Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: -  het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met decentralisering van de langdurigheidstoeslag en op bevordering van maatschappelijke participatie gerichte ondersteuning van huishoudens met schoolgaande kinderen (31441); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen in verband met het opnemen van nadere bepalingen met betrekking tot de plicht tot arbeidsinschakeling van een alleenstaande ouder met een kind dat de leeftijd van vijf jaar nog niet heeft bereikt (Wet verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders) (31519); - het wetsvoorstel Een horizonbepaling met betrekking tot participatieplaatsen (Wet horizonbepaling participatieplaatsen) (31548) en 2 andere wetsvoorstellen (31567 en 31577).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 853-876

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-01-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 17, pagina 853-876

23-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31567Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31577Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31559Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31548Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31519Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31441Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Intrekking van de Invoeringswet Wet werk en bijstand (31559)Pagina 909-909
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Regels met betrekking tot participatieplaatsen en loonkostensubsidies (Wet stimulering arbeidsparticipatie) (31577)Pagina 909-909
Presentie en opening (dinsdag 23 december 2008)Pagina 853-853
Aan de orde is de behandeling van de conceptbrief van de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal aan de vicevoorzitter van de Europese Commissie, de voorzitter van de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement, alsmede de Nederlandse regering en het secretariaat van COSAC met de beoordeling van de Eerste Kamer in het kader van de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een beschikking van de raad betreffende een netwerk voor waarschuwing en informatie inzake kritieke infrastructuur (CIWIN) (COM(2008)676def) (31785)Pagina 876-876
Aan de orde is de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de invoering van een lichte adviestoevoeging, alsmede de regeling van de vergoeding van mediation (30436); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie in verband met verdere modernisering van het stelsel van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (31419); - het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet om uitkering van ziekengeld mogelijk te maken aan personen die op zaterdagen en zondagen werken (31713)Pagina 908-909
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen en enige andere wetten in verband met de invoering van een premiekorting voor het in dienst nemen van uitkeringsgerechtigden van 50 jaar en ouder en het in dienst houden van werknemers van 62 jaar en ouder (31707)Pagina 910-910
Aan de orde is de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Invoerings- en aanpassingswet Zorgverzekeringswet in verband met voortzetting van de subsidiëring van de MEE-organisaties (31550); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in verband met het mogelijk maken van systematische verstrekking van gegevens aan instellingen voor schulden- en kredietregistratie (31563); - het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2007 te New York tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Naties betreffende de Zetel van het Speciaal Tribunaal voor Libanon (Trb. 2007, 228 en Trb. 2008, 12) (31364) en 3 andere wetsvoorstellen (31365, 31525 en 31562)Pagina 877-877
Aan de orde is de behandeling van: - het verslag over het verzoekschrift van M.H. te H. betreffende kwijtschelding belastingschuld in België (nr. LXXVII-A); - het verslag over het verzoekschrift van W.E. te B. betreffende fiscale aftrekbaarheid uitgaven wegens ziekte en toepassing hardheidsclausule (nr. LXXVIII-A)Pagina 876-877
Aan de orde zijn de stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) (31706), en over: - de motie-Meurs c.s. over een onderzoek naar de consequenties voor groepen burgers die voor een tegemoetkoming of compensatie een beroep moeten doen op meerdere regelingen (31706, letter I); - de motie-Klein Breteler c.s. over een onafhankelijke adviescommissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (31706, letter J) en 1 andere motie (31706, letter K)Pagina 877-878
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inburgering (inburgeringsvoorzieningen voor alle inburgeringsplichtigen gericht op het inburgeringsexamen of het staatsexamen Nederlands als tweede taal) (31318)Pagina 879-879
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen en enkele andere wetten in verband met de evaluatie van deze wet, de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen en deregulering (31514)Pagina 910-910
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Een horizonbepaling met betrekking tot participatieplaatsen (Wet horizonbepaling participatieplaatsen) (31548)Pagina 909-909
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Vaststelling van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..) (31356)Pagina 878-879
Lijst van besluiten (dinsdag 23 december 2008)Pagina 911-911
Aan de orde zijn de stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 in verband met de regulering van bestaand gebruik en enkele andere zaken (31038), en over: - de motie-Smaling c.s. over beheerplannen voor Natura 2000-gebieden (31038, letter H)Pagina 910-911
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen in verband met het opnemen van nadere bepalingen met betrekking tot de plicht tot arbeidsinschakeling van een alleenstaande ouder met een kind dat de leeftijd van vijf jaar nog niet heeft bereikt (Wet verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders) (31519)Pagina 909-909
Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met decentralisering van de langdurigheidstoeslag en op bevordering van maatschappelijke participatie gerichte ondersteuning van huishoudens met schoolgaande kinderen (31441); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen in verband met het opnemen van nadere bepalingen met betrekking tot de plicht tot arbeidsinschakeling van een alleenstaande ouder met een kind dat de leeftijd van vijf jaar nog niet heeft bereikt (Wet verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders) (31519); - het wetsvoorstel Een horizonbepaling met betrekking tot participatieplaatsen (Wet horizonbepaling participatieplaatsen) (31548) en 2 andere wetsvoorstellen (31567 en 31577).Pagina 853-876
Aan de orde is de stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Monumentenwet 1988 in verband met onder meer beperking van de ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een Monumentenvergunning (31345), te weten de motie-Asscher c.s. over de verhoging van de subsidies aan de stadsherstellichamen met de vennootschapsbelastingheffing over die lichamen (31345, letter H)Pagina 877-877
Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen en enkele andere wetten in verband met de evaluatie van deze wet, de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen en deregulering (31514); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen en enige andere wetten in verband met de invoering van een premiekorting voor het in dienst nemen van uitkeringsgerechtigden van 50 jaar en ouder en het in dienst houden van werknemers van 62 jaar en ouder (31707)Pagina 895-908
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Bundeling van het WWB-werkdeel, budgetten voor inburgeringsvoorzieningen en de middelen voor volwasseneneducatie (Wet participatiebudget) (31567)Pagina 909-909
Aan de orde is de stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met decentralisering van de langdurigheidstoeslag en op bevordering van maatschappelijke participatie gerichte ondersteuning van huishoudens met schoolgaande kinderen (31441)Pagina 909-909
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 23 december 2008)Pagina 912-914
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 in verband met de regulering van bestaand gebruik en enkele andere zaken (31038)Pagina 879-895

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 116 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met decentralisering
van de langdurigheidstoeslag en op bevordering van maatschappelijke participatie
gerichte ondersteuning van huishoudens met schoolgaande kinderen (31441);het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en
bijstand, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen in verband met het opnemen van nadere bepalingen met
betrekking tot de plicht tot arbeidsinschakeling van een alleenstaande ouder
met een kind dat de leeftijd van vijf jaar nog niet heeft bereikt (Wet verbetering
arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders) (31519);het wetsvoorstel Een horizonbepaling met betrekking tot participatieplaatsen
(Wet horizonbepaling participatieplaatsen) (31548);het wetsvoorstel Intrekking van de Invoeringswet Wet werk en bijstand (31559);het wetsvoorstel Bundeling van het WWB-werkdeel,
budgetten voor inburgeringsvoorzieningen en de middelen voor volwasseneneducatie
(Wet participatiebudget) (31567);het wetsvoorstel
Regels met betrekking tot participatieplaatsen en loonkostensubsidies (Wet
stimulering arbeidsparticipatie) (31577).De voorzitter:Zoals gisteren afgesproken, zal de minister voor Wonen, Wijken en Integratie
vandaag niet bij de behandeling van deze wetsvoorstellen aanwezig zijn.De beraadslaging wordt hervat.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank u voor de mogelijkheid om de wetsvoorstellen hier
in onderlinge samenhang te kunnen bespreken. De heer Elzinga beklaagde zich
in dat verband over het late tijdstip waarop deze voorstellen bij de Kamer
zijn gearriveerd. Ik betreur dat. Indiening bij uw Kamer is weliswaar niet
geheel afhankelijk van de regering, maar ik erken dat enkele van de voorstellen
pas na de zomer zijn ingediend. Dat hangt samen met het feit dat ze mede voortvloeiden
uit begrotingsbeslissingen die genomen moesten worden. Wij stonden, zoals
bij de premiekorting ouderen, voor de keuze: invoering per 1 januari
2010 of met spoed behandelen in hetzelfde tempo als het Belastingplan om de
voorstellen nog in 2009 effectief te krijgen. Dat is de reden.
Wij hebben geprobeerd de voorwaarden te scheppen om de wetsvoorstellen snel
te kunnen behandelen. In de toekomst zullen wij dat nog harder trachten te
bevorderen.Het kabinet is dankbaar dat de voorstellen thans behandeld kunnen worden.
Het betreft voorstellen die verschillende aspecten van het participatiebeleid
van het kabinet raken. Er is een wetgevingstechnische, nauwe samenhang tussen
bepaalde voorstellen, zoals de STAP, de horizonbepaling, de langdurigheidstoeslag
en de intrekking van de Invoeringswet werk en bijstand. Gezamenlijke behandeling
is dus opportuun.Dat maakt het mij mogelijk om bij wijze van algemene inleiding ook in
reactie op de vragen van de heer Elzinga in te gaan op het participatiebeleid.
In die context zal ik schetsen op welke wijze de voorstellen in het beleid
passen en op welke afweging ze berusten. Ik doe dat mede in antwoord op vragen
van mevrouw Swenker. Ook als men niet concreet aan de hand van cijfers of
gebleken feiten de effectiviteit van maatregelen kan aantonen, wil dat niet
zeggen dat er daarom niets gezegd kan worden over de doeltreffendheid daarvan.
Het bestaansrecht van het CPB berust op het vermogen om lang voordat de feiten
gerealiseerd zijn, daarover voorspellingen te doen. Ook wij menen die mogelijkheid
te hebben. Het CPB wordt daarmee geopenbaarde waarheid waarbij de hele natie
zweert.In aansluiting daarop zal ik in antwoord op vragen mevrouw Goyert en mevrouw
Lagerwerf ingaan op de huidige crisis en de effecten daarvan voor de arbeidsmarkt.Voorzitter. Vervolgens zou ik u willen vragen of u dan de staatssecretaris
van Onderwijs het woord wilt geven om kort antwoord te geven op de vragen
die aan haar gesteld zijn. Daarna aan de staatssecretaris van SZW voor een
uitgebreide beantwoording van de verschillende vragen die aan haar gesteld
zijn. Ten slotte zou ik willen afsluiten met een reactie op de vragen die
specifiek aan mij zijn gesteld over de loonkostensubsidie.De heer Elzinga stelt dat de voorliggende wetsvoorstellen geen majeure
stelselwijziging in de sociale zekerheid vormen. Ik ben dat niet geheel met
hem eens. Zeker als het gaat om de wijziging in de uitvoering kun je spreken
van een historische stap. Ik kom daarop terug. Vanwege zijn miskenning van
het historische karakter van deze stap, zou 23 december niet om die reden
gedenkwaardig zijn. Ik meen dat de 23ste december geen krans behoeft. De heer
Elzinga noemde het als sterfdag van Malthus. Hij vergat echter dat het de
dag was waarop Niceforus Focas Aleppo innam in 962 en daarmee de kemelharen
mantel van Johannes de Doper terug veroverde. Dat was aan de vooravond van
Kerstmis wel zo belangrijk. Het was bovendien de dag waarop in 1913 president
Wilson de Federal Reserve inrichtte. Dat is in deze dagen iets dubieuzer.
Daarnaast is 23 december de geboortedag van Helmut Schmidt, vandaag 90
jaar geleden. Dat was een socialist die geloofde in groei en vooruitgang.
Misschien is dat een goed voorbeeld voor de heer Elzinga.Malthus is het voorbeeld van een vaker voorkomende wetenschappelijke denkfout,
te weten de extrapolatie van een dynamische ontwikkeling in een overigens
statisch gedachte wereld. De werkelijke wereld heeft tot dusver het omgekeerde
laten zien. De mens weet door tegen grenzen aan te lopen, deze te verleggen.
Tempora mutantur, et nos mutamur in eis. De tijden veranderen en wij daarin.
De wereldbevolking is nu vele malen groter dan ten tijde van Malthus en vele
malen beter gevoed. En wij zijn nog lang niet aan de grenzen. Begin vorige
eeuw was nog ongeveer 50% van de Nederlandse bevolking werkzaam in
de voedselindustrie. Nu is dat minder dan 3%. En wij zijn vele malen
beter gevoed dan toen. Wij zijn zelfs overvoed.Nederland staat aan de vooravond van precies de omkering van wat Malthus
voorspelde. De beroepsbevolking gaat vanaf 2010 krimpen en dat is niet het
gevolg van de remedie van Malthus – zelfbeheersing – maar van
de technische ontwikkeling van de pil. Daarna hebben wij ons helemaal niet
meer beheerst en toch is de bevolking gaan krimpen. In de traditie van Malthus
is voorspeld dat Londen zou omkomen in de paardenstront, dat men er de hemel
niet meer zou zien vanwege de schoorsteenrook en dat de grondstoffen lang
geleden zouden zijn uitgeput. Het is niet gebeurd. De auto is ontwikkeld,
wij stoken olie en gas, en de toegenomen consumptie legt steeds minder beslag
op grondstoffen dankzij miniaturisering, digitalisering, het gebruik van kunststoffen
en de ontwikkeling van een diensteneconomie.Kortom, soberheid, zelfbeheersing en verantwoordelijk gedrag, het zijn
prachtige deugden. Het CDA pleit al lang voor normen en waarden in het particuliere
leven. Het is verheugend dat andere partijen nu ook overtuigd raken door het
belang ervan. Men geeft er echter een vreemde invulling aan. Het valt op dat
degenen die het hardst preken tegen begeerte, ook het hardst spreken over
koopkracht en topinkomens. Wie begeerte afzweert, behoeft geen koopkrachtverbetering.
En wat zullen die topinkomens hem kunnen schelen als hij zelf genoeg heeft?
Wie niet door begeerte is aangeraakt, denkt: hij liever dan ik. Maar de Internationale
zingt al: begeerte heeft ons aangeraakt. Zullen de nazaten van de Internationale
die dan weten te weerstaan?De heer Elzinga verwijst naar Keynes en diens uitspraak dat wij met steeds
minder werk zouden kunnen volstaan. Dat klopt als een even groot deel van
de bevolking genoegen neemt met een even gering aandeel in de welvaart als
ten tijde van Keynes. Maar ik meen dat het politieke streven van de heer Elzinga
er nu juist op gericht is, dat aandeel te laten groeien. En terecht, maar
daarom moet de arbeidsparticipatie groeien. Ook de heer Elzinga is de oorzaak
van de noodzaak van groei van arbeidsparticipatie, want ook hij is door begeerte
aangeraakt.Soberheid, zelfbeheersing en verantwoordelijk gedrag zijn morele deugden,
en daarom van waarde. Wie ze door wetgeving wil opleggen en afdwingen, verandert
datgene wat adelt als het uit overtuiging geschiedt, tot gemene plicht en
gehoorzaamheid omdat het op de wet berust.De heer Elzinga heeft getuigd van historische kennis, maar hij is vergeten
dat het gisteren precies twintig jaar geleden was dat de Brandenburger Tor
openging, waarmee een einde kwam aan een bestel dat beginselen die leken op
christelijke naastenliefde tot communistische overheidsdwang wilde omvormen,
een bestel dat dacht groei te kunnen beheersen en te sturen in een gewenste
richting, maar daardoor maatschappelijke stilstand en achteruitgang schiep,
waaraan het ten onder ging.De voornoemde deugden zijn onontbeerlijk, maar zij vergen groei en ontwikkeling.
De overheid moet die niet willen afdwingen. Soberheid, zelfbeheersing en verantwoordelijkheid, morele waarden en gedrag groeien uit onderling
verkeer en de samenwerking tussen mensen. Dat vergt ontwikkeling en groei.
Zonder groei geen verandering, zonder verandering geen inzicht en zonder inzicht
geen verbetering. Groei is leven van de samenleving, zonder dat is er slechts
stilstand. Ik erken dat veel wat als vooruitgang oogt, achteraf gezien een
pas op de plaats blijkt in een veranderende wereld, maar dat er zonder die
groei sprake zou zijn van achteruitgang. Groei is het wezen van de maatschappelijke
ontwikkeling en van de toekomst. Wie groei afzweert, zweert uiteindelijk de
toekomst af, ook een duurzame toekomst.Arbeidsparticipatie vormt de basis waarop wij in die ontwikkeling kunnen
participeren. Dat is het fundament van het beleid: mensen het vermogen geven
om op eigen benen in de samenleving te staan en verantwoordelijkheid te dragen.
Een uitkering is uiteindelijk geen gelijkwaardig alternatief voor zelfstandigheid.
Daarom is het beleid erop gericht om mensen in staat te stellen tot hun recht
te komen, op eigen benen deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en
zich niet neer te leggen bij wat zij niet kunnen, maar hen te stimuleren in
wat zij wel kunnen. Dat is de essentie van de campagne "Ik kan". Op dat fundament
berust het participatiebeleid. In het participatiebeleid staan niet de maatschappelijke
vruchten, publieke welvaart en voorzieningen voorop, maar persoonlijke vruchten,
eigenwaarde, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en een besef van de waarde
der dingen. Dat fundament verandert niet door de huidige crisis. Werk is niet
een Malthusiaans beperkte grootheid. Economische groei is arbeidsdeling. De
arbeidsmarkt is niet een gegeven grootheid die verdeeld moet worden. Arbeid
moet gedeeld worden om op die manier de arbeidsmarkt te laten groeien.De heer Elzinga noemde in dit verband de commissie Arbeidsparticipatie.
Die commissie wees er inderdaad op dat wij, als wij het groeiend arbeidstekort
niet weten op te lossen, niet in staat zullen zijn de welvaart vast te houden,
essentiële publieke voorzieningen op peil te houden en het niveau van
sociale zekerheid te handhaven. Als wij het probleem van het arbeidstekort
niet oplossen, kunnen wij over tien à vijftien jaar van de honderd
ouderen die zorg behoeven er maar zestig zorg bieden. Wij kunnen dan leerlingen
gratis schoolboeken geven, maar dan staat er geen leraar meer voor de klas.
Dat is geen kwestie van geld, maar een kwestie van een gebrek aan hoofden
en handen. Daar gaat het rapport van de commissie-Bakker over; dat is de uitdaging
waarvoor wij staan.De gemene deler van de voorstellen is arbeidsparticipatie. Het kabinet
heeft in dat opzicht ambitieuze doelstellingen geformuleerd. Dat is de enige
mogelijkheid om een antwoord te bieden op de structurele uitdagingen waar
Nederland mee geconfronteerd wordt. Ook de commissie Arbeidsparticipatie,
de commissie-Bakker, heeft gewezen op die structurele uitdagingen. De vervangingsvraag
is in de komende jaren groot, ook in de publieke sector, en de verzorgingsstaat
heeft voldoende draagvlak nodig. In dat verband heeft de commissie Arbeidsparticipatie
gewezen op het grote belang van aanpassingsvermogen. In deze voorstellen gaat
het er ook om niet om te conserveren, maar om te veranderen. De huidige situatie
onderstreept het belang van het doorzetten van de voorgenomen voorstellen.
Ik zal straks nader ingaan op de crisis. Zoals gezegd: de doelen van het kabinet zijn ambitieus. Om die doelen
te bereiken, maakt de regering gebruik van gecentraliseerde én gedecentraliseerde
maatregelen. Een juiste mix van deze maatregelen is nodig. Eén ding
is daarbij ook duidelijk: re-integratie is onmisbaar om meer mensen sneller
aan het werk te brengen. Dat is belangrijk voor die mensen zelf en voor de
samenleving. Dagelijks spannen vele professionals zich in om werkzoekenden,
soms in kleine stapjes, naar de arbeidsmarkt te begeleiden. Re-integratie
is geen gemakkelijke opgave, kan ik zeggen in antwoord op de vragen van mevrouw
Swenker. In de afgelopen jaren is op dit terrein het nodige verbeterd. Die
verbeteringen zijn deels in wet- en regelgeving, deels in de uitvoering doorgevoerd.
Wij hebben als gemeenschappelijk doel om de effectiviteit van re-integratie
te versterken.Bij de vraag van mevrouw Lagerwerf over het rapport van het Nicis inzake
de effectiviteit van het beleid klonken ook de opmerkingen van mevrouw Swenker
door. Zij verwees naar het artikel in NRC/Handelsblad waarin naar voren komt
dat politici niet willen weten of het beleid werkt en zij vroeg wat het kabinet
vindt van de aanbevelingen om re-integratie-instrumenten evidence based in
te zetten. Het kabinet wil graag weten of beleid werkt en staat positief tegenover
het toepassen van wetenschappelijke bevindingen bij de inzet van re-integratie-instrumenten.
Mede op basis van wetenschappelijke inzichten is de inzet van re-integratie
sterker gebaseerd op maatwerk en worden instrumenten vraaggerichter en selectiever
ingezet. Ik wijs daarbij op de doorlichting van het beleid inzake re-integratie
in mijn begroting. Ik wijs ook op het plan van aanpak dat wij in de tweede
helft van dit jaar indienden.Mevrouw Lagerwerf heeft gevraagd wat wij vinden van de aanbevelingen in
het Nicis-rapport. Daarin staan twee aanbevelingen centraal. De eerste is
dat de re-integratie alleen gericht moet zijn op mensen die baat hebben bij
re-integratie. Nu weet men doorgaans pas achteraf of de re-integratiemaatregelen
baat hebben gehad, maar het plan van aanpak berust juist op het selectief
maken en het inzetten van de instrumenten waar dat nuttig is. Wij willen die
instrumenten niet meer breed inzetten voor iedereen in een bepaalde groep.Gevraagd is of wij de maatregelen niet evidence based kunnen maken. Het
gaat hier om de inzet van publieke middelen op basis van wetgeving. Derhalve
zal er steeds wetgeving nodig zijn om maatregelen in te zetten. Dat laat onverlet
dat de maatregelen mede berusten op de ervaring die wij hebben met eerdere
maatregelen, de ervaring die in andere landen bestaat met soortgelijke maatregelen
en de ervaring die wij hebben opgedaan juist door het nemen van die maatregelen.
Er is sprake van een voortdurende ontwikkeling, ook in de voorstellen die
vandaag aan de orde zijn.Het CPB heeft een- en andermaal gewezen op het belang om de premiekorting
voor ouderen bij de instrumenten die nu voorliggen, te wijzigen. Uit de voorspellingen
van het CPB volgt dat dit een veel groter effect heeft. De voorgestelde loonkostensubsidie
is besproken en ontwikkeld samen met VNO-NCW en berust op inzichten en internationaal
onderzoek dat de effectiviteit daarvan aantoont. Eén ding is echter
niet mogelijk: loonkostensubsidie invoeren voor de ene helft van de bevolking
en niet voor de andere helft van de bevolking. Dat is onterecht tegenover
de andere helft van de bevolking, die wij dan bewust uitsluiten van de middelen. Het is geen medicijn, het gaat om mensen, publieke middelen
en macht. Om die reden staat er bijvoorbeeld voor de loonkostensubsidie een
bepaling in de wet dat de maatregel over drie jaar vervalt, tenzij blijkt
dat die effectief is. Op die wijze experimenteren wij ook, maar dan met de
gehele bevolking. Wat is er mooier dan dat?Mevrouw Swenker (VVD):Dat is een beetje veel. Volgens mij zijn evidence based gegevens wel degelijk
mogelijk. In de gezondheidszorg doe je eerst wetenschappelijk onderzoek, met
double blind controlegroepen enzovoorts. Dan vallen er mensen buitenboord,
akkoord, maar dan heb je wel een gegeven en vervolgens komen pas de maatregelen.
Het is niet dat de maatregelen zorgen voor evidence based, nee, je zorgt eerst
voor onderzoek en dan pas kun je heel gericht maatregelen treffen. Volgens
mij zou dat ook hier moeten kunnen. Dat kan betekenen dat in die wetenschappelijke
proef mensen buiten de boot vallen, in die zin dat er controlegroepen zijn
die niet mogen meedoen, maar dat dient het doel van precisie bij de effectiviteit
van de maatregelen en de doelmatige besteding van de gelden.Minister Donner:Veel wetten die in deze Kamer zijn aangenomen op het terrein van sociale
zaken, bevatten experimenteerbepalingen. Ik kan zelfs zeggen dat deze Kamer
daar doorgaans fel tegen protesteert, omdat wordt afgeweken van regels die
algemeen gelden. Daar hebben wij het over. Experimenteren betekent dat wordt
afgeweken van algemeen geldende regels, maar niet dat het niet gebeurt.Bij de voorliggende maatregelen wordt de loonkostensubsidie toegepast
door gemeenten en wij weten wat het effect daarvan is. Wij weten ook wat het
effect is in de andere landen waar deze wordt toegepast. Op die basis doen
wij dit voorstel. Bij de participatiebanen hebben wij ervaring met werken
met behoud van inkomen. Dat is een praktijk die bij de gemeenten werd doorgevoerd
en die wij nu ook bij het UWV invoeren. In die zin hebben wij die informatie
als het gaat om het doel. Bij de premiekorting voor ouderen heeft het CPB
doorgerekend wat de mogelijke effecten zijn, zodat wij weten wat de effecten
daarvan zijn. Kortom, alle maatregelen die wij nu voorstellen, berusten in
die zin op bewijs of evidence.Mevrouw Strik (GroenLinks):U noemt het een soort experimenteerartikel. Ik heb in mijn bijdrage aangegeven
dat het risico van tijdelijke en op experimentele basis in te voeren maatregelen
is dat het veld daardoor wellicht niet wordt geprikkeld om goede investeringen
te doen. Is het niet beter om het om te draaien en er na drie jaar mee door
te gaan, tenzij blijkt dat het geen effect heeft? Zou dat niet meer houvast
geven aan het veld, zodat er vanaf dag nul structureel in wordt geïnvesteerd?Minister Donner:Er zijn twee kanten aan deze zaak. Ik geloof niet dat men bij de invoering
van de loonkostensubsidie niet zal investeren, omdat maar voor drie jaar middelen
worden uitgetrokken. Deze maatregel is ontwikkeld in overleg met VNO-NCW.
De werkgevers geven aan dat zij op deze wijze veel meer mensen verwachten
te kunnen inschakelen die nu niet ingeschakeld kunnen worden. De opzet van
scholing en begeleiding is ook op die wijze ingericht, maar het gaat hier
om publieke middelen. Als de wet zo wordt dat wij het zo doen, tenzij wij
het intrekken, dan moeten tot in lengte van dagen middelen worden voorzien
voor dat instrument.Mevrouw Strik (GroenLinks):Kunt u toezeggen dat er structureel middelen beschikbaar zullen blijven,
mocht het succesvol blijken?Minister Donner:Dat kan ik niet toezeggen, want dat ligt naast deze kabinetsperiode.Mevrouw Strik (GroenLinks):Dat klinkt mij erg makkelijk in de oren.Minister Donner:Nee, er is bewust voor gekozen om deze stap in deze kabinetsperiode te
zetten, maar om latere kabinetten niet te belasten met toezeggingen die worden
gedaan op een moment dat je nog niet weet hoe de maatregel werkt.De voorzitter:Mevrouw Strik, u hebt nog een tweede termijn.Mevrouw Swenker (VVD):De minister zegt dat hij met VNO-NCW en het CBS heeft gesproken en dat
enorm veel mensen hebben gezegd dat wij dit en dat wel of niet moeten doen.
Waar zijn dan de cijfers en schattingen over de loonkostensubsidies en alle
andere maatregelen? Die heb ik nergens kunnen vinden. Is er een slaagpercentage
van 70 of 80? Geldt dat alleen voor die en die groep? Waar zijn de meer concrete
gegevens?Minister Donner:Daar ga ik straks op in bij de specifieke vragen over de loonkostensubsidie.
Ik meen dat deze in de stukken staan die met de Tweede Kamer zijn gewisseld
en ook met de Eerste Kamer. Ik zal straks precies aangeven welke ervaringen
wij hebben.Eerst wil ik de beeldvorming naar aanleiding van het Nicis-rapport over
de kosten van re-integratie in het algemeen rechtzetten. Een groot deel van
de analyses en aanbevelingen in het Nicis-rapport is in lijn met het kabinetsbeleid
zoals het is. Over de cijfermatige analyse hebben de staatssecretaris en ik
al gezegd dat deze naar onze mening berust op een verkeerde bewerking van
de gegevens. Er wordt uitgegaan van 2 mld. of 2,5 mld. Uit het Nicis-rapport
blijkt ook dat er uiteindelijk 1,5 mld. naar de gemeenten gaat voor de Wwb,
terwijl er 0,5 mld. gaat naar het UWV, waar veel duidelijker inzicht is in
de effectiviteit van die maatregelen, zoals mevrouw Swenker al opmerkte, dus
dat laat ik even terzijde.Er gaat dus 1,5 mld. in het kader van de Wet werk en bijstand naar de
gemeenten. Daarvan werd in 2007 ongeveer 0,5 mld. besteed aan gesubsidieerde
arbeid. Daarmee werden 25.000 banen gefinancierd. De wetgever heeft bepaald
dat het aan de gemeenten is om die maatregelen te nemen. In 2007 resteerde
feitelijk 940 mln. voor re-integratie bij gemeenten. Er lopen jaarlijks meer
dan 200.000 trajecten die gemiddeld bijna twee jaar duren. Dat betekent dat
hieraan gemiddeld € 5000 per persoon per jaar wordt uitgegeven en
over twee jaar is dat € 10.000.Uit CBS-gegevens blijkt dat van de bijna 90.000 bijstandsgerechtigden
en niet-uitkeringsgerechtigden die in 2005 startten met een traject voor re-integratieondersteuning,
bijna 45.000, dus 50%, binnen twee jaar een baan hadden. Niet alle
inzet van het W-deel is gericht op onmiddellijke uitstroom naar
regulier werk. Gemeenten zetten een deel van de trajecten in om de eerste
stap op de re-integratieladder te zetten. Dit is niet direct gericht op werk,
maar op participatie in het algemeen.In het plan van aanpak voor re-integratie dat in de begroting voor 2009
is opgenomen, hebben wij meer inzicht willen bieden in die cijfers. Op die
manier ontstaat een vollediger beeld van de effecten van ingezette trajecten
en middelen. Het gaat om ongeveer € 5000 of € 6000. Bij
de loonkostensubsidie van 50% van het minimumloon gaat het maximaal
om € 8000 per persoon per jaar. Wij betalen bedragen in die orde
van grootte aan alle mensen, maar ik heb al aangegeven dat ik niet ten principale
tegen experimenten ben. Ik ga straks nog in op de vraag in hoeverre je die
bedragen mag omrekenen naar en alleen relateren aan mensen die succesvol een
baan houden.Bij de voorgestelde maatregelen wordt de inzet van middelen nog veel exacter
gerelateerd aan de uitkomst. Participatiebanen zijn erop gericht om mensen
werk, training en ordening te bieden. Daar ligt de relatie een-op-een. Zolang
de participatiebaan er is, worden er extra middelen ingezet. Als deze er niet
is, moet sowieso de uitkering worden betaald. Bij de loonkostensubsidie is
de relatie ook een-op-een, in die zin dat wordt geëist dat het UWV bij
de besluitvorming een zodanig beoordelingskader hanteert dat 50% uitmondt
in reguliere arbeid.Er wordt gebruikgemaakt van een andere methode van regulering. Er wordt
niet gezegd welke criteria gelden, zodat men op voorhand weet dat het tot
50% leidt. Nee, het mag alleen worden ingezet als die waarschijnlijkheid
bij het UWV bestaat. Daarom zal het UWV inderdaad het beoordelingskader moeten
bijstellen als dit over de gemeten periode niet wordt gehaald. Ik wijs erop
dat het criterium 50% niet alleen berust op de praktische ervaring
die wij in gemeenten hebben, maar ook op wat door VNO-NCW is aanvaard als
een reële doelstelling bij deze middelen. Ook daar worden de middelen
ingezet naarmate er meer succes is. Die relatie ligt er. Datzelfde geldt voor
de premiekorting.Mevrouw Swenker maakt in dat verband een berekening die mij nog steeds
niet geheel duidelijk is. Er wordt 180 mln. uitgetrokken voor de loonkostensubsidie.
Dat bedrag is geschikt voor 30.000 mensen. Het gemiddelde gaat dan uit van
ongeveer € 6000 per persoon. Zesmaal 30.000 komt immers uit op 180
mln. Ik begrijp dus niet waar het bedrag van € 120.000 per persoon
vandaan komt.Mevrouw Swenker (VVD):Ik heb een nettobedrag genomen. Als er bij 30.000 trajecten een slaagkans
bestaat van 50%, ga ik uit van 15.000 mensen.Minister Donner:Dan komen wij echter uit op € 12.000 en niet op € 120.000.
Dat is één nul verschil.Mevrouw Swenker (VVD):Er is 186 mln. beschikbaar voor 15.000 mensen aan het werk.Minister Donner:Ja, dat is € 12.000 en niet € 120.000, een factor
tien verschil. Die onduidelijkheid is in ieder geval opgeheven.Dat brengt mij op de vraag of men zomaar de inzet mag relateren aan dat
gedeelte waar die succes heeft. Ik heb dat ook in de Tweede Kamer een keer
uitgewerkt aan de hand van de vraag inzake de tramcontroleurs. Tien jaar geleden
waren er geen tramcontroleurs. Toen reed 50% van alle inzittenden zwart.
Nu zijn er op alle trams controleurs. Als er geen controleur meerijdt, blijken
er nog 25% zwartrijders te zijn. Als de veiligheidsteams de tram binnenstappen,
blijkt dat van de resterende passagiers nog ongeveer 3% zwartrijder
is.Wat bewijzen deze cijfers nu? Bewijzen deze cijfers dat het team van controleurs
dat de tram instapt, totaal niet effectief is, omdat er maar 3% zwartrijders
zijn en dit nooit voldoende geld oplevert om die controleurs van te betalen?
Die stelling wordt ondergraven door degenen die melden dat, voordat de controle
begint, er al veel mensen uitstappen. De controle heeft dus al effect voordat
de controle feitelijk start. Ingenieus opgezet onderzoek laat zien dat zonder
controleurs er 25% aan zwartrijders meerijden. De tweede stelling is
dus dat de controleurs het zwartrijden van 3% naar 25% reduceren.
Voordat er controleurs waren, reed 50% zwart. Hebben de controleurs
dus een effect van 3% naar 50%? Waarop mag ik nu de inzet van
de controleurs berekenen?Mevrouw Swenker (VVD):Dat is precies mijn bezwaar tegen deze redenering. Ik herinner mij dat
in de gezondheidszorg tien jaar geleden het antimigrainemiddel immigran kwam.
Dat middel was waanzinnig duur en dat kwam niet door de prijs van het geneesmiddel,
maar doordat mensen eerder beter waren en eerder aan het werk konden, waardoor
er minder ziekteverzuim was. Dat effect was in de prijs gestopt. Toen hebben
wij gezegd dat het zo niet kan in Nederland. Als je van alles met van alles
wilt verbinden – iets wat in feite ook met deze tramcontroleurs gebeurt –
zul je dat wetenschappelijk moeten onderbouwen en het eens moeten worden over
de criteria volgens welke je heel Nederland aan elkaar gaat knopen. Straks
zegt de minister misschien wel dat iedereen die weer aan het werk is, bijdraagt
tot winst in de onderneming en daardoor de recessie ten einde brengt. Dat
zijn geen terechte conclusies. Dan moeten wij eerst op wetenschappelijke basis
alles aan elkaar knopen en valideren.Minister Donner:Ik geef juist aan hoe vluchtig het concept van wetenschappelijkheid is.
Zijn de middelen nu gerelateerd aan de 3% zwartrijders die worden aangetroffen,
aan de 25% die niet meer op de trams zit of de 50% die er zat
voordat er controleurs waren? Wetenschap biedt geen uitkomst als het gaat
om de samenleving, want wij hebben te maken met autonome mensen.Mevrouw Swenker (VVD):Mijn stelling is dat dit soort vergelijkingen nergens toe dient en niet
thuishoort in het debat. Je moet nagaan welke re-integratiemiddelen welke
mensen aan het werk helpen en niet andere elementen die toevallig een rol
spelen in de samenleving, erbij betrekken, laat staan deze op geld waarderen.Minister Donner:Daarom kan ik in de natuurwetenschappen dit soort experimenten doen. Daar
kan ik alle verschillen elimineren en kijken wat oorzaak en gevolg is. In
een samenleving kan dat niet, want geen twee mensen – en geen twee participatiesituaties –
lijken op elkaar. Ook al constateer ik dat er in de ene situatie statistisch
een hogere correlatie is, zoals bij de tramcontroleurs, ik kan niet precies
natuurwetenschappelijk bewijzen dat er een oorzakelijk verband
is. Er is alleen een statistische relatie. Die statistische relaties gebruiken
wij in het beleid. De voorstellen die het kabinet doet, berusten vooral op één
belangrijk statistisch gegeven, namelijk dat er zonder die re-integratiemiddelen
enkele maanden geleden een situatie was, waarin het werkloosheidscijfer het
vacaturecijfer dreigde te naderen. Zonder re-integratie gaat het niet meer
in deze samenleving en in deze economie. Mensen behoeven hulp, omdat de samenleving
te gecompliceerd is geworden. Als wij mensen die geen werk hebben, met € 6000,€ 8000
of € 12.000 wel een baan kunnen geven, is dat een goede investering.Mevrouw Lagerwerf en mevrouw Goyert vragen of de crisis verandering brengt
in het beleid. Het antwoord op die vraag is nee. Het wordt er uiteraard met
de crisis niet eenvoudiger op om werk te vinden voor mensen. Het gaat echter
om maatregelen die berusten op de relatieve arbeidsmarktpositie van de verschillende
groepen, ook degenen die afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Die situatie
zal even moeilijk blijven.Het is mijn overtuiging dat wij ervoor moeten zorgen dat er werk is. Het
verdelen van werk is geen oplossing voor de crisis. Wij moeten zorgen dat
er werk komt door aanpassingsvermogen van de economie, door aanpassingsvermogen
van bedrijven en door aanpassingsvermogen van mensen. Dat moeten wij stimuleren.
Daarop zijn deze maatregelen gericht. Omdat deze mensen in eerste instantie
een lagere loonwaarde hebben, moeten wij hen door scholing en begeleiding
over de drempel helpen. Dat blijft ook de komende tijd onverminderd de inzet.Het moet niet zo zijn dat wij diegenen die nu al buiten de arbeidsmarkt
vallen, erbuiten houden ten gunste van de mensen die nu werk hebben, maar
dreigen hun werk te verliezen. Daarop zou het beleid neerkomen als wij het
anders zouden doen. Dat vindt het kabinet echter niet gerechtvaardigd. In
alle gevallen moeten wij constateren dat wij, of de crisis nu lang of kort
duurt, vervolgens weer oplopen tegen het fundamentele gegeven van de Nederlandse
economie, namelijk dat wij ons moeten aanpassen aan de internationale veranderingen,
aan de grenzen die klimaat en natuur stellen en aan het groeiend arbeidstekort,
dat in de tussentijd alleen maar is toegenomen. Ook om die reden blijft het
beleid onverminderd gericht op participatie en is ook de urgentie noodzakelijk.
Dat is de achtergrond voor het proces met betrekking tot het wetsvoorstel
om een horizonbepaling in te voeren. Dat berustte op het feit dat hier een
wetsontwerp lag voor het regelen van participatiebanen. Dit wetsontwerp voldeed
niet geheel aan de wensen die in deze Kamer leefden, terwijl wij meenden dat
wij daaraan wel konden voldoen door deze veranderingen op te nemen in het
wetsvoorstel inzake de Wet stimulering arbeidsparticipatie (STAP). Zo is het
ook gebeurd. Hier bestond echter de vrees dat dit wetsontwerp in de Tweede
Kamer zou blijven hangen, terwijl de andere wetsontwerpen in deze Kamer zouden
worden aanvaard. Daarom hebben wij deze Kamer toegezegd die zorg via een horizonbepaling
weg te nemen. Dat is de oorsprong van het wetsontwerp voor, wat wordt genoemd,
de wat minder schone procedure. De Raad van State heeft natuurlijk vanuit
een optiek van wetgeving het advies gegeven: trek het wetsvoorstel dan in.
Maar dat was nou net niet de bedoeling vanuit het beleidsmatige oogpunt om
het wetsvoorstel voor de regeling van participatiebanen, waar gemeenten al
veel langer op zaten te wachten, in te voeren.Door te kiezen voor deze wijze hebben wij wellicht uit wetgevingstechnisch
oogpunt iets minder fraai, maar uit een oogpunt van participatie juist wel
fraai gekozen: wij hebben in de Kamer aangedrongen op de verdere behandeling
van het wetsvoorstel en vervolgens hebben wij het andere wetsvoorstel, inzake
de Wet horizonbepaling participatieplaatsen, ingediend. Dat de zorg die hier
leefde, namelijk dat het wetsvoorstel STAP in de Tweede Kamer zou worden opgehouden,
niet bewaarheid is geworden, mag ons verheugen. Om die reden ontstaat de situatie
die de heer Elzinga schetste, namelijk dat het wetsvoorstel inzake de Wet
horizonbepaling participatieplaatsen mogelijk op 31 december wordt ingevoerd
en op 1 januari, bij de inwerkingtreding van de Wet stimulering arbeidsparticipatie,
weer wordt ingetrokken. Het zal de wet zijn met het kortste leven. Dat gebeurt
alleen maar omdat wij pas achteraf kunnen vaststellen dat het wetsvoorstel
STAP gelukkig voortvarend is behandeld. Als de Kamer het wetsvoorstel inzake
de Wet stimulering arbeidsparticipatie aanneemt, dan mag zij van mij het wetsvoorstel
over de horizonbepaling verwerpen.Mevrouw Strik (GroenLinks):De vorige staatssecretaris heeft hier duidelijk aangegeven niet voor het
eerste wetsvoorstel te zijn. Hij kon hier alleen maar voor zijn omdat hij
besefte dat STAP er nog achteraan zou komen en een en ander zou aanvullen
met de waarborgen. Dat was volgens mij ook een deel van de strekking van het
advies van de Raad van State. De raad vindt dat de regering niet een wetsvoorstel
door de Kamer kan loodsen als zij eigenlijk vindt dat dit onvolledig is. De
regering zou het wetsvoorstel daarom moeten intrekken en in plaats daarvan
een compleet wetsvoorstel aan de Kamer moeten aanbieden. Wat vindt de minister
daarvan?Minister Donner:Wetgevingstechnisch is dat juist. Het gaat echter niet om het spel, maar
om de knikkers. En dat is participatie. Gemeenten zaten al veel langer te
wachten op dit wetsontwerp. Dat wetsontwerp was volledig. De staatssecretaris
en het kabinet meenden het wetsontwerp dat er lag, te kunnen verdedigen in
het vaste vertrouwen dat de wijzigingen, die pas twee jaar na in werking treden
van het wetsontwerp nodig waren, tijdig behandeld zouden worden. Om dat zeker
te stellen is het wetsvoorstel inzake de Wet horizonbepaling participatieplaatsen
ingediend. Het is dus alleen maar uit eerbaarheid gebeurd.Mevrouw Westerveld (PvdA):De minister brengt mij toch een beetje in verwarring door zijn mededeling
dat hij ermee kan leven als deze Kamer het genoemde wetsvoorstel verwerpt.
Waarom heeft de regering het wetsvoorstel niet teruggenomen?Minister Donner:Dat is iets anders. Wij wisten pas op het laatste moment dat de wetsvoorstellen
hier gezamenlijk zouden worden behandeld. Bovendien zouden de bezwaren dan
wellicht nog groter zijn geworden. Nogmaals, het bedoelde wetsvoorstel kan
alleen worden verworpen als zeker is dat het wetsvoorstel inzake de Wet stimulering
arbeidsparticipatie (STAP) wordt aangenomen. Dat is het dilemma dat de heer Elzinga schetste. Om te bewijzen dat het een paradox is en geen dilemma,
probeer ik de SP daarvan te verlossen. Het zal ons een lief ding waard zijn
als beide worden aangenomen. Ik geef echter met een royaal gebaar aan dat,
als zeker is dat het wetsvoorstel STAP wordt aangenomen, ik mij erbij kan
neerleggen als het andere wetsontwerp wordt verworpen. Dat is echter niet
het beleid van het kabinet, want dat heeft beide wetsvoorstellen ingediend.
Je kunt niet op voorhand weten hoe het zal zijn. Dat is de onzekerheid waarmee
wij leven. Er is slechts één zekerheid: vanaf vandaag worden
de dagen weer langer.Tegen deze achtergrond moeten de verschillende voorstellen die hier voorliggen
worden gezien. Het wetsvoorstel inzake de Wet stimulering arbeidsparticipatie
introduceert de loonkostensubsidie als een brug naar reguliere arbeid en regelt
nader dat de participatiebanen als instrument kunnen worden ingezet om mensen
met een afstand tot de arbeidsmarkt dichter bij de arbeidsmarkt te brengen.
De Wet horizonbepaling participatieplaatsen is er voor het geval de Wet STAP
niet wordt aangenomen. De regeling van het participatiebudget is er om de
verschillende kokers in de uitvoering weg te halen. Het wetsvoorstel inzake
de alleenstaande ouders is er om een specifiek aspect te regelen uit een oogpunt
van bescherming. De langdurigheidstoeslag is er ten slotte als decentralisatie
van wat er al was op landelijk niveau en in verband daarmee is er de intrekking
van de Invoeringswet Wet werk en bijstand. Dat is het palet van de maatregelen
die hier voorliggen.Voorzitter. Ik wil het hierbij laten en u verzoeken of de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nu de aan haar gestelde vragen mag beantwoorden.De voorzitter:Dan geef ik het woord aan de staatssecretaris van OCW.Mevrouw Strik (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter, ik heb nog een vraag aan minister Donner.De voorzitter:Mevrouw Strik, tot slot.Mevrouw Strik (GroenLinks):De minister is even ingegaan op de horizonbepaling, maar ik heb hem uitdrukkelijk
gevraagd waarom hij er niet voor heeft gezorgd dat de Eerste Kamer, waar de
wet op dat moment nog in behandeling was, kennis kon nemen van het advies
van de Raad van State om het wetsvoorstel in te trekken. Dan hadden wij dat
kunnen betrekken bij onze overwegingen.Minister Donner:Dat had juist verwarrend kunnen werken. Het advies had betrekking op een
maatregel die het kabinet nodig oordeelde, gegeven het uitgangspunt dat er
voor alles belang was bij het invoeren van de wet die er lag. Een- en andermaal
is deze Kamer meegedeeld dat dit het motief was van het kabinet. Adviezen
van de Raad van State worden alleen gepubliceerd als daarover in een ander
rapport een standpunt is ingenomen. De Kamer mag raden dat, hoewel dit behoort
tot het geheim van de ministerraad, een advies van de Raad van State dat zo
negatief is als het advies over het wetsvoorstel inzake de horizonbepaling,
enige tijd van bezinning in de ministerraad vergt. Het is dan niet juist om
het advies te publiceren zonder dat daarover een standpunt is ingenomen. Dat
standpunt moet er zijn en dat standpunt is het standpunt dat hier steeds is
verdedigd. Het advies van de Raad van State veranderde daar niks aan. Het
is een advies aan de regering.Staatssecretaris Van Bijsterveldt-Vliegenthart:Voorzitter. Na deze indrukwekkende inleiding van de minister van Sociale
Zaken kan ik het kort en krachtig houden. Ik dank de Kamer omdat zij mij de
gelegenheid biedt om bij voorrang de twee vragen die mij zijn gesteld, adequaat
te beantwoorden. Dat hoop ik althans te gaan doen.De heer Elzinga van de SP vraagt hoe het zit met de evaluatie van de marktwerking
bij het budget voor de volwasseneneducatie. Dit punt is in de aanloop naar
het wetsvoorstel al diverse malen in de Tweede Kamer aan de orde geweest.
Dat kwam omdat de Tweede Kamer wilde dat de evaluatie op een goede en zorgvuldige
manier zou plaatsvinden voordat de stap gemaakt zou worden tot marktwerking
bij het budget voor de volwasseneneducatie. De Tweede Kamer heeft uiteindelijk
bepaald dat per 2011 de bestedingsverplichting van de roc's toch komt te vervallen.
Ik heb het oordeel over dit amendement aan de Tweede Kamer overgelaten. Het
voordeel van dit amendement is dat het de roc's een duidelijk tijdpad geeft
voor de voorbereiding. De onzekerheid is weg: in 2011 valt de bestedingsverplichting
weg. De scholen weten waar zij aan toe zijn. Juist de roc's zouden heel goed
geëquipeerd moeten zijn om in te spelen op de mogelijkheden van het participatiebudget.
Wij zijn ervan overtuigd dat het de roc's veel meer mogelijkheden moet bieden
om in te spelen op wat de gemeente nodig heeft voor het re-integratietraject
en het beter participeren van de mensen.Sinds de indiening van het conceptwetsvoorstel bij de Tweede Kamer is
er ook nog het een en ander veranderd, wat de positie alleen maar heeft versterkt.
Er is een motie voor 50 mln. ingediend door de coalitiefracties en deze motie
is ook aangenomen. Deze 50 mln. zijn bedoeld voor de preventieve kant van
het middelbaar beroepsonderwijs – rekenen en taal – om te voorkomen
dat de kraan te zeer open blijft staan terwijl wij aan de achterkant blijven
dweilen. In de tweede plaats biedt deze motie een extra ondersteuning voor
16- en 17-jarigen naar leerwerktrajecten. Dat geeft ook steun aan de roc's,
omdat hun positie wordt versterkt. Ten slotte heb ik aan de Tweede Kamer reeds
toegezegd terug te zullen komen op het budget voor de volwasseneneducatie,
mocht de evaluatie van de inburgering daartoe aanleiding geven. Wij willen
natuurlijk wel daarvan leren.De tweede vraag werd door mevrouw Strik gesteld: wat betekent de uitname
van deze 50 mln.? Welnu, de inzet op de curatieve kant wordt verminderd ten
faveure van de preventieve kant. Dat betekent dat wij het aantal educatietrajecten
hebben teruggebracht en dat wij voor met name laaggeletterdheid naar 20.000
zijn gegaan. Dat is nog een enorme klus om te klaren, want op dit moment weten
wij jaarlijks 9000 laaggeletterden te bereiken. De Kamer weet hoe moeilijk
het is om deze mensen in beeld te krijgen en dat is uiteindelijk de reden
geweest dat de Tweede Kamer ermee akkoord ging om 50 mln. uit het participatiebudget
te halen en naar de mbo-begroting te brengen om daarmee heel gericht rekenen en taal aan te pakken. Ik vind dat van groot belang en wat
mij betreft, verdwijnt dit bedrag ook niet in de lumpsum. Er komt een deltaplan
rekenen en taal. Daar zullen niet alleen de mbo-instellingen bij betrokken
zijn maar bijvoorbeeld ook de Stichting Lezen en Schrijven, die heel actief
is op het gebied van laaggeletterdheid. Ik hoop dat in het voorjaar bij de
Kamer te brengen om te laten zien wat wij met deze mooie hoeveelheid geld
gaan doen. Hier valt namelijk echt iets te winnen. Wij weten dat 30%
van de jongeren in het mbo altijd lager uitstroomt. Ook kunnen wij investeren
in mbo-4, waar jonge mensen overstappen naar het hbo, bijvoorbeeld de pabo,
maar met een achterstand op het gebied van rekenen en taal. Wij kunnen dus
echt een paar slagen maken met dit budget. Ik ben ook heel blij dat die mogelijkheid
vanuit de Kamer is geboden en dat het kabinet daar ook mee kon instemmen.Mevrouw Swenker (VVD):Ik heb als voorbeeld genoemd de gelden die beschikbaar waren voor de integratie
van de volwasseneneducatie voor de roc's. Wij weten ook dat roc's verhoudingsgewijs
veel geïnvesteerd hebben, de gemeenten echter geen mensen hebben gestuurd
en de roc's daardoor verliezen hebben geleden. Wat gaat de staatssecretaris
doen? Wordt het geld dat niet besteed is – ik weet dat er hiervoor tientallen
miljoenen op de schappen liggen bij de gemeenten – teruggevorderd of
in mindering gebracht op het budget? Of wordt de schade vergoed die roc's
geleden hebben? Wat is de visie van de staatssecretaris daarop?Staatssecretaris Van Bijsterveldt-Vliegenthart:Ik wil bij mevrouw Swenker in ieder geval de gedachte wegnemen dat ik
haar vraag zou hebben overgeslagen. Wij hebben gemeend deze vraag bij de minister
voor Wonen, Wijken en Integratie te moeten neerleggen, omdat hij over de consequenties
van de inburgering gaat. Mevrouw Klijnsma zal hierop ingaan en aangeven dat
er stappen gezet worden. Dit is echt een kwestie die vanuit de aanbiederskant
wordt benaderd, anders lopen de zaken door elkaar heen.Staatssecretaris Klijnsma:Voorzitter. Ik wil allereerst de leden van de Eerste Kamer en ook u van
harte danken voor de warme woorden van welkom die gisteren aan mijn adres
zijn geuit. Ik ben inderdaad kersvers en het is helemaal mooi om in de Eerste
Kamer te mogen beginnen als staatssecretaris. Ik zal ook proberen om alle
vragen die gisteren over deze toch wel behoorlijke stapel wetsvoorstellen
zijn gesteld zo minutieus mogelijk te beantwoorden, zodat wij aan het einde
van de dag de balans kunnen opmaken.Met deze wetsvoorstellen worden gemeenten nog beter in staat gesteld om
mensen die ondersteuning nodig hebben te laten meedoen op de arbeidsmarkt
en natuurlijk ook in de maatschappij. Zoals de Kamer wellicht weet, ben ik
tot de vorige week ook in het lokaal bestuur actief geweest en net als mijn
voorganger Aboutaleb draag ik het lokaal bestuur een warm hart toe. Ik ben
echter ook altijd zeer kritisch geweest over het lokaal bestuur; de ene gemeente
is natuurlijk de andere niet. Ik begrijp dan ook heel goed hoe de Kamer gisteren
reageerde in de context van centraal en decentraal. Ik kom daar nog verder
over te spreken. Juist een goede combinatie van centrale en decentrale elementen
is nodig. Ik hoef in deze Kamer helemaal niets te zeggen over Thorbecke en
de gedecentraliseerde eenheidsstaat, want dat is natuurlijk wel de essentie,
zeker op het beleidsterrein van Sociale Zaken en zeker als het gaat om datgene
wat ik onder mijn hoede heb.Bij de wetsvoorstellen die wij vandaag behandelen, zijn keuzes gemaakt
voor enerzijds een centrale en anderzijds inderdaad een decentrale aanpak.
Dan doen zich altijd twee spanningsvelden voor, namelijk het beschermingselement
in combinatie met individualisering en de algemene uitgangspunten in combinatie
met de op de lokale situatie toegesneden beleidsvoering. Op deze aspecten
kom ik terug bij mijn beantwoording van de vragen.Op het terrein van maatschappelijke participatie bestaat consensus over
de doelstellingen. Betaald werk is de beste manier om mee te doen in de maatschappij
en om armoede te bestrijden. Voor mensen die korte dan wel een langere tijd
niet kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt is er een fatsoenlijk financieel
vangnet. Het is speciaal van belang dat gemeenten over instrumenten beschikken
om de mensen te ondersteunen die langdurig van een minimuminkomen moeten rondkomen,
waaronder gezinnen met kinderen. Ik wil graag met de gemeenten de interactie
aangaan om die voorwaarden te scheppen om die doelen te realiseren.Ik ga achtereenvolgens in op de Wet participatiebudget, de intrekking
van de Invoeringswet Wwb, die mede de decentralisatie van de langdurigheidstoeslag
bevat, de Wet ondersteuning van huishoudens met schoolgaande kinderen, de
Wet verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders en de Wet stimulering
arbeidsparticipatie. Ik schets kort en op hoofdlijnen hoe elk wetsvoorstel
specifiek bijdraagt tot het bevorderen van de participatie. Daarna ga ik per
wetsvoorstel in op de vragen.Met het wetsvoorstel participatiebudget worden de gemeentelijke budgetten
voor re-integratie, inburgering en volwasseneneducatie gebundeld in een budget
voor gemeenten. Gemeenten krijgen zo meer ruimte om maatwerk te bieden aan
mensen die ondersteuning nodig hebben, zoals combinatietrajecten of bijvoorbeeld
preventieve inzet voor werkenden. Verder worden administratieve lasten verminderd,
omdat wordt overgestapt van drie verantwoordingen naar één verantwoording.
Je zou kunnen zeggen dat, in plaats van de regelingen, de mensen die het betreft
centraal komen te staan. Naast ruimte voor gemeenten is ook de nodige sturing
op resultaten vanuit het Rijk geregeld. Voor de doelstelling van de arbeidsinschakeling
blijft onverminderd de bestaande prikkel in de Wwb werken, en voor de inburgering
en educatie is een prikkel in de verdeling opgenomen met outputverdeelmaatstaven.
Daarover is een groot aantal vragen gesteld; ik kom daar zo meteen op terug.Dan kom ik op het tweede wetsvoorstel, betreffende de intrekking van de
Invoeringswet Wwb. Ik wil graag ingaan op de ietwat vreemde combinatie van
het inhoudelijke wetsvoorstel ter bevordering van de maatschappelijke participatie
van schoolgaande kinderen en het technische wetsvoorstel inzake de intrekking
van de Invoeringswet Wwb. Ik heb mij daarin ingelezen en er zit inderdaad
een curieuze geschiedenis aan vast. De Tweede Kamer bleek het onderdeel "decentralisatie
langdurigheidstoeslag" uit het oorspronkelijke wetsvoorstel
te hebben verworpen – per abuis, zo heb ik begrepen – nadat dit
onderdeel apart in stemming was gebracht. Het betrof echter een voor de rest
van het wetsvoorstel onmisbare bepaling. Dit heeft het kabinet gerepareerd
door de bepaling over de langdurigheidstoeslag alsnog via een nota van wijziging
op te nemen in het wetsvoorstel tot intrekking van de Invoeringswet Wwb. Dit
wetsvoorstel is opnieuw aan de Tweede Kamer voorgelegd. Het onderdeel langdurigheidstoeslag
is alsnog door de Tweede Kamer aangenomen, en daarmee is het thans onderdeel
van de beraadslaging hier in de Eerste Kamer.De langdurigheidstoeslag wordt door het kabinet gezien als een inkomensondersteunende
maatregel binnen de gemeenten. Vanwege hun verantwoordelijkheid voor de arbeidsmarkttoeleiding
moeten gemeenten de mogelijkheid hebben om maatregelen te treffen die niet
ten nadele zijn van de arbeidsmarkttoeleiding. In die zin moet er sprake zijn
van evenwichtige ondersteuning, zonder dat er sprake is van vergroting van
de armoedeval. Met de decentralisatie van de langdurigheidstoeslag leggen
wij het evenwicht in één hand, namelijk bij de gemeenten. Daarnaast
heeft de praktijk geleerd dat het centraal regelen van de langdurigheidstoeslag
tot ongewenste starheid leidde en soms op grond van jurisprudentie moest worden
gecorrigeerd, waardoor een ondoorzichtig stelsel is ontstaan.Dan kom ik nu bij het derde wetsvoorstel, inzake de ondersteuning van
huishoudens met schoolgaande kinderen.Mevrouw Strik (GroenLinks):Bij de introductie van de Wet werk en bijstand heeft de regering er heel
bewust voor gekozen om de langdurigheidstoeslag centraal te regelen. In de
memorie van toelichting werd heel duidelijk gesteld dat mensen die langdurig
moeten rondkomen van een bepaald inkomen, die aanvulling gewoon nodig hebben.
Je zou kunnen zeggen dat de langdurigheidstoeslag eigenlijk een onderdeel
is van het inkomensbeleid. Vindt u dan ook niet dat het een regeringsverantwoordelijkheid
blijft om in ieder geval een minimumnorm te garanderen, zodat mensen niet
onder dat niveau kunnen zakken door gemeentelijk beleid?Staatssecretaris Klijnsma:Ik begrijp uw vraag en ik heb geprobeerd uit te leggen dat het op basis
van de ervaringen juist bleek dat het centraal regelen van de langdurigheidstoeslag
gepaard ging met jurisprudentie, waardoor de zaak steeds moest worden gecorrigeerd.Mevrouw Strik (GroenLinks):Ik begrijp de behoefte om een oplossing te vinden voor de grensgevallen
en dat ondersteun ik. Wij zouden echter wel kunnen zorgen voor een waarborg
dat gemeenten de langdurigheidstoeslag niet beneden een bepaald niveau uitkeren.Staatssecretaris Klijnsma:De gemeenten moeten natuurlijk in staat worden geacht om heel minutieus
per individu het juiste evenwicht in beeld te brengen tussen de evenwichtige
ondersteuning van mensen op het minimumniveau en de uitsluiting van de verdere
armoedeval. Ik denk dat gemeenten met dit extra instrument daartoe beter in
staat zijn, dan wanneer wij dit centraal zouden blijven regelen. Daarom doen
wij dit voorstel.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik was ervan uitgegaan dat de staatssecretaris eerst een introductie zou
verzorgen. Is dat zo? Dan spaar ik mijn vragen op.Staatssecretaris Klijnsma:Jazeker. U hebt hierover een groot aantal vragen gesteld, dus ik kom daar
graag op terug.Voorzitter. Het derde wetsvoorstel gaat over de ondersteuning van huishoudens
met schoolgaande kinderen. Het kabinet heeft het doel van de maatschappelijke
participatie van kinderen geconcretiseerd in de doelstelling, het aantal kinderen
dat maatschappelijk niet meedoet wegens armoede, in deze kabinetsperiode met
de helft terug te brengen. Meer kinderen moeten actief gaan participeren,
bijvoorbeeld op het terrein van sport en cultuur. Met de voorgestelde aanvulling
in de Wwb hebben de gemeenten een extra instrument in handen om concrete voorzieningen
te leveren, die bijdragen tot het vergroten van de maatschappelijke participatie
van kinderen, en hen daarmee te behoeden voor een leven in de sfeer van armoede.
Tevens is dit de manier waarop de regering uitvoering geeft aan de motie-Spekman
van de Tweede Kamer, waarin de regering ertoe wordt opgeroepen, gemeenten
toe te staan om gerichte inkomensondersteuning te verlenen aan specifieke
groepen, op zodanige wijze dat de financiële prikkel om te gaan werken
gehandhaafd blijft.Het vierde wetsvoorstel betreft de verbetering van de arbeidspositie van
alleenstaande ouders. Dit beoogt de keuzemogelijkheden van alleenstaande ouders
met jonge kinderen in de combinatie van arbeid en zorg te ondersteunen. Het
is zaak, hen daarin met maatwerk te begeleiden, rekening houdend met hun achtergrond,
opleidingsniveau en persoonlijke omstandigheden. Van de alleenstaande ouders
heeft 68% geen startkwalificatie. Het is van belang, hierin verbetering
te brengen, omdat een startkwalificatie een minimumeis is voor toegang tot
de arbeidsmarkt. Met de voorgestelde maatregelen in dit wetsvoorstel, dat
wil zeggen met op verzoek ontheffing van de arbeidsverplichting, in combinatie
met de scholingsplicht, kunnen alleenstaande ouders met jonge kinderen beter
beslagen ten ijs komen op de arbeidsmarkt. Samen met nieuwe maatregelen, zoals
het experiment bevordering arbeidsinschakeling alleenstaande ouders en bestaande
maatregelen, zoals de premie en de vrijlating van arbeidsinkomsten, biedt
het hun meer keuzemogelijkheden: werk of scholen, in combinatie met de zorg
voor kinderen.Het vijfde wetsvoorstel gaat over stimulering van de arbeidsparticipatie,
STAP. Hiermee wordt de Wet participatieplaatsen gewijzigd, om de kans op duurzaam
werk te vergroten. De nadruk ligt op duurzaam werken. Met een startkwalificatie
is de positie op de arbeidsmarkt veel beter. Daarom krijgen uitkeringsgerechtigden
zonder startkwalificatie op een participatieplaats na zes maanden scholing
en een opleiding aangeboden. Dit hoeft niet als dit volgens het college van
B en W niet bijdraagt aan de kansen op de arbeidsmarkt. Ook vindt het kabinet
het belangrijk dat de uitkeringsgerechtigde er financieel op vooruit gaat
bij een langer durende inspanning. Daarom wordt geregeld dat uitkeringsgerechtigden
na zes maanden op een participatieplaats, en vervolgens iedere zes maanden,
recht hebben op een premie. Dit hoeft niet als iemand naar het oordeel van
het college onvoldoende heeft meegewerkt. Verlenging na twee jaar mag alleen
nog maar als daardoor de kans op inschakeling in het arbeidsproces
aanmerkelijk verbetert. Tot slot wordt in het wetsvoorstel STAP geregeld dat
de participatieplaats ook beschikbaar komt voor UWV-cliënten.Er is een groep die niet met participatieplaatsen geholpen kan worden.
De commissie-De Vries is gevraagd, advies uit te brengen over de afbakening
tussen de WSW-doelgroep en deze groep. Wij zijn van plan om begin 2009 een
kabinetsreactie op dit advies naar de Tweede Kamer te sturen.Voorzitter. Ik wil nu graag overgaan tot de beantwoording van de vragen
van de verschillende senatoren over het participatiebudget. De PvdA-fractie
heeft een vraag gesteld over de openbare aanbesteding en over de beste verhouding
tussen prijs en kwaliteit. Gemeenten kunnen participatievoorzieningen uitbesteden,
maar zij kunnen deze ook uitvoeren in eigen beheer. Op de terreinen van re-integratie
en inburgering is er al een aantal jaren sprake van marktwerking. Met het
participatiebudget wordt er in twee stappen marktwerking op het terrein van
educatie geïntroduceerd. Met ingang van 2010 komt de oormerking van gelden
voor educatie te vervallen. Met ingang van 2011 komt ook de bestedingsverplichting
bij roc's te vervallen. De staatssecretaris van OCW heeft daarover zojuist
ook iets gezegd. Bij de evaluatie zal er aandacht zijn voor de effecten hiervan.
Daarnaast vindt thans een evaluatie van de marktwerking bij de inburgering
plaats. Er zal goed worden gekeken naar de effecten die daaruit blijken. Binnen
het participatiebudget bestaat er voor gemeenten een stevige financiële
prikkel tot het leveren van prestaties. Bij deze resultaatsturing gaat het
ook om prestaties in de vorm van diploma's of behaalde examens bij de inburgering
als een outputverdeelmaatstaf. Ik verwacht daarom niet dat gemeenten zich
uitsluitend zullen laten leiden door de laagste prijs. Zij zullen wel degelijk
kijken naar de beste verhouding tussen prijs en kwaliteit. Overigens is het
uiteindelijk wel de verantwoordelijkheid van de gemeenten zelf om de kwaliteitscriteria
te formuleren. Gemeenten weten beter dan het Rijk welke criteria in hun lokale
situatie passend zijn en leiden tot de beste prestaties.Mevrouw Westerveld (PvdA):Dit antwoord van de staatssecretaris zou een bevredigend antwoord geweest
zijn bij de invoering van de aanbestedingsbepaling in de Wwb een aantal jaren
geleden, maar intussen weten wij natuurlijk het een en ander. Op papier heeft
de staatssecretaris volkomen gelijk dat gemeenten geprikkeld worden tot goede
resultaten en dat ze daarom wel de beste oplossing zullen zoeken. De praktijk
heeft echter uitgewezen dat dit niet zo makkelijk is. Dat komt omdat re-integratie
een niet echt transparant product is. De praktijk heeft uitgewezen dat gemeenten
daarmee vaak niet uit de voeten kunnen en dus in arren moede vaak zijn gaan
sturen op beste prijs. Dat heb ik in mijn inbreng beoogd te zeggen. Ik bedoelde
dus ook, te vragen of de staatssecretaris vindt dat de regering op dit moment
eigenlijk al moet kijken of dit inderdaad gebeurt en of er stappen moeten
worden ondernomen om te bewerken dat deze gelden wel op een goede manier worden
ingezet. Dan denk ik niet onmiddellijk aan centrale regulering, maar wel aan
een stuk begeleiding. Daarover ging mijn vraag.Staatssecretaris Klijnsma:Ik begrijp de vraag. Gemeenten zijn natuurlijk doende om kwaliteit en
prijs tezamen heel goed op het netvlies te hebben. Juist bij re-integratie
is het soms lastig om de verschillende aanbieders goed met elkaar te kunnen
vergelijken. Naar ik heb begrepen, is er net een onderzoek gedaan naar de
wijze waarop dit is uitgewerkt. Ik ga ervan uit – ik kijk even naar
de minister – dat de Raad voor Werk en Inkomen snel met de resultaten
van het onderzoek naar buiten zal komen en dat wij op basis daarvan weer verder
kunnen. Overigens ben ik zeer van plan om in mijn contacten met de lokale
overheden, de wethouders Sociale Zaken in dit geval, dit punt van aandacht
ook op de agenda te zetten.Mevrouw Westerveld (PvdA):Uit de laatste opmerking van de staatssecretaris begrijp ik dat ik haar
antwoord niet moet lezen als "ik wil een broedende kip niet storen".Staatssecretaris Klijnsma:Dat klopt. Ik vind echt dat dit steeds verder vervolmaakt zou moeten worden.
Dat weten de gemeenten ook.Mevrouw Westerveld (PvdA):U vindt dus ook dat de regering daar een zekere verantwoordelijkheid in
of bemoeienis mee zou behoren te hebben?Staatssecretaris Klijnsma:Natuurlijk zullen wij altijd interactie hebben met de lokale overheden.
Als lokale overheden, bijvoorbeeld bij monde van de VNG of van Divosa, aan
de regering zouden vragen om ondersteuning op dat punt, zullen wij die zeker
geven.Voorzitter. De controle op deze hele materie behoeft geen krans. Deze
ligt natuurlijk primair binnen de lokale democratie.Ik kom op de vragen van de fracties van de VVD en de PvdA over de overschotten
die aan de orde zijn. In het wetsvoorstel is opgenomen dat niet bestede gelden
worden teruggevorderd door het Rijk. Bij de vaststelling van het bedrag dat
terugvloeit naar het Rijk vanwege onderuitputting van middelen wordt rekening
gehouden met het feit dat niet alle lopende verplichtingen in het begrotingsjaar
leiden tot kosten. Gemeenten wordt daarom, net zoals nu het geval is bij het
werkdeel van de Wwb, de mogelijkheid geboden om een bepaald gemaximeerd bedrag
van het budget te reserveren in een begrotingsvoorziening voor volgende begrotingsjaren,
een soort bestemmingsreserve. Het kabinet is voornemens om bij een algemene
maatregel van bestuur, het Besluit participatiebudget, de omvang van de reserveringsregeling
te bepalen op 60% van het voor dat jaar toegekende participatiebudget.
Dat leidt in absolute bedragen tot ongeveer hetzelfde bedrag dat maximaal
mag worden gereserveerd als thans mogelijk is bij het Wwb-werkdeel. Overschotten
kunnen op deze manier ook in de toekomst alleen worden besteed aan datgene
waarvoor ze zijn bedoeld binnen de bestaande bestedingsregels. Onrechtmatig
bestede gelden worden teruggevorderd door het Rijk.Door middel van de sturing op resultaat via financiële prikkels is
geborgd dat kwaliteit wordt geboden voor het publieke geld. Daarnaast wordt
gestuurd op resultaat door de macroambities die zijn geformuleerd. Deels zijn
hierover al met gemeenten afspraken gemaakt. Desgewenst kunnen aanvullende
afspraken met gemeenten worden gemaakt over ambities. De financiële consequenties
worden evenwel binnen de verdeling van budget vormgegeven, dus niet met additionele
middelen. Ook over de objectieve verdeling zijn vragen gesteld. De regering hecht
aan de gekozen sturing op prestaties. Deze zijn inmiddels geformuleerd. Een
meer objectieve verdeling is niet aan de orde, omdat dit ten koste gaat van
de benodigde sturing. De outputverdeelmaatstaven vormen een essentieel onderdeel
van het wetsvoorstel om gemeenten te sturen op het leveren van prestaties.Ik kom als vanzelf bij de vragen over de outputverdeelmaatstaven, gesteld
door de fracties van de Partij van de Arbeid, de ChristenUnie en het CDA.
Het lid van de PvdA-fractie stelt dat de schotten voor de verantwoording recht
overeind blijven. Dat berust toch echt op een misverstand, denk ik, want gemeenten
ontvangen straks één budget en leggen over dat ene budget één
verantwoording af aan het Rijk. Vergeleken met de huidige drie verantwoordingen,
met ieder hun eigen verantwoor­dingssystematiek, betekent dat een aanzienlijke
vermindering van administratieve lasten voor gemeenten. Het klopt dat voor
de outputverdeelmaatstaven informatie moet worden aangeleverd via de systematiek
van Single information Single audit (SiSa). Daarbij gaat het om zeven indicatoren
voor het hele participatiebudget. Nu zijn het bij de inburgering vijftien
indicatoren. Die worden dus teruggebracht tot drie. Ook hierbij is sprake
van een verlichting van lasten.Bij de outputverdeling is niet alleen aandacht voor de eindoutput in de
vorm van diploma's, maar ook voor het proces van totstandkoming van deze resultaten,
de benodigde trajecten. Bij de evaluatie en de tussenevaluatie wordt gekeken
naar de effectiviteit van het wetsvoorstel. De werking van de outputverdeelmaatstaven
zal daarbij ook de aandacht hebben. De regering is bereid om te zijner tijd
te bekijken of een andere, bijvoorbeeld meer geïntegreerde, benadering
van de outputverdeelmaatstaven mogelijk is. Daarbij kan ook gekeken worden
naar de participatieladder. Dit is bespreekbaar als dit aansluit bij de doelstellingen
in prestaties waarop de regering wil sturen, en als er voldoende draagvlak
bij gemeenten is. Wij moeten ook constateren dat er vooralsnog geen alternatief
werkzaam instrument aanwezig is buiten de in het Besluit partici­patiebudget
geformuleerde outputverdeelmaatstaven. Er liggen nu duidelijke outputverdeelmaatstaven
vast, met een duidelijke ingangsdatum. Het zou niet verstandig zijn om hierover
nu onzekerheid te introduceren. Ik wil dan ook niet de indruk wekken dat de
verwachting reëel is dat op heel korte termijn dit soort zaken kan veranderen.Ik kom op een vraag van de VVD-fractie over de sturingskwestie. Mevrouw
Swenker vroeg hierover het een en ander. Er zijn heel heldere macroambities
geformuleerd. Het participatiebudget maakt gebruik van sturing op outputverdeelmaatstaven
en van de prikkel op het budget voor bijstandsuitkeringen van de Wwb. Bij
de prikkel in de Wwb hebben gemeenten er financieel baat bij om mensen uit
de uitkering te helpen. Voor de educatie gaat het om de volgende verdeelmaatstaven:
aantal cursussen basisvaardigheden, aantal vavotrajecten, aantal behaalde
vavodiploma's en aantal behaalde certificaten staatsexamen NT2 I of II. Voor
de inburgering (verdeelsleutel 2) zullen de volgende outputverdeelmaatstaven
worden opgenomen in de verdeelsleutel: aantal inburgeringsvoorzieningen, aantal
duale inburgeringsvoorzieningen of taalkennisvoorzieningen en aantal behaalde
inburgeringsexamens of staatsexamens NT2. Voor individuele gemeenten zijn
er dus financiële consequenties als zij minder goed presteren. Wanneer
de prestaties op macroniveau op één terrein achterblijven, zal
in eerste instantie het gesprek met de gemeenten worden aangegaan over oorzaken
en mogelijke oplossingen.De VVD-fractie stelde eveneens een vraag over het bestuursakkoord. Er
is een afspraak om 75.000 mensen uit de bijstand te halen. Deze afspraak is
zo gemaakt, dat het gaat om 30.000 extra mensen ten opzichte van de conjuncturele
verwachting van 45.000 mensen. Of deze extra ambitie wordt gehaald, is bij
een veranderende conjunctuur zichtbaar te maken. De minister is hierop ook
ingegaan. Het budget voor uitkeringen is meerjarig vastgezet op het conjunctuurpad.
De winst als gevolg van het halen van de extra ambitie is op die manier voor
gemeenten. Wordt de ambitie niet gehaald, dan merken gemeenten dit in hun
portemonnee doordat zij hogere uitgaven hebben dan wanneer zij de ambitie
wel halen, terwijl het budget ongewijzigd blijft. Het effect van conjunctuur
wordt in principe wel verwerkt in de budgetten. Vanwege de wens van stabiliteit
is wel een bandbreedte afgesproken waarbinnen niet wordt gecorrigeerd. De
bandbreedte is bepaald op 12.500 extra of minder bijstandhuishoudens als gevolg
van de conjunctuur.Mevrouw Swenker (VVD):Het gaat over 75.000 mensen. De staatssecretaris zegt eigenlijk dat als
12.500 huishoudens extra in de bijstand komen, dit geen invloed heeft. Is
dat het inclusief-exclusiefeffect over deze hele periode?Staatssecretaris Klijnsma:Er zit een bandbreedte in, inderdaad. Dit is in het bestuursakkoord afgesproken.De GroenLinksfractie heeft gevraagd of er wel voldoende macrobudget is.
Op het re-integratiebudget bestaat thans een incidenteel overschot van circa
800 mln. Het totale macrobudget is ook met de bezuinigingen op het re-integratiebudget
uit het coalitieakkoord nog voldoende.De GroenLinksfractie heeft verder gevraagd hoeveel middelen er zijn voor
de implementatie en voor het opzetten van een integraal klantvolgsysteem.
Gemeenten ontvangen budget voor uitvoeringskosten in de algemene uitkering
van het Gemeentefonds. Vanuit het inburgeringsbudget wordt voor deze uitvoering
hieraan structureel circa 50 mln. toegevoegd. Het Wetsvoorstel participatiebudget
biedt gemeenten vooral ruimte en nauwelijks nieuwe verplichtingen. Gemeenten
kunnen zelf natuurlijk ook bepalen hoe zij de middelen inzetten. Invoering
van het participatiebudget vereist geen integraal klantvolgsysteem. Er is
geen reden voor een budget voor implementatie. Dit is ook geen onderwerp van
gesprek geweest in het overleg met de VNG.De staatssecretaris van Onderwijs zei al dat ook een aantal vragen is
gesteld die de portefeuille van de minister voor WWI aangaan. Daarop wil ik
graag ingaan. De VVD-fractie heeft gevraagd of inburgeringsmiddelen worden
teruggevorderd als zij niet zijn besteed. Inburgeringsmiddelen die onder de
Wet inburgering zijn verstrekt aan gemeenten en waarvoor niet de afgesproken
prestaties zijn geleverd, kunnen thans worden teruggevorderd. Het gaat dan
om de middelen die in 2007 en 2008 en voor de G31 ook in 2009 zijn verstrekt
op grond van de Wet inburgering. In de toekomst, als het Wetsvoorstel participatiebudget
in werking is getreden, zal geen terugvordering plaats kunnen vinden, mits
de middelen rechtmatig zijn besteed. Het macrobudget zal op
basis van de relatieve prestaties tussen gemeenten verdeeld worden. Als er
over het geheel niet zou worden gepresteerd door gemeenten, kan de begrotingswetgever
overwegen om het macrobudget bij te stellen. Dat is natuurlijk in zijn algemeenheid
het geval.De VVD-fractie heeft ook een vraag gesteld over de roc's. Mevrouw Swenker
ging zojuist al naar de interruptiemicrofoon op dat punt. De Tweede Kamer
heeft begin oktober een motie aangenomen, waarin wordt uitgesproken dat alle
gemeenten een derde van de financiële problematiek bij de aanbieder voor
hun rekening moeten nemen. De Kamer heeft de regering verzocht, deze gemeenten
aan hun bestuurlijke medeverantwoordelijkheid te houden en zo nodig in te
grijpen. De bedoeling is dat gemeenten, taalaanbieders en het Rijk ieder een
derde deel van het financiële verlies voor hun rekening nemen. Gemeenten
hebben tot 15 januari 2009 de tijd om afspraken te maken met de aanbieders
voor het gemeentelijke deel. Als gemeenten daartoe onverhoopt niet bereid
zijn, overweegt de minister een korting toe te passen op de middelen die zij
in 2009 van het Rijk ontvangen ten behoeve van inburgering.De fractie van GroenLinks heeft ook een vraag gesteld over de voorbereidingsgemeenten.
De verschillende voorbereidingsgemeenten zijn inderdaad begonnen met het formuleren
van een integrale visie op participatie. Daarnaast is door Regioplan in samenwerking
met een twaalftal van deze gemeenten een zogenaamde participatieladder ontwikkeld.
In een pilot zal worden getest of en op welke wijze zo'n participatieladder
behulpzaam kan zijn bij het ondersteunen en monitoren van het lokale participatiebeleid.
Vooralsnog is de participatieladder geen instrument ten behoeve van de verantwoording
of de verdeling van toekomstige middelen.Ik ben gekomen bij de beantwoording van de vragen over het tweede wetsvoorstel.
Voordat ik inga op deze vragen, beantwoord ik de vraag die mede betrekking
heeft op het Wetsvoorstel verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders.
Mevrouw Westerveld en mevrouw Elzinga hebben hierover vragen gesteld. Zij
willen natuurlijk een meer principiële uiteenzetting over de vraag op
welk moment er aanleiding zou bestaan om de decentralisatiegedachte uit de
Wwb te halen. De Kamer zal zich kunnen voorstellen dat deze gedachte niet
bestaat, hoewel mevrouw Westerveld heel duidelijk heeft aangegeven dat er
een tegengestelde beweging aan de orde zou kunnen zijn bij de wetsvoorstellen
over de langdurigheidstoeslag en over de alleenstaande ouders. De heer Elzinga
heeft hierover ook een vraag gesteld. Ik zei volgens mij eerder "mevrouw Elzinga".
Neem mij niet kwalijk. Je zou kunnen zeggen dat je niet zozeer moet praten
over een schaarbeweging, zoals mevrouw Westerveld heeft gedaan, als wel over
twee kanten van één medaille. Deze medaille is de optimale werking
van de Wet werk en bijstand. Daarvoor is een mix van maatregelen. De ene keer
is centralisatie geboden en de andere keer decentralisatie. Gezien de dynamiek
van de context van de Wwb zijn er voor de keuze tussen centralisatie en decentralisatie
geen absolute regels te geven. Net als bij de Wwb zelf, gaat het ook hierbij
om maatwerk. Het maatwerk dat de regering voor ogen staat bij het wetsvoorstel
over de alleenstaande ouders betreft het beschermingselement in combinatie
met individualisering. Daarbij past een gecentraliseerde regeling, aldus de
regering. Bij het wetsvoorstel over de langdurigheidstoeslag betreft het de
algemene uitgangspunten van de Wwb, in combinatie met op de lokale situatie
toegesneden beleidsvoering, waarmee armoedebeleid en re-integratiebeleid het
meest zijn gediend. Daarbij past een gedecentraliseerde regeling. Maatwerk
door gemeenten vraagt om maatwerk door de rijksoverheid. Daarom wil de regering
zowel de mogelijkheid open houden om te centraliseren als de mogelijkheid
om te decentraliseren.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik had mij voorgenomen om het de staatssecretaris vandaag niet moeilijk
te maken. Dat ga ik dus ook niet doen. Ik wil echter een ander voorstel doen.
Ik ben niet zo kapot van de twee kanten van de medaille. Ik ben eigenlijk
bang dat als wij op deze weg doorgaan met de Wet werk en bijstand, het geheel
toch weer heel onhelder wordt ten aanzien van de vraag wat onder de verantwoordelijkheid
van de rijksoverheid gaat vallen en wat onder die van de gemeente. Ik zat
op mijn handen toen mevrouw Strik de staatssecretaris interrumpeerde over
de langdurigheidstoeslag. Bij de totstandkoming van de Wet werk en bijstand
is uitgebreid gesproken over het feit dat daarin een heel duidelijke minimumbehoefteregeling
zit en dat minimumbehoeftebeleid bij het Rijk en niet bij de gemeenten hoort.
Wij behandelen dit soort thema's elke keer hapsnap per wet. De staatssecretaris
zal daarover straks allerlei vragen van Kamerleden beantwoorden. Zou het niet
beter zijn als daarover eens een wat doortimmerder notitie over wordt afgescheiden?
Ik deel niet helemaal met de staatssecretaris dat het niet mogelijk is om
een visie te ontwikkelen. Er zijn nu twee cases, waardoor het mogelijk is
om die visie wel te ontwikkelen. Dat wilde ik haar toch meegeven.Staatssecretaris Klijnsma:Een van de meest pregnante onderdelen binnen de Wwb is de vraag wat doe
je waar in de uitvoering en wat doe je waar in de regelgeving. De geschiedenis
van de Wwb geeft dat heel goed weer. Dat zal de Wwb in de komende jaren en
misschien wel in de komende decennia steeds opnieuw in zich dragen. Steeds
wanneer je een nieuw instrumentarium ontwikkelt voor re-integratie of armoedebeleid,
moet je afwegen welke beleidsvrijheid je op welke bestuurslaag neerlegt. In
die context heeft mevrouw Westerveld een punt als zij zegt dat wij op basis
van de wetsgeschiedenis de actuele stand van zaken helder zouden moeten maken.
Zaken staan niet stil. Ik geloof dat wij geen verschil van mening hebben over
hoe je in de context van de gedecentraliseerde eenheidsstaat, ieder vanuit
zijn eigen verantwoordelijkheid, beleid maakt en uitvoert. Het kan best een
goed idee zijn – ik zeg het voorzichtig, want ik ben nog maar net begonnen –
om op basis van de geschiedenis van de Wwb te onderzoeken waar wij staan en
wat dat betekent voor de bevoegdheden van de verschillende bestuurslagen.Mevrouw Westerveld (PvdA):Daar hoort wat mij betreft bij dat gemeenten voor activering en prikkeling
over een uitgebreid sanctie-instrumentarium in de wet beschikken. De mogelijkheden
om mensen te prikkelen om te gaan werken, zijn er. De ratio om de toeslag,
die bedoeld is voor mensen die langdurig op het minimumniveau leven, daarvoor
in te zetten, is mijn fractie nog niet helemaal duidelijk.Staatssecretaris Klijnsma:Ik heb geprobeerd om dat te verhelderen. Ook de toeslag kan in de context
van maatwerk als instrument worden ingezet.Voorzitter. Mevrouw Westerveld is ingegaan op de intergemeentelijke rechtsgelijkheid
en de rol die de rijksoverheid en de rechter daarbij spelen. Zij legt een
verband met het rechtelijke toetsingsrecht aan artikel 1 van de Grondwet.
Dit belangrijke onderwerp is eerder aan de orde geweest toen de Kamer het
wetvoorstel voor de Wet werk en bijstand behandelde. Zoals mevrouw Westerveld
aangeeft, heeft mijn ambtsvoorganger toen toegezegd dat hij de vinger aan
de pols zou houden van de gemeentelijke maatregelverorde­ningen. In antwoord
op de vraag van mevrouw Westerveld wat daarvan terecht is gekomen, kan ik
meedelen dat mijn ambtsvoorganger bij brief van 25 november 2005 het
onderzoek Wwb: Verordeningen Geordend naar de Kamer heeft gezonden. Uit dit
onderzoek blijkt dat gemeenten gebruik hebben gemaakt van de door de Wwb geboden
beleidsvrijheid en dat hierdoor gemeentelijk maatwerk geboden kan worden.Terecht vraagt mevrouw Westerveld aandacht voor de zorg van de rijksoverheid
als gemeenten te veel uit de pas gaan lopen op het punt van inkomensbescherming.
Daar hebben wij zojuist al over gesproken. Aan die zorg voor de eenheid in
de verscheidenheid geeft de rijksoverheid invulling door het stellen van wettelijke
en financiële kaders. Bij de langdurigheidstoeslag betekent dit concreet
dat er een wettelijk recht komt op de toeslag en dat de voorwaarden die de
gemeente kan hanteren bij de uitwerking van het recht, limitatief in de wet
zijn bepaald. De gemeentelijke invulling daarvan dient met het oog op de rechtszekerheid
in de verordening te worden vastgelegd.De bandbreedte waarbinnen gemeenten de voorwaarden kunnen invullen, is
door de regering zodanig vormgegeven dat gemeenten daarmee recht kunnen doen
aan de belangen van hun burgers bij zowel inkomensbescherming als bij arbeidsinschakeling.
Dat de bandbreedte tot enige feitelijke ongelijkheid in inkomensbescherming
kan leiden, is een bewust aanvaard en toelaatbaar gevolg van de keuze voor
decentralisatie van bevoegdheden. Het biedt mogelijkheden tot maatwerk.Daarbij is het van belang dat het gemeentelijke beleid naast zijn oorsprong
in de wettelijke kaders van de Wwb zijn legitimatie vindt in het lokale democratische
bestel. Het is aan de rechter om de gemeentelijke invulling van de kaders
te toetsen, ook in individuele gevallen. Toetsstenen daarbij kunnen zijn de
letter en de geest van de wet, internationale verdragen en de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur.Terecht wijst mevrouw Westerveld erop dat de Wwb niet aan de Grondwet
getoetst kan worden. Echter, toetsing van de Wwb is wel mogelijk aan internationale
verdragen waarin soortgelijke bepalingen voorkomen als in de Grondwet. Er
kan geen sprake zijn van het via de achterdeur binnenhalen van de rechtelijke
toetsing op sociale zekerheid, nu dit ook kan via de voordeur in de vorm van
internationale verdragen. Met mevrouw Westerveld wil ik graag weten hoe de
context die ik heb aangegeven, uitwerkt bij de gedecentraliseerde langdurigheidstoeslag.
Daarom wil ik dit aspect betrekken bij de evaluatie van de langdurigheidstoeslag
die de Inspectie Werk en Inkomen een jaar na invoering van dit wetsvoorstel
zal uitvoeren.Mevrouw Westerveld (PvdA):Misschien kan daarbij ook het juridische probleem worden betrokken waar
ik zelf niet zo goed uit kom. Bij de schriftelijke voorbereiding stond in
de beantwoording dat de rechter kan toetsen aan de rechtsgelijkheid. Bij mij
kwam toen de vraag op waar de rechter dan mee moet vergelijken. Dat is in
dit geval heel ingewikkeld. Ik leg nog even uit wat ik bedoelde met mijn opmerking
over de achterdeur. Hoewel de rechter natuurlijk kan toetsen aan internationale
verdragen, weten wij dat dit niet zo vaak zal gebeuren. Juist door zaken te
delegeren naar het lagere bestuur, krijgen wij te maken met lagere wetgeving.
Die kan weer wel aan de Grondwet worden getoetst. Dat vergroot de mogelijkheden
van het rechtelijk toetsingsrecht.Staatssecretaris Klijnsma:U hebt ons ook verder aan het denken gezet. Ik denk dat het een heel goed
idee is om het bij de evaluatie te betrekken, zodat wij meer inzicht hebben
in hoe het in het eerste jaar uitwerkt.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik neem aan dat de Kamer daarover wordt bericht?Staatssecretaris Klijnsma:Dat spreekt voor zichzelf.Mevrouw Strik (GroenLinks):Ik denk dat het voor de beoordeling door de rechter heel belangrijk is
om te weten of de langdurigheidstoeslag moet worden gezien als onderdeel van
de noodzakelijke middelen van bestaan of dat het inderdaad onder de beleidsvrijheid
van de gemeente valt om deze al dan niet toe te kennen. Bij de invoering van
de Wwb is erkend dat de toeslag een noodzakelijke aanvulling is als iemand
een bepaalde periode afhankelijk is van de Wwb. Kan ik ervan uitgaan dat de
regering dat standpunt niet heeft gewijzigd?Staatssecretaris Klijnsma:Ik zal dat nagaan en er in tweede termijn op terugkomen.Voorzitter. Mevrouw Lagerwerf heeft een vraag gesteld over het aantal
kinderen dat om redenen van armoede maatschappelijk niet meedoet. Op 20 september
2007 heeft de Tweede Kamer de motie-Van Geel aangenomen. Deze motie ging onder
andere over het aanwenden van middelen ter bestrijding van armoede onder kinderen.
In dat kader heeft de Tweede Kamerfractie van de PvdA een plan aan het kabinet
aangeboden waarin concrete acties zijn geformuleerd. In dat plan staat dat
het streven is om gemeenten zo te stimuleren dat het aantal kinderen dat maatschappelijk
niet meedoet om redenen van armoede, deze kabinetsperiode met de helft afneemt.
Mijn voorganger heeft dit streven onderschreven en heeft dat in december 2007
aan de Tweede Kamer gemeld. Uiteraard onderschrijf ik dit streven ook.De resultaten van de nulmeting die het Sociaal en Cultureel Planbureau
momenteel uitvoert, zijn begin 2009 bekend. Het gaat daarbij om de nulsituatie
van begin 2008. Eind 2010 voert het SCP wederom een onderzoek uit, waarbij
de situatie in 2010 in kaart wordt gebracht.Ook mevrouw Goyert heeft een vraag gesteld over de nulmeting. De IWI zal
een jaar na inwerkingtreding van de gedecentraliseerde langdurigheidstoeslag
onderzoek doen naar de wijze waarop de toeslag in de praktijk wordt vormgegeven
wat betreft de doelgroep, de duur van de periode met een laag inkomen en de
hoogte van de toeslag. Dat is de evaluatie waar ik zojuist al aan refereerde.
Als het wetsvoorstel door de Kamer wordt aangenomen, gaat het per 1 januari
aanstaande in. Dat is in feite het startmoment van een voor gemeenten nieuwe
situatie. Een nulmeting is daarbij overbodig, want eigenlijk is 1 januari
het nulmoment.De CDA-fractie heeft ook gevraagd of ik bekend ben met het rapport Weg
uit de armoede, van de gemeente Amsterdam. Voor zover mij bekend, is dit het
rapport dat specifiek over de armoedeproblematiek in Amsterdam gaat. Dat rapport
is nog niet naar het ministerie van SZW gezonden dus ik heb formeel nog geen
kennis van de inhoud kunnen nemen.Mevrouw Strik van de GroenLinksfractie heeft gevraagd waarom wij er niet
voor hebben gekozen om een minimumnorm voor de langdurigheidstoeslag vast
te leggen. Het antwoord daarop luidt dat het wetsvoorstel de gemeenten de
opdracht geeft om in een verordening zelf te bepalen hoe hoog de langdurigheidstoeslag
is en hoe de begrippen "langdurig" en "laag inkomen" worden ingevuld. Het
wettelijk voorschrijven van de hoogte van de langdurigheidstoeslag en het
centraal invullen van het begrip "langdurig" is strijdig met het in het wetsvoorstel
gekozen uitgangspunt dat de langdurigheidstoeslag wordt gedecentraliseerd
en daarmee zoveel mogelijk een gemeentelijke verantwoordelijkheid wordt. Goed,
dat hebben wij net aan de orde gehad.Ik kom bij het derde wetsvoorstel. Het is wel een mer à boire.
Ik probeer zo snel mogelijk alle vragen beantwoord te krijgen. Het derde wetsvoorstel
behelst de alleenstaande ouders. Daarover heeft de PvdA-fractie gevraagd of
de gemeente altijd scholing moet aanbieden. De scholing moet altijd bijdragen
aan een betere toegang tot de arbeidsmarkt. Als de gemeente van mening is
dat scholing of opleiding hieraan niet bijdraagt of daartoe niet nuttig is,
hoeft zij die scholing niet aan te bieden. Gemeenten hoeven daarnaast geen
scholing aan te bieden indien zij van mening zijn dat scholing de krachten
of bekwaamheden van de alleenstaande ouder te boven gaat. In deze gevallen
blijft uiteraard wel de re-integratieverplichting voor de alleenstaande ouder
gelden. Gemeenten bezien in dat geval welke andere re-integratievoorzieningen
worden aangeboden om de kwalificaties te behouden of zo mogelijk te verbeteren.
Na de ontheffingsperiode kunnen ook deze alleenstaande ouders dan toetreden
tot de arbeidsmarkt.Mevrouw Westerveld (PvdA):Deze vraag van mij was ingegeven door de tekst van het wetsvoorstel. In
lid 8 van artikel 9a zie ik maar één mogelijkheid voor de gemeente
om geen voorzieningen aan te bieden. Dat is de tweede grond die de staatssecretaris
noemt, namelijk dat naar het oordeel van het college de scholing of opleiding
de krachten te boven gaat. Ik kom nergens tegen dat het college het niet hoeft
te doen als het dit zelf niet nodig vindt. Er staat ook niet "kan invullen",
maar "vult in". Dat was mijn verwarring en daar kwam mijn vraag vandaan.Staatssecretaris Klijnsma:De filosofie achter dit wetsvoorstel is inderdaad dat alleenstaande ouders
onderwijs krijgen aangeboden om de startkwalificatie op peil te brengen. Als
gemeenten echt van mening zijn dat voor een alleenstaande ouder – ook
dat is natuurlijk zeer maatwerk – scholing een heel moeizame aangelegenheid
is dan hoeft een gemeente dit niet te doen. Maar een gemeente is altijd gehouden
om zo'n alleenstaande ouder zoveel mogelijk te equiperen om na die vijf of
zes jaar de re-integratie ter hand te nemen.Mevrouw Westerveld (PvdA):Dat dit een heel moeizame aangelegenheid is, begrijp ik. Dat zit eigenlijk
in de tweede grond. Ik denk echter aan het geval waarin iemand bij de gemeente
komt die perfect in staat is om scholing te volgen, maar waarbij de consulent
het niet zo nodig vindt. Dat is een voorbeeld dat ik heb gegeven. Die alleenstaande
ouder zegt zelf ook na die vijf jaar: ik heb die scholing niet nodig, ik kan
toch wel aan de slag. Maar die persoon heeft nog geen startkwalificatie. Dan
mag de gemeente toch niet zeggen: u krijgt het niet?Staatssecretaris Klijnsma:Nee, dan moet de gemeente echt zeggen: actie. Die startkwalificatie is
leading. Dat is heel helder. Dan moet er onderwijs worden aangeboden.Mevrouw Westerveld (PvdA):In lid 9 wordt gesproken over iemand die wel een startkwalificatie heeft.
Dat is het amendement-Spekman. Daarin wordt gesproken over een mbo-opleiding.
Daarin zie ik ook geen beleidsvrijheid voor de gemeente.Staatssecretaris Klijnsma:Nee, tot mbo-4 in ieder geval niet.Mevrouw Westerveld (PvdA):Dit moet worden aangeboden?Staatssecretaris Klijnsma:Zo is het. Mevrouw Westerveld vroeg verder uitleg over het feit dat het
Rijk bepaalt hoe wij dit moeten doen voor de alleenstaande ouders en of dit
betekent dat het Rijk opdraait voor de extra kosten. Het antwoord daarop is
"ja". De gevolgen van dit wetsvoorstel zijn integraal verwerkt in het macrobudget
Wwb-inkomensdeel. Aan dit macrobudget wordt als gevolg van dit wetsvoorstel
structureel 15 mln. toegevoegd.De fracties van de PvdA en de SP hebben een vraag gesteld over het feit
dat de regering de gemeenten op dit punt niet zou vertrouwen en daarom die
recentralisatie belangrijk vindt. Je zou kunnen zeggen dat in dit wetsvoorstel
sprake is van een paradigmawisseling. Anders dan in de huidige situatie, waarin
de gemeente bepaalt op welke wijze arbeid en zorg dienen te worden gecombineerd,
legt het wetsvoorstel dit bij de alleenstaande ouder zelf neer. Hij of zij
bepaalt of hij of zij in combinatie met zorg voor de kinderen wil gaan werken
of naar school wil gaan om een betere arbeidsmarktpositie te behalen. Gezien
de kwetsbare arbeidsmarktbeschikbaarheid wenst de regering deze keuze met
het onderhavige wetsvoorstel te beschermen. De gemeenten beschikken daarmee
naar mijn mening niet over minder mogelijkheden om de alleenstaande ouders
met jonge kinderen te activeren, maar zij kunnen anders investeren in de mogelijkheden
van deze alleenstaande ouders. Er wordt met dit wetsvoorstel weliswaar afgeweken
van de systematiek van de Wwb, maar het gaat om een, in de ogen van de regering,
beperkte en gerechtvaardigde afwijking die per saldo in samenhang met andere
maatregelen de arbeidsmarktpositie en de re-integratie van alleenstaande ouders
met jonge kinderen ten goede kan komen. De ChristenUniefractie heeft een vraag gesteld over de kosten. De kosten
voor scholing worden met dit wetsvoorstel niet gemaximaliseerd. De gemeente
beoordeelt of in het individuele geval een bepaalde opleiding noodzakelijk
is om de toegang tot de arbeidsmarkt te bevorderen. Als het antwoord daarop
"ja" is, zal een dergelijke opleiding niet worden afgewezen vanwege het kostenaspect.
Er is gevraagd of een studie op hbo- of wo-niveau kan worden gevolgd.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Misschien ben ik te snel, want de staatssecretaris moet de volgende vraag
nog beantwoorden. Ik bleef even haken bij het woord "noodzakelijk". Wanneer
acht een gemeente het noodzakelijk dat iemand een bepaalde opleiding volgt
om tot de arbeidsmarkt toe te treden? Als iemand in potentie de kwaliteit
heeft om een hbo-opleiding of een universitaire opleiding te volgen, kan dit
ook gevolgen hebben voor de re-integratie in de zin dat hij straks makkelijker
in de positie verkeert om parttime te werken omdat er een hoger loon tegenover
staat. Kan de gemeente dan zeggen: wij vinden dat niet noodzakelijk want met
een lagere opleiding kunt u ook toetreden. Dan doe je echter tekort aan de
kwalificaties van mensen. Daarop is mijn vraag gericht, maar misschien wilde
de staatssecretaris deze al gaan beantwoorden.Staatssecretaris Klijnsma:Inderdaad, u was net iets sneller. Een studie op hbo- of wo-niveau kan
worden gevolgd als de gemeente van mening is dat dit gezien de vraag op de
regionale arbeidsmarkt, dus echt in de buurt, bijdraagt aan de toegang tot
die arbeidsmarkt. Het realiseren van betere kwalificaties is geen doel op
zich. Het is een middel dat leidt tot een betere inschakeling in het arbeidsproces.
Dat is wat mevrouw Lagerwerf ook zegt. Of dit in een individuele situatie
het geval is, wordt door het college aan de hand van de individuele omstandigheden
via maatwerk beoordeeld. Iemand kan dus wel degelijk een hbo-opleiding gaan
volgen als dit voor die specifieke man of vrouw essentieel is in de context
van de regionale arbeidsmarkt.In hoeverre is de scholingsplicht vrijblijvend, vroeg de ChristenUniefractie
ook. De scholingsplicht is niet vrijblijvend. De ontheffing van de arbeidsverplichting
is onlosmakelijk gekoppeld aan de scholingsplicht. Het niet naar school willen
gaan of het niet accepteren van een andere re-integratievoorziening betekent
dat de ontheffing niet wordt verleend of wordt opgeschort. Ook het niet of
niet volledig nakomen van de verplichtingen met betrekking tot de scholing
of re-integratie, kan worden gesanctioneerd met een verlaging van de uitkering.De voorzitter:Mevrouw Lagerwerf, er is één interruptie per persoon toegestaan
want ik moet ook op de klok letten.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Deze vraag was als volgt ingegeven. Ik heb gesproken met iemand die les
geeft aan alleenstaande moeders die in het kader van het behoud van de uitkering
verplicht zijn naar school te gaan. Die gaan dan wel naar school, maar de
motivatie is vaak zo gering dat zij in zo'n klaslokaal hangen en niets doen.
Vandaar de vraag die ik daarover heb gesteld. Iemand komt wel en voldoet dus
formeel aan de eis, maar de motivatie is gering. De gemeente hoort dit van
de school. Er worden ook geen certificaten behaald. Kan dat ook gevolgen hebben
voor de uitkering? Het gaat heel concreet om die dingen, die wat moeilijker
meetbaar zijn, maar waar de gemeente wel achter kan komen.Staatssecretaris Klijnsma:Via de begeleiding van de desbetreffende alleenstaande ouder kun je daar
inderdaad achter komen. Dan zul je een zeer stevig gesprek moeten hebben op
basis waarvan je conclusies zult moeten trekken. Maar ook dat is maatwerk
dat alleen op gemeentelijk niveau kan geschieden.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Als ik het goed begrijp, is die mogelijkheid er wel?Staatssecretaris Klijnsma:Jazeker, voor individuele gemeenten.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik blijf nog even bij het woord "plicht". Het valt mij op dat wij bij
plichten in de bijstand bijna altijd denken aan de werkzoekende. Ik heb niet
voor niks aan de staatssecretaris gevraagd of de gemeente moet aanbieden.
Het antwoord daarop is ja, dus dat is ook een plicht. Mijn vervolgvraag is:
als de gemeente dat niet doet, maar de alleenstaande ouder daarop niet acteert,
zijn er dan consequenties aan verbonden? Waar moet ik dan aan denken?Staatssecretaris Klijnsma:De gemeente dient het gewoon te doen. Voor iedere alleenstaande ouder
die een voorziening krijgt van de gemeente, is dit onlosmakelijk aan elkaar
verbonden. Er dient per ouder echt een plan op te worden getrokken.De volgende vraag is van de VVD-fractie en gaat over de arbeidsverplichting
en de ontheffing daarvan. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt niet een
nieuwe verplichting voor de alleenstaande ouder of een nieuwe re-integratievoorziening
geïntroduceerd. Op grond van de huidige Wwb heeft de alleenstaande ouder
de verplichting gebruik te maken van door het college aangeboden re-integratievoorzieningen
en kan het college ook nu scholing als re-integratievoorziening inzetten.
Er wordt wel een nieuw element geïntroduceerd, namelijk dat de gemeente
bij voorrang de re-integratieplicht voor alleenstaande ouders zonder startkwalificatie
die om ontheffing van de arbeidsverplichting hebben verzocht, ten minste dient
in te vullen met scholing of opleiding. Zo kun je makkelijker op de arbeidsmarkt
terecht; wij hebben er al behoorlijk wat over gezegd. Dat kan tot maximaal
mbo-4-niveau.Mevrouw Swenker (VVD):De grote verwarring van de VVD-fractie was dat deze wet niets nieuws regelt,
niets anders dan wat al in de Wwb mogelijk is. Ik heb het een nieuw soort
wet duplex genoemd; volgens mij bestaat dat niet. Waarom is dit wetsvoorstel überhaupt
nodig? Waarom moeten alle mogelijkheden, alle rechten en plichten die er al
zijn in de Wwb, opnieuw geregeld worden?Staatssecretaris Klijnsma:U begrijpt dat ik alle stukken enorm heb doorgeploegd. Ik heb daaruit
gelezen dat twee zaken essentieel zijn bij dit wetsvoorstel. De ene is de
keuzemogelijkheid voor de ouder in kwestie: ga ik wel of ga
ik niet werken? Dat is echt nieuw, want die ouder maakt zelf die keuze. De
andere is de verplichting van de gemeente om ervoor te zorgen dat die startkwalificatie
echt aan de orde kan zijn aan het eind van de periode dat die alleenstaande
ouder het kind heeft opgevoed.Mevrouw Swenker (VVD):Dat is volgens mij allemaal ingebed in de Wwb. Ook dan kan het college
zeggen: wij geven voorrang aan mensen die nog geen startkwalificatie hebben.
Daar heb je naar de mening van de VVD-fractie geen nieuw wetsvoorstel voor
nodig.Staatssecretaris Klijnsma:U hebt in die zin gelijk dat het nu allemaal kan. Maar als u deze wet
zou aannemen, zit er een verplichting op. Dan moet het ook. Dat is het verschil.Kun je dat recht op scholing afdwingen, zo vraagt de fractie van GroenLinks.
Ik denk dat ik daarop genoegzaam ben ingegaan.De fractie van GroenLinks heeft gevraagd naar de evaluatie. In de Tweede
Kamer is toegezegd dat binnen vier jaar na inwerkingtreding van deze wet aan
het parlement een verslag zal worden gestuurd over de doeltreffendheid en
de effecten van de voorgestelde maatregelen in het onderhavige wetsvoorstel.
Voor zover beschikbaar wordt daarbij cijfermatig gerapporteerd over startkwalificaties,
ontheffingen, scholings- en re-integratietrajecten en duurzame uitstroom uit
de bijstand.De fractie van GroenLinks heeft ook gevraagd naar het experiment. De regering
wil graag de mogelijkheden onderzoeken om de Wwb met betrekking tot de arbeidsinschakeling
van alleenstaande ouders met kinderen in de leeftijd tot 12 jaar doeltreffender
uit te voeren met als einddoel volledige uitstroom uit de bijstand. Bij het
experiment gaat het om een aantal nieuwe maatregelen, al dan niet in combinatie,
waarvan nog niet bekend is welk effect ze hebben op de toetreding tot de arbeidsmarkt,
de stabiliteit van de arbeidsinschakeling en de uitstroom uit de bijstand.
Dat is een combinatie van financiële incentives, de inzet van scholing
en opleiding in combinatie met werken en de inzet van de gemeentelijke arbeidspool.
De voorbereidingsfase is afgesloten. Het experiment gaat per 1 januari
2009 van start. Er nemen 26 gemeenten aan deel die een representatieve vertegenwoordiging
van de Nederlandse gemeenten vormen.Ik kom bij het vierde wetsvoorstel.Mevrouw Strik (GroenLinks):Ik heb ook aangestipt dat de scholingsplicht beperkt is tot de startkwalificatie.
Via een amendement is in ieder geval mbo-4 aangegeven. Mijn punt is dat, als
alleenstaande ouders zes jaar uit de arbeidsmarkt zijn en een ontheffing van
de sollicitatieplicht hebben, zij er waarschijnlijk niet zo toe geneigd zijn
om uit zichzelf te investeren in de voorbereiding op de re-integratie. Maar
als je er zes jaar uit bent, kan dat sowieso tot vergroting van de afstand
tot de arbeidsmarkt leiden. Dan is het belangrijk om toch iets van een traject
te hebben ter voorbereiding van de re-integratie. Het wetsvoorstel voorziet
hier niet in. Is de staatssecretaris bereid om gemeenten op zijn minst te
stimuleren om ook die groep, ook al heeft die een startkwalificatie, toch
actief te prikkelen om zich gaandeweg voor te bereiden op de re-integratie?Staatssecretaris Klijnsma:Ik vind dat een heel goed punt van aandacht in mijn toekomstige gesprekken
met de verschillende wethouders. Ik vind dat u hier echt een punt hebt. Ook
al heb je een startkwalificatie, dan nog moet je de motivatie hebben om na
die uiterlijk zes jaar weer echt aan de slag te gaan. Die motivatie moet je
primair vanuit jezelf en secundair vanuit je omgeving, dus ook vanuit de gemeente,
meekrijgen. Ik vind het zeer de moeite waard om daarover nader van gedachten
te wisselen met de verschillende wethouders.Ik kom bij het wetsvoorstel STAP. De VVD-fractie heeft er een aantal behartigenswaardige
zaken over opgemerkt.De voorzitter:Mag ik de staatssecretaris vragen hoe lang zij ongeveer nog nodig denkt
te hebben?Staatssecretaris Klijnsma:Ik heb nog twee wetsvoorstellen te gaan. Ik denk nog een minuut of tien.De voorzitter:Dank u wel.Staatssecretaris Klijnsma:Mevrouw Swenker heeft aangegeven dat de regeling met betrekking tot de
participatieplaatsen wezenlijk anders is dan die van de id-banen, waarbij
in het verleden te weinig uitstroom naar reguliere niet-gesubsidieerde arbeid
plaatsvond. Bij participatieplaatsen zijn alle prikkels erop gericht om uitkeringsgerechtigden
dichter bij de arbeidsmarkt te brengen en hen te laten uitstromen naar een
reguliere baan. Zo is de regeling tijdelijk in plaats van permanent. De uitkeringsgerechtigde
moet baat hebben bij het opdoen van werkervaring of tijd hebben om te wennen
aan werkgerelateerde aspecten zoals regelmaat. Het moet ook gaan om een additionele
functie; dat wil zeggen een speciaal gecreëerde functie of een al bestaande
functie die een uitkeringsgerechtigde alleen met speciale begeleiding kan
verrichten. Vervolgens is het de bedoeling dat degene voor wie de werkzaamheden
worden verricht na het eerste jaar een vergoeding betaalt aan het college
die overeenstemt met de hoogte van de stimuleringspremie. Deze financiële
prikkel verhoogt de kans dat de derde daadwerkelijk in de uitkeringsgerechtigde
investeert. Tot slot mag de participatieplaats na het tweede jaar alleen in
een andere omgeving worden ingevuld dan in het tweede jaar.Er is voor gekozen om geen streefwaarden te formuleren voor individuele
instrumenten en dus ook niet voor participatieplaatsen, zo zeg ik in antwoord
op de vraag van de VVD-fractie of wij dat wilden doen.De VVD-fractie heeft gevraagd of iedereen in de bijstand verplicht wordt
om een bijdrage te leveren aan de samenleving. Uiteraard. Ook dat gaat gepaard
met handhaving en sanctionering in de context van de re-integratie.Mevrouw Strik heeft gevraagd waarom de plicht tot het bieden van scholing
wordt beperkt tot de groep met een startkwalificatie.Mevrouw Swenker (VVD):Mijn stelling was een andere. Als mocht blijken dat mensen niet in staat
zijn in hun eigen levensonderhoud te voorzien en zijn aangewezen op een uitkering,
is het niet alleen goed voor hen, maar hebben zij ook de plicht om met behoud
van uitkering te werken en nuttige dingen te doen voor de samenleving, vrijwilligerswerk
enzovoorts. Het gaat dan niet om re-integratie, want wij hebben
vastgesteld dat zij niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Dan
resteert de plicht om nuttig te zijn voor zichzelf en voor de samenleving.Staatssecretaris Klijnsma:Dat vergt een heel debat op zichzelf. Ik neem kennis van deze stellingname
van de VVD-fractie.Waarom gaat die verplichte scholing gelden vanaf zes maanden? Gemeenten
zetten ook andere vormen van werk met behoud van uitkering in. Een veelgebruikte
variant is de zogenaamde "work first"-benadering, waarbij het werken met behoud
van uitkering wordt ingezet als diagnose-instrument. Daarbij wordt met behulp
van het instrument bekeken welke vervolgactiviteiten moeten worden ingezet.
Het is niet wenselijk dat gemeenten als onderdeel van de diagnose scholing,
opleiding of premie inzetten. Het staat gemeenten ook op dit punt vrij om
uitkeringsgerechtigden al in de eerste zes maanden scholing of opleiding aan
te bieden. Maatwerk is geboden.Stel dat iemand zes maanden na aanvang van de werkzaamheden ondersteuning
moet hebben. Wat is dan het moment van ingang? Iemand die nu drie maanden
op een participatieplaats werkt, heeft over drie maanden recht op scholing.De voorzitter:Nu de staatssecretaris haar beantwoording beëindigd heeft, geef ik
het woord aan de minister die, zo vraag ik hem even vriendelijk als dringend,
recht zal doen aan het gezegde "In der Beschränkung zeigt sich der Meister".Minister Donner:Voorzitter. Er resteren slechts enkele vragen over het andere deel van
het wetsvoorstel STAP. Voor alle duidelijkheid: het gaat niet om een instrument
dat een algemeen recht schept voor werkgevers, maar om een instrument dat
een mogelijkheid biedt voor het UWV. Gemeenten hebben die mogelijkheid nu
al in het kader van de Wet werk en bijstand. Het UWV zal die mogelijkheid
voortaan ook hebben voor zijn eigen cliënten. Vandaar ook de specifieke
constructie. Het is niet een kwestie van voldoen aan criteria en dan toepassen,
nee, er wordt aan het UWV een plicht opgelegd om steeds te meten wat de effecten
zijn en om de beoordeling bij te stellen aan de hand van de inzichten die
bij de toepassing groeien, teneinde te waarborgen dat gemeten over een periode
van twee jaar in ten minste 50% van de gevallen uitstroom naar reguliere
arbeid plaatsvindt. Dit criterium berust mede op inzicht in de toepassing
van soortgelijke middelen in Zweden. Uit wetenschappelijk onderzoek is daar
gebleken dat de werkloosheidsduur met acht maanden bekort kan worden. Duitsland
heeft een soortgelijk instrument ingevoerd. Daar kan maximaal drie jaar loonkostensubsidie
verstrekt worden, hetgeen leidt tot een uitstroom van 25% tot 42%
naar reguliere banen. Zelf hebben wij ervaring met de toepassing door gemeenten.
Sinds 2004 is per eind 2007 in totaal zo'n 14.000 keer loonkostensubsidie
toegepast. 45% van de mensen bij wie het is toegepast, bleef na afloop
van de subsidie aan het werk. De duurzaamheid daarvan wordt op dit moment
nog verder onderzocht. Begin 2009 zullen daar cijfers over beschikbaar komen. Mevrouw Swenker vroeg of de lat met 50% niet te laag wordt gelegd.
Ik meen van niet. De uitstroom van WW is vergelijkbaar. Bij de begeleiding
die nu al mogelijk is, is de uitstroom 45%. Dit instrument zal gebruikt
worden voor de randgevallen waar het nu niet werkt. Bij de WW gaat het om
mensen die langer dan een jaar werkloos zijn. De ervaring leert dat zij heel
moeilijk nog aan de slag komen. Ik denk ook aan mensen die uit de arbeidsongeschiktheidswetgeving
komen, die al twee jaar ziek zijn en niet gewerkt hebben. Het gaat om mensen
met een substantiële afstand tot de arbeidsmarkt. Ik weet één
ding zeker: op dit moment kan ik zonder het instrument geen arbeid voor hen
vinden. Dat er van de twee één naar reguliere arbeid moet uitstromen,
vind ik dan geen te laag criterium. Wij gebruiken daarbij de termijn van zes
maanden. Dat betekent niet dat na zes maanden alle werk weer vervalt. Nee,
ook bij andere regelingen wordt dan geacht sprake te zijn van een meer duurzaam
verband. Dat kan jaren duren, maar dat meten wij dan niet meer.Wij hebben al gesproken over € 120.000 versus € 12.000.
Nogmaals, 50% van het minimumloon is maximaal € 8000. Het
gaat echter ook om mensen die in deeltijd zullen uitstromen. Daarom wordt
er uitgegaan van gemiddelden per toepassingsgeval van € 6000. Dat
is in de begroting voorzien.Waar berust de bereidheid van werkgevers op om na verloop van tijd die
arbeid te verlenen? Het gaat primair om bestaande vacatures, waar men dus
niemand voor kon vinden. Daar wordt loonkostensubsidie voor gegeven. Het UWV
kan dat nu al drie maanden doen, hetgeen verlengd wordt tot een jaar. Het
gaat om de behoefte van een werkgever aan arbeid. Het oude concept van de
id-banen ging uit van iets wat speciaal gecreëerd wordt vanwege de loonkostensubsidie.
Het gaat nu om een bestaande vacature die vervuld moet worden.Mevrouw Goyert heeft gevraagd naar de begeleiding en scholing van betrokkenen.
Voordat er werk is, is dat de verantwoordelijkheid van het UWV. Als er een
baan met loonkostensubsidie is, is het primair de verantwoordelijkheid van
de werkgever om dat verder te begeleiden. Hij ziet wat er nodig is. Uiteindelijk
moet er een eind zijn aan wat de Staat allemaal betaalt.Mevrouw Strik vroeg naar de effecten van de oplopende werkloosheid op
de loonkostensubsidieregeling. Het enige effect kan zijn dat er minder gebruik
van gemaakt zal worden, omdat er minder werk is. Dat betekent niet dat wij
dezelfde bedragen blijven uitgeven. Nee, dan zal er minder uitgegeven worden.Op welke wijze toetst het UWV de doorstroom? Mevrouw Strik vroeg dit in
verband met de mogelijkheid van een werkgever die meerdere malen een werknemer
in dienst neemt, hem na een tijd laat gaan en dan de volgende vraagt. Het
UWV heeft de plicht om ervoor te zorgen dat er in 50% van de gevallen
uitstroom naar reguliere arbeid is. Constateert men dat men te doen heeft
met een werkgever die dat blijkens herhaalde praktijk niet doet, dan wordt
hij geschrapt als werkgever die potentieel in aanmerking komt voor loonkostensubsidie.
Dat ligt in het systeem besloten. Het is de toepassing van wat in de informatica
"fuzzy logics" heet. Het gaat namelijk niet om een causaal verband, waarbij
men zegt: dit zijn de criteria, op basis daarvan krijgt men loonkostensubsidie.
Nee, de criteria zullen steeds aangepast moeten worden in het licht van de
resultaten die ermee behaald worden. Het gaat hier om een nieuwe
vorm in de wetgeving. Om die reden moeten de criteria ook niet gezien worden
als strikt juridisch; zij zijn gewoon een poging om te ontsnappen aan een
voortdurende noodzaak tot steeds verdere regulering. Ik zou daaraan willen
toevoegen dat wij dit doen vanuit een "fallacy of misplaced concreteness",
maar ik wil de heer Franken niet provoceren.Mevrouw Strik heeft gevraagd naar het tijdelijke en het eenmalige karakter
van de bepalingen. Ik ben daar al op ingegaan. In de wet wordt alleen gezegd
dat de betrokken bepalingen vervallen bij Koninklijk Besluit. In de meerjarige
begroting is voorzien in middelen voor drie jaar; dat is naar onze mening
de termijn die nodig is om ervaring op te doen. Zou op heel korte termijn
blijken dat het niet werkt, dan hebben wij op dat moment de mogelijkheid om
de bepalingen bij Koninklijk Besluit weer in te trekken. Zou blijken dat het
wel werkt, dan hoeven wij de bepalingen niet in te trekken, maar dan zullen
er door het volgend kabinet wel middelen voor beschikbaar gesteld moeten worden.
Wij doen dit op basis van de systematiek van de begroting, maar het biedt
ook de mogelijkheid om steeds de vinger aan de pols te houden met betrekking
tot de vraag of het werkt, zo kan ik in antwoord op de vragen van mevrouw
Swenker zeggen. Mede om die reden is voorzien in een evaluatie binnen de termijn
waarin de bepalingen aflopen, zodat wij op dat moment weten of het zinvol
is de regeling voort te zetten.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Ik vraag om een korte schorsing voor beraad.De voorzitter:Ik zie dat er door de Kamer niet van harte, maar wel instemmend wordt
geknikt. Ik schors de vergadering tien minuten.De vergadering wordt van 12.35 uur tot 12.45 uur geschorst.Mevrouw Swenker (VVD):Voorzitter. Ik bega deze keer geen omissie en zeg meteen dat ik mede namens
de fractie van D66 spreek.Wij danken de bewindslieden voor hun beantwoording van de gestelde vragen.
Voor de fracties van de VVD en D66 is er nog een aantal onduidelijkheden gebleven.
Niet alle antwoorden hebben ons overtuigd. Wij erkennen dat het leven niet
eenvoudig is, maar ik denk dat wij hier ook niet alleen voor eenvoudige zaken
zitten.Allereerst een opmerking over de Wet stimulering arbeidsparticipatie.
Minister Donner zegt dat wij een en ander niet precies weten, maar moeten
leren leven met schattingen. Wij hebben daar geen enkele moeite mee. Het voordeel
van schattingen is dat men die te allen tijde kan aanpassen en soms zelfs
met hoge snelheid, zoals wij in de laatste maanden hebben gemerkt. In dit
geval gaat het echter om wetgeving, dus naar de mening van de fracties van
de VVD en D66 moeten wij toch uitgaan van een zekere duurzaamheid. Wij vinden
dat men van tevoren iets meer moet doordenken wat men wil bereiken en op welke
wijze dat zal gebeuren. Dat levert bij ons nog steeds de nodige ambivalentie
op over de werkzaamheid van de in te zetten middelen. Ook over de participatiebanen hebben wij nog ambivalente gevoelens. Als
wij zouden moeten kiezen, kiezen wij eigenlijk meer voor de bestaande wet
en niet voor wetvoorstel 31577, waarbij wij erkennen dat dit ook relatief
betrekkelijk is.In het participatiebudget zit eveneens een bepaalde ambivalentie. Enerzijds
zijn wij er altijd voor dat samenhangende taken een samenhangende financiering
moeten hebben. Anderzijds blijven wij ons afvragen of de voorgestelde prikkels
wel leiden tot effectieve bestedingen. De indertijd gekozen tweedeling van
de gelden in het kader van de Wwb heeft op zichzelf moed gegeven voor de bestedingen,
want die tweedeling heeft gewerkt. Anderzijds is de vraag of de outputmaatstaven
in de toekomst hetzelfde effect zullen hebben.Wij zijn het op zichzelf eens met het verdwijnen van de oormerking. Wij
zijn het er ook mee eens dat de verplichting om bij roc's zaken onder te brengen
in 2011 verdwijnt. De fracties van de VVD en D66 vinden het echter een negatief
punt dat het door deze ontschotting van financieringsmiddelen niet meer mogelijk
wordt om gelden terug te vorderen, behalve dan bij onrechtmatig handelen.
Dus ook hier blijft de ambivalentie bestaan.Vervolgens een opmerking over de voorgestelde Wet verbetering arbeidsmarktpositie
alleenstaande ouders. Wij begrijpen nog steeds niets van de argumenten om
tot een aparte wet te komen. Het onbegrip van onze fracties is absoluut niet
verminderd. Wij blijven van mening dat het hier een overbodige wet betreft.
Wij denken dat de vrijstelling averechts zal werken voor de betrokken alleenstaande
ouders met kinderen. Om die reden vragen wij om de stemmingen in ieder geval
om 18.30 uur en niet aansluitend aan de behandeling van het wetsvoorstel te
houden, zodat wij nog even ons oor te luisteren kunnen leggen in onze fracties.De voorzitter:Het was al voorzien dat de stemmingen over de vandaag aan de orde zijnde
voorstellen vanavond zullen plaatsvinden.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Ik begin met het uitspreken van mijn waardering voor de beantwoording
van beide bewindslieden. Met veel plezier heb ik geluisterd naar het gepassioneerde
betoog van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Zo kende ik hem
nog niet.Ik onderschrijf de stelling van de minister dat wij met activering niet
zouden moeten experimenteren. De vergelijking met de gezondheidszorg die hier
over tafel gegaan is, is wat mij betreft vals. Iedereen wil beter worden,
maar niet iedereen wil aan het werk. Dat is een realiteit waarmee wij moeten
leven. Ik denk dat aan mensen die dat wel willen, niet valt uit te leggen
waarom je ze vanuit experimenteeroverwegingen nog maar even geen traject geeft.
Dat is een overweging die ik heb gemist. De minister viel mij een beetje tegen,
toen hij de bijdrage van wetenschappelijk onderzoek zo ongelofelijk relativeerde.
Ik kan mij niet anders voorstellen dan dat de minister het toch wel met mijn
fractie eens zal zijn dat gericht en slim opgezet onderzoek, met oog voor
alle verschillen, mogelijkheden en onmogelijkheden, een bijdrage kan leveren
aan de vooruitgang waarvan hij zich zo'n hartstochtelijk voorstander betoonde. Mijn fractie heeft zich voorgenomen om het de staatssecretaris, die nog
maar net is begonnen, vooral niet al te moeilijk te maken, maar er zijn toch
nog een paar noten die gekraakt moeten worden. Ik heb overwogen om met een
motie te komen over het participatiebudget. Ik was wel blij met het antwoord
over het rapport van het RWI. Ik snap dat de staatssecretaris nog niet zoveel
kan zeggen over de resultaten daarvan, maar ik hoor graag een uitdrukkelijke
bevestiging in haar antwoord dat het een punt van zorg is voor de rijksoverheid
dat de re-integratiegelden niet al te zeer verdwijnen in het zwarte gat dat
aanbesteden heet. Aanbestedingen bij een zo intransparant product als re-integratie
is en blijft een hachelijke zaak en dat zou de regering een zorg moeten zijn.Ik begrijp dat de gemeenten met allerlei prikkels worden gestimuleerd
om dat budget slim in te zetten. De ervaring uit onderzoek leert dat het falen
niet zozeer te maken heeft met het gebrek aan prikkels, want die zijn er vaak
wel, maar met gebrek aan inzicht en het feit dat dit een heel moeilijke materie
is. Daarover hoor ik graag nog wat terug. Als dat niet vandaag kan, kunnen
wij ook leven met de toezegging dat de staatssecretaris hier binnen twee maanden
op terugkomt en daarbij het rapport betrekt dat de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid in zijn tas heeft zitten, naar ik begrepen heb. Dan kunnen
wij de discussie misschien wat gefundeerder voeren dan vandaag in een achternamiddag,
met de hete adem van de voorzitter in onze nek.Dank voor de toezegging om nog eens in te gaan op de verantwoordelijkheid
van de rijksoverheid en op de rechtsgelijkheid, wat een heel belangrijk punt
is. Ik denk dat de langdurigheidstoeslag hier ook in thuishoort. De langdurigheidstoeslag
was destijds in de Wwb bedoeld als een stukje minimale inkomensondersteuning.
Als het echt de bedoeling zou zijn om gemeenten de volle vrijheid te geven
om dat instrument in te zetten als prikkel tot re-integratie, denk ik dat
wij als rijksoverheid een heel belangrijke stap zetten. Ik denk dat wij dat
niet ongemerkt voorbij moeten laten gaan.Hetzelfde geldt voor de regeling die nu wordt vastgesteld voor de alleenstaande
ouders. Ik stel vast dat de staatssecretaris hier eigenlijk op twee gedachten
hinkt. Ik hoorde het woord "paradigmawisseling" voorbijkomen, maar vervolgens
zei zij dat het een beperkte en gerechtvaardigde afwijking is. Ik denk dat
dit niet allebei kan. Een paradigmawisseling is toch een redelijk fundamentele
wijziging. Als je op een beperkte manier afwijkt, maak je een kleine uitzondering
op de hoofdregel. Een andere term die voorbijkwam, was dat het twee kanten
van een medaille zijn. Kortom, ik denk dat er alle aanleiding voor is om bij
dit thema stil te staan en er niet mee te wachten totdat er een heleboel andere
wijzigingen in deze wet over ons heen zijn gekomen.Mijn fractie heeft destijds in volle overtuiging voor de Wet werk en bijstand
gestemd, omdat zij achter de decentralisatiegedachte staat. Wij geloven echt
dat het een goede zaak is als gemeenten op lokaal niveau activeringsbeleid
voeren en als de rijksoverheid daarin alle steun en ruimte geeft, met behoud
van de verantwoordelijkheid voor de minimumbehoeftebescherming en voor intergemeentelijke
rechtsgelijkheid die haar toekomt. Als er een uitzondering op die regel wordt
gemaakt en deze aspecten wel bij de gemeenten worden gezet, moet dat ook goed
onderbouwd zijn. Ik zou het echt jammer vinden als de redelijk logisch opgezette
Wwb, die hier een paar jaar geleden uitgebreid is behandeld, binnen een aantal
jaren weer verwordt tot een lappendeken, met nu een beetje dit en dan een
beetje dat. Ik herhaal mijn verzoek in eerste termijn om dit nog eens goed
op papier te zetten.Mevrouw Goyert (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik bedank de regering voor wat de heer Donner in
zijn inleiding heeft gezegd over de complexe materie waarover wij spreken.
Wij zijn het erover eens dat het een goede zaak is dat wij deze wetten nu
gaan invoeren, omdat grote groepen mensen dit nodig hebben en hierdoor worden
ondersteund om deel te nemen aan de samenleving en de arbeidsmarkt. Ik heb
het rapport over de armoedeval, waarover de minister niets kan zeggen, genoemd,
omdat er best zorgen over zijn dat de gemeenten zoveel moeten uitvoeren. Daarom
heb ik daarnaar verwezen. Ik denk niet dat het op onze weg ligt om de hele
decentralisatie, met alle moeilijkheden, hier te behandelen. Er zijn wel heel
veel vragen over gesteld, maar ik geef mee om hier eens naar te kijken, want
dit is best zorgelijk.Ik heb geen antwoord gekregen op mijn pleidooi om in de systematiek van
planning en control op te nemen wat er gebeurt bij de diverse organisaties.
Dan doel ik niet alleen op de maatregelen die zij toepassen, maar ook op de
uitvoering, de bezetting, het totale plaatje van wat er omgaat. Als je dat
regelmatig uitgedraaid krijgt, begint er inzicht te komen en dan hoef je niet
eindeloze rapporten te lezen. Wij krijgen een mer à boire binnen aan
onderzoeken. Dan kun je volgen wat er in de loop van de tijd gebeurt bij de
loonsuppletieregeling en de participatiebanen en wat voor energie in het primaire
proces wordt gestoken. Dat wil ik nog eens onder de aandacht brengen, want
ik denk dat dit toch verlichting geeft. Ik zet dus wel mijn vraagtekens bij
het wetenschappelijk onderzoek en de voorspellingen die daarin worden gedaan.
Wij weten ook dat weinigen de situatie waar wij nu in zitten, hebben voorspeld.De heer Elzinga (SP):Voorzitter. Dank voor de uitvoerige beantwoording door de bewindslieden.
Ik ben erg blij dat ik de minister in deze zaal delen van de Internationale
heb kunnen laten voordragen. Hoewel zingen natuurlijk nog veel mooier zou
zijn geweest, is dit alleen al een kleine historische gebeurtenis op deze
23 december 2008.Dit lied, dat in het jaar van het oor van Van Gogh voor het eerst werd
gezongen, op de bijeenkomst van de vakbond van krantenverkopers in Rijssel/Lille,
zoals ik even heb laten opzoeken, haalt de minister aan om ons erop te wijzen
dat socialisten daarin erkennen door begeerte te zijn aangeraakt. Daarmee
zijn socialisten adepten van groei, zo oordeelt de minister, want zonder groei
geen vooruitgang, geen toekomst en geen bevrediging van de begeerte.Wat een juiste duiding door een christendemocraat van het socialistische
erfgoed! Tot die begeerte behoren inderdaad volgens de Internationale koopkracht
en topinkomens. Immers, wij zingen uit volle borst het verzet tegen het feit
dat de arme tot het merg wordt uitgezogen, terwijl de rijkaard zelfzuchtig
voortleeft. Voor het overige duidt begeerte op iets heel anders, mijnheer de minister;
niet zozeer op materiële welvaart, maar wel op een betere verdeling ervan,
en vooral op emancipatie, niet langer slaaf-geboren te zijn, maar meedoen
in het redelijk willen dat over de aarde stroomt. Precies daarom kunnen echte
christendemocraten het best goed vinden met echte socialisten. Wij botsen
alleen met die christendemocraten die begeerte verwarren met hebzucht en graaien.Mocht de minister zaterdag in de krant hebben gelezen dat de SP wel iets
met het CDA wil, dan hebben wij het wel over de echte christendemocraten;
die van Niet bij brood alleen, de titel van het eerste CDA-programma uit 1977.
Begin dit jaar is mede op initiatief van een van de auteurs van dit programma,
de emeritus hoogleraar Goudzwaard, de verklaring van Tilburg opgesteld, die
over dit thema, economische groei, gaat. Ook CDA-prominent en informateur
van dit kabinet, de heer Wijffels, ziet dit thema als problematisch. Ik vraag
de minister dan ook, binnen zijn partij nog eens met hen en met andere verstandige
mensen verder te discussiëren over de relatie tussen economische groei
en ecologie.De SP is voor ontwikkeling, voor verandering, voor kwalitatieve groei.
Vroeger noemden socialisten dat ook verheffing, wij noemen het vooral verbetering.
Daarvoor hoeven de bomen echter niet tot in de hemel te groeien, want daarop
zitten zij daarboven niet te wachten. De minister is natuurlijk vrij om zijn
plek binnen de CDA-prominenten te kiezen. Ik hoor graag zijn reactie.Laten wij teruggaan naar de materie van de wetsvoorstellen. Wij moeten
immers niet alleen filosoferen. Overigens was Malthus niet alleen filosoof,
maar vooral predikant. Ook inhoudelijk wordt hier vandaag geschiedenis geschreven
over de materie van deze voorstellen. De jurist Donner erkent dat het wetgevingsproces
rond de participatieplaatsen en de horizonbepaling niet erg fraai was, dat
de Wet horizonbepaling participatieplaatsen wellicht de kortste wet uit de
geschiedenis wordt. De minister maakt het royale gebaar dat, als wij maar
eerst het wetsvoorstel stimulering arbeidsparticipatie aannemen, wij het wetsvoorstel
horizonbepaling participatieplaatsen – een wetsvoorstel van zijn hand
nota bene – wat hem betreft mogen verwerpen. Ik heb natuurlijk niet
de ervaring van de minister, maar deze oproep lijkt mij tamelijk historisch.
Kan de minister met zijn historische kennis bevestigen dat het inderdaad niet
vaak voorkomt dat een minister over zijn eigen wet zegt: gooi maar in de prullenbak?Ik wil graag conform de woorden van de minister in deze volgorde stemmen.
Ik verzoek de voorzitter, met dit verzoek rekening te houden bij de stemming,
zodat wij eerst stemmen over het wetsvoorstel stimulering arbeidsparticipatie
(31577) en daarna over het wetsvoorstel horizonbepaling participatieplaatsen
(31548). Als wij toch aan het eind van de dag moeten stemmen, dan graag in
deze volgorde. Ik neem aan dat dit verzoek geen probleem oplevert.Kan de minister deze royale houding ten opzichte van het verwerpen van
eigen wetsvoorstellen ook overbrengen op staatssecretaris Bussemaker voordat
wij straks gaan stemmen over de Wtcg?Ik dank de minister voor zijn toezegging met betrekking tot de tijdigheid
van aanlevering van nieuwe wetsvoorstellen. Het kabinet gaat daarvoor voortaan
nog harder zijn best doen. Het antwoord van de staatssecretaris over de langdurigheidtoeslag versus
centralisering van de sollicitatieontheffing was duidelijk, zij het niet overtuigend
voor mijn fractie.De staatssecretaris van OCW erkent dat de roc's goed geëquipeerd
zijn, maar dat zij nu wel buiten de boot kunnen vallen. Ik heb ook de belangrijke
toezegging genoteerd dat zij, als de evaluatie van de inburgering straks daartoe
aanleiding geeft, naar de Tweede Kamer terugkomt.Gisteren keek ik ver vooruit en blikte ik ruim 150 jaar terug. Hoe kon
ik daarbij het ontstaan van de Federal Reserve en de geboorte van Helmut Schmidt
vergeten? Vandaag heb ik het iets dichterbij gezocht. Ik denk echter dat kabinet
en Kamer het met mij eens zijn dat gisteren, 22 december 2008, vooral
zal worden herinnerd vanwege de eerste kennismaking met deze nieuwe staatssecretaris.
Ik denk ook dat vandaag, 23 december 2008, vooral herinnerd zal worden
als de laatste werkdag van mevrouw Solleveld-Vink. Neeltje Solleveld-Vink,
19 jaar lang een van de meest toegewijde steunpilaren in de organisatie van
deze Kamer. Dank je wel, Neeltje!Tot slot bied ik de juiste tekst van de Internationale aan de minister
aan ter bestudering onder de kerstboom. Ik weet zeker dat de nieuwe staatssecretaris
hem graag wil helpen als hij problemen ondervindt bij het wijs houden. Dat
is ook nog goed voor de teambuilding.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Voorzitter. Met respect heb ik geluisterd naar de kundige beantwoording
door onze nieuwe staatssecretaris. De minister heeft ons bediend met een boeiend
betoog, waarin hij, vooral in het begin, een aantal mooie beginselen heeft
uiteengezet. In het betoog zaten echter ook opmerkingen die duidelijk illustreerden
dat de minister niet gecharmeerd is van een evidence based onderzoek. Ik denk
dan in het bijzonder aan zijn opmerking dat wij allen ons niet meer zouden
beheersen na de introductie van de pil.Ik heb in eerste termijn de verslechterde conjunctuur aan de orde gesteld.
Ten overvloede merk ik op dat ik niet heb bedoeld te zeggen dat de huidige
populatie die niet werkt, nu aan haar lot moet worden overgelaten ten behoeve
van een nieuwe groep werklozen. Ik heb in dat kader een aantal concrete vragen
gesteld, waarop ik nog geen antwoord heb ontvangen. Ik stel deze vragen nogmaals
en stel het op prijs daarop in tweede termijn antwoord te ontvangen.De minister heeft in de memorie van antwoord gesteld dat vanwege het gegeven
dat in de sectoren zorg en onderwijs de vraag naar arbeid de komende jaren
toeneemt, een verschuiving in sectoren dient te worden gefaciliteerd. Wij
zijn benieuwd naar de wijze waarop dat wordt vormgegeven. Zijn er reeds concrete
maatregelen genomen of in voorbereiding om de verschuiving van arbeidssectoren
te realiseren? Passen de in de memorie van antwoord genoemde tijdelijke mobiliteitscentra
binnen deze maatregelen? Kan de minister of staatssecretaris expliciteren
wat de doelstelling en werkwijze van deze centra is? Op welke wijze wordt
het regionale arbeidsmarktbeleid vormgegeven? Welke partijen participeren
hierin? Wat is het verschil tussen deze mobiliteitscentra en de CWI's en waar
passen de LWI's in dit plaatje? Tot slot doe ik een poging om de VVD-fractie te verleiden om voor het
wetsvoorstel verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders te stemmen.
Mevrouw Swenker heeft voortdurend gevraagd naar de meerwaarde van dit wetsvoorstel.
Ik zal die meerwaarde illustreren met een voorbeeld uit de gemeente waarin
ik zelf woon. Ik heb contact gehad met de wethouder en gevraagd hoe het bij
ons geregeld is. In de gemeente waarin ik woon, is een categoriale vrijstelling
verleend aan alle alleenstaande ouders met kinderen onder de vijf jaar. Daar
staat geen plicht tegenover. De wethouder vertelde mij enigszins gefrustreerd
dat het een aantal keren was voorgekomen dat op het moment waarop het kind
bijna vijf jaar was, de moeder het voor elkaar had gekregen om weer zwanger
te worden. Je zou dit wetsvoorstel dus als een verbetering kunnen zien, want
de termijn is daarmee in ieder geval gemaximaliseerd tot zes jaar, ongeacht
de hoeveelheid kinderen die daarna nog komt. Bovendien staat er een verplichting
tegenover het recht op bijstand.Mevrouw Swenker (VVD):De fout van de wethouder is dat er een categoriale ontheffing is gegeven.
Als hij gewoon de Wwb volgt, op maat kijkt wat nodig is en de verplichting
van de voorziening oplegt, zijn er geen problemen.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Onder deze nieuwe wetgeving kan de wethouder die fout in ieder geval niet
meer maken. Dat is de winst.Mevrouw Strik (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank beide bewindslieden voor hun uitvoerige beantwoording.
Ik heb ook genoten van de wat meer wetsvoorsteloverstijgende bespiegelingen.
Ik meen achteraf te kunnen constateren dat ik getuige ben geweest van de eerste
toenaderingspogingen tussen SP en CDA, iets waartoe de luwte van de Senaat
zich uitstekend leent. Misschien kan staatssecretaris Klijnsma nog een duit
in het zakje doen over het gedachtegoed van de PvdA om te kijken of wij dan
ook echt de eerste contouren van een nieuw kabinet te zien krijgen.De wetsvoorstellen. Minister Donner vergeleek de tijdelijke financiering
met de structurele financiering van de loonkostensubsidie ingevolge het wetsvoorstel
STAP. In het begin van zijn betoog zei de minister dat de loonkostensubsidie
nog moet bewijzen effect te hebben. Dat is volstrekt helder. Dat is bij al
dit soort regelingen. Hij gaf echter ook aan dat de regering niet over haar
termijn heen kan beslissen. Dat lijkt mij knap vreemd, want volgens mij doet
een kabinet niet anders dan besluiten nemen en regelingen treffen van structurele
aard, die ook effecten hebben op een volgende kabinetsperiode. Ik vond het
vreemd dat hier ineens een uitzondering werd gemaakt. Ik zou graag zien dat
de minister bevestigt dat het kabinet van mening is dat de loonkostensubsidie
moet worden voortgezet als zij effect blijkt te hebben.De minister gaf bij de horizonbepaling aan dat het goed mogelijk was om
het eerste wetsvoorstel af te scheiden, juist omdat er een volgend wetsvoorstel
aankwam. Naar mijn idee werd het eerste wetsvoorstel niet geheel door de regering
gedragen omdat daar het recht op scholing en het recht op beloning nu eenmaal
niet in zaten. Dat was voor de regering zodanig cruciaal dat zij een nieuw
voorstel deed. Het blijft onze fractie dan toch bevreemden dat de regering
aan het parlement vraagt om in te stemmen met iets waarvan de noodzakelijke
waarborgen nog geen onderdeel uitmaken.Het nadere rapport. Hierover heb ik mij verbaasd. Minister Donner heeft
formeel misschien wel gelijk dat een advies van de Raad van State is gericht
aan de regering. Het parlement heeft echter ook de rol van medewetgever. Naar
het idee van onze fractie is het advies van de Raad van State voor het parlement
als medewetgever even zo cruciaal als voor de regering als medewetgever. Graag
hoor ik hierop toch nog een korte reactie.Het participatiebudget. Van staatssecretaris Klijnsma begreep ik dat geen
middelen zijn uitgetrokken voor de implementatie van het integraal volgsysteem
voor klanten. Acht de staatssecretaris dit niet noodzakelijk om gemeenten
te stimuleren om echt een integraal participatiebeleid te voeren? Is het niet
noodzakelijk om daarvoor ook dit soort instrumenten te ontwikkelen? In mijn
eerste termijn heb ik vragen gesteld over de ontschotting op het niveau van
het individu. Nu is steeds op de uitvoeringsinstanties gemikt. Is het, gelet
op de vele miljoenen die toch nog vaak op de plank blijven liggen, niet goed
om ook aandacht te hebben voor participatiebeleid vanuit het individu? Dan
kan die ook de regie voeren, bijvoorbeeld door middel van een persoonsgebonden
budget.De langdurigheidstoeslag. Ik blijf benieuwd naar het antwoord dat de staatssecretaris
mij heeft toegezegd. Gelet op het standpunt van de regering bij de introductie
van de Wwb, zijn wij van mening dat de langdurigheidstoeslag een onmisbaar
onderdeel is van het inkomensbeleid. Daardoor mag het niet onderhevig worden
aan beleidskeuzes die voort kunnen komen uit het re-integratiebeleid. Dat
is immers wat nu gaat gebeuren. Het wordt juist overgeheveld naar het decentrale
niveau, zodat gemeenten dit kunnen betrekken bij hun participatiebeleid. Naar
ons idee komen daardoor de waarborgen voor het inkomensbeleid in de knel.
Dat is voor ons echt een grote zorg. Het is de vraag of het terecht is dat
de regering haar verantwoordelijkheid voor het inkomensbeleid op deze manier
beperkt. Het blijft uiteindelijk immers de regering die daarvoor moet zorg
dragen. Mevrouw Klijnsma gaf terecht aan dat rechters kunnen toetsen aan internationale
verdragen. Ik denk bijvoorbeeld aan artikel 11 van het Internationaal verdrag
inzake economische, sociale en culturele rechten. Het is echter de regering
zelf die allereerst verantwoordelijkheid draagt voor het naleven van deze
artikelen. Ik ben erg benieuwd naar de beantwoording. Het is mogelijk dat
onze fractie, omdat dit nu door middel van een vreemde reparatiewet in de
intrekkingswet zit, haar instemming niet zal verlenen aan de intrekkingswet.
Dat zal bij de stemming blijken.De alleenstaande ouders. Ik ben erg blij dat de staatssecretaris de mening
van onze fractie deelt dat ook alleenstaande ouders mét startkwalificatie
na zes jaar buiten de arbeidsmarkt te zijn geweest, voorbereiding behoeven
op de re-integratie. Ik meen overigens dat dit niet alleen te maken heeft
met hun motivatie. Hun startkwalificatie kan bijvoorbeeld inmiddels verouderd
zijn, zodat nieuwe onderdelen toegevoegd moeten worden om hen weer te kunnen
laten instromen. Ik verzoek de staatssecretaris om dit onderdeel te betrekken bij de evaluatie van dit wetsvoorstel en te bekijken wat het activeringsbeleid
van gemeenten is bij de alleenstaande ouders met startkwalificatie.Ik wil nog een opmerking over de langdurigheidstoeslag maken. Ik verzoek
de regering dit beleid te monitoren zodat de Kamer weet hoe gemeenten daarmee
omgaan, hoe zij een bodem garanderen voor de hoogte van de langdurigheidstoeslag
en hoe zij invulling geven aan het begrip "langdurigheid".De voorzitter:Wij zijn toegekomen aan de tweede termijn van de regering. Ik geef daartoe
het woord aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Gelet op de
tijd verzoek ik hem overigens vriendelijk om niet, althans niet al te lang,
in te gaan op de reacties op zijn bespiegelingen, voor zover deze niet zeer
direct relevant zijn voor de onderhavige wetsvoorstellen. Iedereen betreurt
dat, maar ik ben hier nu eenmaal ook neergezet om op de klok te letten.Minister Donner:Voorzitter. Ik zal mij in dat opzicht zonder meer beperken.Begrijp mij niet verkeerd: ik denk inderdaad dat de groei en de ontwikkeling
die wij hebben doorgemaakt en die wij nog door zullen maken van wezenlijk
belang was en is om veel grotere delen van de bevolking en de mensheid te
laten delen in de welvaart die daarmee is ontstaan. Ik ben het er ook helemaal
mee eens dat de mens niet op brood alleen leeft en dat er ook andere kanten
zijn. Ik had het ook over groei en ontwikkeling, niet over economische groei
en ontwikkeling.Wat ons vaak verdeeld houdt, zijn echter die twee andere verzoekingen
in de woestijn. Enerzijds is dat om maar blindelings van een tempel te springen
in de verwachting dat je wel wordt opgevangen. Anderzijds is dat één
knieval en de hele wereld: dat wij de overheid nodig hebben om het goed te
doen. Dat is moreel fout. Dat zijn mensen en hun samenwerking. Dan moeten
wij niet de knieval voor de overheid maken. Ik denk dat wij daar makkelijk
uitkomen als de Kamer deze uitgangspunten kan delen.Mevrouw Swenker sprak over onduidelijkheden en ambivalentie. Ik heb bij
de loonkostensubsidie gewezen op de ervaringen in Zweden, in Duitsland, bij
de gemeenten. Hoeveel meer zekerheid wil zij nu? De zekerheid zit in het wetsontwerp
zelf, namelijk dat de toepassing moet leiden tot een uitstroom naar reguliere
arbeid van 50%. Dat is de lat niet laag leggen, dat is de lat hoog
leggen. Ik draai de verhouding dus om. Ik doe dus niet eerst wetenschappelijk
onderzoek om vervolgens de criteria vast te timmeren waaronder het resultaat
kan worden gehaald. Ik zeg het andersom: het resultaat moet worden gehaald
en u moet maar zien hoe u dat doet. Dat is een veel betere methode om het
resultaat te halen.Mevrouw Westerveld moet mij niet verkeerd begrijpen: ook ik zie de waarde
van wetenschappelijk onderzoek, maar op dit terrein van sociale zekerheid,
van de samenleving, is dat onderzoek per definitie anders. Het zal veel meer
empirisch zijn en berusten op de inzichten die wij door de maatregelen verwerven.
Ook die maatregelen zullen heel eenvoudig hun tijd hebben, omdat de samenleving
verandert. Maatregelen die ooit zinvol waren, verliezen daardoor mogelijk
hun zin. Ik neem dus geen afstand van wetenschappelijk onderzoek, maar wel
wil ik aangeven dat wij hier met mensen te maken hebben. De regels zijn er
ten dienste van de mens, de mens is er niet ten dienste van de regels. Om
die reden hebben wij voor de horizonbepaling gekozen om zo snel mogelijk de
participatiebanen in te voeren, ook al was dat wetgevingstechnisch gezien
misschien minder fraai. Het is een misverstand om te denken dat, zoals mevrouw
Strik stelde, de regering niet geheel achter dit wetsvoorstel staat. De regering
staat per definitie achter wetsvoorstellen. Wat dat betreft, is het een bewuste
keuze geweest. Dit wilden wij op deze manier verdedigen, omdat wij menen dat
dit zo goed is. Alleen is toen ook al aangegeven dat wij op een aantal punten
zouden bijstellen. Dat hebben wij via het dubbele anker gedaan: enerzijds
het wetsvoorstel STAP en anderzijds een horizonbepaling. Ik misken volstrekt
niet dat het advies van de Raad van State ook voor de medewetgever van belang
is, maar dat advies had betrekking op het wetsvoorstel inzake de horizonbepaling
en niet op het wetsvoorstel dat nu voorligt. In die zin kunnen adviezen niet
onbeperkt voor alle wetsvoorstellen gebruikt worden. Er was een advies van
de Raad van State over het wetsvoorstel. Dat was bekend bij de Kamer. Ten
aanzien van de horizonbepaling lag er een advies van de Raad van State om
het wellicht anders te doen uit een oogpunt van wetgevingstechniek. Dat advies
is primair aan het kabinet en het is dan ook aan het kabinet om te beslissen
hoe wij dat gaan doen. Dat heeft enige tijd gevergd en het heeft geleid tot
indiening van een wetsvoorstel dat door de Raad van State werd afgeraden.De heer Elzinga (SP):Ik hoorde de minister zeggen dat het advies geen betrekking had op het
wetsvoorstel dat wij hier nu bespreken, maar in dat advies was nu juist de
suggestie opgenomen om het voorstel in te trekken en vervolgens te wijzigen.Minister Donner:Het advies luidde om het andere wetsvoorstel in te trekken als wij de
horizonbepaling wilden introduceren. Nogmaals, ik heb een- en andermaal aangegeven
dat het uit een oogpunt van wetgevingstechniek geen keuze is vanuit het resultaat
dat werd beoogd, namelijk om zo snel mogelijk die participatie te bevorderen.Mevrouw Westerveld (PvdA):De minister heeft zelf aangegeven ermee te kunnen leven als het wetsvoorstel
wordt verworpen. Het kabinet overweegt dus niet het wetsvoorstel voor de stemming
van vanavond in te trekken?Minister Donner:Het is heel eenvoudig. Voor intrekking moet het kabinet samen komen. De
ministerraad is met reces en dat zal dus geen wenselijke methode zijn.Mevrouw Westerveld (PvdA):Dat is puur vanuit pragmatische overwegingen?Minister Donner:Alsmede uit pragmatische overwegingen maar nogmaals, omdat het ook een
miskenning zou zijn van de verantwoordelijkheid van de Eerste Kamer. Het wetsvoorstel
STAP zal eerst aanvaard moeten zijn alvorens de situatie ontstaat waarin het
andere wetsvoorstel kan worden ingetrokken. Ik kan de heer Elzinga gerust
stellen: het zal inderdaad een van de kortere wetten zijn, maar niet de kortste.
Er is ooit in deze Kamer een wet aanvaard die nooit wet is geworden. Die werd
door mijn grootvader verdedigd!Mevrouw Lagerwerf is van mening dat het beginsel van evidence-based niet
mag overheersen. Nogmaals, het gaat hier om mensen en de samenleving waarin
wordt gewerkt en waarin ook de evidence anders is.Zowel met de sector onderwijs als met de sector zorg zijn er al projecten
gericht op het bevorderen van de instroom in die sectoren, mede met gebruik
van de instrumenten die vandaag worden ontwikkeld. In deze ontwikkelingen
is er ook nu al in het kader van de mobiliteitscentra aandacht voor de bereidheid
van mensen, een keuze voor de sectoren zorg en onderwijs te overwegen als
zij hun baan verliezen. Dat is een integraal onderdeel van de aanpak binnen
de mobiliteitscentra. Het doel van die centra is heel specifiek om in de huidige
fase van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, waarin enerzijds werknemers
overtollig worden en anderzijds hele sectoren dringend verlegen zitten om
arbeid, op zo nodig onorthodoxe wijze en met kunst en vliegwerk de mensen
daar te krijgen. Zij dienen ook ter ondersteuning van de vergunning voor werktijdverkorting,
omdat daarin de voorwaarde voor bedrijven is opgenomen dat men bereid is om
mee te werken aan detachering van de betrokken werknemers. In mijn brief aan
de Kamer heb ik de ontwikkeling van de mobiliteitscentra geschetst: daar waar
in een regio meer dan 150 mensen hun baan dreigen te verliezen of overtolligheid
ontstaat, worden mobiliteitscentra ingericht. Inmiddels zijn er zes in voorbereiding
of in werking. Zij zullen worden opgenomen in de locaties werk en inkomen.
Uiteindelijk zullen er dertig zijn die binnen een regio zullen functioneren
als aanspreekpunt voor bedrijven. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat er mobiliteitscentra
komen voor specifieke sectoren. Overigens is het ook mogelijk dat sommige
sectoren eigener beweging op deze wijze de bemiddeling ter hand nemen in deze
fase van de ontwikkeling. Het gaat hier dus om een specifieke ontwikkeling
die gerechtvaardigd is door huidige omstandigheden.Staatssecretaris Klijnsma:Voorzitter. Ik dank de Kamer hartelijk, ook voor de nadere vragen.Ik heb mevrouw Swenker goed verstaan en er rest mij om in ieder geval
nog iets te zeggen, omdat ik even wat ambivalentie proefde wat betreft het
participatiebudget. Mevrouw Swenker vroeg hoe het nu precies zit met de prikkels
in de effectieve bestedingen. Is er een manier waarop de gemeenten daarmee
zullen omgaan, zo vroeg zijn. De Wwb heeft de burger op dat punt toch een
beetje moed gegeven, dus als het participatiebudget ook in het verlengde daarvan
inzicht kan bieden, zou dat heel plezierig zijn. De gemeenten voelen de prikkels
op basis van de outputverdeelmaatstaven in hun portemonnee. Dat is de essentie.
In die zin lijkt het ook op de prikkel die de Wwb in zich draagt. Verwacht
mag worden dat dit systeem ook prikkelt tot een goed resultaat, want er wordt
weliswaar niet teruggevorderd, maar door de verdeelmaatstaven krijgen gemeenten
die minder presteren ook minder budget. Gemeenten die beter presteren, krijgen
meer budget. Wij hopen dat dit de gemeenten echt stimuleert om die prikkels
ook geheel in het vizier te houden en in de context van de Wwb daarmee op
soortgelijke wijze om te gaan. Ik hoop hiermee de fractie van de VVD en natuurlijk
ook de fractie van D66 over de streep te hebben gehaald om toch voor het participatiebudget
te stemmen. Dat zou wel geweldig zijn; hoe breder, hoe beter. De ontschotting
draagt mevrouw Swenker wel een warm hart toe, zoals zij zojuist heeft verteld.Voorzitter. Mevrouw Westerveld uitte haar zorg over het aanbesteden en
vroeg hoe dat zou gaan. Voor de PvdA-fractie blijft dit een punt van zorg
met betrekking tot de re-integratiemiddelen. Aanbesteding blijft de verantwoordelijkheid
van de gemeente zelf, evenals de kwaliteit van de aanbesteden, edoch, met
u denk ik dat het heel belangrijk is om de effectiviteit van de aanbestedingen
heel goed te volgen en de gemeenten daarin te ondersteunen. In 2009 zijn de
resultaten van het onderzoek naar de effecten van de marktwerking bij de inburgering
bekend, dus nog voor het vervallen van de bestedingsverplichting in 2011.
Daar hecht ik zelf ook aan, want op die manier kunnen wij een en ander meenemen
in de afweging rond de invulling van die bestedingsverplichting. Er zijn maatregelen
genomen om de aanbestedingen te verbeteren. Ik noem de vorming van de centra
voor werk en inkomen. Daar moet meer expertise komen, zodat wij een goed aanbestedingstraject
kunnen ingaan. Een andere maatregel is het plan van aanpak re-integratie.
Want Rijk en gemeenten gaan gezamenlijk op zoek naar goede voorbeelden en
vooral op zoek naar wat niet werkt, zodat wij niet in valkuilen stappen waar
menigeen al in is gevallen. Verder noem ik de website interventiesnaarwerk.nl.
Het ministerie van SZW zoekt heel actief naar bewezen voordelen en verspreidt
deze onder gemeenten, via de jaarlijkse gemeentedagen. Ook dat is een instrument
dat wij hanteren. Verder hebben wij blikopwerk.nl. Dat is ook een website
die inzicht biedt in resultaten van re-integratiebedrijven die via het keurmerk
re-integratie echt geprikkeld worden om het beter te doen. Vanuit de inburgering
is een traject professionalisering opdrachtgeverschap gestart. Ook dat is
een instrument dat wij belangrijk vinden. Kortom, op basis van al deze instrumenten
ga ik heel goed bezien in hoeverre de kwaliteit van de aanbesteding kan worden
verbeterd en hoe de prijs-kwaliteitverhouding zich gaat manifesteren.Het andere punt van aandacht van mevrouw Westerveld was de rechtsgelijkheid.
Zij zei: wij hebben de Wwb altijd ondersteund, omdat die zo helder is op dit
punt, en dat moet zo blijven. Welnu, de regering is van mening dat de beide
voorstellen die nu voorliggen, goed zijn onderbouwd. In eerste termijn heb
ik aangegeven dat ik het de moeite waard vind om nog eens te verkennen hoe
op basis van de geschiedenis van de WBB een en ander zich heeft gemanifesteerd,
zodat wij ook in de toekomst, als wij wederom iets zouden willen binnen de
WBB in de context centraal-decentraal, heel helder blijven houden wat decentraal
kan en wat centraal moet.Mevrouw Goyert zei dat het rapport uit Amsterdam heel behartigenswaardig
is en nog niet bij SZW is geland. Zij raadde mij aan, er toch maar eens goed
naar te kijken. Dat zal ik zeker doen. Mevrouw Goyert zei ook: wat zou het
plezierig zijn om in de planning en controlsystematiek van tijd tot tijd regelmatiger
inzicht te krijgen in de wijze waarop dingen zich ontrollen, zodat je niet
alleen op basis van wetenschappelijk onderzoek van tijd tot tijd de thermometer
erin steekt, maar bij jaarcijfers ook helderheid krijgt over
de vraag hoe het eigenlijk gaat. Welnu, ik wil best eens bezien of wij dat
misschien net iets stringenter zouden kunnen doen, maar ik hoop dat mevrouw
Goyert mij nog niet euvel duidt dat ik dit na twee dagen niet helemaal weet.
Maar ik begrijp haar "cri de coeur".Mijnheer Elzinga, ik vind wel dat u de minister en mij leuk aan het prikkelen
bent. Onze interactie is inderdaad tweeënhalve dag oud, nietwaar, mijnheer
de minister? Tot nu toe geeft dit de burger behoorlijk moed, althans van mijn
kant. Wij zouden nu een duetje kunnen gaan zingen, want ik ben nogal toonvast
en de Internationale ken ik uiteraard uit mijn hoofd. Edoch, ik weet niet
of de minister daarvoor in is. Het is ook geen goed gebruik in de Eerste Kamer,
lijkt mij zo. Oh, wegens de tijd, hoor ik de minister zeggen, anders was hij
in gezang uitgebarsten. Nu ja, zo ziet u maar weer: in de opmaat naar kerst
kan er van alles gebeuren. Ik ben ook heel goed in psalmen en kerstliederen,
moet ik u zeggen.De minister is genoegzaam ingegaan op de vragen van mevrouw Lagerwerf.Ik zal nog wel het mijne zeggen in reactie op de vragen van mevrouw Strik
over de langdurigheidstoeslag. Dat is voor haar het punt van aandacht. Het
is heel helder dat de regering de verantwoordelijkheid heeft voor het inkomensbeleid.
Ik begrijp u zo, dat u zegt: probeer niet op een hellend vlak terecht te komen,
door de langdurigheidstoeslag te decentraliseren. Van de kant van de regering
zou ik willen zeggen dat het bestaansminimum een rijksaangelegenheid is. De
Wwb vormt het sociale vangnet op het minimumniveau. Daar bovenop kent de Wwb
een waarborg van een inkomensaanvulling voor mensen die langdurig van een
laag inkomen moeten rondkomen en bovendien geen uitzicht hebben op inkomensverbetering.
De precieze invulling van die waarborg is niet centraal ingevuld, maar gebeurt
op lokaal niveau door de gemeente. Dat is de strekking van dit wetsvoorstel.
Op het niveau van gemeenten kan immers precies worden bezien hoe de regeling
van de langdurigheidstoeslag past binnen het overige minimabeleid van een
gemeente, zoals het re-integratiebeleid en de armoedebestrijding. Als extra
zekerheid verplicht de Wwb de gemeente om dit in een verordening vast te leggen,
zodat heel helder is voor de burgers van de gemeente waarop zij een beroep
kunnen doen, en de gemeenteraad dit goed kan controleren.Mevrouw Strik vroeg ook of er middelen nodig zijn om een integraal klantvolgsysteem
te kunnen implementeren. Het antwoord op die vraag is, dat alle middelen voor
de uitvoeringskosten al zijn opgenomen in de algemene uitkering van het Gemeentefonds.
De gemeenten hebben alle ruimte om daaruit de integrale uitvoering te organiseren.Mevrouw Strik vroeg ook hoe het zit met de ontschotting op het niveau
van het individu. Zij zei dat het een soort pgb is, maar daar kiest de regering
niet voor, omdat wij het heel belangrijk vinden dat juist in de begeleiding
de deskundigheid zit. Het is essentieel dat de middelen daarvoor worden ingezet.
Wat betreft de alleenstaande ouders met startkwalificatie heb ik in eerste
termijn al gezegd dat ik in mijn interactie met de wethouders zal beklemtonen
dat, ook al heeft men een startkwalificatie, men toch in de periode in de
opmaat naar de arbeidsmarkt extra wordt gestimuleerd om dit ter hand te blijven
nemen.Mevrouw Strik (GroenLinks):Daar ben ik heel blij om, maar mijn vraag was iets explicieter of u dat
als criterium wilt meenemen als aandachtspunt in de evaluatie en de monitoring
die u gaat uitvoeren.Staatssecretaris Klijnsma:Dat kan ik wel toezeggen, want ik vind het zelf ook essentieel dat degenen
die een startkwalificatie hebben, ook al is het een minderheid, zichzelf zodanig
positioneren dat zij na die vijf of zes jaar weer full swing kunnen meedoen.Mevrouw Strik (GroenLinks):Ik had nog een vraag over de langdurigheidstoeslag die niet beantwoord
is, namelijk of u wilt monitoren hoe gemeenten omgaan met de bodem. Naar ons
idee is het echt een onderdeel van het bestaansminimum en u onderkent de verantwoordelijkheid
van de regering. Hoe gaat u monitoren of dit eventueel later nog bijstelling
behoeft?Staatssecretaris Klijnsma:Ik zou niet onmiddellijk willen zeggen dat wij dit heel specifiek gaan
monitoren, maar in de context van de hele Wwb kijken wij natuurlijk nauwgezet
naar de wijze waarop gemeenten omgaan met hun armoedebeleid en hun re-integratiebeleid
tegenover individuen. Daarvoor is dit mede een instrument. Ik ga echter niet
apart monitoren.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Er is, zo hebben wij gehoord, stemming gevraagd over de onderhavige wetsvoorstellen.
Deze stemming zal volgens de Kameragenda plaatsvinden om 18.20 uur.De vergadering wordt van 13.41 uur tot 14.05 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-853-876.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl