Behandeling van het voorstel van wet van het lid Verhagen tot wijziging van de Vreemdelingenwet (wettelijke vastlegging van de machtiging tot voorlopig verblijf) (24544)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 218-232

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 4, pagina 218-232

23-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24544Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regelen inzake medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen) (22588)Pagina 214-215
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 16 juli 1993 te Genève tot stand gekomen Internationale Cacao-overeenkomst 1993, met bijlagen (Trb. 1994, 135 en 1995, 11) (24059), en over:de motie-Rabbae over het vragen van een oordeel van het Europees Hof (24059, nr. 8)Pagina 215-216
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Aanpassing van de Kieswet, Gemeentewet en Provinciewet in verband met de invoering van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens en aanpassing aan het geïntegreerd vreemdelingenbeleid (25343)Pagina 216-217
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25394)Pagina 218-218
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet algemene regels herindeling, de Provinciewet en de Gemeentewet (Wijziging procedurele bepalingen) (25234).Pagina 217-218
Presentie en opening (dinsdag 23 september 1997)Pagina 203-203
Vragen van het lid Sipkes aan de minister van Binnenlandse Zaken en de staatssecretaris van Justitie over uitlatingen van de minister van Binnenlandse Zaken inzake kerkasielPagina 203-210
Behandeling van het voorstel van wet van het lid Verhagen tot wijziging van de Vreemdelingenwet (wettelijke vastlegging van de machtiging tot voorlopig verblijf) (24544)Pagina 218-232
Vragen van het lid Van Boxtel aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over sterilisatie van (verstandelijk) gehandicaptenPagina 210-212
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 23 september 1997)Pagina 256-258
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (bepalingen inzake afvalstoffen) (24875) en het verslag van een algemeen overleg inzake de commissie-Epema (25157, nr. 2)Pagina 242-256
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van de Wet milieubeheer met een regeling ter waarborging dat gesloten stortplaatsen geen of zo min mogelijk nadelige gevolgen voor het milieu hebben, alsmede wijziging van de Wet bodembescherming (24321)Pagina 232-242
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 september 1997)Pagina 212-214

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 77 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het voorstel van wet
van het lid Verhagen tot wijziging van de Vreemdelingenwet (wettelijke vastlegging
van de machtiging tot voorlopig verblijf) (24544).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De fractie van D66 waardeert het dat collega Verhagen van
de CDA-fractie het initiatief heeft genomen om de machtiging tot voorlopig
verblijf, de zogenaamde MVV, een wettelijke basis te geven. Bij de afkorting
MVV denk je eigenlijk aan de Maastrichtse voetbalvereniging. Ik heb begrepen
dat de heer Verhagen uit Maastricht komt, maar wij zullen het vandaag niet
hebben over dat MVV, dat in de eredivisie helaas onderaan bungelt, maar over
de machtiging tot voorlopig verblijf. Het is een visum dat in het buitenland
wordt gegeven aan vreemdelingen die langer dan drie maanden in Nederland willen
verblijven. De kern van de regeling is dat vreemdelingen in Nederland alleen
een verblijfsvergunning kunnen aanvragen als zij tevoren in het buitenland
zo'n machtiging hebben verkregen. De gronden voor afgifte van zo'n MVV en
voor afgifte van de verblijfsvergunning zijn dezelfde. Een MVV wordt echter
uitgereikt op de Nederlandse ambassade, naar ik aanneem onder verantwoordelijkheid
van de minister van Buitenlandse Zaken – dat is eigenlijk mijn eerste
vraag aan de heer Verhagen – terwijl de verblijfsvergunning in Nederland
door de vreemdelingenpolitie onder verantwoordelijkheid van Justitie plaatsvindt.
Je zou dus eigenlijk kunnen zeggen dat de toelating van vreemdelingen door
de regeling van de MVV vanuit Nederland verschuift naar onze diplomatieke
posten in het buitenland.De MVV is geen onbekend fenomeen. De vroegere staatssecretaris Kosto heeft
een nieuw artikel 52a aan het Vreemdelingenbesluit toegevoegd, waarin een
aanvraag om een vergunning tot verblijf nog slechts in behandeling kon worden
genomen als de vreemdeling over zo'n MVV beschikte. Dat was in 1994 en dat
was in afwijking van het toen gevoerde beleid. Deze ingrijpende wijziging
is ingevoerd per 1 april 1994. Uiteindelijk heeft de Rechtseenheidskamer in
een uitspraak in maart 1995 gezegd dat een zo verstrekkende voorwaarde voor
het in behandeling nemen van een aanvraag tot een verblijfsvergunning niet
zonder wettelijke grondslag kan worden gesteld. De circulaire is toen ingetrokken
door de staatssecretaris van Justitie, mevrouw Schmitz, en eigenlijk is het
oude beleid weer gaan gelden.De keuze van de initiatiefnemer om de hele regeling – de hoofdregel
en daarbij ook alle uitzonderingscategorieën – in de wetstekst
op te nemen, is op zichzelf zeer begrijpelijk. Zijn doel is het bieden van
helderheid, zowel aan de vreemdelin gen als aan de uitvoeringsinstanties,
door alles in de wetstekst vast te leggen. Dat zou de duidelijkheid en de
rechtszekerheid ten goede komen. Als controlerend orgaan moeten wij ons echter
de vraag stellen of dat doel door het voorliggende wetsvoorstel wordt bereikt.
Op dat punt heeft de fractie van D66 grote aarzelingen. Al in het schriftelijk
verslag heeft de fractie van D66 aangegeven dat met een globale wettelijke
grondslag had kunnen worden volstaan en dat voor de concrete invulling, onder
andere van de uitzonderingen, dan een doorverwijzing had kunnen plaatsvinden
naar lagere regelgeving. Ook de Raad van State is, gelet op zijn advies over
het initiatiefvoorstel, deze mening toegedaan. Ik wijs ook op het blad Migrantenrecht
uit april 1997, waarin prof. Boeles en een aantal andere schrijvers een artikel
over het initiatiefwetsvoorstel hebben gepubliceerd. Dat artikel heet: "Herinvoering
van de verscherpte MVV-eis voor immigranten: grote vragen bij een klein wetje".
De conclusie in dat artikel is dat het initiatiefwetsvoorstel beter kan worden
afgeblazen, omdat prof. Boeles en de zijnen niet verwachten dat het beoogde
en voorgestelde stelsel van een verscherpte MVV-eis zal werken.Voorzitter! Het is tegen deze achtergrond dat D66 dit wetsvoorstel bespreekt.
Naar onze mening verdient het de voorkeur dat het grootste deel van de voorgestelde
wetstekst door de staatssecretaris van Justitie in lagere regelgeving wordt
opgenomen. Het gaat daarbij met name om de uitzonderingscategorieën,
alsmede de nadere bepaling over de uitvoering van de hoofdregel. Wij zijn
het echter met de initiatiefnemer eens dat de hoofdregel zelf, het feit van
die MVV, in de wetstekst moet vastliggen. Ook zijn wij van mening dat een
hardheidsclausule moet worden vastgelegd, omdat zich allerlei situaties kunnen
voordoen in individuele gevallen waarin de regel onevenredig hard uitpakt.
Volgens de aanwijzing van de regelgeving is het voorgeschreven dat een hardheidsclausule
een formeel wettelijke grondslag heeft. Daarom heb ik namens mijn fractie
een amendement ingediend – op stuk nr. 15 – waarin ik dat naar
voren breng. Ik kan dit amendement verantwoorden met de argumentatie die de
indiener zelf in de nota naar aanleiding van het verslag heeft gegeven. Daarin
stelt hij namelijk dat de minister bij algemene maatregel van bestuur nadere
categorieën vreemdelingen van de MVV-verplichting kan uitzonderen. Hij
maakt hier dus als het ware zelf een inbreuk op het beginsel dat de rechtszekerheid
ermee gebaat is dat alle uitzonderingen in de wetstekst zelf staan. Mijn vraag
in dit verband is gericht aan de staatssecretaris, namelijk of zij bereid
en in staat is om op korte termijn, gehoord de discussie in de Kamer, dergelijke
nadere regels op te stellen. Het is, wil ik duidelijk maken, niet de bedoeling
van de fractie van D66 om voor een onaanvaardbare vertraging te zorgen. De
lagere regelgeving kan, is mijn inschatting, betrekkelijk snel worden opgesteld,
zeker gezien het gestelde in de schriftelijke inbreng en de discussie die
hier vandaag en morgen gevoerd zal worden.Of het in de wetstekst zelf staat of in lagere regelgeving, er zijn een
aantal bepalingen waarover ik een paar opmerkingen wil maken. Ik doe dit mede
naar aanleiding van de nota van wijziging die wij een paar dagen geleden van
de initiatiefnemer hebben gekregen. Daarin voegt hij een nieuw lid 2 in, waarin
staat dat een vreemdeling toch een verblijfsvergunning kan aanvragen als hij
beschikt over een MVV, verstrekt door een Nederlandse diplomatieke of consulaire
vertegenwoordiging in een ander land dan zijn land van herkomst of het land
van bestendig verblijf. Zo'n machtiging mag de minister van Buitenlandse Zaken
pas na overleg met de minister van Justitie verstrekken "indien dit uit het
oogpunt van het onderhouden van goede, buitenlandse betrekkingen noodzakelijk
is". De initiatiefnemer koppelt daaraan in het nieuwe lid 8 ook nog een jaarlijkse
informatieplicht van de minister van Buitenlandse Zaken. Waarom mag Buitenlandse
Zaken zo'n machtiging tot voorlopig verblijf slechts verstrekken in het geval
dit noodzakelijk wordt geacht voor het goede verloop van het diplomatieke
verkeer? Ligt het niet veel meer voor de hand om als het ware een handreiking
aan de vreemdeling te doen die bijvoorbeeld tijdelijk in een derde land verblijft,
maar graag langer dan voor drie maanden naar Nederland wil komen? Ik kan mij
voorstellen dat het het derde land verder koud laat of Nederland de aanvraag
om een MVV in behandeling neemt.De begrippen "land van herkomst" en "land van bestendig verblijf" zijn
in dit verband onhelder. Ik wil dit graag aan de hand van een voorbeeld illustreren.
Iemand is geboren in Suriname, maar is gaan wonen in zijn buurland Guyana.
Daar is werkloosheid en vanwege die werkloosheid vertrekt hij tijdelijk naar
Venezuela. Wat is de situatie als hij in Caracas bij de Nederlandse ambassade
zo'n MVV aanvraagt om voor langer dan drie maanden in Nederland te kunnen
verblijven? Als ik de indiener en zijn toelichting op de nota van wijziging
goed begrijp, mag dit niet. Ik vraag mij af of dit nieuwe lid 2 wel nodig
is, nu de indiener in artikel 1 als definitie voor een MVV heeft opgeschreven
het door een Nederlandse diplomatieke of consulaire vertegenwoordiging in
het buitenland, na voorafgaande machtiging van onze minister van Buitenlandse
Zaken, afgegeven visum voor een verblijf van langer dan drie maanden. Wanneer
men deze definitie hanteert – ik sta daarachter – rijst de vraag
of dat nieuwe lid 2 nog wel nodig is. Ik vrees dat, omdat er toch wat onduidelijkheid
bestaat over begrippen als "landen van herkomst" en "bestendig verblijf",
er allerlei rechterlijke procedures in het verschiet liggen. Waarom zou een
vreemdeling die bijvoorbeeld wegens tijdelijk werk in Venezuela verblijft,
aldaar bij de Nederlandse ambassade geen MVV mogen aanvragen? Welk redelijk
doel wordt met deze inperking gediend?Geen uitzondering heeft de initiatiefnemer gemaakt voor de vreemdeling
die hier voor studiedoeleinden gekomen is en een verblijfsvergunning voor
dat doel gekregen heeft. Ook daarover hebben wij bij de schriftelijke voorbereiding
vragen gesteld. Ik geef een voorbeeld uit de praktijk. Een Argentijnse vrouw
heeft een verblijfsvergunning gekregen met als doel in Nederland op de universiteit
economie te studeren. Na één jaar gaat zij een relatie aan;
zij trekt in bij haar Nederlandse vriend; samen krijgen zij een kind dat door
hen beiden wordt verzorgd en opgevoed. De vrouw wil na het beëindigen
van haar studie in Nederland bij haar gezin blijven. Zij moet daarvoor een
andere verblijfsvergunning hebben, namelijk niet meer met het doel studie,
maar met het doel verblijf bij partner.Uit de antwoorden gegeven op vragen van D66 in de nota naar aanleiding
van het verslag volgt dat de Argentijnse naar haar land terug moet, daar de
MVV moet aanvragen en vervolgens, ver weg van haar gezin, de uitkomst van
de procedure moet afwachten. Die procedure zal maanden in beslag nemen. Uit
een brief van de stichting Lawine blijkt dat het wel zes maanden kan duren
voordat de uitslag binnen is. Voorzitter! Is dat niet in strijd met artikel
8 van het EVRM? Dit artikel betreft het familylife. Is dit niet een inmenging
in het recht op familieleven; komt dit niet neer op het niet nakomen van een
positieve verplichting ten aanzien van familieleven? Ik herinner eraan dat
Nederland daartoe verdragsrechtelijk is gehouden. Als je dit voorbeeld op
je laat inwerken, lijkt de menselijke maat zoek te zijn. Is het niet veel
beter om een categoriale uitzondering te maken voor vreemdelingen die al in
Nederland zijn op een andere titel? Veel vreemdelingen die verandering van
verblijfsdoel willen aanvragen, doen dat in verband met een relatie; ze hebben
een gezinsverband gevormd. Hier past niet de toepassing van de hardheidsclausule,
omdat die clausule in strikt individuele gevallen geldt. Wij hebben het nu
over een groep mensen die in dezelfde soort positie verkeren.De heer Rijpstra (VVD):Als u dit aan de initiatiefnemer voorlegt, rijst de vraag of u zelf een
bepaald idee heeft over tijdstippen die overschreden zouden moeten zijn. Hoelang
moeten mensen hier verblijven om op grond van een andere titel een verblijfsvergunning
te vragen? Denkt u aan bijvoorbeeld zes jaar wanneer er wordt gestudeerd of
zou men al na bijvoorbeeld twee jaar moeten kunnen overgaan tot omzetting
in een andere vergunning?De heer Dittrich (D66):Ik heb geen idee over een tijdslimiet of iets dergelijks. Als iemand een
verblijfsvergunning heeft gekregen met als doel studie in Nederland –
gesteld dat die studie vijf jaar zou duren – kan ik mij heel goed voorstellen
dat hij of zij na één of vier jaar een relatie aangaat en dat
vervolgens de verblijfsvergunning moet worden omgezet. Ik vind het tijdselement
in dit verband helemaal niet relevant. Waar het om gaat is dat iemand in Nederland
wil blijven, zij het op een andere titel en met een ander doel, namelijk verblijf
bij een Nederlandse partner. Dat vind ik doorslaggevend.Voorzitter! Vervolgens richt ik mij op het nieuwe derde lid onder c. Daarin
worden van een MVV vrijgesteld gezinsleden van toegelaten vluchtelingen die
rechtstreeks uit het land van herkomst komen en in aanmerking komen voor toelating
in het kader van gezinshereniging. Ik wil graag een reactie op het volgende,
aan de praktijk ontleende voorbeeld. Een Iraakse man vlucht naar Nederland
en krijgt hier de A-status. Zijn vrouw en kind vertrekken later uit Irak.
Zij worden op een gegeven moment opgevangen in een opvangkamp in Turkije.
De man vraagt gezinshereniging aan, maar vrouw en kind komen niet rechtstreeks
uit Irak, want zij verblijven in Turkije. Waarom moeten zij eerst een MVV
gaan aanvragen?D66 heeft, evenals de RPF overigens, in het verslag vragen gesteld over
het begrip "acute medische noodsituatie". Wij vinden het belangrijk dat dit
gekoppeld wordt aan het door de koppelingswet geïntroduceerde begrip
"zich in een zodanige situatie bevinden dat medische zorg onverwijld noodzakelijk
is". De initiatiefnemer zegt in antwoord op daarover gestelde vragen, dat
hij het begrip vooralsnog niet wil veranderen. Inmiddels heeft collega Apostolou
van dit punt van de RPF en D66 een amendement gemaakt. Is de initiatiefnemer
bereid om zijn tekst aan te passen? Zo niet, dan overwegen wij steun aan het
amendement-Apostolou.In de noot van Fernhout bij de uitspraak van de Rechtseenheidskamer van
15 maart 1995 over de referent in Nederland die ten behoeve van een vreemdeling
in het buitenland een MVV kan aanvragen bij de vreemdelingendienst, staat
dat artikel 2, sub 3, van de Algemene wet bestuursrecht onverkort van toepassing
is. Dat betekent dus dat als een referent in Nederland een MVV ten behoeve
van iemand in het buitenland aanvraagt, die aanvraag gewoon naar de minister
van Buitenlandse Zaken moet worden doorgestuurd. Ik zou daar graag de reactie
van de initiatiefnemer op hebben. Vaak kan juist de referent de meest relevante
informatie geven, over zijn eigen verblijfsstatus, over zijn middelen van
bestaan en dergelijke. Ik denk dat dan expliciet moet worden opgenomen dat
ook een referent een MVV kan aanvragen. Uit de antwoorden van de initiatiefnemer
begrijp ik dat hij dat eigenlijk niet wil. Ik krijg daar graag duidelijkheid
over. Mijn fractie overweegt op dit punt met een amendement te komen, maar
dat hangt af van het antwoord van de initiatiefnemer.Of de uitwerking plaatsvindt in de wetstekst of in lagere regelgeving,
één ding is wel duidelijk. De praktijk, de vreemdelingen, maar
ook de uitvoeringsinstanties, de ambassades en dergelijke moeten goed weten
waar zij aan toe zijn. Over het hoofd van de heer Verhagen vraag ik de staatssecretaris
of zij bereid en in staat is om op een goede manier adequate voorlichting
te geven.Mijn volgende punt is de voortvarendheid van het in behandeling nemen
van de aanvragen. Ik heb prof. Boeles in Migrantenrecht al geciteerd. Hij
heeft er een zwaar hoofd in. Hij stelt dat met name in het internationale
bedrijfsleven, het internationale culturele leven en de internationale sportwereld
tijdsverlies door het in behandeling zijn van een MVV grote financiële
consequenties kan hebben. Hij signaleert dat het wetsvoorstel zwijgt over
de taakverdeling tussen Buitenlandse Zaken en Justitie en diplomatieke en
consulaire diensten. Hij zegt dat samenwerking in de praktijk zo belangrijk
is. Hoe is het organisatorisch geregeld? Hoe snel zullen MVV's worden verstrekt?
Deze vragen stel ik aan de initiatiefnemer, maar over zijn hoofd eigenlijk
ook aan de staatssecretaris van Justitie.Het gevaar bestaat dat door internationale decentralisatie ambassades
en consulaten in de praktijk eigen varianten gaan ontwikkelen. Het zal voor
de Nederlandse overheid heel moeilijk zijn om daar een centrale greep op te
houden, zeker als er lokaal personeel wordt gebruikt. Wij kennen voorbeelden
dat er als lokaal personeel wordt gebruikt in de uitvoeringspraktijk corruptie
kan plaatsvinden. Hoe kunnen wij dat tegengaan?Heeft de initiatiefnemer zijn wetsvoorstel voor advies toegezonden aan
de Nederlandse orde van advocaten en de Nederlandse vereniging voor rechtspraak,
mensen die in de rechtspraktijk heel veel te maken zullen hebben met de gevolgen
van de MVV-regeling? Zo ja, dan zou ik graag weten hoe hun
reactie op het initiatief was. Zo nee, dan wil ik graag weten waarom het niet
aan hen is toegestuurd.Tot slot een voorlopige conclusie. We zijn tamelijk kritisch ten aanzien
van dit wetsvoorstel. Op sommige punten lijkt de menselijke maat te ontbreken.
Er wordt te veel belang gehecht aan soms starre regels. Ons lijkt het beter
om de hoofdregel in de wetstekst op te nemen en de uitwerking daarvan in lagere
regelgeving vast te leggen. Die is namelijk makkelijk aan te passen, maar
hiertoe is de staatssecretaris van Justitie aan zet.De heer Apostolou (PvdA):De heer Dittrich houdt nog wat kritische kanttekeningen, maar wat gebeurt
er als zijn amendement – waarin een andere systematiek wordt voorgesteld –
verworpen wordt? Trekt D66 daar dan conclusies uit? Of aanvaardt men alsnog
de systematiek van de initiatiefnemer?De heer Dittrich (D66):We kennen elkaar langer dan vandaag. Ik heb nog niet eens van de initiatiefnemer
gehoord hoe hij op mijn amendement reageert. Daar is morgen tijd voor ingeruimd
want dan komt het antwoord. Dat wil ik goed tot me laten doordringen en dan
zal ik daarop morgen, of misschien via een heropening van de beraadslaging,
reageren. We zijn nu echter nog met het vraag- en antwoordgedeelte bezig.De heer Apostolou (PvdA):Ik vraag dit, omdat het amendement van de heer Dittrich als een destructief
amendement kan worden beschouwd. Kan dit amendement als zodanig betiteld worden?De heer Dittrich (D66):Neen, dat kan niet. De fractie van D66 is het met de heer Verhagen eens
dat de hoofdregel wel degelijk in de wetstekst moet worden opgenomen. Daarvoor
alle eer aan de initiatiefnemer, maar wij vinden het praktischer als de uitwerking
in lagere regelgeving plaatsvindt.De heer Rouvoet (RPF):Uiteraard is het fatsoenlijk om eerst naar het antwoord van de initiatiefnemer
te luisteren, maar eigenlijk kennen we dat al. De afweging is expliciet gemaakt
omdat de Raad van State, nog voor het wetsvoorstel bij ons werd ingediend,
een soortgelijke opmerking heeft gemaakt. De initiatiefnemers van toen hebben
daarnaar gekeken en ze kwamen tot de slotsom dat de gehele regeling in de
wet moet worden opgenomen. Daar is duidelijk voor gekozen. Je raakt aan het
hart van het wetsvoorstel als je daar in deze fase aan gaat sleutelen. Het
is merkwaardig dat, nu de initiatiefnemers een hardheidsclausule voorstellen,
u ze dit tegenwerpt, waarbij u concludeert dat u de ruimte krijgt om naar
de eerste beslissing terug te keren en alleen de grondslag op te nemen.De heer Dittrich (D66):Het feit dat de initiatiefnemer de hardheidsclausule opneemt, gebruik
ik niet tegen hem. D66 had hierom in de schriftelijke voorbereiding gevraagd
en dit verzoek is gehonoreerd. Volgens de aanwijzingen van de regelgeving
moet een hardheidsclausule een formele wettelijke grondslag hebben. Er is
echter iets anders aan de hand. In de nota van wijziging worden allerlei dingen
naar voren gehaald die volgens de initiatiefnemer later bij algemene maatregel
van bestuur nog geregeld moeten worden naast de uitzonderingscategorieën
die al in de wetstekst staan. Het is consequent om te stellen dat hoofdregel
en hardheidsclausule in de wetstekst worden opgenomen, terwijl al die andere
zaken, en de uitvoering daarvan, in een lagere regelgeving thuishoren.De heer Rouvoet (RPF):In de schriftelijke voorbereiding is gevraagd om zich te beperken tot
de grondslag in de wet, waarna de rest in lagere regelgeving terechtkomt.
De initiatiefnemers hebben hier goed naar gekeken en over nagedacht, maar
ze kiezen hier niet voor. Omdat ze echter snappen dat er iets moet gebeuren,
stellen ze een hardheidsclausule voor. U stelt dat de introductie van een
hardheidsclausule de rechtszekerheid aantast en dat geeft u weer de vrijmoedigheid
om het argument van de rechtszekerheid niet zwaar te laten wegen. Ik vind
dit een merkwaardige redenering.De heer Dittrich (D66):Dat zou een merkwaardige redenering zijn als ze van mij was. Maar ik heb
die redenering niet gehanteerd. Ik heb namelijk niet gezegd dat ik alles in
een lagere regelgeving plaats omdat de initiatiefnemer een hardheidsclausule
voorstelt. Het gaat nu om de bepaling van de algemene maatregel van bestuur.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Die discussie moet inderdaad nog gevoerd worden, maar over
het algemeen heeft een fractie wel een bepaald idee van de lijn die gevolgd
wordt. Collega Dittrich heeft met instemming prof. Boeles geciteerd –
"een klein wetje met grote gevolgen", de kop van zijn artikel in Migrantenrecht...De heer Dittrich (D66):"Grote vragen bij een klein wetje", zo heette het artikel!Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ja, u hebt gelijk! Maar een aantal daarvan heeft u ook gesteld, met nogal
wat kritiekpunten. Vindt u dan toch dat dit wetsvoorstel gehandhaafd moet
worden en amendeerbaar is of bent u dan niet van mening dat het een betere
lijn is om dit van tafel te halen en een nieuw wetsvoorstel, misschien van
u of van de staatssecretaris, te bespreken?De heer Dittrich (D66):Dat laatste kan ik volmondig met "neen" beantwoorden. Ik vind dat het
amendeerbaar is en daarom heb ik ook het amendement op stuk nr. 15 ingediend.
Nogmaals, de hoofdlijn – de MVV-verplichting in de wet – ondersteunen
we, maar over de uitwerking willen wij nog wel discussiëren. De initiatiefnemer
wil dat allemaal in de wetstekst opnemen en wij zijn het met prof. Boeles
en mensen uit de rechtspraktijk eens, dat dit veel beter in de lagere regelgeving
kan worden vastgelegd. Daarover en over de inhoud daarvan moet de discussie
gaan.De heer Apostolou (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Het vraagstuk van de immigratie is een veelzijdig
thema dat niet alleen met juridische regels valt te reguleren. Sociaal-economische,
politieke en zeer in de persoon zelf gelegen factoren spelen daarbij een rol.
Dat overheden dit verschijnsel van verplaatsing van mensen, de voortdurende
beweging van de ene plek naar de andere op deze aardbol trachten te reguleren,
is een logische consequentie van de inrichting van onze wereld
in staten: soevereine territoria, waar personen geen toegang kunnen krijgen
zonder toestemming van de daartoe bevoegde instanties van de staat.Regulering van de immigratie zal altijd een kwetsbare aangelegenheid blijven.
Het is de mensheid tot nu toe niet gelukt afdoende regelingen te treffen om
de immigratie volledig in de hand te houden. Wie dat pretendeert, zal bedrogen
uitkomen. Dit feit neemt echter niet weg dat pogingen dienen te worden ondernomen
om regulering te bevorderen.In het besef dat niet een oplossing, maar een bijdrage aan de planmatige
immigratie kan worden geleverd door voorbereidingen in het land van herkomst,
steunt de fractie van de PvdA de gedachte die ten grondslag ligt aan het initiatiefwetsvoorstel
van collega Verhagen dat wij vandaag behandelen. Een machtiging tot voorlopig
verblijf beoogt de immigratie planmatig te laten verlopen en kan ertoe bijdragen
dat de opvang voor nieuwkomers meer consistent kan plaatsvinden. De fractie
van de PvdA is van mening dat vreemdelingen die voor een langdurig verblijf
naar Nederland komen, hun komst degelijk moeten voorbereiden. Dat is het geval
in situaties van gezinshereniging waarbij leerplichtige kinderen betrokken
zijn. Scholen kunnen dan rekening houden met de aanmelding van nieuwe leerlingen.
Voor de degelijke structurering van de inburgeringsprogramma's is de van tevoren
bekende komst van vreemdelingen – voorzover dat mogelijk is –
een goede zaak. Het is in het belang van de overheid én in het belang
van de vreemdelingen dat planmatig aan de toelating en opvang in Nederland
wordt gewerkt. Dat voorkomt onnodige teleurstellingen voor vreemdelingen die
in Nederland aankomend, geconfronteerd worden met een negatieve beslissing
op hun aanvraag voor een vergunning tot verblijf.De fractie van de PvdA koppelt aan deze gereguleerde vorm van immigratie
de voorwaarde dat de overheid de voorwaarden moet scheppen om de toelating
van vreemdelingen niet onnodig te bemoeilijken door lange wachttijden en procedures.
Het is vanuit de overweging van zorgvuldig omgaan met de belanghebbende vreemdelingen,
dat de fractie van de PvdA een groot aantal kanttekeningen heeft geplaatst
en vragen heeft gesteld in het kader van dit wetsvoorstel.Voorzitter! Het is terecht dat door wetenschappers – de heer Dittrich
refereerde ook aan dat artikel – verbonden aan het Instituut voor immigratierecht
van de Rijksuniversiteit Leiden is gesteld dat de wettelijke vastlegging van
het MVV-vereiste grote vragen oproept. "Grote vragen bij een klein wetje",
stellen zij in Migrantenrecht van april van dit jaar. Er zijn inderdaad vele
vragen over dit wetsvoorstel gesteld, maar er zijn ook door de initiatiefnemer
net zoveel in veel opzichten adequate antwoorden gegeven. De conclusie van
de schrijvers van het aangehaalde artikel is dat de regeringsfracties zich
nog eens goed dienen te beraden, indien zij van plan zouden zijn dit onvoldragen
ontwerp, uit sympathie met de strekking ervan, te laten passeren. Nu dateert
deze kritiek op het wetsvoorstel van voor de nota naar aanleiding van het
verslag en de ingediende nota's van wijziging. De mondelinge behandeling van
dit wetsvoorstel zal tevens een bijdrage kunnen leveren aan een zo verantwoord
mogelijk wetsvoorstel.De PvdA-fractie gaat dit debat in met een positieve instelling ten opzichte
van dit wetsvoorstel en hoopt dat de Kamer een aantal wijzigingen ten goede
zal steunen. Het beraad in de fractie van de PvdA, om in de termen van de
schrijvers van het artikel in Migrantenrecht te spreken, is nog niet definitief
afgerond, maar is op grond van de wijzigingen die door de initiatiefnemer
zijn aangebracht en de amendementen die zijn ingediend, niet negatief beïnvloed.
Integendeel, wij zien in de voortzetting van dit debat goede aanzetten tot
een voldragen wetsvoorstel.De nota's van wijziging die ons hebben bereikt, interpreteert mijn fractie
als een uiting van goede wil van de kant van de initiatiefnemer. Wij zijn
dan ook zeer te spreken over het opnemen van een algemene hardheidsclausule
in de wet, het voorstel om uitzonderingen op de regel op te nemen in een algemene
maatregel van bestuur alsmede een overgangsbepaling. De tweede nota van wijziging
maakt het door mij ingediende amendement op stuk nr. 9 over gemeenschapsonderdanen
wellicht overbodig. Ik wacht echter met een eventuele intrekking van dit amendement
totdat ik de reactie van de initiatiefnemer heb vernomen.De initiatiefnemer heeft het advies van de Raad van State en onze suggestie
om in dit wetsvoorstel alleen het uitdrukkelijk bieden van een grondslag voor
het MVV-vereiste in de wet op te nemen, niet overgenomen. Het zou onze discussie
hier wellicht vergemakkelijken. De heer Dittrich heeft zelfs een amendement
in deze richting ingediend. Nu echter is gekozen voor de systematiek om uitzonderingen
in de wetstekst op te nemen, heeft mijn fractie gemeend twee categorieën
vreemdelingen aan artikel 16a, tweede lid, te moeten toevoegen. Het betreft
de vreemdelingen die om voortgezet verblijf vragen vanwege wijziging van hun
verblijfstitel en verblijfsdoel en diegenen die niet tijdig hebben verzocht
om verlenging van de geldigheidsduur van de vergunning tot verblijf.Onder de categorie die vanwege wijziging van het verblijfsdoel wordt vrijgesteld
van het MVV-vereiste versta ik in het amendement op stuk nr. 11 ook uitdrukkelijk
diegene die hier voor studiedoeleinden naartoe is gekomen, maar bijvoorbeeld
wegens het in het huwelijk treden met een Nederlander of een vergunninghouder
zijn of haar verblijf wenst voort te zetten. De heer Dittrich heeft het uitstekende
voorbeeld gegeven van de Argentijnse vrouw die hier kwam studeren en daarna
trouwde. Ik noem deze categorie expliciet, omdat de indiener van het wetsvoorstel
een speciale alinea aan de categorie studenten heeft gewijd in de nota naar
aanleiding van het verslag. Hij stelt: iemand die hier voor studie komt, zal
veelal op enig moment teruggaan naar zijn herkomstland om de formaliteiten
voor het langdurige verblijf en praktische zaken te regelen. Op grond hiervan
concludeert de indiener dat terugkeer naar het land van herkomst om een MVV
te krijgen is te rechtvaardigen. Mijn fractie vindt een dergelijke eis te
ver gaan. Het is toch beter dat een vreemdeling in deze situatie zijn geld
besteedt aan noodzakelijke kosten in Nederland dan aan een dure reis naar
het land van herkomst om een stempel in zijn of haar paspoort, papieren en
een machtiging tot voorlopig verblijf te verkrijgen. Wij zijn bang –
eigenlijk zijn wij er zeker van – dat vreemdelingen die recht hebben
op voortgezet verblijf, op deze wijze onnodig op kosten worden
gejaagd zonder inhoudelijke redenen. De machtiging tot voorlopig verblijf
zal in deze situaties als een gemakkelijk excuus dienen om vreemdelingen niet
te helpen met iets waar zij recht op hebben. Dit is een introductie van formalisme
ten top, wat alleen maar het gevoel van ongewenst zijn van vreemdelingen zal
benadrukken en bevestigen.De fractie van de PvdA is van mening dat ons vreemdelingenbeleid langzamerhand
zo bureaucratisch en formalistisch dreigt te worden, dat een toevoeging van
onnodige handelingen bestreden dient te worden. Aanvaarding van mijn amendement
op stuk nr. 11 zal ieder misverstand omtrent het MVV-vereiste en voortgezet
verblijf op grond van een wijziging van het verblijfsdoel wegnemen. Door het
aannemen van dit amendement zal het ook duidelijk zijn dat het niet tijdig
verlengen van een vergunning tot verblijf een vreemdeling niet MVV-plichtig
maakt. Men dient inderdaad op grond van de vreemdelingencirculaire opnieuw
een aanvraag voor een verblijfsvergunning in te dienen indien men zes maanden
na de vervaldatum de vergunning niet heeft verlengd. Een nieuwe aanvraag indienen
vindt mijn fractie terecht, maar teruggaan naar het herkomstland om een MVV
te vragen vinden wij voor deze categorie vreemdelingen onnodig. Zij wonen
immers al lang in Nederland. Voor hun onachtzaamheid dienen zij opnieuw een
aanvraag in te dienen en dat is toch een tamelijk zware sanctie op zich. Laten
wij die sanctie niet onnodig extra verzwaren.Deze uitzonderingsbepaling is ook nodig in het licht van de regel dat
het MVV-vereiste geldt voor de eerste toelating. Dat heb ik in het amendement
op stuk nr. 12 verwoord. Ondanks deze bepaling is het dus nodig om de uitzonderingen
in de wet op te nemen, omdat een nieuwe aanvraag na expiratie van de geldigheidsduur
van een verblijfsvergunning beschouwd wordt als een aanvraag tot eerste toelating.Voorts heb ik een tweetal amendementen van technische aard ingediend.
Mijn amendement op stuk nr. 9 heb ik reeds gememoreerd. Het betreft de toevoeging
van de gemeenschapsonderdanen die ook in de tweede nota van wijziging is opgenomen.Voorts dient het amendement op stuk nr. 10 de harmonisatie van de gebruikte
terminologie in de Vreemdelingenwet tot stand te brengen. De fracties van
RPF en D66 hadden in het verslag daarover inderdaad opmerkingen gemaakt. De
RPF-fractie had zelfs een tekstvoorstel gesuggereerd. De initiatiefnemer heeft
deze suggestie niet overgenomen door te verwijzen naar de aard van de bepaling
in de koppelingswet. In de koppelingswet gaat het, aldus de initiatiefnemer,
om de vraag wie de behandeling moet betalen. Een behandeling die onder de
bepaling van de koppelingswet niet voor rekening van de onverzekerde komt,
hoeft op grond van deze wet op zich geen beletsel te zijn een machtiging tot
voorlopig verblijf in het land van herkomst aan te vragen, aldus de initiatiefnemer.
Het is mij niet duidelijk aan welke situaties de initiatiefnemer in dit verband
denkt. Als men in aanmerking komt voor medische behandeling in het kader van
de koppelingswet, dan betreft dat een ernstige situatie. De Kamer heeft juist
de koppelingswet op dit punt geamendeerd, omdat de term "acute medische noodsituatie"
niet adequaat werd bevonden. Het gaat hier dus wel degelijk om de terminologie
in de Vreemdelingenwet. Het is naar het oordeel van mijn fractie niet wijs
om in dezelfde wet verschillende termen over dezelfde zaak te gebruiken.De heer Rouvoet (RPF):Het is niet helemaal zorgvuldig als collega Apostolou zegt dat bij de
koppelingswet de term "acute noodsituatie" uitsluitsel moet geven bij de vraag
of zal worden behandeld. Dat staat bij die uitzondering in de koppelingswet
niet ter discussie. Het gaat alleen om de vraag wie het dan moet bekostigen.
De behandeling is daarvan losgekoppeld. Het is goed om dat voor de volledigheid
op te merken.De heer Apostolou (PvdA):Het gaat mij hier om de terminologie. Bij de behandeling van de koppelingswet
hebben wij erover gesproken in hoeverre wij de term "acute medische noodsituatie"
duidelijk zouden kunnen definiëren. Wij hebben toen voor een andere terminologie
gekozen, omdat wij meenden dat die in de praktijk beter toegepast zou kunnen
worden. Ik stel nu voor om dezelfde terminologie te hanteren in de Vreemdelingenwet.Voorzitter! Ik kom op een aantal punten die met de praktische uitvoering
van deze wet te maken hebben. Allereerst noem ik de duur van afhandeling van
een verzoek om een machtiging tot voorlopig verblijf. Het duurt in de praktijk
soms zo lang om een machtiging tot verblijf te krijgen, dat vreemdelingen
in hun belangen worden geschaad. Ook zakelijke, culturele en sportieve doeleinden
kunnen gefrustreerd worden, doordat de MVV niet tijdig wordt verleend. Er
bestaan niet alleen bij individuele personen klachten over de afhandeling,
maar ook bij instellingen als universiteiten. Die verkeren vaak in onzekerheid
over bijvoorbeeld de overkomst van een docent, een wetenschappelijk onderzoeker
etc. De indiener van het wetsvoorstel beschrijft in antwoord op vragen van
onder andere de fractie van de PvdA de huidige procedure om een MVV te verkrijgen.
Het is waar dat de discussie over de plaats van de Algemene wet bestuursrecht
in het vreemdelingenrecht de behandeling van dit wetsvoorstel overstijgt.
Wij moeten deze discussie echter zo snel mogelijk voeren.Voor mij is dit de tweede keer dat ik van termijnen in het vreemdelingenrecht
een punt maak. Bij de bespreking van de Wet op het Nederlanderschap heb ik
een motie ingediend waarin ik de regering vroeg om zich bij naturalisatieverzoeken
aan de gestelde termijnen te houden. Dat was in 1995. Die motie is door de
staatssecretaris overgenomen en er zou na twee jaar een evaluatie plaatsvinden.
Het is van belang te weten of er inmiddels iets te berichten valt over de
naleving van de termijnen bij naturalisatie. Kan de staatssecretaris ons daarover
informeren? Hoewel hier duidelijk van een andere situatie sprake is, kan de
praktijk bij naturalisatie een indicatie zijn voor het wel of niet nakomen
van voornemens van de overheid. Het mag duidelijk zijn dat de fractie van
de PvdA een groot voorstander is van een strikte naleving van de Algemene
wet bestuursrecht bij de verlening van een machtiging tot voorlopig verblijf.Uit de praktijk bereiken ons signalen dat de verlening van een machtiging
tot voorlopig verblijf soms meer dan een jaar duurt. Voorafgaand aan de verlening
van een machtiging tot voorlopig verblijf vindt legalisatie
van stukken plaats. De gemiddelde behandelingsduur van een legalisatieverzoek
in landen als Ghana, Nigeria, Pakistan, India en de Dominicaanse republiek
is langer dan zes maanden, zo wordt ons verteld. Dat nu is toch een veel te
lange tijd en een overduidelijke overschrijding van de beslistermijn in de
Algemene wet bestuursrecht. Voor de legalisatie wordt verder per document ƒ
300 betaald. Dat is een vrij hoog bedrag, zeker wanneer meerdere documenten
gelegaliseerd dienen te worden. Bovendien dient de leges in persoon in plaatselijke
valuta te worden betaald. Dat betekent dat belanghebbenden dienen af te reizen
naar het betreffende land om de documenten aan te bieden en de leges te betalen.
Is dit inderdaad de praktijk? Wat is de reactie van de regering en de initiatiefnemer
op deze berichten?Verder schijnt het zo te zijn dat bij de afwijzing van een legalisatieverzoek
geen reden wordt opgegeven voor die weigering. Bezwaarprocedures bij het ministerie
verlopen traag. Last but not least schijnt voor verificatieonderzoeken regelmatig
gebruik te worden gemaakt van vertrouwenspersonen. Er zijn berichten dat deze
vertrouwenspersonen aan de aanvrager geld vragen voor de legalisatie. Vraag
van de fractie van de PvdA is of er vanuit de ministeries van Buitenlandse
Zaken en van Justitie instructies bestaan voor de eisen die gesteld worden
aan de aanvragers. Hoe wordt daarover voorlichting gegeven aan de belanghebbenden?
Het is overduidelijk dat deugdelijke voorlichting onontbeerlijk is voor de
goede uitvoering van het MVV-vereiste. In tweede termijn overweeg ik op dit
punt de Kamer een uitspraak voor te leggen.Nu ik het toch over leges heb, wil ik de staatssecretaris vragen hoe het
staat met de leges voor verblijfsvergunningen in het algemeen. Daarover heb
ik voor het zomerreces een motie ingediend. De staatssecretaris zou hier schriftelijke
reactie op reageren. Is het mogelijk deze reactie voor de tweede termijn van
de Kamer te krijgen, zodat wellicht deze motie in stemming kan worden gebracht?Op de vraag wat er gebeurt indien de vreemdeling die wenst te worden toegelaten
overigens wel aan alle voorwaarden tot verblijf voldoet, antwoordt de indiener
van dit wetsvoorstel dat een aanvraag voor een vergunning tot verblijf niet
in behandeling wordt genomen als de MVV ontbreekt. Als voorbeeld wordt de
expiratie van een toeristenvisum genoemd. Dan moet men terug. Nu dacht ik
dat een aanvraag van een toerist niet in behandeling moet worden genomen omdat
men procedures zou kunnen beginnen zonder uitzicht op een positieve beslissing.
Dat willen wij juist voorkomen. Voldoet men echter aan alle eisen en is er
zekerheid dat de vergunning zal worden verleend, kan dan de hardheidsclausule
van toepassing zijn? Het getuigt van een onevenredige hardheid indien de vreemdeling
in dit geval alleen maar om aan een formaliteit te voldoen wordt teruggestuurd.
Kan in dit geval de hardheidsclausule worden toegepast?In de brief van 19 september jl. schrijft de staatssecretaris dat het
kabinet op dit moment geen concrete situatie voor ogen staat waarin de hardheidsclausule
zou moeten worden toegepast. Voorzitter! Wellicht kan het in dit geval wel.
Er zijn op dit punt uitspraken gedaan door de Raad van State en de Rechtseenheidskamer.
Indien iemand aan alle eisen voldoet en alleen niet in het bezit is van de
MVV, moet hij toegelaten worden. Hoe wordt na het aannemen van dit wetsvoorstel
met die uitspraken omgegaan? Kunnen de initiatiefnemer en de staatssecretaris
op de door mij gegeven voorbeelden ingaan? Wie is overigens bevoegd de hardheidsclausule
toe te passen, de minister van Buitenlandse Zaken of de minister van Justitie?
Wij dienen hier duidelijkheid over te krijgen.De MVV dient afgegeven te worden door een Nederlandse diplomatieke of
consulaire vertegenwoordiging in het land van herkomst of het land van bestendig
verblijf. Nederland heeft echter niet overal diplomatieke vertegenwoordigingen.
Wat betekent dit? Kan een vreemdeling bijvoorbeeld een MVV aanvragen bij een
ambassade of een consulaat van een land dat lid is van de Europese Unie bij
het ontbreken van een Nederlandse vertegenwoordiging? Hoe staat het trouwens
met het Schengenverdrag in verband met het MVV-vereiste?De brief van het kabinet van 19 september jl. bevat naar het oordeel van
mijn fractie een tweetal verstrekkende mededelingen waarbij grote vraagtekens
geplaatst kunnen worden. De eerste betreft de reeds aangehaalde hardheidsclausule.
In essentie staat in deze brief dat de hardheidsclausule een dode letter is.
Een beroep op deze clausule kan slechts in zeer uitzonderlijke individuele
gevallen worden gehonoreerd, aldus het kabinet. Vervolgens stelt het kabinet
dat hem geen concrete situaties voor ogen staan waarin de hardheidsclausule
zou moeten worden toegepast. Ik hoop dat de indiener reëler inhoud geeft
aan de hardheidsclausule. Wellicht lees ik de brief verkeerd, maar dan hoor
ik dat graag van de staatssecretaris.Het tweede punt betreft de mededeling over het laten vervallen van de
bepaling over het begrip "tijdige verlenging" van een vergunning zoals deze
in de vreemdelingencirculaire is gedefinieerd. De initiatiefnemer is op dit
punt duidelijk. Op pagina 3 van de nota naar aanleiding van het verslag staat
dat ook de regeling voor het geval een vreemdeling zijn verblijfsvergunning
niet heeft verlengd, ongewijzigd blijft. Deze regeling is thans opgenomen
in de vreemdelingencirculaire. Deze bepaling houdt in dat men na het vervallen
van de vergunning tot verblijf nog zes maanden de tijd heeft om deze te verlengen.
Tot zover de nota naar aanleiding van het verslag. De indiener van het initiatiefwetsvoorstel
en ik gaan ervan uit dat de vreemdelingencirculaire op dit punt geldt. In
mijn amendement op stuk nr. 11 ga ik daar uitdrukkelijk van uit en ik zou
deze regeling ook zo willen houden. Het is mij een raadsel waarom de staatssecretaris
deze bepaling wil wijzigen. Een wijziging dient mijns inziens geen redelijk
doel. Ik stel derhalve voor dat wij het begrip "tijdige verlenging" invullen
conform de opvatting van de initiatiefnemer, die in het verlengde van de vreemdelingencirculaire
handelt.Voorzitter! Het MVV-vereiste bestaat al jaren. Wat in het initiatiefwetsvoorstel
wordt gedaan, is het geven van een wettelijke basis aan deze praktijk. Deze
wettelijke verankering dwingt echter tot nadere duidelijkheid. Een aantal
punten ter verduidelijking heb ik reeds in mijn betoog genoemd.Ik sluit af met de vraag naar de verantwoordelijkheid voor de uitvoering
van dit wetsvoorstel. Zojuist sprak ik over de hardheidsclausule,
maar nu ga ik in op het voorstel in het algemeen. Er zijn nu twee ministeries
verantwoordelijk voor de uitvoering: het ministerie van Buitenlandse Zaken
en het ministerie van Justitie. Namens het kabinet is hier de staatssecretaris
van Justitie aanwezig. Wat is de verhouding tussen de twee ministeries? Bestaat
er een interdepartementale verdeling van bevoegdheden? Zo ja, hoe ziet deze
eruit? Kunnen de initiatiefnemer en de staatssecretaris daarover nadere informatie
geven? Ik vraag dit omdat duidelijk moet zijn wie aangesproken dient te worden
indien personele en andere materiële voorzieningen nodig zijn voor de
adequate uitvoering van deze wet.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! De twee voorgaande sprekers hebben al gezegd dat het eigenlijk
gaat om een klein wetje. Mijn eerste gedachte was dat het zelfs zo'n klein
wetje was dat het verrassend genoemd mag worden dat er al twee nota's van
wijziging en zes amendementen op ingediend zijn.Ik vat de strekking van de wet kort samen. Voordat een vreemdeling naar
Nederland komt voor langdurig verblijf, dient hij eerst een MVV aan te vragen
bij de ambassade in het land van herkomst. Daar moet hij de beslissing afwachten.
Daar is veel voor te zeggen; uit de schriftelijke voorbereiding is wel gebleken
dat dit de opvatting is van de RPF-fractie: een MVV is een visum. Is het dus
een gekke regeling? Neen, dat is het niet. Zoals het kabinet deed in de brief
van 19 september, geef ik dan ook uiting aan de waardering van mijn fractie
voor dit initiatief om te voorzien in deze leemte, die is ontstaan als gevolg
van een uitspraak van de Rechtseenheidskamer van 16 maart 1995. Het initiatief
verschaft immers een formeel wettelijke grondslag aan de MVV.In de jurisprudentie is de discussie begonnen omdat zich de vraag voordeed
welke gevolgen het ontbreken van een MVV zou hebben. Is dat voldoende om,
als de vreemdeling al in Nederland verkeert, een vergunning tot verblijf te
weigeren? Mag dat de betrokkene worden tegengeworpen? Blijkens de jurisprudentie
van de Rechtseenheidskamer van 16 maart 1995 dus niet, en het wetsvoorstel
wil dit herstellen, zodat het ontbreken van de MVV als vormvereiste wel voldoende
grond is om de toelating te weigeren. Daartoe is dan ten minste een formeel
wettelijke grondslag vereist. Over de vraag of dit ook betekent dat de gehele
regeling in de wet moet worden opgenomen, zal ik direct nog wat zeggen; hierover
hebben wij zojuist ook een interruptiedebatje gehad.Voorzitter! Ik ga eerst in op het visumbeleid van de Nederlandse Staat.
In beginsel is dat een zaak van de Nederlandse Staat zelf en is het volstrekt
redelijk om een maatregel zoals deze te nemen. Van vreemdelingen mag best
worden verwacht dat, indien zij langdurig in ons land wensen te verblijven,
zij zich tevoren goed op de hoogte stellen van de vereisten waaraan moet worden
voldaan. Als een Nederlander naar het buitenland gaat, is dat ook wel eens
nodig.In de heel summiere memorie van toelichting op het wetsvoorstel heb ik
op z'n minst een passage gemist over de context van het visumbeleid. Ik spreek
dan over de toenemende harmonisatie in Europees verband, met name over Schengen.
Anderen hebben het ook al genoemd. De memorie van toelichting was niet zo
lang dat dit er niet meer bij had gekund. Omdat het over een visum gaat, was
het volgens mij op z'n plaats geweest als de initiatiefnemer was ingegaan
op de vraag hoe hij zijn wetsvoorstel ziet in het licht van die harmonisatietendens.
Misschien kan hij ons morgen die ontbrekende passage geven. Het lijkt mij
van belang dat wij voordat wij gaan stemmen over dit wetsvoorstel, weten hoe
de initiatiefnemer zijn wetsvoorstel ziet in een context die breder is dan
alleen maar het repareren van een gat in de Vreemdelingenwet.De initiatiefnemer erkent dat een deel van de inhoudelijke beoordelingen
rond de toelating door dit wetsvoorstel naar het buitenland in casu de consulaire
posten op de ambassades zal verdwijnen. In de literatuur – ik denk hierbij
aan het artikel van prof. Boeles c.s. in het blad Migrantenrecht, dat ook
al door anderen is genoemd – zijn bezwaren naar voren gebracht. Die
bezwaren kan ik niet zo heel goed plaatsen. Ik ben wel benieuwd naar de reactie
van de initiatiefnemer op dat artikel. Net als collega Apostolou erken ik
dat dit artikel geschreven is voordat wij de nota van wijziging kregen. Er
is dus wel het een en ander veranderd, maar niet op alle punten is de kritiek
weggevallen. Het was een doorwrocht artikel waarin een aantal fundamentele
vragen aan de orde kwam. Mijn fractie zou er daarom mee gediend zijn als de
initiatiefnemer op een aantal van die punten ingaat. Door anderen zijn deze
ook al genoemd. Overigens heeft mijn fractie er al jaren voor gepleit het
toetsingsmoment zoveel mogelijk in het land of, als dat niet mogelijk is,
in de regio van herkomst te leggen. Dan spreek ik echter over de toetsing
van asielverzoeken in brede zin en begeef ik mij een beetje buiten het gebied
van de MVV. Over deze zaak zijn wij met de staatssecretaris al heel lang in
discussie. Zij weet dat in ieder geval. In het kader van de Verenigde Naties
willen wij dat vaker laten gebeuren in de regio's van herkomst. In die zin
kun je dit, althans op het terrein van de MVV, als een stap in die richting
beschouwen.Voorzitter! Er is nog een punt van kritiek op de toelichting. In de memorie
van toelichting wordt heel gemakkelijk voorbijgegaan aan de organisatorische
consequenties. Er wordt iets voorgesteld. Men erkent dat dit een verschuiving
naar de ambassades inhoudt. Over wat dat verder betekent, worden wij echter
in het ongewisse gelaten. Als een wetsvoorstel wordt ingediend, ligt het volgens
mij op de weg van de initiatiefnemer om aan de Kamer duidelijk te maken wat
dat zal betekenen. Alleen de opmerking dat dit iets zal betekenen voor de
IND, de ambassades en eventueel medewerkers, is toch wat kort door de bocht
voor zo'n wetsvoorstel. Het is immers de kern van dit voorstel. Als de initiatiefnemer
daarover informatie heeft, ontvang ik die graag.Er is in ieder geval steun voor de gedachte om de grondslag in de wet
op te nemen. Betekent dit dat je de hele regeling, inclusief de uitzondering,
moet opnemen? Uit het interruptiedebat met collega Dittrich kan worden afgeleid
dat ik taxeer dat de initiatiefnemer tussen nu en morgen op dit punt niet
tot andere gedachten zal komen. Het is de kern van het wetsvoorstel. Anders
had de Raad van State hem wel op die gedachte gebracht. Kennelijk is dit heel
goed overwogen, maar is er niet voor gekozen. Ik verwacht dus
niet dat de komende nacht ons veel nieuws zal brengen op dat punt of dat men
zich alsnog zal beperken tot de wettelijke grondslag, het amendement-Dittrich.
Ik verwacht niet dat de initiatiefnemer morgen zal aankondigen dat hij het
amendement alsnog overneemt en een nota van wijziging zal indienen. Ik geef
echter toe dat dit niet meer is dan mijn taxatie.Op verzoek van onder meer de RPF-fractie, gedaan in het schriftelijk verslag,
is een hardheidsclausule aangebracht. Ik ben daar uiteraard zeer content mee.
Het valt op dat het kabinet in zijn brief hierbij direct de aantekening maakt
dat het om zeer uitzonderlijke incidentele gevallen moet gaan en dat het nog
niet weet aan welke categorieën – als het daar om zou gaan –
het moet denken. Dat is op zichzelf begrijpelijk. Dat is in ieder geval een
signaal van het kabinet dat het met het opnemen van zo'n hardheidsclausule
geen grote openingen voor ogen heeft.Voorzitter! Ik wil nog een aantal woorden wijden aan het amendement-Dittrich.
Collega Apostolou nam de term "bijna destructief" in de mond. Die gedachte
was bij mij ook even opgekomen, al erken ik met de Raad van State en de initiatiefnemer
dat de uitspraak van de Rechtseenheidskamer als zodanig niet noodzaakt tot
het opnemen van een volledige regeling. Maar het is wel een keuze die men
kennelijk zeer bewust heeft gemaakt. Ik zie echter ook wel in dat het niet
heel erg noodzakelijk is. Het vloeit tenminste niet rechtstreeks voort uit
die uitspraak van maart 1995.Een ander punt is de acute medische noodsituatie. Ik heb in het kader
van de discussie over de koppelingswet een amendement op dat punt ingediend.
Voor mij was het belangrijke punt in die discussie de professionele autonomie
van de arts bij de vaststelling van die noodzaak. Die arts moet bepalen of
het nodig is. De crux van mijn amendement was dus de directe verbinding met
medisch noodzakelijk, en de staatssecretaris van Justitie en de minister van
Volksgezondheid hebben zich daar uiteindelijk mee akkoord verklaard.Die verbinding wordt niet in het initiatiefvoorstel gelegd. Er wordt zelfs
gesproken over vreemdelingen die zich in een zodanig acute medische noodsituatie
bevinden dat behandeling onverwijld noodzakelijk is. Dat zou heel makkelijk
kunnen worden uitgelegd als nog zwaardere eisen dan de koppelingswet al stelt.
Het gaat dan immers niet alleen om een acute medische noodsituatie, maar die
moet ook nog zodanig zijn dat... In het amendement van collega Apostolou wordt
het probleem ook niet opgelost, omdat ook daarin de term "medisch noodzakelijk"
niet in een directe verbinding staat. Wie bepaalt dat die zorg noodzakelijk
is? De crux van mijn amendement bij de koppelingswet was nu juist om buiten
twijfel te stellen dat dat de arts is, en niet bijvoorbeeld de IND, de vreemdelingenpolitie,
etc.Voorzitter! Er zijn op voorhand uiteraard warme gevoelens als een collega
een eerdere bescheiden gedachte van mijn fractie in een amendement tracht
te vangen, maar ik heb het gevoel dat dat het nog niet is. Ik wil derhalve
nog eventjes bezien of dit zal moeten resulteren in een ander dan wel een
gewijzigd amendement. Ik ben er wel een voorstander van om die redacties zo
dicht mogelijk bij elkaar te houden. Ik wil daarbij dus kiezen voor de directe
verbinding met medisch noodzakelijk; de zorgverlening moet medisch noodzakelijk
zijn. Dan zitten wij het dichtst bij de koppelingswet. Ik hoor hierover graag
het oordeel van de initiatiefnemer en van de staatssecretaris. Daarbij ga
ik er overigens van uit dat de staatssecretaris op dit punt zonder enig bezwaar
mede namens de minister van Volksgezondheid kan spreken. De minister had hier
indertijd uitgesproken opvattingen over.Ik zal kort zijn over het punt van het voortgezet verblijf en de wijziging
van het verblijfsdoel. Collega Apostolou heeft hier vrij uitvoerig over gesproken
en de fractie van GroenLinks heeft in de schriftelijke voorbereiding juist
op dat punt de vinger gelegd bij bureaucratie en het op kosten jagen van de
betrokkenen. Dat speelt natuurlijk met name bij die twee categorieën
een rol; het is een element dat meegewogen zal worden. Hoe zwaar weegt dat
voor collega Apostolou, gezien de afweging die de initiatiefnemer op dat punt
van meet af aan gemaakt heeft om de uitzonderingen te maken zoals hij die
gemaakt heeft? Is het niet een tamelijk ingrijpend amendement? Het antwoord
op die vraag is ook afhankelijk van de beantwoording door de initiatiefnemer.
Het gaat daarbij immers ook simpelweg om de aantallen, om de cijfers. Wat
is de component waar wij over spreken in het totaal? Die kennis heb je nodig
om te kunnen beoordelen of het inderdaad de kern van het wetsvoorstel raakt.
Ik ben geneigd om dat bij dit amendement iets minder snel aan te nemen dan
bij het amendement van collega Dittrich, maar het raakt natuurlijk wel een
belangrijk punt van het wetsvoorstel. Ik wacht de reactie van de initiatiefnemer
op het amendement dan ook met veel belangstelling af.Voorzitter! Is dit inderdaad een klein en simpel reparatiewetje? Ik heb
daar wat aarzelingen over gehad, zeker toen ik het grondige commentaar van
prof. Boeles en de zijnen nog eens goed had gelezen. Er zit inderdaad nogal
wat aan vast. Tegelijkertijd vind ik dat je niet van de initiatiefnemer kunt
vragen dat hij alle meer fundamentele afwegingen die aan een MVV-vereiste
als zodanig vastzitten, in het kader van dit wetsvoorstel zal maken. De Kamer
heeft daarvoor de gelegenheid gehad. Daar heeft collega Apostolou ook iets
over gezegd, namelijk dat wij hier, wellicht in breder verband, op moeten
terugkomen, maar ik ben toch geneigd om dit als een reparatiewet te beschouwen
en om niet van de initiatiefnemer te vragen om die hele discussie nu boven
water te tillen. Wel heb ik op twee punten aangegeven dat je je ook te makkelijk
kunt verschuilen achter het gegeven dat er niets nieuws wordt gedaan en dat
er alleen iets wettelijk wordt vastgelegd. Dat ontslaat je niet van de verplichting
om in de toelichting bij alle belangrijke aspecten volledig te zijn. Dat is
de afweging van mijn fractie op dit moment. Daar is wel uit gebleken hoe wij
tegenover het initiatiefvoorstel staan. Op een aantal punten hebben wij vragen
gesteld, maar de initiatiefnemer moet op dat punt niet worden overvraagd.
Mijn laatste aarzeling op dat punt is weggenomen door de tamelijk instemmende
brief van het kabinet, waaruit blijkt dat ook het kabinet deze reparatie met
waardering begroet.De heer Apostolou (PvdA):Het is mij niet duidelijk wat de heer Rouvoet bedoelt met "vragen" of
"overvragen" van de initiatiefnemer. Heeft hij het idee dat
de twee vorige sprekers de initiatiefnemer hebben overvraagd?De heer Rouvoet (RPF):Nee, ik heb vooral gewezen op prof. Boeles. Hij heeft geschreven dat de
Kamer, voordat dit wetsvoorstel kan worden aangenomen, eerst een grondig en
uitvoerig debat over het MVV-vereiste moet voeren. Dat is, in de richting
van de initiatiefnemer, overvragen. Dat debat mag wel gevoerd worden, maar
ik ben het met de initiatiefnemer eens dat het uitvoeren van een reparatie
zoals deze – het geven van een wettelijke grondslag aan het MVV-vereiste –
niet meteen betekent dat ook de hele afweging moet worden overgedaan over
alles wat ooit is overwogen inzake de introductie van het MVV-vereiste als
zodanig. Dat bedoel ik met overvragen en die richting ging met name het artikel
in Migrantenrecht op.De heer Apostolou (PvdA):Waarom zou dat niet mogen? De initiatiefnemer is door anderen geprezen
voor het feit dat hij het initiatief heeft genomen, maar er was in de Kamer
een algemener gevoelen dat het kabinet op een gegeven moment met zo'n voorstel
zou komen. De initiatiefnemers zijn dat voor geweest, maar dat betekent dat
zij grondig over dit onderwerp bevraagd kunnen worden.De heer Rouvoet (RPF):Dat mag wel, maar als je, zoals ik, uiteindelijk tot de conclusie komt
dat dit vooral te beschouwen is als een reparatiewetje, moet je niet direct
de hele MVV-discussie in de volle breedte hier op de mat leggen. Iedereen
mag hier vragen over stellen, maar als men zegt – ik heb met name verwezen
naar het artikel van Boeles – dat deze reparatie niet mag worden aangebracht
zonder de MVV-vereiste als zodanig tot op de bodem uit te hebben gediscussieerd,
vind ik dat een beetje laat, omdat die gelegenheid er natuurlijk eerder is
geweest.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Op 16 maart oordeelde de Rechtseenheidskamer dat er geen wettelijke
basis is om te stellen dat een aanvraag van een verblijfsvergunning zonder
MVV niet in behandeling mag worden genomen. De Rechtseenheidskamer stelde
tevens dat de wet niet voorschrijft dat een MVV alleen in het buitenland mag
worden aangevraagd. Voor twee collega's, namelijk de heren De Hoop Scheffer
en Verhagen, was dat aanleiding om meteen met een initiatiefwetsvoorstel te
komen. Ik behoor die collega's daarmee te feliciteren. De snelheid was inderdaad
geweldig. Collega Dittrich heeft de ook bij mij opgekomen vergelijking getrokken
met de Maastrichtse voetbalvereniging. Die had ik bijvoorbeeld afgelopen weekend
ook een goede wedstrijd kunnen wensen, maar tot mijn vreugde verloor MVV met
1-0. Misschien wil ik ook de initiatiefnemer een goede wedstrijd wensen in
de hoop dat hij de wedstrijd zal verliezen.Gelet op het voorliggende wetsvoorstel en de memorie van toelichting,
nog afgezien van alle daarna ontvangen nota's van wijziging, komt dit inderdaad
over als reparatiewetgeving: twee collega's zeggen dat de wetgever iets is
vergeten, en dat zij daarin moeten springen, omdat dat niet kan. Ik vind dat
een en ander te makkelijk is gegaan. De initiatiefnemers zijn dan ook voorbijgegaan
aan het simpele feit dat de Rechtseenheidskamer niet alleen heeft uitgesproken
dat er een leemte in de wet was maar ook dat een en ander te ver ging; dat
de zaken zoals die neergelegd zijn in artikel 52a van het Vreemdelingenbesluit
niet kúnnen. Die hele jurisprudentie hebben de indieners buiten beschouwing
gelaten.Wat is nu het doel van dit wetsvoorstel? Is dat het reguleren van het
toelatingsbeleid? Moet erdoor worden voorkomen dat mensen al in Nederland
zijn voordat zij worden toegelaten? Het lijkt wel een beetje alsof het CDA
wil zeggen dat op dit ogenblik hopen migranten naar Nederland komen en een
verblijfsvergunning aanvragen waarop zij kennelijk geen recht hebben. Als
je die lijn doortrekt, zou de leemte in de wetgeving zorgen voor een onbeheersbaar
probleem. Ik zie dat niet. En ik kan er ook niet de winst van ontdekken dat
wij op formele gronden mensen die in aanmerking kunnen komen voor toelating
in Nederland, gaan terugsturen naar hun land van herkomst. Kweek je daarmee
geen Kafka-achtige situaties? Wij zien immers dat veel MVV-aanvragers in de
landen van herkomst nodeloos lang moeten wachten op een besluit over hun aanvragen;
collega Apostolou heeft daar al op gewezen. Het gebeurt ook regelmatig dat
een VTV op grond van studie, die ruim op tijd is aangevraagd, pas wordt verlengd
als de aanvrager al halverwege het studiejaar is.Voorzitter! Laten wij eens kijken naar de effecten. Wat kunnen de gevolgen
van het wetsvoorstel zijn? De IND is juist klaar met een reorganisatie en
heeft in vijf regio's van Nederland beslisambtenaren voor visa en MVV's gestationeerd.
Moet de IND opnieuw reorganiseren? Moeten beslisambtenaren naar diplomatieke
posten verhuizen om de aanvragen voortaan daar te behandelen? De termijnen
worden nu al niet gehaald en de kans is groot dat dit probleem alleen nog
maar toeneemt. De kans is ook groot dat als gevolg daarvan per land verschillende
criteria worden ontwikkeld aan de hand waarvan MVV's worden afgegeven. Verder
ligt het voor de hand dat onze diplomatieke vertegenwoordigingen in het buitenland
moeten worden uitgebreid om de MVV-procedure enigszins toegankelijk te maken.
Hoe denken de initiatiefnemers daarover? De initiatiefnemer die nu in vak
K zit, weet immers hoe het met de capaciteit van onze posten gesteld is. Heeft
hij daarover tijdens de voorbereiding contact gehad met Buitenlandse Zaken?Voorzitter! Hoe is het gesteld met de verantwoordelijkheden van de ministeries
van Buitenlandse Zaken en van Justitie? Raken die niet te veel verstrengeld?
Nu wordt in een wet, die onder verantwoordelijkheid van Justitie valt, de
bevoegdheid van het ministerie van Buitenlandse Zaken geregeld om te beslissen
over de MVV's, waarbij ook materieel alle toelatingseisen worden getoetst.
Het ministerie van BuZa kan toch alleen verantwoordelijkheid dragen voor het
toegangsvraagstuk? Komt dus niet het Soeverein besluit van 1813 in het geding?
Moet dat soms ook worden gewijzigd? Valt daar dan ook reparatiewetgeving voor
te verwachten?Voorzitter! De initiatiefnemer stelt terecht dat de asielaanvraag wordt
uitgezonderd, ook in dit voorstel. Maar het gaat daarbij om asielaanvragen
op basis van het vluchtelingenverdrag van Genève. Er is al op gewezen
dat iemand ook een beroep kan doen op alleen artikel 3 van
het EVRM of op artikel 3 van het antifolterverdrag. Zijn wij niet verplicht
om een dergelijke aanvraag te onderzoeken, willen wij ons niet schuldig maken
aan refoulement? Het zou echt idioot zijn als mensen door dit wetsvoorstel
gedwongen zouden worden om gebruik te maken van de asielprocedure, dus om
een asielverzoek in te dienen met het doel te ontkomen aan de MVV-eis. Ook
al omdat ik de opstelling van de initiatiefnemer in dezen ken, neem ik aan
dat dit niet de bedoeling kan zijn. Hetzelfde geldt voor mensen die voor toelating
in aanmerking zouden komen op grond van het zogenaamde "traumatabeleid" of
wegens klemmende redenen van humanitaire aard. Daarbij gaat het ook om mensen
die over het algemeen niet de uitkomst van de MVV-procedure in het land van
herkomst kunnen afwachten.Voorzitter! De hardheidsclausule is wel zeer, zeer beperkt omschreven.
De soorten probleemgevallen die bij strikte buitenbehandelingstelling zullen
leiden tot een onevenredige hardheid, zijn niet te overzien. Hoe beperkter
de uitzonderingsgronden worden omschreven, hoe groter de kans dat de rechtspraak
hier niet binnen kan blijven. Het is duidelijk geworden dat ook de initiatiefnemer
er beducht voor is dat de rechter deze clausule gaat oprekken. Ik meen dat
gezegd is: invullen. Het mag bekend verondersteld worden dat de rechter belangen
moet afwegen, zoals trouwens ook voor bestuursorganen geldt. Bij deze belangenafweging
kan het heel goed voorkomen dat een te beperkte interpretatie van de hardheidsclausule
tekortschiet. Het wetsvoorstel geeft immers nauwelijks ruimte voor een dergelijke
belangenafweging, terwijl het toch een van de beginselen is van ons bestuursrecht.
De kans is groot dat de maatregel daardoor disproportioneel werkt ten nadele
van de aanvrager, want diens belangen kunnen immers ternauwernood aan bod
komen. Bovendien is mij niet geheel duidelijk waarom de initiatiefnemer ervoor
heeft gekozen dat de uitvoering van deze regeling inclusief de uitzonderingsgronden
in de wet zelf vastgelegd moeten worden. Hebben wij inmiddels niet geleerd
van de praktijk dat het lastig is om te werken met limitatieve opsommingen?
Raakt men daardoor niet verstard, zodat men niet kan inspelen op onvoorziene
ontwikkelingen? Zou zoiets niet veel beter in een algemene maatregel van bestuur
in plaats van in de wet zelf kunnen worden ondergebracht?De heer Dittrich (D66):Hoe beoordeelt u ons amendement dat dit eigenlijk voorstelt?Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik neig ertoe te zeggen: geef mij nog even tijd om dat rustig te bestuderen
en met mijn fractie te bespreken. Op zichzelf kan dit amendement erin voorzien.
Ik zit alleen met de eerste zin van de toelichting op het amendement. U zult
begrijpen uit mijn betoog dat ik dit initiatiefvoorstel als meer zie dan als
reparatiewetgeving, terwijl u ervan uitgaat dat een dergelijke wet er moet
komen. Inhoudelijk denk ik overigens redelijk in uw lijn.De heer Dittrich (D66):Die eerste zin is als het ware rechtstreeks overgenomen uit de uitspraak
van de Rechtseenheidskamer, dat het MVV-vereiste een formeel wettelijke grondslag
behoeft.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik heb ook gewezen op die uitspraak van de Rechtseenheidskamer, maar ik
heb tevens aangegeven dat er andere uitspraken liggen. Eerder is gezegd door
de rechtbank in Amsterdam dat dit te hard is, dat hiermee niet verder moet
worden gegaan. Door de rechtbanken te Den Haag en Rotterdam is gezegd: men
mag het MVV-vereiste niet zo opnemen; men moet de mensen de gelegenheid geven
om een omissie of iets dergelijks weg te nemen. Ik zie de uitspraak van de
Rechtseenheidskamer als een puur formeel-juridische uitspraak, namelijk dat
het Vreemdelingenbesluit niet geldig is. Ik wil nadrukkelijk erbij betrekken
de hele inhoudelijk-juridische discussie over het feit dat een MVV noodzakelijk
is en voorwaarde is voordat een aanvraag in behandeling wordt genomen.De heer Dittrich (D66):Die andere uitspraken zijn geen uitspraken van de Rechtseenheidskamer.
Die zou men qua hiërarchie ondergeschikt kunnen achten aan de uitspraak
van 16 maart 1995, waarin duidelijk staat dat een formeel wettelijke grondslag
nodig is.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Je kunt het zo zien. Ik zeg erbij: wij zullen hierover inhoudelijk fundamenteler
moeten praten en niet kunnen volstaan met de constatering: er is geen wettelijke
basis, dus laten wij maar een wettelijke basis scheppen. Daarom heb ik gezegd
dat ik het niet eens ben met de initiatiefnemer dat dit reparatiewetgeving
is. Hiërarchisch klopt het, maar ik wil de onderliggende discussie hierbij
nadrukkelijk betrekken.Voorzitter! Ik kom tot gezinshereniging en gezinsvorming. Wij hebben het
daarbij al snel over artikel 8 van het EVRM en artikel 10 van het Verdrag
inzake de rechten van het kind. Ik beperk mij tot artikel 8 van het EVRM.
Daarin staan een beperkt aantal gronden waarop inbreuk gemaakt mag worden
om zeg maar het sterke recht op gezinsleven terzijde te schuiven. Het lijkt
mij dat een puur bureaucratische, formele grond als deze, namelijk eerst even
de MVV ophalen in het land van herkomst, niet in het rijtje thuishoort. Daarbij
komt het mij voor dat, als er getoetst moet worden aan de eisen inzake gezinshereniging
of -vorming, het het meest logisch is om dat juist niet te doen in het land
van herkomst, maar in Nederland zelf. Overigens, tijdens het laatste AO dat
wij hierover hadden, gaf de staatssecretaris nadrukkelijk aan dat ten aanzien
van aanvragen voor gezinshereniging uiteindelijk, wanneer niet wordt voldaan
aan alle materiële eisen, ook nog een toetsing plaatsvindt in relatie
met artikel 8 EVRM. Ik vraag mij af hoe die opstelling zich verhoudt met het
uitgangspunt dat buitenbehandelingstelling van de aanvrage plaatsvindt op
grond van het feit dat er geen MVV is. Bij die werkwijze kan er verder geen
enkele belangenafweging meer plaatsvinden.Nogmaals, ik bepleit dat de aanvrage in Nederland wordt getoetst. Dat
is ook in de praktijk handig, gelet op de toetsing aan de inkomenseis, de
status enz. Het argument van de initiatiefnemers dat het bij de aanvrage juist
draait om gegevens die gemakkelijker in het land van herkomst kunnen worden
verkregen, snijdt mijns inziens geen hout. Mij is ook niet duidelijk waarom
de huidige gang van zaken moet worden veranderd. Op welke wijze is de aanvrager
straks nog betrokken bij het onderzoek en de procedure inzake
de MVV-aanvrage?Hoe is het gesteld met mensen die hier al verblijven en die een aanvrage
indienen om voortgezette toelating? Volgens de initiatiefnemers ligt het onderscheid
in de verandering van het verblijfsdoel. Deze mensen zou niet het MVV-vereiste
worden tegengeworpen. Toch zijn er weer categorieën te bedenken waarbij
het niet gaat om een wijziging van het verblijfsdoel, bijvoorbeeld wanneer
het verblijfsrecht voor onbepaalde tijd van rechtswege is vervallen of omdat
de beperking is vervallen. Wat zijn de consequenties voor de hier bedoelde
mensen? Voorzitter! Het lijkt mij duidelijker, te stellen dat het dient te
gaan om een verzoek van eerste toelating, zoals collega Apostolou het in een
amendement heeft neergelegd.Het zal wel duidelijk zijn dat wij niet erg enthousiast zijn over dit
wetsvoorstel. Overigens, alle vragen die ik de initiatiefnemers heb voorgelegd,
leg ik nadrukkelijk ook de staatssecretaris voor. Collega Rouvoet zei zojuist
dat er een brief was van de staatssecretaris, waarin zij het initiatief omarmde.
Mijn post is bijgewerkt tot hedenochtend 10.00 uur, maar die brief heb ik
nog niet gezien. Ik kan dus niet nagaan of de staatssecretaris hierop inderdaad
enthousiast heeft gereageerd. Het verbaast mij wel dat ik nog geen reactie
heb gezien, mede gelet op het feit dat dit initiatiefvoorstel werd ingediend
op 6 december 1995.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb niet gezegd dat de staatssecretaris een enthousiaste brief heeft
geschreven. Wél heb ik gezegd dat er een brief is waaruit blijkt dat
het kabinet kan instemmen met dit voorstel. Die brief draagt de datum 19 december
1997, maar ik moet bekennen dat ik haar pas vanochtend bij mijn post aantrof.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Het woord "enthousiast" neem ik terug. Overigens meen ik dat de laatste
nota van wijziging ook van 19 september is. Dat stuk heb ik wél gezien.
Hoe dan ook, op dit moment kan ik niets met die brief doen. Vooralsnog handhaaf
ik mijn vragen. Vanavond zal ik de brief lezen, als ik haar op de een of andere
manier kan krijgen. Wij kunnen er in tweede termijn op terugkomen.Voorzitter! Een aantal fundamentele vragen blijft overeind, terwijl duidelijk
is dat het om méér gaat dan alleen reparatiewetgeving. Ik hoop
dat de initiatiefnemers hierop uitvoerig zullen ingaan. Tijdens de schriftelijke
ronde wees ik erop dat er nogal wat vragen van Forum lagen, maar antwoorden
kreeg ik niet. Dat was niet gebruikelijk. Toch zou ik het leuk vinden wanneer
een aantal van die wezenlijke vragen zou worden beantwoord.Mevrouw Bijleveld-Schouten (CDA):Voorzitter! Mijn fractie is verheugd dat wij nu de discussie kunnen voeren
over het wettelijk vastleggen van hetgeen in de wandelgangen de MVV is gaan
heten. De MVV houdt in dat de aanvraag van een verblijfsvergunning voor vreemdelingen
in Nederland alleen dan in behandeling kan worden genomen, als zij in het
buitenland al een MVV hadden verkregen, waardoor zij waren gelegitimeerd om
voor het aangegeven verblijfsdoel naar Nederland te komen. Die eis was reeds
eerder, in 1994, ingevoerd, maar omdat de Rechtseenheidskamer oordeelde dat
artikel 16 AVW de Kroon niet de bevoegdheid verschaft om een zo vergaande
regel als het MVV-vereiste bij ministeriële regeling te introduceren,
kon hij niet worden uitgevoerd.Het is vreemd dat de staatssecretaris na deze uitspraak geen stappen heeft
ondernomen om deze formele fout – wij beschouwen het wel zo –
te corrigeren. Dat is temeer vreemd, omdat de staatssecretaris te kennen heeft
gegeven dat zij het onwenselijk vond dat het ontbreken van de MVV de vreemdeling
niet meer kon worden tegengeworpen. Ik hoor graag nog een reactie van haar
op dit punt. Ik moet bekennen dat ook ik de brief niet heb gelezen, maar ik
zal hem voor de tweede termijn lezen. Er zijn immers voor alle betrokkenen,
voor de vreemdeling zowel als voor de Nederlandse Staat, goede gronden om
vreemdelingen vooraf te laten verifiëren of het verblijfsdoel een verblijf
voor een bepaalde duur toestaat. De eis om vooraf in het land van het bestemde
verblijf een inreispermissie aan te vragen, is naar mijn idee geenszins onredelijk
of onbekend in het internationale verkeer van personen. Het is een algemeen
geaccepteerd instrument om de toestroom van vreemdelingen te kunnen controleren.
Kan de nota van wijziging op dit punt nog eens worden toegelicht door de initiatiefnemers?
Kunnen zij ook aangeven hoe bijvoorbeeld in de Schengenlanden met deze problematiek
wordt omgesprongen?De heer Dittrich (D66):Ik wilde die vraag net aan u stellen, omdat u zei dat het geen onbekend
fenomeen is. Nu u de vraag aan de initiatiefnemer stelt, wil ik het antwoord
ook graag weten.Mevrouw Bijleveld-Schouten (CDA):Ik heb begrepen dat het zo is. Ik verneem graag van de initiatiefnemers
of zij dit onderschrijven en of zij ook landen kunnen noemen. Misschien kunnen
zij een aantal landen aangeven waar een vergelijkbare inreiseis wordt gehanteerd.
Misschien kunnen zij bijvoorbeeld iets zeggen over de ons omringende landen
en de Schengenlanden.De fractie van het CDA is voorstander van een dergelijke inreiscontrole,
natuurlijk onder de voorwaarde dat de eis geen belemmering oplevert voor degenen
die hun land moeten ontvluchten. Ik verzoek de indieners om daarop in te gaan.
In het wetsvoorstel worden naar onze mening terecht een aantal uitzonderingen
geformuleerd voor vluchtelingen, gezinsleden van toegelaten vluchtelingen,
vreemdelingen die zich in een medische noodsituatie bevinden en vreemdelingen
die het slachtoffer van vrouwenhandel zijn geworden, zodat zij niet eerst
in het land van herkomst een MVV behoeven aan te vragen. Mijn fractie ziet
de benoeming en wettelijke verankering van de uitzonderingscategorieën
juist wel als een pluspunt van het initiatiefwetsvoorstel. Het geeft ons als
medewetgever de gelegenheid te discussiëren over de aangegeven groepen.De discussie vindt onder andere haar neerslag in de nota's van wijziging,
waarin de uitzonderingscategorieën zijn aangevuld, inclusief een hardheidsbepaling,
maar met dien verstande dat de wetgever de teugels wel in handen houdt. Naar
ons idee wordt met succes vastgehouden aan het uitgangspunt, dat zomin mogelijk
de uitvoerings- en rechterlijke instanties worden belast met multi-interpretabele
beleidsregels. Overigens heeft mijn fractie wel behoefte aan
een nadere beschouwing over de verantwoordelijkheidsverdeling wat betreft
de hardheidsclausule. Die is al door eerdere sprekers aan de orde gesteld.Nu in de tweede nota van wijziging op een aantal punten tegemoet is gekomen
aan in de commentaren gesignaleerde knelpunten, wil ik nog slechts een paar
vragen stellen. Mevrouw Sipkes stelde al een vraag over de positie van vreemdelingen
die een asielverzoek uitsluitend kunnen baseren op artikel 3 EVRM of artikel
3 van het VN-antifolterverdrag. Moeten zij in het bezit zijn van een MVV om
een verzoek in behandeling te kunnen laten nemen?Na de tweede nota van wijziging is duidelijk dat vreemdelingen die een
verzoek om toelating hebben ingediend voor de inwerkingtreding van het onderhavige
wetsvoorstel het MVV-vereiste niet wordt tegengeworpen. Dan rest de vraag
wat de rechtspositie is van degenen die vallen in de categorie voortgezet
verblijf dan wel gewijzigd verblijfsdoel. Ik krijg hier graag van de indieners
een nadere reactie op. Worden de mensen nadrukkelijk gewezen op de consequenties
van een tijdelijke verblijfstitel bij de aanvraag? Ik ben ook benieuwd naar
de reactie op wat de heer Apostolou op dit punt naar voren heeft gebracht.
Ik sluit me tevens aan bij de vragen van de heer Dittrich over de voorlichting.
Ik ben verder benieuwd naar het oordeel van de indiener en de staatssecretaris
over het amendement van de heer Rijpstra. Het moge duidelijk zijn dat de CDA-fractie
concludeert dat met dit initiatiefvoorstel een onvolkomenheid in de grondslag
verdwijnt. In ieder geval wordt door dit initiatief de rechtszekerheid gediend.
Wij wachten het antwoord af.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Het initiatiefwetsvoorstel van collega Verhagen verdient waardering,
hoewel de VVD-fractie liever had gezien dat de regering een voorstel had ingediend.
De brief van de staatssecretaris van Justitie namens het kabinet heeft ons
vandaag bereikt. Ik ga ervan uit dat de initiatiefnemer in eerste termijn
zijn oordeel zal geven over de brief die over dit voorstel gaat. Overigens
gaat mijn fractie ervan uit dat de staatssecretaris, indien zij dit nodig
vindt, ingaat op opmerkingen van mij en mijn collega's.Het is van belang dat het duidelijk wordt wie welke bevoegdheid heeft,
op welke wijze er onderzoek naar persoonsgegevens en dergelijke gedaan wordt
en binnen welke termijn zich dit dient af te spelen. Ook wij krijgen brieven
en telefoontjes van mensen die aangeven dat het erg lang duurt voordat een
uitslag komt op de aanvraag tot verblijf, de MVV. Ik zeg het collega Dittrich
na, en mevrouw Bijleveld heeft daar ook op gewezen, dat het goed is om te
streven naar uniformiteit, een duidelijk protocol te formuleren en goede voorlichting
in diverse talen te geven over de termijnen en de condities waarop een MVV
wordt verstrekt. Deelt de initiatiefnemer deze zienswijze?Een tweede punt betreft de afstemming tussen Buitenlandse Zaken en Justitie.
Ik heb me een beeld proberen te vormen van de verantwoordelijkheden en de
manier waarop wordt samengewerkt, maar het is me niet geheel duidelijk. De
VVD-fractie is er voorstander van om de algehele coördinatie bij Justitie
te leggen. Op die wijze wordt de aansturing eenduidig geregeld waardoor er
in elk land op dezelfde wijze gewerkt zal worden. Daarnaast is het laten coördineren
door Justitie ook logisch, omdat de praktijk leert dat een MVV nogal eens
wordt gevolgd door een aanvraag tot verblijf, hetgeen Justitie weer behandelt.
Ik heb een amendement ingediend om de verantwoordelijkheid bij Justitie te
leggen zonder overigens voorbij te gaan aan de positie van Buitenlandse Zaken
in het hele diplomatieke speelveld. Graag verneem ik de reacties van de staatssecretaris
en de indiener hierop.Mijn andere punt betreft de werkwijze op ambassades en consulaten. In
het verleden hebben we rapporten van emigratiemedewerkers behandeld, waarbij
de conclusie werd getrokken dat in sommige landen het personeel van de ambassades
onvoldoende voorbereid was om aanvragen zorgvuldig te beoordelen en te behandelen.
Tevens ontbreken in verschillende landen de bevolkingsgegevens of zijn niet
up-to-date. Nu de ambassades meer werk krijgen, omdat de MVV in de regel in
het land van herkomst aangevraagd moet worden, is het van groot belang dat
het personeel goed opgeleid wordt. Op welke wijze pakt u dit aan? Het gaat
hierbij vooral om de landen waar veel aanvragen vandaag komen terwijl de registers
van de burgerlijke stand onvoldoende functioneren. Misbruik moet vanaf het
begin worden tegengegaan. Kan worden overwogen om IND-medewerkers permanent
te stationeren in ambassades met veel aanvragen? Op deze manier zijn soepele
doorgeleiding van aanvragen en controle mogelijk.De heer Dittrich (D66):Ik wil op dit punt graag een vraag stellen naar aanleiding van het amendement
op stuk nr. 14. Ik hoor u nu zeggen dat je in landen waar veel MVV-aanvragen
worden gedaan een IND-medewerker op de ambassade zou moeten hebben. Hoe gaat
het dan met landen waar minder aanvragen worden gedaan? U zegt in uw amendement
dat Justitie daarvoor verantwoordelijk is en ook voor de afgifte van de MVV
moet zorgdragen. Moet er dan niet ook een Justitie/IND-medewerker op zo'n
ambassade aanwezig zijn? Of wilt u met een machtiging werken vanuit Justitie
voor een medewerker van Buitenlandse Zaken? Dan zijn wij volgens mij heel
raar bezig.De heer Rijpstra (VVD):Precies. U heeft volstrekt gelijk. U denkt aan een vorm van detachering.
Als je het onder de algehele verantwoordelijkheid en coördinatie van
Justitie brengt, zul je op de ambassade iemand moeten hebben die in dienst
is van Justitie en die volstrekt verantwoordelijk is voor de verwerking van
de MVV's en de samenspraak met Nederland om de MVV te laten beoordelen en
terug te koppelen.De heer Dittrich (D66):Maar als uw amendement wordt aangenomen, dan staat het in de wetstekst.
Meteen wanneer de wet in werking treedt, zullen dan al die ambassades op die
manier moeten werken. U vraagt echter zelf naar IND-medewerkers in bepaalde
landen. Dan krijgen wij toch te maken met een gat in de praktijk, dat ambassades
in sommige landen helemaal geen IND-medewerker hebben, terwijl er op basis
van uw amendement wel zo moet worden gewerkt.De heer Rijpstra (VVD):Ik vind dat een sterk argument. Ik heb er zelf niet direct bij stilgestaan.
Ik wacht even het antwoord af van zowel de initiatiefnemer als de staatssecretaris,
maar ik wil er in mijn tweede termijn nog op terugkomen. Je zou kunnen denken
aan een overgangsperiode om dat geleidelijk en gelijkmatig tot stand te brengen.
Ik ben het wel met u eens dat je niet van de ene op de andere dag kunt zeggen:
en nu zijn er IND-medewerkers.De heer Dittrich (D66):Is het, even brainstormend achter de microfoon, dan niet raadzamer om
dat in een motie te gieten waarin de Kamer zo'n uitspraak zou kunnen voorhouden?De heer Rijpstra (VVD):Dat zou kunnen. Ik heb nu gekozen voor dit amendement, omdat ik het van
belang vind om de algehele coördinatie bij Justitie te leggen. Ik wacht
de beantwoording af. Ik snap uw interruptie; het is een nuttige interruptie.Ik wil even doorfilosoferen over de situatie dat Justitie verantwoordelijk
is voor het gehele traject. Het zou in de wellicht verre toekomst ook mogelijk
zijn om de aanvraag van een vergunning tot verblijf in behandeling te nemen
in het land van herkomst zelf. Als de ambtenaar van Justitie die op de ambassade
werkt ook zo'n aanvraag in behandeling kan nemen, dan hoeft de betrokkene
niet eerst naar Nederland te reizen. Ziet de initiatiefnemer dat ook zitten
in de toekomst?Voorzitter! Voor het overige verwijs ik naar de vragen en interessante
bijdragen van de collega's Dittrich en Apostolou. Mijn fractie wil graag een
zorgvuldige reactie op de amendementen, voordat wij tot een definitief oordeel
daarover komen. Er zat een aantal zeer sterke elementen in.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil beginnen met een woord van waardering jegens de initiatiefnemer
voor dit initiatief. Het is geen sinecure om hier een wetsvoorstel te verdedigen
na de voorbereiding die eraan vooraf is gegaan. Het is een wetsvoorstel van
op zichzelf beperkte strekking, maar het vreemdelingenrecht is ook juridisch
een moeilijk terrein. Dat blijkt wel uit de commentaren, de amendementen en
de nota's van wijziging. Nogmaals, complimenten voor het initiatief en voor
de wijze waarop het ons nu is voorgelegd.De SGP-fractie is het eens met de bedoeling van het initiatiefvoorstel.
Dat lijkt ons in het belang, zoals het is verwoord, van het in juiste banen
leiden van de immigratie. Het is inderdaad noodzakelijk dat de MVV-eis wordt
gerepareerd, als ik het zo mag zeggen. Dat is noodzakelijk geworden door een
uitspraak van de Rechtseenheidskamer in 1995.De vraag blijft waarom de regering daartoe niet zelf het initiatief heeft
genomen. Wij waarderen het initiatiefrecht hoog, maar in onze staatsrechtelijke
verhoudingen is altijd eerst de regering aan zet. Het is mij niet duidelijk
waarom de regering zelf niet het initiatief heeft genomen. Dat was de reden
waarom de initiatiefnemers er zelf terecht mee gekomen zijn. Dit eist toch
wel enige nadere toelichting, temeer omdat wij nu een vrij enthousiaste brief
van de staatssecretaris ontvingen waarin zij ongevraagd haar instemming met
het wetsvoorstel betuigde. Dat heeft mij enigszins verwonderd. Is dat toch
misschien spijtgevoel achteraf of misschien zelfs schuldgevoel, omdat de regering
niet tijdig het initiatief heeft genomen? De staatssecretaris is aanwezig
bij deze behandeling als adviseur van de Kamer; dat wordt natuurlijk zeer
gewaardeerd. Maar ik heb het nooit eerder meegemaakt, al zie ik ook niet alles,
dat de regering voor de mondelinge behandeling meedeelt volledig met een initiatief
in te stemmen. Dat is voor ons aardig en zeker een opsteker voor de initiatiefnemer,
maar het is wel vrij uniek. De gebruikelijke verantwoordelijkheidsverdeling
is dat de staatssecretaris ons hier adviseert en pas na de volledige parlementaire
behandeling in Tweede en Eerste Kamer oordeelt over de vraag of gecontrasigneerd
kan worden. Kennelijk zijn de staatsrechtelijke verhoudingen aan het verschuiven.De heer Dittrich (D66):Is de heer Van den Berg het met ons eens dat de aardige brief, die sommigen
van ons van tevoren gekregen hebben, niet wegneemt dat de Kamer de wetgevende
arbeid van de initiatiefnemers moet controleren?De heer Van den Berg (SGP):Zeker. De strekking van mijn opmerking was dat het inderdaad een zeer
vriendelijke brief was. Maar de brief was, wat mij betreft, niet nodig geweest.
Hij past ook minder in de verhoudingen. De staatssecretaris kan hier haar
oordeel als adviseur geven. Nogmaals, het was een vriendelijke brief. Ik stel
dat zeer op prijs, maar ik meende toch even deze kanttekening te moeten maken
uit het oogpunt van onze staatsrechtelijke verhoudingen.Het voorstel in de oorspronkelijke vorm deed niet meer dan aansluiten
bij de sinds 1994 geldende praktijk in het verbeteren van de formele grondslag
voor de MVV-eisen; dit in nauwe aansluiting bij de uitspraak van de rechter.
Zoals ik al zei, had het wat dat betreft eigenlijk een beperkte strekking.
Maar na het uitbrengen van het verslag hebben de Kamer uitgebreide commentaren
bereikt, die ten dele niet meer in de schriftelijke voorbereiding konden worden
betrokken. Die commentaren gaan, als je ze goed beschouwt, veel verder dan
het initiatiefvoorstel. Zij bevatten de nodige kritiek op de MVV-eis als zodanig
en op de praktijk daarvan voor 1994. Dat is op zichzelf prima. Dat kan ook
geen reden zijn om aan die commentaren voorbij te gaan. Maar het geheel of
gedeeltelijk tegemoetkomen aan die bezwaren zou ver buiten het bereik van
het initiatiefvoorstel komen te liggen. Overigens waardeer ik het dat de initiatiefnemer
wel aan een deel van de kritiek tegemoet is gekomen met een tweetal nota's
van wijziging, die vrij omvattend waren.Er zijn veel concrete vragen gesteld. Ik ga die niet allemaal herhalen.
Voor mij zijn twee vragen van bijzonder belang. Ik krijg daarover graag zowel
van de initiatiefnemer als van de staatssecretaris een duidelijk oordeel.In de eerste plaats: verdraagt een strikte MVV-eis zich wel met inmiddels
aangegane internationale verplichtingen? Daarbij komen ook vraagstukken aan
de orde met betrekking tot Europese onderdanen en dergelijke. Ook andere vragen
doen zich daarbij voor.In de tweede plaats: is de restauratie, als ik het zo mag noemen, van
de oude MVV-regeling, aangepast aan deze nieuwe context, qua praktische en
juridische uitvoerbaarheid wel verzekerd?Ook anderen hebben vragen gesteld over die uitvoerbaarheid. Ik wil in
het bijzonder wijzen op de consequenties van de Algemene wet bestuursrecht.
De initiatiefnemers zeggen op bladzijde 6 in de nota naar aanleiding van het
verslag, dat zij een discussie gevoerd willen zien over de plaats van de AWB
in het vreemdelingenrecht. Ik denk dat dat een goede zaak is. Ook in commentaren
is erop gewezen dat, als je een aantal consequenties van de voorliggende procedure
plaatst in het licht van de AWB, je in de praktijk voor grote problemen kunt
komen te staan. Ik vraag mij af of dit wel op alle punten voldoende doordacht
is. De initiatiefnemer heeft echter al terecht opgemerkt dat dit de reikwijdte
van zijn voorstel te buiten gaat, omdat het ten principale gaat om de vraag
hoe wij in het vreemdelingenrecht met de Algemene wet bestuursrecht moeten
omgaan. Het Instituut voor immigratierecht van de Rijksuniversiteit Leiden
heeft in zijn kritiek ook gezegd dat die toepassing tot onmogelijke situaties
leidt. Het is echter de vraag of wij die discussie nu moeten voeren. Ik vind
wel dat het nu, ook in het kader van de uitvoerbaarheid van de regeling, aan
de orde is.Een andere vraag die al gesteld is en die ik daarom maar kort zal noemen,
betreft de organisatorische consequenties van het voorstel, ook bij de ambassades.
De heer Rijpstra sprak hier zojuist al over. Wat voor mij niet geheel helder
is, is de verhouding tussen Justitie en Buitenlandse Zaken. Ik hoor hier graag
de visie van de initiatiefnemer en van de staatssecretaris op.De amendementen zullen wij uiteraard met veel belangstelling bestuderen,
voorzover wij dat al niet hebben gedaan. Wij willen ook het commentaar hierop
van de initiatiefnemer en de regering afwachten. De heer Apostolou wil met
zijn amendement op stuk nr. 12 terug naar het eerste moment van toelating.
Ik kan mij daar op zichzelf wel iets bij voorstellen, maar naarmate er meer
tijd verstreken is sedert de eerste toelating, kunnen de omstandigheden meer
veranderd zijn. Het lijkt mijn fractie dat het dan moeilijker wordt om zonder
meer terug te gaan naar het tijdstip van de eerste toelating. Ik weet niet
of wijzigingen in de omstandigheden in de tussentijd hierdoor voldoende ondervangen
worden. Ik sta vooralsnog dus nogal sceptisch tegenover dit amendement.De heer Apostolou (PvdA):Ik heb nog een ander amendement ingediend dat ertoe strekt dat bij voortgezet
verblijf geen MVV vereist is. Bij de eerste toelating moet er wel een MVV
gevraagd worden, maar bij voortgezet verblijf niet.De heer Van den Berg (SGP):Ik dank u voor deze toelichting. Ik hoor hier echter graag nog de reactie
van de initiatiefnemer en de staatssecretaris op.Voorzitter! In het kader van het amendement van de heer Rijpstra speelt
met name het punt dat ik zojuist al noemde, namelijk de verhouding tussen
Buitenlandse Zaken en Justitie. Ik wil de nadere discussie hierover graag
volgen. Ik acht die discussie ook nodig.Het amendement op stuk nr. 15 van de heer Dittrich bevat de interessante
vraag wat er nu bij deze wet geregeld moet worden en wat er in de uitvoeringsregelgeving
opgenomen moet worden. De Raad van State heeft hier ook vragen over gesteld.
Ik moet zeggen dat de argumentatie van de initiatiefnemer mij op dit moment
het meeste aanspreekt. Als het gaat om de vraag wat er ook uit een oogpunt
van rechtszekerheid bij wet geregeld moet worden, dan moet niet alleen de
basisregel in de wet zelf opgenomen worden. Als er een aantal duidelijke uitzonderingen
is, dan verdient het de voorkeur om die ook in de wet zelf te regelen. Uit
een oogpunt van wetgeving spreekt het mij ook minder aan om de hoofdregel
in de wet op te nemen en alle uitzonderingen vervolgens in gedelegeerde regelgeving.Voorzitter! Overigens wachten wij de commentaren van de initiatiefnemer
en de staatssecretaris graag af voor ons eindoordeel over de amendementen.
Het zal duidelijk zijn dat wij sympathiek tegenover dit initiatiefvoorstel
staan.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Het antwoord van de initiatiefnemer staat voor morgen op de agenda. Het
is de bedoeling om dan het gehele debat af te ronden. Dit kan betekenen dat
wij de avond in lopen, maar dat behoeft niet per se te gebeuren. Dit hangt
echter ook een beetje af van de lengte van het Fokkerdebat.De heer Dittrich (D66):Ik heb het gesondeerd en geloof dat een meerderheid ervoor is om het debat
meteen na het antwoord van de initiatiefnemer af te maken en het dus niet
te verplaatsen naar woensdagavond of donderdagavond.De voorzitter:Ik ben als was in de handen van de meerderheid. Het kan zijn dat wij dan
een vrij late avondpauze hebben, maar dat geeft niet.De vergadering wordt van 17.32 uur tot 19.05 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-218-232.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl