Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 17 juni 2002 te Luxemburg totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds (Trb. 2002, 143, en Trb. 2003, 141) (28837); - het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 22 april 2002 te Valencia totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Democratische Volksrepubliek Algerije, anderzijds (Trb. 2002, 121) (28848)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 3927-3937

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 61, pagina 3927-3937

17-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28837Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28848Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 17 maart 2005)Pagina 3927-3927
Regeling van werkzaamheden (donderdag 17 maart 2005)Pagina 3945-3946
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (29816, nrs. 16 t/m 25)Pagina 3927-3927
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet subsidiëring politieke partijen houdende verhoging van de subsidiebedragen, verbreding van de subsidiabele doelen en aanpassing van de subsidiegrondslag (29869)Pagina 3946-3968
Behandeling van het wetsvoorstel Instelling van een aansluitende zone voor het Koninkrijk (29533)Pagina 3927-3927
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 17 maart 2005)Pagina 3968-3969
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 8 maart 2005 over medezeggenschap Marinevliegkamp De KooyPagina 3942-3945
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 17 juni 2002 te Luxemburg totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds (Trb. 2002, 143, en Trb. 2003, 141) (28837); - het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 22 april 2002 te Valencia totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Democratische Volksrepubliek Algerije, anderzijds (Trb. 2002, 121) (28848)Pagina 3927-3937
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 maart 2005 over AfghanistanPagina 3937-3942
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over Afghanistan, te weten de motie-Karimi c.s. over Nederlandse deelname van militairen en special forces aan de operatie Enduring Freedom (27925, nr. 164)Pagina 3946-3946

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van:het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 17 juni 2002 te Luxemburg totstandgekomen
Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht
tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek
Libanon, anderzijds (Trb. 2002, 143, en Trb. 2003, 141) (28837);het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 22 april 2002 te
Valencia totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie
tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten,
enerzijds, en de Democratische Volksrepubliek Algerije, anderzijds (Trb. 2002,
121) (28848).(Zie vergadering van 20 april 2004.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Van Dijk (CDA):Mijnheer de voorzitter. In april vorig jaar hebben Kamer en regering uitgebreid
van gedachten gewisseld over deze associatieverdragen. Tijdens dat debat hebben
wij namens de CDA-fractie zeer nadrukkelijk twee elementen naar voren gebracht
waarover wij meer duidelijkheid wilden hebben. In de eerste plaats was dat
de aanwezigheid van terroristische organisaties en van Syrië in Libanon.
Dan duiden wij met name op Hezbollah. In de tweede plaats was dat de afwezigheid
van terugkeerregelingen voor derde landers en staatlozen. Dat
geldt voor zowel Algerije als voor Libanon. Wij hebben de minister toen gevraagd
in overleg te treden met de regeringen van beide landen om na te gaan in hoeverre
het mogelijk was om daar additionele afspraken over te maken. Daarover heeft
de minister ons een brief gestuurd die wij rond de zomer hebben ontvangen.
Daarna hebben wij nogmaals om een brief verzocht, waarin nader zou worden
aangegeven hoe de zaak er nu voor staat en welke mogelijkheden er precies
zijn. Daar praten wij nu over.De CDA-fractie beoordeelt een associatieverdrag naar de bijdrage aan de
opbouw van goede verhoudingen tussen de EU en het desbetreffende land. Daarbij
kijken wij natuurlijk naar de beginselen van de EU en naar de meerwaarde van
dergelijke verdragen voor de EU en de nieuwe landen. Voor de landen waarmee
wij die associatieakkoorden afsluiten, zit de meerwaarde heel vaak op het
punt van handelsvoordelen of het voeren van een politieke of culturele dialoog
met de EU. Voor de EU moet de meerwaarde vooral liggen in het creëren
van een goede, stabiele omgeving om de EU. Maar natuurlijk moeten er ook wel
enkele concrete voordelen in zitten. In dat kader wijs ik op de afspraken
over de terugkeer van derdelanders en staatlozen. Wij hechten daar zeer veel
waarde aan. Wij hebben dat meermalen in het debat gezegd en dat blijven wij
zeggen.De vraag is waar wij staan bij beide associatieverdragen. Voor de situatie
in Algerije zijn de volgende elementen van belang. Algerije heeft aangegeven
dat het op korte termijn in gesprek wil gaan over het afsluiten van dergelijke
aanvullende afspraken. Nu zou iemand mij kunnen verwijten dat wij een dergelijke
afspraak ook wel eens met Jordanië hebben gemaakt en dat daar ook niet
zo gek veel van terecht is gekomen. Dat klopt, maar wij gaan ervan uit dat
dit niet automatisch geldt voor andere landen. Wij verwachten dat een dergelijke
afspraak met Algerije wel goed nagekomen zou kunnen worden. Om die reden kunnen
wij instemmen met een associatieakkoord met Algerije, te meer ook omdat Nederland
op dit moment het enige land is dat nog niet tot ratificatie is overgegaan,
want ook Italië heeft dat de afgelopen periode gegaan. Wel zullen wij
Algerije aan die afspraak houden en willen daarover dan ook consistent en
consequent door de regering worden geïnformeerd. Hopelijk zullen wij
een dergelijke afspraak binnen een jaar kunnen maken.Als het gaat om Libanon ligt de situatie anders. Er zijn daarbij drie
elementen in het geding. In de eerste plaats ontbreekt een afspraak over de
terugkeer van derdelanders en staatlozen. Ook Libanon heeft gezegd een dergelijke
afspraak te willen maken zodra het verdrag is afgerond, maar er spelen daarnaast
nog twee andere elementen, de aanwezigheid van Syrische troepen en van de
terroristische organisatie Hezbollah. Met name deze twee elementen staan op
dit moment een ratificatie van dit associatieakkoord in de weg. Eerst moet
helderheid komen over het terugtrekken van de Syrische troepen. Er zijn nu
wel enkele positieve bewegingen zichtbaar, maar het is nog steeds niet duidelijk
wat de houding van de nieuwe regering op dit punt zal zijn. Als wij bovendien
aan de ene kant de Hezbollah als een terroristische organisatie op een EU-lijst
willen zetten, kunnen wij er aan de andere kant natuurlijk niet mee akkoord
gaan dat met een land waar Hezbollah zo prominent aanwezig is en zoveel bescherming
krijgt een associatieakkoord wordt gesloten. Daarom kunnen wij op dit moment
niet instemmen met de ratificatie van het associatieakkoord met Libanon.Ofschoon het associatieakkoord met Syrië niet op de agenda staat,
wil ik er toch een opmerking over maken. Gelet op de aanwezigheid van een
terroristische organisatie en de daar bestaande problemen, kan de regering
ervan uitgaan dat wij er grote moeite mee zouden hebben als de EU een dergelijk
associatieakkoord met Syrië wil gaan sluiten. Mocht dat toch gebeuren,
dan zullen wij niet akkoord kunnen gaan met ratificatie van dat verdrag.Een van de centrale elementen is de opnameregeling omtrent terugkeer van
derdelanders en staatlozen. Voor ons is dat een buitengewoon belangrijk onderwerp.
Wij zien dan ook graag dat dit prioriteit krijgt in de onderhandelingen over
nieuwe associatieakkoorden en in het kader van de ACP-overeenkomsten. In dat
verband pleiten wij ervoor om dit soort elementen in de nieuwe nabuurschapprogramma's,
waar op dit moment onder andere met Libanon over wordt gesproken, een belangrijke
plaats te geven.De voorzitter:Ik wil u graag een compliment maken, niet over de inhoud van uw bijdrage,
want daar ga ik niet over, maar vanwege het feit dat u papieren voor u hebt
liggen, maar daar eigenlijk helemaal niet op hebt gekeken en u eigenlijk dus
uit het hoofd spreekt. Dat vind ik een goed voorbeeld.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. U maakt het hier mij wel moeilijk mee.De voorzitter:Dat was natuurlijk niet mijn bedoeling!De heer Van der Staaij (SGP):Maar misschien is het wel goed om zulks te bevorderen.Voorzitter. Inderdaad is het al een tijdje geleden dat wij hierover hebben
gesproken. Het is niet te wijten aan de regering, maar komt voor de volledige
verantwoordelijkheid van de Kamer dat, ook nadat de brieven van de minister
zijn ontvangen, is gewacht met de bespreking daarvan.Het debat is op 20 april 2004 gestaakt vanwege de vraag of de associatieakkoorden
geratificeerd moeten worden als met beide landen nog geen terug- en overnameovereenkomsten
zijn gesloten. Een belangrijke rol in dat debat speelde inderdaad het voorbeeld
van Jordanië, waarmee de EU ook een associatieovereenkomst sloot, maar
waarmee twee jaar daarna nog steeds geen terug- en overnameovereenkomst was
gesloten. Is er dus de garantie dat als Libanon en Algerije de buit eenmaal
binnen hebben zij nog wel van zins zijn om optimaal mee te werken aan de totstandkoming
van een terug- en overnameovereenkomst? Over het belang van zo'n overeenkomst
zijn wij het eens, maar tijdens het debat van 20 april bleken de visies
over de diplomatieke tactiek uiteen te lopen. De minister gelooft Algerije
en Libanon op hun intentie om een terugnameovereenkomst te sluiten nadat het
associatieakkoord in werking is getreden. De lijn van onder andere de fracties
van de VVD en het CDA, waarbij wij ons hebben aangesloten,
is dat dit niet zo vrijblijvend kan. Wij zouden hier met wat meer nadruk aandacht
voor moeten hebben in deze fase van de ratificatie. Ik heb toen gesuggereerd
dat er ook los van het associatieakkoord een begin kan worden gemaakt met
de onderhandelingen over een terugnameovereenkomst. De minister erkende dat
die mogelijkheid er is, maar hij wil eerst het akkoord ratificeren.Waarop baseert de minister zijn verwachting dat wij ervan op aan kunnen
dat er een terugnameovereenkomst zal worden gesloten? Welke mogelijkheden
zijn er om de associatie op te schorten of tijdelijk buiten werking te verklaren
als zo'n overeenkomst niet tot stand komt? De bepaling in de associatieakkoorden
stipuleert immers alleen dat na inwerkingtreding ervan op verzoek van een
van beide partijen de onderhandelingen over een terugnameovereenkomst zullen
worden geopend, meer niet. Kortom, hebben wij wel instrumenten om dit af te
dwingen als de ratificatie eenmaal een feit is?De minister meldt in zijn brief van 24 juni dat Nederland vooruitlopend
op onderhandelingen tussen de EU en Algerije over een terug- en overnameovereenkomst
al met dit land spreekt over een terug- en overnameovereenkomst met de Benelux.
In welk stadium verkeren die onderhandelingen thans? Geven zij goede hoop
op de totstandkoming van een overeenkomst tussen de Benelux en Algerije? Valt
hieruit al iets af te leiden over de kans op succes als de EU met Algerije
gaat onderhandelen over een vergelijkbare overeenkomst?Onze grondhouding ten opzichte van beide associatieakkoorden is niet gewijzigd
sinds het genoemde debat. Alles afwegend hebben wij een akkoord met Algerije
positief bejegend en een akkoord met Libanon negatief. De recente ontwikkelingen
in Libanon brengen hier geen verandering in. Uiteraard zal de terugtrekking
van Syrië Libanon nieuwe mogelijkheden bieden om de eigen soevereiniteit
te laten gelden. Daarom moet er maximale druk worden uitgeoefend op Syrië
om het zover te doen komen. Vooralsnog kunnen wij er echter niet gerust op
zijn dat het zover komt en dat Syrië zijn grote invloed op Libanon zal
verminderen. Daarnaast blijft de houding van Libanon jegens Israël onverzoenlijk,
ook na de terugtrekking van Israël uit Libanon in 1985, respectievelijk
2000. Juist nu de EU onlangs ook de politieke tak van Hezbollah op de zwarte
lijst heeft gezet, prangt het te meer dat Libanon nog steeds de thuisbasis
is voor deze duistere organisatie. Dit gevoegd bij het punt van de terug-
en overnameovereenkomst brengt ons tot de conclusie dat wij geen steun kunnen
verlenen aan een associatieakkoord met Libanon.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. Ik denk dat er in de Kamer over de doelstellingen die wij
willen bereiken in de relatie tussen de Europese Unie en de landen in de Middellandse-Zeeregio
geen verschil van mening bestaat. Wij willen allemaal democratisering. Wij
willen allemaal een goede terug- en overnameovereenkomst. Wij willen allemaal
dat de Europese Unie een positieve bijdrage levert aan het stabiliserings-,
het democratiserings- en het vredesproces in het Midden-Oosten.Vandaag moeten wij echter de vraag beantwoorden of wij van mening zijn
dat de ratificatie van de associatieovereenkomsten dit proces helpt, of dat
wij denken dat die ratificatie moet worden tegengehouden om langs die weg
het proces op gang te helpen. De fractie van de Partij van de Arbeid is van
mening dat het antwoord op die vraag moet zijn dat ratificatie van de overeenkomsten
helpt. Niet alleen omdat Nederland het laatste EU-land is dat nog moet ratificeren,
maar ook omdat van die ratificatie en het brede spectrum van relaties tussen
de Europese Unie en de betreffende landen een enorm positieve werking kan
uitgaan op de stabilisering in en de democratisering van de regio en op de
oplossing van het Midden-Oostenconflict, mits dit instrument zorgvuldig wordt
toegepast.De heer Van Baalen (VVD):Ik onderken natuurlijk ook het belang van associatieakkoorden, maar in
dit geval moeten wij toch ook oog hebben voor een tweetal ijkpunten. Dat is
in de eerste plaats de vraag of Algerije actief meewerkt aan de terugname-
en overnameclausule in het verdrag en in de tweede plaats de vraag of de politieke
situatie in Libanon ratificatie rechtvaardigt.De heer Timmermans (PvdA):Ik deel uw zorg en daarom hoor ik graag van de minister hoe wij het beste
kunnen bevorderen dat deze terugname- en overnameovereenkomst op korte termijn
wordt afgesloten. Moeten wij hiervoor de druk op de ketel houden door het
associatieverdrag niet te ratificeren of is ratificatie juist een goed middel
om Algerije over de streep te halen?De opstelling van de CDA-fractie tegenover Libanon lijkt wel ingegeven
te zijn door het idee dat dit land op het punt staat lid te worden van de
EU. De heer Van Dijk stelt namelijk aan dit land dezelfde eisen als aan een
kandidaat-lidstaat van de EU. Ik denk dat wij bij de beoordeling van de vraag
of wij het associatieverdrag met Libanon kunnen ratificeren, moeten baseren
op de mate waarin dit verdrag kan bijdragen aan de democratisering en stabilisering
van dit land.Hezbollah is een van de partijen in het parlement van Libanon en staat
voor de grote uitdaging om haar opstelling te veranderen. Deze uitdaging is
alleen maar groter geworden nu de Amerikaanse president de politieke tak van
Hezbollah de hand heeft gereikt door te zeggen: laat zien dat je kunt hervormen;
dat je het terrorisme afzweert en dat bereid bent om een positieve rol te
spelen. Ik vraag de minister of wij niet moeten afzien van al te boude conclusies
totdat wij weten of dit proces enige van kans van slagen heeft. Is er een
kans dat men in Libanon stappen in de goede richting gaat zetten? Als die
kans er is, hoe kunnen wij dan het beste dit proces bevorderen? Moeten wij
wachten met de ratificatie of gaat er van ratificatie juist een positief signaal
uit?Ik maak mij er zorgen over dat wij het debat over deze associatieverdragen
verengen tot een paar punten en uit het oog verliezen hoe breed het spectrum
is van de relaties tussen de EU en deze landen. De EU heeft namelijk vele
mogelijkheden om een dialoog met deze landen aan te knopen.De heer Van Dijk (CDA):U weet toch zeker ook dat de Hezbollah terroristische elementen heeft?De heer Timmermans (PvdA):Wij moeten hierover geen flauwe spelletjes gaan spelen.
Natuurlijk is de Hezbollah verantwoordelijk voor terroristische activiteiten.
Dat is een en andermaal door de PvdA-fractie uitgesproken. Ik constateer tegelijkertijd
dat zelfs de Amerikaanse president, toch geen softie op dit gebied, aangeeft
dat er mogelijkheden zijn om iets te bereiken met de politieke tak van Hezbollah.
Ik vind dat wij dat bij onze beoordeling moeten betrekken. Dat is ook de reden
dat ik de minister vraag of hij mogelijkheden ziet voor een positieve rol
van Hezbollah in de Libanese politiek, mits de Hezbollah zich hervormt.De heer Van Dijk (CDA):Is het niet verstandiger om pas als die hervormingen zijn gerealiseerd,
in te stemmen met ratificatie van het associatieverdrag?De heer Timmermans (PvdA):Dat zou kunnen, maar dat oordeel vel ik pas als ik de minister hierover
heb gehoord. Je kunt voor uw mogelijkheid kiezen, maar je kunt dit proces
wellicht ook helpen door de Associatieovereenkomst in te laten gaan. Je komt
dan immers met elkaar aan tafel te zitten. Het is een belangrijke vraag of
je een gestructureerd gesprek wilt voeren binnen de kaders van de Associatieovereenkomst
of dat je zo'n gesprek afwijst totdat je tevreden bent over de ontwikkelingen
in Libanon. Ik kan daarover nu nog geen definitief oordeel geven, want ik
wil eerst de analyse en de conclusie van de minister horen.De heer Van der Staaij (SGP):In eerste termijn heeft de heer Timmermans in verschillende interrupties
laten merken dat hij vond dat je de Associatieovereenkomst niet moet ratificeren
als je de rol van Hezbollah negatief beoordeelt. Nu zegt hij echter dat dat
veel te ver gaat en dat je Libanon meer ruimte moet bieden. Ik vind zijn opstelling
maar verwarrend.De heer Timmermans (PvdA):Het spijt mij dat mijn opstelling op de heer Van der Staaij verwarrend
overkomt. Sinds de eerste termijn, die enige tijd geleden heeft plaatsgevonden,
is er echter nogal wat gebeurd. Je ziet allerlei bewegingen in Libanon. Daar
heeft de heer Van der Staaij zelf aan gerefereerd. Het is ook in het Europese
belang dat wij de regio helpen stabiliseren. Er is een heel voorzichtige beweging,
ook in de Verenigde Staten, in de richting van een mogelijk gesprek met een
hervormde Hezbollah. Ik zou graag het oordeel van de minister daarover horen.
Ik ben het zeer met de heer Van der Staaij eens dat je niet met terroristische
organisaties als partner om de tafel kan zitten. Maar ik vind wel dat wij
een bredere verantwoordelijkheid hebben om te trachten te bereiken dat de
regio verder stabiliseert en dat de Europese Unie haar verantwoordelijkheid
op een ruimere basis neemt voor het vredesproces in het Midden-Oosten dan
zij op dit moment doet. In de ogen van mijn fractie zijn de associatieovereenkomsten
een essentieel bestanddeel.Ook de monitoring van de mensenrechten is een zeer belangrijk en aangelegen
onderwerp voor deze Kamer. Het onderwerp is ook iedere keer teruggekomen.
In 1997 is de motie-Woltjer aangenomen met steun van in ieder geval de CDA-fractie
en een aantal andere fracties. Die motie vraagt om een jaarlijkse EU-rapportage
op het punt van de mensenrechten in de landen waarmee associatieovereenkomsten
zijn gesloten. Is er zicht op dat dit nog kan gebeuren? Zo niet, kunnen wij
dan in ieder geval institutionaliseren dat de Kamer jaarlijks een evaluatie
van de Nederlandse regering op dit punt krijgt toegestuurd?De voorzitter:Mevrouw Van der Laan heeft zich moeten verontschuldigen, maar zij heeft
mij meegedeeld dat de heer Timmermans ook namens haar zou hebben gesproken.
Misschien is het goed als de heer Timmermans aangeeft voor welke elementen
van zijn inbreng dat wellicht het geval is.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter, via u moet ik mijn verontschuldigingen aan mevrouw Van der
Laan overbrengen. In het vuur van mijn betoog ben ik geheel vergeten om aan
te geven dat mevrouw Van der Laan graag vermeld wilde hebben dat mijn inbreng
mede namens haar fractie is geschied.De voorzitter:Zo ziet u maar weer hoe goed de voorzitter voor alle leden zorgt.De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Ik spreek namens de VVD-fractie en niet namens andere fracties,
ook niet namens de Groep Wilders, die de behandeling in eerste termijn namens
de VVD deed. Een jaar geleden hebben wij als Kamer besloten om de behandeling
van deze twee associatieovereenkomsten te schorsen omdat er onvoldoende duidelijkheid
was ten aanzien van de terugkeer- en overnameovereenkomst ter zake van Algerije
en de politieke situatie in Libanon. Wij hebben inmiddels aanvullende informatie
van de regering gekregen. Ik wil mijn betoog in tweeën verdelen en spreken
over Algerije en Libanon.Ten aanzien van Algerije geldt in algemene zin dat het democratiseringsproces
onder leiding van president Bouteflika voorspoedig verloopt. Algerije is een
belangrijke partner voor de Europese Unie, zowel ten behoeve van de stabiliteit
in de regio en de energiesituatie, maar ook met betrekking tot de ongecontroleerde
migratie richting de Europese Unie. Het probleem voor de VVD-fractie om met
ratificatie in te stemmen, ligt in die terugkeer- en overnameovereenkomst.
Het is mijn fractie ter ore gekomen dat er met Algerije in Benelux-kader wordt
onderhandeld, dat Nederland die onderhandelingen trekt en dat op of rond 15 maart
eigenlijk kon worden geconcludeerd dat Algerije niet van zins is om zeer serieus
mee te werken aan het totstandkomen van zo'n terugkeer- en overnameclausule.
Het gaat dan vooral om de overname. Is dat juist of zit er wél schot
in de onderhandelingen? Voor de VVD-fractie is dat een springend punt bij
het medewerken aan ratificatie.Ook ten aanzien van Libanon geldt dat de situatie niet doorzichtiger is
geworden. Wij hebben het dan over de moord op voormalig premier Hariri. Wij
hebben gezien dat het huidige kabinet naar huis is gestuurd, maar dat premier
Karami is teruggekeerd. Syrië wenst zich terug te trekken uit gedeelten
van Libanon. Dat is niet iets nieuws, want terugtrekking uit geheel Libanon
is een verplichting die op Syrië rust. De vraag is of die terugkeer ook daadwerkelijk tot stand komt. Er zijn later dit jaar verkiezingen.
Voor de VVD-fractie is de situatie in Libanon onduidelijk. Het is de vraag
of men in een zo onduidelijke situatie een associatieakkoord moet sluiten,
dan wel moet wachten.Tevens hebben wij grote problemen met de rol van de Hezbollah in Libanon,
zowel de politieke als de militaire rol. Die twee zijn voor de VVD-fractie
niet goed te scheiden.Gekoppeld voor de VVD-fractie – hoewel dit niet op de agenda staat –
is ook de associatieovereenkomst met Syrië. Indien ook ten aanzien van
dat land geen duidelijkheid is over de rol bij de bestrijding van het internationaal
terrorisme, kan de VVD-fractie in latere instantie niet meewerken aan die
ratificatie.Ten aanzien van Libanon wil ik graag duidelijkheid van het kabinet hoe
het de politieke ontwikkelingen duidt en of het niet van mening is dat het
beter is om te wachten tot na de verkiezingen en na een definitieve terugtrekking
van Syrië.De voorzitter:Daarmee zijn wij gekomen aan het eind van de tweede termijn. Ik maak overigens
ook mijn compliment aan de andere woordvoerders, die zonder papier hebben
gesproken. Bij de heer Van der Staaij was het alsof er geen papier lag. Ik
geef het woord aan de minister van Buitenlandse Zaken voor de tweede termijn
van de kant van de regering.Minister Bot:Voorzitter. Wij hebben vorig jaar al heel uitvoerig gesproken over de
associatieakkoorden in het algemeen. Ik heb ook al in brieven verslag gedaan
over bepaalde onderdelen, hetgeen naar ik meen tot verheldering heeft geleid.Ik ben van mening dat wij, waar mogelijk, leverage moeten gebruiken om
de terug- en overnameovereenkomsten voor elkaar te krijgen. Het is alleen
de vraag wat nu de beste manier daarvoor is. Die vraag is hier ook door verschillende
sprekers gesteld. Ik heb het gevoel dat dit het best kan door deze akkoorden
te ratificeren. Wij hebben niet voor niets zo geïnstiteerd dat van nu
af aan in alle akkoorden een terug- en overnameclausule wordt opgenomen, en
dat wij moeten bezien of niet tegelijk met het afsluiten van dergelijke akkoorden
ook een terug- en overnameakkoord wordt afgesloten.Op dit moment is in beide akkoorden waarover wij spreken wel een clausule
opgenomen die stipuleert dat partijen zich verplichten om te gaan onderhandelen
over een terug- en overnameovereenkomst. In dit geval hebben beide landen,
Algerije en Libanon, zich bereid verklaard dat te gaan doen nadat er is geratificeerd.
Ik blijf dan ook van mening – en verdedig dat hier nogmaals –
dat beide akkoorden dienen te worden geratificeerd.De heer Van Dijk heeft opgemerkt dat het met bepaalde landen toch niet
zo goed is gegaan. Daarbij heeft hij op Jordanië gewezen. Ik kan er van
mijn kant op wijzen dat wij bij voorbeeld met Marokko, waarbij Nederland veel
grotere belangen heeft als het gaat om terug- en overname, bijna aan het einde
zijn van succesvolle onderhandelingen in het kader van de Europese Unie. Die
onderhandelingen over een associatieakkoord zijn namens de Europese Unie begonnen
nadat het akkoord was geratificeerd en gesloten. Naar ik heb vernomen, wordt
daarmee goede voortgang gemaakt. Het is de verwachting dat de onderhandelingen
met Marokko ook dit jaar kunnen worden afgerond. Dat schept naar mijn mening
een heel belangrijk precedent, ook voor andere mediterrane landen.De heer Van Dijk (CDA):In mijn betoog wilde ik aangeven dat, ofschoon er goede bedoelingen worden
uitgesproken, op het moment dat men een dergelijk associatieakkoord ondertekent,
die goede bedoelingen wel eens niet volledig kunnen worden nagekomen. Ik heb
gewezen op een land waar dat niet goed gaat. Tegelijkertijd heb ik gezegd
dat wij die fout niet bij alle andere landen kunnen neerleggen. Om die reden
kan ik in ieder geval wel akkoord gaan met het associatieakkoord met Algerije.
De minister kan mij ook geen garantie geven dat dit binnen een jaar tot een
goed resultaat leidt.Minister Bot:Garanties zijn nooit te geven. Vandaag spreken wij over de vraag of de
ratificatie van deze EU-akkoorden bijdraagt tot het snel afsluiten van dergelijke
akkoorden. De regering verdedigt het standpunt dat dit inderdaad het geval
is. Ik heb Marokko als voorbeeld genoemd, waarmee een dergelijk akkoord is
gesloten en geratificeerd. Vervolgens zijn conform de gemaakte afspraken met
Marokko de onderhandeling begonnen. Wij zien nu dat dit tot goede resultaten
leidt.Ik kom terug op een vraag over Algerije en de Benelux-onderhandelingen
die gisteren hebben plaatsgevonden. Er is niet veel voortgang gemaakt. Ik
verplaats mij in de positie van Algerije en doe dat als onderhandelaar. Algerije
weet dat Nederland het enige land is dat nog niet heeft geratificeerd. Algerije
weet ook dat er een duidelijke afspraak met de Commissie is gemaakt dat zodra
er is geratificeerd – en ik merk terzijde op dat Algerije zelf al wel
heeft geratificeerd – wordt begonnen met de onderhandelingen over een
terug- en overnameovereenkomst. Wij staan aan de vooravond van onderhandelingen
met de Europese Unie. Het verbaast mij in het geheel niet dat op dit moment
een wat afwachtende houding wordt aangenomen als een of meer landen, zoals
de Benelux, vragen of wij met een land als Algerije een separate terug- en
overnameovereenkomst kunnen sluiten. Natuurlijk zou het prettig zijn als er
voortgang wordt gemaakt. Ik zeg eerlijk dat de voortgang gisteren niet groot
is geweest, maar ik denk dat dat ook te maken heeft met het feit dat Algerije
weet dat binnenkort de onderhandelingen namens de Europese Unie zullen volgen,
althans als er wordt geratificeerd. Ik hoop dat van ganser harte. Het komt
ten bate van alle 25 lidstaten.De heer Van Baalen (VVD):Ik heb begrepen dat Nederland de Benelux-onderhandelingen trekt. Is slechts
het ministerie van Buitenlandse Zaken erbij betrokken, of ook het ministerie
van Justitie – en dan bedoel ik de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie?Minister Bot:Ook het ministerie van Justitie is erbij betrokken. Ik heb uiteraard contact
gehad met mijn collega. Ik weet dat een en ander gisteren niet naar wens is
verlopen. Algerije heeft formeel de Europese Commissie toegezegd dat zodra
er is geratificeerd, men begint met de onderhandelingen over de terug- en
overnameovereenkomst. Ik zal binnenkort Marokko, Tunesië en Algerije
aandoen en ben van plan juist dit onderwerp met grote kracht op tafel te leggen.
Ik hoop dat dit met Marokko niet nodig zal zijn omdat tegen die tijd de onderhandelingen
zijn afgerond. Ik vind dat voortdurend druk moet worden uitgeoefend op Tunesië
en Algerije, zodat ook zij overgaan tot het afsluiten van een dergelijk akkoord.
In de praktijk is Algerije vrij redelijk in terugname. In de staatjes van
wat er is teruggezonden, is een toenemende bereidheid te zien om mee te werken.
Bij de beoordeling van dit soort situaties moet je ook naar de realiteit kijken.De heer Van Baalen (VVD):Mijn fractie vindt dit een belangrijk element. Ik denk dat dit voor meer
fracties het geval is. Wij moeten afgaan op wat de regering daarover zegt.
Begrijp ik nu goed dat de minister zegt dat het feit dat de onderhandelingen
met Algerije in Benelux-verband niet tot een goed resultaat hebben geleid,
niet tot gevolg hoeft te hebben dat de zaken straks op EU-niveau zullen vastlopen?
Is de minister positief gestemd en adviseert hij de Kamer te ratificeren,
ondanks de problemen van gisteren en eergisteren?Minister Bot:Nogmaals, ik betreur het dat gisteren niet meer voortgang is gemaakt,
maar ik moet afgaan op het feit dat Algerije formeel heeft toegezegd hierover
onmiddellijk met onderhandelingen met de EU te zullen beginnen. De onderhandelingen
vinden plaats in het bredere kader van de EU-strategie ten aanzien van het
Middellandse-Zeegebied. Ik weet dat daar verschillende opinies over leven,
maar de associatieakkoorden maken een belangrijk onderdeel van deze strategie
uit. Wij moeten ze niet alleen beoordelen op de vraag of er een terug- en
overnameakkoord komt. Als dit geratificeerd wordt, hebben wij een betere kans
om in Europees verband een terug- en overnameovereenkomst te sluiten dan als
wij niet ratificeren. Als wij niet ratificeren, zijn de pogingen van Nederland
als trekker voor de Benelux tot mislukken gedoemd.De heer Van Baalen (VVD):Welke mogelijkheden heeft de EU om Algerije aan te sporen tot het sluiten
van zo'n overeenkomst? Welke sanctiemogelijkheden kent de associatieovereenkomst?Minister Bot:De mogelijkheden tot sanctie moeten niet alleen vanuit het associatieakkoord
worden bekeken. Wij hebben ook andere instrumenten. In het nabuurschapsbeleid,
dat op het ogenblik ontwikkeld wordt, moet er na ratificatie worden overgegaan
tot het afsluiten van een actieplan. Daarmee kun je de zaak vertragen. Ook
het MEDA-akkoord biedt mogelijkheden om remmend of juist bevorderend op te
treden. In het associatieakkoord zelf zit een clausule die kan leiden tot
opschorting van het akkoord als een land op essentiële onderdelen niet
meewerkt. Er is dus een aantal middelen waarmee een land onder druk kan worden
gezet. Ik zeg gaarne toe dat wij deze zaak zeer scherp zullen volgen, wetend
hoe belangrijk voor Nederland een terug- en overnameovereenkomst is. Met een
ratificatie zal de totstandkoming van zo'n overeenkomst bevorderd worden.De heer Van Dijk heeft Jordanië als voorbeeld genoemd, terwijl ik
Marokko naar voren heb gebracht. Hij vroeg om een regelmatige rapportage over
de voortgang. Ik heb dat in het verleden gedaan, maar zal het in de toekomst
met nog meer nadruk doen. Ik weet hoe belangrijk dit punt is.In Libanon zijn positieve ontwikkelingen gaande. De EU wil het land in
deze onzekere tijden zoveel mogelijk ondersteunen om tot een democratisch
bestel te komen, om economische vooruitgang te boeken, om tot modernisering
en wederopbouw te komen. Het land speelt een belangrijke rol in de hele regio.
De opstelling van de internationale gemeenschap kan een positieve bijdrage
leveren. Via het associatieakkoord kan hieraan juist op dit moment een extra
stimulus worden gegeven. De hervormingsgezinde krachten in Libanon hebben
behoefte aan het akkoord. Het zal voornamelijk gezien worden als een politieke
ondersteuning van deze krachten. Terzijde merk ik op dat wij met Italië
het enige land zijn dat niet heeft geratificeerd. Ik heb gisteren nog even
en marge van de Raad Algemene Zaken aan mijn Italiaanse collega gevraagd hoe
het ermee staat. Hij is van mening dat Italië binnenkort wel zal ratificeren,
en dan dreigt de situatie te ontstaan dat Nederland ook daar het enige land
van de 25 is dat niet heeft geratificeerd. Het Associatieakkoord is een belangrijk
instrument om de beoogde politieke en economische hervormingen te ondersteunen,
en mede vorm te geven aan de financiële en technische assistentie die
nodig zijn om het land er weer bovenop te brengen.De heer Van Dijk (CDA):De minister zegt dat dit Associatieakkoord een belangrijke stimulans kan
zijn voor verdere hervormingen. Nu kan volgens mij het een en ander tegen
die redenering ingebracht kunnen worden, omdat dit verdrag is gesloten in
een periode waarin nog helemaal geen sprake was van hervormingen. Hoe kan
de minister onderbouwen dat dít verdrag nu juist díe bijdrage
aan de hervormingen kan leveren?Minister Bot:Ik heb al eerder gezegd dat de EU een algemeen beleid volgt ten aanzien
van het Middellandse-Zeegebied en het Nabije Oosten. Dat was aanvankelijk
het Barcelonaproces, dat we als het ware hebben verfijnd en zo u wilt verstevigd
door middel van het strategische Europese nabuurschapsbeleid ten aanzien van
het Midden Oosten en de Middellandse Zee. We hebben gezegd dat wij daaraan
een nadere uitwerking willen geven via actieplannen. Onze hele benadering
van Libanon, ook in het verleden, is geweest het creëren van een speciale,
versterkte band met de zuidelijke rand van de EU die geen zicht heeft op toetreding.
Een van de instrumenten daartoe was een associatieakkoord. Wij vinden dat
Libanon integraal onderdeel uitmaakt van die groep van landen, om de stabiliteit
te bevorderen. Er is nu een additionele factor, doordat Syrië onder andere
door de pressie van de EU gedwongen is om zijn troepen terug te gaan trekken.
Wij hopen dat de verkiezingen op een democratische wijze zullen plaatsvinden,
zodat de hervormingsgezinde krachten mogelijkheden krijgen. Ik geloof dat
dat op dit moment een additionele factor is, waarmee de hervormingen kunnen
worden ondersteund. Als dat op zo'n moment niet wordt gedaan, geef je een
erg negatief signaal af.De heer Van Dijk (CDA):Maar zou het in het vooruitzicht stellen van ratificatie wanneer wordt
overgegaan tot hervormingen, niet een veel steviger stimulans
zijn om de hervormingen door te voeren?Minister Bot:Het feit dat één enkel land van de EU niet ratificeert zal
op zichzelf niet dat effect hebben. Omgekeerd, als dit verdrag wel door alle
25 wordt geratificeerd, zal dit eerder als ondersteuning worden gezien en
niet het effect hebben dat u denkt dat het zal hebben.De heer Van Baalen (VVD):Feitelijk heeft Syrië nog steeds een grote invloed in Libanon. Ik
lees natuurlijk ook de berichten over de aftocht van veiligheidstroepen en
het hergroeperen van militairen in de Bekaa-vallei, maar het proces is nog
niet afgerond. Nog steeds is onduidelijk hoe de politieke situatie in Libanon
is. De minister sprak over verkiezingen, en dan is het volgens het eerst-zien-dan-gelovenprincipe
toch heel logisch dat we die eerst afwachten, waarna er een veel duidelijker
situatie ontstaat op grond waarvan deze Kamer kan beslissen of aan ratificatie
wordt meegewerkt?Minister Bot:Ik begrijp uw redenering zeer wel. De vraag is alleen of het niet ratificeren
van één verdrag dat effect zal hebben. Ik zie op het ogenblik
de hele ontwikkeling in de regio als een integraal proces, waarop dat wat
in een aantal landen gebeurt invloed heeft, onder andere op Libanon. Dit land
is als het ware een dominosteen in het geheel van de ontwikkelingen binnen
die regio. We zijn nu juist bezig met stimuleren op diverse gebieden, waarin
het volgens mij goed is om positieve bewegingen te monitoren. Wij hebben gisteren
ook gesproken over de vraag in hoeverre wij als monitors bij de verkiezingen
in Libanon aanwezig kunnen zijn om te zorgen dat het democratisch proces versterkt
wordt. Nogmaals, ik ben van mening dat de ratificatie van dit akkoord dat
al zo lang geleden is gesloten, een positief signaal geeft aan de ontwikkelingen
daar.De heer Van Baalen (VVD):Ik denk dat de VVD-fractie en de minister het niet oneens zijn over de
strategie op langere termijn en over het feit dat Libanon ingesnoerd zou moeten
worden in die reeks associatieakkoorden. Daarover bestaat geen verschil van
mening. Het gaat nu alleen over het moment. Ik hoop dat de minister in zijn
termijn nog terugkomt op mijn vragen over de Hezbollah en de positie daarvan
in Libanon.Minister Bot:Ik zal zeker daarop terugkomen. Ik vind het echter jammer dat uitgerekend
Nederland dat in het buitenlands beleid altijd zoveel waarde hecht aan de
gekwalificeerde meerderheid, als enige de ratificatie van dit akkoord tegen
zou houden. Ik zou daarmee overigens geen problemen hebben, als wij met meerdere
landen zouden zijn geweest.De heer Van Baalen (VVD):Het is niet natuurlijk niet zo dat de VVD-fractie vindt dat buitenlands
beleid bij gekwalificeerde meerderheid moet worden vastgesteld. Ik neem aan
dat wij ook op dat punt niet van mening verschillen met de minister.Minister Bot:Daarin verschillen wij geenszins van mening. Ik heb alleen opgemerkt dat
het de vraag is of je als Nederland ten aanzien van dat ene land waar op het
ogenblik een aantal positieve krachten zich manifesteren en veranderingen
tot stand brengen, als enige land in de EU nee moet zeggen tegen een akkoord
dat in een reeks van inmiddels afgesloten associatieakkoorden past die als
het ware het beeld voltooien van een EU-beleid ten aanzien van het Middellandse
Zeegebied, waaronder landen zoals Marokko en Egypte. Het is dan een kwestie
van afwegen. De regering zegt dat het verstandig is het akkoord te ratificeren,
omdat het een extra ondersteuning is. Dat past dus in het totale beleid ten
aanzien van dat gebied. Ik vind dat wij hiermee een positief signaal moeten
afgeven en niet als enige de zaak moeten blokkeren.De heer Van Baalen (VVD):Het veto, of het niet ratificeren, is natuurlijk een kostbaar goed dat
je maar weinig moet gebruiken. Daarom hebben wij als VVD-fractie in de zaak-China
gesteld dat wij ten aanzien van het EU-wapenembargo niet alleen hoeven te
staan; wij staan daarin ook niet alleen. In dit geval echter mogen wij best
wel een keer alleen staan.Minister Bot:Wij mogen best een keer alleen staan als daar goede redenen voor zijn.
Ik tracht dus uiteen te zetten dat ik geloof dat het beter zou zijn, gegeven
de huidige positieve ontwikkelingen in Libanon, om het verdrag niet te blokkeren.
Ik zou mij ook hebben kunnen vinden in een positie waarin Nederland vijf,
zes of zeven andere landen aan zijn zijde wist die allemaal dergelijke argumenten
zouden bezigen, maar dat is op dit moment niet het geval. Nogmaals, ik bezie
het in de bredere context van het feit dat wij met een groot aantal landen
associatieakkoorden hebben gesloten en dat ik het jammer zou vinden dat wij
nu uitgerekend tegen Libanon, waar op het ogenblik een goede beweging voorwaarts
te bespeuren valt, nee zouden zeggen.De heer Van der Staaij (SGP):Meent de minister dan niet dat de gebrekkige soevereiniteit en de aanwezigheid
in Libanon van de Hezbollah ook in de andere landen punten zouden moeten zijn
die de aandacht krijgen? Hoe komt het dat deze voor die landen kennelijk niet
zo van zwaar gewicht zijn, terwijl de recente ontwikkelingen die de minister
en ik als zodanig positief duiden, in het verleden helemaal nog niet aan de
orde waren? In hoeverre kunnen handelsbelangen vertroebelend werken op de
meningsvorming? Is het dan niet juist zaak om als die er niet zijn, er juist
tegenwicht aan de bieden?Minister Bot:Ik meen dat die handelsbelangen hierbij niet zo zwaar wegen. De afweging
bij de andere landen is dat door deze associatieovereenkomst de instrumenten
worden geschapen om met Libanon beter in discussie te treden en meer druk
uit te oefenen, juist waar het gaat om de elementen die u noemt. Als er eenmaal
een associatieakkoord is, wordt vervolgens een associatieraad in het leven
geroepen. Er komen ook werkgroepen. Daar worden al deze onderwerpen dan zeer
regelmatig aan de orde gesteld. Dit alles is er nu echter nog niet. Het hangt
nu af van toevallig politiek overleg dat van tijd tot tijd wordt gehouden,
maar het is niet gestructureerd. De EU kan niet regelmatig, verplicht, met
zo'n land in discussie treden om dit soort zaken aan de orde te stellen. Ik
ben dan ook van mening dat als wij dergelijke structurele overlegorganen hebben,
wij Libanon veel beter kunnen aanspreken op de extremis tische
en gewelddadige krachten in het land. Dat geldt dan in het bijzonder voor
Hezbollah. Zoals u weet heeft Hezbollah nog steeds een brede aanhang onder
de Libanese bevolking. Dat is onlangs weer gebleken tijdens een van de demonstraties.
Dat komt omdat het een vrij substantiële politieke beweging is. Wij hebben
daar in het verleden in deze Kamer uitvoerig over van gedachten gewisseld.
Ik ontken niet dat het ook een terroristische organisatie is. Daarom hebben
wij er voortdurend voor gepleit en pleiten er nog steeds voor dat deze organisatie
op de lijst van de EU van verboden groeperingen komt.Als je kijkt naar de ontwikkeling van Hezbollah in Libanon – daar
is gisteren tijdens de bijeenkomst van de minister ook over gesproken –
moet je constateren dat wij allen met spanning kijken hoe Hezbollah zich gaat
ontwikkelen. Gaat dat een serieuze politieke partij worden die terrorisme
afzweert of blijven zij die ambivalente houding aannemen? Wij zullen er alles
aan moeten doen om via de instrumenten die ons ter beschikking zullen worden
gesteld via dit Associatieakkoord, die Libanese groepering ertoe te bewegen
een serieuze politieke beweging te worden die het terrorisme afzweert. Wij
denken dat wij dat door extra druk uit te oefenen op Syrië beter kunnen
bewerkstelligen, dan wanneer wij niet ratificeren. Ik meen dat wij de Libanese
regering erop moeten blijven aanspreken dat die extremistische en gewelddadige
aspecten van de Hezbollah moeten worden aangepakt, conform de bekende resolutie
1373. Hoe dat proces precies gaat verlopen, weet op dit moment echter niemand.
Ik merk wel dat de druk die continu vanuit de Verenigde Staten en Europa wordt
uitgeoefend, ertoe heeft geleid dat Syrië zijn troepen aan het terugtrekken
is – dat is een proces dat moet worden gemonitord – dat er verkiezingen
in het vooruitzicht zijn gesteld en dat wij nu overleg plegen over de vraag
in hoeverre wij daarbij aanwezig kunnen zijn om dat proces te monitoren. Afgezien
van deze feiten is er nog een positieve ondersteuning door middel van dit
verdrag. Dat kan bijdragen tot die gewenste situatie. Dat is de beoordeling
die ik op het ogenblik kan geven. Ik ben uiteraard geen helderziende en het
is helaas een roerig gebied. In dergelijke gebieden moet je van dag tot dag
snel en scherp kunnen reageren. Dat is wat wij als EU op het ogenblik trachten
te doen, onder andere door deze akkoorden en door de actieplannen die nog
moeten worden uitgewerkt.De heer Timmermans (PvdA):De minister bevriende fracties in deze Kamer zeggen echter: wacht nu even
met die ratificatie totdat wij meer zicht hebben op de ontwikkeling die wij
graag willen. Begrijp ik de minister nu goed dat hij zegt dat wij die situatie
juist positief kunnen bevorderen door niet te wachten en wel te ratificeren?Minister Bot:Dat is inderdaad mijn benadering. Het geheel van de ontwikkelingen in
de regio – dat moet allemaal in samenhang worden gezien – en de
veranderingen die je ziet in een aantal Middellandse-Zeelanden overziend,
ben ik van mening dat Libanon daarbij hoort. Ik zou het jammer vinden als
dat ene land eruit gehaald wordt en niet de gelegenheid krijgt om mee te gaan
lopen in de associatiestructuur en vervolgens in die neighbourhood policy.
Dan kunnen wij ook geen actieplan opstellen. Dat zou ik jammer vinden. Vandaar
dat ik een beroep doe op de fracties om zich daar nog eens op te herbezinnen.De heer Van Baalen (VVD):De VVD-fractie is van mening dat Libanon geen feitelijk soeverein land
is. De regering van Libanon staat onder invloed van Syrië. Dat is een
reden om met zo'n regering en zo'n land nu niet zo'n associatieovereenkomst
te sluiten. Na de verkiezingen is er meer zicht en mogelijk zijn de Syrische
troepen dan in hun geheel teruggetrokken. Dan is een beoordeling voor mijn
fractie mogelijk. Nu kunnen wij deze zaak niet goed beoordelen.Minister Bot:Ik begrijp het standpunt van uw fractie zeer goed, maar ik herhaal dat
ik hoop dat dit akkoord, dat al geruime tijd geleden met de Libanese autoriteiten
is afgesloten en dat al door 23 lidstaten is geratificeerd, zo spoedig mogelijk
ook door Nederland zal kunnen worden geratificeerd.De heer Timmermans heeft gevraagd hoe snel een terug- en overnameakkoord
na ratificatie tot stand kan komen. Ik kan op dit moment alleen naar Marokko
kijken. Ik hoop dat het ongeveer in dezelfde periode tot stand zal komen.
Het zijn natuurlijk altijd gevoelige onderhandelingen, maar ik denk dat het
voorbeeld van Marokko een belangrijk precedent kan vormen. Ook ten aanzien
van Algerije ben ik niet pessimistisch gestemd, zeker gelet op de alledaagse
praktijk van de bereidheid van Algerije tot terugname.Over Libanon en de politiek-positieve rol van de Hezbollah heb ik de analyse
gegeven voor zover ik die op dit moment kan geven, ook in het licht van wat
de ministers van Buitenlandse Zaken daar gisteren over hebben besproken. Wij
moeten er nu alles aan doen om de politieke partijen en dus de gematigde krachten
ertoe te bewegen dat de Hezbollah ofwel verdwijnt ofwel zich als een serieuze
politieke partij opstelt en het terrorisme afzweert. Tegelijkertijd moeten
wij op Syrië druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat die organisatie
daar geen kans krijgt om zich verder te manifesteren. In deze context heb
ik er ook gisteren conform mijn eerdere toezegging op aangedrongen dat het
akkoord met Syrië voorlopig niet geratificeerd wordt. Ik heb van al mijn
collega's de verzekering gekregen dat het onder de huidige omstandigheden
natuurlijk niet wel denkbaar is dat de EU tot ondertekening overgaat.Monitoring van de mensenrechten heb ik toegezegd. Bovendien heb ik ten
aanzien van de al in werking getreden associatieakkoorden – want alleen
daarover kun je op basis van het akkoord mensenrechtenrapportages geven –
de rapportages over Marokko, Tunesië, Jordanië, Israël en de
Palestijnse Autoriteit in september 2004 aan de Kamer gezonden. Zodra het
akkoord met Algerije in werking is getreden, zal binnen de termijn van een
jaar gerapporteerd worden over de mensenrechten. Dat staat gewoon in dat akkoord
en dat zal dus gebeuren.Ik heb de heer Van Baalen al geantwoord over de stand van zaken in de
onderhandelingen met de Benelux. Ik heb ook al geantwoord op de vraag over
Libanon. Met betrekking tot Syrië heb ik er geen onduidelijkheid over
laten bestaan dat ik gisteren geheel in de geest van de heer Van Baalen heb
gehandeld.Volgens mij heb ik hiermee alle vragen beantwoord en heb ik ook het bredere kader geschetst van de situatie in de regio. Ik zou nogmaals
een klemmend beroep op de fracties willen doen om zowel het akkoord met Algerije
als het akkoord met Libanon te ratificeren, omdat zij als het ware één
pakket vormen. Het zou jammer zijn als één steentje uit het
spel of één stukje uit het mozaïek zou ontbreken.De voorzitter:De heer Van Dijk heeft mij verzocht een heel korte derde termijn te houden.
Ik stel voor, hierin toe te stemmenDaartoe wordt besloten.De heer Van Dijk (CDA):Voorzitter. Dit is de tweede keer dat wij spreken over beide associatieakkoorden.
Bij het associatieakkoord met Algerije hebben wij van de minister begrepen
dat hij optimistisch gestemd is over het afsluiten van een terugkeer- en opnameregeling
van derdelanders en statelozen, ondanks de onderhandelingen in de afgelopen
dagen tussen Benelux en Algerije. Op grond van die uitspraak en de toezegging
van de minister om informatie te verstrekken over het verloop van de onderhandelingen
kunnen wij instemmen met de ratificatie van dat associatieakkoord.Ten aanzien van de Libanon is er een discussie tussen de minister en een
deel van de Kamer over de vraag op welke wijze de hervormingsontwikkelingen
het beste worden gestimuleerd. De minister stelt dat wij moeten ratificeren
om een positief signaal af te geven. Ik spreek ook namens SGP en VVD als ik
stel dat wij niet het gevoel hebben dat dit de beste manier is om het hervormingsproces
verder te ontwikkelen. Om die reden verzoeken wij het associatieakkoord tussen
EU en Libanon niet op de stemmingslijst te zetten voor aankomende dinsdag.
Wij moeten eerst de ontwikkelingen in Libanon afwachten, zeker in het licht
van de verkiezingen die op korte termijn plaatsvinden. Daarna spreken en stemmen
wij alsnog over het associatieakkoord.De heer Timmermans (PvdA):Ik ben geschokt. De Kamer moet haar taak als wetgever immers serieus nemen.
De minister heeft uitvoerig beargumenteerd waarom het een betere zaak is om
te ratificeren. De woordvoerder van de CDA-fractie stelt vervolgens dat hij
het gevoel heeft dat het toch maar beter niet kan. Daarom moeten wij er maar
niet over stemmen. Deze manier van omgaan met onze taak is beneden de waardigheid
van de heer Van Dijk. Zo gaan wij niet om met internationale verdragen. Als
hij vindt dat niet geratificeerd moet worden, moet hij ook niet willen ratificeren.
Dan moet hij echter met argumenten komen. Als hij vindt dat de minister overtuigend
is, moet hij dat eerlijk toegeven. De heer Van Dijk zegt in feite dat de minister
hem niet heeft overtuigd. Hij vindt het blijkbaar een slap verhaal. Zijn gevoel
zegt hem vervolgens dat wij stemming moeten uitstellen. Ik vind dat geen verantwoorde
manier van omgang met de Nederlandse belangen in de Europese Unie.De heer Van Dijk (CDA):De heer Timmermans gebruikt nogal grote woorden door te stellen dat wij
onze taak niet serieus zouden nemen. Wij nemen die taak echter buitengewoon
serieus. Overigens, als mevrouw Karimi commentaar heeft, beveel ik haar aan
om die opmerkingen bij de microfoon te maken en niet vanuit de zaal.De voorzitter:In dit debat is mevrouw Karimi slechts virtueel aanwezig.De heer Van Dijk (CDA):Volgens mij gebruikt u een andere definitie van het woord virtueel dan
ik.De voorzitter:Mevrouw Karimi neemt niet deel aan het debat.De heer Van Dijk (CDA):Wij gaan serieus in op internationale verdragen. Wij willen daarover serieus
spreken. In Libanon kan de Hezbollah geen scheiding aanbrengen tussen de politieke
en de militaire tak. Libanon kent tevens nog steeds een grote aanwezigheid
van Syrische troepen. De heer Van Baalen gaf al aan dat nog niet gesproken
kan worden van een soevereine lidstaat. Als dat soort elementen in het geding
zijn, vinden wij dat er geen definitief besluit over het geheel genomen kan
worden. Als de heer Timmermans aandringt op stemming daarover aanstaande dinsdag,
zijn wij daarop tegen. Ik spreek ook namens de andere twee als ik zeg dat
wij de ontwikkelingen willen afwachten. Wij willen de druk op de Libanon houden
om ervoor te zorgen dat de hervorming plaatsvinden. Als de heer Timmermans
dat geen serieus verhaal vindt, is dat niet mijn gedachte.De heer Timmermans (PvdA):Het lijkt wel alsof wij geen debat met de minister hebben gevoerd. De
punten die de heer Van Dijk opnoemt, heeft hij in eerste en tweede termijn
naar voren gebracht. De minister heeft daarop helder geantwoord. De heer Van
Dijk zegt nu in feite dat hij de minister niet gelooft. Hij moet dan zeggen
dat de CDA-fractie tegenstemt. Hij moet ons niet aan het lijntje houden. Over
een week, twee weken of drie weken is de situatie niet anders dan vandaag
en is ook de argumentatie van de minister niet anders dan vandaag. Wees dan
een vent en zeg: wij stemmen tegen.De heer Van Dijk (CDA):Als ik uw redenering zo volg, dan zou u eigenlijk grote moeite moeten
hebben met ratificatie van dit associatieakkoord. U gaat er niet van uit dat
er ontwikkelingen kunnen plaatsvinden die tegemoetkomen aan onze en ook aan
uw opvattingen. Ook u hebt keer op keer aangegeven dat Hezbollah nog steeds
een militaire, terroristische tak heeft. Om die reden gaan wij ervan uit dat
er in de komende periode nog ontwikkelingen kunnen plaatsvinden. U gaat daar
schijnbaar niet van uit. Goed, dan wachten wij rustig af wat de consequentie
daarvan is.De heer Timmermans (PvdA):U hebt blijkbaar niet geluisterd naar wat de minister heeft gezegd. De
minister zei dat wij een positieve bijdrage leveren aan de ontwikkeling die
wij daar willen bereiken door te ratificeren en hij heeft mij op dat punt
overtuigd.De heer Van Dijk (CDA):Mij niet.De heer Timmermans (PvdA):Dan moet u gewoon tegenstemmen. Dan moet u niet met het flauwekulverhaal
komen dat wij de stemmingen moeten uitstellen.De voorzitter:Nu komt er een herhaling in de gedachtewisseling.De heer Van Dijk (CDA):De analyse van de minister was dat wij de hervormingen stimuleren door
nu te ratificeren, maar dat zien wij niet zo. Wij kunnen beter
afwachten wat er op dat terrein gebeurt. Ik vind het prima als de heer Timmermans
het niet met mij eens is, maar ik deel de analyse van de minister van Buitenlandse
Zaken niet.De heer Van der Staaij (SGP):Mijnheer de voorzitter. Wat ik over Libanon wilde zeggen, heeft de CDA-woordvoerder
al naar voren gebracht. Dat zal ik dus niet herhalen.In een eerdere termijn heb ik al aangegeven dat wij kunnen instemmen met
de associatieovereenkomst voor Algerije. Dus daar zal ik verder ook niets
meer over zeggen.De heer Timmermans hecht blijkbaar veel gewicht aan het oordeel van de
minister. Hij kan zich ook goed vinden in de analyses van de minister. Heeft
het de voorkeur van de minister dat dit verdrag wordt afgestemd of heeft hij
liever dat wij de ontwikkelingen afwachten?De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Met betrekking tot de overeenkomst met Algerije leven er bij
de VVD-fractie gevoelens van bezorgdheid over de terugkeer- en overnameclausule.
De minister is echter duidelijk geweest. Hij gaat ervan uit dat het ratificeren
van het akkoord tot gevolg zal hebben dat zo'n overeenkomst tot stand komt.
Daarmee is de VVD-fractie ervan overtuigd dat zij kan meewerken aan ratificatie
van het associatieverdrag met Algerije.Wij, mijn fractie en de fracties die dezelfde lijn kiezen, nemen onze
taak zeer serieus. Óf je speelt als parlement een rol bij ratificatie,
óf je doet het niet. Bij twijfel en bij een verschil van appreciatie
tussen regering en een Kamermeerderheid is het verstandig om ratificatie uit
te stellen. Dat is beter dan het verdrag af te wijzen en niet aan ratificatie
deel te nemen. Dat betekent dat wij onze taak serieus nemen. Wij stellen dus
voor om de beraadslagingen en de stemmingen over ratificatie van dat verdrag
op dit moment op te schorten.De voorzitter:U stelt dus evenals de heer Van Dijk voor om de stemming over de associatieovereenkomst
met Libanon niet aanstaande dinsdag te houden, maar op een nader te bepalen
moment?De heer Van Baalen (VVD):Ja, dat is correct.De heer Timmermans (PvdA):Wanneer is dan dat nader te bepalen moment? Is dat ad Calendas Graecas,
over een paar weken, over een paar maanden of over een paar jaar? Wanneer
krijgen wij dan duidelijkheid van de VVD-fractie?De heer Van Baalen (VVD):U krijgt duidelijkheid als voor ons een duidelijk oordeel mogelijk is.
Voor de VVD-fractie betekent dit dat wij bij voorkeur de verkiezingen in Libanon
afwachten om dan een oordeel te kunnen geven.De heer Timmermans (PvdA):Mag ik dan concluderen dat u de analyse van de minister afwijst? U bent
het dus niet met hem eens als hij zegt dat de associatieovereenkomst een positieve
bijdrage kan leveren aan het proces dat wij graag willen bereiken in het Midden-Oosten.De heer Van Baalen (VVD):Het betreft de eigen verantwoordelijkheid die mijn fractie toekomt. Het
is dus een eigen appreciatie. Wij zouden op dit moment niet de verantwoordelijkheid
willen nemen om tot ratificatie over te gaan, omdat wij onvoldoende zekerheid
hebben over de situatie in Libanon.Minister Bot:Voorzitter. Ik ben uw Kamer natuurlijk dankbaar dat het akkoord met Algerije
op algemene instemming kan rekenen. Dat is een heel belangrijk signaal in
de richting van dat land en ook een belangrijke ondersteuning van het streven
van de Europese Unie om een nieuwe relatie op te bouwen met de regio en om
ervoor te zorgen dat de wederopbouw en de democratie echt voeten aan de grond
krijgen.Wat de Libanon betreft betreur ik het natuurlijk dat mijn betoog kennelijk
de fracties er niet van heeft kunnen overtuigen dat ook dit akkoord past in
de reeks van akkoorden die wij met Middellandse-Zeelanden hebben gesloten
en dat Nederland bijna het enige land is dat op dit moment niet tot ratificatie
overgaat. Als de heer Van der Staaij mij vraagt wat ik liever heb, afwijzen
of afwachten, dan wacht ik toch liever af, want als het akkoord niet zou worden
goedgekeurd, zou Nederland in het kader van het Europese Middellandse-Zeebeleid
een heel belangrijk akkoord torpederen, hetgeen ik zou betreuren. Ik hoop
wel dat wij deze zaak vrij spoedig opnieuw kunnen bespreken. Nogmaals, ik
ben ervan overtuigd dat Libanon het verdient dat wij dit akkoord ratificeren.
Ik ga ervan uit dat zodra die verkiezingen hebben plaatsgevonden en blijkt
dat terugtrekking van Syrische troepen serieus is verlopen en de verkiezingen
op democratische wijze hebben plaatsgevonden, wij als het ware onmiddellijk
het debat kunnen hervatten om opnieuw te bezien of dit belangrijke akkoord
dan wel kan worden geratificeerd, een akkoord dat in mijn ogen een stimulans
zou zijn voor de hervormingsgezinde krachten.De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie kan hier in volle overtuiging "ja" op zeggen!Minister Bot:Nogmaals, natuurlijk moet de druk op Libanon worden gehandhaafd, dat is
ook in ons eigen belang. Terugtrekking van de troepen en het goed en democratisch
verlopen van de verkiezingen. Als aan beide voorwaarden is voldaan, hoop ik
dat wij op niet al te lange termijn in staat kunnen zijn dit akkoord alsnog
te ratificeren.De heer Timmermans (PvdA):U zei dat u het een Nederlands belang vindt dat wij een belangrijke rol
spelen bij het hele proces in het Midden-Oosten, ook in het kader van de Europese
Unie. Hoe apprecieert u het feit dat Nederland zich nu eigenlijk een beetje
buitenspel plaatst? Wat doet dat voor ons nationaal belang in het spelen van
de rol die wij zo graag in het Midden-Oosten willen vervullen?Minister Bot:Ik geloof dat wij die rol toch wat breder moeten trekken. Het gaat om
maar één akkoord. Er is geen "neen" gezegd, maar alleen dat
wij even de ontwikkelingen in Libanon moeten afwachten. Ik neem daarvan kennis
en dat kan ik ook aan mijn collega's meedelen als ik daarover wordt bevraagd.
Ik denk dat dit geen afbreuk zal doen aan onze rol, omdat die
natuurlijk ook wordt bepaald door nogal wat andere factoren. Met name als
ik kijk naar het Israëlisch-Palestijns conflict, ligt het voor de hand
dat Nederland een speciale positie inneemt gegeven onze relaties met zowel
de VS als met Israël die het ons mogelijk maakt om de rol die wij tot
dusver hebben gespeeld en die wij ook willen spelen te kunnen blijven spelen.
In het licht van het feit dat er geen afwijzend oordeel is gekomen, maar er
alleen sprake is van opschorting, ga ik ervan uit dat wij op korte termijn
kunnen vaststellen dat Nederland op alle punten heeft meegewerkt met de Europese
Unie.De heer Timmermans (PvdA):Ik mag uw antwoord samenvatten met "beter een half ei dan een lege dop"?Minister Bot:Liever een heel ei. Ik hoop dat ik dit ei binnenkort mag incasseren, liefst
zo spoedig mogelijk na Pasen, want u weet, dan worden de eieren uitgedeeld.
Ik kijk vol verwachting naar de fracties die het aangaat.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor om over de associatieovereenkomst met Algerije (28848) aanstaande
dinsdag te stemmen. Verder stel ik voor om over de associatieovereenkomst
met Libanon (28837) op een nader te bepalen moment te stemmen. Ik verzoek
de commissies aan te geven wanneer naar hun mening dit moment is aangebroken.
Of dit al of niet gepaard zal gaan met een vierde termijn, zien wij tegen
die tijd wel.Overeenkomstig deze voorstellen wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-3927-3937.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl