zijn.De heer Van Driel (PvdA):Ik heb nog een technische opmerking. Het gaat om de mensen die niet 50
jaar in dit land hebben gewoond en dus geen volledige AOW hebben. Dergelijke
categorieën moeten wij niet naar de gemeente sturen. Daarvoor moeten
andersoortige maatregelen worden genomen. Dat vraag ik u.Minister De Geus:Ik stel voor om niet nu de specifieke groepen langs te gaan. Ik kan mij
voorstellen dat het een debat op zichzelf is, als je kijkt wat er structureel
en wat er met maatwerk moet worden opgelost. Voor de kenner van dit debat
was de aanleiding gelegen in de cumulatie van de effecten waarmee chronisch
zieken en gehandicapten te maken konden krijgen. Daarover heb ik in ieder
geval een afgerond oordeel gegeven. Zoals de heer Van Driel aangeeft, zal
er in de hoofdlijn van structureel beleid met structurele compensatie ook
compensatie nodig zijn via maatwerk, wat individueel verschillend kan uitpakken.
Laten wij blij zijn dat wij daarover beschikken.Mevrouw De Rijk heeft aangegeven dat de VNG vraagtekens zet bij de aanwezigheid
van voldoende middelen voor maatwerk. Wij gaan daarover nog in gesprek met
de VNG, waarbij wij zullen afspreken om goed in gesprek te blijven. In antwoord
op de vragen van de heer Van Raak heb ik aangegeven dat de verantwoordelijkheid
die wij daarvoor dragen een gemeenschappelijke is: wij zijn verantwoordelijk
voor het instrumentarium en voor middelen in het kader van fictief budget,
gemeenten zijn dat in het kader van het leveren van maatwerk en het geven
van voorlichting. Ook zijn de gemeenten verantwoordelijk voor het goed beheren
van die middelen. Daarover gaan we nog met de VNG in gesprek. Ik heb de Tweede
Kamer toegezegd dat ik, op het moment dat de noodzaak aanwezig is voor het
treffen van nadere maatregelen, mij daarvan rekenschap zal geven. Dit heb
ik ook gezegd in de Tweede Kamer, en het lijkt mij nuttige informatie voor
het debat met de Kamercommissie.De heer Van Raak (SP):Mijn partij heeft in de praktijk veel te maken met chronisch zieken en
gehandicapten, die bij onze hulpdiensten komen. Waar moeten zij aankloppen
als het onverhoeds misgaat, of als zij zich tekort gedaan voelen? Moeten ze
dan aankloppen bij de gemeenten, of bij u?Minister De Geus:Als het gaat om individuele gevallen moeten de mensen in eerste instantie
bij de gemeenten te rade gaan voor de tegemoetkoming bijzondere kosten. Als
het gaat om het geheel van het inkomensbeleid, ben ik niet alleen aanspreekbaar
voor het parlement, maar ook voor maatschappelijke organisaties en individuele
burgers voor het beantwoorden van vragen.Mevrouw De Rijk heeft gevraagd of het mogelijk is, te berekenen wat het
kost om alle inkomens een garantie op -1% te geven. Die berekening is niet
te maken. Wij hebben wel de situatie van de standaardhuishoudens, die binnen
een bepaalde bandbreedte vallen. Wat wij wel kunnen schatten, zijn de effecten
van de cumulatie van maatregelen. Verder kunnen wij besluiten, extra middelen
ter beschikking te stellen, bijvoorbeeld via de bijzondere bijstand. Wat wij
niet kunnen doen, is vanaf een bepaalde inkomensgrens berekenen – mevrouw
De Rijk is waarschijnlijk geïnteresseerd in de minima tot aan modaal –
wat het in generieke zin zou kosten om daar maatregelen te treffen. Het betreft
hier namelijk een spreiding die op individueel niveau heel verschillend kan
uitpakken. Daarom is die berekening niet te maken.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Ik begrijp het eigenlijk niet. Juist dankzij die prachtige puntenwolken,
waarmee ik wel degelijk blij ben, kun je toch alle mensen die onder die grens
zitten vermenigvuldigen met het bedrag dat zij daaronder zitten? Dat lijkt
mij niet zo heel ingewikkeld. De vraag is dan wel, wat vervolgens de beste
maatregelen zijn om het te compenseren.Minister De Geus:Dat ligt toch iets moeilijker dan u denkt. In die puntenwolken zitten
de plussen en de minnen, met daarachter een frequentieverdeling. Bepaalde
zaken kunnen wel in de puntenwolken tot uitdrukking komen, maar bijvoorbeeld
het effect van de bijzondere bijstand niet. Daarom kan niet worden berekend
wat het aan generieke maatregelen zou kosten. Als de één op
-1,5% zit en de ander op -2,5%, leidt een generieke maatregel van iedereen
2.5% erbij tot 0. Het is mogelijk om uit te rekenen welk type maatregelen
getroffen moet worden om de gehele groep te lichten. Het bedrag dat nodig
is om alle minima er 5% bij te geven, valt uit te rekenen. Dat is een miljardenbedrag,
maar dat is niet relevant. Het zou interessant zijn om een taxatie te maken
van alle inkomensplussen en inkomensminnen en daar maatwerk op te zetten.
Ook dat is echter een relatieve wijsheid. Mensen komen niet in aanmerking
voor de bijzondere bijstand op het moment dat zij inkomensvooruitgang of inkomensachteruitgang
hebben, maar op het moment dat zij bijzondere kosten hebben. Waarom is het
toch een adequaat middel? Omdat er dit jaar een zeer belangrijke component
zit in de inkomensachteruitgang van sommige mensen die ook via de bijzondere
bijstand te verhelpen is. Het is daarom in dit geval een adequaat middel.
Het getal waarom u vraagt is met de huidige stand van de wetenschap niet te
berekenen.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Voorzitter...De voorzitter:Nee, mevrouw De Rijk, ik moet een beetje zien op het evenwicht tussen
de verschillende woordvoerders. Het is nu even genoeg geweest.Minister De Geus (CDA):Voorzitter. De heer Van Raak heeft mij een soort cryptogram meegegeven.
Wat is het verschil en de overeenkomst tussen naastenliefde en solidariteit?
Ik zal daar tijdens het kerstreces over nadenken. Ik zal mij laten inspireren.
Ik beloof dat ik het antwoord zal meenemen naar het debat dat wij hierover
nog zullen voeren.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De afhandeling van dit wetsvoorstel volgt dadelijk bij de stemmingen over
alle andere fiscale wetsvoorstellen.Ik schors de vergadering enkele ogenblikken om twee redenen. In de eerste
plaats om de leden opmerkzaam te maken op de stemmingen en in de tweede plaats
om alle leden te laten weten dat wij, nu wij inlopen in de tijd, een poging
doen om vóór de dinerpauze het antwoord van de regering met
betrekking tot de socialezekerheidswetten aan de orde te laten zijn.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-580-595.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl