Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen:  - Uitvoering van het op 15 december 1997 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen (Trb. 1998, 84) en het op 9 december 1994 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de veiligheid van VN-personeel en geassocieerd personeel (Trb. 1996, 62) (28028);  - en drie andere wetsvoorstellen
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 648-655

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-01-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 13, pagina 648-655

17-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28028Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28029Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28030Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28031Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (maandag 17 december 2001)Pagina 647-647
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet inzake verbetering van de afstemming op de Algemene wet bestuursrecht en enige andere verbeteringen (27547); - Wijziging van de Kieswet, houdende verlenging van de duur van de stemming tot negen uur 's avonds alsmede regeling van diverse andere onderwerpen (27673); - en vier andere wetsvoorstellenPagina 647-648
Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Uitvoering van het op 15 december 1997 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen (Trb. 1998, 84) en het op 9 december 1994 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de veiligheid van VN-personeel en geassocieerd personeel (Trb. 1996, 62) (28028); - en drie andere wetsvoorstellenPagina 648-655
Lijst van besluiten (maandag 17 december 2001)Pagina 670-670
Behandeling van het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de positionering van de reïntegratiediensten van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie (Wet verzelfstandiging reïntegratiediensten Arbeidsvoorzieningsorganisatie) (27549)Pagina 664-670
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en enige andere wetten in verband met de invoering van een zelfstandigheidsverklaring en de uitsluiting van de Nationale ombudsman en de substituut-ombudsmannen van de verzekering voor de werknemersverzekeringen (27686)Pagina 655-663
Behandeling van het wetsvoorstel Enkele wijzigingen in wetten op het terrein van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Verzamelwet SZW-wetten 2001) (27897)Pagina 663-664
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (maandag 17 december 2001)Pagina 670-671
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van H.W. Nijman te Borculo betreffende een betalingsregeling voor een belastingschuld (gedrukt stuk Eerste Kamer, 2001-2002, nr. IV); - adres van W.J.A.I.P. Yap-Ong te Leiderdorp betreffende het handelen van de belastingdienst (gedrukt stuk Eerste Kamer, 2001-2002, nr. V); - en drie andere voorstellenPagina 647-647

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: Uitvoering van het op 15 december 1997 te New York totstandgekomen Verdrag
inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen (Trb. 1998, 84) en het
op 9 december 1994 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de veiligheid
van VN-personeel en geassocieerd personeel (Trb. 1996, 62) (28028);Goedkeuring van het op 15 december 1997 te New York totstandgekomen
Verdrag inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen (Trb. 1998,
84) (28029, R1700);Goedkeuring van het op 9 december
1999 te New York totstandgekomen Internationaal Verdrag ter bestrijding van
de financiering van terrorisme (Trb. 2000, 12) (28030, R1701);Uitvoering van het op 9 december 1999 te New York totstandgekomen
Internationaal Verdrag ter bestrijding van de financiering van terrorisme
(Trb. 2000, 12) (28031).De beraadslaging wordt geopend.De heer Van de Beeten (CDA):Mijnheer de voorzitter. Zelden zal een verdrag zolang op behandeling in
deze Kamer hebben gewacht om vervolgens met zo'n hoge snelheid te worden behandeld!
Dat was mede mogelijk door de snelheid waarmee de regering heeft gewerkt.
Dit roept de vraag op of het acceleratievermogen dat de regering bij deze
internationale verdragen aan de dag heeft gelegd, ook in de toekomst te verwachten
is.Nederland creëert met deze verdragen en de bijbehorende uitvoeringswetten
een rechtsmacht voor gebieden, waarvoor die eerder niet bestond en op een
wijze die tot nu toe in ons land niet is gebruikt bij andere internationale
verdragen. Tot nu was de reden waarom er geen secundaire universele rechtsmacht
werd geschapen of slechts in beperkte mate, dat men wilde voorkomen dat er
geschillen met andere staten zouden kunnen ontstaan over de vraag wie bepaalde
feiten zou moeten vervolgen en wie bepaalde personen voor de rechter zou kunnen
brengen. Dat was wijs beleid, gezien de ontwikkeling van de internationale
rechtsorde.De reden van deze regering om deze lijn nu los te laten, is gelegen in
de gebeurtenissen van 11 september. In de memorie van antwoord valt te lezen:
"Het gaat erom dat er geen vrijhavens worden geschapen waarin personen die
verdacht zijn van het plegen van terroristische bomaanslagen of van de financiering
van terrorisme, een veilig heenkomen kunnen zoeken en kunnen vinden." Ik denk
echter dat de verdragen voor uitlevering en rechtshulp waarbij Nederland partij
is, voldoende zouden moeten zijn om te voorkomen dat in Nederland een vrijhaven
zou kunnen worden gevonden.Het is al met al de al de vraag of de reden die de regering geeft, niet
wat smal is. Verderop in de memorie van antwoord zegt de minister in antwoord
op de vraag van mijn fractie of bij afwezigheid van de gebeurtenissen van
11 september dezelfde keus zou zijn gemaakt: "Het is niet zeker, maar wel
denkbaar dat de regering zou zijn gebleven bij haar aanvankelijke keuze wanneer
de aanslagen van 11 september 2001 niet zouden hebben plaatsgevonden." Ik
kom op grond hiervan tot de conclusie dat de aanleiding om te komen tot een
ander beleid voor het aanvaarden van rechtsmacht een juiste is, maar de redengeving
niet.Ik denk dat de redengeving te veel is opgehangen aan het incident, hoe
ernstig ook, van 11 september en veel meer gezocht zou moeten worden in de
aard van het terrorisme waarmee wij te maken hebben. Dat terrorisme hebben
wij sinds 1989 beter leren kennen door alle informatie die toen bekend is
geworden over de samenhang tussen ogenschijnlijk lokaal en regionaal opererende
terroristische groeperingen, die vaak ook werden gesteund, opgeleid, getraind
en gefinancierd door bepaalde staten.De nu bekende feiten zijn een goede reden om onze beperkte secundaire
universele rechtsmacht op te heffen voor terroristische activiteiten en de
beperking weg te nemen. Dat is een goede argumentatie, waarmee tegelijkertijd
wordt aangegeven dat wij dat op andere terreinen niet zullen doen en vast
zullen houden aan de eerder gekozen lijn. Kan de minister zich vinden in deze
motivering van de beleidswijziging en in de conclusie dat het ook tot deze
terreinen beperkt zou moeten blijven?Er ontstaat ook een reëel probleem bij het voorkomen van rechtsmachtgeschillen
dat de komende tijd een belangrijk onderwerp zal zijn bij de ontwikkeling
van de internationale rechtsorde. Bij de behandeling van de goedkeuringswet
inzake het statuut voor het Internationaal Strafhof heb ik aandacht gevraagd
voor het gegeven dat er conflicten kunnen ontstaan tussen het Internationale
Hof van Justitie en het Internationaal Strafhof over zaken die materieel dezelfde
zijn, wanneer individuen via het Internationaal Strafhof worden vervolgd of
zaken bij het Internationale Hof van Justitie aanhangig worden gemaakt.Er is met andere woorden langzamerhand behoefte aan de ontwikkeling van
internationaal conflictenrecht, zeker ook waar dat recht raakt aan de rechtsmacht
van staten. Is de regering bereid om te onderzoeken of er reden is dat Nederland
in samenspraak met de minister van Buitenlandse Zaken komt met initiatieven
om het internationaal conflictenrecht te ontwikkelen? Nederland vervult als
leverancier van de juridische hoofdstad van de wereld binnen de internationale
verhoudingen immers een belangrijke rol.De heer Jurgens (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Wij spreken vanavond niet over snelrecht maar
wel over snelwetgeving. Collega Van de Beeten wees er terecht op dat wij vanavond
een verdrag behandelen dat uit 1997 stamt. De regering heeft uitgelegd waarom
wij dat nu pas doen. Zij wees daarbij op de voorgenomen combinatie met het
verdrag inzake nucleair terrorisme. Het is nu echter wel gebleken hoeveel
sneller men kan werken als er zo'n schokkende gebeurtenis heeft plaatsgevonden.
Hier is dan ook sprake van "government by catastrophe" en niet "government
by the people".Ik zal vanavond vooral spreken over de definitie van terrorisme. In het
verdrag inzake terroristische bomaanslagen is terecht afgezien van
een poging om het te definiëren omdat daarover nog een groot verschil
van mening is. Het legt bovendien een extra bewijslast op aan het OM dat poogt
te bewijzen dat iemand zich aan een terroristische wandaad schuldig heeft
gemaakt. Bij financiering van terrorisme is dat een extra probleem. Het financieren
van iets is op zichzelf geen wandaad, anders dan het plegen van een bomaanslag.
Dat is volgens het commune strafrecht strafbaar. Als het met een terroristisch
oogmerk gebeurt, is het hooguit een strafverzwarend element. Het maakt de
bomaanslag op zichzelf geen ergere wandaad. Bij de financiering is dat niet
het geval. Deze is een schuldeloze bezigheid en wordt pas strafbaar wanneer
de financier het oogmerk heeft om daarmee terroristische wandaden te helpen
ontstaan. De regering zegt: het gaat niet om wat de financier voor een oogmerk
heeft, maar – memorie van antwoord, pagina 8 – dat "de daad ter
uitvoering waarvan de financiering heeft plaatsgevonden met het terroristische
oogmerk is gepleegd". Het is zeer moeilijk vast te stellen of dat waar is.
Artikel 2 van het verdrag zegt dat een persoon een strafbaar feit pleegt in
de zin van het verdrag, indien deze persoon met enig middel fondsen verstrekt
of vergaart met de bedoeling die te gebruiken of met de wetenschap dat die
geheel of gedeeltelijk gebruikt zullen worden ter uitvoering van een aantal
strafbare feiten, en voorts van andere handelingen die dood of ernstig letsel
veroorzaken, wanneer het doel van die gedraging is "een bevolking te intimideren
of een regering of een internationale organisatie te dwingen tot het verrichten
of het zich onthouden van handelingen". Dat laatste is een typische poging
om terrorisme te omschrijven. In artikel 2, lid 1, sub B, van het verdrag
staat dat de financier weten moet dat degene aan die hij dat geld verschaft
of voor wie hij het vergaart van plan is een terroristische daad te verrichten.
Ik begrijp het antwoord van de regering niet waarin staat dat het gaat om
de daad ter uitvoering waarvan de financiering heeft plaatsgevonden. Ik denk
dat ook de financier dit oogmerk moet hebben, maar is het oogmerk ten aanzien
van de financiering niet een buitengewoon zware bewijslast? Kom je er zonder
die extra bewijslast niet gemakkelijker uit? Als je kunt aantonen dat het
geld gebruikt is om ernstige misdrijven te plegen, dan hebben wij in het commune
strafrecht voldoende middelen om daartegen op te treden. Wat schieten wij
dus op met die extra omschrijving volgens de wet ter bestrijding van de financiering
van terrorisme?Twee weken geleden hebben wij uitvoerig het EU-kaderbesluit besproken
dat ook over de terrorismebestrijding handelde. Ik begrijp overigens dat de
minister op 6 en 7 december in Brussel op dat punt nog geen volledige overeenstemming
heeft bereikt, want ik heb nog geen definitieve tekst gezien. In dat besluit
is sprake van een derde element van terrorisme: het ondermijnen van de maatschappelijke,
politieke en economische structuur van een land door het plegen van bepaalde
handelingen. Dat wordt als derde element toegevoegd aan beide elementen uit
het verdrag die ik net heb genoemd. Is het ondermijnen van de politieke en
economische orde van een land niet in feite een oorlogshandeling? Als het
om een oorlogshandeling gaat, valt het niet onder terroristische daden maar
onder oorlogshandelingen. Wat schiet je ermee op om een dergelijk element
toe te voegen als het woord "terrorisme" in de klassieke zin daarop nauwelijks
van toepassing is. Wat Al-Qaeda in New York gedaan heeft, was dat om de bevolking
te intimideren, was dat om de regering tot bepaalde handelingen te dwingen
of was dat een oorlogshandeling, zij het niet door een staat maar door een
organisatie? En wat is dan het verschil tussen beide zaken?Mijn laatste punt is ook een typisch voorbeeld. Voorafgaande aan 1995
werden buiten Joego-Slavië fondsen bijeengebracht om de positie van de
Serviërs in de Balkan te versterken en om de Serviërs geld te verschaffen
voor de gevechten die in Servië tussen de verschillende etnische eenheden
plaatsvonden. Als met dat geld op een zeker ogenblik in Srebrenica wapens
bijeen zijn gebracht die ervoor gezorgd hebben dat 5000 mannen daar werden
vermoord omdat zij moslims uit Bosnië waren, met de kennelijke bedoeling
om de andere Bosniërs te intimideren, wat is dan de positie van die financier
van de Serviërs? Zouden wij in de toekomst in een soortgelijk geval die
mensen kunnen vervolgen als wij kunnen aantonen dat het geld voor een dergelijke
genocide is gebruikt? In het antwoord van de regering staat dat zij dan worden
vervolgd op grond van het plegen van misdaden tegen de menselijkheid of het
plegen van genocide. Maar dat helpt hier niet omdat het verdrag alleen strafbaar
wil stellen de financiering van terrorisme. Je kunt dan niet verder komen
als je niet kunt aangeven dat het terrorisme was, tenzij er een wet is die
de financiering van genocide of van misdaden tegen de menselijkheid strafbaar
stelt. Die wet ken ik echter niet. Ook op dit punt krijgt ik graag een nadere
toelichting van de regering.De heer Rosenthal (VVD):Mijnheer de voorzitter. Een van de grootste terreurexperts, de historicus
Laqueur, schreef in 1999 in zijn boek The new terrorism over de bedreigingen
die de westerse wereld, de wereld als geheel, te wachten zouden kunnen staan.
Hij had het toen over een aantal zaken die dichterbij dreigen te komen. Terreur
is van alle tijden. De Assassijnen, aan wie wij het woord "assassination"
ontlenen, waren terroristen pur sang. Zij werkten ook met zelfmoordcommando's.
Zoals Laqueur en ook de senaatscommissie van de Verenigde Staten al in juli
van dit jaar aangaven, staan wij voor een fase waarin wij ons rekenschap moeten
geven van het feit dat terroristen vandaag de dag catastrofale activiteiten
kunnen verrichten. Het gaat niet om mensen van zwakke wil, maar om mensen
van de kwade wil. Dat de regering via de voorliggende wetsvoorstellen daartegen
wat probeert te doen, is voor de VVD-fractie een prima zaak.In de schriftelijke voorbereiding van deze wetsvoorstellen hebben wij
een paar vragen gesteld over het feit dat het internationaal gezien buitengewoon
hard gaat, maar dat we wachten op de correspondentie met de nationale strafrechtpleging
en de strafwetten. Het doet ons dus genoegen om van de kant van de minister
aangekaart te krijgen dat binnenkort een wetsvoorstel inzake bestrijding terroristische
misdrijven naar de Raad van State gaat. Daar zaten wij echt op te wachten,
wetende hoeveel moeite de justitiële autoriteiten tot nu toe hebben gehad
met het gebruik van bepalingen in het Wetboek van Strafrecht om die terroristische
misdrijven inderdaad te kunnen aanpakken. De minister noemt in de memorie
van antwoord een groot aantal strafrechtbepalingen, waarvan wij tot nu toe
gebruik moesten maken om op te treden tegen terroristische misdrijven. Nu
wordt de zaak omgedraaid, wat wij een goede zaak vinden. Wij steunen de minister
van harte in zijn idee om straks, als het wetsvoorstel terroristische misdrijven
daadwerkelijk wet wordt, de voorbereiding en het begaan van terroristische
misdrijven centraal te stellen.Ik kom toe aan het punt van "activiteiten en oogmerken tot". De eerder
geciteerde Laqueur merkt met een helaas vooruitziende blik al in 1999 op dat
één van de cruciale oogmerken van terroristen naar de toekomst
toe zou zijn, het aanjagen van angst en het intimideren van grote menigten,
van bevolkingen, van regeringen, van landen. Ook de VVD-fractie vindt dat
er niet aan kan worden ontkomen om daaraan aandacht te besteden, en in de
wetteksten tot uitdrukking te brengen dat westerse democratieën niet
wensen te wijken voor het oogmerk om angst aan te jagen.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Voor alle duidelijkheid verklaar ik, sprekend namens de fracties
van SGP en ChristenUnie, vooraf dat onze fracties, evenals de fracties die
een bijdrage aan het voorlopig verslag hebben geleverd, kunnen instemmen met
de voorliggende wetsvoorstellen. Ook al zijn het niet de eerste terrorismeverdragen
die wij hier behandelen, zowel de stroomversnelling waarin de behandeling
van deze voorstellen na 11 september jongstleden is geraakt, als het feit
dat dit waarschijnlijk niet de laatste voorstellen op dit vlak zullen zijn
die ons worden voorgelegd, rechtvaardigen enige plenaire aandacht.Er wordt wel gezegd dat wij ons sinds 11 september in een staat van oorlog
tegen het terrorisme bevinden. Zowel in overdrachtelijke als in letterlijke
zin is dat een feit. Het opzettelijk toegebrachte grootschalig kwaad rechtvaardigt
die reactie. Maar los van de militaire middelen die in deze oorlog worden
ingezet, verdienen zeker ook de juridische middelen aandacht. Immers, zelfs
in de reële oorlogsvoering geldt gelukkig niet meer het adagium "à
la guerre comme à la guerre".Juridische crisismaatregelen hebben nogal eens de neiging hun doel voorbij
te schieten. In het algemeen gesproken, is het risico van paniekreacties altijd
dat een aantal klassieke vrijheden, die men zorgvuldig heeft opgebouwd in
democratische rechtsstaten, overboord wordt gezet. De balans tussen veiligheid
en vrijheid is een delicate. Het is verre van mij om te stellen dat deze minister
of dit kabinet daar bewust op uit is, maar de ervaring in het verleden, zo
niet in ons land dan wel elders, heeft toch de nodige voorbeelden te zien
gegeven van overheidsmaatregelen die inspeelden op angst bij de bevolking
en die naderhand, tot verrassing van die eigen bevolking, een ongedachte en
onomkeerbare vrijheidsbeperking bleken in te kunnen houden in omstandigheden
die totaal niet meer corresponderen met de context waarin die maatregelen
waren ontstaan.Als de rechtsstaat wordt aangetast, is het de kunst en de opgave hem niet
ten onder te laten gaan. Het is op grond van die overweging dat onze fracties
ervoor pleiten het hoofd koel te houden; om de nuchterheid, de terughoudendheid
en de zorgvuldigheid niet te laten varen. Tussen haakjes, ik vermag in deze
benadering niets bondgenootonvriendelijks te zien.Naar aanleiding van de voorliggende maar méér nog van de
aangekondigde, in voorbereiding zijnde wetvoorstellen bekruipt ons de vraag
of er niet een wildgroei aan maatregelen dreigt. Immers, er bestaan reeds
veel internationale rechtsinstrumenten zowel van de Europese Unie als van
andere internationale organisaties zoals de Verenigde Naties en de Raad van
Europa, inzake terrorismebestrijding. Dat Nederland in het kader van de thans
ter goedkeuring voorgelegde verdragen de terughoudendheid wil laten varen
bij het vestigen van een ongeclausuleerde secundaire universele rechtsmacht
ontmoet bij ons nog wel begrip, al kan men zich met de heer Van de Beeten
afvragen of er voor Nederland in het bijzonder wel een noodzaak voor is. Daarbij
gaat het er om dat er geen vrijhavens worden geschapen waarin personen die
verdacht worden van het plegen van terroristische bomaanslagen of van financiering
van terrorisme een veilig heenkomen zoeken en kunnen vinden. Wij kunnen ons
ook goed voorstellen, gezien het feit dat het bij terrorisme – gelukkig,
zeg ik erbij – niet om alledaagse delicten gaat, dat aanscherping, verfijning
en eventueel uitbreiding van bestaande nationale strafbepalingen aangewezen
is. Maatregelen van deze strekking om terroristische voornemens in een zo
vroeg mogelijk stadium te verijdelen, bijvoorbeeld gericht op gegevensverzameling
en -opslag, ontmoeten bij ons begrip. Twijfels en reserves krijgen bij ons
echter voorlopig de overhand als het bijvoorbeeld gaat om harmonisatie van
de definitie en de bestraffing van terrorisme in de Europese Unie. Het is
voor ons zeer de vraag of er wel behoefte bestaat aan een Europese definitie
van terrorisme. Vrijwel alle daden die men tot terrorisme kan bestempelen,
zijn in alle lidstaten van de Europese Unie strafbaar. En de Europese definitie
van het delict deelneming aan een criminele organisatie is al als uitvloeisel
van het Verdrag van Amsterdam tot stand gekomen en daarvoor heeft de meest
verstrekkende bepaling in Europa, de Nederlandse, model gestaan. Het is voor
ons dus voorshands onduidelijk wat het nut van een overkoepelende definitie
van terrorisme zou kunnen zijn. Het kaderbesluit dienaangaande zal, naar het
zich laat aanzien, de lidstaten verplichten het terroristisch oogmerk als
bestanddeel in de delictsomschrijving op te nemen. Dit heeft tot gevolg dat
bij een vervolging wegens een dergelijk terroristisch misdrijf de bewijslast
voor het openbaar ministerie zwaarder zal zijn dan wanneer vervolgd zal worden
wegens de communevariant van dat delict. Immers niet alleen de gedraging en
het gevolg dienen te worden bewezen, maar ook dat de gedraging werd gepleegd
met een terroristisch oogmerk. Dat laatste zal in veel gevallen niet eenvoudig
te bewijzen zijn. De heer Jurgens heeft zo-even met name terzake van financiering
van terrorisme de vraag opgeworpen of dit geen onnodige extra belasting zal
betekenen. Duidelijk is voorts dat de definitie die de Europese Commissie
hanteert beduidend ruimer is dan die van de Nederlandse Binnenlandse veiligheidsdienst.
De BVD spreekt niet van terrorisme als er alleen maar van zaakschade sprake
is. Ook ontregeling van het maatschappelijk verkeer valt volgens
de BVD niet onder terrorisme. De BVD kiest bewust voor een smalle definitie,
omdat zij vreest voor een overreactie van de autoriteiten die slechts tot
verdere radicalisering zou kunnen leiden.Voorzitter. Als ik eerder in deze bijdrage over wildgroei sprak, heb ik
bijvoorbeeld ook gedacht aan maatregelen, zoals voorgesteld, gericht op het
optreden tegen grootschalige ordeverstoringen. Deze hebben uiteraard alles
van doen met de handhaving van de openbare orde, maar weinig met de bestrijding
van terrorisme, lijkt mij. Is één van de kenmerken van terrorisme
niet dat het zich zo veel mogelijk in het geheim afspeelt en niet in het openbaar?De eerder ook door mij genoemde zorgvuldigheid brengt onzes inziens ook
mee dat delicten zo veel mogelijk volgens de gebruikelijke processuele bepalingen
worden afgehandeld en zo min mogelijk volgens procedureel uitzonderingsrecht.
In dit verband heb ik ten slotte nog een vraag met betrekking tot de verklaring
die de regering van het Koninkrijk voornemens is af te leggen bij de bekrachtiging
van de beide thans voorgelegde verdragen. Volgens de memorie van antwoord
houdt de verklaring géén beperking in van de verplichting die
in artikel 8, eerste lid, van het Verdrag inzake de bestrijding van terroristische
bomaanslagen en in artikel 10, eerste lid, van het Internationaal Verdrag
ter bestrijding van de financiering van terrorisme is neergelegd. Zou de minister
nog eens toe kunnen lichten waarom de verklaring geen beperking maar slechts
een nadere interpretatie van die bepalingen inhoudt?Voorzitter. Als steeds zullen wij met belangstelling de reactie van de
minister vernemen.Minister Korthals:Mijnheer de voorzitter. Het is al genoeg gezegd, na 11 september jongstleden
is de wereld ingrijpend veranderd. Dat geldt in zeer sterke mate voor het
strafrecht, dat de bestrijding van het terrorisme beoogt. Dat is dan ook de
reden waarom deze verdragen nu daadwerkelijk voorliggen. Ik ben de Eerste
Kamer bijzonder erkentelijk voor het feit dat zij op zo'n korte termijn wil
meewerken aan de goedkeuring en uitvoering van deze verdragen.Opgemerkt is of de regering voornemens is om überhaupt een grotere
acceleratie bij de uitvoering van verdragen tot stand te brengen. Zeer binnenkort
komt er een brief waarin mogelijkheden worden aangegeven om de implementatie
sneller te laten verlopen. Ik wijs er echter wel op dat voor de implementatie
van kaderbesluiten, verordeningen, verdragen en dergelijke, de regering ook
afhankelijk is van andere factoren. Ik denk aan de advisering door de Raad
van State – die tegenwoordig behoorlijk snel gaat –, aan de behandeling
in de Tweede Kamer en last but nog least aan de behandeling in de Eerste Kamer,
waarover ik overigens geen enkele negatieve opmerking zou willen maken. Mijn
ervaring is namelijk dat behandeling in de Eerste Kamer over het algemeen
vrij snel gaat. Wij kunnen ons hier beter op de andere factoren richten.De heer Van de Beeten stelt dat er bij sommige verdragen geen voorbehoud
is gemaakt. De regeling van de secundaire universele rechtsmacht is daarbij
dezelfde als nu is voorgesteld. De redengeving voor het huidige voorstel van
onbeperkte secundaire universele rechtsmacht is niet alleen gelegen in het
voorkomen van vrijhavens, maar het gaat natuurlijk ook om de aard van de betrokken
misdrijven, zoals de heer Van de Beeten overigens zelf terecht heeft opgemerkt.
Bij een latere gelegenheid – het is te vroeg om dat nu allemaal aan
de orde te stellen – zal worden bezien of de thans voorgestelde ongeclausuleerde
secundaire universele jurisdictie en ook jurisdictie bij terrorisme jegens
eigen onderdanen ook zou moeten gelden bij oudere sectorale verdragen inzake
terrorismebestrijding.De heer Van de Beeten vroeg ook nog zeer nadrukkelijk of er geen taak
is voor de Nederlandse regering met betrekking tot de ontwikkeling van het
internationaal conflictenrecht. Hij vroeg of Nederland zich niet sterk zou
moeten maken voor de ontwikkeling van dat internationaal conflictenrecht indien
een zaak voor behandeling door meer dan één internationale rechtelijke
instantie in aanmerking komt. Ik acht dit gevaar niet zo reëel en vanzelfsprekend
als de heer Van de Beeten. Hij verwees in het bijzonder naar de respectievelijke
competenties van het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof.
De competenties van die instanties zijn echter naar mijn oordeel geheel verschillend.
Het Internationaal Gerechtshof beslist uitsluitend over conflicten tussen
staten. Het Internationaal Strafhof beslist over de bestraffing van individuen.
Het risico van conflicten acht ik wat dat betreft dan ook niet zo reëel
op dit punt. Dat neemt niet weg dat ik best bereid ben om te gelegener tijd
eens te kijken of er wel degelijk gevaren bestaan op het gebied van het internationaal
conflictenrecht.Ik zeg met name tegen de heer Holdijk dat in het kaderbesluit inzake terrorismebestrijding
geen definitie is opgenomen van terrorisme, maar een omschrijving van het
zogenoemde terroristische oogmerk. Dat oogmerk bevat de elementen van de omschrijving
van de Verenigde Naties, dus een bevolking vrees aanjagen of een overheid
of een internationale organisatie dwingen, iets te doen of na te laten, aangevuld
met een derde element, dat luidt: het ernstig destabiliseren of vernietigen
van de fundamentele politieke constitutionele economische of sociale structuren
van een land of een internationale organisatie. Om ieder misverstand omtrent
politieke actiegroepen te vermijden, zal in de preambule en in de Raadsverklaring
worden vastgelegd dat het kaderbesluit inzake terrorismebestrijding geen betrekking
heeft op activisten die bij een rechtmatige uitoefening van het recht op vrije
meningsuiting en demonstratie eventueel misdrijven plegen. Hierbij moet bijvoorbeeld
worden gedacht aan de antiglobalisten.De heer Jurgens sprak over de financiering van terrorisme. Het gaat erom
dat de financier wetenschap heeft dat de fondsen gebruikt zullen worden ter
uitvoering van de misdrijven zoals omschreven in onderdeel b van artikel 2,
eerste lid. Tenzij de financier zelf daden van terrorisme pleegt, zal hij
als financier van door anderen gepleegde daden van terrorisme niet zelf het
oogmerk behoeven te hebben als omschreven in onderdeel b. Het zal naar mijn
inschatting wel meevallen met het bewijs van het oogmerk van terrorisme. Uit
de aard van de daad zal veelal kunnen worden afgeleid of deze is gericht op
het aanjagen van vrees, etc. In het oorspronkelijk commissievoorstel voor het kaderbesluit inzake terrorismebestrijding
werd geen duidelijke aansluiting gezocht bij de omschrijving van het terroristisch
oogmerk zoals deze binnen de Verenigde Naties wordt gebruikt. Als oogmerk
werd geformuleerd het intimideren van een of meer landen, hun instellingen
of bevolking en het op een ernstige wijze veranderen of vernietigen van de
politieke, economische of sociale structuren van een land. Tijdens de onderhandelingen
heeft Nederland zich er sterk voor gemaakt om ten aanzien van de omschrijving
van het terroristisch oogmerk aan te sluiten bij de heldere terminologie die
binnen de Verenigde Naties reeds wordt gehanteerd. De VN-elementen zijn uiteindelijk
in het kaderbesluit opgenomen, maar besloten is wel het derde element te handhaven.Nederland had op zichzelf geen behoefte aan dit derde element. Het was
evenwel niet zo zinvol om hiertegen grote bezwaren te maken. Ik vermoed dat
het in de strafrechtelijke praktijk niet erg moeilijk zal zijn om het bewijs
van een op meer van deze elementen rond te krijgen.Dat geeft aan dat zelfs een kaderbesluit zoals het besluit dat thans voorligt,
niet altijd precies zo kan zijn als Nederland zich dat had voorgesteld. In
de onderhandelingen die wij voeren, proberen wij het zoveel mogelijk in de
Nederlandse richting te buigen en onze grenzen te stellen bij wat wij wel
en niet zullen accepteren. Dat hebben wij heel duidelijk gedaan bij zowel
het kaderbesluit als bij het Europees aanhoudingsbevel. Over het Europees
aanhoudingsbevel ben ik zeer tevreden. Dankzij de inbreng van de beide Kamers
ben ik erin gesteund om te krijgen wat ik wilde krijgen. Toch vind ik de opgenomen
lijst van de 38 misdrijven nog redelijk lang.De heer Jurgens vroeg wat het verschil is tussen het benoemen van bepaalde
handelingen als terrorisme, als misdrijven tegen de menselijkheid of als oorlogsmisdrijven.
Het verschil is niet altijd even duidelijk. Het is de vraag hoe belangrijk
het onderscheid is. Duidelijk is dat het gaat om feiten die strafbaar gesteld
moeten worden met zware bestraffingen. Er is zeker een bepaalde overlap tussen
misdrijven tegen de menselijkheid en terroristische handelingen. Het oogmerk
om angst aan te jagen kan bij beide een rol spelen. Het verschil hangt dus
af van de context waarbinnen de handelingen zijn gepleegd. Bij misdrijven
tegen de menselijkheid wordt veeleer gedacht aan handelingen door overheden,
bij terrorisme juist niet.De heer Holdijk waarschuwde mij voorzichtig te zijn en niet direct met
de maalstroom mee te gaan. Ik ben het geheel met hem eens. Het is van belang
te allen tijde het hoofd koel te houden. Mijn ambtenaren en ik hebben het
hoofd ook koel gehouden bij de onderhandelingen in Brussel over de twee kaderbesluiten.
Wij zijn voornemens dat in de toekomst te blijven doen. Ik zeg tegen de heer
Holdijk dat het in de praktijk zal meevallen om te bewijzen dat er sprake
is van een terroristisch oogmerk.Tot slot het volgende. In navolging van de vragen die ook door de CDA-fractie
zijn gesteld in het verslag, heeft de heer Holdijk gevraagd naar de mogelijkheid
en wenselijkheid van de bij de bekrachtiging van beide verdragen af te leggen
verklaringen omtrent de toepassing van het opportuniteitsbeginsel.Voor beide, identieke verklaringen heeft model gestaan de verklaring die
de regering voornemens is, af te leggen bij de bekrachtiging van het Verdrag
inzake de veiligheid van VN-personeel en geassocieerd personeel. De goedkeuringswetgeving
inzake dat verdrag is inmiddels tot stand gekomen. Die verklaring betreft
de toepassing van artikel 14 van dat verdrag. Dat artikel komt praktisch overeen
met de artikelen 8, lid 1, en 10, lid 1, van de onderhavige verdragen. In
deze verklaring wordt naar voren gebracht dat het recht bestaat om van vervolging
af te zien, wanneer naar het oordeel van de bevoegde autoriteiten uit zwaarwegende
overwegingen van procedurele aard blijkt dat effectieve vervolging niet mogelijk
zou zijn. Bij bestrijding van terrorisme is vervolging uitgangspunt en niet-vervolging
uitzondering. Zo'n vervolging moet overigens uiteraard zinvol zijn, of in
de woorden van de verklaring: een effectieve vervolging moet ook mogelijk
zijn. De overwegingen om niet tot strafvervolging over te gaan, moeten steeds
zijn gelegen in het procesrecht. Van vervolging kan dus niet worden afgezien
om politieke redenen. Met andere woorden, een technisch sepot is onder omstandigheden
mogelijk maar een beleidssepot echter niet.De artikelen 8, lid 1, en 10, lid 1, van beide verdragen zijn zeer bekende
verdragsteksten. Zij verwijzen uitdrukkelijk steeds naar vervolging overeenkomstig
regels van het nationale procesrecht en houden de partijen voor dat de vervolgingsbeslissing
op dezelfde wijze plaatsvindt als in het geval van elk ander strafbaar feit
van ernstige aard. Dat betekent dat er ruimte is voor hantering van het opportuniteitsbeginsel.
Met het oog op terrorismebestrijding houdt de verklaring een zekere clausulering
in bij de toepassing van het opportuniteitsbeginsel. De verklaring geeft dus
een nadere uitwerking van de wijze waarop Nederland zijn verplichtingen in
dezen zal nakomen. Geen beperking van deze verklaringen dus, maar een uitleg
daarvan in de lijn met het Nederlandse strafprocesrecht. Daarom levert de
verklaring geen strijd op met artikel 19, aanhef, en hetgeen onder C staat
in het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht. Die bepaling houdt in
dat een voorbehoud bij een verdrag kan worden gemaakt, tenzij het niet verenigbaar
is met het voorwerp of het doel van het verdrag.Er is een verband gelegd met het hardnekkige verzet van Nederland tegen
de aanvankelijke tekst van artikel 4, lid 7, van het Kaderbesluit Europees
aanhoudingsbevel. Dat gebeurde overigens met steun van deze Kamer. Dat verband
is er naar mijn oordeel niet. Artikel 4, lid 7, ging in zijn oorspronkelijke
vorm over feiten op ons eigen grondgebied gepleegd, ten aanzien waarvan een
vervolgingsverplichting zou ontstaan op het moment dat wij uitlevering zouden
weigeren. Het principiële bezwaar daartegen was en is dat een dergelijke
verplichting een inbreuk zou maken op de autonomie van het vervolgingsbeleid
op het eigen grondgebied. Een niet onbelangrijk, bijkomend bezwaar was dat
de verplichting tot vervolging ook zou bestaan voor feiten die in Nederland
niet strafbaar zijn of niet strafwaardig worden geacht.Het afleggen van de verklaring bij de onderhavige verdragen is mogelijk
en wenselijk en ligt in lijn met een verklaring waarmee ook deze Kamer in
het verleden akkoord is gegaan.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn reactie, die overigens niet
altijd even bevredigend was. Over de verhouding tussen het Internationaal
Strafhof en het Internationaal Gerechtshof heeft hij gezegd dat er geen conflicten
mogelijk zijn. Ik zal het voorbeeld geven dat ik ook gebruikt heb bij het
debat over de goedkeuringswet voor het statuut van het Internationaal Strafhof,
het begrip "genocide". Als er een statenklacht komt over het gedrag van een
staat met betrekking tot het verschijnsel genocide, dan zal het Internationale
Hof van Justitie in Den Haag daarover een uitspraak moeten doen. Als een individu
dat zich aan feiten heeft schuldig gemaakt in het kader van het gedrag van
die staat bij het Internationaal Strafhof wordt voorgeleid op klacht van genocide,
heeft men materieel te maken met een vraagstuk waarover beide gerechten een
uitspraak moeten doen. Dat voorbeeld zou nog aangevuld kunnen worden als het
Internationaal Strafhof straks ook met betrekking tot het terrorisme rechtsmacht
krijgt.Minister Korthals:Ik dacht dat uw vraag was welk hof bevoegd zou zijn. U geeft zelf al aan
dat daar geen probleem is.De heer Van de Beeten (CDA):Bij het conflictenrecht hebben wij ook te maken met het materiële
recht dat aan de orde is. In dit geval hebben wij te maken met de vraag welk
gerecht bevoegd is als het gaat om de rechtsmachtconflicten waarover gesproken
wordt in de stukken bij deze goedkeuringswetten. De vraag is dan of de ene
of de andere staat de rechtsmacht heeft. Dan spreekt men toch over conflictenrecht,
publiek conflictenrecht of internationaal conflictenrecht. Mijn voorstel is
om daar nog eens goed naar te kijken en om te bezien of Nederland op dat terrein
geen initiatieven zou moeten ontplooien.De minister heeft gezegd dat nog eens gekeken zal worden naar andere verdragen
waar Nederland een voorbehoud heeft gemaakt. Met betrekking tot de geclausuleerde
secundaire universele rechtsmacht merk ik op dat uit mijn woorden niet mag
worden afgeleid dat het bij al die andere verdragen ook veranderd moet worden.
Mijn insteek in eerste termijn was juist dat wij te maken hebben met het verschijnsel
terrorisme. Dat is een zeer apart verschijnsel en daar moeten wij dat doen.
Op andere terreinen moeten wij de lijn die de Nederlandse regering tot dusverre
heeft gekozen handhaven en slechts uitzonderingen maken waar het echt noodzakelijk
is.Ik maak nog een laatste opmerking over het terroristische oogmerk en de
wetenschap. Ik kan wat dat betreft de lijn van de minister steunen. Ik zie
ook het verschil tussen terroristisch oogmerk met betrekking tot de basisdelicten
en de wetenschap met betrekking tot de financiering. Ik ben wel benieuwd naar
de manier waarop dat straks in het wetsvoorstel verwoord en omschreven zal
worden. Ik denk aan de manier waarop het verhullen en verbergen bij het witwassen
aanvankelijk is omschreven en toegelicht. Ik ben benieuwd welke formulering
nu gekozen zal worden.Voorzitter: SchuurmanDe heer Jurgens (PvdA):Voorzitter. Ik geloof dat wij er niet helemaal uitkomen. Daarom acht ik
het toch van belang om eens te achterhalen wat de meerwaarde is van een omschrijving
van een aantal op zichzelf al verschrikkelijke daden die strafbaar zijn en
ook strafbaar behoren te zijn en daarbij het oogmerk van terrorisme nadrukkelijk
in de delictsomschrijving op te nemen. In het Verdrag ter bestrijding van
de financiering van terrorisme wordt een omschrijving gegeven van bepaalde
handelingen, te weten het intimideren van een bevolking of het pogen de regering
te dwingen tot een bepaalde handeling. Daarin wordt vervolgens een aantal
misdrijven opgesomd die onder dat hoofd vallen. Gesteld dat je niet zou zeggen
dat het noodzakelijk is om aan te geven dat het gebeurt om een bevolking te
intimideren of om een regering te dwingen tot een bepaalde handeling. Is de
gestelde daad dan minder erg of erger? Zijn er in het commune strafrecht niet
voldoende mogelijkheden om de betrokken daders, gesteld dat wij die pakken,
te straffen?Het probleem is dat wij een façade oprichten. Het lijkt of wij
een geweldige daad tegen het terrorisme stellen, terwijl het erom gaat mensen
te pakken die verschrikkelijke misdrijven plegen die onder het commune strafrecht
al strafbaar zijn. Het is prima dat staten samenwerken om die mensen te pakken.
Dat je een minimumstraf op dit soort misdaden stelt, is nauwelijks nodig want
ik ken geen staat die op een massamoord, zoals op 11 september is gepleegd,
niet de hoogst mogelijke straf stelt. Als wij echter een van de verdachten
pakken van de misdrijven in New York en Washington, wat is dan de meerwaarde
van bestraffing in het kader van dit verdrag?Ik heb ook geen helder antwoord gekregen op mijn vraag naar de positie
van financiers. Anders dan mensen die bommen leggen of vliegtuigen kapen,
is financiering op zich schuldeloos. De officier van justitie moet kunnen
aantonen dat de beheerder van een fonds zich ervan bewust was dat het de bedoeling
was om het door hem beheerde geld te gebruiken voor een terroristische activiteit.
Als het alleen maar afhankelijk wordt gesteld van de vraag of die terroristische
daad feitelijk gebeurt, kan de financier niet voor die tijd worden gepakt.
Het lijkt mij echter dat het de bedoeling van het verdrag is dat de financier
kan worden gepakt omdat hij bezig is met het financieren van een terroristische
activiteit.Met de heer Rosenthal ben ik van mening dat het een goede zaak is dat
de regering haar bijdrage wil leveren aan de bestrijding van het terrorisme.
De vraag is echter wat de meerwaarde is van bestraffing in het kader van dit
verdrag.De heer Van de Beeten (CDA):De heer Jurgens zal het mij eens zijn dat het in feite om twee zaken gaat.
In de eerste plaats is er het oogmerk van degene die het basisdelict wil plegen –
het kapen van een vliegtuig, het leggen van een bom – en in de tweede
plaats is er de positie van de financier. In het laatste geval kan niet gesproken
worden van een terroristisch oogmerk. Het gaat dan om de bedoeling om iemand
in staat te stellen dergelijke delicten te plegen.De heer Jurgens (PvdA):Ik meen dat op pagina 8 van de memorie van antwoord staat dat het uitsluitend
gaat om het oogmerk van de uitvoerder en niet van de financier. Het lijkt
mij niet dat iemand kan worden gestraft als hij denkt dat het
door hem beheerde geld wordt gebruikt voor bijvoorbeeld het helpen van kinderen
in de sloppenwijken, terwijl dat geld voor terroristische acties was bedoeld.Voorzitter. Ten slotte vraag ik de minister of het EU-kaderbesluit van
de JBZ-raad nu openbaar wordt gemaakt op grond van de op 4 december aangenomen
motie.De heer Rosenthal (VVD):Voorzitter. Het valt mij op dat veel collega's dit probleem van een andere
kant benaderen dan de VVD-fractie. De heer Holdijk wil bijvoorbeeld de regering
zoveel mogelijk houden aan de gewone delictsomschrijvingen en ziet in de terreurbepalingen
een soort van reservecapaciteit. De VVD-fractie ziet dat anders. Al voor de
aanslagen van 11 september waren er voortekenen dat mensen van kwade wil proberen
om groot onheil aan te richten. Dat betekent dat daarbinnen voor de regeringen,
in casus de Nederlandse, een lijn moet liggen om daartegen te kunnen optreden
en de gevolgen ervan zoveel mogelijk te mitigeren. Het oogmerk van intimidatie
is onderdeel van een ontwikkeling die gaandeweg in de internationale terreur
stelliger is gaan spelen.De heer Jurgens (PvdA):Het gaat er niet om dat wij beleidsmatig gezien niet moeten proberen om
zoveel mogelijk alles in het werk te stellen om deze vreselijke daden tegen
te gaan. Waar de heer Holdijk en ook ik over spraken was of deze strafrechtelijke
omschrijving wel noodzakelijk is of dat wij niet met het gewone commune strafrecht
hetzelfde kunnen bereiken en onze energie beter kunnen steken in een behoorlijke
samenwerking en een betere opsporing. Ik denk dus dat de VVD-fractie zich
verkijkt op het nut van snorkerige delictsomschrijvingen en het dus minder
zoekt in het feitelijke opsporen.De heer Rosenthal (VVD):Juist de formulering "snorkerige delictsomschrijving" is nu precies het
punt waar de VVD-fractie anders tegenaan kijkt, daarin overigens gevoed door
allerlei internationale analyses van trends in het internationale terrorisme.
Het gaat erom dat, zoals ik ook al in eerste termijn zei, zich in het internationale
terrorisme in toenemende mate een ontwikkeling voordoet, helaas, waarbij mensen
met bepaalde bijna traditionele middelen proberen om grote delen van de bevolking,
soms van landen of een democratische samenleving schrik aan te jagen en paniek
te veroorzaken.De heer Jurgens (PvdA):Daar gaat het inderdaad ook om en die analyse delen wij ook, maar vervolgens
gaat het om de strafrechtelijke sanctie. De feitelijke daden wijken niet af
van wat nu al strafbaar gesteld is. Het gaat om de meerwaarde van de delictsomschrijving
waarin het woord "terrorisme" voorkomt!De heer Rosenthal (VVD):De feitelijke daden zitten niet zozeer in wat er fysiek wordt gedaan als
wel in het oogmerk dat een veel verdergaande strekking heeft dan alleen die
feitelijke daad. Daar gaat het in wezen toch om.De heer Jurgens (PvdA):Het hebben van een oogmerk is in de meeste strafrechten niet strafbaar,
tenzij men de daad pleegt. Je mag elk oogmerk hebben; pas als je een daad
stelt, kan er sprake zijn van een strafbaar feit!De heer Rosenthal (VVD):Toch speelt oogmerk vandaag de dag in veel strafrechtelijke delictsomschrijvingen
wel degelijk een niet geringe rol.Mijnheer de voorzitter. In eerste termijn is de vraag opgeworpen waarom
Nederland in deze zaak mee zou moeten gaan, waar wij immers toch niet zouden
hoeven te verwachten dat Nederland het doelwit wordt van grootschalige terreuraanslagen.
Mijn eerste reactie daarop is dat wij dat helaas nooit met zekerheid kunnen
zeggen en mijn tweede, bijna rechtstheoretische opmerking daarover is dat
dit de vraag oproept of dat argument op zichzelf al voldoende is om niet mee
te gaan in een internationale benadering tegenover bepaalde zaken die de westerse
samenlevingen in hun geheel kunnen treffen. Wij weten niet of Nederland wellicht
niet direct doelwit zal zijn, maar bovendien is er dan nog de internationale
kant die ons ertoe noopt om dergelijke zaken nationaal en internationaal rechtelijk
in onze wetgeving te verdisconteren.Minister Korthals:Voorzitter. De heer Van de Beeten kwam terug op het conflictenrecht. Zoals
ik al zei, het is geen probleem om te bepalen of het Internationaal Strafhof
of het Internationaal Hof aan zet is. In de praktijk is het in het algemeen
ook wel duidelijk of een bepaald land of het Internationaal Strafhof het voortouw
heeft, want in beginsel heeft het land de prioriteit en werkt het Internationaal
Strafhof complementair. Dat neemt niet weg dat het de moeite waard is om te
onderzoeken of zich conflicten voordoen. Ik zal daar ook daadwerkelijk naar
kijken.Ten aanzien van de voorbehouden het volgende. Nederland heeft ook ten
aanzien van een aantal antiterrorismeverdragen een voorbehoud gemaakt. De
regering zal op korte termijn aangeven wat zij met die voorbehouden wil doen.De heer Jurgens vroeg naar de meerwaarde van de bepaling inzake het oogmerk
van terrorisme; hij vond dat wij eigenlijk alles al hebben en dus voor niets
bezig zijn. Dat is niet het geval. Zo zullen de strafmaxima als het misdrijf
is gepleegd met een terroristisch oogmerk, behoorlijk worden verhoogd. Daarin
ligt de rechtvaardiging van het onderscheid tussen het gewone, commune delict
en delicten met een terroristisch oogmerk.De heer Jurgens (PvdA):Ik heb niet in de uitvoeringswet gelezen dat er allerlei straffen op grond
hiervan zullen worden verhoogd.Minister Korthals:Nee, maar u zei ook dat dit geldt ten aanzien van het kaderbesluit terrorisme.
Ik geef toe dat dit nog niet openbaar is, maar u kent de basisstukken.De heer Jurgens (PvdA):Ik sprak uitsluitend over het verdrag en het nut daarvan en stel vast
dat in de uitvoeringswetgeving er geen wezenlijke verhoging van de strafmaxima
wordt ingevoerd. Dat is ook niet nodig omdat op desbetreffende misdrijven
in Nederland gelukkig al een behoorlijke straf staat.Minister Korthals:Uw argumentatie geldt natuurlijk ook voor het oogmerk van terrorisme binnen
het kaderbesluit terrorisme. Daar is dit wel het geval. Overigens zullen wij het kaderbesluit zo snel mogelijk aan de Kamer doen toekomen, maar
het Europees Parlement moet er inderdaad ook nog naar kijken om een advies
te kunnen uitbrengen. De definitieve tekst zal daarna worden vastgesteld.
Ik denk niet dat er veel aan zal veranderen, dus u kunt zich zonder veel problemen
beroepen op het kaderbesluit waarover u nu beschikt.In het interruptiedebat kwam eigenlijk al naar voren dat men bij financiering
niet zelf een terroristisch oogmerk behoeft te hebben.De heer Jurgens (PvdA):U moet mij maar vergeven, maar ik citeer alleen maar het verdrag, wat
ik al eerder deed. Daarin staat namelijk dat een persoon een strafbaar feit
in de zin van dit verdrag pleegt indien hij met enig middel fondsen verstrekt
of vergaart met de bedoeling die te gebruiken of met de wetenschap dat die
gebruikt zullen worden, ter uitvoering van – en dan wordt een aantal
handelingen genoemd. Degene die fondsen vergaart of ze verstrekt, heeft dus
een bedoeling. Tussen oogmerk en bedoeling zit volgens mij niet zo'n vreselijk
groot verschil. In het verdrag wordt dit uitdrukkelijk gezegd, aangezien de
officier moet aantonen dat een onschuldige organisatie die geld verzamelt
voor sloppenwijken in Jalalabad, niet van plan was om daarmee terroristische
bomaanslagen te financieren. Ik verwijs dus eigenlijk naar het overigens hoogwaardige
debat tussen de heer Van de Beeten en mij.De heer Van de Beeten (CDA):De heer Jurgens kan toch niet volhouden dat de financiering van een mislukte
aanslag of een poging daartoe, niet in verband gebracht zou mogen worden met
een terroristische daad?De heer Jurgens (PvdA):Nee. Dat is de reden dat ik van mening ben dat de financier een oogmerk
moet hebben, want ook als de aanslag niet doorgaat, kan hij het oogmerk hebben
gehad om die te financieren en kan hij strafbaar zijn.Minister Korthals:Voorzitter. Ik denk dat ik nog maar weinig aan deze discussie kan bijdragen.
Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Van de Beeten.De beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-648-655.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl