Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de aanpassing van de politieklachtregeling aan hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (27731)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 403-408

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-12-2003

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 9, pagina 403-408

02-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27731Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van het debat over de Intergouvernementele Conferentie (IGC) inzake een Europese grondwet (29213, nrs. 1 en 2)Pagina 378-394
Lijst van besluiten (dinsdag 2 december 2003)Pagina 415-415
Behandeling van: - het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de rechtsbijstand naar aanleiding van de evaluatie van de Wet op de rechtsbijstand alsmede aanpassing van de Wet op de rechtsbijstand aan de Algemene wet bestuursrecht (27553); - het wetsvoorstel tot wijzging van de algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de griffierechten inzake verhoging van de opbrengst van griffierechten (28740)Pagina 394-403
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - wijziging van de Wet op de rechtsbijstand naar aanleiding van de evaluatie van de Wet op de rechtsbijstand alsmede aanpassing van de Wet op de rechtsbijstand aan de Algemene wet bestuursrecht (27553); - wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de opbrengst van de griffierechten (verhoging van de opbrengst van griffierechten) (28740)Pagina 408-415
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de aanpassing van de politieklachtregeling aan hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (27731)Pagina 403-408
Presentie en opening (dinsdag 2 december 2003)Pagina 377-377
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 2 december 2003)Pagina 415-417
Behandeling van: - het wetvoorstel Wijziging van de Wet voorkeursrecht gemeenten (verbreding reikwijdte) (28236); - het wetsvoorstel Wijziging van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met afdelingen voor intensieve zorg en voor intensieve behandeling in justitiële jeugdinrichtingen (28462)Pagina 377-377
Stemmingen over moties, ingediend tijdens de behandeling van het wetsvoorstel inzake de bevrijdende verjaring, te weten: - de motie-Van de Beeten c.s. inzake een onderzoek naar het geldende recht omtrent de reikwijdte van de artikelen 2 en 109 van Boek 6 Burgerlijk Wetboek (26824, A); - de motie-Meulenbelt c.s. inzake een regeling voor asbestslachtoffers (26824, B); - en de motie-Meulenbelt c.s. (26824, C)Pagina 377-378

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Politiewet 1993 in verband met de aanpassing van de politieklachtregeling
aan hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (27731).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie in deze Kamer hecht er net zo zeer als de
collega's in de Tweede Kamer aan dat er uniformiteit komt in de behandeling
van klachten door bestuursorganen, ook als die klachten betrekking hebben
op de politie. Wij stemmen dus op hoofdlijnen in met dit wetsvoorstel. De heer Dölle van de CDA-fractie heeft vragen gesteld. De beantwoording
hiervan door de minister roept in onze fractie nog wel enkele vragen op, met
name waar het gaat de combinatie van de positie van korpsbeheerder en burgemeester.
Het in overeenstemming brengen van de Politiewet met hoofdstuk 9 van de Algemene
wet bestuursrecht leidt er immers toe dat de specifieke constructie van de
bestuurlijke gezagslijnen ten aanzien van het politieapparaat nog eens in
de schijnwerpers wordt gezet.De minister stelt dat de gemeenteraad de burgemeester ter verantwoording
kan roepen voor de uitoefening van al zijn functies, met uitzondering van
zijn functie als korpsbeheerder. Die functie oefent hij volgens de minister
weliswaar als burgemeester uit, maar hij is door het specifieke verantwoordingsregime
van de Politiewet voor zijn optreden in die functie uitsluitend verantwoording
schuldig aan het regionale college.Dit mag formeel juridisch zo zijn, maar wij menen in de bestuurspraktijk
een ontwikkeling waar te nemen waarbij gemeenteraden hun politieke positie
ten opzichte van burgemeesters wat sterker markeren. Uit democratisch oogpunt
zou de fractie van de PvdA zo'n ontwikkeling toejuichen.Vervolgens gaat de minister in op de situatie dat een burgemeester advies
uitbrengt over een klacht met betrekking tot een incident in zijn gemeente
waar hij als beheerder van het regionale korps verantwoordelijk is voor de
afhandeling van diezelfde klacht als het de grootste gemeente van de regio
betreft. Is het juist dat naar de mening van de minister de burgemeester voor
zijn advies wél verantwoording schuldig is aan de gemeenteraad? Kennelijk
is voor de afhandeling van de klacht de burgemeester uitsluitend verantwoording
schuldig aan het regionale college. Wij vragen ons af wat hiervan het democratische
gehalte is.Acht de minister het wenselijk dat een burgemeester in een bepaalde situatie
tot uiteenlopende conclusies kan komen in zijn rol als lokale gezagsdrager
in tegenstelling tot zijn rol als beheerder van het politiekorps? Welke gevolgen
kan dat hebben voor de geloofwaardigheid van de burgemeester in kwestie?De minister stelt dat de combinatie van deze rollen in één
persoon tact, inzicht en wijsheid vergen. De minister verwacht
niet dat juist de verantwoordelijkheid voor de afhandeling van klachten de
korpsbeheerder voor onoverkomelijke problemen zal plaatsen. Kan de minister
nader onderbouwen hoe een burgemeester zijn geloofwaardigheid tegenover de
gemeenteraad en het regionale college kan bewaren als er sprake is van grote
tegengestelde belangen op het lokale en het regionale niveau? Is het niet
zeer wel denkbaar dat belangentegenstellingen zodanig escaleren dat er moeilijk
te overkomen spagaatproblemen voor een burgemeester kunnen ontstaan? Het zal
duidelijk zijn waarnaar onze voorkeur uitgaat.Ik laat het hierbij voor dit moment en vraag de minister om een nadere
beschouwing over dit vraagstuk. Wij realiseren ons echter dat aan dit punt
een fundamentele discussie ten grondslag ligt over de hoofdlijnen van het
politiebestel, met inbegrip van het democratische gehalte. Die principiële
discussie hoort naar ons idee echter meer thuis in het beleidsdebat dat hier
naar aanleiding van de begrotingsbehandeling van BZK zal worden gevoerd.De heer Rosenthal (VVD):Mevrouw de voorzitter. Mijn inbreng herhaalt punten die mevrouw Tan aan
de orde heeft gesteld.Volgens de interne orde van de vergadering zou oorspronkelijk vandaag
ook het wetsvoorstel tuchtrechtspraak bedrijfsorganisaties hebben voorgelegen.
Die behandeling is echter uitgesteld vanwege allerlei zaken.Zou dat wetsvoorstel wél behandeld zijn vandaag, dan had ik opgemerkt
dat toevalligerwijze twee wetsvoorstellen aan de orde waren over op zichzelf
kleine aangelegenheden die beide passen in een breder kader dat een nader
debat stellig zou rechtvaardigen. Ter verduidelijking: bij het nog te behandelen
wetsvoorstel over de tuchtrechtspraak bedrijfsorganisaties kun je vrij ver
gaan in een principiële benadering vanwege de positie en de functie van
de PBO in ons staatsbestel.Voor het voorliggende wetsvoorstel geldt eigenlijk hetzelfde. Je zou ver
kunnen gaan met een principiële discussie over bevoegdheden en functies
in het politiebestel zoals die zich in de Politiewet van de jaren negentig
hebben gemanifesteerd. De reden waarom ik vandaag kort wil deelnemen aan de
plenaire behandeling, heeft te maken met twee punten over de context van dit
wetsvoorstel.Wij hebben het hier over de invoeging van specifieke regelingen in de
context van de AWB. Dat hebben we nu eenmaal met zijn allen zo beslist, maar
of de AWB voor dit soort zaken in alle opzichten een stap vooruit is, daarover
kunnen we heel lang debatteren. Zie de kritiek die de fractie van de VVD in
een vorige periode op bepaalde facetten van de AWB heeft geuit.Verder noem ik de bevoegdheidsverdeling binnen het politiebestel, en in
het bijzonder de dubbelrol in de klachtenprocedure van de burgemeester, zijnde
ook korpsbeheerder. De burgemeester adviseert de korpsbeheerder over een klacht,
dus in zekere zin geeft hij zichzelf, in elk geval in persona, een advies
waarover hij te beslissen heeft. In de VVD-fractie verkeren wij in de gelukkige
omstandigheid dat wij zo'n korpsbeheerder/burgemeester in ons midden hebben.
Vandaag is hij niet aanwezig, omdat hij het Rode Kruis in Genève moet
bedienen. Bij ons praten we wel eens over de Wet van Fred. Die wet komt erop
neer dat sommige mensen zoveel tact, inzicht en wijsheid hebben dat zij deze
zware dubbelrol aan zullen kunnen. Maar of dergelijke persoonlijke kenmerken
een voldoende voorwaarde zijn in het kader van een wettelijke regeling is
en blijft natuurlijk de vraag. Maar dan praten we in feite over het politiebestel
zoals wij dat vandaag de dag hebben.Het roept, als bijkomend punt, de vraag op of dit soort constellaties
ten lange leste Europaproof is. Als we naar de Europese rechtsontwikkeling
kijken, worden immers in toenemende mate vragen gesteld bij alles wat riekt
naar situaties, waarin mensen rechter in eigen zaak zijn.De heer Dölle (CDA):Voorzitter. Het CDA komt vanuit zijn achtergrond op voor de eigen positie,
de eigen grondslag en bestemming van de overheid. In veel situaties wordt
die overheid belichaamd in politieambtenaren; zo zal in ieder geval menig
burger het ervaren. Zeker indien de al dan niet geüniformeerde gezagdragers
hem of haar aanspreekt of in zijn gedragsmogelijkheden beperkt, wegstuurt,
bekeurt of in beslag neemt, of zelfs fysiek bejegent: het fameuze geleiden
van burgers in een richting tegenovergesteld aan die welke de burger wilde
gaan, zoals menige matpartij taalkundig wordt toegedekt.Politieoptreden zal omdat het vaak onvermijdelijke heftige emoties oproept
bij burgers aan hoge standaarden moeten voldoen. Waar de overheid respect
mag vragen van burgers voor haar ambtsdragers dient zij ook zelf zorgvuldig
op te treden. Burgers dienen gevrijwaard te worden van onheus optreden door
al niet geüniformeerde ambtsdragers. Daarom moet de overheid openstaan
voor klachten en deze behoorlijk afdoen. De CDA-fractie heeft al in het voorlopig
verslag gezegd, positief te staan tegenover het wetsvoorstel waarover we nu
spreken. Er leeft weliswaar bij ons enige vrees dat de voorgestelde bijpunting
van het algemene klachtenrecht ten behoeve van "politieklachten" formaliserend
en bureaucratiserend kan uitpakken, maar hier zal de voorziene evaluatie uitsluitsel
moeten geven. Het is vooral de andere en frequentere inschakeling van de adviescommissie
en de registratie- en rapportageverplichtingen die dit effect kunnen sorteren.Een aantal andere bedenkingen is bij de schriftelijke voorbereiding door
ons aangevoerd. Op enkele punten is de Memorie antwoord nog niet geheel een
open boek en die kwesties leggen we de regering daarom bij deze finale gelegenheid
nog eens voor.De regering heeft uit en te na in de richting van Tweede Kamerfracties,
maar ook in reactie op de Nationale Ombudsman en ten slotte ook in onze richting
in de Memorie antwoord herhaald dat de klachtenregeling in de Politiewet een
aanvulling is op, een invulling is van en een praktische uitwerking is van
hoofdstuk 9 AWB; zie ook de preambule en de uitdrukking "nadere regels" in
de bepalingen uit dit wetsvoorstel en de vele passages in de witte stukken
waar de regering dit punt benadrukt. De AWB verhoudt zich ten opzichte van
de speciale en latere Politiewet als ondergrens, maar ook als bovengrens die
in acht moeten worden genomen bij de regionale klachtenregelingen. De vraag is of zulks niet ook nog niet beter in de wettekst zelf tot
uitdrukking had kunnen worden gebracht. Ik doel dan op een expliciete verwijzing
dat het gehele hoofdstuk 9 kaderstellend is voor de bevoegdheden die de Politiewet
in verband met klachtafhandeling attribueert. Begrijpen wij het goed dan kunnen
in die nadere regels de aanspraken van klagers niet verkort, uitgebreid of
geclausuleerd worden. Is het echter wel mogelijk om een aanvulling en een
invulling zo te interpreteren dat er nooit sprake kan zijn van strijdigheid
met de onder- en de bovengrens?Mijn volgende opmerking heeft betrekking op klachten over politieambtenaren
buiten diensttijd. Zij vallen, gelet op het stelsel van het klachtenrecht
in de AWB, niet onder gedragingen van een bestuursorgaan. Daarover zou dus
niet geklaagd kunnen worden op de wijze als hier bedoeld. Desondanks kan de
regering zich toch wel voorstellen dat in enkele uitzonderlijke gevallen de
klachtenregeling uit de Politiewet toch van toepassing is. Het voorbeeld dat
wordt genoemd is misbruik van uniform en wapen. Wij vragen de regering of
zij meer in het algemeen van mening is dat in al die gevallen waarin de klager
er redelijkerwijs van uit mocht gaan dat hij te maken had met een politieambtenaar
in functie, de weg naar de korpsbeheerder open ligt. Daarbij wordt dan wel
de bovengrens van de AWB overschreden. De functie van politieambtenaar is
zo bijzonder dat het denkbaar is dat zijn gedragingen, ook buiten diensttijd,
effecten hebben die niet vergelijkbaar zijn met die van gedragingen van andere
ambtenaren. Wellicht kan in dit geval het klachtrecht wat ruimer worden geïnterpreteerd.Door de vervanging van de burgemeester als het bestuursorgaan dat klachten
afhandelt door de korpsbeheerder kan naar de opvatting van onze fractie een
probleem ontstaan. De regering gaat hier in de Memorie antwoord vrij gemakkelijk
aan voorbij. De handhaving van de openbare orde vergt dikwijls activiteiten
die – om maar eens een understatement te gebruiken – gemakkelijk
klachten genereren. Deze klachten worden voortaan door de korpsbeheerder afgedaan
en niet langer door de burgemeester. Is het overigens juist dat de korpsbeheerder
hieromtrent algemene of concrete aanwijzingen kan ontvangen en, zo ja, van
wie? Is hij voor de wijze waarop hij te werk gaat verantwoording schuldig
aan het college van burgemeesters in de regio? Waar het onze fractie echter
vooral om gaat, is de situatie waarin de korpsbeheerder tevens de burgemeester
is tegen wie de klacht zich richt zoals in Amsterdam, Rotterdam, Groningen
en Assen het geval kan zijn. Degene tegen wie de klacht zich richt, beslist
hier zelf over en is op geen enkele wijze gehouden hierover aan de gemeenteraad
of het college van burgemeester en wethouders verantwoording af te leggen.
Het is die drie-eenheid, beklaagde, adviseur en beslisser in een, die het
probleem oplevert. Dat probleem doet zich uiteraard niet voor in alle gemeenten
van de regio. Het doet zich alleen in die ene gemeente voor, maar dat is vaak
een grote gemeente. De regering reageert hierop vrij laconiek. Zij zegt dat
deze figuur nu eenmaal twee petten op heeft; waarom zou dat hier meer dan
elders problemen opleveren; wijsheid en tact zijn onontbeerlijk om de spagaten
en valkuilen te vervullen en te omzeilen.Dat lijkt ons wat te gemakkelijk. In dit wetsontwerp gaat het er toch
ook om dat burgers vertrouwen kunnen hebben en houden in de klachtenafhandeling?
Dat verlangen ligt in ieder geval mede ten grondslag aan de klachtenregeling
in de AWB. Het vertrouwen wordt toch op de proef gesteld indien de burgemeester
adviseert over een klacht die tegen hem als burgemeester is ingediend en vervolgens
na het opzetten van een andere pet over die klacht ook beslist. Is het wellicht
een oplossing om in deze situaties in ieder geval de externe adviescommissie
als verplichte voorschakel te hanteren?De regering stelt dat de aard van de bevoegdheid om klachten af te doen,
zich niet verzet tegen het mandateren van die afdoening. Dat lijkt ons ook.
Waarschijnlijk dwingt de praktijk daar ook toe. Is het mogelijk dat die mandatering
plaatsvindt aan personen, uiteraard na hun instemming, die niet vallen onder
de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder? Deze vraag hebben wij in het
verslag niet gesteld. Kan die mandatering buiten het korps worden gelegd?Mijn volgende vraag heeft te maken met het enquêterecht dat een
jaar geleden is ingevoerd in de gemeenten en de provincie. In de provincie
zal dat echter een kleinere rol spelen dan in de gemeente. Het gemeenterecht
kent nu een wat bleke afspiegeling van het enquêterecht dat de Grondwet
toekent aan de Tweede Kamer. Het lijkt erop dat het raadsonderzoek, de enquête,
meer zal worden gebruikt. Het is een vrij tijdrovende, maar wel een aandacht
trekkende activiteit, die raden meer en meer kunnen gaan verrichten. De regering
zegt in de Memorie antwoord dat de korpsbeheerder inzake de uitoefening van
zijn functie als korpsbeheerder niet is gehouden om voor een enquêtecommissie
uit de raad te verschijnen. Deze stelling kan vanwege de lastige scheiding
van beheer en gezag wel eens tot forse complicaties leiden in de gemeenten
waar de burgemeester korpsbeheerder is. Die stelling laat ik hier rusten,
maar ik wijs wel op wat anders. De regering stelt bij de behandeling van de
Wet dualisering gemeenten (27751, nr. 108 pagina 15) dat zij er in het algemeen
van uitgaat dat politieambtenaren wel degelijk moeten getuigen, desgewenst
onder ede, en zeker indien zij betrokken waren bij de handhaving van de openbare
orde. Is naar het oordeel van de regering in dat geval de samenloop van zo'n
enquête met één, enkele of een reeks klachtenprocedures
nu wel in alle gevallen gewenst? Die kwestie lijkt voorlopig nog niet zonder
belang nu het heel goed mogelijk is dat grootscheepse ordeverstoringen en
het daartegen gerichte optreden in de toekomst steeds vaker onderwerp worden
van die raadsenquêtes. Bij die enquêtes zal de aandacht zonder
twijfel mede uitgaan naar de besluiten die zijn genomen door of worden toegerekend
aan de korpsbeheerder en/of burgemeester.Dan de kosten. Wordt het niet te duur? De Raad van State, de Raad van
hoofdcommissarissen, Flevoland en Amsterdam/Amstelland hebben gewezen op de
kostenstijging die het gevolg is van de invoering van dit wetsvoorstel. De
regering verwerpt compensatie, kort door de bocht gezegd omdat men dit volgens
haar al in 1993 had kunnen zien aankomen. Desondanks is onze vraag of de regering
kan aangeven bij welke overschrijding van kosten men wel in aanmerking komt
voor compensatie.Mijn laatste vraag gaat over de jeugd. Jeugd kan ook klagen. Zij komt
met de politie in aanraking. In wijken, maar ook elders kunnen
toestanden ontstaan. Wij hebben gevraagd of het klachtrecht voor de jeugd
hetzelfde geregeld is als voor anderen. Het antwoord daarop was "ja". De jeugd
komt wel regelmatig in aanraking met politie, maar komt doorgaans niet terecht
in de ambtelijke context waarin het klachtrecht normaliter functioneert. Onze
vraag is of de positie van ouders en wettelijke vertegenwoordigers van die
kinderen naar de opvatting van de regering moet worden betrokken bij dit klachtrecht.Minister Remkes:Mevrouw de voorzitter. Ik wil gaarne bevestigen wat de heer Dölle
heeft gezegd, dat de vraag naar de bureaucratische rompslomp en de overlast
aan regels en procedures die door dit wetsvoorstel wordt opgeroepen, bij de
evaluatie moet worden betrokken. Ik lees ook allerlei brieven. Je kunt hooguit
zeggen dat het gaat om projecties op de wolken waarover niets met zekerheid
valt te zeggen.Dat geldt ook voor de financiële gevolgen van het wetsvoorstel. De
inschatting die wij maken, is dat er hier en daar wel financiële gevolgen
zijn, maar dat er helemaal niets valt te zeggen over de omvang daarvan. Dat
element moet ook bij de evaluatie worden betrokken. Het departement zal dat
vanzelfsprekend volgen. Als de korpsbeheerders de behoefte hebben om daarover
met mij van gedachten te wisselen, merk ik dat wel, maar daar ga ik niet op
voorhand vanuit.Door alle woordvoerders zijn twee meer principiële vragen gesteld.
Er kan zich een pettenprobleem voordoen. De heer Rosenthal en mevrouw Tan
zeiden dat dit voor een deel samenhangt met de discussie over het politiebestel.
Deze elementen worden ook betrokken bij de evaluatie en de besluitvorming
die is voorzien in de tweede helft van volgend jaar en de eerste helft van
het jaar 2005. Een deel van deze vragen vloeit rechtstreeks voort uit het
democratisch tekort dat samenhangt met het huidige politiebestel. Die overweging
zal ook onderwerp zijn van de evaluatie.Wij moeten voorlopig even roeien met de riemen die wij hebben. Gegeven
deze situatie is het mogelijk dat een korpsbeheerder dient te oordelen over
een klacht waarover hij eerst heeft geadviseerd, indien de gedragingen waarover
wordt geklaagd, zich hebben afgespeeld in de gemeente waar hij burgemeester
is.De korpsbeheerder verenigt in zijn persoon nu eenmaal twee functies. Hij
is beheerder van het regionale korps en in die hoedanigheid verantwoordelijk
voor de afhandeling van klachten, maar ook gezagsdrager in meestal de grootste
gemeente van de regio. Die combinatie van rollen in één persoon
vergt tact, inzicht en wijsheid van de burgemeester/korpsbeheerder, niet alleen
bij de afhandeling van klachten, maar in alle facetten van zijn functioneren
als korpsbeheerder en burgemeester. Wij verwachten niet dat juist de verantwoordelijkheid
voor de afhandeling van klachten de korpsbeheerder in dit verband voor problemen
zal plaatsen.De VVD-fractie heeft één burgemeester/korpsbeheerder met
tact, inzicht en wijsheid in de gelederen, maar ik kan de Kamer verzekeren
dat wij in het algemeen 25 van deze functionarissen in ons land kennen. De
constatering en de geruststellende woorden die uitgesproken worden, zijn op
dat inzicht en die overtuiging gebaseerd.Wij wijzen erop dat een klacht krachtens de Algemene wet bestuursrecht
altijd wordt afgehandeld door het bestuursorgaan tegen wie de klacht is gericht.
Bij de burgemeester/korpsbeheerder is dat niet anders. De burgemeester is
jegens de gemeenteraad verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare
orde in zijn gemeente en als korpsbeheerder is hij verantwoording verschuldigd
aan het regionale college.De heer Dölle wijst er met zoveel woorden terecht op dat niet langer
de burgemeester de klachten afhandelt, maar de korpsbeheerder. Dat betekent
dat het voor de gemeenteraden niet meer mogelijk is, de burgemeester ter verantwoording
te roepen over de wijze van afhandeling van klachten of over het hele beleid
met betrekking tot de klachtafhandeling. Evenmin kan een raadsenquêtecommissie
de korpsbeheerder oproepen en onder ede stellen ter zake van de afhandeling
van klachten.Het raadsonderzoek kan zich wat de burgemeester betreft, uitstrekken tot
het gehele door de burgemeester gevoerde bestuur. Het raadsonderzoek kan dus
betrekking hebben op alle functies die de burgemeester in zijn hoedanigheid
verricht. Een uitzondering geldt echter voor de functie van korpsbeheerder,
want deze functie oefent de burgemeester weliswaar in zijn hoedanigheid van
burgemeester uit, maar uit het specifieke verantwoordingsregime van de Politiewet
volgt dat zijn optreden als korpsbeheerder geen voorwerp van een raadsonderzoek
kan zijn. De burgemeester is voor zijn optreden als korpsbeheerder immers
uitsluitend verantwoording verschuldigd aan het regionale college. Zonder
verantwoordingsplicht aan de raad kan een raadsonderzoek uit de aard der zaak
niet mogelijk zijn.Anders ligt dat, indien een gemeenteraad een enquête instelt naar
de handhaving van de openbare orde in de gemeente. Daarvoor is de burgemeester
wel in zijn hoedanigheid van burgemeester verantwoording verschuldigd aan
de raad. Het is dan ook denkbaar dat de raad in dat kader een politieambtenaar
onder ede hoort. Wij zien geen reden, hiervoor een nadere voorziening te treffen.
Het gaat dan immers niet om een onderzoek naar de behandeling van klachten
door de korpsbeheerder, maar om een onderzoek naar het handhavingsbeleid van
de burgemeester.Mevrouw de voorzitter. Ik heb de indruk dat ik de gestelde vragen heb
beantwoord. Die beantwoording kan noodzakelijkerwijze niet meer zijn dan de
onderkenning dat wij op dit ogenblik te maken hebben met de gegevenheden van
de bestaande Politiewet. De Kamer weet dat daarover nadere afspraken zijn
gemaakt en dat wij op dat punt ongetwijfeld nader met elkaar en dan ook veel
meer ten principale van gedachten komen te wisselen.Minister Donner:Mevrouw de voorzitter. Er zijn vooral door de heer Dölle nog enkele
vragen aan mij gesteld. De heer Rosenthal vroeg alleen of de klachtenregeling
wel "Europaproof" was. Ik kom daar aan het einde van mijn antwoord op terug.De heer Dölle vraagt in het algemeen naar het aanvullend karakter
van de regeling zoals die in de Politiewet zal worden opgenomen en naar de
ruimte die er voor invulling en aanvulling is. Hij vraagt zich
af of het niet beter ware geweest indien bepaald was dat de Algemene wet bestuursrecht
van toepassing was geweest. In de algemene systematiek van de Nederlandse
wetgeving hoeft dat niet uitdrukkelijk bepaald te worden. Er kan van een algemene
wet afgeweken worden. In de systematiek van de Algemene wet bestuursrecht
ligt besloten dat die hier van toepassing is. Het wordt evenwel ook uitdrukkelijk
bepaald in de voorliggende bepalingen. In artikel 61, lid 3., wordt bepaald
dat Hoofdstuk 9, afdeling 3, van toepassing is op de behandeling van de klachtenregeling.
In de artikelen 62, lid 3., en 63, lid 2., wordt vervolgens gewezen op dat
lid. Ook uit dien hoofde is duidelijk dat het hoofdstuk van de Algemene wet
bestuursrecht van toepassing is. Deze bepalingen geven aan dat er binnen die
grenzen ruimte is voor nadere invulling. Uit dien hoofde is het eventueel
mogelijk dat er sprake is van verschil en variatie. Ik acht dat aanvaardbaar
zolang het binnen de grenzen van de Algemene wet bestuursrecht blijft en van
de bepalingen zoals wij die hier vaststellen.Er is gevraagd in hoeverre geklaagd kan worden over gedragingen van ambtenaren
van politie buiten dienst. Dat is een kwestie die primair van geval tot geval
beoordeeld moet worden door de korpsbeheerder als een klacht wordt ontvangen
over een gedraging van het bestuursorgaan. De eerste vraag is dan of het een
zodanig optreden is dat het toegerekend kan worden aan het bestuursorgaan
en daarmee aan de politie. Daar ligt in wezen de grens. Daarom is het voorstelbaar
dat als een politieman in zijn vrije tijd optreedt als ware hij politieagent
in dienst, dit aanleiding kan zijn voor een klacht. Dat kan bijvoorbeeld als
hij optreedt bij geluidsoverlast. Met deze regeling ontstaat niet een soort
disciplinerecht op de politieagent in zijn vrije tijd. Er is sprake van een
bevoegdheid. Het ambtelijk disciplinerecht kan van toepassing zijn in zoverre
een politieagent het functioneren van de politie in opspraak brengt. Dat valt
niet onder de klachten over het optreden als bestuursorgaan. Die kwestie speelt
in het ambtelijke verhoudingen en bij de eventuele bevoegdheden die uit dien
hoofde bestaan. Ik sluit niet uit dat het eventueel betrekking kan hebben
op een ambtenaar in zijn vrije tijd. Het blijven overigens uitzonderingen,
namelijk die gevallen waarin het optreden voor iedereen duidelijk toegerekend
kan worden aan het bestuursorgaan.Een andere vraag is in hoeverre de besluitvorming gemandateerd kan worden.
Strikt genomen ligt dat besloten in de formulering van Hoofdstuk 9, waarin
staat dat het bestuursorgaan en in dit geval de korpsbeheerder als hoofd van
het bestuursorgaan beslist op de klacht. Het betreft geen beschikking. Het
is niet op rechtsgevolgen gericht. Derhalve kan gezegd worden dat voor zover
een en ander afgehandeld wordt door een ondergeschikte, er geen sprake is
van een mandaat. Er wordt besloten door het betrokken bestuursorgaan. Om dezelfde
reden lijkt het mij dat de afhandeling door een instantie die buiten het bestuursorgaan
staat, een externe deskundige, niet wenselijk is. Dat is ook moeilijk verenigbaar
met het karakter van de klachtenregeling. Het externe, onafhankelijke element
zit in de klachtadviescommissies. Daar zitten de onafhankelijken. Vervolgens
regelt Hoofdstuk 9 dat het bestuursorgaan beslist. Dat verdraagt zich minder
goed met de figuur van een mandaat, ook al kan het best zijn dat de praktische
afwikkeling plaatsvindt door personen binnen de eigen organisatie en met kennis
van de eigen organisatie. Het betekent niet dat de korpsbeheerder in alle
gevallen de behandeling en de beslissing op zich neemt. Het zal in zijn naam
gebeuren.Het punt van ouders en wettelijke vertegenwoordigers is inderdaad niet
geregeld in het klachtenrecht. In het procesrecht in het algemeen geldt artikel
8:21 van de Algemene wet bestuursrecht. In het eerste lid daarvan ligt eigenlijk
de hoofdregel vast voor het bestuursrecht in het algemeen. Die hoofdregel
is dat handelingsonbekwamen in het geding worden vertegenwoordigd door hun
vertegenwoordigers naar burgerlijk recht. In het tweede lid wordt de uitzondering
gemaakt dat een handelingsonbekwame persoon zelf in het geding kan optreden,
indien hij tot redelijke waarneming van zijn belangen in staat kan worden
geacht. Het lijkt mij dat waar die regeling van toepassing is op het formele
beroepsrecht vermoedelijk a fortiori kan worden geredeneerd dat voor het minder
formele en laagdrempeliger klachtenrecht eenzelfde verdeling van toepassing
is en dat dit niet uitdrukkelijk behoeft te worden geregeld.De heer Rosenthal heeft gevraagd naar het Europaproof zijn van de regeling.
Hij moet wel zien dat dat de jurisprudentie is, zoals die van toepassing is
op dé rechtspraak. Het gaat hier om behandeling van klachten en niet
om rechtspraak. Die redeneringen zijn blijkens de jongste jurisprudentie ook
daar blijkbaar niet onverenigbaar met regelingen zoals wij nu al hebben van
bestuursorganen die eventueel ook een beslissing nemen, mits een zekere scheiding
in het geheel verzekerd is. Ik zou mij ervoor willen hoeden om het klachtenrecht
gelijk uit te breiden tot die situatie. In ieder geval meen ik dat een klachtenregeling
vooralsnog niet valt onder de regelingen van het EVRM.De heer Rosenthal (VVD):Mevrouw de voorzitter. De minister wijst er terecht op, maar het lijkt
mij toch interessant om te weten of de personele unie die er nu zelfs met
betrekking tot de korpsbeheerder/burgemeester inzit op een gegeven moment
niet onder druk zou kunnen komen te staan, gegeven de hele strekking van de
Europese rechtsontwikkeling. Het adviseren aan jezelf, terwijl jij op een
gegeven moment aan de knoppen zit, is iets wat tot spanning zou kunnen leiden,
ook in Europees verband. Misschien moeten wij beter anticiperen op datgene
wat er ongetwijfeld gaat komen in het bredere verband van de discussie, ook
hier, over het politiebestel.Minister Donner:Akkoord, zij het dat u daarmee in wezen een veel fundamentelere vraag
aan de orde stelt. Het klachtenrecht zoals wij dat nu regelen, blijft nog
altijd een recht om klachten te richten tegen het bestuursorgaan zelf. In
die optiek beslist het over eigen handelen. Waar dat al mogelijk is, is het
adviseren minder een punt en een onderwerp van een andere discussie. Ik ben
het er wel mee eens dat het verder zal moeten worden bezien in het kader van
de algemene discussie over het politiebestel.De heer Dölle (CDA):Dank voor de beantwoording. Ik heb nog een paar puntjes
over, bijvoorbeeld de vraag of de korpsbeheerder bij het afdoen van klachten
ook is onderworpen aan aanwijzingen en, zo ja, van wie. Ik heb begrepen dat
hij tegenover het college van burgemeesters verantwoordelijk is voor de manier
waarop hij het doet. De vraag of hij ook aanwijzingen ter zake kan ontvangen
is nog open.Een tweede puntje is, dat vanwege de regering hoog wordt opgegeven –
en terecht – van de tact en wijsheid van de 25 korpsbeheerders, maar
de burgers kunnen de indruk krijgen dat het wat merkwaardig in elkaar zit
door die vereniging van drie ineen: beklaagde, adviseur en afdoener. Is het
mogelijk dat wordt voorgeschreven dat in de gevallen waarin de burgemeester
wordt aangeklaagd de externe commissie wordt voorgeschakeld, zodat er een
weegmoment voor zit waarin wel vertrouwen bestaat?Misschien was ik niet helemaal duidelijk over de enquête. De minister
zei dat de korpsbeheerder niet voor de enquêtecommissie kan verschijnen.
Daar kan ik het mee eens zijn. Vervolgens zei hij dat de burgemeester dat
wel kan, in het kader van de openbareordehandhaving. Naar mijn opvatting ging
de regering eerder iets verder: bij de dualisering werd toentertijd door minister
De Vries gezegd dat in beginsel politieambtenaren voor de enquêtecommissie
kunnen verschijnen. Mijn opmerking was: zulks is lastig te verenigen met een
gelijktijdige klachtenprocedure, omdat mensen voor de enquêtecommissie
onder ede kunnen worden verhoord over wat ze allemaal hebben gedaan en nagelaten
voor de handhaving van de openbare orde bij kraakrellen of andere grootschalige
ongeregeldheden.Onze vraag over het mandaat kwam doordat de regering in haar antwoord
zelf over mandaat spreekt. Ik begrijp echter heel goed dat de regering meent
dat dit type bevoegdheidsuitoefening niet meebrengt dat men buiten het korps
terechtkomt, dus niet naar de gemeentehuizen gaat.Tot slot is de Algemene wet bestuursrecht zonder meer een algemene wet,
maar ook een algemene wet kan, vooral als die op een andere algemene wet stuit,
tot veel problemen leiden. Wij hoeven maar te verwijzen naar het geval Winsum/Schaphorsterzijl,
waar twee pretenties van twee algemene wetten bovenop elkaar botsten. Maar
goed, de Politiewet is een andersoortige wet.Minister Remkes:Voorzitter, ik kan kort zijn. Bij mijn weten kan de korpsbeheerder geen
aanwijzingen krijgen in zijn hoedanigheid van afdoener van klachten. Ik begrijp
verder de moeilijke omstandigheden waarnaar de heer Dölle verwijst en
ook dat die beide verschillende petten of hoedanigheden aan burgers moeilijk
zijn uit te leggen. Naar mijn stellige overtuiging wijzen de termen "wijsheid",
"tact" en vooral "inzicht" op de burgemeester, die zaken goed aan zijn burgers
moet kunnen uitleggen. Ook in situaties waarin beide invalshoeken wat verschillen,
is dat vanuit de twee verantwoordelijkheden mogelijk. Ik vraag mij zeer af
of er voor wijsheid regels vallen op te stellen, maar een burgemeester in
een dergelijke situatie zou er naar mijn opvatting verstandig aan doen om,
redelijk standaard, de externe commissie in te schakelen, om langs die weg
een deel van het probleem op te lossen.Ik ben mij er niet van bewust dat mijn ambtsvoorganger verder ging dan
ik. Mij staat dat op dit moment ook niet voor ogen.De heer Dölle (CDA):Dat wil ik even in het midden laten. Uw ambtsvoorganger antwoordde echter
wel op schriftelijke vragen bij de voorbereiding van de dualisering dat regioambtenaren
die betrokken zijn bij de handhaving van de openbare orde, in beginsel voor
de commissie moeten verschijnen.Minister Remkes:Ik heb daar net al iets over gezegd.De heer Dölle (CDA):U gaat wellicht nu niet verder, maar mijn vraag was gericht op de politieman
die voor zo'n microfoon van een enquêtecommissie staat en tegen wie
tegelijkertijd een klachtenprocedure loopt, en daarmee in een moeilijke toestand
kan verkeren.Minister Remkes:Ja, ja... Daar zullen wij verder over nadenken.Minister Donner:Ik begreep dat de heer Dölle kanttekeningen plaatste bij mijn opmerkingen
en geen aanvullende vragen had. Ik meen dat ik daarmee alle vragen heb beantwoord.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt van 18.00 uur tot 18.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-403-408.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl