Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met de invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep (26660)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 2979-3015

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-01-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 39, pagina 2979-3015

20-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26660Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 20 januari 2000)Pagina 2979-2979
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met de invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep (26660)Pagina 2979-3015
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met de invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep (26660)Pagina 2955-2979
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 20 januari 2000)Pagina 3015-3015
Presentie en opening (donderdag 20 januari 2000)Pagina 2955-2955

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 166 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met de invoering van
een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep (26660).De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn uitgebreide en constructieve
beantwoording van alle vragen en opmerkingen. Uiteraard is hij nog niet uitgebreid
ingegaan op alle amendementen, omdat er zoveel zijn en omdat een aantal nog
niet ingediend was toen hij ging antwoorden. Ik ben wel benieuwd naar zijn
tweede termijn, omdat ik graag op alle amendementen zijn reactie wil horen.
Ik zal in mijn tweede termijn niet tot in detail ingaan op alle amendementen.
Ik zal er vooral de belangrijke uithalen die wij steunen.De inbreng van de Partij van de Arbeid in eerste termijn bevatte een aantal
voorstellen met twee doelen: het verbeteren van de balans tussen de raad van
bestuur en de omroepverenigingen en het verbeteren van het klimaat in Hilversum.
Sleutelwoorden in onze bijdrage waren rust en vertrouwen. Ik zal de punten
van onze inbreng even kort door lopen aan de hand van de reactie van de staatssecretaris
erop.Het voorstel ten aanzien van het in de wet opnemen van een netstatuut,
het voorstel om de netredactie meer invloed te geven op de zendtijdindeling
en het voorstel om het programmaversterkingsbudget meer in te zetten voor
samenwerkingsprojecten werden niet geconfronteerd met heftige tegenstand.
Ik heb dan ook amendementen op die terreinen ingediend.Het voorstel om de erkenning van vijf jaar te verlengen naar tien jaar
is enigszins een eigen leven gaan leiden. Het voorstel was in eerste termijn
heel duidelijk ingekaderd door de opmerking dat de Partij van de Arbeid graag
langetermijnzekerheid wil voor de publieke omroepen. Aan die langetermijnzekerheid
wordt wat ons betreft onder andere vormgegeven door zekerheid over drie televisiekanalen
en vijf radiokanalen. Dit zit weliswaar in de wet, maar die kent geen verbinding
met de concessievoorwaarden. Daarom hebben wij hierover een amendement ingediend.
De staatssecretaris heeft over de financiële zekerheid interessante opmerkingen
gemaakt: hij sprak van de omzetting van de omroepbijdrage en van een fiscale
heffing. Hij stelde dat vroeger het Mediabesluit zomaar kon worden veranderd
en tot verlaging kon worden overgegaan en dat nu een dubbele wetswijziging
nodig is. Wij weten dat 100% zekerheid voor de lange termijn niet bestaat,
zeker vandaag de dag niet.De heer Atsma (CDA):Ik luister met belangstelling naar hetgeen u nu zegt. Als ik dit vergelijk
met wat u eergisteravond zei, dan lijkt mij sprake van een opvallende koerswijziging:
toen sprak u uitvoerig over een erkenning voor de in het bestel actieve organisaties
van tien jaar, maar nu fixeert u alles op de veiligstelling van drie netten
en vijf radiozenders, ook in uw amendement. Daar is niets mis mee, maar in
de kern gaat het om het creëren van rust en continuïteit
in Hilversum. Dat kan met de tienjarige erkenning worden bereikt. Staat u
daar nog steeds achter?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ik raad u aan om de Handelingen er eens goed op na te lezen. Het is overduidelijk
dat een langetermijnzekerheid voor de PvdA-fractie belangrijk is en dat wij
die vormgeven in het aantal kanalen; volgens mij staat dit allemaal letterlijk
in de Handelingen. Hiermee zeg ik niet dat ik al een definitief besluit heb
genomen over wat volgens mij met de verlenging van de erkenningen moet gebeuren.
Ik heb de staatssecretaris gehoord en zal hierover met mijn fractie spreken.
Ik vraag u hieraan niet de zwaarte te geven die het niet heeft.De heer Atsma (CDA):Sterker nog: in deze zaal hebt u het woord "VARA" in de mond genomen en
wij weten allemaal in welke context. U en de woordvoerder van uw fractie hebben
in de media aangegeven dat zekerheid juist voor de continuïteit van de
omroepverenigingen zo belangrijk is.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Die langetermijnzekerheid is inderdaad ontzettend belangrijk.De heer Atsma (CDA):Welke zekerheid wilt u de omroepverenigingen geven en op welke wijze?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ik wil hun een langetermijnzekerheid geven, op precies dezelfde wijze
als u.De heer Atsma (CDA):Via tienjarige erkenningen?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat zou kunnen. Zoals gezegd, ik zal dit in mijn fractie bespreken. Voor
ons is de langetermijnzekerheid het belangrijkst. Die gaat om een zekerheid
over de kanalen en, zoals u hebt toegevoegd, de financiële zekerheid.
Die kan de PvdA-fractie geven.Wij hebben een amendement ingediend over de mogelijke tussentijdse verhoging
van het percentage netoverschrijdende programmering, omdat die onrust kan
creëren en bovendien niet nodig is. Het amendement van de heer Atsma
over de mogelijkheid voor de publieke omroep om geld te verdienen met nevenactiviteiten,
mits dit geld in programma's wordt gestoken, zullen wij steunen. Over het
karakter van nevenactiviteiten is minder duidelijkheid gekomen. Wij vinden
dat de definitie hiervan ruimer moet worden en dienen hiertoe de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening, dat de publieke omroep de ruimte moet hebben neventaken te
ontwikkelen;van mening, dat de definitie van het karakter van neventaken in de Concessiewet
te smal is;van mening, dat de publieke omroep een voortrekkersrol kan vervullen bij
de ontwikkeling van nieuwe mediadiensten;van oordeel, dat neventaken, zoals themakanalen en internet, niet beperkt
moeten blijven tot bestaand programmamateriaal;verzoekt de regering bij de toepassing van artikel 13c, derde lid, van
de Mediawet de publieke omroep de ruimte te geven ook nieuw programmamateriaal
te ontwikkelen t.b.v. neventaken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Zuijlen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 59 (26660).Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Mijn fractie steunt het amendement dat ertoe strekt de mogelijkheid te
creëren voor genootschappen op geestelijke grondslag om nevenactiviteiten
te ontwikkelen. Er liggen meer amendementen voor waarin dit punt aan de orde
komt. Ik hoop dat de indieners alsnog overeenstemming zullen kunnen bereiken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Waarom heeft mevrouw Van Zuijlen er niet voor gekozen om de wet op dit
punt te amenderen?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Het is niet mogelijk om de wet op dit punt te amenderen, omdat de uitleg
van dit punt in de memorie van toelichting is gegeven. Dat is de reden dat
wij ervoor hebben gekozen om een motie in te dienen.Voorzitter! Mijn fractie steunt het amendement van de heer Bakker inzake
BNN, dat inhoudt dat het aantal vereiste leden met eenderde wordt verminderd.In interrupties heb ik reeds duidelijk gemaakt dat mijn fractie vindt
dat er tijdens de behandeling van deze wet geen verdergaande beslissingen
moeten worden genomen over de relatie tussen de kabel enerzijds en de lokale
omroepen anderzijds. Ik dien daartoe de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in de Kamer nog geen discussie over de toekomst van de
kabel heeft plaatsgevonden;overwegende, dat in de Concessiewet hierover wel al besluiten worden genomen
die verregaande consequenties hebben voor lokale omroepen;verzoekt de regering de artikelen niet in werking te laten treden tot
besluitvorming over de kabelnotitie heeft plaatsgevonden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Zuijlen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 60 (26660).De heer Bakker (D66):Ik kan mij voorstellen dat mevrouw Van Zuijlen ervoor had gekozen deze
artikelen uit de wet te halen. Tijdens de discussie over de kabelnotitie had
er dan eventueel tot een wetswijziging terzake kunnen worden besloten.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Er is juridische reden waarom wij niet voor deze mogelijkheid hebbenVan
Zuijlen gekozen. Voorzover ik weet, is dit het maximaal mogelijke. Wellicht
kan de staatssecretaris toelichten waarom een amendement op
dit punt niet mogelijk is.De heer Stellingwerf (RPF):In het amendement op stuk nr. 48 wordt het netstatuut aan de orde gesteld.
Het lijkt mij dat in dit amendement een poging wordt gedaan het onverenigbare
alsnog te verenigen. Aan de ene kant beoogt de wet namelijk tot netoverschrijdende
profilering te komen en aan de andere kant wordt in dit amendement de nadruk
gelegd op de eigenheid van een net. Zal de uitwerking van dit amendement de
doelstelling van de wet niet tegenwerken?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Wij zoeken bij de behandeling van dit wetsvoorstel op allerlei niveaus
voortdurend naar evenwicht. De heer Stellingwerf noemt nu wederom een onderwerp
dat niet naar de ene of de andere kant moet doorslaan. De PvdA-fractie is
na een uiterst zorgvuldige afweging tot het amendement op stuk nr. 48 gekomen.
Wij denken dat wij met dit amendement een oplossing voor de problemen en de
onrust bieden. Van belang zijn de wijze van samenwerking en de manier waarop
van de bevoegdheden gebruik wordt gemaakt. Wij hebben ingespeeld op het idee
dat de netcoördinator zich te veel bemoeit met de gang van zaken op het
net.De heer Stellingwerf (RPF):Mevrouw Van Zuijlen denkt dus dat met dit amendement blijvend vorm kan
worden gegeven aan de netoverschrijdende profilering die in ieder geval wat
betreft het aantal uren in de wet is vastgelegd?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat is zeker ons uitgangspunt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Begrijp ik het goed dat het amendement inzake het netstatuut leidt tot
een verzwaring van de positie van het netbestuur?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Natuurlijk. Het netstatuut zat niet in de wet. Het wordt nu toegevoegd
aan het coördinatiereglement. Ten aanzien van het netstatuut krijgt het
netbestuur instemmingsbevoegdheid. Ik kan dit alleen maar duiden als een verzwaring.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daarmee heeft u uw oude positie helemaal verlaten, namelijk dat de netbesturen
afgeschaft mochten worden.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ik vraag mij af of wij de hele eerste termijn over moeten doen, voorzitter.
Mevrouw Halsema heeft er kennelijk behoefte aan mij voortdurend uit te lokken
te zeggen waarom ik tot een nieuw standpunt ben gekomen. Ik zal het uitleggen.De situatie is veranderd. Er is de afgelopen maanden het nodige gebeurd
bij de publieke omroep. Dat zal ook mevrouw Halsema niet zijn ontgaan. De
PvdA-fractie heeft het nodig geacht daarop te reageren. Zij wil haar verantwoordelijkheid
nemen. Zij vindt het belangrijk dat vertrouwen en rust bij de publieke omroep
terugkomen. Ik vind dat ik redenen genoeg heb om tot dit amendement te komen.De voorzitter:Wij hebben dezelfde argumenten eergisteren ook gehoord. Maar stelt u maar
een volgende vraag, mevrouw Halsema.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het was een constatering ter introductie van mijn vraag. Mevrouw Van Zuijlen
had ook kunnen kiezen voor het versterken van de netredacties in plaats van
de positie van de besturen. Daarmee had zij voor een deel tegemoet kunnen
komen aan de onrust.Mevrouw Van Zuijlen zegt in het door haar voorgestelde netstatuut niets
over de journalistieke vrijheden op het net. Is dat juist?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Mevrouw Halsema wil ook hiermee weer de gedachtewisseling uit de eerste
termijn overdoen. De PvdA doet allebei. Met dit amendement wordt ook de positie
van de netredactie ten opzichte van de netcoördinator versterkt. Er ligt
nog een amendement en dat beoogt de invloed van de netredactie op de zendtijdverdeling
te versterken. In onze visie wordt dan sowieso de positie van het net versterkt.Wat de journalistieke onafhankelijkheid betreft, heb ik keer op keer aangegeven
dat die naar onze mening in de artikelen 48 en 64 van de wet voldoende is
geregeld.De heer Stellingwerf (RPF):Als het netbestuur een zwaardere bevoegdheid krijgt en er moet netoverschrijdende
programmering plaatsvinden, kan het gebeuren dat omroepen die op andere netten
dan hun thuisnet actief zijn in een moeilijker positie komen. Zij dreigen
dan te worden weggedrukt. Vindt u het reëel – ik heb een amendement
in voorbereiding op dit punt – dat de omroepen die op andere netten
dan hun thuisnet actief zijn een stem in het kapittel krijgen bij dat netbestuur?
Dat lijkt mij heel reëel.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):U heeft hiermee een punt. Ik heb dit trouwens al bij interruptie aangegeven.
Het mag niet gebeuren dat netten zo in zichzelf gekeerd raken dat bijvoorbeeld
de EO die bepaalde programma's op net 1 wil in plaats van op net 2 geconfronteerd
wordt met een omgeving die zegt: blijft u maar op net 2. Dat is niet in het
belang van de publieke omroep als geheel en dat is ook geen effect dat wij
wensen.De heer Atsma (CDA):Ik denk dat wij daar het coördinatiereglement en de raad van toezicht
voor hebben.U hebt gezegd: er is de laatste tijd nogal wat gebeurd. Mag ik concluderen
na alles wat de heer Melkert en u hebben gezegd dat uw reddingsboei voor het
publieke bestel – u hebt zelf de VARA genoemd – bestaat uit twee
delen: a. een garantstelling voor drie netten en vijf zenders voor tien jaar,
en b. het amendementje inzake het netstatuut? Zijn dat uw ingrediënten
voor het reddingsplan voor de VARA en al die andere omroepverenigingen?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Het spreken over een reddingsboei is uw interpretatie. Ik spreek liever
over een complex van zaken die wij genoemd hebben. U noemt twee elementen.
Ik zou het ene niet als een amendementje definiëren. Er liggen nog drie
amendementen naast wat u noemde. Bovendien heb ik twee moties ingediend. Dat
tezamen is wat wij in het belang van de publieke omroep als geheel willen
veranderen aan deze wet. De onrust gaat overigens verder dan alleen de VARA,
zoals u weet. Wij hebben uitgebreid gesproken met programmamakers van net
3, met de VPRO en met de EO. Er zijn onderdelen van de wet die wijziging behoeven
en daaraan hebben wij gehoor gegeven, zoals een politieke partij
dat in algemene zin altijd zou moeten doen.De heer Atsma (CDA):Ik weet dat er veel meer verenigingen en organisaties worden geraakt voor
het hart van deze wet, maar u en uw fracties hebben nogal wat suggesties gedaan
die erop duiden dat de VARA, en daarmee het huidige bestel, zouden kunnen
worden gered. U heeft aangekondigd dat u pogingen zou doen om de wet substantieel
aan te passen, maar ik stel nu vast dat dit slechts op kleine onderdelen gebeurt
en dat de kern van de zaak niet wordt geraakt.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat is dan uw interpretatie. Mijn opvatting is dat wij met het amendement
inzake het netstatuut de kern van de problemen bij de publieke omroep raken.
Die kern heeft te maken met het net, net 3 als u het over de VARA wenst te
hebben. Er rijzen problemen in verband met de mogelijkheid dat in de praktijk
de netcoördinator zich te veel bemoeit met de programma's en de gang
van zaken op het net. Daar zit de pijn. Welnu, het netstatuut regelt die verhouding
tussen netredactie en netcoördinator, zulks met instemming van het netbestuur.
Het kan niet zo zijn dat je dat bestuur erbuiten laat.De heer Atsma (CDA):Hiermee heeft u dus alle bezwaren van de Raad van State en van al die
andere geledingen die in de afgelopen maanden kritiek hebben geuit, in één
keer van tafel gehaald?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):U haalt er nu plotseling weer een heel andere partij bij, namelijk de
Raad van State. De kritiek van de Raad van State was al binnen toen wij met
onze schriftelijke inbreng kwamen. Daaraan hebben wij maar gedeeltelijk gehoor
gegeven. Wat mij betreft is het commentaar van de Raad van State nu niet aan
de orde.De heer Atsma (CDA):Denkt u dat met behulp van deze aanpassingen de VARA en andere partijen
in het bestel zullen blijven? Is dit voldoende?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat kan ik niet beoordelen.De heer Atsma (CDA):Wat is uw inschatting?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ik kan het ook niet inschatten. De staatssecretaris zegt wel eens, als
hij in een jolige bui is: als m'n grootmoeder vleugeltjes had, kon ze vliegen.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! De PvdA vindt het kennelijk nodig om deze wet op de aangegeven
punten te amenderen, in de hoop de toekomst van het bestel zeker te stellen
en wellicht ook in de hoop, de VARA binnenboord te houden. Ik vraag aandacht
voor de mogelijkheid dat die amendementen niet worden aangenomen. De staatssecretaris
heeft al aangegeven dat de wet, zoals die er nu ligt, wat hem betreft al goed
is en voldoende om de toekomst van het bestel te garanderen én om de
VARA binnenboord te houden.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ik ben een optimistisch mens.De heer Van Bommel (SP):Betekent dit dat naar uw mening ook zonder het aanvaarden van uw amendementen
al die zaken kunnen worden gerealiseerd?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat betekent dat wijsheid in deze Kamer zal winnen.De heer Van Bommel (SP):Daar kan ik heel weinig mee.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat betekent dat ik er, gelet op de inbreng van de meerderheid van de
fracties, van uitga dat ze voor mijn amendementen zullen stemmen. Als ze dat
niet doen, zullen ze daarvoor politieke motieven hebben. In dat geval zullen
ze zich moeten afvragen of het ze om de publieke omroep gaat of om politieke
effecten.De heer Van Bommel (SP):De conclusie moet dus zijn dat uw optimisme niet is gericht op het binnenboord
blijven van de VARA, maar op de wijsheid van andere fracties.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Mijn optimisme is gericht op het feit dat ik ervan uitga dat de amendementen
worden aangenomen door een meerderheid in deze Kamer die de versterking van
de publieke omroep wil die ook de PvdA wenst. Het is wel duidelijk waarom
de PvdA die versterking wenst.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Ik wil allereerst de staatssecretaris danken voor
zijn uitvoerige beantwoording.Geen van de aanwezigen zal willen of kunnen verhullen dat dit debat enigszins
wordt gekleurd door het mogelijke vertrek van de VARA. Ook voor GroenLinks
geldt dat mocht de VARA vertrekken, zij dit beschouwt als een verlies voor
het publieke bestel en mogelijk ook voor de VARA zelf. Deels hebben wij begrip
voor de positie die de VARA heeft ingenomen. Het betreft immers het bewaren
van de redactionele onafhankelijkheid en dat is een bezwaar tegen de wet dat
ook door veel anderen in Hilversum en daarbuiten is geuit. Dat bezwaar onderkennen
ook wij en wij geven daaraan uitdrukking in verschillende amendementen. Echter,
wij vinden het minder verstandig om de wet ad hoc te wijzigen wanneer dat
als enig doel heeft, de VARA binnen het bestel te houden. Dat geldt zeker
wanneer men het gevaar loopt dat de wet nog meer "hybride" wordt dan al het
geval is; ik gebruik nu een woord dat mevrouw Van Zuijlen in eerste termijn
gebruikte.Ik heb gezegd dat ik het jammer zou vinden als dit debat in de richting
ging van een discussie over netprofilering versus omroepprofilering. Dat zou
neerkomen op het voeren van de vorige oorlog, zo voegde ik eraan toe. En volgens
Marcel van Dam, vanmorgen in de Volkskrant, zou het dan gaan om de laatste
stuiptrekkingen van de verzuiling. Hij riep op te erkennen dat dit een achterhaald
principe is. De lijn van GroenLinks is in dit debat helder geweest. Wij hebben
gezegd dat wij de wet op een aantal punten steunen, maar ook dat wij vinden
dat ze op een aantal cruciale onderdelen tekortschiet. Dat geldt in de eerste
plaats voor het versterken van de publieke legitimatie, in de tweede plaats
voor het creëren van mogelijkheden voor heldere netprofielen en journalistieke
onafhankelijkheid en in de derde plaats voor het bereiken van een betere machtsbalans
van Den Haag en Hilversum. En ten slotte heb ik in eerste termijn een pleidooi
gehouden voor het verminderen van de rol van de commercie. Er zijn te veel
amendementen ingediend om op elk afzonderlijk amendement in te gaan, dus ik volsta met de opmerking dat wij deze zullen beoordelen op
de mate waarin ze de wet op deze cruciale onderdelen verbeteren.Ten eerste ga ik in op de publieke legitimatie. Als een van mijn hoofdbezwaren
heb ik genoemd dat deze met de wet onvoldoende versterkt wordt. Publieke legitimatie
wordt bereikt door de eis op het punt van het ledental en door de kijkcijfers.
GroenLinks heeft voorgesteld het vereiste aantal leden drastisch te verlagen.
Wij vinden het noodzakelijk om hiermee tegemoet te komen aan het vergroten
van de bestaanszekerheid van de huidige omroepverenigingen. Het verlost deze
namelijk uit de wurggreep van de wettelijke eis om als omroepvereniging serieus
te worden genomen. Ik moet zeggen dat ik het drastisch verlagen van de ledeneis
chiquer vind dan het verlengen van de concessie. Daarmee bereik je in principe
hetzelfde, maar...De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Hoe komt mevrouw Halsema erbij dat je daarmee hetzelfde zou
bereiken? Zo'n drastische verlaging zou er immers toe leiden dat er enorm
veel nieuwe omroepinstellingen ontstaan, wat natuurlijk een effect zou hebben
op het publieke bestel.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat vind ik een volstrekt onbewezen stelling, want het bereiken van het
minimum van 50.000 leden is niet erg gemakkelijk. Bovendien zou je daarmee
de voorschriften in het nieuwe artikel 13c niet serieus nemen, waaraan elke
nieuwe omroepvereniging zal moeten voldoen. Wij zijn er een voorstander van
dat het beoordelen van de kwaliteit belangrijker wordt. In de praktijk zal
het dus helemaal niet zo gemakkelijk zijn om toe te treden tot het bestel.
Maar als de drempel zo ontzettend hoog blijft, wordt het vrijwel onmogelijk.
En gelet op de snel veranderende samenleving vind ik dat het voor nieuwe verenigingen
of instellingen toch mogelijk moet blijven, toe te treden tot het bestel.De heer Van Bommel (SP):Maar, voorzitter, ook mevrouw Halsema zal toch niet kunnen ontkennen dat
het dan qua ledental gemakkelijker wordt, maar dat de overige eisen hetzelfde
blijven. In die zin verandert er dus niet zoveel. In haar voorstel wordt alleen
het minimumaantal leden lager, zodat er nieuwe toetreders zullen komen. Dat
zal gevolgen hebben voor de overige omroepen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar er is een geheel nieuw artikel in de wet opgenomen: 13c.De heer Van Bommel (SP):Dat weet ik, maar u stelt niet voor om dat te wijzigen, dus die eisen
blijven hetzelfde.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De bedoeling van deze wetsherziening is natuurlijk wel dat de voorwaarden
voor toetreding op het punt van de kwaliteit veel duidelijker geformuleerd
worden en dat ze ook beter toegepast worden. Dat is een nieuw element, dat
voor de toetreding van nieuwe omroepverenigingen belemmerend kan werken.Goed. Wij stellen dus voor, de ledeneis drastisch te verlagen, omdat dit
de bestaanszekerheid van de huidige omroepen ten goede zou komen, zeker als
op termijn de programmagegevens vrijgegeven zullen worden. Bovendien vermindert
het de noodzaak van concurrentie tussen de verschillende omroepverenigingen
per net. Daar zijn wij een voorstander van, omdat wij samenwerking tussen
de omroepverenigingen van groot belang vinden.Een tweede dominante vorm van publieke legitimatie op dit moment betreft
de kijkcijfers. In eerste termijn benadrukte ik al dat wij het slecht vinden
als de nadruk op de kijkcijfers groter wordt. Kijkcijfers moeten richtlijnen
voor publieke waardering zijn en geen streefcijfers. De heer Nicolaï
zal hiertoe een motie indienen die wij hebben medeondertekend.In plaats van de zeer dominante ledeneis en de kijkcijfers hebben wij
benadrukt dat gezocht moet worden naar moderne en meer kwalitatieve normen
van publieke legitimatie. Wij noemden de ombudsman, de instelling van programmaraden
per net en kijkersonderzoeken waarbij het belangrijk is dat vastgesteld wordt
dat er een publiek bestaat en niet het aantal kijkers. De staatssecretaris
zegde toe dat hij hierover in overleg zal treden met de raad van bestuur.
Ik ben hem daar dankbaar voor.Het tweede hoofdbezwaar tegen de wet zijn de mogelijkheden die voor duidelijke
netprofielen worden geschapen en het waarborgen van de journalistieke onafhankelijkheid.
Wij hebben hiervoor een aantal samenhangende amendementen ingediend. Ik betoogde
al dat ik het noodzakelijk vind dat een redactiestatuut per net wordt vastgesteld.
Mevrouw Van Zuijlen en de staatssecretaris gaven meerdere malen aan dat zij
dit overbodig vinden, omdat het al in de wet staat. Ik weerspreek dat. In
de artikelen 48 en 64 is de journalistieke onafhankelijkheid vastgelegd ten
opzichte van de omroepvereniging. Niet geregeld is de journalistieke onafhankelijkheid
op het net. Het net wordt steeds belangrijker, hetgeen ook geldt voor de samenwerking
tussen de omroepverenigingen op het net. Op dat niveau moeten de journalistieke
rechten en plichten goed worden vastgesteld. Daartoe dient het redactiestatuut.
De geldende programmastatuten voor de verschillende omroepverenigingen zijn
zeer verschillend in omvang en kwaliteit. De journalistieke vrijheid van de
verschillende programmamakers op het net wordt absoluut niet in dezelfde mate
geregeld. Het redactiestatuut verschilt met het netstatuut omdat dit alleen
de werkzaamheden op het net regelt. Het ligt daarmee duidelijk in het verlengde
van het coördinatiereglement, maar het zegt daarmee niets over de journalistieke
vrijheden. Vindt de staatssecretaris dat het netstatuut het coördinatiereglement
overlapt?De heer Atsma (CDA):Wie bent u om te beoordelen dat een programmastatuut wel of niet goed
is? Bent u verder met ons van mening dat het redactiestatuut, zoals dat gebruikelijk
is in de mediawereld, beter per CAO kan worden geregeld? Waarom moet dat nu
bij wet worden vastgelegd?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wij vonden het ook nodig dat programmastatuten voor omroepverenigingen
in de wet werden opgenomen. Ik vind wat ik voorstelde een uitermate logisch
gevolg van de veranderde verhoudingen binnen het net. U vroeg verder wie ik
ben om daarover te oordelen. Ik zeg niets over de waarde van elk afzonderlijk
programmastatuut. Wel stel ik vast dat de programmastatuten onderling sterk
variëren, bijvoorbeeld in omvang. Dit betekent dat de
programmamakers die samenwerken op het net gebonden zijn aan programmastatuten
die onderling sterk afwijkend zijn.De heer Atsma (CDA):De vraag is dan of dit mag en ik meen dat dit inderdaad het geval is.
Misschien wilt u nog ingaan op de vraag hoe u de relatie ziet tussen programmamakers
en redactieleden enerzijds en de verenigingen – de primaire werkgevers –
anderzijds?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Programmamakers zijn in dienst van omroepverenigingen. In toenemende mate
zullen zij voor het net arbeid verrichten. Wij vinden het belangrijk dat de
netprofielen zich kunnen ontwikkelen. Daarom moeten programmamakers zich in
toenemende mate gaan identificeren met het net. Daarmee zeg ik niet dat ze
zich minder moeten identificeren met hun omroepvereniging, zij krijgen er
een extra identificatie bij.Het tweede amendement dat wij hebben ingediend om ervoor te zorgen dat
de journalistieke onafhankelijkheid beter wordt gewaarborgd, gaat over de
netcoördinator. In de wet is vastgelegd dat de netcoördinator vijf
taken krijgt. Twee van die taken – ik heb ze nu niet paraat, maar u
vindt ze in het amendement – zijn een rechtstreekse uitvoering van de
opdracht van de raad van bestuur. Wat ons betreft, moet hij die twee taken
houden. De drie andere taken zijn niet zozeer beleidsmatig als wel inhoudelijk
en programmatisch. Wij vinden dat ze eigenlijk thuishoren bij de netredactie.
Wij willen natuurlijk wel dat de netcoördinator daarover mee kan blijven
besluiten. Wij verplaatsen die drie inhoudelijke en programmatische taken
naar de netredactie en maken de coördinator daarvoor lid van de redactie.
Wij menen dat wij daarmee tegemoetkomen aan de ook in Hilversum gekoesterde
wens om een duidelijkere cesuur aan te brengen tussen de beleidsmatige bevoegdheden
die worden gedragen door de raad van bestuur en de inhoudelijke en programmatische
bevoegdheden die moeten rusten bij het net en wat ons betreft bij de netredactie.Wij stellen voor om pas bij consensus van netredacties netoverschrijdend
te programmeren. Dat wordt door een aantal collega's en door de staatssecretaris
geïnterpreteerd als een vetorecht. Ik vind dat een te sterk woord. Het
gaat vooral om de erkenning van de waarde van het collectief op het net en
van de verantwoordelijkheden die zij dragen voor het netprofiel. Wij menen
dan ook dat het om die verantwoordelijkheden goed te kunnen dragen noodzakelijk
is dat zij in onderlinge overeenstemming kunnen besluiten over de mate waarin
overstijgend zal worden geprogrammeerd.Ons laatste voorstel in deze reeks ten dienste van het versterken van
de journalistieke onafhankelijkheid en de netprofielen is het afschaffen van
de netbesturen. Overigens hebben wij inmiddels een gewijzigd amendement ingediend,
omdat de heer Nicolaï het heeft medeondertekend. Wij willen de redacties
een centralere plaats geven en de netcoördinator binden aan de redactie.
Eens temeer vinden wij dat het netbestuur een overbodige bestuurslaag wordt.
De omroepverenigingen hebben een plaats in de netredacties en kunnen uiteindelijk
het beleid voor het gehele bestel controleren in de raad van toezicht. Wij
vinden het overbodig om ook een netbestuur te hebben, temeer daar het ernaar
uitziet dat, als wij het amendement van mevrouw Van Zuijlen en het amendement
van de heer Atsma goed begrijpen, een deel van de Kamer de positie van de
netbesturen wil versterken. Wij zijn dan ook bang dat de redacties in de komende
jaren weer niet goed tot bloei kunnen komen. Wij vinden het belangrijk dat
de ontwikkeling van de netten wordt gedragen door de redacties, door de programmamakers
en door de journalisten die uiteindelijk de programma's maken die worden afgebeeld
op het net.Een andere reden om de netbesturen af te schaffen is dat wij af en toe
bang zijn dat het publieke bestel in zijn geheel bestuurlijk topzwaar wordt.
Wat ons betreft is modernisering van het publieke bestel ook democratisering
van het bestel. Dat moet tot uitdrukking komen in een sterkere positie van
de netredacties.Ons laatste hoofdbezwaar is gericht op de gebrekkige machtsbalans tussen
Hilversum en Den Haag vanwege de mogelijkheden in de wet voor de regering
om in te grijpen via voorschriften en andere bevoegdheden. De staatssecretaris
gaf in eerste termijn aan hieraan te hechten. Hij stelt dat er in de wet garanties
staan tegen misbruik van zijn bevoegdheden. Dat is voor ons zeer cruciaal
bij de beoordeling van ons eigen amendement. Ik heb er in de pauze nog eens
naar gekeken, maar ik heb niet kunnen vinden waar in de wet garanties zijn
opgenomen tegen misbruik van bevoegdheden door Den Haag. Totdat de staatssecretaris
mij heeft overtuigd van het bestaan van deze garanties houd ik mijn amendement
staande.Ik heb mijn eerste termijn afgesloten met een pleidooi voor het vrijwaren
van het publieke bestel van commercie. Naar ons idee moet het publieke bestel
een vrijplaats kunnen zijn waar commerciële belangen de publieke meningsvorming
niet kunnen beïnvloeden. Ik heb in eerste termijn dan ook gepleit voor
een reclamevrije zender. Dat betekent ook dat wij positief staan tegenover
alle door de andere woordvoerders gedane suggesties voor vermindering van
reclame in het publieke bestel. De staatssecretaris heeft gevraagd naar de
financiële dekking. Ik herinner hem eraan dat de woordvoerder van de
PvdA jaren geleden in een alleraardigste boekje over de toekomst van het publiek
bestel zelf het voorstel deed om te gaan heffen bij de commerciëlen.
Ik zou deze mogelijkheid niet al te snel willen afsluiten.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat schreef ik niet in de hoedanigheid van woordvoerder van de PvdA-fractie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U schreef dat misschien niet in die hoedanigheid. Maar ik ben er destijds
nauw bij betrokken geweest en u was toen wel degelijk al mediawoordvoerder
en u was PvdA-Kamerlid. Misschien dat u zo'n postmoderne persoonlijkheid heeft
dat u zichzelf volledig kunt splitsen. Maar als u dat niet kunt, dan lijkt
het mij dat er toch enige relatie tussen bestaat.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Zo'n postmoderne persoonlijkheid heb ik.Mevrouw Halsema (GroenLinks):O jee, daar moeten wij nog eens over praten.De staatssecretaris vroeg om een financiële dekking. Behalve dat
hiermee een mogelijkheid voor die financiële dekking is
geboden, vind ik ook dat de staatssecretaris best zelf nog eens mag nagaan
op welke manieren die kan worden geboden. Hierover dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de media in toenemende mate doordrongen raken van uitingen
van commercialisering;overwegende, dat het bij het niet-commerciële karakter van de publieke
omroep past om reclame slechts een beperkte rol te laten spelen;verzoekt de regering te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om een televisieprogrammanet
reclamevrij te maken of op andere wijze te komen tot een vermindering van
reclame op de programmanetten van de publieke omroep zonder dat dit de omroepmiddelen
aantast, en daarover aan de Kamer verslag uit te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema en Van Bommel. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 68 (26660).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Mijn betoog in eerste instantie om het publieke bestel te
vrijwaren voor commercie leidt er vanzelfsprekend toe dat wij ook positief
staan tegenover het amendement van de SP om te komen tot een totaal sponsorverbod.
Wij denken dat dit realistisch is. Wij zijn absoluut niet onder de indruk
van het argument van de staatssecretaris, dat het toelaten van een beperkte
mate van sponsoring een effectief middel zou zijn tegen sluikreclame. Er zijn
immers andere middelen om sluikreclame tegen te gaan. Wij vinden dat dus een
beetje een zwaktebod.In eerste termijn heb ik ook gesproken over de toenemende machtsconcentraties
bij de commerciëlen. Het is de "Umwelt" van de publieken. De toenemende
machtsconcentraties daar hebben ook hun effect op het publieke bestel. Wij
vinden het van groot belang dat ook op de commerciële zenders tot op
zekere hoogte waarborgen blijven bestaan voor het behoud van pluriformiteit
en voor eerlijke concurrentieverhoudingen. De machtsconcentraties die zich
nu dreigen te ontwikkelen, ervaren wij als een bedreiging. De staatssecretaris
is hier in zijn eerste termijn kort op ingegaan. Hij gaf aan dat hij eigenlijk
niet bereid was om in het kabinetsstandpunt over het rapport van de commissie-Jesserun
al een voorstel te doen tot een regeling. Dat stelt mij teleur, want ik acht
het zeer wel mogelijk dat je ook in een nota al aangeeft hoe je zou willen
komen tot een regeling. Ik dien hierover ook een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat gezien de snelle ontwikkelingen op de Nederlandse mediamarkt,
waarbij internationale mediabedrijven in toenemende mate zowel infrastructuur
bezitten als aandelen in productiebedrijven en zenders, het gewenst is om
te komen tot een cross-ownershipregeling om te grote machtsconcentraties in
de mediawereld te voorkomen;verzoekt de regering zo snel mogelijk te komen met een regeringsstandpunt
over de commissie-Jesserun over mediaconcentraties en daarin een voorstel
te doen voor een wettelijke cross-ownershipregeling,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Halsema. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 69 (26660).De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Dit debat gaat vooral over vertrouwen, over het publieke bestel,
over het publieke domein, over de taak van de overheid en over de rol van
de omroepverenigingen. Het debat heeft echter niet zoveel opgeleverd. Het
heeft geen duidelijkheid opgeleverd, want inmiddels zijn ongeveer 50 wijzigingsvoorstellen
ingediend. Wij weten niet of die al of niet worden aangenomen. Het is inmiddels
wel duidelijk wat de wet beoogt. Dat de wet niet perfect is en dat die ook
de staatssecretaris niet geheel heeft kunnen bevredigen, blijkt wel uit het
feit dat wij vlak vóór de tweede termijn nog een tamelijk vergaande
nota van wijziging voorgelegd hebben gekregen. De staatssecretaris zei eerder
vandaag dat de wet wat hem betreft goed was en dat die er op deze manier moet
komen. Is dat met of zonder deze derde nota van wijziging? Ik vind het nogal
wat om die op de valreep aan ons voor te leggen. Mijn fractie steunt die wel,
omdat het accent wordt verschoven ten gunste van de omroepverenigingen, maar
tegelijkertijd stel ik vast dat er een beetje sprake is van een koerswijziging.
Misschien is het toch nog een poging, het rode hart indachtig, de VARA binnenboord
te houden. Wij zullen het mogelijk snel weten.Verschillende fracties hebben aangegeven dat het wetsvoorstel, zoals het
er nu ligt, nog niet perfect is. Anders had men niet zoveel amendementen kunnen
verzinnen en indienen. Het moet mij van het hart dat de wijzigingsvoorstellen
van de PvdA mij enigszins teleurstellen. Ik had van die zijde meer inspanning
verwacht om het bestel als zodanig, met de omroepverenigingen als dragers
daarvan – zonder omroepverenigingen kunnen wij het bestel opdoeken –
te versterken. Ik heb het dan bijvoorbeeld over de periode van vijf of tien
jaar, waarover is gesproken. Ik stel vast dat de zekerheid die nu lijkt te
worden geboden een schijnzekerheid is, ook financieel. Dat financiële
geldt dan voor het bestel. Voor de omroepverenigingen blijft het vijf jaar.
De erkenning is er een van vijf jaar. Wanneer men aan de eisen voldoet, dan
volgt er een min of meer automatische erkenning voor de volgende vijf jaar,
maar dat is geen financiële zekerheid. Dat betekent dat je na vijf jaar
opnieuw moet overleggen wat je te overleggen hebt. Vervolgens volgt er een
beoordeling. Dan blijkt of de toekomst voor de bewuste omroepvereniging is
veiliggesteld; ook financieel. Wanneer het gaat om langlopende producties,
om zaken die de termijn van een aantal jaren overschrijden, is die zekerheid
er niet. Ik vind dat jammer. Ik vind dat zelfs een lichte vorm
van woordbreuk. Er is eerst heel sterk gesuggereerd: wij gaan zorgen voor
zekerheid, wij gaan zorgen voor rust. Ik stel vast dat dit er nu niet is.De heer Bakker (D66):Voorzitter! Wie heeft die suggestie gedaan? Ik heb die in dit debat hier
niet gehoord.De heer Van Bommel (SP):Van de kant van de PvdA is, met name vóór dit debat, die
suggestie gewekt. De heer Melkert heeft ook over de termijn van vijf en tien
jaar gesproken. Hij heeft in die sfeer gedacht de omroepverenigingen meer
zekerheid te verschaffen om daarmee de toekomst van het bestel zeker te stellen.De heer Bakker (D66):Is de heer Melkert woordvoerder op het terrein van de omroep?De heer Van Bommel (SP):Neen hoor, maar hij is wel prominent lid van de PvdA. Hij wil niet met
mij in debat, maar...De heer Bakker (D66):Vindt de heer Van Bommel ook niet dat de PvdA-fractie in deze discussie
geen knip voor de neus waard zou zijn geweest als zij zou hebben gezegd: "VARA,
u heeft een probleem? Wij draaien!". Zo hoort een politiek debat niet te gaan.
Je hoort hier je afwegingen te maken. Die moeten consistent zijn, ook gelet
op het verleden. Ik vind het buitengewoon onheus en goedkoop dat de heer Van
Bommel vanochtend bij de poort van de VARA ging staan en actiekaarten ging
uitdelen, alsof hij de grote redder van de VARA is.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Ik ben het zeer eens met de heer Bakker dat deze wet niet
gewijzigd moet worden alleen maar om de VARA binnenboord te houden. Het gaat
om de toekomst van de omroepverenigingen in Nederland. Wij moeten vaststellen
dat de VARA de eerste is. Mevrouw Van Zuijlen heeft in haar bijdrage gezegd
dat het niet alleen bij de VARA blijft. De gesprekken die worden gevoerd,
geven aan dat er ook bij andere omroepen grote onzekerheid bestaat over de
toekomst van dit bestel, dus over de toekomst van de omroepverenigingen.De heer Bakker (D66):Wat is er mis met nadenken over de toekomst? De tijden veranderen. De
veranderingen zijn buitengewoon groot, maar de SP, het CDA en een paar andere
conservatieve krachten in de Kamer vinden dat alles moet blijven zoals het
in de vorige eeuw was. Dat vind ik ongelooflijk!De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Ik vind het een mooi verhaal, maar de heer Bakker zet hier
een karikatuur neer. Ik kan die vervolgens bestrijden, maar laat ik dat maar
niet doen, want dan honoreer ik de karikatuur.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Hoe verhoudt uw opstelling hier, ook ten opzichte van de VARA, zich tot
de motie die is ingediend op uw eigen congres? In die motie stond dat, als
de VARA vertrok, er direct een SP-omroep opgericht zou moeten worden.De heer Van Bommel (SP):Dan heeft u de tekst van die motie niet helder voor ogen. Ik neem u dat
niet kwalijk, want u was niet uitgenodigd voor dat congres. De strekking van
de motie is dat, wanneer de VARA vertrekt, er een belangrijke pijler onder
het publieke bestel vandaan valt en dat mijn partij, de SP, zal kijken of
dat gat opgevuld kan worden door een nieuwe omroep. Wij willen het dynamische
bestel, met vrije toetreding en vrije uittreding, graag intact laten en ook
anderen – bijvoorbeeld GroenLinks, de Nieuwe Omroep of een Turkse omroep –
de ruimte laten om toe te treden. Ik neem aan dat u dat niet wilt verhinderen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zou nooit willen dat een politieke partij een omroep begint. Maar misschien
verklaart juist dat streven uw plotselinge emoties ten aanzien van de VARA.
U probeert er eigenlijk een SPARA van te maken.De heer Van Bommel (SP):Ik vind het een aardig grapje. Ik zal hem onthouden, want misschien moeten
wij op een gegeven moment inderdaad een naam verzinnen voor een nieuwe omroep.
Ik wacht dat af. Als de verwachting van de staatssecretaris dat de VARA blijft
uitkomt, zal het niet nodig zijn om een nieuwe omroep op te richten. Maar
dat is natuurlijk niet de kern van de zaak. Het gaat niet om een of andere
omroep. Het gaat om het bestel. Ik wil benadrukken dat als er geen vertrouwen
in de toekomst is bij omroepverenigingen, de toekomst van het bestel op het
spel gezet wordt. Als hier een wetsvoorstel wordt aangenomen dat die onzekerheid
bestendigt – die indruk heb ik sterk, zeker als het voorstel niet gewijzigd
wordt – zijn wij bezig met de sloop van het omroepbestel en is deze
wet een sterfhuisconstructie.Voorzitter! Die teleurstelling heeft ertoe geleid dat ik een amendement
heb gemaakt dat meer zekerheid biedt, ook als het gaat om de erkenning van
de omroep om de tien jaar. Dit is vergelijkbaar met de concessieverlening
bij de NOS om de tien jaar. Toetreding blijft mogelijk en het zorgt voor een
financiële garantie voor de toekomst van de omroepverenigingen en daarmee
voor het omroepbestel. Er komen nogal wat technologische veranderingen aan.
Volgens mij moeten wij ons daardoor niet van de wijs laten brengen en moeten
wij kiezen voor het in stand houden van het publieke bestel en het honoreren
van de rol van de omroepverenigingen.Uit eenzelfde oogpunt heb ik ook de amendementen ingediend met betrekking
tot het programmaversterkingsbudget en de strafkorting. Ik maak uit de woorden
van de staatssecretaris op dat wat de strafkorting betreft er zaken te doen
zijn en dat zelfs een verlaging van het percentage van 15 naar 5 mogelijk
is, zoals door de SP is voorgesteld. Ik voel echter ook veel voor de redenering
van de heer Bakker dat die twee zaken niet gelijktijdig behoeven te worden
toegepast. Je zou kunnen stellen dat de strafkorting kan worden afgeschaft
wanneer er een programmaversterkingsbudget is. Ik vind dat een te billijken
standpunt, maar ik wil de staatssecretaris niet alle middelen uit handen slaan
en ben daarom voor het intact houden van een minimale strafkorting van 5%.Voorzitter! Met betrekking tot reclame en de sponsoring heb ik de indruk
dat de staatssecretaris mondeling een ander beleid voorstaat dan hij bij wetgeving
tot uitdrukking laat komen. Hij zegt steeds dat de voorstellen tot beperking
van reclamesponsoring hem sympathiek zijn. Hij wil de voorstellen
bestuderen en misschien in Europees verband bespreken. Hij geeft echter steeds
niet thuis wanneer het op wetgeving aankomt. Het publieke bestel onderscheidt
zich van het commerciële bestel door non-commercialiteit. Dat betekent
wat mij betreft voor het publieke bestel: liever geen reclame, maar zeker
geen sponsoring. Ook op scholen en ziekenhuizen proberen wij reclame te weren,
omdat dat publiek domein is. Wij zijn het er allen over eens dat daarvoor
algemene middelen aangewend moeten worden. Tegen deze achtergrond heb ik de
motie van GroenLinks gesteund en wil ik het amendement met betrekking tot
de sponsoring in de race houden.De staatssecretaris laat het helemaal afweten als het gaat om reclame
gericht op kinderen. Op dat punt wil ik de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat reclame gericht op jonge kinderen schadelijk kan zijn
omdat zij nauwelijks het onderscheid kunnen maken tussen fictie en werkelijkheid;constaterende, dat in enkele landen in Europa reeds maatregelen zijn getroffen
om reclame gericht op kinderen te beperken;van mening, dat het gewenst is dat ook in ons land reclame gericht op
kinderen wordt beperkt;verzoekt de regering een experiment te houden met een reclamevrij jeugdblok
en de Kamer te rapporteren over de bevindingen daarvan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 70 (26660).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! De heer Van Bommel wil dat de regering start met een experimenteel
reclamevrij blok. Gaat de regering hier wel over?De heer Van Bommel (SP):Het gebeurt "in overleg met"; mevrouw Halsema heeft haar punt.Als het aan de SP ligt, gaan wij iets starten op het gebied van reclame
gericht op kinderen, die de laatste jaren vreselijke vormen heeft aangenomen.
Ik wil af van het afwachten tot er iets Europees komt of totdat wij uit andere
landen de voorbeelden krijgen aangedragen van de wijze waarop wij het in Nederland
moeten doen. Laten wij kijken of wij onze eigen boontjes kunnen doppen.Voorzitter! De staatssecretaris heeft zijn vertrouwen uitgesproken in
het bestel en in het blijven van de VARA. Ik wil niet de gebraden haan uithangen,
maar ik denk dat de staatssecretaris heel snel een reactie zal krijgen op
de veronderstellingen die hij heeft uitgesproken. Als het aan de SP-fractie
ligt, zal dit wetsvoorstel ingrijpend worden gewijzigd voordat het hier passeert.
Mochten die wijzigingen er niet komen, dan zal mijn fractie dit wetsvoorstel
niet steunen.De heer Bakker (D66):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de vele en uitgebreide
antwoorden. Ik heb zojuist blijk gegeven van mijn ergernis over de opstelling
van de Socialistische Partij, maar dat had ik evengoed tegenover het CDA kunnen
doen. Ik vind het ongelooflijk hoe partijen kennelijk gevoelig zijn voor uitsluitend
deelbelangen, terwijl wij constateren dat er door de veranderingen in de afgelopen
jaren en door de manier waarop dit voorstel vorm krijgt, geleidelijk overeenstemming
ontstaat. Niettemin zijn er mensen die vinden dat wij bij dit onderwerp aan
gelegenheidswetgeving moeten doen en dat wij ons gijzelaar moeten maken van
de VARA. Of de VARA eruit gaat of niet, het doet er maar heel weinig toe wat
wij in dit debat doen. Bovendien is het de eigen afweging van de VARA, gelet
op verantwoorde politieke afwegingen. Het gaat mij te ver om dan te praten
over "reddingsboeien", "zwichten" en dergelijke. In wezen wordt er aan de
PvdA gevraagd of zij bereid is om met chantage door te gaan. Dat vind ik een
onheuse en goedkope vraag die niet past in dit debat.De heer Atsma (CDA):Vindt de heer Bakker dat de PvdA aanvankelijk wel de neiging had om zich
te laten chanteren?De heer Bakker (D66):Dat weet ik niet. Ik heb hier maar te maken met één mediawoordvoerder
van de PvdA, en dat is mevrouw Van Zuijlen. Zij heeft hier een- en andermaal,
in het verleden en in dit debat, laten weten wat de opvatting van de PvdA
is. Dat was buitengewoon consistent. Zij heeft een paar voorstellen ingediend
en met sommige ben ik het wel eens en met andere niet, maar daarbij gaat het
om accentverschillen. De PvdA zou geen knip voor de neus waard zijn geweest
als zij op deze snelle manier even wat had geritseld voor de VARA. En de heer
Atsma zou dat niet van de PvdA of van wie dan ook, maar vooral ook niet van
zichzelf moeten willen.De heer Atsma (CDA):Ik ga nu even in de richting van de kritiek die de heer Bakker aan mijn
adres heeft geuit. Hij zei iets over de positie van het CDA en vond die onbegrijpelijk.
Wat ik volstrekt begrijpelijk vind, is dat het de heer Bakker als vertegenwoordiger
van D66 helemaal niets uitmaakt of er 3,8 miljoen leden van verschillende
verenigingen zijn. Dat interesseert hem niets, maar ons wel. Wij stellen de
vereniging centraal en dat is het vertrekpunt.De heer Bakker (D66):Het ledental interesseert mij ook in hoge mate. Daarom krijgen de omroepen
ieder ruim 900 uur zendtijd op televisie en duizenden uren zendtijd op de
radio, en daarom krijgen zij er geld bij en hebben zij belangrijke machtsposities
in het geheel. In die balans wordt een heel klein stukje geschoven, maar dat
wordt vervolgens beschouwd als de bijl in de wortel van het bestel en de verenigingen.
Overigens heb ik al vaker aangegeven dat het prachtig is dat de verenigingen
3,8 miljoen leden hebben, maar dat het, zij het niet overal en niet voor alle
verenigingen in dezelfde mate, voor een belangrijk deel gaat om gidsenlezers.
Als dat monopolie ooit komt te vervallen, zullen wij nog eens zien hoe het
ledental zich zal ontwikkelen. Het ledental interesseert mij
overigens minder dan de heer Atsma.De heer Van Bommel (SP):De heer Bakker zegt dat de SP aan gelegenheidswetgeving doet. Dat kan
ik niet onweersproken laten. Dit traject loopt langer dan het dreigement met
uittreding van de VARA. Voordat die oriëntatie werd gesuggereerd, hebben
wij al stelling genomen tegen een aantal kenmerken van deze Concessiewet.
Wat dit betreft is hij gewoon abuis.De heer Bakker (D66):Dat geef ik graag toe. Bij interruptie reageerde ik erop dat in uw inbreng
alle argumenten om een positie in te nemen zijn ontleend aan de Partij van
de Arbeid en op de VARA zijn gericht. Dat vind ik niet terecht. Of het nu
de VARA, de NCRV of welke omroep dan ook is, wij horen hier een algemene afweging
te maken.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Er is nu al twee keer licht gesuggereerd tussen de opvatting van de heer
Melkert en van de woordvoerder van de Partij van de Arbeid, maar zij spreken
met één mond en hebben één opvatting.De heer Bakker (D66):Dat is juist. Ik luister graag naar die mond.Er zijn een heleboel amendementen ingediend, zodat het een slagveld lijkt
te worden. Ik heb er ook een heleboel ingediend, maar ik weet niet of deze
al zijn verspreid. Ik ga ze even langs. Ik sluit niet uit dat wij hier en
daar een doublure hebben, maar dat zal dan wel blijken.Ik sluit mij aan bij het amendement van de heer Atsma om "om niet" te
schrappen bij de neventaken. Ik voeg eraan toe dat de in de wet voorziene
toetsing wat overdreven lijkt, als die neventaken nauw samenhangen met de
hoofdtaak en daarmee verweven zijn. De toets op concurrentievervalsing hoort
wel gehandhaafd te worden, want dat is waar het om gaat. Ik heb inmiddels
een amendement ingediend om de toetsing daartoe te beperken.Zendgemachtigden op basis van kerkgenootschappen of geestelijke grondslag
wil ik de mogelijkheid geven om met omroepmiddelen neventaken te vervullen.
Daarvoor moet ook een concurrentietoets geregeld zijn. Hierover heb ik een
amendement ingediend.Het amendement over een vermindering van ledental, zoals bij BNN, is inmiddels
ook ingediend. De staatssecretaris heeft mij niet kunnen overtuigen van de
logica en het automatisme dat de voorziene zendtijd dan ook verminderd moet
worden.Ik heb het gisteren vrij uitvoerig gehad over de rol en de positie van
programmamakers; het cluster van netbestuur, netredactie, netstatuut, redactiestatuut
en alles wat daarmee samenhangt. Ik heb samen met de heer Nicolaï de
opvatting in een amendement gegoten, dat er per net een redactiestatuut wordt
geregeld, waarin de instemming met de benoeming van een netcoördinator
wordt verlegd van het netbestuur naar de netredactie.De staatssecretaris heeft in de derde nota van wijziging juist het netbestuur
versterkt. De Partij van de Arbeid lijkt daar ook op af te gaan. De discussie
gaat een beetje over de bestuurders of de echte programmamakers. Wat ons betreft
ligt de nadruk op de echte programmamakers. Hierin heb ik de gedachte van
mevrouw Halsema verwerkt dat de netcoördinator als hoofdredacteur moet
functioneren en ik heb er het een en ander in bepaald over de samenstelling
van de netredactie. Deze moet bestaan uit mensen die het doen en niet uit
mensen die louter een bestuurlijke verantwoordelijkheid hebben.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, probeert u in één amendement te
vatten wat ik in drie amendementen heb neergelegd.De heer Bakker (D66):Nee, ik heb ze heel goed naast elkaar gelegd. U stelt een redactiestatuut
voor per net. Dat doe ik ook. Vervolgens zegt u dat het redactiestatuut het
netprofiel moet vaststellen. Dat doe ik niet. In de gekozen benadering is
dat niet de eerste taak van de netredactie. Zo zijn er meer verschillen. Als
ik een van uw amendementen had kunnen steunen, had ik dat niet nagelaten,
want ik steun er wel meer. Het leek ons evenwichtiger om een aantal zaken
in één amendement te zetten.Voorzitter! Het samenzetten van punten in één amendement
geldt ook voor de "onttutteling". Het amendement kan overigens ieder moment
binnen zijn, zo zeg ik ook tegen mevrouw Halsema. Ik heb gisteren al over
de term "onder meer" gesproken waardoor aanvullende concessievoorwaarden kunnen
worden gesteld. Verder heb ik in artikel 30a een aantal elementen laten vervallen,
omdat die in de algemene opdracht aan de publieke omroep al precies en terecht
zijn verwoord, wat betreft programmering, de rol van maatschappelijke en sociaal-culturele
stromingen en tal van andere zaken. In een aantal artikelen worden deze zaken
weer erg gedetailleerd weergegeven. Die detaillering kunnen wij missen. Die
is ook nogal willekeurig. Er staat bijvoorbeeld in artikel 13c, tweede lid,
onderdeel c, dat moet worden bijgedragen aan de sociale cohesie en integratie.
Dat is wel leuk voor een verkiezingsprogramma, maar de publieke omroep bewerkstelligt
dat door er te zijn en zich te houden aan de algemene opdracht zoals die in
de wet wordt geformuleerd. Ik zie niet in waarom deze specifieke opdracht,
en niet eventueel nog een aantal mooie andere die ik zelf nog wel kan verzinnen,
moet worden toegevoegd. Tenzij het symboliek is, maar dan kan het ook weg.
Ook op dit punt is een amendement onderweg of reeds ingediend. Overigens leek
het ons onverstandig – ik dien dit amendement eveneens samen met de
heer Nicolaï in – om voortdurend te komen tot tussentijdse wijzigingen
van de concessievoorwaarden. Die mogelijkheid wordt daarom geschrapt.De staatssecretaris had een heel precies verhaal over het monopolie op
de programmagegevens. Dit verhaal ging echter voor het belangrijkste deel
uit van de verkeerde veronderstelling, namelijk dat wij die gegevens om niet
gedwongen ter beschikking willen laten stellen. Dat is niet het geval. Als
het niet gaat om de onteigening van de vermogensrechten waarover de staatssecretaris
sprak – en daar gaat het niet om – is er nogal wat af te dingen
op het verhaal van de staatssecretaris. Het enige argument dat nog overblijft,
is de verwijzing naar Engeland waar op een goed moment een groteske situatie
ontstond met programmabladen met alleen maar publieke omroepprogrammagegevens
en programmabladen met alleen maar commerciële omroepprogrammagegevens.
Ik ben daar niet zo bang voor. Ik vond het verhaal nogal defensief. Wij doen
er beter aan om voor te stellen dat de gegevens tegen een redelijke vergoeding
ter beschikking worden gesteld, zoals is neergelegd in het amendement dat
inmiddels zou moeten zijn rondgedeeld.Voorzitter! Ik heb al het nodige gezegd in de discussie over het marktaandeel
en ik zal die nu niet overdoen. De heer Nicolaï heeft daarover een motie
ingediend, die ik graag medeondertekend heb.In eerste termijn heb ik gevraagd wat een verbod op sponsoring financieel
zou betekenen. Ik heb dus sympathie voor het amendement dat de heer Van Bommel
op dat punt had ingediend. De staatssecretaris heeft geen antwoord gegeven
op die vraag. Hij heeft wel gezegd, dat de reclame 435 mln. oplevert. De vraag
was evenwel hoeveel geld er in het Hilversumse is gemoeid met sponsoring.De heer Van Bommel (SP):Wilt u bij die vraag niet betrekken de mogelijkheid dat bedrijven die
sponsoren of willen sponsoren die sponsormiddelen aanwenden voor reguliere
reclame? In uw vraag ligt namelijk de suggestie besloten dat bij een verbod
van sponsoring die inkomsten zullen wegvallen. En dat lijkt mij niet automatisch
het geval te zullen zijn.De heer Bakker (D66):Daar hebt u gelijk in. Het argument dat de staatssecretaris aanvoerde
over sluikreclame, vond ik eerlijk gezegd amper een argument. Ik ben er ook
niet voor, maar de televisie zit vol met sluikreclame. Dat kan dus geen argument
zijn in dezen.Wat het stimuleringsfonds betreft, was de redenering van de staatssecretaris:
de regionale omroepen hebben een probleem en dús stel ik het stimuleringsfonds
open. Het stimuleringsfonds krijgt er echter geen geld bij. Er zijn twee mogelijkheden:
ofwel de staatssecretaris verwacht weinig aanvragen van de regionale omroepen,
maar dan kan dit amper een bijdrage zijn voor de financiële problemen,
ofwel hij verwacht veel aanvragen van de regionale omroepen; in dat geval
is dat voor hen misschien een bijdrage voor hun financiële problemen,
maar dat leidt er dan wel toe dat de middelen voor de stimulering van culturele
omroepproducties voor de nationale omroep fors omlaag gaan. Dat lijkt mij
ook niet gewenst, zeker niet in de geest van deze wetgeving. Ik zou wel een
amendement kunnen indienen om de regionale omroepen geen toegang te verschaffen,
maar iedereen wil juist dat zij wel toegang krijgen. De staatssecretaris is
hier buitengewoon vaag over. Maar als dit reëel moet worden geregeld,
dan moet daar ook een financiële vertaling aan worden gegeven. Ik wil
hier graag wat meer zekerheid over.In eerste termijn zei ik al dat iedereen recht heeft op zijn eigen betutteling.
Ik heb een boel willen "onttuttelen". Mijn punt over de Europese parlementaire
verslaggeving heeft de staatssecretaris overgenomen. Vanwege de mogelijke
betutteling had ik hierover waarschijnlijk niet eens een motie durven innemen,
maar ik zal het nu zeker niet meer doen. Ik dank de staatssecretaris voor
de toezegging.Mijn amendement om netcoördinatoren de bevoegdheid te geven om bij
plotselinge gebeurtenissen het net "schoon te vegen", behoeft geen verdere
uitleg. De staatssecretaris toonde zich geen voorstander van mijn voorstel
voor een exitregeling, omdat dit allemaal volgens hem, ook in financieel opzicht,
al goed geregeld is op basis van algemeen aanvaarde bedrijfseconomische beginselen.
Hij verwees hierbij naar Veronica, maar juist de regeling met Veronica is
achteraf op kritiek gestuit, omdat die volgens velen op een koopje was gedaan
en omdat Veronica nogal wat activa uit de korte periode van zijn publieke
bestaan meenam. Als een omroepvereniging als de VARA nu uit het bestel zou
stappen, dan zou die met succes een beroep op dit precedent kunnen doen. Welnu,
de vraag is of dit voor de toekomst niet eens goed moet worden geregeld, mede
vanwege alle geïnvesteerde publieke middelen in bijvoorbeeld programmarechten.
Ik heb ervoor gekozen om hierover geen motie in te dienen, maar ik vraag de
staatssecretaris om eens goed uiteen te zetten wat die algemeen aanvaarde
bedrijfseconomische beginselen zijn en hoe die van toepassing zijn op de specifieke
omroepsituatie.Over de doorgifte van de lokale omroep op de kabel heeft mevrouw Van Zuijlen
een motie ingediend. Een amendement zou volgens mij op dit moment meer zekerheid
bieden. De staatssecretaris heeft toegezegd snel uitsluitsel te bieden over
de kwestie van de vennootschapsbelasting. Wij horen zoiets nu al een aantal
jaren, dus ik vraag mij af hoe snel "snel" is.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording. Gezien
het belang van het wetsvoorstel begon hij mijns inziens terecht met de hoofdlijnen
ervan. Hij onderstreepte het belang van een aantal historische verworvenheden.
Wij moeten daar heel zuinig op zijn. Ook bijvoorbeeld op de omvang van het
publieke bestel; die is in de loop der tijd gegroeid en met het oog op de
levensvatbaarheid ervan is het van belang dat de drie televisiezenders en
vijf radiozenders voor de komende tien jaar – wat mij betreft kan dit
langer – door uitspraken van de staatssecretaris en de Kamer zijn veiliggesteld.Het bestel is geworteld in de omroepverenigingen, zoals de staatssecretaris
zei. Zij moeten ruimte krijgen om het bestel niet alleen in naam pluriform
te doen zijn, maar ook in werkelijkheid. De discussie beweegt zich rond die
spanning; ook een aantal amendementen gaat in op de mogelijke aantasting van
die pluriformiteit. Wel was duidelijk dat het voor de staatssecretaris een
afronding van een proces was: met deze wet zou de publieke omroep de komende
tien jaar uit de voeten moeten kunnen. Het lijkt me goed dat hiermee wordt
uitgesproken dat er rust in het bestel moet komen; uiteraard niet rust die
roest, maar rust en zekerheid op basis waarvan activiteiten kunnen worden
ontwikkeld. Het grote probleem van de afgelopen maanden was, kortheidshalve,
de positie van de VARA, die overigens tot 17 september jl. de unanimiteit
binnen het bestel onderschreef. Het is de vraag of die omroep tevreden zal
zijn na alles wat er vandaag en gisteren is gedebiteerd. Dat is voor mij niet
doorslaggevend, maar ik denk wel dat het van belang is om op korte termijn
uitsluitsel te krijgen over de vraag of de VARA kan leven met de beslissingen
die zullen worden genomen. Hoe je het namelijk ook wendt of keert: het blijft
een belangrijke stap als de VARA, ondanks alle amendementen, zou besluiten
om het publieke bestel te verlaten. Wanneer deze omroep de door hem voorgenomen
stap zet, betekent dat voor het overblijvende publieke bestel
zeker het nodige.Voorzitter! Er is vandaag gesproken over het netstatuut als een handreiking –
zo interpreteer ik dat natuurlijk – aan de VARA. Er is enige zekerheid
geboden over de omvang van het bestel in de komende tien jaar. Ik druk mij
echter voorzichtig uit als ik zeg dat het mijn indruk is dat de problemen
van de VARA fundamenteler van aard zijn. Zekerheid over de toekenning voor
een periode van tien jaar lijkt er niet te komen. Ik vind dat jammer, omdat
dit niet alleen voor de VARA, maar voor alle omroepen van groot belang is.
De heer Van Bommel wees er terecht op dat wij vandaag niet alleen over de
VARA, maar over alle omroepen in het bestel spreken.De subtiele benadering van mevrouw Van Zuijlen in eerste termijn om in
ieder geval te bezien of het, gezien het regeerakkoord, mogelijk is, om te
schakelen van een "nee, tenzij"-benadering naar een "ja, mits"-benadering,
wordt door de staatssecretaris niet overgenomen. Deze "wiskundige" staatssecretaris
stelt dat deze benaderingen op hetzelfde neerkomen, maar uit politiek oogpunt
is dat zeker niet zo. Wanneer deze omslag zou worden gemaakt, komt de bewijslast
namelijk anders te liggen. Ik heb een poging gewaagd om die omslag van "nee,
tenzij" naar "ja, mits" in een amendement neer te leggen.Het netstatuut beweegt zich op het scherp van de snede dat ligt tussen
de bestuurlijke verantwoordelijkheid en de journalistieke onafhankelijkheid.
Ik heb een amendement ingediend dat op een aantal punten aan dit dilemma tegemoetkomt.
Een aantal leden zal vinden dat ik niet ver genoeg ga, maar ik wil dit amendement
toch in de aandacht aanbevelen.Mevrouw Van Zuijlen heeft een amendement ingediend dat betrekking heeft
op het netstatuut. In een interruptie heb ik haar er al op gewezen dat dit
mogelijkerwijs problemen oplevert voor omroepen die netoverschrijdend moeten
programmeren. Ik heb een amendement ingediend dat beoogt de positie van de
omroepen op hun niet-thuisnet te versterken. Dat betreft dus alle omroepen.
Ook op het thuisnet kunnen bepaalde omroepen door een zwaardere bevoegdheid
van het netbestuur in de problemen komen. Als dat amendement wordt aanvaard,
zal de praktijk dat leren. De balans wordt immers verschoven. Ik stel vast
dat de staatssecretaris nogmaals heeft bevestigd het niet mag gebeuren dat
kenmerkende programma's naar de randen van de nacht gaan. Ik ben blij met
deze benadering. Ik ga ervan uit dat dit principe voor het hele publieke bestel
zal gelden – de staatssecretaris sprak nogal nadrukkelijk over kleine
omroepinstellingen – en dat dit in tweede termijn wordt bevestigd. Ik
neem aan dat de staatssecretaris er geen bezwaar tegen heeft dit vast te leggen
in de wet via het amendement op stuk nr. 16 waarnaar ik eerder verwees. Graag
verneem ik zijn reactie op dat amendement.Voorzitter! Toetsing is een heel belangrijk aspect in deze wet. Zorgvuldigheid
daarbij is natuurlijk van groot belang. De samenstelling van de visitatiecommissie
is daarom ook van belang. Ik vind dat deze representatief moet zijn. Gelukkig
is de bepaling in de wet opgenomen dat er in die commissie minimaal vijf leden
moeten zitten. Ik zou graag zien dat in de wet niet wordt gesproken over "zoveel
mogelijk representativiteit", maar gewoon over representativiteit, dus zonder
"zoveel mogelijk". Ik verzoek de staatssecretaris die woorden te schrappen.
Het moet dan niet gaan om representatief in de zin van aansluitend op het
kijk- en luisterpubliek, maar om aansluitend op de manier waarop de Nederlandse
samenleving in elkaar zit. Ik denk dat dit helderder is en meer recht doet
aan de wijze waarop in het algemeen over dat soort termen wordt gesproken.Een verlaging van de ledenaantallen zal de mogelijkheid tot toetreding
vergemakkelijken. Het is mijn vaste overtuiging dat er meer omroepen zullen
komen. Dat is nu allemaal nog papier, maar als dat daadwerkelijk het geval
wordt, heeft dit grote consequenties voor de bestaande omroepen, zowel financieel
als qua uitzendtijden. Dat er meer omroepen kunnen komen, is iets waarmee
ik geen probleem heb. De staatssecretaris heeft bevestigd dat de NOS en de
NPS zullen worden gevrijwaard voor kortingen en van herverdeling van tijden
en geld. Relatief zullen zij dan groter worden, omdat alle andere moeten inleveren.
Ik vind dit niet zo reëel. Op zijn minst moet open worden gelaten dat
ook zij in een eventuele krimp zullen delen. De staatssecretaris heeft gezegd:
ja, maar zij hebben een wettelijke taak. Dat is juist, maar die taak leggen
wij vast. Ik vind dit dan ook nogal arbitrair. Mijns inziens moet het principe
gelden: als er meer omroepen komen, waardoor er krimp ontstaat in tijd en
geld, moeten alle spelers meedelen voorzover zij boven een bepaalde omvang
zitten. De NOS en de NPS hebben een grote omvang.Dan wil ik nog een opmerking maken over Educom, de educatieve omroepinstelling.
In de oorspronkelijke wetstekst stond een heel goede regeling ten aanzien
van die omroepinstelling. Deze garandeerde namelijk dat binnen Educom –
ik zeg nadrukkelijk binnen – pluriformiteit mogelijk zou zijn. Wij dachten:
dat is goed, want dat garandeert de openheid die de staatssecretaris beoogt.
Het verbaasde ons dan ook dat uit de nota van wijziging van begin november
bleek dat die mogelijkheid eruit was gehaald. Wij hebben begrepen uit zijn
bijdrage dat de staatssecretaris toch aan die openheid hecht. Wij hebben een
amendement ingediend dat is gebaseerd op de oorspronkelijke tekst van het
wetsvoorstel. Ik neem dan ook aan dat de staatssecretaris daarmee niet veel
problemen heeft. Hij heeft gezegd: kom met een voorstel, dan zal ik daarop
reageren. Dat hebben wij dus gedaan.Vervolgens kom ik tot de reclame. Ik geloof dat het de wens van alle partijen
is – uit de programma's blijkt dit, hoewel het er misschien wat plichtmatig
staat – de publieke omroep reclamevrij te doen zijn. De realiteit is
al twintig, dertig jaar anders en met die gegevenheid hebben wij te maken.
Ik denk dat wij niet zomaar kunnen zeggen: het moet reclamevrij worden, punt
uit. Dan zijn de consequenties voor het bestel onaanvaardbaar groot. Een dergelijke
motie zal ik niet steunen. Als wij een uitspraak over reclame doen, moet daarbij
worden opgenomen dat er sprake is van compensatie. Ik heb in dit verband een
motie opgesteld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Stellingwerf overwegende, dat: - de regering het afschaffen van reclame
binnen het publieke bestel niet overweegt;- een beperking van het
aantal reclame-uitingen binnen het publieke omroepbestel de publieke omroep
duidelijker zou onderscheiden van de commerciële omroep;- een
beperking van reclame-uitingen grote financiële consequenties zou hebben
voor het beschikbare budget en dus voor het functioneren van de publieke omroep;spreekt als haar mening uit dat bij eventuele beperking van reclame en
sponsoring op de publieke omroep de inkomstenderving ten gevolge van die verminderde
sponsoring en reclame wordt gecompenseerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Stellingwerf. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund,Zij krijgt nr. 72 (26660).De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! De landelijke teletekstvoorzieningen kennen geen reclame,
hoewel dat wel mogelijk is. De regionale omroepen blijken hiervan echter breed
gebruik te maken en daaraan ook fors te verdienen, hetgeen leidt tot een bepaalde
concurrentieverhouding met commerciële kabelkranten die in de regio actief
zijn. Ik sta hier niet om die kabelkranten te verdedigen, maar terecht stelt
men dat de publieke omroepen hun op zich terechte bevoordeling niet mogen
gebruiken om op deze wijze forse winsten te behalen en de commerciële
kabelkranten het leven onmogelijk te maken. Graag verkrijg ik een reactie
op het amendement terzake.Wat BNN betreft heb ik een amendement ingediend dat een andere kant opgaat
dan de meerderheid van deze Kamer wil. Ik constateer dat het blijkbaar politiek
correct is om BNN toe te laten en nu maar weer alle normen naar beneden bij
te stellen. Ik ben daar niettemin zeer ongelukkig mee. Ik denk dat deze werkwijze
niet goed is omdat toch moet worden getracht in een wet objectieve normen
voor toelating en uittreding neer te leggen. Ik constateer dat die normen
in feite bij elke discussie over BNN onderuit worden gehaald. Ik denk dat
dit zijn consequenties zal hebben bij elke nieuwe toetreder en de eisen die
dan moeten of kunnen worden gesteld.Uit de stukken blijkt dat de regering poogt om binnen tien jaar een voorziening
te treffen die ertoe leidt dat de ondertiteling overal normaal is geworden,
zowel bij de publieke omroep als bij de commerciële omroepen. Ik zou
ervoor willen pleiten hieraan een hogere prioriteit te geven. Het is in feite
slechts een kwestie van geld en dan nog van een redelijk beperkte hoeveelheid
geld. Ik heb een motie voorbereid, die leidt tot het aanhouden van een periode
van maximaal vijf jaar.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de regering pas over tien jaar de volledige Nederlandse
ondertiteling van de publieke en commerciële netten zal realiseren;verzoekt de regering binnen vijf jaar de Nederlandse ondertiteling van
de publieke en commerciële netten te realiseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Stellingwerf. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 73 (26660).De heer Atsma (CDA):Voorzitter! De staatssecretaris is vanmorgen uitvoerig ingegaan op een
aantal zaken die de fractie van het CDA heeft aangekaart. Wij danken hem daarvoor,
maar vinden het jammer dat hij niet tot in details op een aantal amendementen
is ingegaan. Wij hebben er nogal wat ingediend, vaak samen met andere fracties.
Wellicht komen wij hierover nog in de loop van deze middag te spreken.Wij vinden dat de regelgeving, de betutteling en het woud aan voorschriften
in algemene zin leiden tot de conclusie dat er een staatsomroep komt, dat
een zekere nationalisatie van het omroepbestel gaande is. De staatssecretaris
heeft daar vanmorgen met klem afstand van genomen, maar ik wijs hem erop dat
ik hierin bepaald niet alleen sta. Ik noem in dit verband een aantal namen,
waarbij ik willekeurig begin met de heer Van Dodewaard van de TROS en eindig
met mevrouw Keur en de heer Rottenberg. De laatstgenoemde wordt in een landelijk
dagblad wel aangeduid als publicist. Wij hebben in de afgelopen weken in ieder
geval leuke dingen van hem kunnen horen en lezen. Ik wil hiermee maar zeggen
dat wat ik gisteren naar voren heb gebracht, in brede kringen wordt ervaren.
Als de staatssecretaris zegt dat ik daar volstrekt alleen in sta, dan laat
ik dat voor zijn rekening; dan heeft hij niet goed geluisterd naar wat er
in de afgelopen maanden tot op de dag van vandaag, sterker nog, tot op dit
moment allemaal is gezegd en geschreven. Ik probeer er opnieuw een vervolg
aan te geven, want het zou mij buitengewoon spijten als de wet in de huidige
vorm werd ingevoerd.De kern van het betoog van de staatssecretaris was het regeerakkoord.
Dat was zijn begin- en eindpunt, zijn start en finish. Hij noemde het zelfs
zijn arbeidscontract en je zou ook van zijn netstatuut kunnen spreken. Het
is lastig om met de Kamer te debatteren over een wetsvoorstel dat hevig onder
vuur wordt genomen en dat ook door een fractieleider van Paars zwaar wordt
bekritiseerd, als je vervolgens als staatssecretaris wordt geconfronteerd
met een regeerakkoord. En ik weet nu wat het voor de heer Melkert betekent
om met een veto van de staatssecretaris te worden geconfronteerd.De visie van de staatssecretaris op de onafhankelijkheid van de programmamakers
kan de CDA-fractie voor een groot deel onderschrijven. Dit geldt ook voor
het uitgangspunt dat iedere omroep zelf de inhoud van zijn programma's bepaalt.
Dit spreekt ons uiteraard zeer aan en ik ben dan ook blij dat de staatssecretaris
dit nadrukkelijk heeft aangegeven. De positie van de omroepen is inderdaad
belangrijk, omroepen die bijvoorbeeld zijn vertegenwoordigd in netbesturen,
die ook iets te vertellen moeten hebben. Hij erkent overigens dat de invloed
van de netbesturen substantieel minder wordt, maar anderzijds probeert hij
de Kamer uit te leggen dat hij het toch wel belangrijk vindt dat er verenigingen zijn. Die spagaat hebben wij vanmorgen allemaal kunnen waarnemen.In het netstatuut kan een aantal zaken worden geregeld en verduidelijkt.
Onze fractie heeft hier op zichzelf ook geen moeite mee en zij denkt dat het
goed is, nog eens kritisch te kijken naar een aantal zaken die voor de netten
van belang zijn. Je kunt bijvoorbeeld de positie van de netcoördinator
heel nauwkeurig vastleggen, mits uiteraard bepaald wordt dat het noodzakelijk
is dat het netbestuur met het statuut instemt. Wij hebben hierover gesproken
en ik denk dat volstrekt helder is, wat wij hiermee bedoelen. Ik ben blij
dat de staatssecretaris zich hierover schoorvoetend positief heeft uitgelaten.
Dat is belangrijk, en ook dat via het netstatuut wordt bepaald dat het net
niet op slot gaat. Ook anderen hebben hierop gewezen. Met andere woorden,
wij moeten niet te veel willen regelen. Een naar mijn mening schimmige discussie
over de netredactie en het redactiestatuut is in dit debat dan ook niet op
haar plaats. Dergelijke zaken kun je wat ons betreft heel goed in een CAO
regelen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U verzet zich nu heel sterk tegen een redactiestatuut, met als argument
dat men dit allemaal zelf maar zou moeten regelen. Wij zijn ook een groot
voorstander van zelfregulering, maar de belangrijkste reden voor ons voorstel
op dit punt is dat wij de macht van de raad van bestuur over de netten en
daarmee over het beleid van de omroepverenigingen willen verminderen. Dit
is toch ook voor u een punt van zorg?De heer Atsma (CDA):Uiteraard is de positie van de redactie ten opzichte van de raad van bestuur
ook mijn zorg. Die positie hoef je echter niet via deze wet in een redactiestatuut
vast te leggen. Het is mogelijk om dit per CAO te regelen. Daarnaast zijn
de programmamakers via een juridische relatie direct verbonden aan de omroepvereniging.
Ik maak mij hier volstrekt geen zorgen over. Bovendien wees mevrouw Van Zuijlen
gisterenavond terecht op een aantal artikelen in het wetsvoorstel die voldoende
waarborgen op dit punt geven. U maakt nu een interessante draai om via het
redactiestatuut de raad van bestuur op afstand te houden. Daarover wil ik
nog wel verder met u praten. Als u nu meent dat de raad van bestuur in algemene
zin op afstand gezet moet worden, vindt u mij aan uw zijde. Dan moeten wij
bekijken of wij elkaar via de door mij ingediende amendementen kunnen vinden.
Dit is echter een interessante draai ten opzichte van wat u eerder deze week
opmerkte.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik denk dat u heel slecht luistert. Net als in mijn eerste termijn, heb
ik in tweede termijn duidelijk gezegd waar het GroenLinks om gaat. Wij willen
een scheiding aanbrengen tussen de bestuurlijke en beheersmatige verantwoordelijkheden
van de raad van bestuur en de inhoudelijke en redactionele verantwoordelijkheden
die thuishoren bij het net, waarop de verschillende bespelers een centrale
rol spelen. Dat heb ik steeds zo gezegd. Misschien hebt u mijn amendement
niet goed gelezen.De heer Atsma (CDA):De knip tussen de raad van bestuur en de rest wil ik graag maken, maar
niet op dit punt. Dat is niet nodig omdat er voldoende garanties in de wet
zijn die dat waarborgen. Bovendien, en ik herhaal dit voor de laatste keer,
kan een redactiestatuut per CAO worden geregeld. Daarnaast zijn nog talloze
mogelijkheden om met de eigen werkgever afspraken te maken, hetgeen een heel
normale zaak is. Ik dien de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat vanaf de introductie van de Mediawet in april 1987 ten
aanzien van de publieke omroep het adagium "overheid op afstand" door regering
en Kamer wordt onderschreven;spreekt uit dat de overheid zich niet tot in detail met omroepzaken moet
bezighouden;verzoekt de regering te bewerkstelligen dat haar toekomstige regelgeving
op het terrein van de publieke omroep zich uitsluitend beperkt tot de hoofdlijnen
van het mediabeleid en waar mogelijk te komen tot deregulering van de huidige
Mediawet met betrekking tot de voorschriften ten aanzien van de programma-inhoud
en netprofielen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Atsma. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 74 (26660).De heer Nicolaï (VVD):Overheid op afstand en een niet te gedetailleerde regelgeving; dat is
allemaal mooi en duidelijk, maar roept de heer Atsma ook de regering op om
de huidige wet verder te dereguleren? Ik zou dat niet begrijpen. Wij beoordelen
nu de wet en er liggen voorstellen om te dereguleren en om hier en daar wat
gedetailleerde bemoeienis uit de wet te halen. Dat moet nu vooral gebeuren
en het moet niet worden teruggestuurd naar de regering.De heer Atsma (CDA):U kunt mij niet verwijten dat ik probeer een aantal overbodige artikelen,
voorschriften en bepalingen uit de nu voorliggende wet te halen. Tijdens een
interruptiedebatje over bijvoorbeeld de kabelnotitie hoorden wij dat de Mediawet
de komende jaren nog vaak zal terugkomen. In dat kader meen ik dat wij vooral
moeten proberen te dereguleren.De heer Nicolaï (VVD):Zo geformuleerd, is het duidelijk. Ik meende echter uit uw tekst te beluisteren
dat ook de huidige wet nogmaals door de regering bekeken moet worden op het
punt van deregulering.De heer Atsma (CDA):Ik heb daar geen enkele moeite mee en ik roep de regering daartoe ook
op. Ik heb daartoe zelfs enkele concrete voorstellen gedaan. Als de wet op
dit moment niet voldoende wordt gedereguleerd, is het verstandig als iedereen,
als de heisa rondom de mediawetgeving bedaard is, nog eens bekijkt of overtollige
ballast kan worden verwijderd.De staatssecretaris deed vanmorgen nogal luchtig over de positie van de
lokale en regionale omroepen. Financieel is er volgens hem op dit moment geen
vuiltje aan de lucht. De CDA-fractie betwijfelt dat en is benieuwd naar de
uitkomsten van het overleg dat kennelijk inmiddels is gevoerd met het IPO,
de VNG enAtsma andere betrokkenen. Ik herinner nogmaals aan
de motie-Van Zuijlen/Atsma waarin is gepleit voor een adequate financiering
van de lokale en regionale publieke omroepen. Ik neem aan dat wij de uitkomsten
daarvan binnenkort tot ons zien komen.Wat de doorgifteplicht en de mogelijkheid voor de lokale omroepen betreft,
is er nog steeds een vraagteken. Mevrouw Van Zuijlen heeft er eerder op gewezen.
De staatssecretaris heeft althans in onze richting niets gezegd over de suggestie
om twee regionale omroepen die in een grensgebied actief zijn in het must-carrypakket
op te nemen.Ik heb gisteren een suggestie gedaan om politieke partijen in de regio
zendtijd te geven op de regionale zenders. Ik zie graag een inhoudelijke reactie
van de staatssecretaris tegemoet.Ik kom bij de kwestie van de erkenning: voor vijf jaar of voor tien jaar.
De CDA-fractie is voor een periode van tien jaar. De argumenten zijn inmiddels
ruimschoots gewisseld. Zekerheid en continuïteit waren twee kernbegrippen
die in dat kader werden genoemd. Wat doet vanmiddag de Partij van de Arbeid,
die ook sprak over zekerheid, continuïteit en rust voor tien jaar? De
Partij van de Arbeid, de partij van Melkert, heeft een reddingsboei uitgeworpen
waarin lood blijkt te zitten. Die reddingsboei zakt onmiddellijk door het
wateroppervlak naar de bodem. Wat blijft er over van de grote broek die enkele
weken geleden werd aangetrokken door Melkert en eergisteren ook door mevrouw
Van Zuijlen? Als je alles op een rij zet, blijkt die broek niet alleen een
heldere en transparante kleur te hebben, maar ook nog eens doorzichtig te
zijn, te lekken en geen warmte te geven.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Voorzitter! Ik zou hier niet op moeten reageren, want het is bijna te
zielig. De PvdA-fractie heeft precies die amendementen ingediend die waren
aangekondigd.De heer Atsma (CDA):Mag ik u herinneren aan uw bijdrage van eergisteravond? U heeft daarin
nadrukkelijk gesproken over een concessie voor tien jaar aan de NOS. Naar
aanleiding van het voorstel van de heer Wolffensperger van de NOS heeft u
gezegd dat het gaat om de verlenging van de erkenning van de omroepverenigingen.
U heeft wel degelijk de link gelegd naar een erkenning van tien jaar voor
de verenigingen. U heeft plussen en minnen genoemd, maar de plussen gaven
bij u de doorslag. U heeft dat letterlijk eergisteravond gezegd in dit huis;
lees het na op bladzijde 35 van het stenografisch verslag. Ik meen dat er
geen twijfel over kan bestaan. Ik zeg dat u een grote broek heeft aangetrokken
wat de VARA en alle andere publieke omroepinstellingen betreft en dat u die
broek nu weer heeft uitgetrokken.Voorzitter! De PvdA-fractie heeft veel geroepen. Als wij nu nagaan en
afturven wat er is overgebleven, zien wij alleen nog de vraag of er een netstatuut
moet komen. Wij zullen het amendement op dat punt de komende dagen kritisch
bekijken. Wellicht zullen wij daarvoor nog een aantal suggesties aanleveren.
Ik ben wel benieuwd wat mevrouw Van Zuijlen doet, als blijkt dat er in de
Kamer geen meerderheid voor is. Dat betekent dat het halve procentje reddingstouw
dat zij heeft geboden ook wegvalt. Wat gaat zij dan doen met deze wet?Het mag op dit moment duidelijk zijn wat wij gaan doen met deze wet. Als
er niet meer inhoud wordt gegeven aan de veranderingen die wij en andere partijen
hebben voorgesteld, wordt het voor ons erg zwaar om hieraan onze medewerking
te verlenen. De staatssecretaris is vanmorgen begonnen met in mijn richting
te zeggen dat wij kennelijk op verschillende scholen hebben gezeten, omdat
ik heb gesproken over een staatsomroep en over nationalisatie. Inderdaad,
wij hebben op verschillende scholen gezeten. Wij zijn wellicht alle twee in
een tweetalige cultuur opgevoed. Vanuit die tweede rijkstaal wil ik de wet
als volgt beschrijven: 't ken net.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter! Ik begin met waardering voor de staatssecretaris uit te spreken.
Ten eerste doe ik dat omdat zijn beantwoording voor mij behoorlijk verhelderend
was. Ten tweede doe ik dat met enige nadruk vanwege de positie die hij in
dit debat heeft gekozen, namelijk voor zijn wetsvoorstel. Dat klinkt vrij
logisch, want het was zijn wetsvoorstel. Maar in dit verband is het toch memorabel,
gezien de commotie van de afgelopen tijd rond de VARA en de PvdA en anderen.
Het is goed dat de staatssecretaris pal is blijven staan en duidelijk heeft
toegelicht waarom het op deze manier moet.Daarbij is het bovendien verheugend dat hij op enkele punten zegt dat
je er anders over kunt denken, dat je kunt vinden dat het een stapje verder
moet, dat de wet hier en daar voorzichtig is en misschien een tussenstap is.
Over vijf jaar bij de evaluatie is er weer een ijkmoment. Daar hecht de VVD
sterk aan. Daarom kwamen wij ook tot het per saldo positieve oordeel over
het wetsvoorstel: het wetsvoorstel is misschien wat te voorzichtig en misschien
wat halfslachtig op een aantal punten, maar het is wel een stap in de goede
richting.Over richting gesproken... Ik begon mijn eerste termijn met een verhaal
over de toekomst. Daarbij sprak ik mijn zorgen uit over de vraag of het wetsvoorstel
voldoende toekomstgericht is. Die zorgen heeft de staatssecretaris niet echt
weggenomen. Hij heeft wel het belang ervan benadrukt, maar dat is iets anders.
De VVD zal op dit moment moeten volstaan met de opmerking dat wij ons zorgen
blijven maken. Wij zullen de maatschappelijke ontwikkeling en de ontwikkelingen
van ICT en andere technologie op de voet volgen, ook ten behoeve van de evaluatie
van de wetgeving over vijf jaar. Daarbij zullen wij steeds als uitgangspunt
hanteren dat het aanbod, de publieke informatievoorziening, de kern is van
wat wij bij de publieke omroep willen beschermen. Dat zijn dus niet per saldo
de distributievarianten. Concreter gezegd: laat het toch vooral mogelijk zijn
dat de publieke informatie, waar wij ons hier allemaal sterk voor maken, via
de meest inventieve nieuwe wegen aan het publiek wordt aangeboden, of het
nu om betaaltelevisie of om internet gaat.Het belangrijkste winstpunt van dit debat is volgens de VVD dat in de
discussie over marktaandeel versus programma-inhoud als brede conclusie kan
worden getrokken: primair programma's, secundair het bereik. Enerzijds ligt
die conclusie vreselijk voor de hand. Je zou denken dat je daarmee een open
deur intrapt. Anderzijds roept dit keer op keer op allerlei plekken verwarring
op. In de memorie van toelichting is het ook helemaal niet zo
helder gesteld. Ik ben er dan ook heel blij over dat de staatssecretaris het
in zijn antwoord in deze Kamer een stuk duidelijker heeft gezegd. Dat geldt
ook voor de woordvoerders hier, want in andere debatten hebben zij niet altijd
zo duidelijk deze onderschikking aangebracht. Als ik het goed heb gehoord,
hebben andere woordvoerders dat ook in principe zo uitgesproken. Dat blijkt
ook enigszins uit de motie die ik straks met een aantal anderen zal indienen.
Dat is dus een belangrijk winstpunt van dit debat, niet in de laatste plaats
omdat dit ook zekerheid biedt aan de omroep, aan Hilversum, zelf. Daar maakt
men zich namelijk zorgen over het teruglopen van het marktaandeel, omdat de
politiek dan zou kunnen zeggen: wat doet u nu, waar betalen wij al dat geld
voor? Dat zegt de politiek dus niet. De politiek zegt namelijk: u krijgt dat
geld niet vanwege het marktaandeel, maar vanwege uw programma's. Samen met
de heer Bakker, mevrouw Halsema en de heer Van Bommel dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er verschil van inzicht bestaat over het bij de publieke
omroep wegen van het belang van aard en kwaliteit van programmering ten opzichte
van het belang van publieksbereik en marktaandeel;spreekt als haar mening uit dat de publieke omroep primair gericht moet
zijn op kwalitatief hoogstaande programmering en secundair op een groot publieksbereik;verzoekt de regering van dit standpunt uit te gaan bij de opstelling van
de concessievoorwaarden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Nicolaï, Bakker, Halsema
en Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 79 (26660).De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter! Deze redering leidt vervolgens tot de desbetreffende taakopdracht
en het belangrijke artikel 13c, lid 1a, waarin de politiek eindelijk uitspreekt
wat er moet gebeuren met het geld dat namens de samenleving ter beschikking
wordt gesteld. Wij hebben er wat over gewisseld met de staatssecretaris, ook
via interrupties met andere woordvoerders. De staatssecretaris – dat
geldt ook voor mevrouw Van Zuijlen – heeft gezegd dat er moet worden
opgepast voor het toevoegen van de term "onderscheidend", want het is niet
duidelijk wat daar precies mee wordt bedoeld, met name als het betrekking
heeft op afzonderlijke programma's. Dan krijg je iets heel raars. Als een
bepaald programma niet onderscheidend genoeg is, dan zou dat opeens niet meer
mogen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. De heer Bakker en ik hebben een
nieuwe formulering gevonden. Het amendement terzake is al ingediend. Daarin
koppelen wij de onderscheidendheid nadrukkelijk aan de programmering, dus
aan het geheel. Daarmee zijn alle mogelijkheden aanwezig om afzonderlijke
programma's helemaal niet op dat criterium te toetsen.Wat betreft het element van de verstrooiing ben ik gevoelig voor de opmerking
van de staatssecretaris en die van andere kanten. Een en ander mag niet de
indruk wekken dat verstrooiing eigenlijk niet meer zou mogen of moeten op
de publieke omroep. Dat is niet de bedoeling. Sterker, ik heb mij daar in
zoverre van laten overtuigen dat wij ervoor hebben gekozen het verlagen van
het maximumpercentage verstrooiing van 25 naar 15 niet als amendement in te
dienen. Wat ons betreft blijft in de wet gehandhaafd dat maximaal 25% verstrooiing
mag plaatsvinden. In het interruptiedebatje met de staatssecretaris werd duidelijk
dat de verstrooiing is gekoppeld aan een maximum, maar dat de andere drie
oogmerken, de andere drie taakopdrachten, cultuur, educatie en informatie
zijn gekoppeld aan een minimum. Hoe je het ook keert of wendt, dat maakt heel
duidelijk dat dit twee verschillende zaken zijn die wij anders moeten waarderen.
Ik hoop dat het voor anderen de oplossing kan zijn – dan ontmoet dat
misschien voldoende steun – als ik de formulering kies dat het met name
moet gaan om cultuur, informatie en educatie. Dan houd je 25% verstrooiing
en je behoudt het andere lid in hetzelfde artikel over het brede en algemene
publiek dat moet worden bereikt.Dan nog een enkele opmerking over een ander soort bezwaar, namelijk dat
van de bemoeierigheid. Daar heeft de heer Atsma een paar voorbeelden van genoemd.
Hij heeft er een amendement over ingediend. De heer Bakker en ik hebben er
ook samen een amendement over ingediend. Dat heeft hij al toegelicht. In die
sfeer kan ik ook nog twee amendementen noemen, die ik heb ingediend samen
met de heer Bakker en mevrouw Van Zuijlen. De eerste heeft betrekking op artikel
40. Het gaat daarin om het opnieuw herhalen van de specifieke doelgroepen
en de rij van muziekcategorieën. Wij wisselden daar al eerder over dat
die wel mooi is, maar dat er nog wel meer mooie dingen zijn en dat jazz en
nog veertien andere zaken er eigenlijk ook nog bij moeten. Laten wij dat dus
maar niet doen. De tweede betreft de tussentijdse bijstelling van de concessievoorwaarden.
Dat moet niet zomaar tussentijds gebeuren, maar ook niet één
keer in de tien jaar. Dat zijn lange termijnen. Dat moet één
keer in de vijf jaar kunnen.Dan de organisatie. Kernpunt blijft de twee polen van een centraal gezag,
een sterke raad van bestuur met voldoende bevoegdheden – daar mag niet
aan worden geknabbeld – en netverantwoordelijken die vanuit inhoud,
redactionele onafhankelijkheid en de programma's redeneren. Dat zijn de twee
polen in het bestel wat ons betreft. Zoals ik eerder betoogde, leidt dat logischerwijs
tot opheffing van de netbesturen. Mevrouw Halsema heeft dit in een amendement
neergelegd. Dit is een halfjaar geleden al in een algemeen overleg aan de
orde geweest. Zowel D66, de PvdA als de VVD hebben er toen voor gepleit de
netbesturen op te heffen. In de schriftelijke inbreng bij deze wet kwam een
en ander keurig weer terug. Ik vind het echter uiterst ongelukkig dat de PvdA
op dit punt 180 graden is gedraaid en nu kiest voor enige versterking van
de netbesturen. Dat is precies de verkeerde beweging. Ik herhaal ook dat mevrouw
Van Zuijlen zelf heeft gezegd dat zij er inhoudelijk niet anders over denkt
dan eerder, maarNicolaï dat het goed kan zijn om – of dat nu symbolisch
is, of wat dan ook – tegemoet te komen aan de onzeker heid.
Die onzekerheid kan echter ook worden gekwalificeerd als min of meer achterhaalde
of onterechte onzekerheid, want die is voor een deel gebaseerd, zei mevrouw
Van Zuijlen, op de geschiedenis. De raad van bestuur is de eerste keer door
de politiek benoemd. De raad van bestuur benoemde de netcoördinatoren.
De netcoördinatoren kregen daardoor een geurtje van de politiek en de
andere kant van de streep. Dat is in de nieuwe wet keurig ondervangen. Daarmee
zouden de problemen eigenlijk opgelost moeten zijn.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Voorzitter! Onrust, ontevredenheid en onzekerheid zijn allemaal slecht
voor een werkklimaat. Het zijn allemaal feiten en redenen voor de PvdA om
nog eens goed naar de wet te kijken.De heer Nicolaï (VVD):De PvdA mag op elk moment naar de wet kijken, alleen hoop ik dat zij dat
na de stemming op dinsdag voorlopig niet meer doet. Maar ik haalde de woorden
van mevrouw Van Zuijlen zelf aan. Zij verklaarde bij interruptie dat zij er
inhoudelijk niet anders over dacht, maar dat zij vanwege de omstandigheden
tot een andere keus komt. Ik kan dat wel respecteren, maar ik vind het uiterst
ongelukkig.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Omstandigheden zijn ook inhoud. Ik vind het erg jammer dat dit debat steeds
over dit soort woorden moet gaan.De heer Nicolaï (VVD):Ik sluit mij bij de woorden van mevrouw Van Zuijlen aan.De heer Bakker heeft het tweede amendement al toegelicht. Het ligt in
dezelfde lijn en gaat over de netbesturen. Dit amendement gaat uit van de
mogelijkheid dat het eerdere amendement, om die besturen maar helemaal op
te heffen, niet aangenomen wordt. Het amendement poogt de netredacties een
sterkere positie te geven. De heer Bakker heeft het aspect van de redactionele
onafhankelijkheid duidelijk toegelicht. De samenstelling krijgt ook aandacht,
zodat het door de programmamakers wordt gesteund. Ik heb dit amendement medeondertekend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Betekent dit dat de heer Nicolaï hiermee voorstander wordt van een
redactiestatuut? Ik heb hem daarover eigenlijk nog nooit iets horen zeggen.De heer Nicolaï (VVD):Het klopt dat u mij daar niet over heeft gehoord. Ik ben het eens met
de formulering van de heer Bakker. Dat is een middenweg tussen de gedachte
dat het geregeld moet worden, omdat anders de onafhankelijkheid niet gegarandeerd
zou zijn, en de opmerking van de staatssecretaris dat het niet geregeld hoeft
te worden, omdat de onafhankelijkheid allang gegarandeerd is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De heer Nicolaï zegt twee dingen die diametraal tegenover elkaar
staan. Enerzijds wil hij de onafhankelijkheid vastleggen, omdat dit geregeld
moet worden, en anderzijds wil hij die niet vastleggen, omdat het allang geregeld
is.De heer Nicolaï (VVD):Ik zei dat ik de indruk heb dat de formulering van de heer Bakker het
midden houdt tussen de gedachte dat er niets geregeld hoeft te worden, omdat
het allemaal in orde is – de gedachte van de staatssecretaris –
en uw opvatting dat er helemaal niets geregeld is en dat de onafhankelijkheid
nog gegarandeerd moet worden. Belangrijker vind ik dat in dat amendement nog
een paar andere zaken worden geregeld, maar dat heeft de heer Bakker in zijn
termijn al uitgelegd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben er toch wel nieuwsgierig naar. Het amendement is nog steeds niet
verspreid en ik zou graag willen weten in welk opzicht het af gaat wijken
van mijn standpunt. Aangezien dit de laatste ronde in de beraadslaging is,
lijkt het mij aardig om dit te weten, want dan kunnen wij het nog betrekken
bij de beraadslaging.De heer Nicolaï (VVD):Dat ben ik met u eens. Ik hoop ook dat het amendement ondertussen verspreid
is. Dan kunnen wij dat nagaan. Ik weet ook niet waarom het niet verspreid
is. Het is inmiddels drie kwartier geleden ingediend. Het zou dus verspreid
moeten zijn.De voorzitter:Wij zullen dat onmiddellijk onderzoeken, mijnheer Nicolaï.De heer Nicolaï (VVD):Voor de helderheid zal ik nog aangeven op welk belangrijk punt het amendement
afwijkt van het standpunt van mevrouw Halsema. Mevrouw Halsema vindt dat in
het redactiestatuut ook het profiel moet worden vastgesteld. En dat vinden
wij nu juist een taak van de raad van bestuur, die daarvoor ook mede de netcoördinatoren
benoemt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het niet vastleggen van het netprofiel in het redactiestatuut betekent,
als daarin wel de journalistieke vrijheden worden geregeld, dat het werkelijk
alle kanten uit kan schieten.De heer Nicolaï (VVD):Het hoeft ook niet zo te zijn dat u het met onze variant eens bent. Het
lijkt mij goed om uw tekst nog eens te vergelijken met die van het amendement.Voorzitter! Een ander aspect in dit kader betreft de raad van toezicht.
Daar heb ik in eerste termijn nogal een punt van gemaakt. Toen heb ik erop
gewezen dat het mij verbaasde dat hiervan door anderen maar beperkt een punt
werd gemaakt. De heer Bakker heeft het er wel over gehad. Wij hebben dan ook
gezamenlijk op dit punt een amendement ingediend. Eigenlijk is het een logische
consequentie van de benadering in de memorie van toelichting en de mondelinge
toelichting van de staatssecretaris. Daarom vind ik het zo jammer dat dit
niet breder gedeeld en gedragen wordt en dat het zich niet op meer instemming
van de kant van de staatssecretaris kan verheugen. Ik herhaal nog eens dat
de staatssecretaris het heeft gehad over het probleem van de vertegenwoordiging
van bijvoorbeeld directeuren van dochterondernemingen in de raad van commissarissen
van omroepverenigingen en de belangenverstrengeling die daarbij ontstaat.
Verder zien wij allemaal de problemen die het in de praktijk oplevert als
er meer dan een jaar nodig is om bescheiden kleurtjes aan zenders te geven.
Wij vinden dat de raad van toezicht een stuk kleiner en slagvaardiger zou
moeten zijn. Het gaat daarbij niet om een lagere positie, integendeel. Er
zouden maximaal vijf kroonleden zitting moeten hebben in de raad en maximaal
vijf leden, maar hetzelfde aantal als de kroonleden, op voordracht van de
omroepinstellingen, alsmede één onafhankelijk voorzitter.De staatssecretaris heeft nogal genuanceerd gereageerd op mijn opmerking
over het ledenaantal, maar zijn eigen grens van 300.000 vond hij wel het beste.
Ik houd hem nu voor dat in de redenering om van 450.000 naar 300.000 te gaan
niet het feit was verwerkt dat de omroepgegevens daadwerkelijk vrij zullen
komen. Daarom hebben VVD en D66 dat al eerder geroepen en dienen wij een amendement
op dit punt in. Het lijkt mij passen in de redenering van de staatssecretaris
om de grens naar 200.000 te brengen. Dit geeft op een goede manier zekerheid
aan omroepverenigingen, hetgeen door veel partijen belangrijk wordt gevonden.
Het haalt bij de concurrentie ook wat druk weg die juist de tegenstrijdigheid
bevestigt dat enerzijds moet worden samengewerkt maar anderzijds goed moet
worden geprofileerd zodra er wordt getoetst.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De heer Nicolaï stelt een beperking voor in de samenstelling van
de raad van toezicht: vijf onafhankelijke kroonleden en vijf afgevaardigden
van omroepverenigingen. Klopt het dat hierdoor een aantal verenigingen geen
plaats meer zal vinden in de raad?De heer Nicolaï (VVD):Ik sprak niet over "afgevaardigden van". Ik zei "op voordracht van" en
dat is iets heel anders. Deze leden hebben geen zitting meer namens verenigingen,
maar kunnen heel andere personen zijn dan degenen die werkzaam zijn bij de
vereniging.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Naar mijn idee zou dat kunnen betekenen dat alleen nog maar de grootste
en machtigste omroepverenigingen toegang krijgen tot de raad van toezicht.
Vindt de heer Nicolaï dat gewenst? Kleinere omroepverenigingen, die vaak
voor wat kleiner publiek programmeren, worden op deze wijze immers afgesneden
van controle op de raad van bestuur.De heer Nicolaï (VVD):Nu redeneert mevrouw Halsema vanuit de huidige situatie. Zij gaat uit
van controle van omroepverenigingen via de raad van toezicht op de raad van
bestuur en van het probleem dat misschien de kleine omroepinstellingen buiten
de boot vallen. Mijn voorstel is nu juist het tegenovergestelde. Ik wil geen
controle meer laten plaatsvinden van de dochterondernemingen via de raad van
commissarissen op de raad van bestuur. Ik wil juist onafhankelijke mensen
in de raad van toezicht toelaten die het algemeen belang voor ogen houden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat dekt de heer Nicolaï niet helemaal af, want hij spreekt over
"op voordracht van omroepverenigingen". Dit betekent dat die verenigingen
wel degelijk de mogelijkheid hebben om iemand die hun signatuur ondersteunt,
te plaatsen in de raad van toezicht. Het gevolg daarvan is dat er, zij het
indirect, wel degelijk een relatie blijft bestaan tussen omroepverenigingen
en raad van toezicht. Mijn vraag blijft dus of dit niet inhoudt dat juist
de kleinere verenigingen worden afgesneden van de raad van toezicht. Is dat
wel wenselijk?De heer Nicolaï (VVD):Mevrouw Halsema redeneert toch te veel vanuit de huidige situatie. De
eis die aan de leden van de raad van toezicht wordt gesteld, is dat zij vanuit
het algemeen belang hun werk doen en niet vanuit hun particuliere belang of
het belang van hun omroepvereniging.Ik zal nu ingaan op de amendementen van de heer Bakker en ondergetekende
over onder meer de toegangsdrempel van 100.000 leden voor BNN, over de mogelijkheden
om tussentijds en niet pas na vijf jaar door te groeien als een aspirant-omroep
eenmaal het bestel is binnengekomen en over het vrijgeven van de omroepgegevens.
Volgens mij is de staatssecretaris niet ingegaan op mijn opmerkingen over
de onafhankelijke visitatie, het grote belang van de verantwoording en de
cruciale rol van de visitatie binnen het geheel. Ik merk voorts op dat de
visitatiecommissie wordt ingesteld door de NOS en dat de vergelijking met
de onderwijssector die wordt gemaakt, niet opgaat, omdat een visitatiecommissie
daar juist niet wordt ingesteld door de instelling die wordt beoordeeld, maar
door een andere partij.Het is goed dat wij in deze wet niet meer voor een langere periode vastleggen
dan nodig is. Ik denk in het bijzonder aan het niet verlengen van de termijn
van vijf jaar voor de omroepverenigingen tot tien jaar. Dat past in de opvatting
van de VVD dat het een proces is. Per saldo wordt met deze wet een stap in
de goede richting gezet.Ik denk dat de winst van dit debat is dat de vaste grond onder de publieke
omroep is versterkt en dat de politiek zich Kamerbreed heeft uitgesproken
over het belang om de positie van de publieke omroep op langere termijn en
financieel te beschermen. Dat is niet koortsachtig over de schouder meekijken
naar de kijkcijfers, maar het kijken naar de mooie programma's die de publieke
omroep maakt.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Als dit het einddoel is van de heer Nicolaï, is dat wel
erg beperkt. Ik heb nog twee vragen. Wat doet de heer Nicolaï met het
voorstel als blijkt dat een meerderheid toch voor een tienjarige erkenning
is? Wat doet de heer Nicolaï met de wet als blijkt dat een meerderheid
van deze Kamer voor het netstatuut is?De heer Nicolaï (VVD):Ik heb al gezegd dat de PvdA een draai van 180 graden heeft gemaakt wat
betreft het netstatuut. Dat is een cruciale achteruitgang bij de beweging
die wij maken. De VVD-fractie vindt dit ongelukkig en onwenselijk. Ik schat
in dat de vooruitgang in de goede richting hierdoor per saldo niet zodanig
wordt beïnvloed dat ons oordeel over de wet negatief wordt.De heer Atsma vroeg al eerder wat ik zou doen als de termijn toch tien
jaar wordt. Toen zei ik: geen flauw idee, want dat kan ik mij niet voorstellen.
Dat herhaal ik. Ik heb in tweede termijn niet gehoord dat dit een hard punt
is voor de fractie van de PvdA of van D66. Integendeel. De staatssecretaris
heeft de rug recht gehouden. Hij gaat weliswaar niet over het regeerakkoord,
maar hij heeft inhoudelijk betoogd waarom hij vindt dat dit niet moet. Eerder
heb ik de stelling ingenomen, die ik als bevestigd beschouw, dat een afspraak
die door drie partijen is gemaakt, alleen kan worden gewijzigd als zij er
alledrie toe bereid zijn. De VVD is dat niet.De vergadering wordt tien minuten geschorst.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik dank de leden voor hun inbreng in tweede termijn. Ik benadruk nog eens
dat ik pal sta voor de hoofdlijnen en de kern van het wetsvoorstel. Het is
misschien mogelijk om hier en daar de bestuurlijke verhoudingen te verhelderen
en het evenwicht wat preciezer vast te leggen. De kern van het wetsvoorstel,
zoals vastgelegd in het regeerakkoord, dus een heldere profilering van de
drie netten en een grotere rol voor de raad van bestuur om dat mogelijk te
maken, staat keihard overeind.Verschillende leden, met name de heren Atsma en Van Bommel, hebben gezegd
dat de toekomst van het bestel gered moest worden en dat de reddingsboeien
uitgegooid moeten worden. Die termen komen niet van mijn kant. Wij praten
hier over een Concessiewet, een verandering van de Mediawet naar een moderner
bestel. De discussie betreft de mogelijkheid te komen tot een helder en beter
evenwicht van de verschillende organen in Hilversum. Het gaat niet om het
uitgooien van specifieke reddingsboeien, maar om de zorg voor de toekomst
van het bestel.De VARA is een fantastische omroep en kan een uitstekende bijdrage leveren
aan het publieke bestel, ook met de ontwerp-Concessiewet in zijn huidige vorm
en eventueel aangevuld met een aantal amendementen waar ik dadelijk over zal
spreken. Het gaat erom om, zoals mevrouw Van Zuijlen heeft gezegd, op bepaalde
punten meer rust en vertrouwen te geven. Ik spreek daar dadelijk meer in detail
over. Ik stel voor, per Kamerlid de ingediende amendementen te behandelen
en te becommentariëren, want wij hebben de discussie grotendeels gehad.
De vragen die daarbij zijn gesteld, zal ik terloops beantwoorden.Voordat ik dat doe, meld ik dat ik inderdaad een derde nota van wijziging
heb ingediend. In de voorliggende ontwerp-Concessiewet staat dat de netcoördinator
wordt benoemd in overeenstemming met of op voordracht van het netbestuur.
Naar aanleiding van de discussie, met name die met mevrouw Van Zuijlen, heb
ik het nog wat duidelijker willen maken. Daarom heb ik in de nota van wijziging
neergelegd dat de benoeming en het ontslag van de netcoördinator voor
een televisieprogramma geschieden op voordracht van het netbestuur. Het is
namelijk belangrijk dat de netcoördinator het volledige vertrouwen van
de netbespelers heeft. Het is tevens belangrijk dat ook het initiatief tot
ontslag kan liggen bij het netbestuur. Wel wordt ook na deze nota van wijziging
de netcoördinator natuurlijk nog benoemd door de raad van bestuur en
bij ontstentenis daarvan rechtstreeks door de raad. Met deze nota van wijziging
is de positie van het netbestuur enigszins verduidelijkt, maar de wijziging
laat de bevoegdheid van de raad van bestuur om de netcoördinator te benoemen
en ontslaan onverlet Ik vind overigens dat benoeming door het netbestuur van
een netcoördinator in dienst van het netbestuur zelf, iets waarover is
gesproken, te ver voert en leidt tot ingewikkelde rechtspositionele vraagstukken.
Ik denk dat er een aardig evenwicht is gevonden.Dan kom ik nu tot de amendementen van mevrouw Van Zuijlen. Het amendement
op stuk nr. 46 gaat over het betrekken van de netredacties bij het opstellen
van een netprofiel en de zendtijdindeling. De bedoeling daarvan is dat de
netcoördinator dat netprofiel en het voorstel voor de zendtijdindeling
samen met de netredactie opstelt. Dat gaat dan naar de raad van bestuur die
het vervolgens kan vaststellen. Ik vind dat dit in de huidige Concessiewet
goed is geregeld. Dit amendement versterkt de positie van de netredactie en
verbetert wellicht de relatie met de netcoördinator. Ik laat het oordeel
graag over aan de Kamer.Het amendement op stuk nr. 47 ging over de mogelijkheid om bij algemene
maatregel van bestuur tussentijds het aantal netoverschrijdende uren te wijzigen.
Mevrouw Van Zuijlen vond dat die mogelijkheid beter op wetsniveau kan blijven;
dit zou de rust in het veld ten goede komen. Ik heb er evenwel geen fundamenteel
bezwaar tegen en ook dit laat ik dus over aan het oordeel van de Kamer.Het belangrijke amendement op stuk nr. 48 gaat over het netstatuut; dit
regelt de samenwerking tussen netredactie en netcoördinator op het programmanet,
de wijze waarop de netcoördinator van zijn bevoegdheden gebruik maakt
en de werkwijze van de netredactie. Het is een werkbaar idee om de relatie
tussen netcoördinator en netredactie te verduidelijken en te versterken,
zoals eerder in de Kamer is gesteld. Ik denk dat dit amendement niet echt
nodig is omdat het de netten vrijstaat om een en ander zelf te regelen, maar
het kan ook worden gezien als een steun in de rug voor een daadwerkelijke
regeling in het netstatuut. Ook het oordeel hierover laat ik aan de Kamer
over.De heer Nicolaï (VVD):Hoe waardeert u het aspect van de versterking van de positie van de netbesturen
in dit amendement?Staatssecretaris Van der Ploeg:Dit amendement zegt vrijwel letterlijk dat het netstatuut de instemming
van het netbestuur behoeft. Het netbestuur schrijft het netstatuut niet. De
netcoördinator en netredactie regelen de manier waarop wordt samengewerkt.
Het lijkt mij een formaliteit dat het netbestuur daarmee instemt; zo zou ik
dat althans graag zien.De heer Atsma (CDA):Maar bij het netbestuur komt wel een vetorecht te liggen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het netbestuur krijgt inderdaad een vetorecht, maar niet bij de vaststelling
van de netprofielen; dat zou voor mij onacceptabel zijn. Het lijkt mij niet
nodig om in de wet vast te leggen dat de werkzaamheden van de netredactie
en netcoördinator onderling moeten worden geregeld. Ik kan dus zeggen
dat dit amendement overbodig is, want Hilversum kan een en ander zelf regelen.
Maar als de Kamer van oordeel is dat vastlegging in de wet rust geeft in Hilversum,
dan laat ik het oordeel graag aan haar over.De heer Stellingwerf (RPF):De wet kent een balans tussen bestuurlijke en journalistieke aspecten.
Doorkruist dit amendement die verhouding en daarmee ook de verhouding tussen
de verschillende omroepen binnen een net niet te veel?Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik denk niet dat dit het geval is. De huidige wet kent een artikel dat
stelt dat de werkzaamheden onderling moeten worden geregeld. In het wetsvoorstel
wordt duidelijk gemaakt hoe dit onderling kan worden geregeld. Een aantal
zaken kan nu geregeld worden, zodat men weet waar men aan toe is. Dat kan
nuttig zijn.Het amendement op stuk nr. 49 betreft het budget voor de versterking van
programma's. Ik heb al aangegeven dat ik het eigenlijk vanzelfsprekend vind
dat dit budget wordt gebruikt voor samenwerkingsprojecten op en tussen de
netten. Het budget is bedoeld om de herkenbaarheid van de programmering te
bevorderen en dat kan alleen worden bereikt door samenwerking tussen de programmanetten
te bevorderen. Ik zie dit amendement dan ook als een steun voor de doelstelling
dat er projecten moeten worden ontwikkeld voor de verschillenden verenigingen
en netten, die gericht zijn op het stimuleren van de samenwerking. De crux
van het hele wetsvoorstel is, te komen tot een gemeenschappelijk en sterk
profiel van de drie netten. Dit amendement is daarop, ook al is het niet echt
nodig, een nuttige aanvulling. Ik laat het oordeel hierover aan de Kamer.Het belangrijkste amendement is het amendement op stuk nr. 50. Hierover
is al uitvoerig gediscussieerd. Ik heb mevrouw Van Zuijlen eigenlijk al toegezegd
dat ik ervoor zal zorgen dat bij een concessieverlening de drie televisienetten
en de vijf radionetten ten minste voor tien jaar zijn gegarandeerd. In het
onderhavige amendement wil men hetgeen ik mondeling al heb toegezegd wettelijk
vastleggen. Ik ben eigenlijk van mening dat het voldoende moet zijn dat ik
het heb toegezegd. Daarom vind ik het amendement overbodig, maar ook hier
laat ik het oordeel aan de Kamer. Het amendement is een verduidelijking en
een verheldering van hetgeen ik heb gezegd. Ik wil wel gezegd hebben dat de
conclusie van dit debat toch moet zijn dat Kamerbreed is vastgesteld –
dat is ook een duidelijk signaal aan Hilversum – dat er na een eventuele
concessie voor tien jaar niet zal worden getornd aan het aantal televisie-
en radionetten. Ik beschouw een en ander als een belangrijke steun van de
Kamer voor de toekomst van het publiek bestel.De heer Atsma (CDA):Ik vraag de staatssecretaris toch om iets helderder te adviseren over
de verschillende amendementen. Hij zegt dat deze amendementen overbodig zijn,
dat hij ze ervaart als een steun en dat hij het oordeel overlaat aan de Kamer.
Kan hij niet klip en klaar zeggen of hij kan leven met deze amendementen en
of hij vindt dat de Kamer deze amendementen moet overnemen? Als hij dat doet,
weet mevrouw Van Zuijlen namelijk waar zij aan toe is. Een en ander geldt
overigens ook voor de andere amendementen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik ben van mening dat deze amendementen vanuit juridisch oogpunt overbodig
zijn en dat het beter is om de wet zo ongecompliceerd mogelijk te houden.
Ik kan mij echter voorstellen dat in het kader van rust en zekerheid de aanneming
van deze amendementen nuttig kan zijn. De gewenste zekerheid is dan helemaal
duidelijk vastgelegd, want van hetgeen in de wet is geformuleerd gaat meer
kracht uit dan van hetgeen ik hier mondeling naar voren breng. Ik neem aan
dat dit de reden is dat dit amendement is ingediend. Ik kan leven met dit
amendement en ik laat het oordeel over aan de Kamer. Ik zou niet met een nota
van wijziging op dit punt zijn gekomen, omdat ik al een uitspraak hierover
heb gedaan.Mevrouw Van Zuijlen heeft een vraag gesteld over de vergunningen van lokale
omroepen en de gevolgen voor minderheidsinitiatieven. Ik heb reeds gezegd
dat het definitieve besluit hierover na het kabeldebat zal worden genomen.
Ik heb mij intussen echter georiënteerd en mij is gebleken dat sommige
lokale initiatieven te maken hebben met complicaties. Ik stel daarom voor,
de inwerkingtreding van deze bepaling aan te houden tot na het kabeldebat.
Dat betekent dat ik geen behoefte heb aan de motie op stuk nr. 60, waarin
de regering wordt verzocht de desbetreffende artikelen niet in werking te
laten treden totdat het besluit over de kabelnotitie is genomen. Ik spreek
hiermee namelijk uit dat ik dat toch al zal doen. Deze motie is overbodig,
maar als zij toch wordt aanvaard, zal ik haar beschouwen als een steun in
de rug.Op stuk nr. 59 heeft mevrouw Van Zuijlen een motie ingediend, waarin wordt
gesteld dat de publieke omroep ruimte moet worden geboden om neventaken te
ontwikkelen. Zij verzoekt de regering in deze motie, bij de toepassing van
artikel 13c, derde lid, de publieke omroep de ruimte te geven nieuw programmamateriaal
te ontwikkelen ten behoeve van neventaken. Mijn oordeel luidt dat deze motie
past in de lijn van het beleid om de publieke omroep goede mogelijkheden te
geven voor het ontwikkelen van nieuwe technologie en nieuwe distributiekanalen.
Er is echter altijd een spanning, want het gevaar van concurrentievervalsing
ligt hier op de loer. Ik laat ook hier het oordeel aan de Kamer.Er is een vraag gesteld door de heer Bakker over artikel 66, namelijk
waarom daaromtrent een motie is ingediend en geen amendement. Het betreft
de doorgifteplicht van lokale en regionale omroepen. Amendering kan in principe,
maar acht ik zeer ongewenst, omdat dan het wettelijke regime van hoofd- en
neventaken op zijn kop wordt gezegd. Niet verplicht kan worden alle neventaakprogramma's
door te geven, want zoiets kan de kabel niet trekken. Dit moet helder geregeld
worden in de wet. Wellicht vergt deze regeling nog enige aanvulling. Het is
tamelijk ingewikkeld, omdat de lokale situaties onderling erg verschillend
zijn. Het lijkt mij bestuurlijk verstandig nu het basisprincipe in de wet
te regelen, maar de bepaling nog niet in werking te laten treden naar analogie
van de motie van mevrouw Van Zuijlen. Ik zeg toe dat dit zal gebeuren, totdat
een en ander is uitgediscussieerd bij de behandeling van de tweede kabelnota.Ik wil vervolgens ingaan op de amendementen die door GroenLinks zijn ingediend.
Ik begin met het amendement op stuk nr. 36 dat is gewijzigd en nu staat op
stuk nr. 53. Dit amendement is erop gericht dat de raad van bestuur een redactiestatuut
tot stand brengt. Ik heb al gezegd dat ik de effectiviteit van een redactiestatuut
naast de bestaande programmastatuten betwijfel. Bovendien wijs ik op artikel
48 van de Mediawet. Ik denk dat dit amendement bovendien in strijd is met
de wettelijke taak van de raad van bestuur om de netprofielen vast te stellen.
Ik wil daar niet aan tornen, want het is de kern van de wet dat de raad van
bestuur die profielen vaststelt. Voorts is het mij onduidelijk welke rol het
Commissariaat voor de media hierbij moet spelen. Ik meen dat de commissaris
financiële zaken niet langer werkzaam is bij de Nederlandse
vereniging van journalisten. Ik ontraad de Kamer aanneming van dit amendement.
Ik heb meer sympathie voor het idee van een netstatuut dat mevrouw Van Zuijlen
heeft bepleit.Dan kom ik tot het amendement op stuk nr. 37 waarin wordt gevraagd om
een evenredige verdeling van het programmaversterkingsbudget over de netten
en om die niet aan te wenden voor een of enkele programmacategorieën.
Voor het pondspondsgewijs verdelen over de drie netten voel ik niets. Je kan
dat budget bij wijze van spreken dan net zo goed direct verdelen over de omroepen
en dan is er geen programmaversterkingsbudget. Het gaat om, zoals mevrouw
Van Zuijlen benadrukte, het stimuleren van samenwerkingsprojecten. Het is
de bedoeling het budget te gebruiken voor echte programmaversterking. Als
een bepaald net daarvoor geen goede plannen aandraagt, dient het geen recht
te hebben op eenderde deel van het budget. Ik ontraad de Kamer daarom het
aannemen van dit amendement met klem.Voorzitter: WeisglasMevrouw Halsema (GroenLinks):Op die manier maakt u een karikatuur van dit amendement. Er is natuurlijk
geen sprake van dat het geld teruggaat naar de omroepen. Het enige wat het
amendement uitspreekt, is dat de raad van bestuur bij de besteding van het
programmaversterkingsbudget evenredig de verschillende zenders en netten daarin
moet kennen. Het primaat blijft liggen bij de raad van bestuur. Daar torn
ik helemaal niet aan. Uw argumentatie op dit punt klopt dus niet.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! Ik probeer het nog een keer. Ik ben tegen een pondspondsgewijze
verdeling, omdat dit ingaat tegen het principe dat u in de Kamer keer op keer
naar voren hebt gebracht, namelijk dat het erom gaat kwalitatief hoogwaardige
programmering tot stand te brengen. Dat is de kern van de publieke omroep.
Dat betekent dat de verenigingen of netten die daar de grootst mogelijke bijdragen
aan leveren de grootst mogelijke claim op het programmaversterkingsbudget
leggen. Het pondspondsgewijs verdelen holt de kwaliteitsimpuls en de programmaversterkingsimpuls
uit. Daarom ben ik tegen het amendement op stuk nr. 37.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit amendement dient juist ter ondersteuning van de kwaliteitsverhoging
die ook u wenst. Wij zijn de voorwaarden voor het programmaversterkingsbudget
nagelopen en wij hebben geconstateerd dat die geenszins uitsluiten dat het
hele budget wordt uitgegeven ten behoeve van een paar zeer goed bekeken en
beluisterde programma's. Wij willen bevorderen dat die middelen ook worden
ingezet ten behoeve van programma's die misschien minder goed bekeken of beluisterd
worden. De voorwaarden sluiten niet uit dat het budget in zijn geheel wordt
besteed aan bijvoorbeeld sportrechten.Staatssecretaris Van der Ploeg:De raad van bestuur komt met een voorstel en dient instemming te verkrijgen
van de raad van toezicht. Vervolgens gaat het hier naartoe en moet worden
beoordeeld of het 10% hoger kan worden. Ex post kan blijken dat een en ander
leidt tot een evenredige verdeling, maar wij willen nu juist dat de verenigingen
en de netten die het meest bijdragen, extra kansen krijgen. Misschien hebben
die het ook het hardst nodig. Het gaat er ook om dat netten worden gestimuleerd
om zoveel mogelijk bij te dragen. Dat principe wordt onderuit gehaald wanneer
vooraf al wordt gezegd: het moet eenderde-eenderde-eenderde zijn. Ik ben dus
geen voorstander van dit amendement, maar dat bent u wél. Wij zijn
het erover eens dat wij het niet eens zijn.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 38 is inmiddels vervangen door
het amendement op stuk nr. 54. Met dit amendement wordt in feite het netbestuur
geschrapt. De discussie hierover hebben wij al gehad. Ik heb aangegeven dat
het schrappen van dit bestuur en het overdragen van zijn bevoegdheden aan
de netredactie mijn voorkeur niet heeft. Hoewel er met betrekking tot dit
bestuur sprake is van een lichte constructie, gaat het om belangrijke taken,
zoals die in verband met het netstatuut, de benoeming van de netcoördinator
en advisering. Ik zie nog steeds een functie voor de bestuurlijke organisatie
in de publieke omroep, met name ook de netten. Als men dat wenst te horen,
wil ik wel zeggen dat ik het óók redelijk vind dat de bespelers
van een net ook een positie hebben in het netbestuur. Ik ben dus tegen het
amendement op stuk nr. 54.Het amendement op stuk nr. 39 geeft aan dat er alleen netoverschrijdend
mag worden geprogrammeerd wanneer dit bij alle daarbij betrokken netredacties
op instemming kan rekenen. Voorzitter! Men zegt mij dat dat niet zo is, maar
ik kan dit niet anders zien dan als een vetorecht. Daarmee raakt men de kern
van het wetsvoorstel. We willen dat vetorecht juist wegnemen om een sterker
geheel te krijgen. Ik vrees dat een dergelijk amendement het netoverschrijdend
programmeren kan frustreren en dat daarmee de betere zenderprofilering –
daarvoor wordt in het regeerakkoord gepleit; dat willen wij met z'n allen –
in de weg wordt gezeten. Ik moet de aanvaarding van dit amendement dan ook
ten sterkste ontraden.In het amendement op stuk nr. 40 komt het punt van de leden aan de orde.
Daarop kom ik nog terug bij de behandeling van een amendement van de heer
Nicolaï. In het amendement op stuk nr. 40 gaat het om het verlagen van
de ledeneis van 300.000 naar 50.000. Dat is een zeer drastische verlaging,
want ik ga al van 450.000 naar 300.000 leden. Ik acht een verdere verlaging
ongewenst, ik hecht aan de legitimering in de vorm van aanzienlijke ledentallen.
Ik heb ook gezegd dat de verenigingen de pijlers van het bestel zijn en dat
ik bang ben voor versnippering door een lappendeken van nieuwe toetreders.
Dit zou niet alleen tot een gebrek aan legitimatie kunnen leiden, maar ook
tot marginalisering van de omroepverenigingen. Op termijn zou het een bestel
van vele kleine zendgemachtigden worden, een soort open kanaal. Ik denk dat
dit geen krachtige publieke omroep zou opleveren. Wij moeten een internetachtig
aanbod niet verwarren met de publieke omroep als massamedium. Ik zal het maar
zo scherp mogelijk zeggen om duidelijk te maken wat ik vind: dit amendement
aannemen zou de doodsteek voor het publieke bestel betekenen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Hier moet ik even van bijkomen, voorzitter. Het verbaast mij dat de staatssecretaris
hiermee uitspreekt dat hij geen enkel vertrouwen heeft in het
nieuwe artikel 13c, het artikel over programmavoorschriften en kwaliteitseisen.
Eigenlijk zegt hij dat de enige waarborg tegen het toetreden van te veel nieuwe
omroepen de ledeneis is, die dus fors moet zijn.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het is al eenderde minder dan de huidige eis. Veel verenigingen hebben
veel meer dan 450.000 leden; de drempel wordt al een stuk lager dan de huidige.
Als verenigingen zoveel voorrechten hebben – recht op geld en zendtijd –
dan behoort daar een legitimatie bij. Ik vind het dan ook meer dan gerechtvaardigd
om het minimum op 300.000 te stellen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil nog even reageren op uw dramatische uitspraak waarin het woord
"doodsteek" voorkwam. U staat aspirant-omroepen toe voor vijf jaar toe te
treden tot het bestel op basis van 50.000 leden.Staatssecretaris Van der Ploeg:Dat klopt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zie dan ook helemaal niet in wat dan in de komende vijf jaar het verschil
zou zijn, want u geeft die nieuwe toetreders precies dezelfde toegangsmogelijkheden
als wij in ons voorstel. U verwoordt uw weerzin tegen ons amendement op een
dramatische manier, maar u stoelt die niet op argumenten.Staatssecretaris Van der Ploeg:Daar kunnen wij van mening over verschillen. Ik pleit voor een dynamisch
bestel, dus ik hecht eraan dat het mogelijk is dat er over vijf jaar wellicht
wat verenigingen uitstappen en dat er nieuwe toetreden, maar er is een verschil
tussen een aspirant-omroep en een omroep die zijn bestaansrecht bewezen heeft.
Een aspirant-omroep met meer dan 50.000 leden – BNN is een geval apart,
waarop ik nog terugkom –, heeft een aantal jaren de tijd om waar te
maken dat hij kan doorgroeien naar 300.000 leden. Die kans wil ik nieuwe toetreders
geven, dat is nodig voor een open bestel.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is nu precies het grappige. U kunt met die grens van 50.000 voor aspirant-omroepen
niet voorkomen dat het bestel volstroomt. Wij halen het verschil tussen aspirant-omroepen
en volwaardige omroepen niet weg, het enige wat wij eruit halen, is het getalscriterium.
Dat wilde mevrouw Van Zuijlen indertijd ook. In plaats daarvan willen wij
veel meer de nadruk leggen op het kwaliteitscriterium. Ik snap dan ook niet
waarom u zegt dat u de wet met het oog op de kwaliteit wilt wijzigen, terwijl
u zich tegelijkertijd zo heftig tegen ons amendement verzet. Dat is volstrekt
in strijd met wat u verder betoogt.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Voorzitter! Ik vind het wel interessant dat mevrouw Halsema uit mijn werk
citeert, maar ook die uitspraak heb ik niet gedaan als woordvoerder van de
PvdA-fractie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Overigens wilde mevrouw Van Zuijlen afschaffing van het getalscriterium,
terwijl wij het willen verlagen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Nogmaals, voorzitter, ik hecht aan een programmering van de publieke omroep
van hoge kwaliteit. Ik vind dat er ook een meetlat langs gelegd kan worden,
zoals uitvoerig met het parlement besproken is. Tegelijkertijd hecht ik aan
een zekere legitimatie; wij gaan terug van 450.000 naar 300.000 leden, wat
ik een evenwichtig voorstel vind.In het amendement op stuk nr. 41 wordt voorgesteld de netcoördinator
lid te laten zijn van de netredactie en de netredacties te belasten met de
taken die in de Concessiewet voorbehouden waren aan de netcoördinator,
maar die geen besluiten ter uitvoering in naam van de raad van bestuur vereisen.
Eerlijk gezegd, meen ik dat bij dit amendement de bevoegdheden van de netcoördinator
te veel naar de netredactie verschoven worden. Door dit amendement wordt de
band met de raad van bestuur volledig doorsneden, hetgeen niet strookt met
mijn voorstel voor verdere proportionalisering en centralisering van de organisatie
van de publieke omroep. Het biedt ook geen werkbare oplossing.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U maakt nu weer een karikatuur van een amendement. U hebt het gewoon niet
goed gelezen. Het snijdt de band met de raad van bestuur niet door. De coördinator
heeft vijf taken. Twee daarvan, en dat staat in het artikel daaronder weergegeven,
geven rechtstreeks uitvoering aan de opdracht van de raad van bestuur. De
netcoördinator behoudt die taken, daar veranderen wij niets aan. Drie
taken zijn inhoudelijk en programmatisch en die verschuiven wij. Nogmaals,
wij snijden de band met de raad van bestuur geenszins door.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik ga akkoord met uw toevoeging, maar netredacties zijn typische netredacties.
Ze voeren werkzaamheden voor het net uit. De netcoördinator is bedoeld
voor de afstemming van het geheel van drie netten. Ik zie ook niet in wat
dit amendement toevoegt aan de duidelijke bestuursstructuur die ik in de Concessiewet
heb voorgesteld. Het amendement biedt ook geen werkzame oplossing, omdat het
optreden van de netcoördinator te veel naar de netredactie verschoven
wordt waardoor de aandacht voor het geheel wordt verzwakt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit is een soort schuivende argumentatie die helemaal geen stand houdt.
Het coördineren tussen de netten is inderdaad de bevoegdheid van de netcoördinator.
Hij behoudt deze bevoegdheid, wij veranderen daar niets aan. Ook dat argument
van de staatssecretaris houdt geen stand. Het enige wat wij ontnemen, is de
inhoudelijke bevoegdheid om te sturen op het net. Wij vinden ten principale,
en u moet dat met ons eens zijn, dat dit thuishoort bij de redactie. Het is
een fout in de wet dat dit toegekend is aan de coördinator.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik ben het daar niet mee eens. De rol van de netcoördinator bij de
afstemming, qua inhoud en qua zorg voor de vastgestelde profielen van de publieke
omroep, is voor het geheel belangrijk. Netcoördinatoren spelen daarbij
in overleg met de netredacties een belangrijke rol. Door het amendement wordt
het evenwicht te veel verschoven naar de netredacties. In mijn visie voegt
het niets toe aan de waarde van het wetsvoorstel. Om die reden ontraad ik
aanvaarding van het amendement op stuk nr. 41.Het amendement op stuk nr. 42 is vrij uitgebreid. Het spijt mij, maar
ik acht ook dit amendement geen verbetering van het wetsvoorstel.
De wet bevat doeltreffende instrumenten waarover goed is nagedacht en waarvoor
inspiratie is gevonden in buitenlandse concessiestelsels voor de publieke
omroep. Op alles wat op grond van de wet wordt besloten, is democratische
controle door de Kamer mogelijk. Het is onjuist te menen dat de algemene maatregel
van bestuur op grond van artikel 30b, de vermeende sturingsmogelijkheden in
zich bergt. Deze algemene maatregel van bestuur betreft alleen de inrichtingseisen,
en niet meer dan dat, waaraan het concessiebeleidsplan moet voldoen.Wat betreft het schrappen van artikel 30a, derde lid, verwijs ik naar
mijn reactie op het amendement op stuk nr. 22 van de heer Atsma. Dit amendement
maakt zaken gecompliceerder. Daarom ontraad ik aanvaarding hiervan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit amendement is een typisch voorbeeld van versimpeling, omdat het de
staatssecretaris bevoegdheden ontneemt. In eerste termijn zei de staatssecretaris
dat hij aan de bevoegdheden hecht. Daarbij gaf hij aan dat hij in de wet allerlei
garanties heeft opgenomen tegen misbruik van die bevoegdheden. In mijn tweede
termijn vroeg ik waar die garanties in de wet staan. Van het antwoord zou
afhangen wat ik met dit amendement zou doen. Dat antwoord wil ik nu graag
horen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! Mevrouw Halsema heeft gelijk. Ik ben haar nog een antwoord
op dat punt verschuldigd. Volgens artikel 30a, derde lid, kunnen aan de concessie
voorschriften en aanwijzingen worden verbonden. Daarin staat ook waarop deze
voorschriften en aanwijzingen betrekking kunnen hebben. In artikel 30a, vierde
lid, staat echter heel duidelijk dat de voorschriften en aanwijzingen geen
betrekking hebben op de inhoud van de programma's. Mede daarom acht ik het
amendement op stuk nr. 42 niet nodig.In de motie op stuk nr. 69 van mevrouw Halsema wordt de regering verzocht
om zo snel mogelijk te komen met een regeringsstandpunt over de commissie-Jesserun
en daarin een voorstel te doen voor een wettelijke cross-ownershipregeling.
Ik neem aan dat het een regeling moet zijn om cross-ownership tegen te gaan
en niet te bevorderen. In ieder geval ga ik akkoord met het verzoek om zo
spoedig mogelijk met een regeringsstandpunt te komen, zoals ik al heb toegezegd.
Ik ga er niet mee akkoord dat nu al wordt besloten dat er een cross-ownershipregeling
moet komen. Daarover gaat de discussie juist. De commissie-Jesserun is niet
de grootste voorstander van een cross-ownershipregeling. Misschien heb ik
er nog een andere mening over, maar dat standpunt wordt nog bepaald in het
kabinet. Aan de hand daarvan bekijk je of een regeling nodig is. Ik heb dan
ook geen behoefte aan deze motie.In de motie op stuk nr. 68 van mevrouw Halsema en de heer Van Bommel wordt
de regering verzocht te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om een televisieprogrammanet
reclamevrij te maken of op andere wijze te komen tot een vermindering van
reclame op de programmanetten van de publieke omroep zonder dat dit de omroepmiddelen
aantast en daarover aan de Kamer verslag uit te brengen. Ik kan er kort over
zijn. Wij hebben nauwkeurige regelgeving in de wetgeving: waar, hoeveel en
op welke wijze mag reclame op de netten. Overigens geldt dat ook voor de commerciëlen,
die natuurlijk iets meer ruimte hebben. Ik heb niet zoveel aan deze motie,
omdat ik het antwoord erop al weet. Als ik geen budget krijg voor compensatie,
zal niemand er een groot voorstander van zijn. Ik heb al aangegeven dat het
gauw gaat om een paar honderd miljoen, 350 à 400 mln. Dat is afhankelijk
van de manier waarop je telt. Per kanaal gaat het misschien om 100 mln., dus
in totaal 300 mln. Ik kan er niks mee. Ik ontraad dan ook aanneming van deze
motie.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Geldt hierbij niet net als bij sponsoring dat, als bijvoorbeeld
de mogelijkheid wordt onderzocht om één net reclamevrij te maken,
adverteerders hun toevlucht in het publieke domein automatisch tot andere
publieke zenders zoeken? Misschien fluctueren de totale inkomsten iets, maar
ze gaan dan zeker niet met 100 mln. achteruit.Staatssecretaris Van der Ploeg:Dat geldt ook voor de reclame rond de kinderprogrammering. Dan is de vraag
voor de publieke omroep, die ik graag aan haar overlaat, of er mogelijkheden
zijn om dat via reclame op andere tijdstippen terug te halen. Deze motie gaat
veel verder. Ik kan er niks mee, tenzij ik die compensatie heb. Ik zie mijzelf
al aankomen in Hilversum: u verliest honderden miljoenen aan inkomsten, maar
dat kan ons verder niks schelen. Tenzij ik boter bij de vis lever, zal een
aantal verenigingen behoorlijk in de problemen komen. Ik zie de koppen al:
ontslagen in Hilversum. Ik heb daar geen behoefte aan.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! De strekking van mijn opmerking is nu juist dat het niet bij
voorbaat zeker is dat er zo'n forse inkomstenderving zal zijn.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik heb dat natuurlijk ook aan de STER gevraagd. Toen ik als staatssecretaris
begon, dacht ik: zou het niet mooi zijn om een reclamevrij publiek bestel
te hebben? Er zijn twee redenen tegen. De ene reden is gelegen in de legitimatie,
namelijk door een beetje reclame probeer je toch wat meer kijkers te krijgen.
De tweede reden is gelegen in de financiën. Verder wordt reclame als
een integraal onderdeel van de publieke omroep gezien. Ik kan nu niet met
de motie leven, hoewel ik voor een bepaalde gedachtegang wel sympathie heb.Op stuk nr. 10 heeft de heer Van Bommel een amendement ingediend om het
aantal netoverschrijdende uren terug te brengen van 325 naar 150. Dat kan
ik om de volgende reden niet doen. In de thans geldende Mediawet staat een
maximumaantal van 260 netoverschrijdende uren. Het amendement brengt, de Concessiewet
daargelaten, het aantal van 260 terug naar 150. Dan komt er dus niet een beetje
meer ruimte voor netoverschrijdende programmering, zoals ik voorstel, maar
minder ruimte dan nu al bestaat. Dat staat haaks op het regeerakkoord, waarin
juist de sterkere profilering wordt gevraagd. Er zijn ook inhoudelijke redenen
tegen. Mij lijkt dat een goed evenwicht is bereikt met de helft van de 650
uur: de 325 uur. Het amendement brengt, zoals gezegd, het aantal nog verder
terug dan in de huidige Mediawet. Ik heb geen behoefte aan dat amendement.
Tegen het amendement op stuk nr. 10 zeg ik dus: nee, dank u.
Ik probeer het zo duidelijk mogelijk te zeggen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Je zou eens in verwarring kunnen raken.Staatssecretaris Van der Ploeg:Inderdaad.Het amendement van de heer Van Bommel op stuk nr. 11 gaat over de versterking
van het programmabudget. Hij wil dat terugdraaien van maximaal 25% naar maximaal
10%, dus eigenlijk naar wat het was. Dat is een beetje terug naar af. Over
de omvang van het budget is overigens altijd te discussiëren, want die
25% is een kan-bepaling. Wij proberen te komen tot een sterkere profilering
van de publieke omroep en meer samenwerking tussen de omroepverenigingen onderling.
Het programmaversterkingsbudget kan een belangrijke rol spelen om meer samenwerking
en andere belangrijke zaken te realiseren. Overigens denk ik niet dat het
van vandaag op morgen direct naar 25% gaat, want de raad van bestuur geeft
ook aan dat hij er niet direct behoefte aan heeft. Ik heb echter geen behoefte
aan het amendement op stuk nr. 11.De heer Van Bommel (SP):De staatssecretaris zegt dat de raad van bestuur er niet om verzocht heeft,
althans zo heb ik dat begrepen. Het komt dus uit de koker van de staatssecretaris
zelf. Maar waarom noemt hij dan nu wel de raad van bestuur? Hij zal dan toch
zijn eigen argumenten moeten gebruiken voor de verhoging van 10 naar 25%?Staatssecretaris Van der Ploeg:U heeft volstrekt gelijk. Het is niet mijn gebruik om een wet te maken
die netjes is aangeleverd door de raad van bestuur of welke vereniging dan
ook. Wij doen dat op heldere argumenten. Het argument is hier dat wij een
sterkere profilering willen van de publieke omroep. De raad van bestuur kan
die bevoegdheid dan ook gebruiken. Op dit moment denkt de raad dat dit niet
zo nodig is, ook al hoor ik ook andere geluiden uit de raad van bestuur. Het
is bovendien een kan-bepaling. Het kan geen kwaad om dat zo in de wet vast
te leggen. Als het budget omhoog gaat van 10 naar 12%, 15% of welk percentage
dan ook, dan nog kan dat geld alleen worden besteed aan de Hilversumse partijen.De heer Van Bommel (SP):Dat was bekend. Ik wil nog een principiële vraag stellen over dit
onderwerp. Is de staatssecretaris het in ieder geval met mij eens, dat de
verantwoordelijkheid hierbij primair bij de omroepverenigingen zelf ligt?
Dat zou ertoe kunnen leiden dat wij de omroepverenigingen op een andere manier
in hun budgettering tegemoet treden.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het kan zijn dat de raad van bestuur ideeën heeft om de drie netten
sterker te profileren. Het kan zijn dat dit bepaalde programma's vergt die
zo bijzonder zijn, dat zij iets meer geld kosten dan een omroepvereniging
of twee of drie verenigingen gezamenlijk kunnen opbrengen. Het is dan belangrijk
om zo'n budget te hebben om de samenwerking te stimuleren. Samenwerking dwing
je niet af, maar het is aardig om middelen te hebben om die te stimuleren.
Dat is de principiële reden waarom dat ingevoerd wordt. De verenigingen
zelf zitten in de raad van toezicht die ook op dit punt goedkeuring moet verlenen
aan de plannen van de raad van bestuur.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Zet je daarmee de budgetten van de verenigingen en dus de
meerjarenplanning van de organisaties die mogen uitzenden niet geweldig onder
druk? Het kan namelijk om enkele honderden miljoenen gaan. Ik voeg eraan toe
dat de wet al een heleboel ijkmomenten en beoordelingsmomenten in zich heeft.
Het lijkt mij dus dat wij eerst moeten afwachten wat er terechtkomt van de
samenwerking.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! De verenigingen zitten er zelf bij in de raad van toezicht.
De verenigingen die op net 1 zitten, zoals de NCRV, de KRO en andere, zijn
vrijwillig overeengekomen budget aan de netcoördinator te geven voor
het stimuleren van de samenwerking. Dit zit een beetje in dezelfde sfeer,
maar de verenigingen zitten er zelf bij. Het kan een belangrijk instrument
zijn om de samenwerking tussen de verenigingen te stimuleren. Wij willen allemaal
dat de verenigingen gezamenlijk zo goed mogelijke programma's maken.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter!...De voorzitter:Neen, ik wil naar het volgende amendement. Ik hoor allerlei gedachtewisselingen
die zelfs ik al vele malen heb gehoord. Kunt u nagaan!De heer Van Bommel (SP):Op dit punt is dat niet goed mogelijk, omdat de staatssecretaris een cruciale
opmerking maakte.De voorzitter:U weet niet wat ik soms hoor. Nog één vraag.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Als de vrijwilligheid en de bereidheid tot samenwerking, ook
financieel, er al zijn, wat is dan de wenselijkheid om het op deze manier
te regelen? Waarom laat de staatssecretaris het niet aan de verenigingen over,
als die ontwikkeling er al in zit?Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik vind het belangrijk de bestuurlijke verlamming tegen te gaan. Ik wil
de rol van de raad van bestuur versterken. Dat staat ook in het regeerakkoord.
Ik wil de raad daadwerkelijk instrumenten geven om de samenwerking los te
trekken en te stimuleren. Er is wel sprake van een waarborg, in die zin dat
de verenigingen in totaliteit in de raad van toezicht altijd goedkeuring moeten
verlenen aan de budgetten. Daar zitten ze bij. Ik denk dat het niet zo'n storm
zal lopen. Dat blijkt ook in de praktijk.Het amendement op stuk nr. 12 bevat de verlaging van de strafkorting op
het programmeringsbudget van 15% naar 5%. Ik heb geen behoefte aan dit amendement.
Het percentage is een beetje kiezen – dat is niet heilig, want het had
ook 14, 13, 16 of 17 kunnen zijn – maar als je een sanctie hebt, dan
moet die ook wat voorstellen. De sanctie moet een substantiële zijn,
want er moet werking van uitgaan.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Er is zowel wat betreft het aspect van de programmaversterking
als wat betreft het aspect van de strafkorting sprake van een verhoging. Dat
zijn twee stimulansen die hetzelfde beogen. Je kunt dan toch beginnen met
de versterking van het een, in dit geval het programmaversterkingsbudget,
en de strafkorting laten, zoals die is? Dan is daar toch geen
noodzaak toe? Dat kan altijd later nog.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik geloof in goede verhoudingen in Hilversum. Een strafkorting wordt in
de praktijk volgens mij nooit gebruikt. Ik hoop echter wel dat het programmaversterkingsbudget
de degelijke samenwerking tussen de verenigingen daadwerkelijk stimuleert.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! De staatssecretaris zegt dat het een substantieel bedrag moet
zijn, maar 5% is zo ongeveer 60 mln. Mij dunkt: dat is substantieel.Staatssecretaris Van der Ploeg:Even een rekensom: 5% van 1,2 mld. is inderdaad 60 mln.De heer Stellingwerf (RPF):Dat is niet niks.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik wijs erop dat dit een maximumsanctie is. Dat is ook nog een punt. Voorts
gaat men er dan van uit dat de sanctie wordt uitgevoerd. De bedoeling van
de sanctie is echter dat men de overtreding niet begaat. Ik ben daar een beetje
ouderwets in. De sanctie is een maximum, maar als je die hebt, dan moet er
wel een zekere werking van uitgaan. Nogmaals, die 15% is niet heilig, maar
5% vind ik wat aan de lage kant.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Hier ontgaat mij de logica.Staatssecretaris Van der Ploeg:Maar de rekensom klopt.De heer Van Bommel (SP):De rekensom klopt. Ik vraag mij echter af of u een hogere strafkorting
nodig vindt om meer druk op de omroepverenigingen uit te kunnen oefenen of
dat u er eigenlijk niet voor bent om zo'n maatregel toe te passen en dat u
vindt dat het eigenlijk wel goed gaat. Als dat laatste het geval is, hoeft
u die strafkorting ook niet te verhogen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Naarmate er meer werking uitgaat van een sanctie – en dat is zeker
het geval als de korting 15% is in plaats van 5% – zijn de kansen op
overtreding natuurlijk kleiner. Dat lijkt mij logisch. Dat geldt in alle situaties.
Als men bijvoorbeeld de snelheid overtreedt door 200 km/uur te rijden en men
krijgt vervolgens een tientje boete, dan laten de meeste mensen het ook voor
wat het is. Nogmaals, het is niet heilig. Er valt over te discussiëren,
maar het lijkt mij, ook omdat het een maximumbepaling is, redelijk.Voorzitter! Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 13, dat inmiddels
vervangen is door het amendement op stuk nr. 44, dat een volledig verbod beoogt
op sponsoring van de publieke omroep. Mij is gevraagd wat meer informatie
te geven over de sponsoropbrengsten voordat ik een oordeel geef over dit amendement.
In 1997 waren de sponsoropbrengsten voor de publieke omroep ongeveer 9 mln.
Voor de regionale omroepen waren deze inkomsten 3,5 mln. Voor de lokale omroepen
waren de sponsoropbrengsten ongeveer 1,3 mln. In 1998 hebben de landelijke
publieke omroepen circa 14 mln. opgegeven als sponsorinkomsten. Daar vallen
ook bijdragen onder van ideële organisaties en overheden die volgens
de definitie van de Mediawet niet als sponsoring worden aangemerkt. Als je
die bijdragen buiten beschouwing laat, zouden de sponsorinkomsten voor de
landelijke omroep in 1998 uitkomen op een bedrag van 6 à 7 mln. Voor
de regionale omroepen in 1998 op 3,5 mln. en voor de lokale omroepen op 1,3
mln. Ik ben een voorstander van een beperking van het sponsorregime. Eerst
was het "ja, mits" en ik heb er "nee, tenzij" van gemaakt. Ik heb er dus een
beperking aan gegeven. Voor bepaalde soorten programma's vind ik sponsoring
helemaal niet zo raar. Ik denk aan een operaregistratie – bijvoorbeeld
Wagner's Ring der Nibelungen – die gesponsord wordt door een bedrijf.
Dat vind ik niet zo erg, mits het open en bloot gebeurt. Ik vind dat er geen
sponsoring plaats mag vinden als de kwaliteit van de informatie aangetast
zou kunnen worden. De wet probeert dit evenwicht te bieden. Ook als het gaat
om sponsoring van charitatieve programma's is dat sinds jaar en dag in Nederland
aanvaard. De heer Bakker heeft aangegeven dat hij het argument van de sluikreclame
niet zo sterk vond. Ik wijs hem erop dat het mede een rol heeft gespeeld bij
de overwegingen en dat het niet "het" argument was. De voorgestelde beperking
van de sponsoring gaat overigens al behoorlijk ver. Programma's van verstrooiende
aard mogen niet langer gesponsord worden. Concluderend moet ik vaststellen
dat ik geen behoefte heb aan dit amendement.Voorzitter: Van NieuwenhovenStaatssecretaris Van der Ploeg:Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 71 ter vervanging van de amendementen
op de stukken nrs. 61 en 62. Dat amendement poogt de erkenningsperiode voor
de verenigingen te laten gelden voor tien jaar. Ik moet aanvaarding van dat
amendement ontraden. Juist naar aanleiding van de interventie van de PvdA
heb ik al aangegeven dat wij zekerheid wilden bieden voor de gehele duur van
de concessieperiode van tien jaar op ten minste drie televisienetten en vijf
radionetten. Het zou onverstandig zijn en het zou ingaan tegen de principes
van een open bestel om de erkenning automatisch voor tien jaar te laten gelden.
Daarom heb ik in mijn eerste termijn ook aangegeven dat ik het amendement
op stuk nr. 71 ontraad.De heer Van Bommel (SP):Het beantwoorden van de vragen hoe zekerheid wordt gegeven en hoe rust
in de tent wordt gebracht, is volgens mij tevens een kwestie van smaak. De
staatssecretaris kiest ervoor om de periode van vijf jaar te handhaven, maar
is hij het wel met mij eens dat wij voor een langere periode rust in de tent
zouden hebben en wij omroepverenigingen waarschijnlijk meer vertrouwen zouden
geven in de toekomst van dit bestel als de periode tien jaar zou worden?Staatssecretaris Van der Ploeg:Er zijn twee manieren om tegen rust aan te kijken. Ironisch gezegd is
rust soms ook een eufemisme voor lethargie. Als men in een bedrijfstak alleen
maar rust wil, is men binnen de kortste keren ingehaald door de ontwikkelingen.
Mij gaat het erom rust en zekerheid te bieden aan het publieke bestel. Tegelijkertijd
geloof ik in bruisende en levendige verenigingen. Daarom lijkt het mij goed
om na vijf jaar een serieuze evaluatie te houden. Ik heb al aangegeven wat
er gebeurt als het aantal leden van een vereniging onder de 300.000 zakt.
Dan moet er een mogelijkheid zijn om de beslissing over de
erkenning van die vereniging te herbezien.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Dat is vanzelfsprekend. Maar puur vanuit de omroepverenigingen
geredeneerd, kan de staatssecretaris toch niet ontkennen dat dit, ook financiële,
zekerheid zou bieden?Staatssecretaris Van der Ploeg:Geredeneerd vanuit het totaal van de verenigingen kan ik dat wel zeggen.
Geredeneerd vanuit een individuele vereniging die haar legitimatie verloren
heeft, kan het wel eens slecht nieuws betekenen.De heer Van Bommel heeft de motie op stuk nr. 70 ingediend die ertoe strekt
een experiment te houden met een reclamevrij jeugdblok en de Kamer te rapporteren
over de bevindingen. Ik vind dat het niet aan mij is om Hilversum te dwingen
een experiment te beginnen met een reclamevrij jeugdblok. Ik vind wel dat
men een eventueel signaal van de Kamer hierover zou kunnen oppikken. Ik heb
overigens reeds geantwoord op eerdere Kamervragen hierover en daar verwijs
ik naar. Ik heb hier voorts in eerste termijn over gesproken. Ik herhaal dat
Nederland binnen Europa niet uitzonderlijk is en dat de publieke omroep in
Nederland niet uitzonderlijk is. Wat valt er nu te experimenteren met het
jeugdblok als men rond alle andere kinderprogramma's in Nederland gewoon reclame
blijft uitzenden? Bovendien zijn de kosten van het reclamevrij maken 20 à
25 mln. netto, dus na aftrek van kosten. Deze zullen moeten worden gecompenseerd.
Wij zullen dan ook zeker moeten weten dat wij de kosten voor deze beperking
ergens anders terug kunnen krijgen. Vanuit Hilversum is daartoe geen enkel
verzoek ingediend. Ik heb wel toegezegd dat er een maatregel van bestuur aankomt.Wij kunnen dit verder onderzoeken, ook omdat ik het interessant vind om
een internationale vergelijking te maken. Misschien komt het ooit aan de orde,
maar vooralsnog zie ik geen enkele reden tot deze beperking, ook omdat ik
daartoe geen enkel verzoek heb gekregen van Hilversum of van ouders. Psychologen
die ik hierover heb geraadpleegd, zeggen bovendien niet dat de reclame rond
kinderprogramma's een gigantisch probleem is. Daarnaast is er sprake van een
zekere automatische check: als wij te ver zouden gaan met de reclame, zouden
de ouders hun kinderen vanzelf verbieden om ernaar te kijken. Ik zeg toe dat
ik hier in internationaal verband naar zal kijken en zal achterhalen hoe het
eraan toe gaat in bijvoorbeeld Scandinavië. Bovendien kunnen wij volgens
de wet een vinger aan de pols houden. De motie op stuk nr. 70 ontraad ik,
omdat ik nog helemaal niet toe ben aan een experiment met een reclamevrij
jeugdblok.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Uit de beantwoording van de schriftelijke vragen blijkt duidelijk
dat de regering helemaal niet geïnteresseerd is in wat er op Europees
niveau gebeurt. De regering zal er niet voor pleiten om in Europees verband
iets te doen aan reclame gericht op kinderen, blijkt uit de beantwoording.
Ik vind het kwalijker dat de staatssecretaris net doet alsof er uit Hilversum
helemaal geen geluiden over komen. De KRO heeft expliciet verzocht om er iets
aan te doen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Als Hilversum dit wil regelen, kan het er zelf een oordeel over vellen.
Dat kan ook besproken worden bij de concessievoorwaarden. Ik ben niet zover
als u. Ik heb ook niet gezegd dat ik er actief voor pleit in Europa. Ik heb
gezegd dat ik bij collega's in Europa zal informeren hoe het daarmee gaat.
Dit onderwerp blijft aan snee, maar vooralsnog komt er geen experiment met
een reclamevrij jeugdblok.In zijn amendement op stuk nr. 14 vervangt de heer Stellingwerf het woordje
"veelzijdig" door "pluriform". Ik vind dit eerlijk gezegd niet nodig, omdat
de externe pluriformiteit goed is geregeld in de wetstekst en in de memorie
van toelichting. Als men vraagt of dit de kern uit het wetsvoorstel haalt,
moet ik zeggen "nee". Het vervangen van zo'n woordje is een stukje semantiek
of symboliek. Als ik Kamerlid was, zou ik er geen amendement over indienen,
maar het is niet zo dat de hele wet onderuit wordt gehaald, als dit amendement
wordt aanvaard.De heer Stellingwerf (RPF):Je kunt van mening verschillen over de vraag of dit semantiek is. Voor
mij is het wel een waardevol amendement. U zou het niet ingediend hebben,
maar ik begrijp uw boodschap aan het parlement. Daar ben ik wel tevreden mee.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik wacht het oordeel van de Kamer hierover af.Het amendement op stuk nr. 15 is een soort anti-BNN-amendement, omdat
daarin de erkenning wordt gevraagd dat er niet 120.000, maar 150.000 leden
moeten zijn. Verderop komt er nog een amendement voor 100.000 leden. De ene
partij wil er meer en de andere minder. In het wetsvoorstel gaan alle ledeneisen
omlaag. Dat is de reden om dat ook voor BNN te doen. Vernieuwing is in het
belang van een dynamische publieke omroep. Met 120.000 wordt al een zeer substantiële
ledeneis gesteld, als ik de heer Bakker mag geloven. Ik ben dus tegen het
amendement op stuk nr. 15, omdat het de openheid en de legitimering van het
bestel verzwakt.De heer Stellingwerf (RPF):Ik ben niet gecharmeerd van BNN, dat wil ik best erkennen, maar het is
geen anti-BNN-amendement. Ik wil consequent zijn bij de toepassing van onze
eigen criteria voor toelating en andere zaken, meer niet.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het herdrukte amendement op stuk nr. 16 zegt dat de vergaande bevoegdheden
van de raad van bestuur niet ten koste mogen gaan van de journalistieke onafhankelijkheid
van programmamakers en dat de herkenbare profilering niet ten koste mag gaan
van de eigen identiteit van omroepinstellingen. Dat geldt ook voor de plaatsing
van kenmerkende programma's. Het desbetreffende besluit behoeft instemming
van de raad van bestuur en de raad van toezicht.Het is een uitgebreid amendement om heel veel zaken in één
keer te regelen. Onderdeel I verzwakt te zeer de positie van de raad van bestuur,
zodat het professionele en het bestuurlijke niveau te veel door elkaar gaan
lopen. De raad van toezicht is geen algemeen bestuur. Bovendien is er nog
altijd een geschillencommissie die erin kan voorzien. Eigenlijk vind ik dat
dit amendement in zijn geheel te ver gaat en de voorgestelde bevoegdheidverdeling
in de wet te zeer aantast. Ik ben daarom tegen het amendement
op stuk nr. 16.De heer Stellingwerf (RPF):U gaf aan dat u bepaalde onderdelen van het amendement afwees. Liet u
daarmee blijken dat er andere onderdelen zijn waarvan u zegt dat u er minder
moeite mee heeft? Als dat zo is, ben ik best bereid er nog eens naar te kijken.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het spijt mij voor u, maar ik ben tegen alles wat in het amendement staat.De voorzitter:Dat betekent in onze vaktermen dat u het amendement ontraadt.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ja. Dank u wel.Het amendement op stuk nr. 51 beoogt de mogelijkheid tot het uitzenden
van reclameboodschappen in de zendtijd voor op grond van artikel 39a, vierde
lid, door de publieke omroep uitgezonden teletekstprogramma's te beperken.
Ik ben van mening dat dit geen onderwerp is voor de Concessiewet. Het commissariaat
is naar aanleiding van klachten van de Nederlandse kabelkrant pers (NKP) gevraagd
deze problematiek te bekijken en helder te maken. Het commissariaat is daarmee
bezig. Het amendement is dus volgens mij prematuur. Ik ben er niet voor de
wet aan te passen zonder dat de problematiek helder in kaart is gebracht.
Bovendien lijkt het eerste onderzoek van het commissariaat erop te wijzen
dat de klachten wellicht wat overdreven zijn. Ik vind dat wij er wel op moeten
terugkomen bij de wetgeving voor de lokale en de regionale omroep en dat dat
het juiste moment is om hierover een oordeel te vellen. Ik zou het amendement
op stuk nr. 51 eigenlijk willen ontraden. In ieder geval zou ik willen adviseren
om het aan te houden.De voorzitter:Amendementen kunnen niet worden aangehouden. Daar wordt altijd over gestemd.
Amendementen kunnen hoogstens worden ingetrokken.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! Ik ben blij met deze les. Dat weet ik ook weer.Met het amendement op stuk nr. 55 probeert de heer Stellingwerf te bereiken
dat Educom een nog opener instelling wordt. Ik herhaal dat versnippering moet
worden voorkomen. Daarvoor moet niet opnieuw de deur worden opengezet. Pluriformiteit
kan heel goed, en ik denk zelfs beter, worden geregeld via de programmaraad
waarin ook levensbeschouwelijke organisaties op educatief terrein zijn opgenomen.
Het is de programmaraad die het beleid bepaalt. De programmaraad heeft dus
een zeer zware taak. Dat brengt mij ertoe het amendement op stuk nr. 55 te
ontraden.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Dat betreur ik uiteraard ten zeerste, omdat ik denk dat het
hier om een wezenlijke taak gaat, namelijk educatie van een heel brede groep
jongeren. Wij hebben daar maar één organisatie voor. Ik respecteer
dat. Met mijn amendement wil ik helemaal niet bereiken dat er twee organisatie
op het gebied van de educatie werkzaam worden. Wij vragen wel of er ruimte
kan worden geschapen voor mensen die daadwerkelijk die educatie willen uitvoeren
en niet alleen in een raad van toezicht willen gaan zitten om te toetsen.
Het moet toch mogelijk zijn dat er binnen Educom ruimte komt om actief te
worden in het naar buiten brengen van programma's. Bij de grote publieke omroepen
doen wij onze uiterste best om tegen beslotenheid en veto's te zijn en vóór
toetreding en een dynamisch bestel. Ik zou dat hier ook van toepassing willen
laten zijn. Dat is eigenlijk het enige doel van mijn amendement.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! Ik heb al uitgelegd dat Educom conform de Concessiewet een
open instelling behoort te zijn en geen gesloten bastion. Het is ook mogelijk
om via de programmaraad van Educom allerlei levensbeschouwelijke organisaties
op educatief terrein in deze instelling op te nemen. Dat is het orgaan dat
het progammabeleid bepaalt. Ik vind het voldoende open en ontraad daarom het
amendement op stuk nr. 55.De heer Stellingwerf (RPF):Wij praten langs elkaar heen, voorzitter. Want in het kader van de concessie
van tien jaar, waarover wij het hier hoofdzakelijk hebben, is er een raad
van toezicht en zijn er omroeporganisaties. Wat ik zou willen, is een programmaraad
op het gebied van educatie en verder organisaties die ook aan educatie doen,
binnen één organisatie, namelijk Educom. Er moet toch een parallel
te trekken zijn tussen de omroepverenigingen en mensen die educatieve programma's
willen maken bij dat kleinere onderdeel. Daaruit zou ook een grote mate van
eenduidigheid spreken.Staatssecretaris Van der Ploeg:Dat is mogelijk, maar ik vind het zeer belangrijk om versnippering tegen
te gaan. Ik wil niet de deur openzetten naar allerlei vormen van versnippering
op het gebied van educatie. Ik ben dus voorstander van één educatieve
instelling, Educom, waaraan verschillende andere partijen kunnen meedoen en
van een open programmaraad die het programmabeleid vaststelt. Naar mijn smaak
is dit goed in deze wet geregeld en voegt het amendement op stuk nr. 55 niets
toe.De heer Stellingwerf (RPF):Ik verwees slechts naar het oorspronkelijke wetsvoorstel van uw hand;
oorspronkelijk had u kennelijk dezelfde opvatting. Bij de publieke omroep
pleit u voor toetreding van zoveel mogelijk organisaties. Waarom hierbij dan
niet?Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik constateer dat wij hierover van mening verschillen. In de Concessiewet
heb ik vastgelegd dat het belangrijk is dat er één open Educom
komt, met een open programmaraad waarin voor genoeg verschillende gezichtspunten
plaats is. Versnippering moet echter worden tegengegaan.De heer Bakker (D66):De volgende feitelijke vraag is van belang voor mijn oordeel over dit
amendement: is de huidige situatie zodanig dat wij eigenlijk geen verzuild
educatieaanbod hebben en zou het amendement van de heer Stellingwerf ertoe
leiden dat dit alsnog het geval wordt?Staatssecretaris Van der Ploeg:Dat zou het geval kunnen zijn.De heer Stellingwerf (RPF):Daar ben ik het niet mee eens. Wij respecteren voluit het voorstel tot
die ene educatieve omroep, maar daarbinnen moet ruimte zijn voor verschillende
programmamakers. Die zouden volstrekt aan de eisen van representativiteit
in het amendement voldoen. Oorspronkelijk stond zoiets zelfs
in de wetstekst, dus ik vraag helemaal niets wereldvreemds.Staatssecretaris Van der Ploeg:Deze wetstekst creëert ook de mogelijkheid dat de staatssecretaris
via een algemene maatregel van bestuur allerlei regels voor de toetreding
van representatieve organisaties kan formuleren. Ik heb dus geen behoefte
aan dit amendement; het kan van onderop goed geregeld worden.Met de motie op stuk nr. 72 wordt in feite gezegd dat inkomstenderving
ten gevolge van verminderde sponsoring en reclame moet worden gecompenseerd.
De motie is voorwaardelijk opgesteld, maar eerlijk gezegd heb ik er geen behoefte
aan. Ik overweeg niet om de reclame op de publieke omroep te beperken en heb
ook geen middelen voor die compensatie. Ik begrijp de gedachte achter deze
motie wel, maar voor mij is beperking van de reclame nu en later niet aan
de orde. Anderzijds moet in specifieke zin, afhankelijk van besluiten, over
compensatie worden beslist. Zoiets is wel redelijk, maar hoeft geen algemeen
principe te zijn. Voor mij is deze motie dus niet nodig.De motie op stuk nr. 73 gaat over het belangrijke onderwerp van de ondertiteling.
Er zijn op dit moment talloze technologische ontwikkelingen die ondertiteling
beter, sneller en goedkoper maken. In het voetspoor van andere landen –
ik wijs hierbij met name op de Verenigde Staten en op het Verenigd Koninkrijk –
wil ik binnen tien jaar ondertiteling voor 100% van de Nederlandstalige programma's.
De ervaring wijst uit dat hiervoor een wettelijk instrument nodig is. Als
de Kamer de voorgestelde kan-bepaling aanvaardt, zal ik de commerciële
omroepen vragen waartoe zij vrijwillig bereid zijn. Past het in mijn doelstelling,
dan zal een en ander via zelfregulering worden geregeld. Als het niet in mijn
doelstelling past, moet ik de percentages via het Mediabesluit voorschrijven.
In de motie wordt om een periode van vijf jaar gevraagd. Ik deel de intentie:
hoe eerder, hoe beter. Het is verder ook een ondersteuning van het regeringsbeleid.
Ik teken hierbij echter wel aan dat het tempo moet kunnen worden gehaald.
Ik kan mij niet binden aan een periode van vijf jaar en daarom heb ik geen
behoefte aan deze motie, sterker nog: ik ontraad de aanneming van de motie
op stuk nr. 73. Ik kan namelijk alleen instemmen met een dergelijke termijn,
als ik er zeker van ben dat ik een en ander in die termijn kan realiseren.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Het is niet mijn motie, maar het moet mij toch van het hart dat de staatssecretaris
hier vreemd opereert. Hij noemt de motie namelijk een ondersteuning van het
regeringsbeleid, maar ontraadt haar tegelijkertijd. Ik vind dat dit echt niet
kan.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik ontraad deze motie. Ik zie de achterliggende gedachte echter wel degelijk
als een ondersteuning van mijn verwoede pogingen om ondertiteling bij de publieke
en commerciële omroepen te realiseren. Ik kan niet garanderen dat een
termijn van vijf jaar realistisch is en daarom ontraad ik de aanneming van
deze motie. Als de motie zo wordt veranderd dat de regering wordt gevraagd
te streven om binnen een termijn van vijf jaar ondertiteling te realiseren,
dan luidt mijn oordeel wellicht anders.De heer Stellingwerf (RPF):Ik zal daarover nadenken. Ik acht de staatssecretaris tot veel in staat,
maar waar het hier op neerkomt, is dat wij de staatssecretaris vragen hieraan
prioriteit te geven en hiervoor geld ter beschikking te stellen.Staatssecretaris Van der Ploeg:De heer Bakker vraagt in zijn amendement op stuk nr. 56 de verslagen om
de zes maanden in plaats van om de drie maanden te publiceren. In eerste termijn
heb ik al aangegeven daartegen geen bezwaar te hebben. Ik heb dus ook geen
bezwaar tegen de aanneming van dit amendement.Het amendement op stuk nr. 57 betreft BNN. In dit amendement wordt voorgesteld
de ledeneis te verlagen van 120.000 naar 100.000 leden, zonder dat dit consequenties
heeft voor de financiën en de zendtijd. Ik ben geen voorstander van dit
amendement. Verlaging van de ledeneis acht ik niet zo'n groot probleem, maar
dat moet dan wel consequenties hebben voor zendtijd en middelen. Heeft het
dergelijke consequenties niet, dan vind ik het een te grote bevoorrechting
ten opzichte van andere omroepen. Een aantal van 100.000 leden is eenderde
van 300.000 leden en dan moet het budget en de zendtijd ook tot eenderde worden
verlaagd. BNN was overigens al bevoorrecht met het aantal van 120.000 leden.
Ik ontraad de motie in deze vorm dan ook sterk, omdat ik vind dat het onnodig
onrechtvaardigheden in Hilversum creëert.De heer Bakker heeft samen met de heer Nicolaï een amendement ingediend
op stuk nr. 58, waarin de netcoördinator de bevoegdheid wordt verleend
om het net schoon te vegen bij calamiteiten. Dit amendement gaat mij veel
te ver. Het staat in schril contrast met in de Kamer geventileerde opvattingen
over journalistieke onafhankelijkheid. Je kunt – ook al geldt het slechts
voor calamiteiten – zelfs stellen dat hier een "netdictator" in het
leven wordt geroepen in plaats van een netcoördinator. Ik ben van mening
dat hiervoor binnen het coördinatiereglement een regeling moet worden
getroffen. Ik kan mij voorstellen dat het nodig is, maar ik houd staande dat
dit wel iets is wat niet in een wet moet worden geregeld. Ik sluit daarbij
aan bij de opmerkingen van de heer Nicolaï die stelde dat hetgeen in
coördinatiereglement kan worden geregeld, niet in een wet moet worden
vastgelegd. Ik voel wel degelijk sympathie voor de achterliggende gedachte,
maar blijf van mening dat een en ander in het coördinatiereglement moet
worden geregeld. Het wetsvoorstel biedt overigens de mogelijkheid om aan dit
reglement zo nodig eisen te stellen. Ik ontraad dit amendement derhalve ten
zeerste.Voorzitter! Dan kom ik tot het amendement van de heer Bakker op stuk nr.
75, betrekking hebbend op de neventaken. De heer Atsma heeft een soortgelijk
amendement voorgesteld op stuk nr. 28. Ik sta niet afwijzend tegenover dit
amendement van de heer Bakker, maar vind dat er volledig aan artikel 57a getoetst
moet worden. Ook hierbij is een toets aan de publieke omroeptaak gewenst.
Dus alleen als het amendement op dit punt wordt aangepast – het gaat
ook om het punt van de concurrentievervalsing – heb ik er geen bezwaar
tegen. Anders moet ik de Kamer aanvaarding van het amendement op stuk nr.
75 ontraden.De heer Bakker (D66):Het begrip "neventaak" is al nauw verbonden met het begrip
"hoofdtaak" en is daarmee in wezen dus al bepaald als een publieke taak. In
de door u voorgestelde toetsing staan drie elementen waarvan de eerste twee
vanwege die definitie overbodig zijn. De essentie zit in de concurrentievervalsing
en die laat ik in het amendement overeind.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik kijk daar iets anders tegenaan, voorzitter. Ik ben blij dat wij het
met elkaar eens zijn dat een en ander niet moet leiden tot concurrentievervalsing.
Ik denk dat, als je handen en voeten wilt geven aan de gedachte van het amendement,
het belangrijk is het amendement aan te passen in die zin dat een toets plaatsvindt
aan artikel 57a. Ik denk dat het amendement dan ook aan kracht wint. Zoals
het nu luidt, moet ik de aanneming ervan ontraden, want het leidt tot concurrentievervalsing
en onrechtvaardigheden. Indien die toets erin wordt gebracht, kan ik leven
met dit amendement.De heer Bakker (D66):Ik zal nog een vergelijking maken met het amendement van de heer Atsma.
Punt is dat ik de toets op concurrentievervalsing volledig overeind houd.
Dat schijnt de staatssecretaris te ontgaan.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! De heer Bakker heeft op stuk nr. 76 een amendement ingediend
dat over hetzelfde onderwerp gaat. Beoogd wordt de toetsing van nevenactiviteiten
te beperken tot concurrentievervalsing. Dit lijkt niet onredelijk, maar is
bij nader inzien onverstandig. De Concessiewet gaat ervan uit dat de neventaken
dicht bij de hoofdtaak liggen. Zij zijn eigenlijk aan elkaar verbonden. De
vraag is: zullen de omroepen dit in de praktijk altijd naleven? Daar bestaat
geen garantie voor. Dus is er een toets nodig. Het commissariaat moet kunnen
toetsen aan de twee andere criteria van artikel 57a, namelijk geen strijd
met de hoofdtaak en in het verlengde van de hoofdtaak. Daar is goed naar gekeken,
ook in economisch opzicht. Een en ander leidt ertoe dat ik de Kamer aanneming
van dit amendement wil ontraden.De heer Bakker (D66):Punt is dat in de definitie van het begrip "neventaak" die neventaak al
zodanig is verbonden aan de hoofdtaak dat toetsing op dat punt overbodig is.
Anders is er geen sprake van een neventaak, maar van een nevenactiviteit.
Daarvoor geldt een heel ander regime en daar kom ik niet aan.Staatssecretaris Van der Ploeg:U heeft gelijk, maar het heeft geen zin om wetten te maken die niet nageleefd
kunnen worden. De vraag is of in de praktijk die neventaken dicht bij de hoofdtaken
liggen. Daarvoor is een toetsing nodig door het commissariaat. Dat is geregeld
in artikel 57a. Het is om deze reden dat ik de aanvaarding van het amendement
op stuk nr. 76 ontraad en aanraad om het amendement op stuk nr. 75 aan te
passen in verband met de toets van artikel 57a. Wij hebben hier vrij goed
naar gekeken. Als wij dit niet doen, ontstaat er een wet die niet kan worden
gehandhaafd.Het amendement op stuk nr. 77 legt vast dat de programmagegevens door
de stichting ter beschikking worden gesteld aan derden tegen een redelijke
vergoeding. Hiermee vervalt het zogenaamde gidsenmonopolie. Voorzitter! Ik
heb hierop al een uitvoerige reactie gegeven. Ik denk dat dit niet bijdraagt
aan een oplossing van de geschetste problematiek. Het vorige kabinet heeft
de NMA opgericht en die instelling heeft ijzersterke tanden; ik verwijs naar
andere sectoren. Het is deze instelling die dit dient op te lossen. Men mag
mijns inziens het commissariaat niet belasten met een discussie over het begrip
"redelijke vergoeding". Ik ontraad daarom de aanvaarding van dit amendement,
dat tot heel veel procedures zou kunnen leiden.Het amendement op stuk nr. 82 strekt ertoe allerlei overheidsbemoeienissen
in te perken en een zekere versimpeling door te voeren. Ik richt mij allereerst
op onderdeel II. De beperking van de lijst van onderwerpen voor de concessievoorwaarden
maakt de regeling star; daar ben ik niet voor. Men heeft zelf al bepaalde
zaken aangegeven, waaronder de calamiteitengevallen, die geregeld zouden moeten
worden zonder te strijden met de programmatische invulling.Onderdeel III van dit amendement heeft betrekking op de AMvB op grond
van artikel 30b, zesde lid. Het betreft hier alleen inrichtingseisen die aan
het beleidsplan worden gesteld. Men kan hier ook spreken over "format". Met
andere woorden: het gaat niet om bemoeienis die echt ingrijpt in programmatische
aspecten en andere vormen van autonomie van de publieke omroep. Ik vind deze
aanpassing niet gewenst.Onderdeel I van het genoemde amendement voorziet in het schrappen van
het onderdeel van de taakopdracht inzake sociale cohesie en integratie. Het
betreft hier belangrijke functies van de publieke omroep die in de taakopdracht
genoemd behoren te worden. Dit is een in Europa algemeen aanvaard inzicht.
Dit is ook in vele andere landen zo vastgelegd. In de toelichting op dit amendement
wordt gesteld: "Ook strekt het amendement ertoe dat tussentijdse wijzigingen
van de concessievoorwaarden niet kunnen plaatsvinden." Die passage is niet
relevant omdat dit onderdeel niet meer in het amendement is terug te vinden.
Dit is een technische opmerking.De heer Bakker (D66):Inderdaad moet die zin worden geschrapt.Ik kom even terug op het punt van de sociale cohesie en integratie. Dat
dit een opdracht is voor de publieke omroep, is zó inherent aan de
algemene opdracht waarin al die zaken als maatschappelijke, culturele diversiteit
enz. al in zitten, dat het onnodig is om het hier nog eens te specificeren.
Op die manier zou men ook wel heel veel andere opdrachten nader kunnen specificeren,
die allemaal vreselijk mooi en politiek correct zijn. Men gaat op deze manier
te ver met het detailleren van de opdracht.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik ben van mening dat, waar het gaat om zaken als sociale cohesie en integratie –
de publieke omroep is er voor allerlei verschillende doelgroepen in de samenleving –
het belangrijk is om dat als taakopdracht vast te leggen. Anders is de publieke
omroep er alleen voor een zeer beperkte groep in de samenleving. Dat zou ik
ongewenst vinden. En overigens heb ik bij nota van wijziging het wat meer
dwingende karakter al gewijzigd. Ik ontraad de Kamer dus aanvaarding van het
amendement op stuk nr. 82.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Alle overbodige ballast eruit gooien spreekt
ons in principe aan. Acht de staatssecretaris het aanvaardbaar als de Kamer
er in meerderheid mee instemt?De voorzitter:Hier heb ik toch bezwaar tegen. De staatssecretaris zei juist dat hij
aanvaarding van het amendement ontraadt. Als iedereen gaat vragen of hij dat
wel echt meent, zitten wij hier morgenochtend nog...Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! In het amendement van de heren Bakker en Nicolaï op stuk
nr. 83 wordt bepaald dat de journalistieke onafhankelijkheid van het redactiestatuut
ook op netniveau geregeld wordt. Ook krijgt niet het netbestuur, maar de netredactie
instemmingsrecht bij het benoemen van de netcoördinator. Op dit punt
is er geen rol meer weggelegd voor het netbestuur. Daarnaast wordt in het
amendement geregeld dat de netcoördinator de hoofdredacteur is. De indieners
proberen ook te bewerkstelligen dat de netredactie vooral bestaat uit hoofdredacteuren,
eindredacteuren en programmamakers. Nogmaals, dit zijn zaken die ook van onderaf
in het netstatuut geregeld kunnen worden, aan de hand van het amendement van
mevrouw Van Zuijlen. Mijn reactie hierop is vergelijkbaar met die op het amendement
op stuk nr. 36 van mevrouw Halsema. Ik vind het een minder gelukkige uitwerking
van het redactiestatuutidee. Het voorstel van mevrouw Van Zuijlen spreekt
mij veel meer aan; dat betekent echt iets. Verder wordt met het amendement
op stuk nr. 83 het netbestuur volledig uitgekleed ten faveure van de netredactie.
Ik heb al gezegd dat ik hecht aan een heldere positie en een duidelijke rol
van het netbestuur. En de samenstelling van de netredactie acht ik, hoewel
ik het punt van de programmamakers onderschrijf – dat kan geregeld worden
in het netstatuut – een taak van de omroepen zelf. Ik ontraad de Kamer
aanvaarding van het amendement op stuk nr. 83 ten zeerste.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb hier toch nog een vraag over. Het is duidelijk dat u geen voorstander
van een redactiestatuut bent, maar stel nu dat u dat wel zou zijn. Welke formulering
zou u dan kiezen? Onder 4 wordt gesteld dat de raad van bestuur een redactiestatuut
tot stand brengt. Volgens mij wordt daarmee precies bewerkstelligd wat met
een redactiestatuut bedoeld wordt te verhinderen, namelijk dat de raad van
bestuur de inhoud van dat statuut gaat bepalen. Bent u dat met mij eens?Staatssecretaris Van der Ploeg:U vraagt mij, mij te verplaatsen in een situatie waarvan ik geen voorstander
ben. De journalistieke onafhankelijkheid is goed geregeld in de wet; ik heb
daar een aantal artikelen voor opgenomen. Ik vind wel dat het goed is helderheid
te verschaffen over de werkwijze van de netredacties en de netcoördinatoren.
Die kan vastgelegd worden in het netstatuut. Ik heb geen behoefte aan dit
amendement en ik ontraad de Kamer aanvaarding ervan dan ook ten sterkste.In het amendement op stuk nr. 84 van de leden Nicolaï en Bakker wordt
voorgesteld het minimumaantal leden terug te brengen van 300.000 naar 200.000.
Ik ontraad ook aanvaarding van dit amendement, want ik heb al gezegd dat ik
het al een hele stap vind om terug te gaan van 450.000 leden naar 300.000.
Ik vind het ook belangrijk dat de verenigingen geworteld zijn in de samenleving.
De stap naar 50.000 leden vind ik sowieso te groot, maar ook een drempel van
200.000 leden vind ik te laag, al zal die niet tot zo'n sterke toestroom van
nieuwe verenigingen leiden. Voor mij is de grens van 300.000 leden een goed
evenwicht, dus ik ontraad de Kamer ook aanvaarding van het amendement op stuk
nr. 84.Dan kom ik bij de amendementen van de heer Atsma. De heer Atsma gebruikt
woorden als "betutteling", "een woud van voorschriften", "staatsomroep" en
"sluipende nationalisatie". Deze woorden doen bij mij echter geen bel rinkelen.
Bij deze Concessiewet wordt een poging gedaan om tot een sterk publiek bestel
te komen. Als de heer Atsma spreekt over staatsomroep, spreek ik over een
publieke omroep met eigen verantwoordelijkheden waar wij zomin mogelijk aan
moeten komen. Er is geen sprake van een staatsomroep. Deze termen van de heer
Atsma dragen dan ook niet bij tot het scheppen van vertrouwen in de publieke
omroep. Ik stel dus voor dat wij dit soort woorden niet gebruiken. U zult
ze in ieder geval niet van mijn kant horen.De heer Atsma zei: het regeerakkoord is mijn arbeidscontract. Het regeerakkoord
staat natuurlijk open voor vele interpretaties. De Concessiewet is de invulling
waar het kabinet voor staat van de richting die in het regeerakkoord is aangegeven.
Op details zijn altijd besprekingen mogelijk. Veel amendementen van de heer
Atsma liggen in die sfeer.De heer Atsma (CDA):Hoe beoordeelt u de kwalificaties die ook vanuit de samenleving te horen
zijn en dezelfde inhoud hebben? Ik sprak over een staatsomroep en de heren
Rottenberg en Van Dam hebben vergelijkbare woorden gebruikt. Dit zijn niet
de eersten de besten. Hoe oordeelt u daarover? Ik heb ook gewezen op het oordeel
van de door u benoemde leden van de raad van toezicht.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik vind het totale onzin om van een staatsomroep te spreken. Ik spreek
van een publieke omroep. Ik heb die andere bewoordingen niet gebruikt en ik
neem daar dus afstand van. Ook neem ik afstand van opmerkingen over een sluipende
nationalisatie. Hier is sprake van een publieke omroep die met publieke middelen
wordt gefinancierd. Tegelijkertijd moet de onafhankelijkheid van de publieke
omroep gewaarborgd worden. Ik probeer via deze Concessiewet structuren te
bieden die in de komende jaren kunnen leiden tot een nog sterkere publieke
omroep die populaire programma's beter maakt en goede programma's populairder
maakt.De heer Atsma (CDA):Ik ben er blij mee dat coalitieleden geprobeerd hebben een groot deel
van de ballast te laten verdwijnen. U bent daar tegen, maar maakt u zich geen
zorgen over het draagvlak in Hilversum bij de verenigingen? Dit moet wel blijven
bestaan voor alles wat nu op touw wordt gezet.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik ben na vele gesprekken met alle partijen in Hilversum van mening dat
er een zeer sterk draagvlak is voor een sterke publieke omroep.De heer Atsma toonde zich een overtuigd voorstander van deregulering van
de Mediawet. Ik weet niet hoe dat te rijmen valt met de indiening van meer
dan twintig amendementen, maar ik zal mijn best doen om ze
stuk voor stuk te beoordelen.De heer Atsma (CDA):Dat is simpel, omdat die amendementen in de kern beogen een groot aantal
overbodige bepalingen en voorschriften eruit te halen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Elke keer dat ik een amendement zie dat probeert nieuwe dingen erin te
stoppen, zal ik u dat vertellen.Het amendement op stuk nr. 17 betreft de om-nietbepaling in het kader
van neventaken. Het kabinet heeft geen principiële bezwaren tegen het
laten vervallen van de genoemde beperking. Het stuit evenwel op aarzeling
om dat nu reeds te doen omdat het gevaar van concurrentievervalsing aanwezig
is. Daarom wil de regering de ontwikkeling van neventaken liever stapsgewijs
laten verlopen. Ik heb dan ook geen behoefte aan dit amendement.Het amendement op stuk nr. 18 betreft een wijziging van de voorgeschreven
statutaire doelomschrijving van de omroepvereniging. Voorgesteld wordt om
de zinsnede "ter uitvoering van de taak van de publieke omroep, bedoeld in
artikel 13c" te laten vervallen. Ik heb principiële bezwaren tegen dit
amendement. Het moet duidelijk zijn dat de omroepverenigingen onlosmakelijk
onderdeel zijn van de publieke omroep en dat zij bijdragen aan de uitvoering
van de taakopdracht van de publieke omroep als geheel. Dit laat onverlet de
belangrijke positie van de verenigingen in het bestel. In feite plaatst dit
amendement de omroepverenigingen daarbuiten. Ik ontraad dan ook aanneming
van dit amendement.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Het amendement beoogt de omroepverenigingen in elk geval niet
ondergeschikt te maken. Eerder heeft de heer Nicolaï in een andere context
ook daarop gewezen. Hij is er wellicht wel voor, maar wij niet. De staatssecretaris
heeft meer gesproken over een en-en-verhouding. De kern van het amendement
is dat de omroepverenigingen niet ondergeschikt worden gemaakt aan het algemeen
belang.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het amendement op stuk nr. 19 betreft in feite het laten vervallen van
onderdeel f van artikel 16, tweede lid, van de Mediawet. De NOS heeft tot
taak de bekostiging van de instellingen die zendtijd hebben verkregen voor
landelijke omroep. Daaraan wordt toegevoegd: "waaronder het bevorderen van
een doelmatige inzet van door Onze Minister beschikbaar gestelde bedragen,
bedoeld in artikel 101, eerste lid." Ik meen dat een doelmatige inzet van
omroepmiddelen eenieders verantwoordelijkheid is. Nu in de Concessiewet de
NOS verantwoordelijk wordt voor het functioneren van de publieke omroep als
geheel, ligt het in de rede daarbij ook het financiële functioneren te
betrekken. Ik ontraad daarom aanneming van het amendement op stuk nr. 19,
omdat het in feite indruist tegen het idee dat juist de NOS de verantwoordelijkheid
heeft voor het functioneren van de publieke omroep als geheel.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Is de staatssecretaris met mij van mening dat hierdoor de
raad van bestuur kan ingrijpen in het beleid van de vereniging en bovendien
in de prioriteitenstelling van de vereniging en dat wij dat niet moeten willen?Staatssecretaris Van der Ploeg:Het gaat om een doelmatige inzet van middelen. Er wordt veel over gesproken
dat er soms taken dubbel worden gedaan en dat er aanwijzingen kunnen worden
gegeven: als jullie dingen samen kunnen doen, is het aardig om dat in samenspraak
te doen. Verenigingen zijn autonoom, maar er moet wel iemand verantwoordelijk
zijn voor het totale functioneren van de publieke omroep.De heer Atsma (CDA):Ik begrijp dat u deze woorden gebruikt, maar het gaat er in de kern om
dat, wanneer dit wordt toegestaan, de raad van bestuur kan ingrijpen in het
beleid van de vereniging en ook in de prioriteitenstelling van de vereniging.
Dat is een van de harde punten van kritiek. U zou daarnaar moeten luisteren.Staatssecretaris Van der Ploeg:Een doelmatige inzet van omroepmiddelen is eenieders verantwoordelijkheid.
De kern van de Concessiewet is dat de NOS verantwoordelijk wordt voor het
functioneren van de publieke omroep als geheel. Daarbij hoort ook het financiële
functioneren. Ik ontraad dan ook aanneming van dit amendement.Ik kom bij het amendement op stuk nr. 20 van de heer Atsma. In de Concessiewet
worden alle cruciale besluiten van de raad van bestuur onderworpen aan de
goedkeuring door de raad van toezicht. Het gaat echter te ver de raad van
bestuur in al zijn uitvoeringswerkzaamheden volledig onder curatele te stellen
van de raad van toezicht. In feite zou dat een grote stap terug zijn naar
de vroegere situatie van dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Dat zou verlammend
werken op een effectieve coördinatie en samenwerking. Ik ontraad daarom
de aanvaarding van het amendement op stuk nr. 20.Het amendement op stuk nr. 21 van de heer Atsma gaat weer over de autonomie
van de verenigingen. Voor mij spreekt het voor zichzelf dat de raad van bestuur
rekening dient te houden met de in artikel 48 beschermde autonomie van de
omroepverenigingen. Wat het amendement regelt, vloeit reeds uit de wet voort.
In het kader van de deregulering die de heer Atsma zo wenst, heb ik dus geen
behoefte aan verduidelijking op dit punt. Het kan wel, maar ik vind het overbodig.De heer Atsma (CDA):Ik ben blij met deze lichte vorm van instemming, althans als ik het plaats
in de context van de woorden die u bij andere amendementen, bijvoorbeeld van
mevrouw Van Zuijlen, heeft gebezigd. Het gaat mij niet om een extra regeling,
maar om een extra waarborg voor de zelfstandigheid van de verenigingen. Dat
heb ik bedoeld en ik ben blij dat u dat onderschrijft.Staatssecretaris Van der Ploeg:Dat heb ik niet gezegd. Ik heb gezegd dat artikel 48, waarmee ook de raad
van bestuur rekening heeft te houden, de autonomie al voldoende waarborgt.
Ik zie het amendement als een inbreuk op de door de heer Atsma gewenst maximale
deregulering van de Concessiewet. Ik kan mij dus niet voorstellen waarom hij
dit amendement op stuk nr. 21 indient. Het haalt niet de kern van de wet onderuit,
maar het punt is er al in geregeld. Het amendement is overbodig.Wat het amendement op stuk nr. 22 betreft, wijs ik erop dat de voorschriften
en aanwijzingen die aan de concessie kunnen worden verbonden, in de wet strikt
zijn genormeerd. De aanwijzingen en voorschriften kunnen geen betrekking hebben
op de inhoud van de programma's. Bedacht moet worden dat de concessie aan
de NOS niet kan worden geweigerd. Indien het concessiebeleidsplan onvoldoende
voorziet in de vervulling van de publieke taakopdracht, moet het dus op de
een of andere manier worden bijgesteld. Dat kan door middel van de concessievoorschriften
dan worden gecorrigeerd. In het voorgestelde stelsel van concessieverlening
kan dit instrument dus moeilijk worden gemist. Bovendien is het niet ongebruikelijk
om aan concessies voorwaarden te verbinden. Dit kan alleen tot de conclusie
leiden dat ik de aanvaarding van het amendement op stuk nr. 22 ontraad.Het amendement op stuk nr. 23 gaat over het terugdringen van de overheidsbemoeienis,
met name bij al die zinsneden over muziek. De heer Nicolaï heeft een
vergelijkbaar amendement ingediend. Ik hecht eraan om de taak van de publieke
omroep zo ondubbelzinnig mogelijk in de wet te verankeren. Vandaar dat enige
gedetailleerde regelgeving moeilijk te vermijden is. Ik ben echter gevoelig
voor de kritiek op overdetaillering. Ik laat het aan de Kamer om het wetsvoorstel
op dit punt enigszins te beperken. Op dit amendement geef ik dus hetzelfde
commentaar als op dat van de heer Nicolaï. Wel moet ik zeggen dat de
publieke omroep een wereld te winnen heeft onder jongeren en minderheden.
De vraag is echter of dat zo in de wetstekst moet worden geregeld, want hierbij
kunnen ook de concessievoorwaarden een rol spelen. Op dit punt wil ik mij
door de Kamer laten overtuigen. Ik laat dus het oordeel aan de Kamer over
het amendement op stuk nr. 23.Het amendement op stuk nr. 24 beoogt grenzen te stellen aan de toetsing
door de raad van bestuur, met name inzake de vraag of programmaonderdelen
wel passen binnen het kader van het desbetreffende programmanet. Dit amendement
acht ik werkelijk overbodig. Het brengt ook geen verduidelijking. Weer is
het artikel 48 dat de programmatische autonomie van de verenigingen garandeert.
Dat behoeft niet op elke plaats van de wet te worden herhaald. Dat zou zelfs
artikel 48 verzwakken. A contrario bestaat dan immers het risico dat, waar
dit niet genoemd wordt, artikel 48 niet zou gelden. Daarom ontraad ik de aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 24.Het amendement op stuk nr. 25 beoogt de rol van het netbestuur te verzwaren.
Maar in het wetsvoorstel is duidelijk gekozen voor de lijn om de professionele
organisatie te versterken. Dat gaat, zo zeg ik met nadruk, bewust ten koste
van de bevoegdheden van het netbestuur en ten gunste van de bevoegdheden van
de netcoördinator en de raad van bestuur. Ik bespeur in het amendement
dat het CDA op een geheel andere lijn zit. Dat is het goed recht van de heer
Atsma, maar het is niet mijn lijn en ook niet die van het kabinet. Het amendement
is bovendien onvolledig. In artikel 19a is immers geregeld dat de raad van
bestuur profielen vaststelt en in artikel 18b dat de raad van toezicht die
vaststelling moet goedkeuren. Genoemde artikelen zouden op basis van het gestelde
in het amendement ook moeten worden aangepast. Dat is een technische opmerking.
Hoe het ook zij, ik ontraad de aanneming van dit amendement ten stelligste,
want het raakt het hart van de Concessiewet.Dan kom ik op het amendement op stuk nr. 26. Dat beperkt de bevoegdheden
van de netcoördinator en versterkt de positie van de netredactie op het
punt van het opstellen van de programmaschema's. Er wordt daarmee geprobeerd
de samenwerking op dit onderdeel te versterken. Mevrouw Van Zuijlen heeft
een vergelijkbaar amendement ingediend. Dit amendement kan dus als aanvullend
worden beschouwd. Ik ontraad de aanneming van het amendement niet. Ik laat
het oordeel erover aan de Kamer. In feite wordt er gezegd: ga hier ook samenwerken,
gelet op de daaruit voortvloeiende concretiseringen in de vorm van programmaschema's.
Eigenlijk spreekt dat vanzelf, maar als de Kamer behoefte heeft om dit nader
in de wet vast te leggen, dan is dat geen ramp.Dan het amendement op stuk nr. 27. Dit miskent de bijzondere verantwoordelijkheid
van de NOS voor de publieke omroep als geheel. Dat is de kern van de wet,
want de NOS is de houder van de publieke omroepconcessie van tien jaar en
niet het Commissariaat voor de media. Behartiging en bewaking van het gemeenschappelijk
belang van de publieke omroep is dus bij uitstek een zaak van de NOS. Het
publiekrechtelijk toezicht van het Commissariaat voor de media is van een
geheel andere orde en blijft onverkort bestaan naast de toets van de raad
van bestuur. Daarover bestaat geen enkele onduidelijkheid. Ik zie derhalve
niets in dit amendement. Ik ontraad de aanneming van het amendement op stuk
nr. 27 ten zeerste.Ik kom op het amendement op stuk nr. 28. Dat gaat over de artikel 39f-instellingen.
De reden waarom deze niet voor bekostiging van neventaken in aanmerking komen,
heb ik in eerste termijn al aangegeven. Ik vind dit overigens wel een punt.
Verschillende andere leden van de Kamer hebben er ook over gesproken. Ik heb
er geen bezwaar tegen op mijn standpunt terug te komen, maar het amendement
dient dan wel beperkt te worden tot artikel 39f-instellingen. Ik zie geen
reden deze taken ook voor bijvoorbeeld politieke partijen en de overheid,
ook zendgemachtigden, uit de omroepmiddelen te bekostigen. Het amendement
moet in deze zin worden beperkt. Ik ontraad de aanneming van het amendement
in deze vorm, maar mocht dat worden aangepast door het te beperken tot artikel
39f-instellingen – dat was eigenlijk de overweging, dus geen politieke
partijen en de overheid – dan kan ik ermee leven.De heer Atsma (CDA):Wij zullen het amendement in die zin proberen aan te passen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Dan het amendement op stuk nr. 29. Dat strekt er in feite toe dat de raad
van toezicht moet instemmen met de door de raad van bestuur vastgestelde criteria
volgens welke het voor versterking van de programmering beschikbare bedrag
wordt besteed. Ik vind dat de raad van bestuur voldoende vrijheid moet hebben
om zijn beleid vorm te geven. In het wetsvoorstel worden reeds normen gegeven
die de vrijheid van de raad van bestuur beperken bij de inzet van het budget
voor programmaversterking. Het nog eens separaat instemming van de raad van
toezicht voorschrijven vind ik te veel van het goede. Die bevoegdheid heeft
de raad van toezicht eigenlijk al via de begrotingsgoedkeuring.
Daarvan is de programmaversterking onderdeel. Ik ontraad de aanneming van
dit amendement.Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 30. Dit beperkt de vrijheid
de concessievoorwaarden bij te stellen in het geval van nu niet voorziene
omstandigheden. Hierbij moet het voordeel van de flexibiliteit afgewogen worden
tegen het belang van de rechtszekerheid. Om die reden heb ik niet al te veel
bezwaar tegen het amendement. Ik zou hier niet zelf voor kiezen, anders had
ik het wel in de Concessiewet opgenomen, maar ik moet eerlijk zeggen dat aanvaarding
van dit amendement niet het hart uit het wetsvoorstel zal halen. Ik heb gekozen
voor wat meer flexibiliteit en in het amendement wordt gekozen voor wat meer
rechtszekerheid. Ik laat het oordeel over het amendement op stuk nr. 30 graag
over aan de Kamer.Het amendement op stuk nr. 31 beoogt de correctiemogelijkheden te beperken
tot het wettelijk kader en doet recht aan het feit dat voor de algemene maatregel
van bestuur op grond van het in het amendement bedoelde artikellid toch al
een voorhangbepaling geldt, volgens artikel 175. In feite geldt hiervoor dezelfde
argumentatie als voor het amendement op stuk nr. 30. Het amendement verkleint
de flexibiliteit, maar vergroot de rechtszekerheid. Ik heb gekozen voor flexibiliteit
in de Concessiewet. Ik heb geen reden om aanvaarding van dit amendement ernstig
te ontraden en laat derhalve het oordeel over dit amendement over aan de Kamer.Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 32. De beleidsplannen van de
omroepinstellingen worden door de raad van bestuur van de NOS verwerkt in
het concessiebeleidsplan. De NOS heeft daarbij een eigen verantwoordelijkheid
voor de invulling van de publieke taakopdracht door de omroepinstellingen
individueel en gezamenlijk. Zij is daarbij niet gebonden aan de letter van
individuele beleidsplannen. Over het concessiebeleidsplan pleegt de NOS wel
overleg met de omroepinstellingen. Daaruit volgt dan een concessiebeleidsplan
waarvoor de NOS verantwoordelijk is en dat ook de basis voor de concessieverlening
is. De voorgestelde toevoeging in het amendement bindt de NOS ook naar de
letter aan individuele beleidsplannen. In dat geval is het voor de NOS onmogelijk
haar eigen verantwoordelijkheid waar te maken. Dit doorkruist dus het voorgestane
stelsel van het wetsvoorstel en raakt het hart van het wetsvoorstel. Onder
verwijzing naar mijn reactie op het amendement op stuk nr. 18 ontraad ik aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 32 ten zeerste.Vervolgens kom ik bij het amendement op stuk nr. 33. Ik ben er geen voorstander
van de criteria voor de visitatie bij wet te beperken. Alle relevante aspecten
van de taakvervulling voor de publieke omroep moeten daarbij desgewenst aan
de orde kunnen komen. Ik ontraad daarom aanvaarding van het amendement op
stuk nr. 33.Voorzitter! Na het amendement van de heer Atsma op stuk nr. 34 grondig
te hebben bestudeerd, ben ik tot de conclusie gekomen dat het doel en de strekking
van dit amendement mij ontgaan. Het lijkt mij grotendeels overbodig. Wat gevraagd
wordt, kan nu ook reeds. Dit is een voorbeeld van extra regulering. Ik ben
er zonder meer op tegen dat de toetsing door het Commissariaat voor de media
komt te vervallen. Het commissariaat beschikt over sancties om de beoogde
doelen af te dwingen; de visitatiecommissie heeft die niet. Ik ontraad daarom
aanvaarding van het amendement op stuk nr. 34.De heer Atsma (CDA):U heeft het amendement niet begrepen en toch ontraadt u het, terwijl ik
eerder een andere reactie van u kreeg. Eerder zei u dat u het een heel aardig
idee vond om het afleggen van verantwoording door de omroepverenigingen aan
hun leden en het omschrijven van de invloed van de leden in zo'n beleidsplan,
noodzakelijk om erkenning te krijgen, neer te leggen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Dit kan ik niet als een vraag beschouwen.Voorzitter! Ik ga door met het amendement op stuk nr. 35. Dat amendement
probeert de raad van toezicht ook het ontslagrecht van de leden van de raad
van bestuur te geven. Dit is ook weer een voorbeeld van iets wat indruist
tegen de door de heer Atsma beoogde deregulering. Dit amendement is overbodig.
Juridisch gezien is het zo dat het benoemingsrecht ook het ontslagrecht van
de leden van de raad van bestuur impliceert. Het amendement is dus niet nodig
en daarom ontraad ik aanvaarding ervan.De heer Atsma (CDA):Het is natuurlijk heel gemakkelijk om te roepen dat dit een voorbeeld
van overbodige regulering is. U heeft vanmorgen gezegd dat het wetsartikel
waar ik op duid impliciet betekent dat de raad van toezicht het ontslagrecht
al heeft. Daarmee zegt hij dat ik gelijk heb. Als ik dat juist blijk te zien,
is er voor mij geen aanleiding meer om het amendement te handhaven. De staatssecretaris
heeft gezegd dat wat al op papier is gezet, wel mogelijk is. Dat vind ik prima.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het amendement is overbodig en ik ben blij met de toezegging van de heer
Atsma dat hij het zal intrekken.De voorzitter:Mijnheer Atsma, heeft u uw amendement inderdaad ingetrokken?De heer Atsma (CDA):Ja.De voorzitter:Aangezien het amendement-Atsma (stuk nr. 35) is ingetrokken, maakt het
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Staatssecretaris Van der Ploeg:Het amendement op stuk nr. 45 van de heer Atsma strekt ertoe het Commissariaat
voor de media zendtijd op regionale omroepen te laten toewijzen aan politieke
partijen. Met dit amendement wordt in feite parlementaire betrokkenheid bewerkstelligd
en dat lijkt mij een probleem. Regionale en lokale omroepen besteden veel
aandacht aan provinciale en lokale politieke partijen en ook aan provinciale
en lokale verkiezingen. Dat is tot nu toe geen knelpunt geweest. Als het gaat
om landelijke politieke partijen, is de huidige regeling voor de landelijk
omroep wel voldoende. Ik zie dus het nut niet van een wettelijke regeling.
Ik vind het wat zwaar om die los te laten op lokale en regionale omroepen.
Ik ontraad dit amendement dan ook.De heer Atsma (CDA):Ik heb dit amendement ingediend omdat ik graag eerder een
toelichting van de staatssecretaris had gehad op mijn betoog in eerste termijn.
De kern van het verhaal is natuurlijk dat er, nu er in heel Nederland sprake
is van een dekking door regionale omroepen, niets op tegen zou zijn om dit
te koppelen aan zendtijd voor politieke partijen in de regio. Ik heb de staatssecretaris
gevraagd om hierop een inhoudelijke reactie te geven, maar dat heeft hij niet
gedaan. Daarom heb ik getracht om het in een amendement op de juiste wijze
te formuleren. Voelt de staatssecretaris er iets voor om de mogelijkheid te
creëren die ik voorsta? Ik heb er twee argumenten voor genoemd. Ik heb
allereerst gewezen op het belabberde opkomstpercentage bij provinciale en
lokale verkiezingen, namelijk tussen de 40 en 45. Ten tweede heb ik aangegeven
dat het nooit zo mag zijn dat bepaalde politieke partijen zendtijd bij de
regionale publieke omroep kunnen kopen, terwijl andere dat uit puur budgettaire
of principiële overwegingen niet kunnen of willen. Dat is de achtergrond
van mijn vraag. Ik hoor hierop graag een meer inhoudelijke reactie, die er
eventueel toe kan leiden dat ik het amendement intrek.Staatssecretaris Van der Ploeg:Regionale en lokale omroepen besteden al veel aandacht aan provinciale
en lokale politieke partijen en ook aan de verkiezingen. Ik zie dit tot nu
toe dan ook niet als een knelpunt. Wat dit amendement regelt is het toewijzen
van politieke zendtijd op lokale en regionale omroepen. Ik weet niet of het
van belang is dat de politiek dat moet willen verwezenlijken. Voor landelijke
politieke partijen is er momenteel een goede huidige regeling en bovendien
vind ik een wettelijke regeling hiervoor wat zwaar. Ik vind het zwaar dat
de rijksoverheid in een wettelijke regeling de lokale en regionale omroepen
verplicht om zendtijd te bieden aan politieke partijen. Ik vind het wat anders
als een gemeente of provincie een omroep geld geeft en een dergelijk verzoek
doet. Het voorstel van de heer Atsma doorkruist naar mijn mening het principe
van subsidiariteit.De heer Atsma (CDA):Ik zal een voorbeeld geven, want kennelijk wordt hier gejojood. Als de
provincie wordt gevraagd of de mogelijkheid bestaat om op de eigen regionale
omroep politieke zendtijd te verstrekken, zegt zij dat niet zij, maar Den
Haag daarover gaat. En nu zegt Den Haag: daar gaan wij niet over. Het lijkt
mij goed om dit nu te regelen, temeer omdat de publieke regionale omroep voor
een belangrijk deel wordt bekostigd uit publieke middelen. Daarover heeft
de staatssecretaris kortgeleden nog een discussie gehad met collega Zalm.De voorzitter:Die gaan wij nu niet herhalen.De heer Bakker (D66):Stel dat die zendtijd wel wordt toegewezen aan lokale en regionale partijen,
betekent dit dan automatisch dat je deze daarmee ook financiert?Staatssecretaris Van der Ploeg:Nee, dat is niet noodzakelijk. Op landelijk niveau wordt dat ook niet
gedaan. Daar vindt wel de zendtijdtoedeling plaats, maar de politieke partijen
moeten er zelf voor betalen.De heer Atsma (CDA):Het wordt wel gefinancierd. Als dat bij wet mogelijk wordt gemaakt, kunnen
de provinciebesturen er middelen voor beschikbaar stellen. Dat doen zij nu
ook.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik heb gezegd dat ik een voorstander ben van subsidiariteit. Als gemeenten
of provincies vinden dat zij daarvoor zendtijd ter beschikking moeten stellen,
hebben zij voldoende instrumenten om dat te stimuleren. Het is te veel van
het goede als het Rijk dat van bovenaf moet opleggen.De heer Atsma heeft de motie op stuk nr. 74 ingediend met het adagium
"overheid op afstand". De overheid moet zich niet tot in detail met omroepzaken
bemoeien en zich beperken tot de hoofdlijnen van het mediabeleid. Ik vind
deze motie volstrekt overbodig, omdat dit vanzelf spreekt. Ik zou het jammer
vinden als de Kamer mij op het hart zou drukken dat wij dit moeten doen. Het
is volstrekt duidelijk dat de overheid zich niet en detail met omroepzaken
moet bezighouden, onder andere als het gaat om het regelen van zendtijd voor
politieke partijen. Ik ontraad de motie op stuk nr. 74.Ik ben blij met de complimenten van de heer Nicolaï voor mijn verdediging
van de Concessiewet, want dat heb ik ook wel eens anders meegemaakt. Ik heb
zijn argumenten gehoord over het belang van de publieke informatievoorziening.
Distributie is belangrijk, maar kan nooit het hoofddoel zijn.Het amendement op stuk nr. 64 van de heer Nicolaï, de heer Bakker
en mevrouw Van Zuijlen houdt in dat wij iets te enthousiast waren met het
in de wet noemen van allerlei specifieke muziekcategorieën. Ik hecht
er wel aan dat de taken van de publieke omroep duidelijk in de wet worden
vastgelegd, maar ik ben gevoelig voor die kritiek op overdetaillering, gezien
mijn reactie op een gelijksoortig amendement van de heer Atsma. Het is het
een of het ander, maar het moet niet te gek worden. Ik laat het oordeel graag
over aan de Kamer.In het amendement op stuk nr. 65 van de heer Nicolaï, de heer Bakker
en mevrouw Van Zuijlen wordt de tussentijdse wijziging van de concessievoorwaarden
beperkt tot het uitbrengen van het concessiebeleidsplan. De flexibiliteit
wordt hierdoor te zeer beperkt. De heer Nicolaï heeft ook gezegd dat
er heel veel dingen kunnen veranderen in vijf jaar. De technologische en maatschappelijke
ontwikkelingen gaan zeer snel. Bovendien kunnen visitatie en het regime van
het concessieplan tot nieuwe inzichten leiden op die ontwikkelingen. Dan moet
het mogelijk zijn de concessievoorwaarden tussentijds te wijzigen. Het kan
ook nodig zijn dat achterhaalde voorwaarden worden geschrapt. Wat is daarop
tegen? Misschien zijn er allerlei nieuwe technologische ontwikkelingen bij
Internet en televisie die aanleiding geven om er nog eens naar te kijken.
Hoewel dit amendement door een meerderheid van de Kamer wordt gesteund, heb
ik geen behoefte aan dit amendement.De heer Nicolaï (VVD):Het gaat niet om tien jaar, maar om vijf jaar. Heeft de staatssecretaris
een kortere periode voor ogen, als vijf jaar hem nog te lang is, of zou hij
op elk willekeurig moment in willen kunnen grijpen? Dat scheelt nogal wat.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik vind dat dit amendement mijn en uw flexibiliteit te veel beperkt. Er
kan namelijk veel veranderen in die vijf jaar. Ik vind dat het mogelijk moet
zijn om de voorwaarden bij te stellen, mede op basis van de maatschappelijke
discussie. Soms betekent dit dat er iets moet worden geschrapt en soms dat
er iets moet worden toegevoegd. Ik zeg eerlijk dat aanvaarding van dit amendement
geen totale ramp zou zijn, maar ik vind het onnodig om de flexibiliteit in
deze zin te beperken.De heer Nicolaï (VVD):Natuurlijk vermindert het de flexibiliteit van de staatssecretaris, voorzitter.
Dat is ook precies de bedoeling, want het geeft zekerheid aan de omroepen.
Heeft de staatssecretaris een voorkeur voor een kortere periode dan die vijf
jaar of wil hij sowieso op elk moment dat zich iets voordoet die mogelijkheid
hebben?Staatssecretaris Van der Ploeg:Korter is natuurlijk beter. Als er twee jaar staat, is dat natuurlijk
alweer beter. Het kan zijn dat technologische ontwikkelingen met name op het
gebied van internet en dergelijke, reden zijn om er nog eens naar te kijken.
Ik vind in dat kader een periode van vijf jaar lang. Als er een kortere periode
wordt vastgelegd, kan ik ermee leven, maar in feite zitten wij er allemaal
zelf bij. Elke wijziging moet door de Kamer worden geaccordeerd, maar die
flexibiliteit is er dan wel. Ik vind het amendement dus onnodig.In het amendement op stuk nr. 66 wordt gepleit voor een flink kleinere
raad van toezicht: een onafhankelijke voorzitter, vijf kroonleden en vijf
leden uit de gremia van de omroepinstellingen. In de toelichting op de ontwerp-Concessiewet
heb ik een aantal kanttekeningen geplaatst. Ik heb gesteld dat ik wil onderzoeken
hoe zo'n raad van toezicht het meest effectief kan functioneren. Bij die evaluatie
mag ook de omvang worden betrokken. Ik ben van de school die zegt: wacht de
evaluatie af, voordat je iets doet. Daarnaast speelt mee dat ik er, zeker
in de context waarin wij het wetsvoorstel hebben besproken, aan hecht dat
de omroepen ieder een plaats hebben in de raad van toezicht. Dat versterkt
in het veranderingsproces waarmee de publieke omroep bezig is, het vertrouwen
in de organisatiestructuur. De raad van toezicht beschikt immers over cruciale
bevoegdheden in het kader van het toezicht. Bij de tussentijdse algemene evaluatie
kunnen wij hier nog eens naar kijken. Nu wijzigen is niet echt verstandig
gezien de gevoeligheden in Hilversum. Ik ontraad daarom het amendement op
stuk nr. 66. Dat is niet zo verbazend, lijkt mij.Ik heb al gezegd dat ik tegen het verlagen van de eis van het aantal leden
van 300.000 tot 200.000 ben. Ik ontraad dan ook het amendement op stuk nr.
67 van de heer Nicolaï.De heer Nicolaï heeft ook een motie ingediend op stuk nr. 79 die
medeondertekend is door de heer Bakker, mevrouw Halsema en de heer Van Bommel.
Daarin wordt de regering verzocht om bij het opstellen van de concessievoorwaarden
ervan uit te gaan dat de publieke omroep primair gericht moet zijn op kwalitatief
hoogstaande programmering en secundair op een groot publieksbereik. De realiteit
is dat televisie en radio massamedia zijn. Er moet zoveel mogelijk publiek
worden bereikt met de kwalitatief hoogstaande programma's die moeten worden
geprogrammeerd. Het publieksbereik is vitaal voor de legitimatie van de publieke
omroep. In het wetsvoorstel is sprake van een nevenschikking van kwaliteit
en publieksbereik. Ik ben beslist tegen een onderschikking naar de ene of
de andere kant. Ik zou het bijvoorbeeld verschrikkelijk vinden als mensen
de kijkcijfers belangrijker zouden vinden dan het maken van goede, kwalitatief
hoogstaande programma's. Ik geloof in een nevenschikking als weg naar een
publieke omroep van kwaliteit voor een breed publiek. Het is eigenlijk een
beetje vergelijkbaar met het beleid in de cultuursector waaraan de heer Nicolaï
steun heeft gegeven. Wij gaan daarbij uit van het aanbod van de kunstenaars,
maar willen tevens dat wordt getracht om met het cultureel ondernemerschap
een zo groot mogelijk publiek te bereiken. Ik ontraad de motie op stuk nr.
79 ten zeerste.De heer Nicolaï (VVD):Aan het eind van deze lange discussie is dat jammer, want voor de VVD
was dit de belangrijkste winst van deze behandeling. Toch begrijp ik dit niet.
Ik herinner mij stellig dat de staatssecretaris in deze Kamer duidelijk heeft
verklaard dat het in de eerste plaats gaat om de programma's, maar dat het
publieksbereik niet uit het oog moet worden verloren; het gaat immers om een
massamedium. Nog zekerder ben ik ervan dat de staatssecretaris op een van
mijn vragen tijdens een algemeen overleg heeft geantwoord dat de hoeveelheid
kijkers ondergeschikt is aan de soort en de kwaliteit van de programma's.
Uw stelling is dus in strijd met uw eerdere verklaringen hieromtrent.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik bestrijd dit. Ik ben ertegen om eerst naar kijkcijfers te kijken en
daar vervolgens programma's bij te zoeken. Maar beide zijn belangrijk. Het
publieke aanbod moet met kwalitatief hoogstaande programma's een zo breed
mogelijk bereik krijgen; daarvoor is de netprofilering ook bedoeld. Juist
de formulering van deze motie maakt een oordeel voor mij moeilijk.De heer Nicolaï (VVD):Wat vindt u van het argument dat hierdoor rust en zekerheid aan de omroepen
wordt geboden, omdat duidelijk wordt waar de politiek staat? En als de marktaandelen
teruglopen, moet de politiek zich dan achter de oren krabben en gaan vragen
waarom voor zoveel geld, zo weinig mensen worden bereikt? Het is de bedoeling
van deze motie om duidelijk te maken dat de politiek dat niet zal doen, omdat
zij niet zo in het marktaandeel is geïnteresseerd, maar in de programma's.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ongetwijfeld komen wij bij de opstelling van de concessievoorwaarden op
dit soort zaken terug. Mij gaat het erom dat er kwalitatief hoogstaande programma's
komen en dat daarmee naar een zo groot mogelijk bereik wordt gestreefd. Mijn
gevoel zegt mij dat dit niet de strekking van deze motie is. Er staat mijns
inziens dat een groot publieksbereik secundair is; daarin kan worden gelezen
dat aantallen kijkers volstrekt onbelangrijk zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil nog een poging doen om de staatssecretaris ertoe aan te zetten
om deze motie nauwkeurig te lezen. Het gaat mij met name om het woord "groot".
Ik ben het met de staatssecretaris eens dat publieksbereik en kwalitatief
hoogstaande programma's nevengeschikte doelstellingen behoren te zijn; het
ene moet dus niet ondergeschikt zijn aan het andere. Maar dat is iets anders
dan het gelijkstellen van de kwaliteit van programma's aan kijkcijfers.
Daartegen keert deze motie zich. Je kunt wel zorgen voor een bepaald publieksbereik,
maar dit hoeft per se niet in kijkcijfers en aantallen te worden vertaald.
Dit lijkt mij in overeenstemming met hetgeen de staatssecretaris wil: er moet
een publiek zijn, maar dat hoeft niet per se maximaal te zijn.Staatssecretaris Van der Ploeg:In ieder geval is kwaliteit niet hetzelfde als kijkcijfers. Dat maakt
formulering wellicht moeilijk. In de wet staat dat de publieke omroep de taak
heeft om voor veel verschillende doelgroepen te programmeren, niet voor de
grootste gemene deler. Dat zegt al iets over de kwaliteit van de kijkcijfers:
voor een kleinere groep mensen kan dus een bepaald soort programma's worden
gemaakt. De publieke omroep moet eigenlijk iets leuks bieden voor iedereen.
Maar de motie op stuk nr. 79, zoals die nu is geformuleerd, moet ik ontraden.
Maar wij komen hierop in de volgende debatten waarschijnlijk uitgebreid terug.In het amendement op stuk nr. 78 van de heren Nicolaï en Bakker wordt
een poging gedaan om meer recht te doen aan de mogelijkheid voor nieuwe groeperingen
om deel uit te maken van het publieke omroepbestel. In feite beogen zij de
ledeneis voor aspirant-omroepen te verlagen van 60.000 naar 50.000. Verder
willen zij de voorlopige erkenning van twee naar vijf jaar verlengen en jaarlijks
en niet pas na vijf jaar het aantal leden peilen. Al met al komt het neer
op een geleidelijke "ingroei" in zendtijd. Dit amendement klinkt sympathiek,
maar een bezwaar is wel dat het ertoe kan leiden dat de omroepvereniging meer
bezig is met ledenwerving dan met programma's. Verder is de uitvoering van
het amendement nogal ingewikkeld.De heer Bakker (D66):Die jaarlijkse telling blijft beperkt tot de nieuwe "ingroeiomroepen"
en betreft niet de bestaande omroepen.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik begrijp het. Een en ander betekent wel dat deze omroepen zich sterk
zullen richten op ledengroei, omdat zij daardoor extra "ingroei" krijgen.
Een ander punt is dat de uitvoering erg ingewikkeld is en dat de jaarlijkse
telling van de leden veel werk met zich brengt. In de praktijk kan een en
ander nog wel eens moeilijk werkbaar blijken te zijn. Een ander gevolg kan
zijn dat het de concurrentie in plaats van de samenwerking tussen de omroepen
bevordert. Hoewel ik de achterliggende gedachte sympathiek vind, ontraad ik
de aanneming van het amendement op stuk nr. 78, omdat ik bang ben dat het
in de praktijk onwerkbaar zal blijken te zijn. In het wetsvoorstel is gekozen
voor een verlenging van vijf jaar van de voorlopige erkenning. Dit geeft een
aspirant-omroep de tijd om die 300.000 leden te werven. Ik ben overigens ook
bang dat dit amendement onrust onder de omroepen zal veroorzaken.De heer Stellingwerf (RPF):Kan aanneming van het amendement ook tot onrust leiden bij de bestaande
omroepen, omdat zij dan wellicht ieder jaar uren en geld moeten inleveren?Staatssecretaris Van der Ploeg:Dat is zeer wel mogelijk.Voorzitter! De heer Stellingwerf stelt mij een vraag en dat is een mooi
moment om in te gaan op twee van zijn amendementen, en wel die op de stukken
nrs. 80 en 81. Het eerste amendement moet in samenhang met het amendement
op stuk nr. 71 van de heer Van Bommel worden bezien. Beide amendementen sluiten
aan op de discussie over de "ja, tenzij"- dan wel de "nee, mits"-formulering.
De heer Stellingwerf stelt voor over te gaan tot een erkenning voor tien jaar,
tenzij er geen stroming meer is of het aantal leden te laag is geworden. Bij
de bespreking van het amendement op stuk nr. 71 heb ik al mijn bezwaren tegen
een tienjarige erkenning duidelijk gemaakt. Ik moet onmiddellijk erkennen
dat de heer Stellingwerf een creatief amendement heeft voorgelegd dat genuanceerder
is dan dat op stuk nr. 71. Hij biedt namelijk de mogelijkheid dat de erkenning
na vijf jaar wordt beëindigd. Ik hecht er echter aan – zo lees
ik ook het regeerakkoord – dat vijfjaarlijks een volledige evaluatie
plaatsvindt. Daar hoort ook een toetsing van het beleidsplan bij. Ik durf
zelfs te stellen dat de toetsing met name daarop gericht zou moeten zijn.
Ik ontraad de aanneming van het amendement op stuk nr. 80, ook al gaat het
een stuk minder ver dan dat op stuk nr. 71 en is het in mindere mate strijdig
met het regeerakkoord.De heer Stellingwerf heeft ietwat laat zijn amendement op stuk nr. 81
ingediend. Ik zal er echter toch nu op reageren. Dit amendement strekt ertoe
de samenstelling van de netbesturen aan te passen aan de netprofileringsbesluiten.
Ik acht het niet onredelijk om bij netoverschrijding, mits die zeer substantieel
is, ook vertegenwoordiging in het netbestuur mogelijk te maken. Voorgesteld
wordt om een en ander analoog aan de regeling voor de netredacties uit te
werken in het coördinatiereglement. Als de omroepen dat zo willen regelen –
het amendement is hiervoor niet echt nodig, maar het kan ook geen kwaad –
heb ik geen bezwaar tegen de aanneming van dit amendement. Het biedt een mogelijkheid.
Men kan het doen en men kan het niet doen. Op zichzelf is dit geen onredelijk
amendement. Het oordeel over het amendement laat ik dus graag over aan de
Kamer.Het amendement op stuk nr. 63 heeft betrekking op artikel 13c en beoogt
verstrooiing als hoofdtaak te schrappen. Mijn reactie is dat radio en televisie
massamedia zijn. Tot de belangrijke functies op het gebied van vrijetijdsbesteding
hoort verstrooiing. De publieke omroep is er dus ook voor verstrooiing. Het
schrappen van het woord "verstrooiing" kan worden uitgelegd, ook juridisch,
als: het mag niet meer. En als het wel mag, kan je het dan laten staan? Er
wordt hiermee een signaal afgegeven dat niet het signaal is dat ik zou willen
afgeven. Verstrooiing heeft ook een zekere aantrekkingskracht, met name voor
jongeren en juist de legitimatie van de publieke omroep ten aanzien van jongeren
wordt als probleem ervaren. De jongeren zijn wel de toekomstige gebruikers
van deze media. Het woord "onderscheidend" is overbodig als je voorschrijft
veelzijdig en hoogstaand te programmeren. Een en ander houdt in dat ik de
Kamer het aanvaarden van het amendement op stuk nr. 63 ontraad.De heer Nicolaï (VVD):Mijn tweede verbazing, voorzitter, geldt het bezwaar, zelfs het juridische
bezwaar, van de staatssecretaris tegen dit amendement. Hij gaf aan dat uit
het amendement zou kunnen worden opgemaakt dat verstrooiing niet meer mag.
Dat bezwaar geldt niet, omdat nog steeds in de wet staat dat men
maximaal 25% verstrooiing mag bieden.Staatssecretaris Van der Ploeg:Voorzitter! Er zijn allerlei redenen op grond waarvan je dit niet als
een bezwaar zou kunnen zien. Ik kan het amendement zo lezen, maar het geeft
ook een signaal af. Dat is: Hilversum, richt u zich maar helemaal op informatie,
educatie en cultuur, want verstrooiing is volstrekt onbelangrijk; zie uw taak
om te trachten ook verstrooiing te bieden voor leden van de samenleving die
daaraan belang hechten als minder belangrijk. Naar de letter van het amendement
kan het geen kwaad, maar dit amendement geeft een verkeerd signaal af.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter! De staatssecretaris gaat natuurlijk zélf over zijn
afweging maar ik mag reageren op zijn argumentatie. Ik vind die argumentatie
nog steeds niet deugdelijk. Immers, het signaal dat wordt afgegeven, is het
signaal dat hier in deze Kamer is besproken. De staatssecretaris weet dat
datgene wat hier wordt gewisseld, meetelt bij de uitleg van de wet. Hij heeft
dus voldoende grond om zich geen zorgen te maken over de beantwoording van
de vraag of verstrooiing volgens wie dan ook al dan niet bij de publieke omroep
zou mogen, integendeel. Alleen, het heeft een andere plek, zoals de staatssecretaris
ook zelf aangeeft, door bij verstrooiing een maximum te hanteren en bij de
andere doelstellingen een minimum.Staatssecretaris Van der Ploeg:Ik vind de formulering "veelzijdig en kwalitatief hoogstaand" al onderscheidend
van de commercie. Met andere woorden: dit is overbodig. Als men "verstrooiing"
eruit wil gooien en kiest voor "met name informatie en educatie", kan dat
worden geïnterpreteerd als een signaal dat de publieke omroep zich niet
meer behoeft te richten op een algemeen breed publiek, maar zich wat meer
mag richten op de intellectuele elites in het land. Ik vind dat een slecht
signaal en daarom ontraad ik aanvaarding van het amendement op stuk nr. 63.Het amendement nr. 67 handelt over het terugbrengen van het ledental van
300.000 naar 200.000 leden. Ik heb al aangegeven dat ik daar niet voor ben.
De ledeneis is immers door mij al zeer fors verlaagd. Ik ontraad de aanvaarding
van dit amendement ten zeerste.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 19.12 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-2979-3015.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl