Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten, in verband met de aanpassing van de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende jeugdsancties (31915)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 46
 
 
 
 Vrijheidsbenemende jeugdsancties
 Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, het Wetboek van Strafrecht,
het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten, in verband met de aanpassing
van de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende jeugdsancties (31915).
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 Ik heet de staatssecretaris van harte welkom.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Mevrouw de voorzitter. In jeugdgevangenissen was veel mis. Dat weten wij
allemaal. Het klimaat was daar onvoldoende gericht op behandelen, de veiligheid
was in het geding en de recidivecijfers waren enorm. Dat bleek uit allerlei
onderzoeken van de inspectiediensten. Zelfs de Rekenkamer heeft het hoofd
moeten buigen over de toestanden in de jeugdgevangenissen.
 De situatie was alarmerend en daarover hebben wij heel stevige debatten
gevoerd in de Kamer. Een van de uitkomsten daarvan is dit wetsvoorstel dat
vandaag behandeld wordt. Er werd breed ingezien dat er een noodzaak was om
iets te veranderen aan het klimaat in de jeugdgevangenissen. Veel te veel
ex-gedetineerde jongeren gaan namelijk opnieuw de fout in; zes op de tien
gaan al binnen twee jaar de fout in en het percentage stijgt alleen nog maar
stevig verder, als je na vijf, zes, zeven jaar de gegevens opnieuw bekijkt.
 Wanneer het verblijf in een jeugdgevangenis bijna een garantie is voor
nieuwe strafbare feiten, is er toch iets wat wij niet goed doen. Wij hebben
daar indertijd en eigenlijk nog steeds tot op de dag van vandaag twee conclusies
uit getrokken: 1. er moeten effectievere straffen en maatregelen dan jeugddetentie
ontwikkeld worden en 2. als jeugddetentie toch onvermijdelijk is, moet de
tijd dat een jongere in een jeugdgevangenis zit, beter besteed worden. 
 De eerste conclusie is: er moeten effectievere straffen opgelegd worden
aan jongeren. Dat heeft ook de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming
gezegd in zijn advies "Minder opsluiten, gerichter begeleiden". Voorbeelden
van andere vormen van straffen en maatregelen die voor jongeren veel effectiever
zijn dan plaatsing in een jeugdgevangenis zijn psychiatrische dagbehandeling
en een therapievorm waarbij de complete sociale omgeving van de jongere betrokken
wordt.
 De staatssecretaris is het met ons eens dat het opsluiten van jongeren
altijd een ultimum remedium moet zijn, dus alleen als het echt niet anders
kan. Ik vraag nu wel aan de staatssecretaris welke concrete stappen gezet
zijn om andere en dus effectievere straffen op te leggen. Hoe wordt er nu
voor gezorgd dat er effectieve vormen van gedragstherapie worden ontwikkeld
en daar waar die al bestaan, worden uitgebreid? Ook uit kostenoogpunt zijn
dit legitieme vragen, want het opsluiten van een jongere in een jeugdgevangenis
is enorm kostbaar. Ik wijs op het kostenplaatje van 0,25 mln. per jaar.
 Bij de tweede conclusie is het uitgangspunt van de SP dat het verblijf
in een jeugdgevangenis gericht moet zijn op behandeling en op heropvoeding.
De meeste kinderen die een misdrijf hebben begaan, hebben namelijk ook gedragsproblemen
of psychische stoornissen waarvoor zij behandeld moeten worden. In de jeugdgevangenis
moet dan ook alles op alles gezet worden om de problemen daar aan te pakken,
als wij de jongere bij de kladden hebben. Daar moet ook voldoende personeel
zijn om de jongeren individueel te begeleiden. Hierbij hebben wij het immers
om een uiterst moeilijke doelgroep. Ik vraag de staatssecretaris of zij ook
de geluiden van personeel heeft gehoord, dat het wel erg lastig is om jongeren
goed te begeleiden, als je met maar twee mensen op een groep staat. Graag
verneem ik hierop de reactie van de staatssecretaris.
 Het wetsvoorstel is wel een belangrijke stap in de goede richting, zo
merk ik op namens mijn fractie. Het bevat een aantal goede voorstellen en
daar zal ik dan ook niet al te veel tijd aan besteden. Ik noem onder meer
de time-outmaatregel, het perspectiefplan voor de individuele jongere en het
scholings- en trainingsprogramma. Bij de schriftelijke voorbereiding hebben
wij het hierover al uitgebreid gehad, dus ik laat het hierbij.
 Het allerbelangrijkste onderdeel van dit wetsvoorstel vind ik toch wel
de verplichte nazorg voor jongeren. Daarvoor heeft mijn fractie lang gepleit
en ik ben ook erg tevreden dat dit nu in de wet wordt vastgelegd. Immers,
juist na vrijlating gaan jongeren de fout in. Een jongere van wie het leven
niet totaal netjes weer op de rails staat, vervalt in eerdere, oude fouten
en dat zal eerder gebeuren dan wanneer er wat op het spel staat, bijvoorbeeld
een woning of een baan. Het is dus goed dat de staatssecretaris dit onderdeel
stevig in de wet heeft verankerd.
 Ik begrijp uit het wetsvoorstel en de schriftelijke voorbereiding dat
deze vorm van verplichte nazorg geldt voor vrijwel alle jongeren die in een
jeugdinrichting verblijven, dus voor jongeren in jeugddetentie en voor jongeren
die een pijnmaatregel hebben, dus jeugd-tbs. Mijn vraag aan de staatssecretaris
is, of ik goed heb gelezen dat dit voor beide groepen geldt. Kan zij mij ook
uitleggen waarom zij ervoor heeft gekozen om het juist niet te laten gelden
voor de doelgroep van jongeren die drie maanden of korter vastzitten?
Ik kan mij voorstellen dat juist de jongeren die kort in jeugddetentie zitten,
die nazorg heel goed kunnen gebruiken. Sterker nog, het bieden van nazorg
aan jongeren die korter vastzitten, zou wel eens veel effectiever kunnen zijn
dan het bieden van nazorg aan jongeren die een veel zwaarder delict hebben
gepleegd. Juist het inzetten op het geven van begeleiding aan "first offenders",
aan kortgestraften, moet nadrukkelijk in dit wetsvoorstel worden opgenomen.
Er moet op z'n minst worden bekeken of hulp en begeleiding of sturing op gedrag
wenselijk is in het geval van de desbetreffende jongeren.
 Ik wijs de staatssecretaris erop dat in andere landen, zoals het Verenigd
Koninkrijk, elke jongere die in detentie zit een zogenaamde "probation officer"
krijgt, ook als de preventieve hechtenis wordt geschorst. Dat is iemand die
als een soort reclasseringsmedewerker aan de jongere wordt toegevoegd en aan
die jongere blijft toegevoegd, ook als hij vrijkomt. Dit geldt ook bij een
schorsing van de voorlopige hechtenis. Ik denk dat het goed is om die begeleiding
en die nazorg – het is dan eigenlijk tussenzorg – ook te bieden
als de hechtenis wordt geschorst. Hierop hoor ik graag een reactie van de
staatssecretaris.
 Binnen de jeugddetentie hebben wij ITB'ers, Individueel Trajectbegeleiders,
maar zij moeten hun werk neerleggen als een voorlopige hechtenis van een jongere
wordt geschorst. Zij kunnen dan niks anders doen dan deze jongere overdragen
aan de reclassering of aan de jeugdzorg. Volgens mij is het goed om vooral
jongeren een vaste begeleider te geven. Het is goed om aan die jongere een
persoon toe te voegen die zowel tijdens de detentie als bij de nazorg gewoon
naast die jongere staat om hem te begeleiden zodat hij weer op het rechte
pad komt. Is de staatssecretaris bereid om te onderzoeken of het toevoegen
van een vaste persoon snel vormgegeven kan worden?
 Die zogenaamde ITB'er draagt een jongere over aan de jeugdzorg en aan
de reclassering, maar daar bestaan wachtlijsten. Ik vraag de staatssecretaris
hoe groot die wachtlijsten in de jeugdreclassering nu eigenlijk zijn. Is de
overdracht van iemand van wie de hechtenis wordt geschorst en die vrijkomt,
wel soepel? Kan dat eigenlijk wel als er zulke enorme wachtlijsten zijn? Graag
een reactie hierop.
 De regeling die de staatssecretaris in het wetsvoorstel aanbrengt voor
de PIJ-jongeren, jongeren in een jongeren-tbs, komt neer op het stellen van
voorwaarden aan het gedrag van jongeren nadat zij worden vrijgelaten. Dat
is eigenlijk een soort voorwaardelijke beëindiging van de detentie. Zo
lees ik dat. Als een jongere zich niet aan de voorwaarden houdt, dan gaat
hij weer terug naar de gevangenis. Dat lijkt mij goed, want zo is het gedrag
van jongeren heel direct te beïnvloeden. Er zit een prijskaartje aan
verkeerd gedrag en dat lijkt mij een heel goede een-op-eenmaatregel.
 Dan kom ik op het punt van de nachtdetentie. Mijn fractie is hierover
bijzonder goed te spreken. Met de goedkeuring van de staatssecretaris hebben
wij een locatie mogen bezoeken waar jongeren nachtdetentie ondergaan. Nu komt
hiervoor een wettelijke basis. Ik heb vorig jaar aan de staatssecretaris nog
de vraag gesteld waarom nachtdetentie eigenlijk zo beperkt wordt toegepast.
Op dat moment waren er zelfs plaatsen in Amsterdam die gewoon niet werden
bezet. Verwacht de staatssecretaris met het wettelijk vastleggen van nachtdetentie
een daadwerkelijke toename ervan? Ik hoop van harte op die toename, maar hoe
zal dat gebeuren?
 Ik vind nachtdetentie een nuttige straf. Een jongere kan overdag gewoon
doen wat wenselijk is: naar school gaan, verder werken, een stage lopen of
overgaan op de dagbehandeling. Aan het eind van de dag gaat deze jongere terug
naar de inrichting waar ook nog een programma is en waar hij wordt ingesloten.
Ik heb mij wel afgevraagd waarom deze vorm van detentie beperkt is tot een
groep die slechts in voorlopige hechtenis zit. Ik hoor hierop graag een reactie
van de staatssecretaris. Waarom is het niet een hoofdstraf? De rechter kan
immers in bepaalde gevallen van mening zijn dat het voor een jongere van groot
belang is om zijn baan, zijn stage of zijn opleiding voort te zetten, maar
dat een taakstraf in dat specifieke geval te licht is? In die gevallen zou
een nachtdetentie toch op z'n plek zijn? Is de staatssecretaris bereid om
op dit punt een heroverweging te maken?
 Ik heb nog een vraag over de flexibilisering van de urennorm die in de
Beginselenwet ligt verankerd. Daarin staat hoeveel uur een kind in groepsverband
moet verblijven. Juist omdat het verblijf in groepsverband het uitgangspunt
zou moeten zijn van jeugddetentie en niet het op cel of eenzaam opgesloten
zitten, is die 77 urennorm enorm belangrijk.
 Ik snap dat de staatssecretaris wil flexibiliseren. Die roep daarom heb
ik – en met mij volgens mij ook mijn collega's – ook vanuit de
instellingen gehoord. Ik vraag mij echter af waarom een jongere geen klacht
kan indienen, juist als deze norm van 77 uren niet wordt nageleefd. Dit is
een belangrijke norm en een minimum. Deze norm is een wettelijk vereiste.
Waarom zou een jongere er geen klacht over mogen indienen als hij niet het
aantal uren dat hem toekomt in groepsverband kan doorbrengen? Ik sta niet
alleen bij het stellen van de vraag waarom dit geen klachtwaardige beslissing
is, want ook de RSJ heeft hierover kritische vragen gesteld. Bij de schriftelijke
beraadslaging heeft de staatssecretaris geantwoord op deze vraag van mij.
Zij heeft gesteld dat de jongeren medezeggenschap hebben via de Beginselenwet
en dat ook aan een civiele vordering bij de rechter kan worden gedacht. Ik
vind dat echter onvoldoende. Laat ik het omdraaien. Kan de staatssecretaris
mij uitleggen welk nadeel er kleeft aan het geven van klachtrecht aan jeugdigen,
juist over zoiets belangrijks als de urennorm zoals die in artikel 22 van
de Beginselenwet is vastgelegd?
 Ook meer in het algemeen plaats ik vraagtekens bij de voorstellen in dit
wetsvoorstel om beklagregelingen te beperken. Ik begrijp dat een jongere niet
om het minste of geringste een klacht moet indienen. Mensen die je opsluit,
zitten echter in een kwetsbare positie. Zij moeten hun bezorgdheid ergens
kunnen uiten over het al dan niet nakomen van de afspraken over wat hun toekomt.
Zij moeten voor hun rechten kunnen opkomen en moeten kunnen protesteren. Ik
heb het liefst dat zij dat op een nette manier doen, dus via het klachtenrecht.
Ik ben niet overtuigd van de noodzaak om het klachtenrecht voor jeugdige gedetineerden
te beperken. Het voorstel is onduidelijk. Het is mij niet duidelijk waartegen
niet langer mag worden geklaagd. Ik heb hierover schriftelijke vragen gesteld.
De antwoorden daarop maakten de zaak eigenlijk alleen maar onduidelijker.
Het is mij niet duidelijk tegen welke beslissing nu wel geklaagd kan worden
en tegen welke niet.
 De staatssecretaris noemt een voorbeeld waarin een jongere zich beklaagt
over het feit dat er chips werd uitgedeeld die over de datum van uiterste
houdbaarheid was. Ik snap niet dat zij op basis van zo'n voorbeeld het klachtrecht
wil beperken. Uiteraard moet een jongere niet gaan klagen over een zak chips.
Dat is banaal en belachelijk. Zo'n klacht zou dus heel snel kunnen worden
afgewezen. Toch is in 2006 en 2007 één op de drie klachten gegrond
verklaard. Daarom zie ik geen enkele reden om het klachtenrecht te beperken.
Het percentage klachten dat gegrond is verklaard, is iets teruggelopen. In
2008 was het percentage klachten dat gegrond werd verklaard namelijk 22. Toch
vind ik ook dat veel. Ik vraag mij af waarom de staatssecretaris juist op
grond van zo'n hoog percentage concludeert dat de jongeren minder rechten
moeten krijgen om hun beklag te doen.
 Ik kom op het bezoekrecht. Ouders zouden een belangrijke rol moeten spelen
bij het opvoeden van kinderen. Zij zouden dus ook een belangrijke rol moeten
hebben bij het verblijf van hun kind in een jeugdgevangenis. Ik vraag de staatssecretaris
hoe die praktijk eigenlijk is. Hoe vaak wordt een ouder naar de jeugdgevangenis
geroepen om te overleggen over de vraag hoe het gaat met het kind? Zijn daarvoor
normen? Hebben therapeuten die in de gevangenis met het kind bezig zijn, genoeg
tijd om ook met ouders te overleggen?
 Ik vind het erg belangrijk dat ouders goed betrokken zijn bij het wel
en wee van hun kind, ook in de periode dat hun kind in jeugddetentie zit.
Een verstoorde verstandhouding met ouders is immers niet goed als een kind
later weer vrijkomt en verder moet met die ouders. Daarom vind ik het moeilijk
om te accepteren dat in de wet wordt vastgelegd dat ouders hun kind één
uur per week mogen bezoeken. Eén uur is een minimumvereiste, maar wij
weten allemaal dat als er een minimum in de wet wordt genoemd, dat minimum
meestal is wat er wordt geboden. Eén uur in de week je kind mogen bezoeken,
vind ik gewoon te weinig. Ik wijs er bovendien op dat bij de jeugdgevangenissen
niet de regionalisering geldt. Een jongere hoeft dus niet per se in de buurt
van zijn ouders te worden gedetineerd. Ik vind dat voor ouders die uren moeten
reizen naar bijvoorbeeld de Doggershoek in Den Helder, het bezoekersrecht
wel wat mag worden uitgebreid. Ik heb daarvoor een heel schappelijk voorstel
gedaan, namelijk om het bezoekrecht van één uur naar twee uur
om te bouwen. Ik hoor graag van de staatssecretaris of zij dat, met mij, een
fantastisch idee vindt. Dat zou mooi zijn, want dan zij wij eruit.
 Ik lees dat in het wetsvoorstel een onderdeel is opgenomen waardoor bij
jeugddetentie experimenten met meerpersoonscellen kunnen plaatsvinden. In
de volwassenendetentie was indertijd sprake van te weinig cellen. Daarom zijn
wij meer gedetineerden op één cel gaan plaatsen. Dat was uiteindelijk
niet meer nodig, maar het is desalniettemin toch doorgevoerd als een vorm
van bezuiniging. Van vrijwilligheid is geen sprake meer. Dat is inmiddels
ook bij andere fracties bekend, lijkt mij. Ik denk dat we dat niet met jongeren
moeten gaan doen.
 Sterker nog, er zijn al experimenten geweest met het plaatsen van meerdere
jongeren op één cel in een jeugdgevangenis. Die experimenten
zijn uitgevoerd in drie jeugdinrichtingen. De evaluatie was ronduit negatief.
Justitie heeft toen het experiment laten stopzetten. Ik zie dus geen enkele
reden om verder te gaan met experimenteren. Dat hebben we al gedaan. Waarom
zouden we dan ruimte in de wet moeten creëren om opnieuw dezelfde experimenten
uit te voeren? Los daarvan zie ik gewoon niets in het plaatsen van meerdere
jongeren in één cel. Omdat het al gedaan is en omdat het geen
positief resultaat had, heb ik een amendement ingediend om die experimenteerruimte
te schrappen. Ik hoor graag van de staatssecretaris of zij mijn amendement
wil overnemen.
 
 
 Dank u wel.
 Het woord is aan de heer De Roon, want mevrouw Azough heeft verzocht haar
inbreng te mogen leveren na mevrouw Bouwmeester, omdat zij op dit moment elders
in dit gebouw een andere verplichting heeft.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Voorzitter. Bij dit wetsvoorstel bekruipt mij de vraag: waar blijft de
straf eigenlijk? Het wetsvoorstel is namelijk doordrenkt van allerlei pedagogische
maatregelen – ongetwijfeld met de beste bedoelingen; daar twijfel ik
verder niet aan – maar het karakter van een bestraffing is toch wel
erg op de achtergrond gekomen. Dat was al erg op de achtergrond, maar het
raakt in dit wetsvoorstel nog meer op de achtergrond.
 De fractie van de Partij voor de Vrijheid is van mening dat in dezen de
jeugdige criminelen die 16 of 17 jaar zijn en die nu nog onder het minderjarigenstrafrecht
vallen, eigenlijk onder het meerderjarigenstrafrecht zouden moeten vallen,
in principe. De huidige regeling luidt: 16- en 17-jarigen vallen onder het
minderjarigenstrafrecht, tenzij de rechter in de ernst van de feiten en de
persoon van de dader aanleiding ziet om hen volgens het meerderjarigenstrafrecht
te berechten. Die regel willen wij precies omdraaien voor 16- en 17-jarigen.
In principe moet meerderjarigenstrafrecht op hen van toepassing zijn en alleen
als er heel bijzondere omstandigheden zijn, gelegen in de persoon van de dader,
moet men het minderjarigenstrafrecht toepassen.
 Als je dat doet, tackel je ook een belangrijk financieel probleem: een
plaatsing in een jji kost € 295.000 per jaar per jeugdige. Als je
dat niet doet voor de 16- en 17-jarigen, en dat is toch de grootste groep
in de jji, bespaar je een hoop geld. Ik begrijp dat we dat vandaag niet gaan
realiseren. Daar is het wetsvoorstel niet op gericht en ik zou het ook niet
op die manier kunnen amenderen. Ik ga dit punt dus ook niet verder bespreken.
Dat komt wel als mijn wetsvoorstel over minimumstraffen in de Kamer aan de
orde komt.
 Dat gezegd zijnde, maak ik toch een aantal opmerkingen over het voorliggende
wetsvoorstel. Anders dan mevrouw Van Velzen kan ik mij wel vinden in de gedachte
dat er niet over het minste of geringste geklaagd moet kunnen worden. De idee
dat de laagdrempeligheid van de beklagprocedure best wat omhoog mag, kan ik
dus onderschrijven. Bovendien vormen het aantal en de aard van de beslissingen
waarover een klacht kan worden ingediend, toch nog een heel lange waslijst.
 Ik pak gelijk door met de kwestie van de pedagogische time-outmaatregel.
Deze maatregel van pedagogische aard heeft tot doel om de jeugdige duidelijk
te maken dat zijn gedrag in de groep niet goed is. Daarom moet hij even een
uurtje eruit gestuurd worden. De regeling houdt dan ook nog
in dat, als dit op een dag nog een keer voorkomt, de jeugdige er nog een keer
een uurtje uitgestuurd kan worden. Dan is het ook wel afgelopen. Daarna kun
je niet nog een keer op dezelfde dag die wegstuurmaatregel nemen.
 De memorie van toelichting maakt duidelijk dat we dit moeten zien in het
teken van de opvoeding van de jeugdige en dat je het kan vergelijken met het
wegsturen van een jeugdige uit de klas of het thuis tijdelijk naar de eigen
kamer sturen van de jeugdige door zijn ouders. Wat blijkt nu in dit wetsvoorstel?
Een maatregel als het even wegsturen van iemand die zich misdraagt, die thuis
en in de klas zonder wettelijke basis wordt gebruikt, blijkt in een justitiële
jeugdinrichting ineens wettelijk geregeld te moeten worden. Ik vraag me af
of dat geen juridische overkill is. Ik stel die vraag ook aan de staatssecretaris.
Zijn we niet te veel de boel aan het juridiseren? Wat thuis zonder enige wettelijke
basis gewoon mogelijk is, in het belang van pedagogische doelen, moet in een
jji ineens een wettelijke basis hebben. Alles moet juridisch geregeld worden.
Er staat niet alleen dat het twee keer op een dag maximaal mag gebeuren. In
de memorie van toelichting staat ook nog dat er een beklagprocedure is als
we over die twee uur heen gaan. Dan is tot in volle omvang de beklagprocedure
mogelijk. Ik vind dat heel zwaar aangezet. Ik vraag de staatssecretaris of
dit allemaal nodig is. Kunnen we dit niet een beetje meer overlaten aan de
mensen die in de jji werkzaam zijn? Moeten we dit zo zwaar juridiseren dat
zaken die thuis en op school zonder wettelijke basis goed kunnen verlopen
in een wettelijke maatregel geregeld moeten worden, met allerlei beklagmogelijkheden
in hun volle omvang?
 
 
 
 Mevrouw
 Dezentjé Hamming-Bluemink
 VVD
 
 Voorzitter. Het wetsvoorstel dat voorligt, sluit heel goed aan bij de
aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer, die in 2007 concludeerde dat het
bieden van goede begeleiding na terugkeer in de samenleving van belang is
voor het welslagen van die terugkeer. Dat is natuurlijk ontzettend belangrijk,
want het recidivecijfer was enorm hoog. De VVD-fractie kan zich dan ook in
grote lijnen vinden in de voorstellen in dit wetsvoorstel, met nadruk op de
verplichte nazorg. Daar hebben wij ook regelmatig om gevraagd. Ik heb het
altijd als volgt verwoord. Als je een jong boompje dat in de fout is gegaan,
maar dat je toch wilt opkweken in een jji, terugplaatst in de gifgrond van
een probleemgezin en daar niets mee doet, kun je eigenlijk net zo goed niets
doen. Dat bleek ook uit de cijfers. Laten we hopen dat het beter gaat.
 Natuurlijk is een effectieve behandelmethode van het allergrootste belang.
Net zo belangrijk is echter de vraag wat de hulpverlener of het personeel
effectief maakt. Jo Hermanns, hoogleraar opvoedkunde, heeft er een mooi verhaal
over gemaakt. Dit punt kwam ook duidelijk naar voren uit het rapport van de
Algemene Rekenkamer waaraan ik al refereerde. Daarin werd ook gesignaleerd
dat het personeel niet altijd berekend was op zijn taak. Het is niet helemaal
hetzelfde, maar dit weekend kwam ook naar buiten dat personeel in een gesloten
jeugdzorg­instelling in Amsterdam, de Koppeling, op een heel verkeerde
manier met de jeugdigen omging. Ze waren volgens eigen zeggen niet berekend
op hun taak. Ze kenden wel de theorie, maar waren helemaal niet voorbereid
op de praktijk. Gedeeltelijk kan ik dat begrijpen. Niets praat natuurlijk
goed dat kinderen daar in elkaar worden geslagen als dat niet binnen de wet
past. En meestal past dat niet binnen de wet. Aan de andere kant kan ik me
ook de frustratie voorstellen. De verantwoordingsdruk is ook hier groot. De
bureaucratie is groot. Je kunt je afvragen of de enorme bureaucratische druk
er niet toe leidt dat de praktijk in het gedrang komt. Hoe kun je goed de
praktijk onder de knie krijgen als je zo veel formulieren moet invullen en
verantwoording moet afleggen? Daar wil ik ook graag een reactie op. In hoeverre
is het personeel binnen de jji's berekend op zijn taak? Kennen we hier ook
een arbeidsmarktprobleem? Dat was namelijk ook regelmatig aan de orde. Is
het mogelijk om aan goed gekwalificeerde mensen te komen?
 Straf is een ding – de heer De Roon zei dit al – maar onderwijs
is nog even iets anders. Het is natuurlijk wel de bedoeling dat die kinderen
een goed zelfstandig bestaan kunnen leiden. Zij moeten niet ook daar weer
in vangnetten terechtkomen terwijl zij gebaat zijn bij een goed zelfstandig
bestaan. Daar is onderwijs voor nodig. 20% van de gedetineerden is
tussen de 18 en 24 jaar. Zij krijgen in het algemeen geen onderwijs. In het
wetsvoorstel is weinig aandacht voor het rapport van de Algemene Rekenkamer.
Daarin staat dat het onderwijs gewoon helemaal ondergeschoffeld is. Dat komt
voornamelijk omdat die jeugdige delinquenten eigenlijk van de ene instelling
naar de andere worden "rondgepompt", zoals dat wordt genoemd. Eerst wordt
een behandelplan hier gemaakt, vervolgens werkt dat niet, waarna men weer
naar de volgende instelling gaat. Dan is het natuurlijk onmogelijk om daar
ook een onderwijsprogramma tegenover te stellen. Ik wil graag weten hoe het
met het onderwijs is gesteld in de jji's om die kinderen voor te bereiden
op een baan.
 Mevrouw Van Velzen heeft al gesproken over de wachtlijsten in de reclassering.
Ik sluit mij aan bij haar vraag hoe het daarmee is gesteld.
 Er zijn verschillende leeftijdsgrenzen. Ik vraag mij in het kader van
de jji's af hoe de behandeling van de jeugdige delinquenten is gebaat bij
alle leeftijdsgrenzen, ook in de jeugdzorg. Ik zou graag in het antwoord van
het kabinet willen horen welke knelpunten er eigenlijk zitten in de behandeling
van een jeugdige delinquent en daarna de nazorg en eventuele jeugdzorg. Waar
zitten de knelpunten? Er zijn leeftijdsgrenzen van 18, 21, 23. Ik wil weten
of kinderen hierdoor tussen wal en schip raken en, zo ja, hoe. Ik wil dat
in elk geval voorkomen. Laten wij het vooral eerst even weten.
 Sancties voor de jeugd verdienen het om goed naar gekeken te worden en
om in omvang te worden teruggebracht. 10% van de jeugdige delinquenten
is een zeer actieve veelpleger. Het gaat om ruim 1600 jongeren. Daar is ook
heel veel geld mee gemoeid, zoals 333 mln. voor Dienst Justitiële Inrichtingen,
98 mln. voor strafzaken van de Raad voor de Kinderbescherming, 13 mln. voor
Halt en 54 mln. voor jeugdreclassering. Totaal kosten de sancties dus bijna
0,5 mld. Dat is veel geld. Laat het dan ook in ieder geval effectief zijn.
Ik vraag de staatssecretaris om een reactie op de vraag hoe wij het aantal
veelplegers, die ruim 1600 jongeren, in ieder geval terug kunnen brengen.
 
 
 
 Mevrouw
 Bouwmeester
 PvdA
 
 Voorzitter. De PvdA is zeer tevreden met de nu voorliggende
wetswijzigingen, want deze gaan over jongeren, over heel kwetsbare jongeren
en over wat zij hebben gedaan voordat zij in een justitiële jeugdinrichting
terechtkomen. Dat mag allemaal niet, maar laten wij vooral voorkomen dat zij
daar nog een keer terechtkomen. In eerste instantie is het belangrijk dat
wij alles doen om te voorkomen dat zij daar zijn. Maar daar gaat het vandaag
niet over. Het gaat erover wat wij moeten doen om te zorgen dat die jongeren
er beter uit gaan dan dat zij erin zijn gekomen. Dat is goed voor de jongere
zelf, zodat een jongere het beste uit zichzelf kan halen en een fatsoenlijk
leven kan leiden, en daarmee ook goed voor de hele samenleving. Deze wetswijzigingen
dragen daaraan bij. Wij hebben nog wel een aantal vragen hierover met betrekking
tot de behandeling tijdens de jeugddetentie en de nazorg. Overigens noemen
wij "nazorg" liever "re-integratie na detentie", omdat "nazorg" enigszins
klinkt als "leunen" terwijl het vooral gaat om steunen. Een kind moet het
immers zelf doen. Het blijft echter wel een kind en dat heeft een helpende
hand nodig, het liefst vrijblijvend, maar als dat niet kan, gedwongen.
 Ik kom op het eerste punt: de behandeling. Door middel van een perspectiefplan
wordt nu planmatig vastgelegd wat er allemaal gedaan wordt met een kind om
te zorgen dat een kind er beter uit komt dan dat het erin is gegaan. Het feit
dat het nu vastgelegd wordt, is een zeer belangrijke eerste stap, maar het
schept ook verplichtingen. Het schept ook de verplichting dat zorg en ondersteuning
voor en tijdens behandeling geboden worden. Maar tegelijkertijd is er een
tekort aan behandelaren, waarop mijn collega's al wezen. Dat geldt voor de
kinderen die strafrechtelijk zijn geplaatst, maar ook voor de kinderen die
op civiele titel zijn geplaatst. De belangrijke vraag luidt als volgt. Als
dit nu wettelijk wordt vastgelegd, hoe kan dan de garantie worden gegeven
dat deze kinderen ook echt een hulpverlener krijgen en dat het niet een papieren
werkelijkheid wordt, maar dat zij echt hulp krijgen? Wat wordt er vervolgens
gedaan aan effectmeting? Met alle goede bedoelingen en goede intenties zijn
wij al een heel eind, maar uiteindelijk telt het resultaat. Een kind moet
er beter uitkomen en niet nog een keer de fout ingaan.
 Een heel belangrijk aspect is het betrekken van ouders bij de behandeling
terwijl een kind vastzit. Dat is bijzonder belangrijk. Mijn collega van de
VVD-fractie zei dat zojuist al heel mooi. Je kan een kind uit zijn gezinssysteem
trekken, maar als een kind weer weet hoe het zich moet gedragen en dat ook
kan, terwijl de omgeving niet veranderd is, dan vervalt een kind zo weer in
recidive. Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook: op welke manier worden
ouders betrokken? Wat kan zij doen als ouders niet willen of niet kunnen?
Daarin is namelijk wel een belangrijk onderscheid te maken.
 Dan het punt van de meerpersoonscellen; het plan om meerdere jongeren
op één cel te zetten. Het nut en de noodzaak daarvan zijn niet
aangetoond. Het staat ook niet vast dat dit bijdraagt aan de ontwikkeling
van een kind. Daarom heeft de PvdA-fractie de volgende vraag: waarom wordt
de mogelijkheid dan wel opgenomen in de wet? Graag een reactie daarop.
 Ik ga verder met de time-outmaatregel. Het is een beetje onduidelijk of
die time-outmaatregel wordt geëvalueerd of niet. De PvdA-fractie vindt
het namelijk wel belangrijk dat de rechten en plichten van een kind worden
vastgelegd en dat daarmee zorgvuldig wordt omgegaan. De PvdA-fractie wil graag
weten of het advies van het College van procureurs-generaal wordt overgenomen,
waarin staat dat dit tijdig geëvalueerd moet worden.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Ik ben blij dat ook de PvdA-fractie kritisch is over experimenten om jongeren
in meerpersoonscellen te plaatsen. Ik heb de oplossing daarvoor al geboden
door een kant-en-klaar amendement. Ik wil graag van mevrouw Bouwmeester weten
of zij dat steunt.
 
 
 
 Mevrouw
 Bouwmeester
 PvdA
 
 Zoals het nu in het wetsvoorstel staat, is het niet per definitie mogelijk.
Er moet eerst nog een voorhangprocedure plaatsvinden. Het is dus niet zo dat
het gebeurt als de Kamer dit wetsvoorstel goedkeurt. Maar de PvdA-fractie
heeft wel degelijk vragen over nut en noodzaak, want die ziet zij totaal niet
in. Als de staatssecretaris de PvdA-fractie ervan kan overtuigen dat het in
de wet moet komen te staan, stemt zij daarmee in. Maar als zij na de beantwoording
van de staatssecretaris nog steeds niet overtuigd is, dan moet het er vooral
niet in worden gezet.
 Een belangrijk punt is de behandeling tijdens een verblijf in detentie
en wel de behandeling op maat. Er moeten geen algemene mallen overheen worden
gelegd, maar er moet worden beoordeeld wat de individuele omstandigheden zijn
en wat er met zo'n kind en de omgeving moet worden gedaan om recidive te voorkomen.
Een belangrijk knelpunt waarover wij in de Kamer al vaker hebben gesproken,
is dat de behandeling niet altijd aansluit bij de individuele omstandigheden
van een kind. Ik verwijs naar sociaaleconomische omstandigheden, maar ook
culturele aspecten die meespelen. Er is al een aantal toezeggingen gedaan
dat de behandeling veel meer wordt toegespitst op het individu. De vraag is
hoe ver het daarmee staat.
 Dan het punt van re-integratie na detentie. Daarover is onduidelijkheid
ontstaan bij mijn fractie. De vraag is namelijk of de verplichte re-integratie,
de verplichte nazorg na detentie, nu voor alle jongeren geldt of niet. Voor
de jongeren met een PIJ-maatregel, de jeugd-tbs, geldt dit wel. Er staat echter
ook in de stukken dat de rechter bij alle jongeren een deels voorwaardelijke
straf oplegt. Dat is eigenlijk al de stok achter de deur. Als je weer in de
fout gaat, mag je weer de gevangenis in. Maar het is onduidelijk of rechters
dat opleggen of niet. Het lijkt de PvdA-fractie veel simpeler om gewoon elk
kind verplichte re-integratie na detentie op te leggen. Graag een reactie
daarop.
 Tot slot een punt waarmee ik ook begon, maar mijn fractie vindt het belangrijk
om daarmee ook te eindigen. In eerste instantie moet er alles aan worden gedaan
om te voorkomen dat zo'n kind in een justitiële jeugdinrichting terechtkomt.
Daarbij valt eigenlijk nog een heel grote wereld te winnen, want onderwijzers,
jeugdagenten, mensen van de sportvereniging en buurtwerkers – zo ontzettend
veel mensen – zien al dat een kind de verkeerde kant opgaat. Zo vaak
is het al bekend dat de drie oudere broers de mist in zijn gegaan. Laten wij
de handen ineenslaan om te voorkomen dat nummer vier uit het gezin ook in
de fout gaat. Vervolgens moeten wij alles inzetten om een kind goed te behandelen.
Dat doen wij niet omdat wij een kind zo ontzettend lief vinden, maar dat doen
wij om te voorkomen dat een kind weer in de fout gaat. Dat
doen wij omdat een kind het beste uit zichzelf moet halen en omdat wij niemand
afschrijven, maar er alles aan moeten doen om een kind bij de les te houden.
Dat scheelt heel veel maatschappelijke schade en het scheelt uiteindelijk
heel veel geld. Dat doen we in de combinatie met dwang en drang, als dat nodig
is.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Ik kon hier pas wat later aanwezig zijn. Ik had een andere
verplichting elders, maar ik vind het een belangrijk wetsvoorstel en ik wil
graag de inbreng van GroenLinks geven.
 Dit wetsvoorstel bevat een aantal stappen in de goede richting. De dragende
richting van het wetsvoorstel kan rekenen op de steun van GroenLinks. Jeugddetentie
heeft de afgelopen jaren indringend op de agenda gestaan. Wie herinnert zich
niet de door de inspecties gezamenlijk geconstateerde tekortkomingen? Behandelingen
schoten tekort of er werd überhaupt geen behandeling gegeven, isoleercellen
werden te vaak gebruikt, en dergelijke. Wat mij betreft zijn dat zorgwekkende
tekortkomingen en met dit wetsvoorstel wordt zeker een stap in de goede richting
gezet naar het recht van gedetineerde jongeren op behandeling en op nazorg.
 Jeugddetentie zou het karakter van een ultimum remedium moeten hebben.
Ik ga ervan uit dat dit voor de staatssecretaris ook het geval is, maar dan
moet mij van het hart dat de vragen van collega Dibi aan de ministers voor
WWI en voor Jeugd en Gezin nog niet zijn beantwoord. Deze vragen hadden vooral
betrekking op het selectieproces dat soms aan jeugddetentie vooraf blijkt
te gaan, waardoor sommige groepen eerder in detentie raken dan anderen. Ik
zou graag van de staatssecretaris willen horen hoe zij erover denkt. Allochtone
jongeren lijken onzichtbaar te zijn in de vrijwillige hulpverlening bij psychische
stoornissen, terwijl zij zijn oververtegenwoordigd in de gesloten voorzieningen.
Deze vragen worden ook vaak door het veld opgeworpen, maar de afgelopen jaar
is er toch onvoldoende antwoord door het kabinet op gegeven.
 Het wetsvoorstel gaat over iets anders. Het gaat bijvoorbeeld over de
time-outmaatregel. Wat ons betreft is dat een prima voorstel voor iets tussen
het isoleren en ordemaatregelen. De staatssecretaris zegt in de memorie van
toelichting dat het geen ordemaatregel is, maar in mijn ogen is het een pedagogische
ordemaatregel, dat wil zeggen zowel pedagogisch als op orde gericht. Daar
hoef je niet al te eufemistisch over te spreken. Om inzicht te krijgen in
de wijze waarop ermee wordt omgegaan, dient wel goed geregistreerd te worden
in welke gevallen de maatregel wordt toegepast, hoe vaak en of hij uiteindelijk
ook het gewenste effect sorteert. In dat opzicht sluit ik me aan bij degenen
die om een evaluatie hebben gevraagd, in ieder geval in verband met het recht
van informatie van deze Kamer.
 Wij zijn het van harte eens met de nachtdetentie, het feit dat bezoekrechten
enigszins verruimd worden en met het instellen van een kind-bij-ouderplaatsing
en een perspectiefplan. Ook zijn wij het van harte eens met het verlofstelsel
en een scholings- en trainingsprogramma. De pijnpunten van GroenLinks zitten
vooral in de nazorg. Wij zijn het er helemaal mee eens dat het goed wordt
vastgelegd in een wet. Juist zonder vaste structuur en een duidelijk kader,
dat in de jji wel wordt gegeven, zijn de oude fouten door een jongere weer
snel gemaakt. De vraag is wel of dat inderdaad dan ook voor beide groepen
het geval zal zijn, ook als jongeren drie maanden zitten of korter. Na lezing
van de memorie van toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag,
bedacht ik dat juist jongeren die korter zitten een in zekere zin preventieve
behandeling krijgen door de nazorg, opdat zij niet terugkomen voor een langere
periode en alsnog in aanmerking komen voor die nazorg. Juist voor die jongeren
lijkt mij dat goed. Misschien moet je daarin gradaties aanbrengen, want de
ene jongere heeft een zwaardere vorm van nazorg nodig dan de andere. Wil de
staatssecretaris daarover nadenken?
 Het verblijf op de groep is uitgangspunt. Ik kan het mij heel goed voorstellen
dat er ook voor de jongeren, ook voor de jeugdigen, behoefte is aan flexibilisering,
zoals ook in het veld is aangegeven. Maar die 77 urennorm moet dan wel echt
het centrale uitgangspunt zijn. Die 77 uren moeten hard vastliggen. Ik maak
mij er zorgen over dat er uiteindelijk niet aan de norm kan worden voldaan
vanwege een gebrek aan personeel, bijvoorbeeld in het weekend, waardoor kinderen
juist in het weekend langer op hun kamer zitten waarvoor in de rest van de
week geen compensatie wordt gegeven. Het is heel raar dat er juist op dit
specifieke punt geen recht van beklag is. Ik vraag de staatssecretaris nogmaals
om dit te onderbouwen. Er zijn meerdere organisaties die haar en ons hebben
geadviseerd op dit punt.
 
 Voorzitter: 
 Gerkens
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Waarom worden die beklagregelingen überhaupt door de
staatssecretaris ingeperkt? Ik kan mij best voorstellen dat zij zegt dat er
niet te pas en te onpas gebruik moet worden gemaakt van allerlei klachtenregelingen,
maar ik vraag mij af of dat ook het geval is. Zij geeft er geen duidelijke
onderbouwing voor. Ons staan cijfers ter beschikking. Recentelijk werd bekend
dat 22% van de klachten terecht werd bevonden, gegrond is verklaard.
Vóór die tijd werd één op de drie klachten gegrond
verklaard. Bij andere instanties zou men van dergelijke cijfers dromen. Veel
klachten zijn dus juist wél terecht. Waarom kiest de staatssecretaris
hiervoor? Zij zegt dat tegen feitelijke beslissingen geen beklag mogelijk
is. "Feitelijke beslissingen" kun je ruim interpreteren. Er kan van alles
onder vallen. Ik maak mij dus wat zorgen over de rechtspositie van jeugdigen.
Dat er tegen futiele beslissingen geen beklag openstaat is prima, maar laten
wij wel wezen: voor een veilige en ordelijke sfeer in een inrichting is het
goed als jongeren gebruik kunnen maken van "papieren regelingen". Anders wordt
hun frustratie misschien op een andere manier geuit.
 Ik kom op de bezoekuren. Een amendement van mevrouw Van Velzen breidt
het minimum van één uur uit naar twee uur. Dat lijkt mij heel
goed. Als wij meer verwachten van het contact met en het toezicht door de
ouders, dan moet die kind-ouderrelatie centraal staan. Eén uur per
week lijkt mij dan niet voldoende. Het zou de staatssecretaris sterken in
haar pogingen om de ouders erbij te betrekken, om ervoor te zorgen dat zij
hun ouderlijke rol beter kan invullen, als er twee uur van gemaakt wordt.
 Over één ding kan ik volstrekt duidelijk zijn. Wij geven
beslist geen steun aan het gebruik van meerpersoonscellen. Eerlijk gezegd
vind ik het een bizar voorstel. Wij waren zeer kritisch dat
het voor volwassenen is ingesteld, maar nu wordt erover gedacht om ermee te
experimenteren voor jeugdigen, voor jongeren, voor kinderen. Daar kan ik echt
geen steun aan verlenen. De staatssecretaris heeft daar echt veel duidelijkere
argumenten voor nodig. Ik steun het amendement van mevrouw Van Velzen op dit
punt.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Voorzitter. Waar gaat het om? Jeugdigen in een justitiële jeugdinrichting
moeten er beter uitkomen dan zij erin gingen. Ik heb de getallen van een aantal
jaren geleden nog op mijn netvlies. Er was een recidive van 78%. Dat
vind ik schrikbarend. De staatssecretaris heeft de urgentie ingezien van een
aantal kritische rapporten. Ik noem de Inspectie voor de Sanctietoepassing
en de Algemene Rekenkamer. Ook denk ik aan de debatten die wij hierover met
de staatssecretaris hebben gevoerd. Binnenkort, ik meen zelfs volgende week,
zullen wij in een algemeen overleg opnieuw spreken over de justitiële
jeugdinrichtingen.
 De CDA-fractie kan zich vinden in de door de staatssecretaris voorgestelde
maatregelen. Ik noem er een aantal: de pedagogische time-out, de verbinding
van het perspectiefplan met de nazorg en de herziening van de procedure van
bemiddeling, beklag en beroep. Wij vinden dat het klagen om het klagen moet
worden tegengegaan. Ik interpreteer dat niet als het beperken van het klachtrecht.
Verder noem ik de verlofstelsels, de scholing, de trainingsprogramma's en
met name de effectiviteit daarvan, en de verbetering van het toezicht op de
justitiële inrichtingen. Ik wil straks nog wat meer zeggen over en inzoomen
op de flexibele bezoektijden en de nachtdetentie. Zoals ik een tijd geleden
heb gezegd, lijkt de verplichte nazorg ons heel waardevol.
 Mijn eerste punt betreft de nazorg. Nog steeds komen bij mij nog geluiden
van lokale bestuurders binnen met de vraag: wie gaat daar nu over? Wie heeft
de regie? Wij hebben het er al over gehad dat het binnen de muren al moet
beginnen en dat het eigenlijk moet worden doorgetrokken naar buiten de muren.
Op papier staat het misschien wel mooi, maar de regiefunctie is nog niet helemaal
duidelijk. Ik ben het ook helemaal eens met de collega's die zeggen dat de
nazorg zich niet alleen moet beperken tot de jeugdigen. Als je daarbij niet
de feiten, de omstandigheden, de ouders en de omgeving meeneemt, dan ben ik
bang dat die jeugdigen binnen drie maanden weer vooraan bij dat poortje staan.
Hoe gaat de staatssecretaris de regie over de nazorg en het niet beperken
van de nazorg tot de jeugdigen concreet handen en voeten geven?
 Mijn tweede punt gaat over de behandeling. Al eerder heb ik in debatten
aangegeven dat die ontzettend belangrijk is; dat zeggen wij ook tegen elkaar.
Maar hoe staat het met het tekort aan behandelaars? Ik denk daarbij met name
aan jeugdpsychiaters en jeugdpsychologen. Ik hoor ook geluiden dat men zich
liever – mag ik het even zo zeggen? – per uur particulier laat
inhuren, dan dat men binnen een instelling aan het werk gaat met soms het
gevaar dat men in elkaar wordt geslagen. Ik wil hier wel nadrukkelijk zeggen
dat wij niet moeten doen alsof deze jeugdigen allemaal lieverdjes zijn. Dat
zijn ze absoluut niet. Ik kom nog even terug op de behandelaars. Hoe staat
het met het tekort? Klopt het dat men de voorkeur geeft aan van buiten naar
binnen, dus aan het zich als externe laten inhuren? Dat proces wordt versterkt
doordat bijvoorbeeld een jeugdpsychiater in een justitiële jeugdinrichting
niet de eindverantwoordelijkheid heeft. Die heeft nog altijd de directeur;
die is een medicus die eindverantwoordelijkheid wil hebben. Die argumenten
maken dat jeugdpsychiaters en jeugdpsychologen niet zo gecharmeerd zijn om
daar te werken. Klopt dat beeld?
 Het derde punt is de verantwoordelijkheid van jeugdigen zelf. Het is goed
dat de overheid, in dit geval bij monde van de justitiële jeugdinrichting,
jeugdigen nog een kans geeft, maar hoe zit het met de eigen verantwoordelijkheid?
Ik lees of merk daar weinig van. Wij willen het beklagrecht, of het klagen
over alles, beperken. Maar ik zou ook een beroep en een appel op de jeugdigen
willen doen, helemaal als zij al zestien of zeventien zijn. Nogmaals: het
zijn niet de lieverdjes van de samenleving. Maar behalve dat de overheid ze
helpt en kansen biedt, vind ik ook dat er een nadrukkelijke rol en een verantwoordelijkheid
ligt voor de jeugdigen en hun ouders.
 Ten slotte kom ik te spreken over de bezoekregeling, waarover collega
Van Velzen een amendement heeft ingediend. Uit de nota naar aanleiding van
het verslag blijkt dat de inrichtingen allemaal minimaal één
uur hanteren als norm voor het bezoek van ouders of andere familieleden, maar
ook dat daar op verschillende manieren mee wordt omgegaan, afhankelijk van
de organisatorische en personele mogelijkheden van de inrichting. Wij hebben
begrepen dat ouders, binnen zekere grenzen, eigenlijk te allen tijde het recht
hebben om kinderen in de inrichting te bezoeken. In de nota naar aanleiding
van het verslag staat ook dat het vrijwel altijd mogelijk is dat een jeugdige
in overleg met de groepsleiding op een ander moment dan tijdens het vaste
bezoekuur bezoek ontvangt. Blijkbaar bestaan er toch aanzienlijke verschillen
tussen de inrichtingen. Als wij de nota naar aanleiding van het verslag goed
begrijpen, zijn er inrichtingen die meer doen dan dit ene uur in de week.
Zij staan bijvoorbeeld vier uren bezoek toe. Ik heb dat ook gezien tijdens
mijn werkbezoek. Voor die instellingen geldt blijkbaar niet het in de nota
naar aanleiding van het verslag aangegeven knelpunt van gebrek aan personeel
voor bezoekbegeleiding. Waarom kan de ene inrichting wel wat de andere inrichting
niet kan?
 Wij hebben er begrip voor dat inrichtingen afhankelijk van hun mogelijkheden
flexibel moeten kunnen omgaan met de invulling van de bezoekregeling en dat
de mogelijkheden per inrichting kunnen verschillen afhankelijk van de personele
bezetting. Al te grote verschillen lijken ons echter onwenselijk, vooral omdat
wij ontzettend hechten aan de relatie tussen de jeugdige en zijn ouders. Kan
de staatssecretaris daarop ingaan?
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geschorst.
 
 
 Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de eerste termijn van de Kamer.
De staatssecretaris zal op een later moment antwoorden.
 
 
 De vergadering wordt van 16.57 uur tot 19.00 uur geschorst.
 
 Voorzitter: 
 Verbeet