Vragen van het lid Van Middelkoop aan de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, over de lage opkomst bij de laatstgehouden verkiezingen voor het Europees Parlement
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 5099-5101

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 88, pagina 5099-5101

15-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van: het wetsvoorstel Intrekking van de Wet stimulering zeescheepvaart alsmede, in verband daarmee, het treffen van enkele overgangsmaatregelen (26116)Pagina 5104-5107
Vragen van het lid De Wit aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over de hoogte van het minimumloon in Nederland.Pagina 5101-5103
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 15 juni 1999)Pagina 5107-5108
Presentie en opening (dinsdag 15 juni 1999)Pagina 5095-5095
Vragen van het lid Van Middelkoop aan de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, over de lage opkomst bij de laatstgehouden verkiezingen voor het Europees ParlementPagina 5099-5101
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het notaoverleg over de nota Kansen voor topsport, te weten: - de gewijzigde motie-Middel/Rijpstra over voorzieningen t.b.v. pensioen en overbrugging (26429, nr. 6); - de motie-Atsma over extra middelen voor dopingbestrijding (26429, nr. 5)Pagina 5103-5103
Vragen van het lid Schimmel aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over de totstandkoming van klachtencommissies in de uitvoering van de Wet medische keuringen.Pagina 5097-5099
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 15 juni 1999)Pagina 5103-5104
Vragen van het lid Rosenmöller aan de minister van Justitie, over de beschuldiging van de heer Teeven, officier van justitie van Amsterdam, dat er sprake is van corruptie in de politiekPagina 5095-5097

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Vragen van het lid Van Middelkoop aan de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken, over de lage opkomst bij de laatstgehouden verkiezingen voor het Europees
Parlement.De heer Van Middelkoop (GPV):Mevrouw de voorzitter! De vorige week, op dinsdagavond, spraken wij hier
over het verlenen van spreekrecht aan europarlementariërs in de Tweede
Kamer. Twee dagen later bleek de Nederlandse kiezer aanzienlijk minder geïnteresseerd
te zijn in europarlementaire activiteiten. De zeer lage opkomst bij de verkiezingen
voor het Europees Parlement is natuurlijk ook ons probleem. Dit raakt immers
aan de legitimiteit van een parlementair orgaan waarvan de bevoegdheden zijn
verleend door de nationale wetgevers; ze zijn neergelegd in verdragen.Welke conclusie moeten wij trekken uit deze verontrustend lage opkomst?
Die opkomst is structureel laag, niet alleen in Nederland maar ook elders
in Europa. Ik leg deze vraag ook voor aan die politieke partijen die er nooit
genoeg van krijgen als het gaat om het verlenen van steeds meer bevoegdheden
aan het Europees Parlement.Is de staatssecretaris het met mij eens dat deze lage opkomst laat zien
dat het Europees Parlement nog altijd het karakter van een echte volksvertegenwoordiging
mist? Is hij het met mij eens dat er kan worden gesproken over een legitimiteitscrisis?Vaak is gesteld dat de electorale belangstelling voor het Europees Parlement
zou groeien wanneer dat parlement over meer bevoegdheden zou gaan beschikken.
Welnu, in de verdragen van Maastricht en Amsterdam is dat gebeurd. Bovendien
heeft het Europees Parlement eerder dit jaar zijn tanden laten zien door de
Commissie naar huis te sturen. Echter, dit alles schijnt de burgers nauwelijks
iets te interesseren. Die stelling blijkt dus niet te kloppen. Is de staatssecretaris
het met deze conclusie eens?Zou daaruit niet een andere conclusie moeten worden getrokken, namelijk
dat wij te veel beslissingsmacht hebben verleend aan een orgaan dat bij de
burgers niet leeft? Moet dit voor het regeringsbeleid en de opstelling van
de Kamer niet betekenen dat met betrekking tot de bevoegdheden van het Europees
Parlement op z'n best de status quo moet worden gehandhaafd? Misschien moet
er ook worden nagedacht over het terugnemen van bevoegdheden naar het nationale
vlak waar de democratie wél leeft. Ik bedoel dit niet als een verwijt aan het adres van de staatssecretaris,
maar is het niet te gemakkelijk deze zaak af te doen als een vervelend imagoprobleem,
ontstaan door negatieve verhalen over vriendjespolitiek en corruptie? Blijkt
niet uit de steeds lager wordende opkomst bij achtereenvolgende verkiezingen
dat het om een structureel probleem gaat?Staatssecretaris Benschop:Mevrouw de voorzitter! Wij hebben de cijfers allemaal kunnen zien. De
gemiddelde opkomst in de Unie is teruggelopen van 58 tot 52%. Wanneer wij
van de 15 landen de 3 landen aftrekken waar sprake is van stemplicht, blijkt
dat in 3 landen een hogere opkomst werd gerealiseerd, en in 9 een lagere.
Nederland had de op één na laagste opkomst, met 29,9%. In 1994
hadden wij dezelfde positie; toen wisten wij Portugal net achter ons te houden,
bij deze laatste verkiezingen zijn er in het Verenigd Koninkrijk minder mensen
gaan stemmen dan in Nederland.Het is inderdaad een trend dat het opkomstpercentage lager wordt, overigens
zowel bij de Europese verkiezingen als bij andere verkiezingen in Nederland.
Dit is zorgelijk, omdat het verschil tussen het belang van Europa en het belang
van het Europees Parlement als instelling en de opkomst en daarmee het mandaat
voor de Nederlandse vertegenwoordigers in dat parlement groot is. De heer
Van Middelkoop spreekt van een imagoprobleem; ik denk dat dit wel een rol
heeft gespeeld, zeker in de afgelopen maanden, maar er is natuurlijk meer
aan de hand. Er is bij het Europees Parlement geen sprake van regeringsvorming
en daardoor is er bij de Europese verkiezingen geen machtsvraag aan de orde,
zoals bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer wel het geval is. Ik ben het
met de heer Van Middelkoop eens dat het karakter van het Europees Parlement
zich in die zin onderscheidt van dat van de Tweede Kamer. Bovendien is het
Europees Parlement in de beleving van de mensen ver weg.Welke conclusie moeten wij hieruit trekken? Ik denk dat het in de eerste
plaats de taak is van politieke partijen en van de gekozen Europese parlementariërs
om te pogen deze trend te keren. Zij hebben er zich in de afgelopen dagen
natuurlijk ook zelf al uitgebreid over uitgelaten. Daarbij is het politiseren
genoemd, het zichtbaar maken van de keuzes die in Europa gemaakt worden. En
wie weet, misschien maakt ook deze verkiezingsuitslag zo'n scenario wel wat
waarschijnlijker, omdat de Europese conservatieven de grootste fractie in
het Europees Parlement zijn geworden. Aangezien de sociaal-democraten in de
regeringen de overhand hebben, zou zich wel eens een echte tegenstelling kunnen
ontwikkelen. Verder hebben de gekozen europarlementariërs gezegd dat
zij niet alleen in Brussel en in Straatsburg aanwezig willen zijn, maar dat
zij ook in Nederland een gezicht willen geven aan het Europees Parlement,
ook voor de Nederlandse kiezers. Ook kan ik nog wijzen op de ontwikkeling
die zich ook in de Tweede Kamer voordoet, namelijk de behoefte om ook hier
in Den Haag het debat over Europa te versterken. Dit lijkt mij van belang.
Er zijn voorstellen terzake aanvaard en de Europese parlementariërs werken
ook mee aan de meningsvorming in het Nederlandse parlement. Op die manier
zal er meer aandacht komen voor Europa, ook in de "Haagse arena".Ten slotte heeft de heer Van Middelkoop gevraagd naar de bevoegdheden
van het Europees Parlement. Je kunt niet zeggen dat de omstandigheid dat het
nieuw gekozen parlement onder het Verdrag van Amsterdam meer bevoegdheden
heeft gekregen, tot een hogere opkomst heeft geleid, want het omgekeerde is
gebeurd. De omgekeerde conclusie zou ik echter ook niet willen trekken. Ik
vind eigenlijk dat je de bevoegdheden van het Europees Parlement gewoon als
een vraagstuk op zichzelf moet beschouwen. Dat hebben wij ook gedaan; het
is ook geen middel om de opkomst te bevorderen, het is een vraagstuk van de
verhouding tussen de Europese instellingen, van de ontwikkeling van de Europese
democratie en de rol van het Europees Parlement daarbij. Ik denk dat het in
de komende tijd zo moet blijven. Ik trek dus niet de conclusie "opkomst laag,
meer bevoegdheden", maar dus ook niet de omgekeerde conclusie: "lage opkomst,
minder bevoegdheden". De bevoegdheden moeten op hun eigen merites beoordeeld
worden, ook bij de komende institutionele hervormingen.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! Dank aan de staatssecretaris voor zijn openhartigheid. Hij
zegt dat wij de bevoegdheden van het Europees Parlement op zichzelf moeten
bezien. Dat hebben de meeste partijen in dit huis en ook de regering nooit
zo geponeerd. Er werd altijd gezegd dat het Europees Parlement meer bevoegdheden
zou moeten krijgen om het meer gezicht te geven, en dan zou het bij de verkiezingen
zeker beter gaan. Welnu, het tegendeel is het geval, dus zo gemakkelijk kan
de staatssecretaris zich er niet vanaf maken.Verder heeft de staatssecretaris al dan niet zorgvuldig de term vermeden
die ik in eerste termijn gebruikt heb, namelijk dat je wel degelijk kunt spreken
van een legitimiteitscrisis. Ik verzoek hem hierop te reageren. Ook vraag
ik hem of het thema van de lage opkomst kan worden geagendeerd, bijvoorbeeld
in de gesprekken die vooraf aan de Europese Raad worden gevoerd met de voorzitter
van het Europees Parlement. Wellicht is het nog beter als dit punt aan de
orde wordt gesteld bij de eerstkomende IGC waarbij institutionele zaken worden
besproken. De zorg over de legitimiteit van het Europees Parlement past hier
uitstekend bij.Welke veranderingen zijn nog meer te bedenken? Laat ik niet frivool, maar
stoutmoedig zijn. Te denken valt aan een verandering van het kiessysteem.
Als de burger zich niet voor het Europees Parlement interesseert, waarom laten
wij de europarlementariërs dan niet kiezen door de leden van het nationale
parlement, eventueel uitgebreid met de gekozen vertegenwoordigers op provinciaal
en gemeentelijk niveau? Mag ik hierop een eerste reactie van de staatssecretaris?Is hij het met mij eens dat het streven naar een Europees kiesstelsel
naar voor de gehele Unie geldende kandidatenlijsten als illusoir van de hand
moet worden gewezen? Moet dit niet worden afgewezen als een extra bijdrage
aan de politieke vervreemding?Staatssecretaris Benschop:Voorzitter! Ik wil nog even enkele opmerkingen maken over
de bevoegdheden en het gezicht van het Europees Parlement. Wij kunnen nu spreken
over een volwaardig en volwassen parlement in termen van de bevoegdheden die
het Europees Parlement bezit, zowel in wetgevende als in budgettaire zin.
Het parlement heeft in die zin heel wat te zeggen, hetgeen in het verleden
niet het geval was. Dat element en het aanzien van het Europees Parlement
waren toen onderwerp van discussie.De vraag wat de bevoegdheden of de opkomst bij verkiezingen voor het aanzien
van het Parlement betekenen, vind ik secundair. Deze punten moeten worden
bekeken in het licht van wat er met de instellingen aan de hand is. Het Europees
Parlement heeft geen problemen meer met zijn bevoegdheden, de lage opkomsten
hebben te maken met de politieke cultuur.Er is over een "legitimiteitscrisis" gesproken, maar dat klinkt erg zwaar.
De uitslag neem ik uiteraard zwaar op, maar ik wil het in mijn eigen termen
als een probleem omschrijven. Dit probleem moet een rol in het achterhoofd
blijven spelen bij de discussies over de ontwikkeling van de institutionele
verhoudingen in Europa. De politieke cultuur, en daarmee de politieke en democratische
ontwikkeling van Europa, moet hierbij in het bijzonder worden bekeken.Er is een voorstel gedaan om het kiessysteem te wijzigen. Met een variant
op het afwijzen van kandidatenlijsten door Europa heen, omdat dit de afstand
tussen kiezer en gekozene zou vergroten, merk ik op dat in Nederland een getrapte
verkiezing die afstand verder zal vergroten. Het bestrijden van de ene oplossing
en het aanprijzen van de andere past niet logisch bij elkaar. Misschien moet
op het punt van de Europese verkiezingen naar een directere band tussen kiezer
en gekozene – lees: districtenstelsel of een variant daarop –
worden gezocht. Bij het herbegin van dit kabinet hebben wij afgesproken met
frisse moed en in hoog tempo het onderwerp staatsrechtelijke vernieuwing onder
de loep te nemen. Ik ben blij met deze voorzet en ik zal hiernaar door de
ogen van Europa en het Europees Parlement kijken.De heer Marijnissen (SP):Mevrouw de voorzitter! De opkomst bij de verkiezingen voor het Europees
Parlement is historisch zo dramatisch laag geweest dat ik toch vind dat de
staatssecretaris nader moet ingaan op zijn analyse van de gang van zaken.
Ik wil graag dat hij het antwoord van het kabinet geeft op die analyse. Ik
wil ook graag zijn commentaar vernemen op het feit dat ook bij deze verkiezingen
vooral jonge mensen en mensen met lage inkomens zijn thuisgebleven in vergelijking
met ouderen respectievelijk mensen met midden- en hogere inkomens.Wat vindt de staatssecretaris van het Belgische model? Daar was tenslotte
een opkomstpercentage van 93.Staatssecretaris Benschop:Voorzitter! België is één van de 3 landen met een stemplicht.
In Griekenland leidt dat tot een opkomstpercentage van nog maar 70. Wij hebben
overigens geen stemplicht meer en ik ben er ook niet voor om die weer in te
voeren.Ik heb in een aantal steekwoorden een analyse gegeven en daar is heel
veel over te zeggen. Dat Parlement is ver weg en er is geen sprake van machtsvragen
en de vorming van een nieuw kabinet, zoals bij de verkiezingen van de Tweede
Kamer het geval is, de meest populaire verkiezingen die wij kennen. Ik denk
dat het gedoe rond onkostenvergoedingen een rol gespeeld heeft, alsook alles
wat met de organisatie van het Europees Parlement te maken heeft. En daar
is nog wel meer over te zeggen.Het antwoord moet in eerste instantie door politieke partijen gegeven
worden. Die zijn namelijk verantwoordelijk voor de verkiezingen, het programma,
de lijsttrekkers en de kandidatenlijsten. Ik heb gemerkt dat de nieuw gekozen
europarlementariërs het vanzelfsprekend tot een van hun hoofdtaken rekenen
om na te gaan of die ontwikkeling te keren is. Anders zouden zij hun mandaat
nu al niet waard zijn.Het lage opkomstpercentage is een probleem en dat geeft aanleiding tot
zorgen. Alles wat daar vervolgens onder ligt aan stemgedrag van sociaal-economische
groepen en leeftijdsgroepen geeft het beeld van een normale verdeling, zoals
ik van chef onderzoeker Maurice de Hond zondagavond begrepen heb. Als de opkomst
zo is, is er ook zo gestemd. Dat zijn dan de verdelingen en de trends die
wij bij elke verkiezing zien. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-5099-5101.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl