Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) (30413) en het wetsvoorstel Invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet) (30655)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 497-512

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-12-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 12, pagina 497-512

05-12-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30413Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 30655Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over het wetsvoorstel Overgangsrecht inzake de beëindiging van het recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet binnen de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (30063)Pagina 482-482
Presentie en opening (dinsdag 5 december 2006)Pagina 481-481
Besluitvorming over de controversialiteit van een aantal wetsvoorstellenPagina 482-488
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de inrichting van het landelijke gebied (Wet inrichting landelijk gebied) (30509)Pagina 488-496
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 5 december 2006)Pagina 512-514
Behandeling van het advies van de Tijdelijke commissie subsidiariteitstoets inzake de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een richtlijn van het Europees parlement en de raad tot wijziging van richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de volledige voltooiing van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap (COM(2006) 594 definitief) (30869, EK D, TK 3) en het advies van de Tijdelijke commissie subsidiariteitstoets inzake de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Europees Technologie-Instituut (COM(2006) 604 definitief/2) (30870, EK E, TK 4)Pagina 482-482
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de wet houdende overgangsrecht inzake de beëindiging van het recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet binnen de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (novelle) (30664)Pagina 482-482
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 5 december 2006)Pagina 481-482
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van enkele socialeverzekeringswetten betreffende de definitieve vaststelling van de uitkeringspositie van uitkeringsgerechtigden woonachtig in het buitenland (30665)Pagina 482-482
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) (30413) en het wetsvoorstel Invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet) (30655)Pagina 497-512
Lijst van besluiten (dinsdag 5 december 2006)Pagina 512-512
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe bepalingen met betrekking tot medezeggenschap op scholen als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs (Wet medezeggenschap op scholen) (30414), te weten de motie-Linthorst c.s. inzake een voorstel om in de ontbrekende controle- en interventiemogelijkheden te voorzien (30414, G)Pagina 482-482

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) (30413);het wetsvoorstel Invoering van de Pensioenwet (Invoerings-
en aanpassingswet Pensioenwet) (30655).(Zie vergadering van 4 december 2006.)De beraadslaging wordt hervat.Minister De Geus:Voorzitter. Ik begin met een klein citaat uit een groot gedicht: "Eer brengt een arme Vader met vreugd tien kind'ren groot,dan dat tien rijke kind'ren hem koest'ren in de nood."Dit wrange gedichtje van Nicolaas Beets sprak mijn verre voorganger staatssecretaris
Van Rhijn uit bij de parlementaire behandeling van de Pensioen- en Spaarfondsenwet
in 1951. Hij illustreerde hiermee de waarborgfunctie van deze wet. Meteen
daarna benadrukte hij het belang van de eigen verantwoordelijkheid voor onderlinge
samenwerking tussen werkgevers en arbeiders. Waarborgen en eigen verantwoordelijkheid
zijn net als toen belangrijke kernbegrippen in het wetsvoorstel dat wij nu
bespreken. Dit is geen verandering ten opzichte van de Pensioen- en Spaarfondsenwet,
maar deze wet was wel aan herziening toe. Het eerste voornemen hiertoe dateert
al uit 1991. Het kwam voor in de Pensioennota van mijn ambtsvoorganger op
dit onderdeel, staatssecretaris Ter Veld. En terwijl in de jaren negentig
al heel veel is gedaan, zoals de introductie van het recht op waardeoverdracht,
de invoering van gelijke behandeling van parttimers en het bieden van de mogelijkheid
om het nabestaandenpensioen om te ruilen voor een hoger ouderdomspensioen,
is het proces in de afgelopen vijf jaar in een stroomversnelling gekomen.De wet is niet tot stand gekomen in een ivoren toren. Hij is het sluitstuk
van een proces waarin uitvoerig overleg is geweest met tal van partijen, waardoor
het mogelijk is geweest om in te spelen op prangende economische en maatschappelijke
ontwikkelingen. Het uitgangspunt voor de Pensioenwet is dat de sociale partners
primair verantwoordelijk blijven voor de aanvullende pensioenen. Dit is mijns
inziens een belangrijk voordeel van het Nederlandse stelsel. Er is met de
Pensioenwet een balans gevonden tussen de vrijheid van de sociale partners
om hun verantwoordelijkheid in te vullen en de waarborgfunctie van de overheid,
die op sommige punten aanleiding geeft om regels te stellen. Dit biedt een
robuust uitgangspunt voor de komende jaren.Er is bij de vormgeving van het overgangsrecht gekozen voor een praktische
aanpak, gecombineerd met maatwerk. Pensioenbepalingen die tegelijkertijd in
werking kunnen treden, treden ook tegelijkertijd in werking. Voor bepalingen
die uitstel vergen, is in een overgangstermijn van een jaar voorzien. In sommige
gevallen geldt een termijn van twee jaar, met name voor verzekeraars. Ik ben
het dan ook niet eens met een van de woordvoerders die gisterenavond pragmatisme
in deze zin tot een verwerpelijk dogma leek te verklaren, al was het misschien
niet zo bedoeld. Voor de overgangstermijnen moeten wij in ieder geval een
pragmatische aanpak kiezen. Het overgangsrecht is in nauw overleg met het
veld tot stand gekomen en kan dan ook rekenen op een groot draagvlak.Mevrouw Westerveld heeft gevraagd om een stevig betoog over het waarom
van overheidsbemoeienis met de inhoud van de tweede pijler. Zij doelt hierbij
op de individuele pensioenzekerheid. De bemoeienis van de overheid is, als
het op de inhoud van de pensioenregelingen aankomt, zeer terughoudend. Het
is aan de sociale partners om desgewenst een pensioen overeen te komen. Er
is in Nederland geen pensioenplicht. Verder is het ook aan de sociale partners
om de hoogte van het pensioen te bepalen. Het is eveneens aan hen om te bepalen
of een partnerpensioen of een arbeidsongeschiktheidspensioen aan het ouderdomspensioen
gekoppeld moet zijn. De Pensioenwet bemoeit zich hier dus niet mee en laat
dit aan werkgevers en werknemers over. Mevrouw Westerveld noemt een aantal
voorbeelden waar de overheid zich wél met de inhoud van regelingen
bemoeit: uitruilmogelijkheden, keuringsverbod en het verlengen van de mogelijkheid
van vrijwillige voortzetting voor zelfstandigen. Al die maatregelen hebben
als achtergrond het beschermen van de individuele pensioendeelnemer en zijn
partner. Het keuringsverbod bijvoorbeeld beschermt de minder gezonde werknemer.
De uitruilmogelijkheden bieden mensen de kans om indien hun pensioenregeling
geen of een laag partnerpensioen kent, daarin alsnog te voorzien. Die uitruilmogelijkheden
moeten worden gezien in relatie tot de tendens van de afgelopen jaren om het
partnerpensioen op risicobasis in plaats van op kapitaalbasis te dekken.Mevrouw Westerveld vraagt of ik die ontwikkeling maatschappelijk terecht
vind. Ik benadruk nogmaals dat het de regering niet past om daarover een oordeel
te vellen. Sociale partners bepalen of er een partnerpensioen is en hoe de
dekking daarvan geregeld is. In dit verband vraagt zij wat het doorslaggevend
verschil is tussen eigen pensioen – dus ouderdomspensioen – en
het afgeleide pensioen d.w.z. partnerpensioen. Het kenmerkende verschil is
dat het partnerpensioen de afhankelijkheid illustreert van het inkomen van
een ander. Wij zien dan ook graag dat vrouwen zoveel mogelijk deelnemen aan
het arbeidsproces en daarmee zelf de mogelijkheid hebben om pensioen op te
bouwen in plaats van afhankelijk te zijn van het inkomen van een ander. In
wezen is pensioen uitgesteld loon. Het is aan de sociale partners om de invulling
ervan te regelen.De heer Van den Berg wees op geluiden dat de Pensioenwet te weinig tegemoet
zou komen aan individuele wensen en keuzen. Die geluiden zijn eigenlijk nieuw
voor mij. Anderen, ook in deze Kamer, lijken zich juist af te vragen of de
Pensioenwet niet te veel regelt op het punt van individuele keuzen en met
name de uitruilmogelijkheden. Bedacht moet worden dat veel mensen hun pensioen
opbouwen in een collectief, in een pensioenfonds dat van grote omvang kan
zijn. De pensioenregeling is dan veelal voor iedereen hetzelfde. Dat maakt
het pensioen aanzienlijk goedkoper, zo blijkt ook uit een onderzoek dat gisteren
door de VB werd gepresenteerd. Wij kennen dus niet het geluid dat de Pensioenwet
te weinig tegemoet zou komen aan individuele wensen en keuzen van betrokkenen.
Misschien heb ik de vraagsteller niet helemaal begrepen? Dat hoor ik dan graag.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik heb een vraagje aan de minister naar aanleiding van het betoogje waarop
hij ons net vergaste.Op de vraag hoe de minister staat tegenover nabestaandenpensioen en ouderdomspensioen,
zegt hij dat het de regering niet past daarover een oordeel te vellen omdat
dit aan de sociale partners is. Tegelijkertijd zegt hij dat de reden voor
bepaalde overheidsbemoeienis gelegen is in het beschermen van de individuele
pensioendeelnemer en zijn partner. Ik proef daarin enige discrepantie. Enerzijds
is er sprake van terughoudendheid en anderzijds velt de overheid wel een oordeel
op de punten waarop wél een regeling getroffen wordt. Wat is de overwegende
grondslag voor de regering om bepaalde zaken wél te regelen?Kennelijk heb ik mijn vraag over het verschil tussen het ouderdomspensioen
en het afgeleide pensioen niet scherp genoeg geformuleerd. Ik weet natuurlijk
het verschil tussen die pensioenvormen, ik ben echter benieuwd waarom de regering
zich in het beleid wél heel sterk maakt voor het terugdringen van de
witte vlek en ten aanzien van het nabestaande pensioen zegt dat het haar niet
past daarvan iets te vinden. Dat was de strekking van mijn vraag.Minister De Geus:De regering maakt zich in het beleid sterk voor inspanningen die gericht
zijn op het terugdringen van de witte vlek. Het gaat daarbij om het pensioen
als zodanig en de kwaliteit van het pensioen. Ten aanzien van de samenhang
tussen ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen en de accenten die daarin
gezet worden, is de regering heel terughoudend. Het gaat ons om het pensioen
als zodanig als een belangrijke voorziening voor later.Met de positie van de individuele deelnemer ten opzichte van de uitvoerder,
het fonds enzovoorts, heeft de overheid wél bemoeienis. Dat is uiteindelijk
ook de grondslag van de kaderstelling in deze wet. Het wil echter niet zeggen
dat wij ons daarmee moeten begeven op het terrein van de inhoud van de pensioenregelingen.
Uiteindelijk is pensioen uitgesteld loon. Zoals wij ons niet met loon bemoeien,
bemoeien wij ons ook hier niet mee. Ik wil mevrouw Westerveld toegeven dat,
als je dat op de verschillende terreinen langsloopt, het altijd een afweging
vraagt. Er is een zeker spanningsveld: waar doe je iets wel en waar doe je
iets niet? Ik heb hiermee aangegeven dat de basishouding van de regering een
zeer terughoudende is, met name op het punt van de inhoud van de pensioenregelingen
en dus ook op de vraag hoe de accenten tussen OP en NP worden gezet als er
pensioen wordt opgebouwd.Mevrouw Westerveld heeft gevraagd of het overgangsrecht voor de onbedoeld
onvoorwaardelijke toeslagen wel toereikend is om de vrees weg te nemen dat
torenhoge claims worden ingediend bij werkgevers of bij uitvoerders. Deze
materie is nogal ingewikkeld en ik wil even de tijd nemen om het kort uit
te leggen.Als een werkgever in de huidige situatie een onvoorwaardelijke toeslag
toezegt, moet hij die toezegging ook nu al nakomen. Dat geldt ook voor een
pensioenfonds. Als een pensioenfonds in het reglement onvoorwaardelijke toeslagen
belooft, moet dat pensioenfonds er nu al voor reserveren. Het is dus niet
zo dat pas met de inwerkingtreding van de Pensioenwet een onvoorwaardelijke
toeslag ook echt onvoorwaardelijk wordt. De reden dat het onderwerp in het
overgangsrecht zo nadrukkelijk aan de orde is gesteld, is een specifieke situatie
die bij verzekeraars soms voorkomt. Een werkgever belooft aan de werknemer
in het pensioenreglement een onvoorwaardelijke toeslag, maar spreekt tegelijkertijd
in de financieringsovereenkomst met de verzekeraar af dat de toeslag alleen
wordt uitbetaald indien de werkgever daarvoor de benodigde middelen op tafel
legt. Dit samenspel van afspraken levert geen problemen op zolang de werkgever
het verzekeringscontract met de verzekeraar in stand houdt. Maar gaat de werkgever
bijvoorbeeld failliet, dan worden geen toeslagen meer uitbetaald en hebben
de werknemers en de inmiddels gepensioneerden het nakijken. Ook nu al kunnen
werknemers en gepensioneerden dan de werkgever aanspreken op het alsnog nakomen
van zijn toezegging, maar zo'n actie heeft natuurlijk weinig kans van slagen
in het geval dat de werkgever failliet is. In de Pensioenwet zijn de verantwoordelijkheden
van de drie bij pensioen betrokken partijen nu verhelderd. Het pensioenreglement
is de verantwoordelijkheid van de pensioenuitvoerder en dus niet van de werkgever.
Als een werkgever een onvoorwaardelijke toeslag toezegt, behoort die toezegging
in het pensioenreglement te worden opgenomen en zal de pensioenuitvoerder
deze toezegging moeten nakomen.De heldere verantwoordelijkheidsverdeling leidt ertoe dat datgene wat
aan de werknemer wordt beloofd, moet worden nagekomen door de twee andere
partijen bij de pensioenovereenkomst, te weten de werkgever en de pensioenuitvoerder.
Praktisch gezien heeft dit met name betekenis voor die pensioenregelingen
bij verzekeraars waarin een onvoorwaardelijke toeslagtoezegging staat die,
zoals blijkt uit de financieringsovereenkomst, voorwaardelijk bedoeld zou
zijn. Het voorbehoud omtrent de financiering van toeslagen dat thans in de
financieringsovereenkomst staat, zal ook in het pensioenreglement zelf moeten
worden opgenomen. Daarmee wordt niet de inhoud van die toezegging veranderd.
Die was immers in feite altijd al voorwaardelijk, zij het dat de werkgever
dat niet altijd in het pensioenreglement meldde. De relevante bepalingen in
de IPW waarborgen dat de nieuwe heldere verantwoordelijkheidsverdeling voor
de toekomst zal werken. Er is dus geen reden voor de vrees dat het nieuwe
recht kan worden ingeroepen om claims te onderbouwen over oude toeslagen.
Tot zover mijn toelichting op het punt van de onbedoeld onvoorwaardelijke
toeslagen.Mevrouw Vedder heeft een vraag gesteld over de portabilityrichtlijn. Ik
zal die vraag beantwoorden aan de hand van het voorstel, zoals dat door het
Finse voorzitterschap is opgesteld. Dit voorstel is afgelopen vrijdag in de
WSBVC-raad, in het spraakgebruik de sociale raad, van de EU aan de orde geweest.
Ik was daarbij aanwezig. Afgaande op dat voorstel zou door de implementatie
van een richtlijn geen sprake zijn van verkleining van de speelruimte voor
sociale partners. Alle onderdelen van het richtlijnvoorstel maken namelijk
nu al onderdeel uit van het wetsvoorstel Pensioenwet. Over de vraag, hoe ik
sta tegenover een waardeoverdracht tussen kapitaaldekking en omslagstelsels
merk ik eerst op dat deze vraag in het kader van de richtlijn niet langer
relevant is. Het Finse richtlijnvoorstel bevat namelijk geen recht op waardeoverdacht
meer. Afgelopen vrijdag bleek daarvoor in de sociale raad een breed draagvlak
aanwezig. De inzet van Nederland om dat uit het oorspronkelijke voorstel weg
te krijgen, heeft dus succes gehad. Daarmee is dus gezegd dat
de waardeoverdracht niet in de richtlijn komt. Zo'n waardeoverdracht is overigens
op zichzelf wel mogelijk. De waarde van opgebouwde rechten kan in beide stelsels
worden berekend. Dat het mogelijk is om ook in omslaggefinancierde stelsels
aan waardeoverdracht te doen, bewijst het stelsel in Oostenrijk, waar dat
vandaag de dag al plaatsvindt. Kortom, waardeoverdracht zit niet meer in de
richtlijn, en komt daarin ook niet meer terug. Dat is gebleken uit de stellingname
van het voorzitterschap en de andere landen.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):In de memorie van antwoord staat het volgende. "De regering streeft
ernaar, de aanpassingen van de Nederlandse wetgeving tot een minimum te beperken,
temeer daar alle zaken die in het richtlijnenvoorstel zijn opgenomen, in Nederland
goed geregeld zijn. Toch ziet de regering nog andere elementen in het voorstel
die zouden kunnen leiden tot aanpassing van de Nederlandse wetgeving."
Welke andere elementen zijn dat dan?Minister De Geus:Dat staat niet in mijn tekst, en ik weet dat niet uit het hoofd. Wij moeten
sowieso aan de Tweede Kamer verslag uitbrengen van het besprokene. Ik zal
u daarvan een exemplaar doen toekomen.Wat de IASB-werkgroep betreft, merk ik op dat het door Nederland afvaardigen
van een deelnemer aan deze werkgroep om de besluitvorming te beïnvloeden,
niet mogelijk is. Het IASB is namelijk een particuliere organisatie, belast
met de opzet van internationale standaarden voor jaarverslagen en jaarrekeningen.
Overheden zijn hierin niet vertegenwoordigd, noch is het mogelijk dat zij
vertegenwoordigers naar de werkgroep afvaardigen. De boekhoudregels worden
op Europees niveau niet algemeen verbindend verklaard door het IASB, maar
door de Commissie. De lidstaten van de Unie kunnen hierop eerst invloed uitoefenen.
Dat gebeurt in het Accounting Regulatory Committee (ARC), waarin de lidstaten
zitting hebben, en dat wordt voorgezeten door de Commissie. Een van de taken
van het ARC is om te beoordelen, in hoeverre bestaande en toekomstige standaarden
en interpretaties van het IASB acceptabel zijn voor toepassing binnen de EU,
de endorsement procedure. Hierover wordt met gekwalificeerde meerderheid gestemd.
Via deze weg kan de Nederlandse regering dus invloed uitoefenen op de besluitvorming
binnen de Europese Commissie op het terrein van de boekhoudregels, hetgeen
van grote betekenis kan zijn voor de inrichting van het Nederlandse pensioenstelsel.
Dus wij zitten daar op het vinkentouw.Mevrouw Vedder heeft ook gevraagd om een nadere toelichting met voorbeelden
op een passage in de memorie van antwoord waarin wordt gesteld dat, in die
situatie waarin de verlaging van het minimumloon leidt tot een duurdere pensioenregeling,
niet noodzakelijkerwijs het ambitieniveau van de regeling behoeft te worden
verlaagd. De verlaging van de toetredingsleeftijd leidt ontegenzeggelijk tot
hogere arbeidskosten voor werknemers tussen de 21 en 25 jaar, maar het verlagen
van de toetredingsleeftijd leidt op zichzelf genomen niet tot hogere kosten
van de pensioenregeling als geheel zolang het ambitieniveau, de uitkering,
gelijk blijft, aangezien werknemers toch zouden gaan deelnemen aan de regeling
bij het bereiken van de leeftijd van 25 jaar. Het opnemen van werknemers in
de leeftijd van 21 tot 25 jaar in de pensioenregeling leidt in principe zelfs
tot vermindering van de kosten voor de gemiddelde deelnemer aan de pensioenregeling.
Het totaal aantal pensioenopbouwjaren om het gewenste pensioenresultaat te
realiseren, neemt immers toe. Dat maakt het mogelijk om het jaarlijks opbouwpercentage
te verlagen, evenals de premie. Afhankelijk van de leeftijdsopbouw en overige
kenmerken van de populatie actieve deelnemers kan dat aanleiding zijn om de
premie naar beneden bij te stellen. Dat behoeft niet zo te zijn, maar omdat
er meer premiejaren bij komen, is die ruimte er op zichzelf wel. Dat zou een
beleidsafweging kunnen zijn van het pensioenfondsbestuur. Kortom, het kostenverhogend
effect voor de categorie 21 jaar tot 25 jaar waarbij een gelijk ambitieniveau
gecompenseerd wordt door lagere kosten voor de overige deelnemers, kan neutraal
geschieden.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Ik hoor de minister zeggen dat het niet duurder wordt omdat in beginsel
het opbouwpercentage kan worden verlaagd, hetgeen betekent dat het ambitieniveau
gelijk blijft, aangezien wanneer men op 21-jarige leeftijd kan intreden men
meer deelnemingsjaren heeft. Mijn vraag richt zich veeleer op de mensen die
tot hun 25ste jaar studeren en daarna pas toetreden tot de regeling. Ervan
uitgaande dat men op z'n 21ste kan toetreden waardoor men vier deelnemersjaren
meer heeft, namelijk 44 jaar in plaats van 40 jaar, kan het opbouwpercentage
met 10% verlaagd worden. Voor mensen die op hun 25ste in de regeling
worden opgenomen betekent dit dan toch automatisch dat zij minder pensioen
gaan opbouwen en dat derhalve het ambitieniveau binnen de regeling verlaagd
wordt?Minister De Geus:Het is de vraag of je het kan aanmerken als een verlaging van het ambitieniveau
binnen de regeling of dat je het moet zien als een effect voor betrokkenen
die op een latere leeftijd toetreden. In bedrijfstakken waar het afronden
van de beroepsopleiding als regel ver voor het 25ste jaar plaatsvindt, is
er mijns inziens sprake van een andere situatie dan wanneer die afronding
als regel daarna plaatsvindt. Ik noem als voorbeeld geneeskundig specialisten
die langer in opleiding zijn voordat ze premie gaan betalen. In de memorie
van toelichting hebben wij aangegeven dat de verlaging van de minimumleeftijd
niet noodzakelijkerwijs het ambitieniveau van de regeling behoeft te verlagen.
Mevrouw Vedder vroeg om een voorbeeld hiervan, dat ik bij dezen meen te hebben
gegeven. Daarmee zeg ik overigens niet dat het in alle gevallen wenselijk
zou zijn. Ik heb alleen aangegeven dat het tot de mogelijkheden behoort. Bovendien
geldt dat wanneer iemand wat doorleert en daardoor later een betere baan krijgt,
hij zelf eventueel iets bij kan kopen.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):De minister heeft aangegeven dat de premiestelling verlaagd kan worden
zonder dat dit invloed heeft op de regeling. Ik had gevraagd om daarvan een
voorbeeld te noemen. Het voorbeeld dat hij nu heeft gegeven, sluit mijns inziens
niet aan bij mijn vraag. Maar goed, ik denk dat wij er op dit moment niet
uitkomen, dus wil ik het er verder maar bij laten.Minister De Geus:Ik zou het jammer vinden als het niet tot een bevredigende
beantwoording leidde. Ik heb u het voorbeeld genoemd, waarbij doordat er meer
premiejaren bij komen, de premie per jaar iets omlaag kan. Als werknemers
eerder toetreden, blijft voor hen het totale ambitieniveau in stand. Dat heb
ik willen aangeven in de memorie van toelichting, niet meer en niet minder.De heer Schouw heeft namens de leden van D66 gesteld dat de Pensioenwet
een rem zet op het verwijderen van de witte vlek. In mijn papieren staat dat
hij sprak namens D66, maar het kan zijn dat hij dat ook deed namens de OSF.
Om hem recht te doen, vraag ik dat nu even. Ik zie dat hij mede namens de
OSF heeft gesproken. Dit is dan dus een antwoord op een vraag van D66 en OSF.De regering kijkt hier optimistischer tegen aan. Het grootste deel van
de witte vlek bestaat uit deelnemers die door hun werkgever van deelname aan
de pensioenregeling werden uitgesloten en niet uit deelnemers van wie de werkgever
geen regeling heeft. Met de sociale partners zijn afspraken gemaakt over het
terugdringen van deze witte vlek. Gestreefd wordt naar een halvering. Die
afspraken worden periodiek geëvalueerd. Dat staat weer op de agenda voor
2007. De Pensioenwet bevat verder de nodige maatregelen die de witte vlek
zullen verkleinen, zoals de toetredingsleeftijd en de beperking van wacht-
en drempeltijden. Een ruwe schatting is dat 9% van de werknemers nog
niet deelneemt aan een pensioenregeling. Door deze maatregelen in de Pensioenwet
zal waarschijnlijk meer dan de helft van die witte vlek kunnen worden opgelost.De heer Schouw (D66):Allereerst dank ik u voor uw bezorgdheid of ik deze belangrijke kwestie
namens beide fracties aan de orde heb gesteld. U gaat nu echter langs mijn
punt heen. Ik heb gezegd dat deze wet aan de ene kant heel veel regelt en
dat dit prachtig is, maar dat het wel tot meer bureaucratie en regelgeving
leidt. Dat zal zijn weerslag hebben op het verminderen van de witte vlek.
Ik heb aan de minister gevraagd om daarop te reflecteren en te kijken of door
het dereguleren van een aantal maatregelen of door processen te automatiseren
of gemakkelijker te maken, er wat kan worden gedaan aan die witte vlek.Minister De Geus:Met deze Pensioenwet doen wij bepaald niet aan deregulering. Integendeel!
Wij verscherpen een aantal regels en dat doen wij omdat dit een terrein was
waarop vrijwel niets geregeld was en waarop de overheid heel terughoudend
was, maar waarop geleidelijk aan het belang voor een regulering naar voren
kwam. Ik denk dan bijvoorbeeld aan het belang van inspraak door de deelnemers.
Dat is van verschillende kanten, ook door uw partij, bepleit.Deze wet heeft dus niet deregulering als doel. Het doel van deze wet is
een robuust kader te scheppen, waarbij het de ambitie is om niet meer regels
te stellen dan nodig is. In de Tweede Kamer is een indringende discussie gevoerd
over onderdelen die de Tweede Kamer wel gereguleerd wilde zien, maar waarvan
de regering zei dat zij dat liever niet wilde doen. U kent de uitslag daarvan,
want u heeft de Handelingen gelezen. Ik denk niet dat de Pensioenwet een rem
zet op de ontwikkeling dat steeds meer werknemers in loondienst ook deelnemer
zijn in een pensioenregeling. Ik wijs daarbij nogmaals op het feit dat de
sociale partners onverdroten doorgaan om, daar waar een werkgever geen regeling
heeft, een regeling te treffen. Verder wijs ik erop dat de Pensioenwet zelf
ook binnen die regeling voor een aantal werknemers die eerder waren uitgesloten,
bijvoorbeeld op grond van de leeftijd, een belangrijke voortgang boekt. Ik
erken dat er hier, anders dan op andere terreinen, de ambitie van de regering
niet is gegaan in de richting van deregulering. Ik ontken echter dat dit een
rem zou zetten op het verkleinen van de witte vlek.De leden van de fracties van het CDA en de VVD zijn van mening dat het
wetsvoorstel ten aanzien van de wachttijden niet uitvoerbaar is voor de uitzendbranche.
In dat kader hebben de leden gevraagd of het niet mogelijk zou zijn om bijvoorbeeld
via een AMvB de uitzendbranche de mogelijkheid te bieden om in overleg tussen
werkgevers- en werknemerspartijen afspraken te maken over de wachtperiode.
Het artikel over de begrenzing van wachttijden of drempelperiodes is via een
amendement in de Pensioenwet gekomen. Dat maakte geen deel uit van het oorspronkelijke
wetsvoorstel. De Tweede Kamer heeft dus willens en wetens geen uitzonderingen
gemaakt voor de uitzendbranche of andere sectoren, ook niet nadat men zich
hier in het kader van de IPW opnieuw over heeft gebogen. Dat is uitdrukkelijk
aan de orde geweest. De vraag ligt nu voor, gesteld door de fracties van het
CDA en de VVD, of een dergelijke uitzonderingspositie er toch moet komen.
Daarover maak ik twee opmerkingen. 1. De uitzendbranche is niet de enige sector
die met deze problematiek te maken heeft. Het maken van een uitzondering voor
de uitzendbranche is dus geen afdoende antwoord op deze vraagstelling. Dat
zou onmiddellijk allerlei afbakeningsproblemen oproepen. 2. Ik heb uit de
uitzendsector vernomen dat er tussen werkgevers en werknemers geen overeenstemming
bestaat over de noodzaak van een dergelijke uitzonderingspositie. Dat is dus
ook nog een punt. Als de werkgevers en werknemers het niet eens zijn, is het
moeilijk om de suggestie te volgen van de leden van de fracties van het CDA
en de VVD om via een AMvB de branche de mogelijkheid te geven om daarover
andere afspraken te maken. Als de partijen het samen niet eens zijn, worden
die afspraken immers niet gemaakt.Dat neemt niet weg dat de regering zich wel degelijk bewust is van het
feit dat de bepaling in specifieke sectoren tot problemen kan leiden. Om die
reden hebben wij het aannemen van het desbetreffende amendement dan ook ontraden.
Ik zie niet in waarom alleen een uitzondering zou moeten worden gemaakt voor
de uitzendbranche.De heer Schouw (D66):De minister constateert in feite dat de Tweede Kamer een ongewenst amendement
heeft aangenomen. Een aantal woordvoerders in de Eerste Kamer geeft aan dat
een probleem zal ontstaan. Bij hen sluit ik mij graag aan. In het antwoord
van de minister hoor ik niet anders dan: er komt een probleem, maar de Tweede
Kamer heeft dat nu eenmaal zo gewild, dus wij zien wel waar het schip strandt.Ik wil de minister vragen om de meerderheid van deze Kamer op dat punt
tegemoet te komen en zelf een voorstel te doen, een oplossing voor te leggen
of aan te geven dat hij het een half jaar in de gaten zal houden. Wij kunnen
het probleem niet gewoon laten ontstaat terwijl wij het allemaal zien aankomen.De heer Biermans (VVD):Ik vind de redenering van de minister in elk geval op het
eerste punt heel bijzonder. Hij zegt het probleem te erkennen. Hem is bekend
dat dit probleem zich niet alleen voordoet in de branche die wij noemen, maar
ook in andere branches. Vervolgens concludeert hij dat wij er dus helemaal
niks meer aan hoeven te doen.Minister De Geus:Ik heb dat argument niet gebruikt om te concluderen dat wij er helemaal
niks meer aan hoeven te doen. Ik heb dat argument gebruikt om te reageren
op de vraag van de VVD of het CDA of het mogelijk is om de uitzendbranche
bijvoorbeeld via een AMvB de mogelijkheid te geven om in overleg tussen werkgevers-
en werknemerspartijen afspraken te maken over de wachtperiode. Daarop heb
ik gezegd dat het werken met zo'n AMvB twee nadelen heeft. 1. Het zou dan
niet alleen moeten gaan om de uitzendbranche, maar om alle branches met een
probleem en dat brengt een afbakeningsprobleem met zich. Voor je het weet,
gebeurt dat niet één keer, maar bij een heleboel beslissingen.
2. Ik heb verder aangegeven dat de partijen in de branche, de werkgevers-
en werknemerspartijen die dan de gelegenheid hebben om afspraken te maken,
het naar mijn informatie onderling niet eens zijn over de wenselijkheid van
een afwijkende wachtperiode. Dat heb ik op dat punt willen zeggen.Overigens heb ik aangegeven dat de regering het amendement onwenselijk
vindt en de aanneming ervan heeft ontraden. Beslist de Tweede Kamer het amendement
aan te nemen, dan is de regering gehouden om het amendement uit te voeren
en dat zal zij ook doen. Het amendement is dan ook in de Pensioenwet opgenomen.
De praktijk zal moeten leren in hoeverre dit nog om nader beraad vraagt, hetzij
in de regering, hetzij in het parlement.De heer Schouw (D66):Ik heb niet zoveel verstand van besturen, maar er is volgens mij toch
een mooie politieke meerderheid die het steunt als de minister met een voorstel
komt om er wat aan te doen. Ik zeg dat expliciet en wij kunnen dadelijk nog
een concretere handreiking doen. Die moet misschien wel zijn dat wij vragen
om dit het komende halfjaar goed in de gaten te houden en dan te komen met
een paar scenario's om het voorziene prangende probleem op te lossen en daarover
te rapporteren aan deze Kamer en aan de overzijde.De heer Biermans (VVD):Namens de VVD-fractie heb ik niet anders gevraagd dan dat de minister
het jaar 2007 gebruikt om dit probleem helemaal helder te krijgen en vervolgens
een oplossingsrichting te zoeken waarmee iedereen kan leven. Het probleem
ligt op tafel. Het zou toch bijzonder onbevredigend zijn om straks Sinterklaas
te gaan vieren en het probleem gewoon te laten liggen, terwijl wij de mogelijkheid
hebben om een begin van een oplossing te geven door actie van de minister.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Ik wijs de minister erop dat in de memorie van antwoord staat dat het
technisch mogelijk is om een uitzondering te maken voor de uitzendbranche.
Daar wordt alleen de uitzendbranche genoemd. Er is wel een wetswijziging voor
nodig. Er staat bij dat in de memorie van toelichting al is aangegeven dat
voor de uitzendbranche wel onderscheid gemaakt mag worden tussen werknemers
met een tijdelijk contract en werknemers met een vast contract, volgens artikel
7:690 BW. De uitzendbranche kan dus wel als groep worden benoemd, zonder dat
er plotseling ook andere groepen meegenomen moeten worden.Het andere argument is dat er nog geen overeenstemming is tussen werkgevers
en werknemers. De VVD-woordvoerder zei al dat zij het hele jaar 2007 hebben
om tot overeenstemming te komen. Het zou wel prettig zijn als de minister
bereid is om een wetswijziging voor te stellen, als de partijen eruit komen,
of om daar op een andere wijze aan tegemoet te komen.Minister De Geus:U zult het mij niet kwalijk nemen dat ik niet terugval op de positie die
ik heb ingenomen in de debatten die ik in de Tweede Kamer op argumenten heb
gevoerd. De Tweede Kamer heeft daarover anders beslist. Ik sta hier om de
Pensioenwet te verdedigen die in de Tweede Kamer is aanvaard, waar ik van
harte mee instem. Aanvullend moet ik zeggen dat de wacht- en drempeltijden
juridisch niet bij AMvB kunnen worden gewijzigd. Daarvoor is wetswijziging
noodzakelijk, zoals mevrouw Vedder zei. Een dergelijke wijziging, die door
de voorgaande sprekers kennelijk wordt gewenst, moet ook door de Tweede Kamer
worden behandeld.De heer Biermans (VVD):Om er wat meer druk op te zetten hebben wij een motie gemaakt die misschien
een begin van een oplossing brengt. De heer Schouw wil die graag even voordragen.De heer Schouw (D66):In tweede termijn.Minister De Geus:Wij wachten dit af.Dan kom ik op de kabouterpensioenen. De fracties van D66 en OSF achten
het wenselijk om in de evaluatie van de Pensioenwet te betrekken wat de kosteneffectiviteit
is van het vervangen van de mogelijkheid van premierestitutie door afkoop.
Ik wijs erop dat bij amendement een artikel is opgenomen in de Pensioenwet,
artikel 205a, waarin wordt verplicht tot een evaluatie na vijf jaar. Daarin
wordt expliciet bepaald dat er wordt gekeken naar de effecten van de nieuwe
wet voor de administratieve lasten. Het ligt in de rede dat de beoogde beperking
van de administratieve lasten door het vervangen van premierestitutie door
een verbeterde afkoopmogelijkheid hierbij wordt betrokken.Dan kom ik op de vragen van mevrouw Vedder en de heer Van den Berg over
precontractuele informatie. Mevrouw Vedder vraagt of de werkgever de werknemer
niet al voordat een dienstverband tot stand komt, moet informeren over het
pensioen als arbeidsvoorwaarde. Zij stelt terecht dat pensioen een onderdeel
is van het totale arbeidsvoorwaardenpakket. Wat betreft het moment waarop
over de arbeidsvoorwaarde pensioenen moet worden geïnformeerd, is aangesloten
bij de wettelijke systematiek voor informatieverstrekking die geldt voor overige
arbeidsvoorwaarden, zoals loon. Daarbij geldt dat er geen zogeheten precontractuele
informatie hoeft te worden gegeven. Het is aan de onderhandelende partijen –
in dit geval de aspirant-werknemer en werkgever – om voor het sluiten
van het contract de contractvoorwaarden over en weer helder te krijgen.Ik kom bij het punt van de informatie over de onvolledige AOW. De CDA-fractie
is ingegaan op de AOW en vroeg of het geen taak van de overheid is om toekomstige
AOW-gerechtigden te informeren over de AOW-regeling, met name over tekorten
die met ingang van 2015 of door te weinig opbouw als gevolg
van niet verzekerde jaren in de AOW kunnen optreden. Ik kan de vraag van mevrouw
Vedder bevestigend beantwoorden. Daarom hebben wij ook informatiemateriaal
beschikbaar gesteld. Zowel over de maatregel die in 2015 effectief wordt als
over de korting op de AOW als gevolg van niet verzekerde jaren zijn folders
verschenen. Daarin wordt ook aangegeven welke maatregelen mensen zelf hiertegen
kunnen treffen. Ook op de site van SZW is daarover informatie te vinden.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik wil de minister over dit belangwekkende punt een aanvullende vraag
stellen die aanhaakt bij de actualiteit. Hij heeft ongetwijfeld in recente
krantenberichten gelezen over onderzoeken naar gelden die bij verzekeraars
en pensioenfondsen weglekken bij het aanbieden van aanvullende producten.
Ik behoor tot de categorie Nederlanders die regelmatig juist rond etenstijd
gebeld wordt met allerlei schrikverhalen dat de AOW in 2015 wordt afgeschaft
en dat verzekeraars daarom producten aanbieden. Zou het niet goed zijn om,
gelet op die ontwikkeling, bij de voorlichting te betrekken wat in dit opzicht
wel en niet verstandige maatregelen zijn? Het nadeel van een voorlichtingscampagne
waarin mensen erg gewaarschuwd worden voor gaten die verzekerd kunnen worden,
is immers dat dat kat in het bakkie voor allerlei verzekeringsmaatschappijen
is.Minister De Geus:Toch moeten wij ons beperken tot de informatie over de AOW zelf. De vraag
wat wel of niet verstandig is, hangt zozeer van de individuele situatie af
dat wij daarvoor als overheid geen adviesverantwoor­delijkheid kunnen
en moeten aanvaarden. Bij onze informatie kan echter wel betrokken worden
dat de maatregelen die in 2015 effectief worden, geenszins betekenen dat daarmee
de AOW als zodanig ter discussie staat. Ik zal nog even nakijken of dat in
voldoende mate duidelijk is. Zo nodig zal ik die informatie aanpassen.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):U zegt dat er folders zijn en dat iedereen zo'n folder ergens kan halen.Minister De Geus:Die folders worden ook actief verspreid.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Oké. Ik had ook gevraagd of die informatie getoetst is op duidelijkheid
en begrijpelijkheid. In de Pensioenwet staat namelijk dat informatie duidelijk
en begrijpelijk moet zijn.Minister De Geus:Dat neem ik aan. Dat is een standaardroutine. Omdat ik in het kader van
de toezegging aan mevrouw Westerveld al aanleiding heb om daarnaar te kijken,
zeg ik echter graag toe dat ik dit punt daarbij meeneem.Voorzitter: JurgensMinister De Geus:Mevrouw Vedder vroeg of de conclusie van prof. Kappelle in het blad Pensioen
en praktijk juist is dat op grond van de zorgplicht alleen een klantprofiel
en een advies op basis van dat klantprofiel moeten worden gemaakt. De vraag
was of ik kan bevestigen dat het van overeenkomstige toepassing verklaren
van de artikelen 30 tot en met 38 van de Wet financiële dienstverlening
niet tot verdergaande verplichtingen leidt. Het antwoord daarop luidt bevestigend.
Het van overeenkomstige toepassing verklaren van de artikelen 30 tot en met
38 van de Wfd houdt in dat deze van toepassing zijn in de context van artikel
47 van de Pensioenwet, niet meer en niet minder.Ik kom op het punt van de pension fund governance. Ook op dat punt zou
ik, omdat het een complexe materie is, twee of drie minuutjes uitleg willen
geven. De leden van de fracties van de PvdA, D66 en de OSF vragen van de regering
een bespiegelende vooruitblik over de pension fund governance en een reactie
op evenwichtige belangenbehartiging van gepensioneerden. Pensioenen behoren
tot de verantwoordelijkheid van de sociale partners. Het pensioen is immers
een arbeidsvoorwaarde. De partners bepalen de inhoud van de pensioenovereenkomst.
De rol van de overheid is gelegen in het waarborgen van deze pensioenovereenkomsten.
Belangrijk daarbij is dat het wetsvoorstel de eis bevat dat het bestuur de
opdracht heeft om alle belangen op een evenwichtige manier te behartigen.
Wat evenwichtig is, wordt niet door de overheid getoetst. Daarvoor zijn er
interne checks and balances en is er het externe toezicht van de Nederlandsche
Bank. Onder de interne checks and balances versta ik ook het nieuwe medezeggen­schapsconvenant
en de principes voor goed pensioen­fondsbestuur die in het wetsvoorstel
verankerd zijn. Hiermee is de medezeggenschap van gepensioneerden bij de uitvoering
van pensioenregelingen aanzienlijk verbeterd en wordt invulling gegeven aan
verantwoording en intern toezicht bij de pensioenuitvoerders.Ik stel duidelijk dat evenwichtige belangenbehartiging niet vereist dat
alle deelbelangen ook direct in het bestuur zijn vertegenwoordigd. Als men
in het kader van maatwerk daartoe overgaat, is dat prima. Een wettelijke plicht
daartoe is niet nodig. Ik trek hier de parallel met gewone ondernemingen,
waar de belangen van werknemers en andere stakeholders ook niet altijd door
bestuursdeelname veilig zijn gesteld.Ondanks de eis van evenwichtige belangenbehartiging is het mogelijk dat
een belangenconflict ontstaat. De heer Koelewijn heeft dat beschreven. Laten
wij echter niet vergeten dat pensioenfondsen een zaak van solidariteit zijn.
Het is een kwestie van geven en nemen. Uiteraard zijn er grenzen aan de solidariteit.
Naar de mening van de regering hebben de sociale partners de laatste jaren
laten zien dat zij hiermee verantwoord kunnen omgaan. Toen het wat minder
ging met de dekkingsgraden is de pijn over alle generaties verdeeld. Dit had
niet alleen invloed op de indexatie van de pensioenen van gepensioneerden,
maar ook op de indexatie van opgebouwde pensioenen van actieve deelnemers
en op de premie.De regering acht het een groot goed dat het bestuur het totale belang
behartigt. Om die reden vindt de regering het niet wenselijk dat gepensioneerden
het recht krijgen om bestuurders te benoemen of te ontslaan. In het wetsvoorstel
zijn voldoende checks and balances ingebouwd. Een voorbeeld hiervan is dat
het mogelijk is geworden dat het verantwoordingsorgaan zich, indien het van
oordeel is dat het bestuur niet naar behoren functioneert, kan wenden tot
de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam. Bij het beleggingsbeleid
en een mogelijke belangentegenstelling daarbij, controleert de toezichthouder
of het beleggingsbeleid is afgestemd op de aard van de verplichtingen in het kader van de prudent personeis. Er wordt dus expliciet rekening
gehouden met de samenstelling van het fonds.Meer specifiek is door de leden van de fracties van D66 en OSF gevraagd
naar de afweging om een premiekorting toe te kennen of al dan niet te indexeren.
Bij premiekorting gelden bepaalde voorwaarden, waarin nadrukkelijk rekening
wordt gehouden met de belangen van de gepensioneerden. Een pensioenfonds kan
dan alleen premie terugstorten of verlagen als ook de eventuele voorwaardelijke
toeslagen in de toekomst kunnen worden verleend. Daarbij komt dat het besluit
om tot premiekorting over te gaan voor advies langs de deelnemersraad moet.
In die raad zijn ook de gepensioneerden vertegenwoordigd. De regering is dan
ook van mening dat met de verankering van het medezeggen­schapsconvenant
en de principes voor goed pensioen­fondsbestuur veel verbeterd is. In
het jaar 2008 zal dit verder geëvalueerd worden en worden indien nodig
verdere aanpassingen doorgevoerd. De Nederlandsche Bank ziet toe op een goede
naleving van de Pensioenwet en de daarin verankerde eis van evenwichtige belangenbehartiging
door het bestuur.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik bedank de minister voor het vrije exposé naar aanleiding van
onze vragen. Koelewijn sprak van het knusse gezelschap van werkgevers en vakbonden.
De minister zegt, gezien de bijzondere aard van de pensioencollectiviteit,
de solidariteit, de parallel met de aandeelhouders van de hand te wijzen.
Koelewijn wijst erop dat gepensioneerden risicodragers zijn omdat pensioenfondsen,
als de zaken tegen zitten, eenzijdig de pensioenen kunnen verlagen. Zij zouden
als risicodragers net zoals aandeelhouders het recht moeten krijgen dat de
minister verwerpt. Verwerpt hij daarmee ook de parallel?Minister De Geus:Ik denk dat er een groot verschil is tussen de verhouding die aandeelhouders
hebben met een onderneming en de verhouding die pensioendeelnemers hebben
met een pensioenfonds. Aandeelhouders stellen hun kapitaal ter beschikking.
Zij dragen het risico van eigendom en zij krijgen daarvoor een bepaald dividend
uitgekeerd. Bij de pensioendeelnemers bepalen werkgevers en werknemers gezamenlijk
hoeveel premie wordt ingelegd en wat daar tegenover staat aan aanspraken.
De regering wil dat de belangen van het krijgen van een toegezegd pensioen,
het opbouwen van een redelijk pensioen als je daar premie voor betaalt en
de kosten van premie betalen evenwichtig worden behartigd.Mevrouw Westerveld (PvdA):De minister had mij bijna overtuigd, maar ik begin nu te twijfelen omdat
hij het over een verschil heeft. Prof. Koelewijn wijst juist op de overeenkomst.
Aandeelhouders stellen hun kapitaal ter beschikking. Geldt dat niet ook voor
gepensioneerden? Ik heb het niet over deelnemers, maar over gepensioneerden.
Zij hebben al die tijd geld ingelegd, waarmee wordt belegd. Daar moet het
bestuur van het fonds in wijsheid mee omgaan. Maar daar kunnen zij het bestuur
niet op aanspreken.Minister De Geus:Ik denk dat het goed is dat ik daar nog even schriftelijk op antwoord.
Ik heb het artikel van prof. Koelewijn onvoldoende paraat om daar nu goed
op in te gaan. Ik heb een bepaald punt verwerkt in mijn beantwoording, waar
u verder op bent ingegaan. Daarom lijkt mij nu wijzer om het artikel nog even
te bestuderen en u mijn reactie toe te sturen.Mevrouw Westerveld (PvdA):Daar zie ik naar uit.Minister De Geus:De leden van de SGP-fractie hebben vragen gesteld over de rol van de ouderen.
De regering is het eens met de visie van deze fractie op de rol van ouderen
in onze maatschappij. Deze wet kan daar een belangrijke, doch bescheiden bijdrage
aan leveren. Die bijdrage is tweeledig. Ten eerste waarborgt de wet dat de
pensioentoezegging wordt nagekomen, zodat ouderen op hun oudedagsvoorziening
kunnen rekenen. Ten tweede schept de wet de mogelijkheid voor ouderen om te
participeren in de organen van het pensioenfonds om zo hun medezeggenschap
recht te doen.Ook over de inkomenspositie van ouderen zijn vragen gesteld. Een van de
vragen is of de optimistische kijk op het inkomen van ouderen wel terecht
is. Onderzoek naar de inkomenspositie van ouderen wijst uit dat elke generatie
ouderen tot en met 2006 rijker is dan de vorige generatie. Dan heb ik het
over het totaalbeeld. Er is een veelheid aan factoren van invloed op de inkomens
en de koopkracht van de ouderen, zoals de koopkracht van de AOW-uitkering.
Een andere factor is dat de opbouw van aanvullende pensioenen nog niet eeuwenlang
bestaat. In de afgelopen jaren is er als gevolg daarvan echter sprake geweest
van een geleidelijke toename van het inkomen. Ook het eigen vermogen, zoals
het bezit van een eigen woning, is toegenomen. Deze factoren tellen mee in
de inkomenspositie van de ouderen. Daarmee heb ik niet gezegd dat er geen
ouderen zijn die in een moeilijke positie verkeren. Als geheel is de generatie
ouderen tot aan 2006 echter steeds rijker dan de vorige generatie.De verwachting is dat de koopkracht en het reële inkomen van ouderen
in de toekomst verder zullen stijgen, ook ten opzichte van de bevolking jonger
dan 65 jaar. Dat komt doordat de verbetering in de pensioenen nog steeds niet
het verzadigingspunt heeft bereikt. Ook speelt een rol dat de arbeidsparticipatie,
speciaal die van vrouwen, sterk is toegenomen, wat hun inkomenspositie in
de toekomst verder zal verbeteren. Wij zien ook een stijgend opleidingsniveau
van de bevolking, wat eveneens zijn weerslag zal hebben op de positie van
toekomstige ouderen. Dit is in zijn algemeenheid gesteld en ook zo bedoeld.
Het kabinet heeft niet de bedoeling hiermee iets af te doen aan de verantwoordelijkheid
van de overheid voor de bestaanszekerheid van ouderen.Mevrouw Westerveld vroeg hoe de minister de ontwikkeling beoordeelt dat
een kloof ontstaat tussen rijke pensioenfondsen waarvan de beleggingsopbrengsten
hoog zijn, de premies laag blijven en indexatie de regel is, en arme pensioenfondsen
waarvan beleggingsopbrengsten laag zijn, de premies hoog en de indexatie achterblijft.
Zij vroeg of hier misschien een rol ligt voor de overheid. Het is naar mijn
mening sterk de vraag of de ontwikkeling die zij schetst een juist beeld is
van de toekomst. Het is natuurlijk een feit dat er op dit moment verschillen
zijn tussen pensioenfondsen, zeker ten aanzien van dekkingsgraad, hoogte van
premies en toeslagverlening. Echter, als het financieel toetsingskader zijn
werk doet, worden de pensioenfondsen die er nu financieel minder voorstaan,
gedwongen om via herstelplannen een veel betere positie te verwerven. Immers, de eisen van het FTK zijn zodanig, dat indien een pensioenfonds
aan de normen voldoet, het fonds een goede buffer heeft, ook voor zware tijden.
Wij hebben via dat instrument dus al iets van een dwang tot positieverbetering
geregeld.Aan de andere kant kan niet worden uitgesloten dat pensioenfondsen die
er nu goed voor staan, te maken krijgen met terugslag in de financiële
positie. Een en ander hangt er onder meer sterk van af of een bedrijfstak
groeit of krimpt. Dat is een heel belangrijk aspect, los van het beheer. Kortom,
het is in het geheel niet zeker dat de verschillen tussen pensioenfondsen
die op dit moment bestaan op langere termijn precies dezelfde zullen zijn.
Los van ons instrument van het FTK, waarin wij hebben neergelegd dat ieder
pensioenfonds in ieder geval een bepaalde buffer, dus dekkingsgraad, moet
hebben, zie ik geen rol van de overheid op dit punt.Ik kom nu bij de vraag van mevrouw Westerveld hoe de regering de rol van
de overheid ziet in verband met de ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk
waar de stap van loonrelatering naar premieafhankelijkheid al in de jaren
tachtig is gezet. Die ontwikkelingen hebben een negatieve invloed gehad op
de pensioenpositie van de deelnemers. De leden van de PvdA-fractie hebben
in dit verband gewezen op een mogelijk massale overstap naar de zogenaamde
CDC-regelingen in Nederland die ook dergelijke risico's met zich zouden kunnen
meebrengen. De vrees van de PvdA-fractie voor het ontstaan van een vergelijkbare
situatie als in het VK, acht ik om meerdere redenen ongegrond.In de eerste plaats is er in het VK op grote schaal een overstap geweest
van DB- naar individuele DC-regelingen. Dergelijke individuele DC-regelingen
hebben fundamenteel andere kenmerken dan collectieve DC-regelingen, zoals
die welke recentelijk bij een aantal Nederlandse ondernemingspensioenfondsen
zijn afgesproken. In geval van collectieve DC-regelingen worden de financiële
risico's in de pensioenregeling nog steeds collectief in het pensioenfonds
gedragen. Neerwaartse beleggingsrisico's kunnen hierdoor collectief en eventueel
zelfs over meerdere generaties worden opgevangen zonder dat dit direct tot
een verlaging van de pensioenuitkeringen hoeft te leiden. In individuele DC-regelingen
waar dergelijke risico's direct bij de individuele deelnemer neerslaan, zal
er daarentegen vaak te weinig tijd meer zijn om forse beleggingsverliezen
te herstellen. En dan is er inderdaad het risico van lagere pensioenuitkeringen.In de tweede plaats is het financiële toezicht op de pensioenuitvoerders
in het VK minder streng dan in Nederland. Pensioenfondsen met een beleggingsportefeuille
die voor 80% tot 90% uit aandelen bestond, waren in het Verenigd
Koninkrijk niet ongebruikelijk. Het behoeft geen betoog dat dit gepaard gaat
met kolossale financiële risico's. Na de meest recente beurskrach is
de dekkingsgraad van veel Engelse pensioenfondsen dan ook gezakt tot ver onder
de 100%. In Nederland dienen pensioenfondsen daarentegen te beleggen
volgens de prudent personregel en dienen ze te voldoen aan de eisen van het
financieel toetsingskader van de Pensioenwet. De Nederlandsche Bank houdt
hier bovendien nauwlettend toezicht op. Hierdoor is de financiële soliditeit
van pensioenfondsen – en daarmee de waarborging van pensioenuitkeringen –
in Nederland veel beter geregeld dan in het VK. In de derde plaats is in het Verenigd Koninkrijk in de tweede helft van
de jaren tachtig de mogelijkheid van opting-out uit collectieve bedrijfspensioenregelingen
geïntroduceerd. Hierdoor zijn veel mensen op basis van foutieve adviezen
van marktpartijen uit die regeling gestapt. Veelal ten onrechte, omdat hun
pensioenen in de nieuwe individuele verzekering veel lager bleken te zijn
dan die van de collectieve regeling. In Nederland bestaat geen mogelijkheid
tot een dergelijke opting out.De heer Schouw refereerde aan mogelijke problemen bij cdc-regelingen.
In de memorie van antwoord is al uiteengezet dat die problemen inmiddels zijn
weggenomen. Ik kom straks nog even terug op de position papers van de verschillende
koepels.De leden van de fracties van D66 en OSF dringen erop aan het uitvoeringsbesluit
pensioenaspecten sociaal akkoord zo aan te passen dat uitstelfinanciering
ook mogelijk is voor in de toekomst met terugwerkende kracht toegezegde pensioenen.
Dat zou een alternatief zijn voor het schrappen van de in de PSW bestaande
uitzondering op de onderbrengingsplicht voor pensioentoezeggingen die vlak
voor de pensioendatum worden gedaan. De regering acht dit een ongewenst voorstel.
Evenredige financiering van pensioenafspraken is de hoofdregel van de Pensioenwet.
Het toepassen van uitstelfinanciering is reeds sinds 2000 verboden. Uitstelfinanciering
is in bedoeld uitvoeringsbesluit weliswaar tijdelijk mogelijk gemaakt in de
specifieke situatie van overgang van VUT naar pensioen, maar daarbij is wel
duidelijk aangegeven dat het om een tijdelijke afwijking van de hoofdregel
van de pensioenwetgeving gaat om een soepele overgang van VUT naar pensioen
mogelijk te maken. De regering acht het ook van belang dat de hoofdregel van
toepassing is bij overeengekomen pensioenen die met terugwerkende kracht in één
keer worden toegezegd. Immers, waarom zou een werknemer in dat geval minder
bescherming nodig hebben?Gevraagd is of de buffereis zal leiden tot premiestijging. De heer Schouw
vroeg of ik nog eens kan uitleggen waarom de nieuwe buffereis van 30%
niet leidt tot een conservatiever beleggingsbeleid. De buffer stelt pensioenfondsen
juist in staat om een beleggingsbeleid op lange termijn te voeren. Als het
onverhoopt tegenzit, kan immers de buffer worden aangesproken en is niet meteen
sprake van onderdekking. Fondsen krijgen overigens in dat geval ruim de tijd –
15 jaar – om de buffer weer aan te vullen. Over de buffereis van 30%
is in 2003 en 2004 uitgebreid overleg gevoerd in het kader van de Nota hoofdlijnen
financieel toetsingskader. Daarbij heeft de pensioensector nooit gesteld dat
deze eis zal leiden tot een conservatiever beleggingsbeleid en ook sindsdien
hebben die signalen mij niet bereikt. Een conservatiever beleggingsbeleid
dat meer nadruk legt op relatief laag renderende, vastrentende waarden zou
overigens weinig winst opleveren. Een lager rendement leidt immers tot een
hogere premie.Een aantal fracties heeft naar aanleiding van het position paper van het
OPF gewezen op een knelpunt rond de buffervrijval. Het OPF stelt dat die vrijval
in mindering gebracht moet worden op de feitelijke premie. Daarbij is door
enkele leden een verband gelegd met het amendement van de Tweede Kamer op
dit punt. Ik denk dat het van belang is, op dit punt wat meer duidelijkheid
te verschaffen.Allereerst wil ik erop wijzen dat het geen nieuw punt is en dat de geschetste
problematiek ook niet door het amendement wordt veroorzaakt. Al in de nota
naar aanleiding van het nader verslag, in juli 2006, heeft de regering erop
gewezen dat middelen die vrijvallen gebruikt kunnen worden om de premie te
verlagen, mits aan de eisen van het premiekortingsartikel 117 wordt voldaan.
Daarmee wordt bereikt dat buffervrijval niet anders wordt behandeld dan vermogensstijgingen
met andere oorzaken, zoals een stijging van de waarde van de beleggingen.
Ik heb sindsdien geen signalen ontvangen dat dit grote problemen oplevert,
ook niet van het OPF. De Tweede Kamer heeft er vervolgens expliciet voor gekozen
om de eisen in het geval van terugstortingen nog verder aan te scherpen en
heeft daarbij overwogen dat het niet zou mogen voorkomen dat eventuele indexatietoezeggingen,
inclusief toezeggingen die spreken over de ambitie om te indexeren, niet waargemaakt
kunnen worden terwijl wel geld terug zou gaan naar de werkgever. In dat licht
gezien voel ik er ook niets voor om de eisen ten aanzien van buffervrijval
te versoepelen.De leden van de fracties van D66 en de OSF vroegen zich af of de verlenging
van de vrijwillige voortzetting voor zzp'ers geen afbreuk doet aan de afspraken
over taakafbakening. Uiteraard betekent verlenging van de periode dat de pensioenregeling
vrijwillig kan worden voortgezet een uitbreiding van het mogelijke werkterrein
van de fondsen. Die uitbreiding gaat naar mijn mening echter niet zo ver dat
de grenzen van de taakafbakening tussen pensioenfondsen en verzekeraars worden
overschreden. In de eerste plaats blijft de mogelijkheid bestaan van de verlengde
vrijwillige voortzetting beperkt tot de specifieke groep, namelijk uitsluitende
gewezen deelnemers die gedurende de vrijwillige voortzetting winst uit onderneming
genieten, en in de tweede plaats is er nog steeds sprake van een in de tijd
begrensde mogelijkheid tot vrijwillige voortzetting. Het fundament onder de
taakafbakening tussen pensioenfondsen en verzekeraars, het voorkomen van concurrentieverstoring
op de markt voor pensioenen, blijft onaangetast!De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat pensioenfondsen in hun
jaarverslag te weinig inzicht geven in de participaties in hedge funds en
dergelijke fondsen en vroegen naar de mening van de minister hierover. In
het wetsvoorstel staan geen eisen voor de opzet en inhoud van een jaarverslag
van een pensioenfonds. In het bestuur van een pensioenfonds participeren werkgevers
en werknemers. Uit hoofde van deze participatie zijn sociale partners geïnformeerd
over de beleggingen van het pensioenfonds en dus ook over de deelname van
het fonds in private equity en hedge funds. Het is dus in casu aan het pensioenfondsbestuur
wat er in het jaarverslag wordt vermeld. Zoals in de memorie van antwoord
is toegelicht, dient een pensioenfonds in ieder geval transparant te zijn
voor de toezichthouder. Kortom, het bestuur zit er zelf bij om eisen te stellen,
kan al het inzicht krijgen wat het wil en stelt ook het verslag vast. Vervolgens
moet het dan wel transparant zijn voor de toezichthouder.Mevrouw Westerveld vroeg of de wijze waarop de rechtsgang met betrekking
tot pensioen is geregeld, met name in de gevallen waarin de individuele werknemer
een geschil heeft met de pensioenuitvoerder, wel de meest optimale is omdat
de positie van de pensioenuitvoerder meer te vergelijken zou zijn met de uitvoerder
van de werknemersverzekeringen of van de eigenrisicodragende werkgever in
de zin van de Wet WIA. Allereerst wijs ik erop dat het wetsvoorstel voor de
pensioenwet op het punt van de rechtsgang geen inhoudelijke wijziging bevat
ten opzichte van de PSW. Ik deel niet de mening van mevrouw Westerveld dat
pensioenuitvoerders vergelijkbaar zouden zijn met het UWV of de eigenrisicodragende
werkgever. Pensioenuitvoerders, zowel de fondsen als de verzekeraars, zijn
private rechtspersonen. Het is dus niet meer dan logisch dat daarop de privaatrechtelijke
rechtsbescherming van toepassing is. Voorts wijs ik erop dat pensioenfondsen
en verzekeraars ook volgens Europese normen als ondernemingen worden aangemerkt.Mevrouw Westerveld (PvdA):Dit antwoord stelt mij een beetje teleur. Natuurlijk is mij bekend dat
pensioenfondsen private actoren zijn. De minister weet op zijn beurt natuurlijk
ook dat ingevolge de wet op de zelfstandige bestuursorganen private actoren
die een publieke taak uitvoeren, onder omstandigheden als een bestuursorgaan
kunnen worden aangemerkt. De minister heeft dat zelf gedaan bij de positie
van de werkgevers in de WIA. In 2006 kan hij dit vraagstuk dan ook niet terzijde
schuiven met de mededeling: het is een private actor. Hij moet daarbij ook
de functie betrekken die een actor vervult. Als hij dat niet doet, wordt het
voor een werknemer die een conflict heeft over zijn pensioen, heel ingewikkeld.
Mensen worden eigenlijk het bos ingestuurd met de mededeling dat het private
actoren zijn en dat ze zich bij een conflict dus maar tot de civiele rechter
moeten wenden.Minister De Geus:Het zijn niet alleen private actoren, het betreft ook een privaat overeengekomen
recht. Dat is een wezenlijk verschil met het dragen van eigen risico. Een
eigenrisicodragende werkgever vervult verder een taak die bij wet is gevestigd.
In de wet staat namelijk wat de rechten van de betrokkene zijn. Het risico
dat het gevolg is van deze rechten, wordt door de werkgever gedragen. Dat
is een wezenlijk verschil met de WIA. De overheid bemoeit zich bovendien niet
met de inhoud van pensioenregelingen. En ook dat is een wezenlijk verschil.Mevrouw Westerveld (PvdA):Een werknemer kan participeren in een nabestaandenpensioen binnen een
oudedagsvoorziening, doordat hij een arbeidsovereenkomst is aangegaan met
een werkgever en de werkgever een pensioenovereenkomst is aangegaan met de
pensioenuitvoerder. Wie heeft dan met wie een privaatrechtelijk recht afgesproken?Minister De Geus:In dit geval is die afspraak tussen werknemer en werkgever gemaakt. Dat
leidt tot de verplichting voor de werkgever om de toezegging en de uitvoering
te borgen. De overeenkomst ontstaat dus op het niveau werkgever/werknemer
en vervolgens raken daarbij meerdere partijen betrokken. Het pensioenfonds
is eveneens een private partij in een privaat domein.Mevrouw Westerveld (PvdA):Pensioenfondsen hebben een reglement waarin bepalingen zijn opgenomen
voor de weigeringsgrond van nabestaandenpensioenen. Dat is toch zeker geen
overeenkomst tussen het pensioenfonds en de werknemer?Minister De Geus:Dat is juist. De basis van die overeenkomst krijgt inderdaad op sommige
onderdelen een wettelijke borging. Dat is ook helemaal niet vreemd binnen
het private domein. Er zijn wel meer private overeenkomsten zoals de arbeidsovereenkomst
en de huurovereenkomst die om sociale redenen van wettelijke waarborgen zijn
voorzien. Dat betekent echter nog niet dat een andere rechtsgang dan die naar
de private rechter zou moeten worden gemaakt.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Ik kom hierop in tweede termijn terug.Minister De Geus:Voorzitter. De leden van de SGP-fractie vroegen waarom het noodzakelijk
is dat emeritaatfondsen onder de werking van de Pensioenwet komen te vallen
en niet onder het toezicht van de kerk blijven, zoals bij aanvang van de Pensioen-
en Spaarfondsenwet het geval was. In de afgelopen decennia hebben bij een
aantal emeritaatfondsen ontwikkelingen plaatsgevonden waarbij de pensioenregelingen
voor predikanten zijn gaan lijken op gewone pensioenregelingen. Daarom is
er geen reden meer voor een afwijkende positie voor deze fondsen. Zoals ik
al eerder heb betoogd, wil dat niet zeggen dat alle emeritaatfondsen onder
de Pensioenwet komen te vallen. De toezichthouder zal namelijk voor iedere
regeling afzonderlijk bepalen of er sprake is van een verzekering in de zin
van de Wft. Als dat het geval is, dan kan het betreffende fonds de minister
van SZW vragen om zijn deelnemers aan te wijzen als werknemers in de zin van
de Pensioenwet, waarmee het fonds onder de werking van de Pensioenwet komt
te vallen. Teruggeredeneerd geldt dat als dit niet het geval is, en er dus
geen sprake is van een verzekering of een toezegging, dat niet mogelijk is.
Dan ontstaat er geen regime onder de Pensioenwet. Als een verzekering tot
stand is gekomen – ik noem als voorbeeld de Protestantse Kerk Nederland
die om een dergelijke aanwijzing heeft verzocht – is het in het belang
van de deelnemende partijen dat de deelnemers worden aangewezen als werknemers
in de zin van de Pensioenwet, waarmee het fonds onder de werking van de Pensioenwet
komt.De voorzitter:Ik geef gelegenheid aan de leden van de Kamer voor het voeren van het
woord in tweede termijn. Ik wijs erop dat om een halfuur spreektijd is gevraagd.
Wij lopen dus behoorlijk uit. Wellicht kunnen de leden zich wat inhouden.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Ik voel mij niet aangesproken door uw woorden. Ik heb geen
reputatie van breedsprakigheid, Ik zal echter proberen om mijn betoog zo beknopt
mogelijk te houden. Enige uiteenzetting zult u mij echter moeten toestaan.De voorzitter:U hebt wel veel gebruik gemaakt van de gelegenheid om te interrumperen.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ja, maar die regel kende ik nog niet. Nogmaals, ik heb volgens mij geen
reputatie van breedsprakigheid. Ik zal proberen om binnen de tien minuten,
waarop ik volgens mij gewoon aanspraak kan maken, mijn betoog te houden. Voorzitter. Ik dank de minister hartelijk voor de uitgebreide beantwoording.
Ik waardeer het zeer dat er zoveel werk van gemaakt is om concreet op zaken
in te gaan. Ik dank hem in het bijzonder voor twee toezeggingen. De minister
komt nog terug op het punt van de voorlichting dat mevrouw Vedder naar voren
heeft gebracht en waarbij ik mij graag aansluit. Ik verzoek de minister om
daarbij de vraag te betrekken waartoe voorlichting van de overheid kan leiden
op het punt van het aanschaffen van overbodige of onnodig dure producten.
Het gaat om een heel kwetsbare groep. Ik weet niet hoe het de minister vergaan
is maar ik ben erg geschrokken van alle berichten over de gelden die bij dit
soort producten aan de strijkstok blijven hangen. Als de overheid hierin een
rol van betekenis kan spelen, dan moet zij dat zeker niet laten.Ik heb verder de toezegging genoteerd dat de minister nog zal reageren
op een aantal zaken in het artikel van de heer Koelewijn. Ik neem aan dat
het daarbij onder meer gaat om hetgeen ik in mijn inbreng heb gezegd over
het beleggen en het toezicht. Koelewijn zegt daarover behartigenswaardige
dingen. Ik stel het op prijs als de minister daarop ingaat.Ik begrijp uit het betoog van de minister over de grondslagen dat hij
liever niet ziet dat de overheid daarin een rol speelt. Soms gebeurt het echter
toch. De regering lijkt het als een nederlaag te beschouwen als de overheid
zich bemoeit met pensioeninhoudelijke zaken. Dat zij zo. Ik kom nog eens terug
op de kwestie van het nabestaandenpensioen, het afgeleide pensioen, of hoe
wij het ook noemen. In de laatste tien tot vijftien jaar heeft de overheid
bijzondere zorgen gehad over zaken die gerelateerd waren aan de pensioenpositie
van vrouwen. De minister is daarvan op de hoogte en deelt waarschijnlijk mijn
analyse dat de achtergestelde pensioenpositie van vrouwen eigenlijk een optelsom
is van een heleboel zaken die mensen in hun werkzame leven overkomen. Onderbetaling
door discriminatie, onderbreking van de arbeid vanwege zorg en minder goede
kansen op de arbeidsmarkt komen met name bij het vrouwelijke deel van de beroepsbevolking
tot uitdrukking in slechtere pensioenposities. De discussie over afgeleide
pensioenen is dus van een andere aard dan de constatering dat de minister
hard werkt aan de verbetering van de arbeidsparticipatie van vrouwen. Het
gaat niet altijd om vrouwen die gekozen hebben voor het huisvrouwenbestaan.
Het gaat om vrouwen die om een veelheid van factoren slechte pensioenposities
hebben, nooit eigen economische zelfstandigheid verworven hebben en daar ook
niet op kunnen rekenen na hun pensionering.Als wij dit nu allemaal bedenken en als wij beseffen dat het de overheid
wel altijd een zorg is om te stimuleren dat de mensen een toereikende oudedagsvoorziening
hebben, zou de overheid dan niet nog eens heel kritisch moeten kijken naar
de reactie van de pensioenfondsen en de verzekeraars op de druk om de pensioenkosten
te verlagen, namelijk massaal afbouwen van de afgeleide pensioenen op hoge
leeftijd? Ik denk dan echt niet direct aan regelgeving, want op het gebied
van de pensioenen krijgt men ook heel veel via beleid en overleg voor elkaar,
maar is het niet te makkelijk om te zeggen dat het maar partnerpensioenen
zijn, waar men tegen is, evenals tegen partnertoeslagen? Het gaat om een stukje
van het inkomen in de laatste levensfase, als mensen zich echt helemaal niet
meer kunnen verweren. Ik pleit er dan ook voor om dit nog eens
goed te bekijken.Dan is er nog een punt dat onder mijn aandacht is gebracht, de onbedoeld
onvoorwaardelijke toeslagen. De minister heeft er een heel betoogje aan gewijd,
maar ik heb toch de indruk dat het punt dat men bij mij naar voren heeft gebracht,
nog altijd niet goed voor het voetlicht gekomen is, terwijl er toch een hoop
narigheid van zou kunnen komen. Het gaat hierbij om toeslagen die vóór
1 januari 2007 in een reglement, overeengekomen tussen werkgever en deelnemers,
als onvoorwaardelijk zijn geformuleerd. Deze kunnen niet van het ene moment
op het andere in voorwaardelijke toeslagen worden omgezet en ze kunnen ook
niet zo maar als voorwaardelijke toeslagen worden beschouwd. Een mededeling
van de pensioenuitvoerder dat een toeslag als een voorwaardelijke toeslag
was bedoeld, doet hier niets aan af. Een deelnemer of een gewezen deelnemer
kan zich tegenover de werkgever op het standpunt blijven stellen dat die de
toeslag als onvoorwaardelijk heeft geformuleerd. De overgangsbepaling van
artikel 44 biedt hiervoor geen oplossing en de overgangsbepaling van artikel
21 is op verzekeraars en niet op werkgevers gericht. Aanpassing van de toeslag
is vaak onmogelijk, met name als het gaat om gewezen deelnemers en gepensioneerden,
omdat er geen sprake meer is van een arbeidsrelatie. Dit betoog lag ten grondslag
aan de vrees van degene die dit punt bij mij naar voren gebracht heeft, de
vrees voor claims van deelnemers of gepensioneerden. Die claims zouden dan
in één keer afgefinancierd moeten worden. Wil de minister dit
nog eens bekijken en zou hij dit punt wellicht kunnen onderbrengen in de brief
die hij al aan de Kamer heeft toegezegd?Ik heb al aangegeven dat ik nog een keer heel goed wil nadenken over de
rechtsgang. In een interruptie probeerde ik al een reactie van de minister
uit te lokken op mijn opvatting dat er niet zo heel veel privaatrechtelijks
te vinden is in de relatie tussen een werknemer en het pensioenfonds van zijn
werkgever. De beslissingen die een pensioenfonds in het kader van de pensioenregeling
voor de werknemer neemt, hebben ook heel weinig weg van een privaatrechtelijke
overeenkomst. In de brief die de minister ons mede naar aanleiding van een
vraag van de CDA-fractie heeft doen toekomen, heeft hij gesproken van jurisprudentie
die zich aan het ontwikkelen is op het gebied van de Wet op de medische keuringen.
Ik wil de minister graag voorhouden hoe dit soort jurisprudentie tot stand
komt. Dan begrijpt hij misschien de urgentie om dit onderwerp toch nog eens
te bekijken. Een werknemer of zijn nabestaande krijgt niet het pensioen waarop
hij recht meent te hebben. Hij moet eerst bij het pensioenfonds klagen en
vervolgens moet hij zich tot de ombudsman wenden. Als hij gelijk krijgt van
de ombudsman, heeft hij nog altijd geen rechtstitel, zodat hij zich tot de
civiele rechter zal moeten wenden. Hij kan ook de redenering volgen dat hij
beter meteen naar de rechter kan stappen, omdat een uitspraak van de ombudsman
toch niets oplevert.Dan moet hij dus naar de civiele rechter. In het Nederlands Juristenblad
stond onlangs dat de griffierechten en de procureurskosten vaak een onnodige
drempel vormen voor mensen om te gaan procederen. De charme van het bestuursrecht
is juist dat men wél een geschil op een vrij laagdrempelige manier
aan de rechter kan voorleggen en een rechtstitel kan halen. Ik ben het met de minister eens dat dit onderwerp niet echt in de Pensioenwet
hoort. Het is niet mijn bedoeling om nu allerlei dingen te regelen. Ik wil
ook geen motie indienen, maar ik wil wel de aandacht van de minister vestigen
op dit punt en vragen of daar eens naar gekeken kan worden. Naar het oordeel
van mijn fractie is hier echt sprake met een leemte in de rechtsbescherming.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Voorzitter. "De CDA-fractie is nog niet klaar,dus laat de minister nog maar zitten daar!"De minister heeft onze vragen over het shoppen keurig schriftelijk beantwoord.
Ik wil echter een nadere toelichting omdat het antwoord mij niet helemaal
duidelijk is. Een werkgever sluit een uitvoeringsovereenkomst in het kader
van verwerving van pensioen, waarbij de deelnemer begunstigde is. Als sprake
is van einde dienstverband, wordt echter geen pensioen meer verworven. Kan
die deelnemer dan toch verzekeringnemer worden?Als geshopt wordt op pensioendatum, wijzigt het contract. Dat lijkt mij
logisch. Dan zou de deelnemer als verzekeringnemer kunnen worden beschouwd,
aldus de schriftelijke beantwoording. Met andere woorden: het hoeft niet,
het zou kunnen.Het gebeurt met name bij overdracht van een oude naar een nieuwe pensioenuitvoerder.
Wat gebeurt er als de deelnemer bij een oude pensioenuitvoerder blijft? Over
het algemeen doet de huidige pensioenuitvoerder een heel goed aanbod op het
moment dat iemand wil gaan shoppen met zijn pensioenkapitaal.Dan kom ik bij het antwoord op vraag 7. Artikel 24 van de Pensioenwet
is gewijzigd door het aannemen van het amendement op stuk nr. 65. Toen is
aan artikel 24 lid 1h toegevoegd. Ik heb gevraagd of dit ook niet in een ander
artikelnummer zou moeten worden opgenomen omdat het een recht op waardeoverdracht
zou zijn. Het antwoord luidt: "Nee, artikel 24 van de Pensioenwet schrijft
voor dat bij verzekeraars moet worden vastgelegd welke voorwaarden gelden
bij beëindiging van de uitvoeringsovereenkomst. Dat kan ook inhouden
dat als voorwaarde geldt dat er geen collectieve waardeoverdracht kan plaatsvinden."Als voorwaarden worden overeengekomen die gelden bij beëindiging
van een uitvoeringsovereenkomst, kan ik mij niet voorstellen dat daarin staat
dat er geen collectieve waardeoverdracht kan plaatsvinden. Misschien kan de
minister een voorbeeld geven waaruit duidelijk blijkt dat dit wel mogelijk
is? Daarnaast wil ik de minister wijzen op de toelichting bij het amendement
op stuk nr. 65. Daaraan staat namelijk: "Het amendement voorziet in een
recht op collectieve waardeoverdracht bij beëindiging van een contract.
Elke pensioenuitvoerder moet meewerken aan collectieve waardeoverdracht aan
het einde van een contract. Het is aan de sociale partners hierover afspraken
te maken met de verzekeraar."Deze toelichting lijkt mij volkomen duidelijk. Er is een recht op collectieve
waardeoverdracht, geen plicht uiteraard maar wel een recht. Ik wil hierop
graag een reactie van de minister. "Rest ons alleen nog de
minister te bedanken vol vuur,voor de correcte beantwoording, ook
in dit laatste uur."De heer Schouw (D66):Voorzitter. Ik wil de minister danken voor zijn beantwoording: een beantwoording
die opvallend precies en opvallend afwisselend was. Dat kom je niet vaak tegen.
Ik vond dat buitengewoon plezierig. Buitengewoon plezierig waren ook de precieze
duiding, het effect en de bestuurlijke wijsheid om rondom het begrip "pragmatisme"
een aantal dingen te doen. De minister heeft er heel verstandige woorden over
gesproken. Het lijkt mij goed dat het enkele lid dat er gisteravond wat kwaaiige
opmerkingen over heeft gemaakt deze passages nog eens tot zich neemt en bespreekt
in zijn of haar fractie. Wat hier werd gezegd, getuigde van grote en grootse
wijsheid.Op een aantal punten neigen wij toch naar enige overtuiging door de minister.
Dat betreft de opmerkingen van de minister over de CDC's, de buffers in relatie
tot het financiële kader en de taakafbakening.Op een aantal andere punten wil ik toch meer hardheid hebben van de minister.
Het eerste punt betreft de witte vlekken. De minister denkt iets positiever
over het wegwerken van de witte vlekken dan mijn fractie. Op dit moment is
die witte vlek ongeveer 15%. Ik vraag de minister om regelmatig te
rapporteren aan de Kamer over het verminderen van dat percentage.Het tweede punt betreft de administratieve problemen in onder andere de
uitzendbranche door het veranderen van de wachtperiode. Mijn collega van de
VVD en ik hebben er de naar mijn mening leukste nooit ingediende motie in
de Kamer over gemaakt, dus die blijft voor velen geheim. Die motie roept de
minister op om niet met de armen over elkaar te zitten, maar echt iets te
doen. Ik herhaal dat hier: minister, doe iets. Ik verzoek hem om de Kamer
te rapporteren over de aard en omvang van dit probleem.De minister heeft gezegd dat hij in de evaluatie terugkomt op de kosteneffectiviteit
van het "kabouterpensioen".Ik heb nog een vraag over de medezeggenschap en de evenwichtige belangenbehartiging,
namelijk hoe het Rijk die evenwichtige belangenbehartiging controleert, ziet
en daarop stuurt. Dat is mij in de beantwoording van de minister nog niet
helemaal geworden.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Ik wil beginnen met u persoonlijk toe te spreken, want ik
vraag mij af wat er met u is gebeurd. U heeft er vandaag een snor bij gekregen
en een kaal hoofd. U bent oud geworden vandaag. Dat kan ik alleen maar verklaren
doordat u sneller met pensioen wilt. Onder deze wet is dat waarschijnlijk
een genoegen.De voorzitter:Ik ben al met pensioen!De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Gisteren was en vandaag ben ik nog steeds verkouden;een perfecte reden om mijn tweede termijn uiterst kort te houden.Ik dank de minister voor zijn uitgebreide reacties.Zij waren
helder en dat is fantastisch.Een enkel punt dat voor mij nu nog resteert,is niet op rijm en voorzitter, ik hoop dat u dat respecteert.Ook ik ben pragmatisch in dit debaten ik hoop dat ook de SGP-collega
dat niet verkeerd opvat.Gisteren ben ik mijn inbreng begonnen met een aantal algemene noties te
schetsen van de VVD-fractie. Vandaag heb ik in het verslag gelezen dat de
minister daarop instemmend knikte. Ik stel dat zeer op prijs. Het is waarschijnlijk
ook de reden waarom hij er in zijn termijn niet op teruggekomen is, want wie
zwijgt, stemt toe. Daar laat ik het dan ook maar bij.Eén punt zint de VVD-fractie absoluut nog niet. Wij snappen dat
eigenlijk ook niet van deze pragmatische minister. Het betreft zijn reactie
over de wachttijd voor de uitzendbranche. Hij noemt twee argumenten. Het eerste
argument is: Kamer, realiseer je dat het niet alleen over de uitzendbranche
gaat, maar dat wellicht meerdere branches hetzelfde probleem hebben. Het tweede
argument is: de werkgevers en de werknemers zijn het niet eens, dus wat moet
ik dan eigenlijk?In mijn inbreng heb ik gevraagd, te kijken wat overleg met de Tweede Kamer
oplevert. Deze Kamer gaat onder andere over de uitvoerbaarheid van wetgeving.
Dit is typisch zo'n punt waar de uitvoerbaarheid in het geding is. De minister
erkent dat, de Tweede Kamer erkent dat en wij erkennen dat. Het lijkt erop,
alsof er vervolgens niets gebeurt. Ik zei al dat verwijzingen naar andere
branches met hetzelfde probleem mij niet helpen de houding van de minister
te begrijpen. Stel dat werkgevers en werknemers het binnenkort eens worden
over dit thema, is de minister dan bereid dát te doen wat de VVD-fractie
heeft gevraagd, en wat ook de fracties van het CDA en D66 hebben gevraagd?
Als de minister volhardt in zijn standpunt – ik kan mij dat niet voorstellen –
zullen wij overigens niet tegen deze wet stemmen.De voorzitter:Ik feliciteer de heer Biermans namens de goedheilig man met zijn hoog
ontwikkelde poëtische gaven!De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik sta hier met lood in de schoenen. Het zal u als scherpe
opmerker niet ontgaan zijn dat er wat stekelige opmerkingen aan mijn adres
werden gericht.De voorzitter:En nog wel door de goedheilig man!De heer Van den Berg (SGP):Ik heb toch al mijn moed verzameld. Ik dank de minister voor zijn antwoord.
Toen hij over de emeritaatsrechten sprak, zei de bewindsman dat wij rustig
kunnen gaan slapen. Alleen als predikanten werknemer zijn in de zin van de
Pensioenwet is toezicht bij die fondsen noodzakelijk. Voor het overige kunnen
de kerken, zo interpreteer ik de woorden van de minister, dat zelf blijven
doen.Het is een goed uitgangspunt dat het primaat bij de sociale partners ligt.
De minister begrijpt de inbreng van de SGP en de ChristenUnie over de individuele
wensen niet. In gerenommeerde vakbladen werd op dit punt kritiek geleverd.
Gesteld werd dat er de komende jaren veel meer behoefte zal zijn aan een keuzevrijheid
voor verschillende vormen van pensioen. Deze keuzevrijheid moet het uitgangspunt
zijn, maar de wet gaat uit van standaardpakketten. Ik deel deze kritiek niet.
Wel heb ik gevraagd of de minister daarover zijn licht wil laten schijnen
en dat heeft hij gedaan.De minister zegt dat hem geen problemen met de "vergrijsde"
fondsen bekend zijn. Toen wij ons betoog gereed hadden, kregen wij te horen
dat er op dit punt wel een probleem was. Dit probleem is volgens de bewindsman
niet veroorzaakt door de amendementen van de Tweede Kamer. Feit blijft dat
deze Kamer vindt dat in dit voorliggende wetsvoorstel scherpere eisen worden
gesteld dan vroeger. De Eerste Kamer maakt zich wel zorgen. Ik vraag de minister
of hij dit punt nader wil bekijken bij het verschijnen van de veegwet.Volgens veel berichten van de afgelopen jaren zou het pensioenvermogen
verdampen en kon men de boeken niet meer sluitend krijgen. Wij zijn echter
gerustgesteld. Deze wet levert een goede bijdrage, ook voor de toekomst. De
minister zei dat er geen teruggang is in het inkomen. Integendeel, het wordt
beter. Individuele problemen zullen er altijd zijn, maar kijkend naar de totaliteit
zijn wij goed voorbereid om de financiële gevolgen van de vergrijzing
op te vangen, ook door middel van goede aanvullende pensioenen. De wet biedt
nog meer zekerheid voor de uitbetaling van de pensioenen. Ook biedt de wet
aan ouderen meer mogelijkheden om te participeren. Daarom zijn wij voor.Minister De Geus:Voorzitter. Mevrouw Westerveld vroeg of bij de voorlichting ook een rol
van de overheid bij ten aanzien van de aanschaf van onnodige producten kan
worden betrokken. Zij wil voorkomen dat mensen bang worden gemaakt waardoor
ze, gelet op de dekking die de wettelijke en aanvullende pensioenen al bieden,
onnodige producten aanschaffen. Ik wil de voorlichting over de AOW grondig
bekijken. Wel merk ik hierbij op dat mensen aanbiedingen voor producten moeten
bezien tegen de achtergrond van wat de AOW en de aanvullende pensioenen leveren.
Ik zeg dit met opzet zo, omdat ik in de voorlichting over de AOW geen samenloop
wil creëren met wat de overheid bijvoorbeeld al via richtlijnen voor
financiële producten en het toezicht daarop door de Autoriteit Financiële
Markten doet.Mevrouw Westerveld sprak over het nabestaandenpensioen. Ik proef uit haar
bijdrage haar zorg dat bij non-interventie door de overheid vooral vrouwen –
en met name de nabestaanden – daaronder te leiden hebben. Dit is een
moeilijk punt. Bij het principe van non-interventie, waarbij je de afweging
aan partijen overlaat, kun je niet een specifiek onderdeel eruit halen. Voor
de andere partij is het dan gemakkelijk om de zorg voor zo'n onderdeel af
te wentelen op derden. De inzet op participatie van vrouwen brengt met zich
dat veel vrouwen zelf pensioen opbouwen. Wij hebben aanvullend nog een verzoek
van de Tweede Kamer gekregen. In een motie wordt verzocht om met de sociale
partners in debat te gaan over de kwaliteit van het nabestaandenpensioen.
Een brief hierover heb ik aan de Stichting van de Arbeid gestuurd. Dit houdt
in dat de zorg die de Tweede Kamer heeft, en die ik ook bij u proef, aan de
sociale partners wordt voorgelegd. In de Tweede Kamer merkten verschillende
fracties op dat de sociale partners zich moeten realiseren dat de zorg voor
het nabestaandenpensioen zich op grote afstand van de onderhandelingstafel
bevindt. In 2007 zal ik met de Stichting van de Arbeid, nadat zij zich daarover
beraden heeft, spreken over het nabestaandenpensioen. Over het resultaat zal
ik de Tweede Kamer en u inlichten, omdat ik dat beschouw als een afronding
van de discussie op dit punt met uw Kamer.Mevrouw Westerveld sprak verder over onbedoeld onvoorwaardelijke toeslagen
waarbij zij vroeg of aanvullende wetgeving nodig is. Ik begrijp dat mevrouw
Westerveld doelt op claims bij de werkgever. Zoals ik in eerste termijn al
aangaf, is in de huidige situatie een claim tegen een werkgever een logische
stap voor werknemers of gepensioneerden die een onvoorwaardelijke toeslag
is toegezegd maar deze op een bepaald moment niet meer uitbetaald krijgen.
Het is uiteraard niet de bedoeling van de IPW om de werkgever plotseling te
vrijwaren voor die claims. Dan zou betrokkenen zonder goede reden een rechtsmiddel
worden afgenomen. Voor de toekomst loopt de werkgever dat risico niet meer,
omdat de verantwoordelijkheid voor het pensioenreglement overgaat naar de
pensioenuitvoerder. Door dit op elkaar te binden kan die discrepantie niet
meer ontstaan.Ook sprak mevrouw Westerveld over de rechtsgang, waarbij zij de vraag
stelde of het voor de hand ligt om een bestuursrechtelijke procedure te volgen.
Zij vroeg of daarop wellicht later kan worden teruggekomen. Ik hoop dat deze
discussie hier en nu kan worden afgerond. De pensioenovereenkomst is een privaatrechtelijke
aangelegenheid. Ik heb gezegd dat pensioen uitgesteld loon is. Pensioen is
een arbeidsvoorwaarde. Het ligt dan ook voor de hand om aan te sluiten bij
het regime dat voor de arbeidsvoorwaarden geldt en dat betekent dat de burgerlijke
rechter het conflict moet beslechten. Er doet zich alleen een bijzondere situatie
voor in het geval van een door de overheid verplicht gestelde pensioenregeling
die door een bedrijfstakpensioenfonds wordt uitgevoerd. In dat geval kan,
wanneer het gaat om een ontheffing van de verplichtstelling, de bestuursrechter
de bevoegde rechter zijn, maar dat is een heel specifieke situatie waarbij
het gaat om de mate van verplichte deelname. Hierover bestaat als zodanig
jurisprudentie. Het ligt niet voor de hand om dat ruim toe te passen, omdat
het principe uitgaat van het pensioen als arbeidsvoorwaarde, al zitten er
aan die arbeidsvoorwaarden sociale aspecten.Voorzitter: Timmerman-BuckMinister De Geus:Voorzitter. In eerste termijn gaf ik aan dat ik mevrouw Vedder nader zou
informeren over wat in Brussel aan de orde is geweest. Ik geef enige technische
details. Wettelijk verplicht zou premie moeten worden gerestitueerd aan de
deelnemer die korter dan twee maanden ergens heeft gewerkt. Verder zouden
informatiebepalingen aangepast moeten worden. Gewezen deelnemers zouden namelijk
elk jaar informatie van de pensioenuitvoerder moeten kunnen krijgen en in
de Pensioenwet is dat nu eenmaal in de vijf jaar. In het richtlijnvoorstel
staat ook dat de toekomstige deelnemers geïnformeerd moeten worden. Het
is echter voorbarig om nu al over aanpassingen van de Pensioenwet te spreken,
omdat het richtlijnvoorstel nog lang niet uitgekristalliseerd is en het zeker
nog niet vast staat dat het voorstel uiteindelijk de eindstreep haalt. Dit
kan nog jaren duren. Ik heb u toegezegd dat ik de rapportage aan de Tweede
Kamer over de Sociale Raad van 1 december jongstleden ook aan u zal toezenden.
Daaruit blijkt dat op het punt van de waardeoverdracht de angel uit het voorstel
is.Mevrouw Vedder sprak ook over het shoppen en het verzekeringnemerschap.
Als een deelnemer gaat shoppen op de pensioendatum is er geen sprake van overdracht
van verzekeringnemerschap van de werkgever naar de deelnemer. Immers, het
contract dat de deelnemer met de nieuwe pensioenuitvoerder sluit, is van een
heel andere orde dan het contract dat de werkgever met de oude pensioenuitvoerder
heeft. De werkgever sluit een verzekeringscontract met een pensioenuitvoerder
ten behoeve van zijn werknemer en daarmee ontstaat een driehoeksverhouding.
Een deelnemer die gaat shoppen, sluit een contract met een nieuwe pensioenuitvoerder
ten behoeve van zichzelf. Dan is er geen driehoeksverhouding meer aan de orde.
In het kader van dit contract met de nieuwe uitvoerder zou de shoppende deelnemer
weliswaar als verzekeringnemer kunnen worden beschouwd, echter, het contract
van de deelnemer met een nieuwe pensioenuitvoerder regelt iets geheel anders
dan het contract van de werkgever met de oude pensioenuitvoerder. Dat is een
ander soort contract. Overdracht van het verzekeringnemerschap bij beëindiging
van de deelneming voor de pensioendatum is eveneens niet aan de orde. Immers,
een gewezen deelnemer kan alleen kiezen tussen het achterlaten van de aanspraak
bij de oude uitvoerder of het overdragen van de aanspraak in het kader van
waardeoverdracht aan de nieuwe uitvoerder. Hij krijgt daarmee niet eenzelfde
soort contract als wat ontstaat bij het shoppen.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Mag ik de minister voorstellen om hierop later terug te komen? Ik heb
dit antwoord al eerder gekregen en dat maakte mij niet helemaal gelukkig.Minister De Geus:Dan stel ik voor dat u uw vraag nader preciseert.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Er is een driehoeksverhouding, omdat een werkgever een pensioen toezegt
aan een werknemer. In dat kader wordt een overeenkomst gesloten. Op het moment
waarop een werknemer gaat shoppen en naar een nieuwe pensioenuitvoerder vertrekt,
kan hij zelf verzekeringnemer worden omdat het een ander soort contract wordt.
Als hij bij de oude pensioenuitvoerder blijft wordt het weliswaar een ander
contract, maar blijft volgens de minister de oude werkgever verzekeringnemer.
Dat lijkt mij vreemd, omdat die werkgever er helemaal niets meer aan doet.
Als iemand uit dienst gaat heeft de werkgever geen band meer met die persoon.
Is het dan mogelijk om bij de zogenoemde C-polis de werkgever buiten spel
te zetten en de verzekeringnemer en werknemer aan elkaar gelijk te stellen?Minister De Geus:En wat zou daar het materiële belang van zijn?Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):De werknemer heeft niets meer met de werkgever te maken. De werkgever
doet helemaal niets meer aan de verwerving van het pensioen.Minister De Geus:U pleit ervoor om daarin de rol van de werkgever buiten beschouwing te
laten. Is dat het belang dat u bepleit?Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Waarom staat er dat als iemand overgaat van de ene pensioenuitvoerder
naar de andere, hij in het ene geval wel verzekeringnemer mag worden en in
het andere niet? Het is niet duidelijk.Minister De Geus:U bepleit een zelfstandig verzekeringnemerschap in situaties waarin de
oude werkgever niet meer noodzakelijkerwijs betrokken is bij de overeenkomst.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Conform de situatie die ontstaat in het kader van pensioeningang als iemand
naar een andere werkgever vertrekt.Minister De Geus:Ik heb nu uw vraag goed begrepen en ik zal daar schriftelijk op antwoorden.De heren Schouw en Biermans stelden vragen over de wachttijd. Dat was
een wat verlegen onderdeel van het debat. Ik heb echter niet gezegd, mijnheer
Biermans, dat, omdat de uitzondering voor meerderen kan gelden, ik er om die
reden en omdat de werkgevers en de werknemers het er niet over eens zijn,
niets aan doe. Ik heb gezegd dat de suggestie om een algemene maatregel van
bestuur te maken die de sociale partners de ruimte geeft om het zelf te regelen
op twee bezwaren stuit. Een algemene maatregel van bestuur is in dit geval
niet mogelijk. Het moet een wetswijziging worden. Dit argument is op zichzelf
al doorslaggevend, maar al zou je in de wet regelen dat sociale partners van
de wachttijd mogen afwijken terwijl die wel wordt genormeerd, dan ontstaat
bijvoorbeeld in de uitzendbranche een probleem omdat er nu geen overeenstemming
is tussen de sociale partners. Het probleem van de ondernemers in de uitzendbranche
wordt dan naar de onderhandelingstafel verlegd. Dat heb ik willen zeggen;
niet meer en niet minder.Ik heb goed geluisterd naar de opmerking dat de minister niet op afstand
van dit probleem mag blijven. Omdat u een motie over dit punt aankondigde,
heb ik mij even afwachtend opgesteld. Ik begrijp nu dat u mij om een toezegging
vraagt. Ik stel vast dat dit gevoelen breed in uw Kamer leeft en dat dit meer
is dan een zorg die bij een enkele fractie leeft. Zoals bekend, valt de datum
van inwerkingtreding later. In het jaar 2007 zal ik mij over uw zorg nader
beraden en ik doe dat in eerste instantie in overleg met de branche zelf.
Op het moment waarop dit leidt tot een onredelijke spanning tussen het belang
van de sector(en) en de tekst van de wet ga ik niet over tot een regeling
ineens of een algemene maatregel van bestuur. Ik zal de Tweede en de Eerste
Kamer van mijn bevindingen op de hoogte stellen. Dat zou op dat moment voor
mij of voor mijn opvolger een aanleiding kunnen zijn om voorstellen te doen.
Deze voorstellen kunnen ook uit de Tweede Kamer komen.Samenvattend: ik neem uw zorg serieus en ik vertaal deze door contact
op te nemen met de desbetreffende partijen om te bezien of er sprake is van
een onredelijke spanning met de tekst van de wet. Daarna zal ik u van mijn
bevindingen op de hoogte stellen. In eerste instantie is het aan de Tweede
Kamer om in overleg met de regering te bepalen of daaraan beleidsmatige conclusies
verbonden moeten worden. Mijn rapportage aan de Tweede Kamer gaat echter op
datzelfde moment naar de Eerste Kamer, zodat u dit proces kunt volgen.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter, ik begin met de opmerking dat ik
u liever zie dan de vorige voorzitter!De voorzitter:Voor de Handelingen is het prettig als u hierop een kleine toelichting
wilt geven.De heer Biermans (VVD):In mijn tweede termijn zei ik dat de voorzitter erg veranderd was: u had
een snor gekregen en een kaal hoofd. U was in korte tijd erg oud geworden!Ik dank de minister voor deze aanpak die getuigt van pragmatisme. Ik meen
dat dit voor de branche een geschenk is. Het is aan de branche zelf om dit
al dan niet te accepteren.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik heb mij tot nu toe in de discussie muisstil gehouden, maar dit tempo
gaat mij nu te snel. Er wordt rondgekeken en gezegd dat het breed wordt gedragen.
Wij spreken over een motie die door de CDA-fractie en, naar ik meen, ook de
PvdA-fractie in de Tweede Kamer is ingediend. Ik heb aarzelingen om hier nu
breeduit de zorg die de VVD, het CDA en D66 neerlegden te delen. Ik wil alleen
maar zeggen: zie het niet als een instemming voluit. De toezegging van de
minister vind ik uitstekend, maar het gaat bij deze wet niet alleen om pragmatisme.
Er zat ook een bepaald concept, een idee, achter de reden van indiening van
deze motie en dat vergt een afweging.Minister De Geus:Ik stel het op prijs dat mevrouw Westerveld zich op deze wijze in het
debat mengt. Er is echter geen motie ingediend, maar een amendement dat op
dit punt mede werd gesteund door de fracties van het CDA, de PvdA en de VVD.
Dit amendement werd dus door de drie grote partijen van de Tweede Kamer in
oude samenstelling ingediend. Als de bevindingen een zekere spanning laten
zien, betekent dit niet automatisch een beleidswijziging omdat dit ook door
de Tweede Kamer gewogen moet worden ten opzichte van wat zij destijds met
het amendement bedoelde. De intentie was om de wachttijd voor het opbouwen
van pensioenen zo kort mogelijk te maken, hetgeen een werknemersbelang is.
Het is niet vreemd dat de uitzendondernemers het met de vakbonden op dit punt
niet op voorhand eens zijn. Ik wil hier niet van u een impliciete Vorentscheidung
horen op het punt dat het anders moet. Ik wil zelfs niet de indruk wekken
dat ik op voorhand een dergelijke maatregel wil treffen. Ik wil mij beraden
op de hier geschetste zorg, waaruit ik hoor dat een spanning lijkt te bestaan
tussen het redelijke belang van een bepaalde branche – en wellicht meerdere
branches – de tekst en met name de amendering. Ik wil hierover overleg
voeren en ik wil hierin analytisch of onderzoeksmatig optreden. Vervolgens
wil ik het parlement van de bevindingen op de hoogte stellen. Op het moment
waarop deze bevindingen duidelijk zijn, kan iedereen zijn oordeel vellen.
Het kabinet stuurt bevindingen van iets dergelijks nooit geheel vrijblijvend
naar de Kamer. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal er een
oordeel over de situatie aan toevoegen. Daarover is dan een debat in de Tweede
en in de Eerste Kamer mogelijk. Gezien de wetsgeschiedenis zal de Tweede Kamer
hiernaar serieus kijken.Op het punt van de medezeggenschap is gevraagd hoe de evenwichtige belangenbehartiging
gecontroleerd wordt. Ik noemde al het externe toezicht van De Nederlandsche
Bank. Voorts zal een evaluatie van het specifieke aspect van de pension fund
governance plaatsvinden. Het evenwicht in de belangenbehartiging vormt het
hart van alle bepalingen rondom de bestuursstructuur. Het gegeven dat dit
volgens de kaders goed mogelijk is en dat de sociale partners daarin een goed
trackrecord hebben, betekent nog niet dat dit een rustig bezit is. Ik wil
graag de evaluatie van de pension fund governance aangrijpen om met name op
het door de heer Schouw genoemde aspect van evenwichtige belangenbehartiging
in te gaan.De heer Schouw vroeg om een rapportage over de vermindering van de witte
vlekken. Ik zeg u toe dat het onderzoeksrapport dat in de tweede helft van
2007 zal verschijnen ook aan uw Kamer wordt toegezonden. Mevrouw Vedder sprak
over exitbepalingen. Ik wijs erop dat in onderdeel h, lid 1 van artikel 24
wordt voorgeschreven dat in de uitvoeringsovereenkomst de voorwaarden worden
opgenomen die gelden bij beëindiging van de met de werkgever gesloten
uitvoeringsovereenkomst. Er staat niet: werkgevers hebben bij beëindiging
recht op collectieve waardeoverdracht. Het is de contractvrijheid van partijen
om hierover afspraken te maken. Wel wordt voorgeschreven dat deze afspraken
evenwichtig zijn. De toelichting op het amendement is overigens niet in lijn
met de wettekst. In dat geval prevaleert de wettekst.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Voor mijn goed begrip wil ik graag een voorbeeld waarin staat dat "zoals
exitvoorwaarde geldt, er geen collectieve waardeoverdracht kan plaatsvinden".Minister De Geus:Welke tekst citeer u?Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Dat is een tekst uit de brief van dinsdag 5 december 2006, die wij
vanmiddag kregen. Het staat op bladzijde 3, onderaan.Minister De Geus:Ik schreef: "Dat kan ook inhouden dat als voorwaarde geldt dat er
geen collectieve waardeoverdracht kan plaatsvinden." Verder schrijf ik: "Door
voor te schrijven dat de exitbepalingen in de uitvoeringsovereenkomst worden
vastgelegd, wordt de transparantie groter en zullen de werkgevers minder snel
voor verrassingen worden gesteld."De Pensioenwet schrijft voor dat de voorwaarden die gelden bij beëindiging
van de uitvoeringsovereenkomst transparant moeten zijn. Dat kan inhouden dat
er geen verbod is op een bepaling dat er geen collectieve waardeoverdracht
kan plaatsvinden. Als deze er is, zal de transparantie daarvan groter moeten
zijn en dit zal dus duidelijk gemaakt moeten worden. Ik schrijf dat dit kan
inhouden dat als voorwaarde geldt dat er geen collectieve waardeoverdracht
kan plaatsvinden. Het leidt geen twijfel dat dit met name in het belang zal
zijn van degene die de pensioenverzekering uitvoert. Dit betekent dat deze
zich bij zijn prestaties moet richten op het nakomen van de overeenkomst.
Een collectieve waardeoverdracht – een gezamenlijk vertrek bij de pensioenuitvoerder –
is wel of niet mogelijk. Nogmaals: ik zeg niet dat dit niet mag worden afgesproken,
maar als het afgesproken wordt moet het transparant zijn.Mevrouw Vedder-Wubben (CDA):Er staat dat wordt voorgeschreven dat er exitbepalingen in de uitvoeringsovereenkomst worden vastgelegd. Als ik met iemand afspreek om exitbepalingen
in de overeenkomst op te nemen, wordt dan in een dergelijke overeenkomst opgenomen
dat er geen exitbepalingen zijn?Minister De Geus:Dat lijkt me zeer theoretisch. Het is de bedoeling dat partijen vooraf
hebben afgesproken wat zij bij het aflopen van de overeenkomst beogen –
wat is wel of niet mogelijk – en dat dit transparant moet zijn. Dit
bevordert de duidelijkheid en verlegt het moment van beëindiging naar
het moment waarop een uitvoeringsovereenkomst wordt afgesloten. Men kan het
eens zijn over het risico dat te zijner tijd nadere bepalingen moeten worden
afgesproken. Wat dat betreft, is het net als met andere verbintenissen in
het privaatrecht. Partijen bepalen de mate waarin vooraf afspraken worden
gemaakt. Het is niet mogelijk om bestaande exitbepalingen niet in de uitvoeringsovereenkomst
op te nemen. Het gaat om de transparantie op hetzelfde moment.De heer Van den Berg vroeg naar de solvabiliteitsvrijval. Wij zullen alles
rondom het FTK nauwgezet volgen. Op dit moment zijn er geen plannen voor een
veegwet. Zijn vraag hoe het met de vergrijsde fondsen zit en of dit in een
veegwet moet worden opgenomen, kan ik helaas niet op deze manier beantwoorden.
Ik meen echter dat er met wat ik zei over de buffervrijval voldoende duidelijkheid
geschapen is jegens de opstellers van de notitie waaruit de heer Van den Berg
citeerde. Mocht dat niet het geval zijn, dan ben ik graag bereid om daarover
met de opstellers van de notitie nader te spreken.De beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.De voorzitter:Ik wens iedereen een heel prettige sinterklaasavond.Sluiting 17.27 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-497-512.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl