Voortzetting van het beleidsdebat Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) (onderdeel VMBO) (29200 VIII) (2)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1466-1476

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-05-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 27, pagina 1466-1476

11-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29200Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van een wet inzake ondersteuning bij arbeidsinschakeling en verlening van bijstand door gemeenten (Wet werk en bijstand) (28870), te weten de motie-De Rijk c.s. inzake de efficiencymaatregel (28870, J)Pagina 1439-1439
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en enige andere wetten in verband met de mogelijkheid om de bezwaarschriftenprocedure met wederzijds goedvinden buiten toepassing te laten (rechtstreeks beroep) (27563)Pagina 1438-1438
Stemmingen in verband met het Voorstel van wet van het lid Dittrich tot wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering (invoering van spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden) (27632)Pagina 1438-1439
Presentie en opening (dinsdag 11 mei 2004)Pagina 1419-1419
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Mediawet (het vervallen van de verspreidingsbeperking voor de programma's van lokale en regionale omroepinstellingen, wijziging van de doorgifteplicht via omroepnetwerken van de programma's van lokale omroepinstellingen, alsmede wijziging van bepalingen inzake programmaraden) (28639); - Wijziging van de Mediawet met het oog op verbetering van de openheid en continuïteit van de landelijke publieke omroep (29030)Pagina 1450-1462
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Mediawet (het vervallen van de verspreidingsbeperking voor de programma's van lokale en regionale omroepinstellingen, wijziging van de doorgifteplicht via omroepnetwerken van de programma's van lokale omroepinstellingen, alsmede wijziging van bepalingen inzake programmaraden) (28639); - Wijziging van de Mediawet met het oog op verbetering van de openheid en continuïteit van de landelijke publieke omroep (29030)Pagina 1476-1493
Voortzetting van het beleidsdebat Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) (onderdeel VMBO) (29200 VIII) (2)Pagina 1466-1476
Behandeling van de volgende Voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van A. Zare te Rotterdam betreffende een verblijfsvergunning; - adres van W.G.C. van Loenen te Wenum-Wiesel betreffende kwijtschelding van een belastingaanslag; - adres van F.S. te E. (België) betreffende het handelen van de belastingdienst; - adres van F. Eeken te Amsterdam betreffende de aftrekbaarheid van kosten verbonden aan alternatieve geneeswijzen; - adres van J.J. Noordijk te Bergen op Zoom betreffende de aftrekbaarheid van scholingskostenPagina 1419-1419
Beleidsdebat over het onderdeel VMBO van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (29200 VIII)Pagina 1420-1438
Lijst van besluiten (dinsdag 11 mei 2004)Pagina 1493-1493
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Aanpassing van de Vreemdelingenwet 2000 aan richtlijn 2001/51/EG van de Raad van de Europese Unie van 28 juni 2001 tot aanvulling van het bepaalde in artikel 26 van de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen van 14 juni 1985 (29016); - Wijziging van de Wet op het notarisambt (Reparatiewet Wet op het notarisambt) (29212); - Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, het Wetboek van Strafrecht en de Wet op de economische delicten ter uitvoering van richtlijn nr. 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (PbEG L 178) (Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel) (28197); - Aanvulling van de Auteurswet 1912 inzake de thuiskopie tot invoering van verlengde aansprakelijkheid voor verkopers; - Partiële wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie, de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren, de Wet op de rechterlijke indeling, de Beroepswet, de Wet op de economische delicten en enige andere wetten (Veegwet modernisering rechterlijke organisatie) (28958)Pagina 1419-1419
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 4 november 2000 te Rome totstandgekomen Protocol nr. 12 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (Trb. 2001, 18 en 173) (28100 (R1705)Pagina 1462-1466
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 11 mei 2004)Pagina 1493-1494
Voortzetting van het beleidsdebat over het onderdeel VMBO van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (29200 VIII) (1)Pagina 1439-1450

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het beleidsdebat Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) (onderdeel VMBO) (29200 VIII).Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Ik heb gemengde gevoelens over de verloop van het debat. Aan
de ene kant constateer ik dat de bijdragen van de verschillende fracties nauw
bij elkaar aansluiten en dat er steun is voor wat er in het vmbo gebeurt.
Aan de andere kant is er ook zorg. Er is geen enkele partij op uit geweest,
van bovenaf een nieuwe stelselwijziging op te leggen. Integendeel. Alle partijen
richten zich op het steunen van het vmbo. Dat betekent ook dat wij oog moeten
houden voor de concrete knelpunten die zich in het vmbo voordoen. Wij moeten
een bijdragen leveren aan het oplossen van die knelpunten. Als dat inhoudt
dat er langs de zijlijn gemorreld wordt aan het stelsel, dan moet dat maar,
uiteraard in overleg met en met instemming van de mensen die het werk in de
praktijk uitvoeren.Ik kom terug op een paar punten uit de eerste termijn. Wij realiseren
ons dat de minister enigszins gehandicapt is omdat er op een aantal terreinen
binnenkort voorstellen te verwachten zijn. De minister wil daar terecht niet
op vooruitlopen. Wij zullen daarmee dan ook rekening houden. Binnen dat kader
willen wij proberen, de discussie enigszins aan te scherpen.Het eerste punt is de praktijkgerichtheid van het vmbo. Ik heb het gevoel
dat de minister en ik elkaar niet helemaal goed verstaan. Er zijn een aantal
duale trajecten ingesteld. Wij zijn daar ook blij mee. De gedachtegang van
de minister blijft dat het een opleiding is voor die leerlingen bij wie de
praktische opleiding beter aansluit. Wij betreuren het dat de minister onze
insteek voor hoogwaardig praktijkonderwijs als doel op zichzelf niet helemaal
oppakt. Ik heb het niet over onderwijs voor leerlingen voor wie het andere
onderwijs niet goed aansluit. Ik doel op praktijkonderwijs als zelfstandig
na te streven doel, onderwijs voor de praktische bloem van onze natie. Ik
heb in eerste termijn iets gezegd over het belang daarvan voor onze economie.
Twee weken geleden las ik in de NRC een artikel over een Nederlandse botenbouwer
die zijn bedrijf had verplaats naar Roemenië. In Nederland waren er geen
vaklieden te vinden. In dat artikel staat dat in het kielzog van deze bedrijfsverplaatsing
niet alleen de knowhow verdwijnt, maar ook alle innovatieve ontwikkelingen
die zich binnen het bedrijf voortdoen. Wij vragen de minister om iets offensiever
te opereren. Het voorbeeld van Saab in Zweden is bekend. Neem contact op met
dat bedrijf om te bezien in hoeverre combinaties mogelijk zijn. Kunnen de
praktijkmensen die daar nodig zijn op een goede manier opgeleid worden in
Nederland? Het belang van het opleiden van vakmensen is van essentieel belang
voor onze economie, of wij dat nu ambachtscholen noemen of niet.In dat verband zijn wij niet helemaal tevreden met de reactie van de minister
op ons verzoek om scholen de mogelijkheid te geven, ook op mbo 2 niveau examens
af te nemen. De minister stelde dat er uiteindelijk een moment komt waarop
de leerlingen naar het ROC moeten. Het gaat om leerlingen van 17 en 18 jaar.
Dat is natuurlijk niet zo. mbo 1, mbo 2, mbo 3, mbo 4 zijn geen geschakelde
opleidingen maar parallelle opleidingen. Een leerling kiest voor een niveau.
Het is niet zo dat een leerling eerst mbo 1 doet, dan mbo 2, dan mbo 3 en
tot slot mbo 4. Wij bepleiten om mbo 2 te examineren in het vmbo. Zeker als
de minister vasthoudt aan de definitie van de startkwalificatie zoals die
in Europa is afgesproken, moet het vmbo de status krijgen die de leerlingen
verdienen. Koppel daar een diploma aan dat volwaardig gewaardeerd wordt.Wij zijn erg voor de autonomie van scholen, maar dan moeten zij ook de
ruimte krijgen. Zo weet ik dat sommige scholen dolgraag op mbo-2-niveau zouden
willen examineren. Stel dat een school dat wil. Mag dat dan, of vindt de minister
dat dit feitelijk onmogelijk moet zijn? De redenering dat met een examen op
verschillende niveaus de leerwegen worden opgeheven, kan mijn fractie niet
helemaal volgen. Wij zien geen principieel verschillen tussen opplussen en
afminnen. Het gaat er uiteindelijk om of je het maximale uit een leerling
haalt. Ik heb echter begrepen dat de heer Klink hier ook nog op ingaat, dus
ik laat dit onderwerp graag aan hem over.Mijn laatste punt betreft de zorgleerlingen. De minister stapt wel erg
gemakkelijk over de breed gedeelde zorg in deze Kamer heen. Scholen kunnen
ongetwijfeld kleinschalige oplossingen zoeken, maar meestal zijn kleinschalige
oplossingen dure oplossingen. In vergelijking met de vroegere vso-lom-financiering
is er nu aanzienlijk minder geld. De mogelijkheden zijn dus beperkt. In Amsterdam
wordt onderzocht hoeveel geld het scheelt; dit onderzoek is nog niet afgerond
dus dat moeten wij afwachten. Naast de criteria op basis waarvan wordt gewezen,
is in deze Kamer ook breed gesproken over de manier waarop wordt verwezen.
In de pauze heb ik nog eens precies nagegaan hoe het zit en waar de knelpunten
liggen. Het komt er ongeveer op neer dat de dossiers die worden gemaakt door
de permanente commissies leerlingenzorg, worden voorgelegd aan de regionale
 verwijzingscommissies, die vervolgens de beschikkingen leveren.
De RVC's zijn echter gehouden aan landelijke richtlijnen, waardoor zij soms
in de knel komen. Een van de criteria is bijvoorbeeld dat er sprake moet zijn
van leerachterstand. Dit betekent dat een aantal kinderen die wel extra zorg
nodig hebben, niet binnen de criteria vallen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld
om autistische leerlingen die geen leerachterstand hebben maar wel degelijk
extra zorg behoeven.Wij hebben begrepen dat het samenwerkingsverband van Haarlem en Amsterdam-Noord
een pilot wil houden om te bezien wat er gebeurt als de permanente commissies
leerlingenzorg zelf de beschikking kunnen afleveren. Men denkt dat er in dat
geval creatiever met de beschikbare middelen kan worden omgegaan en dat er
een betere verwijzing komt. Wij vragen de minister om de pilot te honoreren
en te bekijken wat deze oplevert. Dit kan dan worden meegenomen in de algemene
evaluatie in 2006 van het huidige stelsel en de bekostiging daarvan. Het probleem
van de vele schijven bij de verwijzing geldt overigens niet alleen voor het
voortgezet onderwijs maar voor het onderwijs in het algemeen. In het basisonderwijs
zijn er veel controles nodig voordat een kind daadwerkelijk kan worden verwezen.
Het duurt nog langer voordat een kind daadwerkelijk op een school terecht
kan. Ook op dit niveau zou een experiment moeten worden gehouden om te bekijken
wat er gebeurt als een school, de schoolbegeleidingsdienst, de ouders en de
te ontvangen school het erover eens zijn dat een beslissing het beste is voor
een kind. Levert dit andere beschikkingen op dan via permanente commissies
leerlingenzorg worden afgegeven?De autonomie van scholen wordt beperkt door commissies maar ook door ouders.
Een van de knelpunten – dit heeft te maken met regelgeving – is
de verwijzing naar het zmok-onderwijs. In Amsterdam werden vroeger in het
eerste jaar van het vmbo ongeveer 250 leerlingen doorverwezen. Nu zijn dat
er nog maar 50. Dit komt niet doordat er minder zmok-leerlingen zijn maar
doordat de regelgeving heel erg ingewikkeld is geworden en doordat de ouders
nu zelf moeten aanmelden. Wil de minister dit toetsen aan de autonomie van
de scholen en de professionals? Heel veel allochtone ouders – bij verwijzingen
uit het vmbo gaat daar vaak om in de grote steden – hebben daar grote
moeite mee en melden hun kind dus niet aan. Deze kinderen worden niet aangemeld
voor het zmok-onderwijs maar zijn ook niet te hanteren in het reguliere onderwijs.
Wij weten wat die kinderen dan gaan doen: zwerven op straat. Daar is niemand
bij gebaat.De heer Klink (CDA):Mevrouw de voorzitter. De CDA-fractie dankt de minister voor haar antwoorden
en constateert met tevredenheid dat de minister daadwerkelijk het primaat
aan scholen wil geven en bezig is, daarvoor ruimte te creëren. Er komt
ruimte voor onderwijsvernieuwing, maar wel van binnenuit. De CDA-fractie ondersteunt
de initiatieven die de minister op dit punt neemt. Zij wees er zelf op: duale
trajecten, leerwerktrajecten, leerwerkplekken en meer ruimte voor stages.
Praktisch leren wordt daarmee niet alleen iets voor degenen die het normale
onderwijs eigenlijk niet aan konden en dus maar iets met de handen moesten
gaan doen. Nee, het wordt op deze manier een positieve keuze in plaats van
een negatieve keuze. Het is bovendien goed te horen dat het bedrijfsleven
daaraan meewerkt met meer dan 3000 plaatsen voor de leerwerktrajecten en het
vmbo, en dat in een tijd van recessie. De CDA-fractie is het ook eens met
de minister dat wij nu niet moeten beginnen met structuurveranderingen. De
politiek heeft haar recht – ik zei het vanmorgen al – verspeeld,
althans in dit opzicht. Wel zijn aanpassingen nodig die accomoderend zijn
voor scholen. Een aantal van deze aanpassingen wil de CDA-fractie in tweede
termijn langslopen, mede in reactie op het betoog van de minister.In de eerste plaats wil ik het hebben over de naamgeving. De minister
zegt dat zij niets liever zou zien dan dat scholen daadwerkelijk in hun naamgeving
zouden laten zien waar zij voor staan. Scholen hebben die ruimte, ook wij
hebben dat onderkend. De minister zou het toejuichen als zij die ruimte daadwerkelijk
zouden gebruiken. Het lijkt mij van belang, dit punt dan ook actief op te
pakken en scholen van de zinvolheid daarvan te overtuigen. Wil de minister
dat doen? Nogmaals, dat is naar ons beleven meer dan een loos gebaar. Het
gaat ook om de identiteit van scholen en – belangrijker nog –
het zelfbeeld van leerlingen. Dat zelfbeeld staat nu bepaald meer onder druk
dan ten tijde van de ambachtsschool of van de lts. Daarom vinden wij dit geen
ondergeschikt punt.In de tweede plaats heb ik een opmerking over de startkwalificatie. Wij
zijn het met de minister eens dat niveau twee bij de ROC's zou moeten blijven,
al was het alleen maar om eerst ervaring op te doen met het assistentenniveau
binnen het vmbo. Verder heeft de inspectie er nu juist op gewezen dat het
voortijdig schoolverlaten wordt tegengegaan door de hoeveelheid doorstroom-
en keuzemogelijkheden binnen de ROC's. De percentages die daar genoemd worden,
liegen er niet om. De breedte van het onderwijsaanbod biedt mogelijkheden
om voortijdig schoolverlaten te bestrijden. Desondanks kunnen wij ons voorstellen
dat vmbo-scholen en ROC's gezamenlijk tot arrangementen komen voor leerlingen
bij wie de doorstroming naar het ROC lastig kan zijn. In die zin ondersteunen
wij het betoog van mevrouw Linthorst wel, maar de regie ligt dan vooralsnog
in elk geval bij de ROC's.In de derde plaats heb ik een opmerking over degenen die zonder beroepskwalificatie
het onderwijs verlaten. Terecht wees de minister op de extern verworven competenties.
Gezien de ervaringen die met leerwerktrajecten, met duale leerwegen, met beroepsbegeleidend
onderwijs in het mbo en dergelijke worden opgedaan, moet het toch mogelijk
zijn om bij schoolverlaters aan te geven welke competenties zij extern moeten
verwerven om die beroepskwalificatie te verkrijgen. Wil de minister verkennen
of daarover met het bedrijfsleven afspraken te maken zijn op het moment dat
deze leerlingen zonder kwalificerend diploma de school verlaten? Kunnen wij
van die verkenning op de hoogte worden gesteld?In de vierde plaats: de minister sprak over de inspectie en de adviestabellen.
De overheid bepaalt – wij zijn het daarmee eens – wat de uitkomst
van de opleiding dient te zijn en de scholen bepalen hoe zij daar komen. Toch
begrijp ik de inspectie wel. Hoe houden wij zicht op de vorderingen
van leerlingen als er nieuwe leervormen worden beproefd? Heeft de inspectie
zicht op de bewaking van deze vorderingen? Hoe valt de voortgang te borgen
als er gepioneerd wordt? Of ligt hier simpelweg geen enkel probleem, omdat
er wel degelijk zicht is op de tussentijdse resultaten van leerlingen? Kan
de minister ons in dit opzicht geruststellen? Tegen dezelfde achtergrond hebben
wij vanmorgen aandacht gevraagd voor het borgen van nieuwe praktische onderwijsvormen
en resultaatmeting. De minister kondigde een beleidsplan aan inzake de lerarenopleidingen.
Kan zij toezeggen dat zij de waarborging van het praktische onderwijs in de
lerarenopleiding daarin wordt meegenomen?De minister wil niet terug naar de onoverzichtelijke niveaus A tot en
met D. Wij constateren dat leerlingen de leerweg moeten volgen volgens het
vak waarin zij nu juist het zwakst zijn. Zij kunnen natuurlijk opplussen,
maar waarom kan het spiegelbeeldige niet? Er moet toch meer creativiteit mogelijk
zijn op dit terrein? Waarom zouden leerlingen binnen een kaderberoepsgerichte
leerweg niet maximaal twee vakken op het niveau van de beroepsgerichte leerweg
kunnen en mogen volgen als dat in het belang is van hun zelfbeeld en daarmee
van hun onderwijstrots? Wij zijn in dit opzicht nog niet overtuigd door de
antwoorden van de minister.Wij willen er met nadruk op wijzen dat een meer verplichtend onderwijsachterstandenbeleid
het beste kan worden gerealiseerd aan de voet van het onderwijs via de schakelklassen.
Kan de minister toezeggen dat zij deze invalshoek in elk geval betrekt bij
haar afwegingen? Wij pleiten voor een meer sluitende aanpak gericht op ouders
via de inburgering en gericht op leerlingen en scholen via de schakelklassen.
Wij nemen aan dat de minister de voorstellen rond borgstelling en scholing
van ouders, die immers uiteindelijk van zo groot belang zijn voor de leerlingen,
meeneemt in het overleg met de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratiebeleid.
Wil zij ons op de hoogte stellen en houden van de ontwikkelingen op dit terrein?De CDA-fractie heeft eenzelfde vraag over de zorgleerlingen als mevrouw
Linthorst van de PvdA-fractie. Ik zal daar niet verder op ingaan, maar mevrouw
Linthorst vroeg mij toen ik langs haar liep om te melden dat daar wellicht
een motie over zal worden ingediend die een brede steun in deze Kamer zal
krijgen. Dit is afhankelijk van de antwoorden van de minister.Ik heb ten slotte nog een opmerking over de bureaucratie in het onderwijs.
Het is pijnlijk om te moeten constateren dat de vergroting van de autonomie
van scholen vooralsnog niet heeft geleid tot minder bureaucratie bij de centrale
en decentrale overheden. Volgens de Onderwijsraad is er eerder sprake van
een verdubbeling van de bureaucratie. Omdat het hier in de regel om sluipende
en taaie processen gaat, zakt de moed om er iets aan te doen al snel in de
schoenen. Toch wil de CDA-fractie de minister oproepen om er iets aan te doen.
Hierdoor zijn wellicht middelen te vinden om te investeren in het primaire
proces, in de brede school en in het schoolmaatschappelijk werk. Dit kabinet
en deze minister hebben de ontbureaucratisering hoog in het vaandal staan.
Werkt de minister hieraan en, zo ja, op welke wijze doet zij dat? Wij zouden
graag een reactie van de minister ontvangen op het advies van de Onderwijsraad.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie dankt de minister voor de uitvoerige beantwoording
en voor de toelichting op het beleid ten aanzien van het vmbo. Wij hebben
nog enkele vragen. Wij hebben begrip voor het feit dat de minister wil vasthouden
aan de eenduidige niveaus van de examens. Wij hopen echter dat in de nog uit
te brengen notitie de mogelijkheid zal worden geboden van het blijven volgen
van de vakken in het vertrouwde vmbo met een aantal beroepsgerichte vakken
in het mbo voor leerlingen die op deze wijze meer kans maken op het behalen
van een diploma.De VVD-fractie heeft de minister ook gevraagd of zij het kabinetsbeleid
met betrekking tot deregulering ook bij het vmbo in de praktijk heeft gebracht
of zal brengen. Wij menen dat bureaucratie en regelgeving bij bijvoorbeeld
de innovatieve arrangementen en het opzetten van leerwerkprojecten zeker kan
afnemen. Kan de minister met een voorstel komen hiervoor? Deregulering is
voor onze fractie een belangrijk onderwerp. Bovendien ondersteunt deregulering
de autonomie van de scholen en dat is iets waar de minister met deze Kamer
zeer aan hecht. Ook het voorstel van de PvdA-fractie om bij twee samenwerkingsverbanden
een pilot toe te staan, erop gericht om als permanente commissie leerlingenzorg
zelf beschikkingen te mogen afgeven, is volgens ons een mogelijkheid tot deregulering.
De CDA-fractie en de VVD-fractie volgen dit voorstel.Ten aanzien van het initiatief met betrekking tot de opleiding van speciale
leraren vmbo meen ik dat dit bedoeld was voor het opleiden van basisschoolleraren,
juist omdat gebleken is dat dit type leraren heel goed onderwijs aan het vmbo
kan geven. Daarom lijkt ons dit een goed initiatief. Wij zien met belangstelling
de door de minister beloofde nota's tegemoet.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Veel vragen heeft de Kamer de minister vandaag gesteld en
veel vragen heeft zij doorverwezen naar de toekomst. Wij mogen van deze minister
nog veel notities verwachten en dat is positief, want dan kunnen wij nog vaak
de minister aan de tand voelen over het vmbo. Mijn fractie kijkt ernaar uit.De minister is een goed katholiek en ongetwijfeld kent zij het verschil
tussen het protestantse begrip "soevereiniteit in eigen kring" en het katholieke
principe van de subsidiariteit. Aan de basis van beide confessionele uitgangspunten
ligt een andere opvatting van eigen verantwoordelijkheid. Protestantse mannenbroeders
in het kabinet wijzen op de eigen verantwoordelijkheid van maatschappelijke
instituties, waaronder de scholen te rekenen zijn: de overheid moet scholen,
zoveel als mogelijk is, autonomie geven. Dit is een vorm van verantwoordelijkheid
vragen. Iets anders is de katholieke idee van verantwoordelijkheid geven,
waarbij de overheid voorwaarden schept voor scholen om zelfstandig te kunnen
functioneren. Vmbo-scholen hebben meer mogelijkheden dan zij weten, stelt
de minister. Scholen mogen zelf de klassen verkleinen; scholen mogen zelf
meer praktijkgericht onderwijs geven, zelf leerwerktrajecten
in het leven roepen en zelf instellingen in het leven roepen voor moeilijk
lerende kinderen.Hoever gaat, zo vraagt mijn fractie in tweede termijn, de voorwaardenscheppende
rol van de minister zelf? Beter gezegd: is zij bereid scholen geld en middelen
te geven om al deze broodnodige verbeteringen in het vmbo door te voeren?
Ik geef de minister mee dat zij niet de vele problemen in het vmbo heeft veroorzaakt –
daarop hebben alle fracties in deze Kamer vandaag al gewezen – maar
zij is naar de opvatting van mijn fractie wél onderdeel van de oplossing.
Veel heb ik de minister vandaag horen spreken over de mogelijkheden die scholen
hebben; weinig heb ik haar gehoord over haar eigen verantwoordelijkheid.Alle partijen in deze Kamer, behalve de vandaag weer afwezige LPF-fractie,
hebben de wenselijkheid uitgesproken dat speciale leerlingen speciaal onderwijs
zouden moeten krijgen. Kan de minister alsnog mijn vraag beantwoorden of zij
met ons de mening deelt dat de noodzaak van projecten als de time-outvoorzieningen
tevens de noodzaak aantoont van speciale scholing voor probleemjongeren? Geldt
dit eigenlijk ook niet voor die heel andere categorie van de moeilijk lerende
kinderen?Veel fracties in deze Kamer vragen zich af of het vmbo niet zonder de
bureaucratische regionale verwijzingscommissies kan en of de scholen niet
beter zelf kunnen beoordelen of leerlingen extra ondersteuning nodig hebben.
Onderzoek van de SP toonde aan dat dit in ieder geval een heel grote wens
is van de docenten. Mevrouw Linthorst, de heer Klink en mevrouw Kalsbeek hebben
het punt al genoemd en ook mijn fractie wil graag van de minister vernemen
of zij bereid is, in aanloop naar de beoogde evaluatie in 2006, experimenten
mogelijk te maken om scholen of PC's op dit punt zeggenschap te geven, los
van de RVC's. Een pilot zoals mevrouw Linthorst die voorstelde in Haarlem
en Amsterdam-Noord, lijkt mij fractie een heel goed begin. Complimenten daarvoor!De minister wil er niet aan om elke leerling op elk niveau een diploma
te geven. Kleinere klassen, extra zorg en meer praktijkgericht onderwijs ziet
zij primair als de verantwoordelijkheid van scholen. Mijn fractie is het daar,
zoals gezegd, niet mee eens. Hier hoort de minister, met een beroep op subsidiariteit,
boter bij de vis te geven. Ik wil haar nog vragen hoeveel leerlingen zij ideaal
acht voor een vmbo-school. Specialisten spreken van 200 tot 300 leerlingen.
Is de minister bereid om de thans veel te grote scholen die zichzelf willen
ontvlechten teneinde hun leerlingen meer op maat te kunnen bedienen, daartoe
financieel en materieel te ondersteunen?De heer Schuurman (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Ook ik wil de minister graag danken voor haar beantwoording
van vanmiddag in reactie op de inbreng van de Kamer in eerste termijn. Voor
een paar punten wil ik nog aandacht vragen.Allereerst viel mij op dat er in deze Kamer vrij grote eensgezindheid
is als het gaat om het signaleren van problemen en als het gaat om de oplossingen
voor de problemen bij het vmbo: geen stelselwijzigingen, meer praktijk voor
de leerlingen wie de praktijk veel beter ligt, meer autonomie voor de instellingen,
lessen in burgerschap en deregulering. Wat dat laatste betreft wil ik graag
de suggestie van de heer Klink in tweede termijn onderstrepen. Ik wil er nog
een voorbeeld aan toevoegen. De collega van deze minister, de staatssecretaris
van Economische Zaken mevrouw van Gennip, heeft bedrijven eens voorgehouden
welke regels geschrapt zouden kunnen worden. Dat bleken er zo'n 400 te zijn.
Het zou wel eens goed zijn zo'n experiment ook in de onderwijswereld te doen
om na te gaan of de verschillende regels elkaar niet tegenwerken. Misschien
kunnen wij heel concreet een eind maken aan de gigantische bureaucratisering
waarop de Onderwijsraad in het laatste rapport terecht wees.Als wij de balans van het debat van vanmiddag opmaken, zouden wij kunnen
zeggen dat de wal het schip keert. Het is echter de vraag of wij allen precies
weten wat wij daarmee bedoelen. Ik bedoel er in ieder geval mee dat er een
samenhang is in de manieren waarop wij de verschillende problemen oplossen.
Blijkbaar hebben wij in het verleden iets fout gedaan. Vanmiddag was er een
discussie tussen de heer Van Raak en mevrouw Linthorst en ik dacht toen: het
wordt spannend. Die discussie verzandde echter weer in de opmerking: we hadden
toen een verkeerde inschatting. Er was echter meer aan de hand.Ik denk in dit verband aan de rede van professor Peters. Toen ik over
zijn rede in de krant las, dacht ik: wie is die man? Ik had nog nooit van
hem gehoord. Die mijnheer Peters is echter een bekeerling. Hij zei: ik heb
behoord tot de adviseurs van Ritzen en Wallage. Het motto was toen: wij moeten
van de leerlingen het beste maken. Daarvan ben ik helemaal afgestapt. Ik zeg
nu: wij moeten er het beste uithalen. Mij lijkt dat de heer Peters hiermee
een ander beeld geeft van het kind dat onderwijs krijgt.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Volgens mij is het een niet helemaal in strijd met het ander.
Hoewel ik er zelf nooit een voorstander van ben geweest, kan ik mij toch heel
goed voorstellen wat de gedachte is van het naar één school
laten gaan van verschillende kinderen. Het idee was dat die kinderen zoveel
mogelijk van elkaar zouden leren. Ook daarmee wilde men datgene uit de leerling
halen wat erin zat. De bedoeling was dat de leerlingen zich aan elkaar zouden
kunnen spiegelen en zij zich aan elkaar zouden kunnen optrekken. Dat het zo
niet is uitgepakt, is iets anders. Dit was echter de doelstelling.De heer Schuurman (ChristenUnie):Vanmiddag zei u al niet te twijfelen aan de goede bedoelingen die men
toentertijd had. Ik twijfel ook niet aan die goede bedoelingen. Toch meen
ik dat achter de bedoelingen van destijds de gelijkheidsideologie en de maakbaarheidsideologie
schuilgingen. Niet voor niets zegt Peters: wij dachten het beste van de leerlingen
te moeten máken. Daaruit kun je toch opmaken dat de leerling destijds
werd gezien als een technisch object. Nu zegt Peters: wij moeten er het beste
uithalen. Daarmee komt bij mij het beeld op van een plant of van zaad. Als
je dat geen vruchtbare grond geeft en niet voldoende voedsel, komt de prachtigste
plant nog niet tot ontwikkeling. Als onderwijskundige moet je heel veel doen,
maar je moet beginnen met te erkennen dat niet één
mens, niet één leerling gemist kan worden. Elke leerling heeft
een eigenheid met eigen potenties. Dit is een geheel andere benadering. Ik
meen dat wij het er allemaal moeilijk mee hebben om dat voluit te erkennen,
want onze cultuur is vooral op het abstracte denken gericht. Onze cultuur
is materialistisch en rationalistisch. Interessant is in dit verband is de
opmerking die de minister aan het adres van de kritische Van Raak maakte.
Is haar kritiek op de slappethee-ideologie in dit verband eigenlijk geen bevestiging?
Dat was een terechte opmerking die ook aan mijn adres zou kunnen worden geplaatst.
Want laten wij eerlijk zijn: in het overheersende mensbeeld in onze cultuur
staat nog altijd de mens met een hoger IQ bovenaan de ladder. Vanuit mijn
levensovertuiging is het eigenlijke en meest waardevolle van de mens zijn
kwaliteiten en geldt vooral: zijn liefde voor de medemens. Dat is toch wat
anders dan een hoog IQ. Misschien moet in dat opzicht nog wel het een en ander
veranderen aan ons onderwijssysteem.De heer Van Raak (SP):Ik vind uw opmerking erg interessant. Ik wil die nog een stukje door trekken.
Wij hebben hier besproken dat het vmbo beter moet aansluiten bij de beroepspraktijk.
Ik heb net tegen de minister gezegd dat ik pleit voor vakmensen en zelfs een
vakschool. Ik vind dat daarin een soortgelijk gevaar schuilt. Ik wil u dat
graag voorleggen om te horen wat u ervan vindt. Er is een nieuw maakbaarheidsideaal
ontstaan, namelijk dat op alle niveaus van scholing, met name in het vmbo,
mensen moeten worden opgeleid en getraind voor het bedrijfsleven. Dat is niet
het beste uit leerlingen zelf halen, maar heel instrumenteel leerlingen geschikt
maken voor het bedrijfsleven. Ziet de heer Schuurman daar hetzelfde maakbaarheidsprobleem?De heer Schuurman (ChristenUnie):Ook hier komen wij weer heel dicht bij elkaar, maar daaraan hebben u en
ik ook deel, omdat wij onderdeel zijn van onze cultuur. Ik denk dat de overschatting
van onze economie ook haar neerslag heeft in de waardering van ons onderwijssysteem.
Ik heb dat in eerste termijn ook gezegd. Wanneer je terugverlangt naar een
vakman, moet je dat niet alleen doen om economische redenen van het midden-
en kleinbedrijf; niet alleen, het mag meespelen. Ik heb gezegd dat de mens
er niet is voor de economie, maar dat de economie er is voor de mens. Het
zal toch altijd eerst om de mens moeten gaan.Ik vind het interessant om te wijzen op een verschijnsel dat ik in eerste
termijn heb aangestipt en waaraan ik concrete vragen heb verbonden, maar waarop
de minister niet is ingegaan. Het zou ons een nieuwe gelegenheid kunnen geven
om ons dieper te bezinnen op de huidige didactische en pedagogische problemen
in het onderwijs. Ik hoop dat de minister nu niet zegt dat het veld dat moet
doen vanwege de autonomie, want het is eigenlijk een cultuurprobleem. Je leest
in allerlei publicaties dat er een omslag plaats heeft in de beleving van
de cultuur bij de jeugd. Ik denk dat dit waar is. Stripverhalen gaan er beter
in dan dikke boeken, om maar iets te noemen. De jeugd wordt opgevoed met de
televisie, met computers en met internet; met andere woorden, met de beeldcultuur.
Niet voor niets zegt men dat de jeugd een andere beleving van de cultuur heeft.
Men spreekt ook wel van een belevingscultuur. Sommigen willen dat tot een
volledige tegenstelling maken, maar dat lijkt mij niet juist. Alles wat wij
hebben gehad, keert wel weer terug. Ik denk wel dat je kunt spreken van een
behoorlijke omslag in de jeugdcultuur vergeleken met twee, drie generaties
terug. Nu wij het hebben over de problemen van het vmbo, zou het goed zijn
om ook te kijken naar de problemen van morgen. Als wij er niet vroegtijdig
op de nieuwe jeugdcultuur afstemmen, bestaat het gevaar dat wij over 20 jaar
moeten zeggen dat wij toen de boot hebben gemist. Zoals wij nu bezwaar hebben
tegen de gelijkheidsideologie en de maakbaarheidsideologie, zouden wij ons
ook kunnen vergissen in de eigenlijke cultuursituatie waarin een groot gedeelte
van onze jeugd verkeert. Ik zeg niet "alle". Ik wil het niet verabsoluteren
in die zin dat het een volstrekt nieuwe cultuur is, maar er is wel iets meer
aan de hand dan alleen problemen die wij te wijten hebben aan het verleden.Voorzitter. Er zou natuurlijk veel meer over te zeggen zijn, maar mijn
tijd is op.De heer Ten Hoeve (OSF):Voorzitter. De minister complimenteerde de Kamer in eerste termijn voor
haar genuanceerde benadering. Dat compliment voor die genuanceerde benadering
maak ik de minister graag terug. Ik complimenteer haar daarmee ook voor haar
rustgevende aanpak in de richting van het onderwijs. Dat is vreselijk belangrijk
voor het onderwijs.Wij hadden het zojuist over diploma's. De heer Van Raak wil dat iedereen
na vier jaar een diploma krijgt. De minister was het daar niet mee eens. Ik
was het er ook niet mee eens. Dat bleek al in het interruptiedebatje. Het
is van belang dat er diploma's blijven, waarvan je weet wat daarin zit. Dat
is ook belangrijk voor de instroom naar het mbo. Hoe groter de duidelijkheid
op dit punt is, hoe gemakkelijker het voor het mbo is adequate opvang te realiseren
voor mensen die met een diploma binnenkomen. Het gaat echter niet overal op.
In het interruptiedebatje hadden wij het ook het diploma voor de kaderberoepsgerichte
leerweg. Dat diploma is zinvol. Daar kan duidelijk inhoud aan worden gegeven,
door het onderwijs en door de leerlingen. Dat geldt ook voor de theoretische
leerweg. Voor de basisberoepsgerichte leerweg ligt het echter anders. Wij
zeiden zojuist al dat daar in wezen twee diploma's aan vastzitten, waar een
heel groot verschil tussen bestaat. Dat betekent dat je wat dat betreft veel
meer mogelijkheden hebt om daar flexibel mee om te gaan. Daar zou je veel
meer variatie in kunnen stoppen. Dat is juist daar van belang. Je kunt dan
formeel meer mogelijk maken. Er wordt ook al gebruik van gemaakt. Je zou er
zelfs een soort van certificatendiploma van kunnen maken. Dat betekent niet
dat je teruggaat naar vroeger, maar dat je deze categorie leerlingen, waarvoor
dat heel nuttig is, afzonderlijk behandelt via bepaalde soorten vaste modules.
Op die manier zijn allerlei combinaties mogelijk.Spreek je over diploma's, dan zit je al vrij dicht bij het begrip "startkwalificatie".
Wij moeten niet terug naar een ambachtschool. De mogelijkheid van een beroepsopleiding
moet overeind blijven. Waarbij mensen voor het concrete werk worden opgeleid,
maar waarbij zij ook een flinke portie theorie krijgen. Ook
beroepsuitoefenaren hebben in veel gevallen theorie nodig. De keuze om in
het oorspronkelijke vbo meer theorie te stoppen, is niet op alle fronten mislukt.
Het is voor een deel mislukt, maar dat is het deel dat nu naar de basisberoepsgerichte
leerweg gaat, omdat je daar veel meer mogelijkheden hebt om flexibel om te
gaan met dat probleem. In de BBL kun je meerdere diploma's mogelijk maken.
Je kunt de beroepskwalificatie ook betrekkelijk eenvoudig mogelijk maken.
Als we daar niveau 1-mbo instoppen, dan kun je dat vrij gemakkelijk uitbouwen
tot een volledige beroepskwalificatie. Daarmee zitten wij op de lijn die door
de gehele Kamer is verdedigd.Ik ben het eens met de insteek van mevrouw Linthorst om ook gemakkelijker
om te gaan met de verwijzingen. Maak experimenten met die verwijzingen mogelijk.
Op het ogenblik is het systeem van verwijzingen zeer rigide. Als er eenmaal
een verwijzing heeft plaatsgevonden, dan kun je daar heel weinig meer aan
doen. De manier waarop die tot stand komt, is heel erg aan regels gebonden.
Dat wil zeggen dat je er vaak niet de kant mee op kunt die je eigenlijk zou
willen. Daarnaast is het ook een heel bureaucratisch en daarmee vreselijk
duur systeem. Ik ben er zeer voor als wij ook op dit gebied experimenten mogelijk
maken. Er moet meer flexibiliteit in de aanpak komen. Misschien wijst dat
de weg naar hoe wij er straks definitief mee om moeten gaan.Ik ben blij met de aandacht die de minister geeft aan de toerusting van
de scholen en de netwerken daaromheen. Wij komen er nog nader met elkaar over
te spreken als het zo ver is. Wij zien daar zeer naar uit, want het is een
erg belangrijk onderwerp. Ik neem aan dat daarbij, zoals de minister aangeeft,
ook aan de orde komt het doorverwijzen naar andere scholen. Als er straks
mogelijkheden worden gecreëerd om tussentijds maatregelen te nemen die
ad hoc noodzakelijk blijken, doorbreken we ook op dat punt de indicatiestelling
in haar huidige rigide uitwerking.De minister heeft terecht gezegd dat de scholen een zeer grote vrijheid
hebben. Die vrijheid vertaalt zich in allerlei eigen oplossingen die onderling
vaak heel moeilijk vergelijkbaar zijn. De minister heeft dus wel gelijk waar
zij zegt dat zij niet zomaar kan constateren of de overhead op een school
gecompenseerd wordt door minder overhead op het ministerie of dat die overhead
gelijkwaardig is of juist helemaal niet. Overigens kun je wel betrekkelijk
gemakkelijk constateren dat de bureaucratie op het ministerie niet erg veel
kleiner is geworden. Dat laat zich nog wel meten. Wat er op de scholen gebeurt,
is inderdaad minder goed vergelijkbaar. Dat betekent ook dat de scholen onderling
slecht vergelijkbaar zijn. Onderwijsondersteunend personeel kan een schoonmaker
zijn maar ook een orthopedagoog. De begeleiding kan worden verzorgd door een
leraar of een orthopedagoog. Het is dus heel moeilijk om statistisch weer
te geven hoe scholen precies met hun middelen omgaan en om ze daarin vergelijkbaar
te maken. Ik ben het overigens van ganser harte met de minister eens dat de
scholen wel inzichtelijk moeten maken waar het geld blijft, juist omdat er
zoveel geld in omgaat. Ook hierbij is echter het probleem hoe dat inzichtelijk
is te maken. Ga je bijvoorbeeld uit van lesgeven of van het zorg uitoefenen.
Beide kan door leraren gebeuren. Als je wilt aangeven waar het geld blijft,
moet je eerst taken en functies uiteenrafelen. Daar zitten dan verschillende
elementen in. Leiding geven kan een directeur doen maar dat kan ook een coördinator
met taakuren doen. Het inzichtelijk maken van de kosten is belangrijk, maar
daarbij moet wel voorzichtig geopereerd worden, want als je het op de verkeerde
manier doet heeft dat enorme administratieve consequenties. Wij zitten namelijk
niet te wachten op een hoop extra rekenwerk en papierwerk. Daarbij zeg ik
speciaal aan het adres van de heer Van Raak: nooit meer terug naar geoormerkt
geld, want dat is altijd bureaucratie.Ten slotte zou ik nog graag antwoord krijgen op mijn in eerste termijn
gestelde vraag over de omvang van een bestuur. Wat is een redelijke omvang
van een bestuur? Daar kun je natuurlijk niet een helemaal duidelijk antwoord
op geven, omdat het altijd van de omstandigheden afhangt, maar je zou wel
kunnen afspreken dat het niet meer mogelijk is om in heel kleine eenheden
te werken maar dat het ook niet nodig is om in heel grote eenheden te werken.
Het moet toch mogelijk zijn om een redelijke marge aan te geven waarbinnen
het goed kan en je de risico's het best kan dekken, zodat er niet meer nodig
is dan dat.De heer Van Raak (SP):Ik wil de heer Ten Hoeve nog even meegeven dat het oormerken van gelden
natuurlijk leidt tot bureaucratie, maar dat het mij een zegen is als die bureaucratie
bij het ministerie zit en niet meer bij de scholen.Minister Van der Hoeven:Mevrouw de voorzitter. Ik ben blij dat de Kamer in dit debat de leerling
centraal stelt. Het gaat niet om het stelsel of om allerlei organisaties,
maar om de leerlingen. Om de leerling centraal te kunnen stellen, heb je scholen
nodig, docenten, leerplannen et cetera. Op grond van bepaalde ideologieën
dacht men hier in het verleden wel anders over. Men dacht dat er meer sturing
mogelijk was, dat het onderwijs maakbaar of zelfs kneedbaar was. Ik ben blij
dat nu de verscheidenheid tot haar recht mag komen. Er wordt erkend dat verschillen
in talent een andere aanpak vragen.Het blijkt mogelijk om samen naar school te gaan. De voorbeelden daarvan
zijn er. Binnen scholen wordt er op een goede manier omgegaan met de verschillen
in groepen en in talenten. Men doet aan team-teaching. Het is belangrijk dat
jonge mensen tijdens hun schoolloopbaan met anderen leren omgaan. Zij worden
geconfronteerd met kinderen die andere talenten hebben, die op een andere
manier leren en die uit andere culturen komen. Het is goed dat zij leren omgaan
met die verschillen en de ander respecteren in zijn kennis, kunde en vaardigheden.Dit gebeurt op het vmbo, maar er zijn wel grenzen aan. Op een gegeven
moment kunnen bepaalde dingen niet op een school. Met mijn verwijzing naar
het plan van aanpak veiligheid heb ik geprobeerd om aan te geven dat er soms
specifieke voorzieningen nodig zijn. Je mag scholen niet in de kou laten staan.
In dit plan van aanpak wordt onder andere aandacht besteed aan de zogenaamde
time-outvoorzieningen en zmok-voorzieningen.Voorzitter. Als ik zo naar de Kamer luister, hoor ik soms mijzelf praten.
Wij hebben allemaal voorbeelden, mensen voor ogen. Ik roep
de Kamer op om de specifieke problemen bij mij te melden. Als ik de kans heb
om die op te lossen, zal ik dat zeker doen. Ik kan niet garanderen dat ik
alle problemen kan wegnemen, maar wij dienen in ieder geval een poging daartoe
te doen. Soms heeft men te weinig informatie of is men niet op de hoogte van
de regelgeving. Soms is er echter ook sprake van onwil. Wij moeten overigens
niet op basis van incidenten alles op de schop nemen, maar dat heb ik gelukkig
ook niemand horen zeggen.Ik zeg tegen mevrouw Linthorst dat ik hecht aan de praktijkgerichtheid.
Er zijn twee vormen van praktijkonderwijs. De ene vorm is bestemd voor leerlingen
die niet in het vmbo terecht kunnen. Ik denk echter dat mevrouw Linthorst
doelde op de andere vorm, namelijk op het praktijkgerichte karakter van het
vmbo. Daartoe zijn investeringen nodig. Er kan een beroep gedaan worden op
de impulsgelden en er moet samengewerkt worden met het bedrijfsleven. Daarbij
dient er ook aandacht te zijn voor de inrichting van de werkplekkenstructuur
binnen het vmbo. Ik blijf echter de nadruk leggen op de "v" van voorbereidend.
Het is nog niet het beroepsonderwijs zelf. Wij hebben het over leerlingen
tussen 12 en 16 jaar die na afronding van dit onderwijs nog partieel leerplichtig
zijn. Als de mogelijkheid zich voordoet om die praktijkgerichtheid in vorm
van arrangementen te versterken, moeten wij dat zeker niet nalaten.Mevrouw Linthorst (PvdA):Het spijt mij, maar ik moet constateren dat wij van mening verschillen.
Wij kunnen niet vast blijven houden aan voorbereidend beroepsonderwijs als
duidelijk is dat dit voor een grote groep het eindonderwijs is. Ik wil graag
dat die leerlingen op hun zeventiende de school kunnen verlaten met een diploma
waar zij trots op kunnen zijn. Zij moeten het gevoel hebben dat zij een vak
hebben geleerd, dat zij iets kunnen en dat zij daarom worden gewaardeerd.Minister Van der Hoeven:Ik vind, met alle respect, dat u de zaak niet goed voorstelt. We praten
over voorbereidend beroepsonderwijs. We hebben dat in de wet met elkaar vastgelegd.
We hebben uitdrukkelijk met elkaar afgesproken dat het geen beroepsonderwijs
is, maar de voorbereiding voor een beroepsopleiding. We moeten aan kinderen
van 16 jaar niet de illusie geven dat ze op zestienjarige leeftijd een beroepsopleiding
hebben afgerond. Dat hebben ze niet en dat kan ook niet. Dat kan niet op het
hogere en ook niet op het andere niveau.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Wat doen we dan met de leerlingen voor wie dat wel de dagelijkse
werkelijkheid is?Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik heb het over iets anders. Ik heb gesproken over de vraag
wat we willen met het voorbereidend beroepsonderwijs. We weten dat er daarnaast
een aantal leerlingen is dat moeite heeft om de eindstreep te halen. We hebben
daarin voorzien. We hebben daar verschillende mogelijkheden voor geschapen.
Ik zal het niet in niveaus neerzetten, want dat komt niet goed over. Maar
er is het praktijkonderwijs en er zijn de leerwerktrajecten die we nu in de
verschillende leerwegen mogelijk gaan maken. Met de verschillende leerwegen
geef je mogelijkheden aan de verschillend getalenteerde leerlingen om de eindstreep
te halen. Laten we die uitdaging overeind houden, ook voor de leerlingen die
het vaak niet gemakkelijk hebben maar wel willen, de leerlingen die niet alleen
uit het boek willen en kunnen leren maar soms ook met hun handen.Een ander punt is dat we te maken hebben met behoorlijk veel schooluitval.
Ik weet niet of u daarop doelt, maar de heer Klink heeft daarop gedoeld. We
hebben te maken met kinderen die misschien wel een vmbo-diploma hebben maar
niet verder gaan en de startkwalificatie niet halen. De heer Klink deed een
interessant voorstel. Hij vroeg of het niet mogelijk zou zijn om beter aan
te geven hoe deze kinderen de ontbrekende kwalificaties buiten de school kunnen
behalen. Hij vroeg of de school zou kunnen aangegeven wat de ontbrekende kwalificaties
zijn. We hebben het plan van aanpak voor voortijdig schoolverlaten. Ik ben
van plan om op korte termijn contact op te nemen met de BVE-raad om te kijken
hoe wij zijn voorstel kunnen uitwerken in de praktijk. Ik denk dat er een
aanzet in kan zitten om voor de groep leerlingen waar mevrouw Linthorst zich
evenals ik druk over maakt een oplossing te vinden, wanneer je aangeeft welke
competenties iemand nog moet halen buiten de school, op welke manier hij dat
zou kunnen doen en hoe hij dat kan valideren in de vorm van een diploma. Ik
zeg graag toe dat ik samen met de BVE-raad wil nagaan hoe we dat kunnen uitwerken.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Ik waardeer de toezegging van de minister om te kijken wat
je voor die groep leerlingen kunt doen. Maar dat laat mijn opmerking onverlet.
Laat ik een simpel voorbeeld nemen. Een jongen die bij een verbouwing komt
timmeren. Hij stottert en kan niet uit zijn woorden komen. Hij haalt dus nooit
de kaderberoepsgerichte leerweg maar hij heeft gouden handjes. Waarom kan
zo'n jongen niet een diploma krijgen als vakman? Waarom moet hij verder leren
terwijl iedereen van tevoren weet dat hij nooit verder zal komen? We geven
zo'n kind dan toch een trap na!Minister Van der Hoeven:Die jongen kan verder. De heer Ten Hoeve heeft terecht gezegd dat we de
leerwerktrajecten niet voor niets hebben opgezet. Die jongen kan verder. Hij
doet daarbij die vakken die nodig zijn om dat leerwerktraject te houden, praktijkgericht,
met doorstromingsmogelijkheden in het mbo. We moeten die uitdaging er niet
uithalen. Het is van het allergrootste belang, juist voor die jongen en dat
meisje, dat zij leren leren en beseffen dat het hebben van een startkwalificatie
en het werken op zestien- of zeventienjarige leeftijd geen garantie is dat
zij op 30-jarige leeftijd ook nog een baan hebben. Ze moeten het besef hebben
dat ze steeds zullen moeten blijven leren. Ik hecht daar zeer aan, voorzitter.
Ik vind het emancipatorische aspect van het onderwijs zeer belangrijk. We
moeten op dat punt het kind niet met het badwater weggooien.De heer Klink (CDA):Ik heb ook nagedacht over wat mevrouw Linthorst voorstelt. Ik heb daarover
een vraag aan haar en wellicht ook aan de minister. De inspectie heeft een
studie gemaakt van schoolverlating en daarbij vooral gekeken naar het mbo.
Als je kijkt naar de ROC's, valt mij op dat 30% van de opleidingsstakers met
een nieuwe opleiding begint. Als wij kijken naar een veel
smallere vakschool, die veel minder aanbiedt, is dat maar 17%. Met andere
woorden, de schoolverlating binnen de brede ROC's is lager. Bij het ROC gaat
maar 16% van de leerlingen die de opleiding hebben gestaakt, werken. Bij de
smallere vakscholen is dat 50%. Als je het mbo-2-niveau naar het vmbo brengt,
dat nooit die brede opleiding kan aanbieden, vraag ik mij af of het schoolverlaten
daarmee daadwerkelijk wordt opgelost. Dat was mijn overweging om er niet voor
te zijn.Mevrouw Linthorst (PvdA):Dat zijn wel interessante cijfers, maar zij zeggen op zichzelf nog niet
zoveel. Je moet wel kijken waar een opleidingsstaker die aan een andere opleiding
begint, uiteindelijk terechtkomt. Het is veel makkelijker om binnen een breed
ROC aan een andere opleiding te beginnen, maar de vraag is of deze ook wordt
afgemaakt. Die cijfers staan er niet in.De heer Klink (CDA):Dan ben je voor de tweede keer opleidingsstaker. Dan blijven die cijfers
wel gelden.Mevrouw Linthorst (PvdA):Bij de vmbo'ers die op het ROC terechtkomen, haakt 30% voor februari af.
Bij een structuur die is bedacht om de doorstroming van vmbo naar mbo te vergemakkelijken,
is 30 een heel hoog afvalpercentage.De heer Klink (CDA):Het afvalpercentage bij niveau 4, dus bij degenen die redelijk hoog instromen,
blijkt het grootst te zijn. Dat is niet de categorie waar u op doelde. De
bedoeling was om de keuzemogelijkheden van het vmbo te verbreden. Dat blijkt
te werken, dat is een duidelijke conclusie van de Onderwijsinspectie. Ik zie
dat niet zo snel gebeuren binnen het vmbo. Dat neemt niet weg dat een ROC
samen met het vmbo kan kijken in hoeverre zij gericht een leerling kunnen
helpen voor wie een specifieke voorziening moet worden getroffen. Dat zou
ik wel bepleiten.Mevrouw Linthorst (PvdA):Wat goed functioneert, moet je vooral zo laten functioneren. Waar zich
knelpunten voordoen, moet je ook de gelegenheid bieden om ze op te lossen.
Het is prima als onderwijsstakers binnen een ROC aan een andere opleiding
beginnen en die ook afmaken. Sommige vmbo-scholen vragen expliciet om de leerlingen
een stap verder te kunnen helpen, omdat de leerlingen in die omgeving goed
functioneren. Als wij het dan toch over maatwerk en autonomie voor de scholen
hebben, pleit ik ervoor om die constructie mogelijk te maken, naast de door
u geschetste constructie, die in de praktijk bestaat.De heer Klink (CDA):In dat geval ben ik ontzettend bang voor versnippering van de onderwijsleerwegen.Minister Van der Hoeven:Ik ben het niet met mevrouw Linthorst eens, zoals ik al heb gezegd, op
grond van het argument van de heer Klink dat het vmbo niet die breedte van
het onderwijsaanbod kan bieden als wapen tegen uitval die het ROC kan bieden.
Ik ben het wel met beide sprekers eens dat wij moeten kijken welke arrangementen
mogelijk zijn in de samenwerking tussen ROC's en vmbo-scholen binnen de regio,
maar dat is een heel ander verhaal.Er is door mevrouw Linthorst en een aantal anderen een opmerking gemaakt
over zorgen over de bekostiging van de zorgstructuur. Ik heb daarin de vraag
beluisterd of ik bereid ben om een experiment te starten met de zorgstructuur,
waarbij de indicatiestelling niet door de RVC plaatsvindt, maar waarbij beschikkingen
door de permanente commissie leerlingenzorg worden afgegeven. De vraag is
of dat een ander soort beschikkingen en een andere manier van werken oplevert.
Dat is wat eruit zou moeten komen.Er is gesproken over verzoeken die er zouden liggen, maar daar weet ik
niets van. Ik heb geen verzoeken gekregen, dus ik weet niet waar het over
gaat. Omdat ik niet weet wat er aan de hand is, kan ik niet toezeggen dat
verzoek te honoreren. Ik wil wel bekijken of wij een dergelijk experiment
kunnen starten. Het moet wel aan een aantal randvoorwaarden voldoen. Afgesproken
moet worden dat deze pilotscholen een genormeerde vergoeding krijgen die overeenkomt
met de hoogte van het budget van het huidige lopende schooljaar. Bekeken moet
worden wat je met dat experiment wilt bereiken. Ik heb zelf een aantal aspecten
genoemd, zoals mevrouw Linthorst zelf ook heeft gedaan. Bij de evaluatie in
2006 moet er dan een andere manier van werken bestaan. Ik weet niet of dit
meteen moet leiden tot een totale wijziging van het systeem. Wij zijn nog
niet zover dat wij daarover een uitspraak moeten doen. Ik zie wel iets in
het mogelijk maken van een experiment. Ik wacht de verzoeken af die mevrouw
Linthorst blijkbaar wel heeft gekregen. Of ik die verzoeken honoreer, weet
ik niet. Dat hangt af van de inhoud.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Dit maakt het voor mij wat ingewikkeld. Ik was voornemens
om een derde termijn te vragen om een motie in te dienen als de toezegging
van de minister niet ver genoeg ging. Ik kan de toezegging van de minister
moeilijk inschatten. Zij verwijst naar een verzoek dat zij niet heeft ontvangen
en daarom niet kan beoordelen.Minister Van der Hoeven:Het ligt een beetje anders. U komt met een verzoek, maar dat heb ik niet
ontvangen. U kunt niet van mij verwachten dat ik reageer op iets dat ik niet
heb gekregen.Mevrouw Linthorst (PvdA):Het is geen verwijt. Mij is niet duidelijk wat wij nu precies afspreken.Minister Van der Hoeven:Wat de Kamer wil, is duidelijk. U wilt dat een pilot wordt gestart en
dat die pilot iets oplevert. Ik zeg u toe dat ik, gehoord de discussie in
deze Kamer en in de Tweede Kamer, u een brief stuur waarin ik uiteen zet wat
die pilot moet inhouden en hoe daaraan vorm en inhoud gegeven moet worden.
U kunt dat dan lezen en dan wacht ik uw reactie wel af. Mocht het nodig zijn,
dan komen wij op dit onderwerp nog een keer terug.Enkele vragen van de heer Klink heb ik al beantwoord in de discussie met
mevrouw Linthorst. De naamgeving zit hem hoog. Eigenlijk heeft hij daar wel
gelijk in. Het vreemde is dat de mogelijkheden er zijn, maar dat er geen gebruik
van wordt gemaakt. Wij zouden ons niet moeten beperken tot een oproep aan
de scholen daar iets aan te doen. Wij zouden daar actiever in moeten zijn.
Ik zie twee mogelijkheden om aan zijn verzoek tegemoet te komen. De opvolger
van het blad Uitleg heet "O". Een interview in dat blad kan aan
dit onderwerp gewijd worden. Ik schrijf er iedere maand een kolom in. De kolom
voor deze maand heb ik al ingeleverd, maar in die voor de volgende maand kan
ik dit onderwerp aansnijden. Bij de diverse overleggen met het onderwijsveld
die op verschillende momenten plaatsvinden, zal ik dit punt op de agenda plaatsen.Ik ben ingegaan op het verlaten van de school zonder beroepskwalificatie.
De heer Klink besprak de mogelijkheid van een diploma van de kaderberoepsleerweg
met examens voor enkele vakken op een lager niveau. Die optie ontraad ik ten
zeerste. De heer Ten Hoeve heeft in zijn betoog enkele argumenten daarvoor
genoemd. Ik heb ook enkele genoemd en verwezen naar de mogelijkheid van de
leerwerktrajecten. Wij hebben voor die leerwegen gekozen, omdat het een bepaald
minimumniveau garandeert waardoor doorstroomrecht ontstaat. Het wordt voor
leerlingen en ROC's steeds moeilijker een passende vervolgstudie te realiseren
bij allerlei variaties in een examenniveau. Ik ben bang dat dan besloten zal
worden, leerlingen in een lager vervolgtraject te plaatsen en dat willen wij
toch niet? Ik houd vast aan die leerwegen en de mogelijkheid om als leerlingen
goed zijn in bepaalde vakken deze op te plussen. Het is aan de ROC's te bepalen
hoe zij dat honoreren in het programma dat gevold moet worden. Daarover kunnen
afspraken worden gemaakt.Het is de vraag of er bij de adviesurentabel sprake is van een wet van
Meden en Perzen. Moet die precies zo in de lesroosters tot uiting komen? Het
antwoord is "nee". Er moet echter een garantie zijn dat de kinderen de lessen
krijgen die nodig zijn om aan hun niveaus te komen. Of dat in combinaties
gebeurt, met teamwerk of in grote groepen maakt niets uit. Deze kinderen moeten
het onderwijsprogramma kunnen volgen. De bedoeling is dat scholen in het schoolplan
aangeven wat hun ambities zijn en wat hun werkwijze is. Wat is het niveau
van de kinderen en op welke manier worden de kerndoelen gerealiseerd binnen
de vier jaar die daarvoor staan? De school moet dat aangeven in het schoolplan.
De inspectie bekijkt vervolgens in hoeverre de school zijn eigen schoolplan
realiseert. Op die manier wordt vorm en inhoud gegeven aan het proportioneel
toezicht van de inspectie in het kader van de Wet op het onderwijstoezicht.Er wordt van de scholen iets verwacht. Ook hier geldt dat de verkregen
ruimte en vrijheid ingevuld moet worden. Daarvoor is het schoolplan. Als helder
is dat de borging wordt gegeven, is het vasthouden aan de adviesurentabel
geen probleem. Ik ben het echter eens met de stelling dat het gaat om een
trits en niet om alleen het laatste stukje van het verhaal.De opmerkingen van de heer Klink over de leerachterstanden en de sluitende
aanpak deel ik. Ik kom daarop terug bij de verschillende plannen die ik bij
de Kamer zal indienen, met name het onderwijsachterstandenplan. Daar wordt
gesproken over VVE en schakelklassen. Ik weet dat de relatie met de inburgering
velen zeer na aan het hart ligt. Wij hebben hier te maken met twee onderscheiden
budgetten. Wat let ons echter om in de uitvoering budgetten niet aan elkaar
te koppelen, maar om ervoor te zorgen dat er relaties worden gelegd? Ik neem
dit punt graag mee.De Kamer krijgt zeker een reactie van mij op het advies van de Onderwijsraad
over de bureaucratie. Over bureaucratie gesproken het volgende. Soms is die
er niet en soms maken wij die zelf. Het ministerie van OCW zal in het kader
van de zoektocht naar bureaucratie en elkaar tegensprekende en onnodige regels
het komende jaar een inventarisatie opstellen. Op basis daarvan wordt aangegeven
welke regelgeving weg kan. Het is gemakkelijk te zeggen dat de hoeveelheid
regelgeving verminderd moet worden. Dan moet ook duidelijk zijn welke regelgeving
weg kan, zodat wij niet in rare situaties terecht komen. Dit project loopt
binnen het ministerie en het onderwijs. Ook op dit punt kom ik graag terug
bij de Kamer met voorstellen over "ontregeling" en vermindering van de bureaucratie.Dit brengt mij bij de opmerkingen van mevrouw Kalsbeek en bij een voorbeeld
over deregulering en belemmerende regels. Bij bespreking van het wetsvoorstel
over leerwerktrajecten is toegezegd bij de evaluatie te bezien of er vereenvoudiging
van regelgeving nodig is. Die evaluatie vindt plaats in het schooljaar 2005-2006.
Dat slaat duidelijk op het vmbo. In juni-juli ontvangen wij de eerste rapportage
over belemmerende regels binnen het voortgezet onderwijs en binnen het vmbo.Ik ben het eens met degenen die zeggen dat leraren die opgeleid zijn aan
de pabo met een vervolgstudietraject les kunnen geven aan het vmbo. Zij kunnen
aangesteld worden als zij-instromer en moeten dan tegelijkertijd een opleiding
volgen. Zij kunnen ook aangesteld worden als onbevoegden die tegelijkertijd
een opleiding volgen. Ik heb nog niet zolang geleden met de G4 en Almere een
traject afgesproken, inclusief extra geld, om leraren in het voortgezet onderwijs
die onderbevoegd zijn via een gericht traject alsnog bevoegd te maken. Ook
op die manier kunnen wij de kwaliteit verbeteren. Wij hebben de handtekeningen
ongeveer een maand geleden gezet. Het project wordt nu voorbereid en gaat
in het nieuwe schooljaar van start.De heer Van Raak heeft opgemerkt dat ik veel notities heb toegezegd. Ik
heb de Kamer gezegd wat ik van plan ben om te doen en ik kom daar graag met
de heer Van Raak over praten; dat is geen enkel probleem.De heer Van Raak (SP):Ik heb het ook positief geduid.Minister Van der Hoeven:Zo duid ik ook de wens om mij naar deze Kamer te roepen; ik kom hier graag.
De Kamer roept mij, en dan praten wij erover.De heer Van Raak heeft ook gevraagd naar de voorwaardenscheppende rol
van het ministerie: wat doet u eigenlijk zelf? Eigenlijk gaat het om de vraag:
wat doen wíj zelf? Het gaat om een onderdeel van de begroting. Door
het goedkeuren van de begroting kan extra geld ter beschikking worden gesteld.
De wetgever bepaalt welke regels gelden en welke moeten worden veranderd.
De voorwaarden bij het plan van aanpak voor de veiligheid – ook daarin
zit geld – kunnen hier in het debat met de Kamer worden vastgesteld.
Zo worden faciliteiten gegeven aan scholen om hun eigen verantwoordelijkheid
waar te maken.Verder heeft de heer Van Raak gewezen op het onderzoek van de SP... Volgens
mij ging dat over een onderzoek van vorig jaar. Het was toch een klein groepje
dat daaraan heeft meegedaan?De heer Van Raak (SP):Wij zijn ook niet zo'n grote partij, met een fractie van
vier mensen in deze Kamer.Minister Van der Hoeven:Het waren toch niet alleen SP'ers die eraan hebben meegedaan?De heer Van Raak (SP):Nee, het waren 400 willekeurige docenten.Minister Van der Hoeven:Dat is een heel klein groepje. Ik weet nog wel dat ik het rapport in ontvangst
heb genomen. Toen heb ik de onvergetelijke opmerking gemaakt dat de basisvorming
zou moeten worden afgeschaft. Zo kreeg de SP toch maar een mooie primeur!Het verkleinen van scholen is niet altijd de oplossing. Er zijn bijvoorbeeld
scholen met veel leerlingen, die bestaan uit een aantal kleine vestigingen.
Verder zijn er grote scholen met verschillende ingangen, die zo binnen hun
school verschillende vestigingen maken; daarvan heb ik voorbeelden gezien
in Amsterdam. De kleinschaligheid wordt op die manier overeind gehouden zodat
men de leerlingen kent, terwijl ook de voordelen van grootschaligheid worden
genoten bij bepaalde faciliteiten voor beheer en ondersteuning. Ik wil niet
voorschrijven hoe groot een school moet zijn. Uit rapporten van de inspectie
blijkt dat er grote scholen zijn die op alle fronten uitstekend functioneren,
en dat er kleine scholen zijn die jaar na jaar slecht functioneren. De omvang
zegt op zich niet zoveel als andere elementen er niet bij worden betrokken.De heer Van Raak (SP):Ik ben het met de minister eens dat zij een beroep doet op scholen en
dat zij deze wil wijzen op de vele mogelijkheden, bijvoorbeeld om klassen
te verkleinen, praktijkgericht onderwijs te geven, leerwerktrajecten te organiseren
en instituten voor moeilijk lerende kinderen op te richten. Stel dat de minister
tegen de scholen zegt: u hebt veel meer autonomie dan u denkt, u kunt veel
meer realiseren dan u nu vermoedt. Dan komt er moment waarop zij zeggen: nu
is het geld op, wij hebben extra middelen nodig om deze goede dingen voor
onze leerlingen te doen en onze scholen beter geschikt te maken voor onze
leerlingen. Ik vrees dat zij dan bij de minister voor een gesloten deur komen
te staan. Is mijn vrees gegrond?Minister Van der Hoeven:Op dit moment is precies bekend hoeveel geld er beschikbaar is voor het
onderwijs. Wij praten vandaag over de begroting voor 2004. Wij weten wat er
is, en daarmee moeten wij het doen; zo simpel ligt het. Dit betekent dat een
school bepaalde keuzes zal moeten maken en prioriteiten zal moeten stellen.
Koffiedik kijken of in de toekomst kijken kan ik niet. Voor 2004 is het budget
echter bekend.De heer Van Raak (SP):Bij de scholen is er dan heel veel "vrijheid van" maar heel weinig "vrijheid
om". Zij krijgen vrijheid om dingen te doen die zij niet kunnen omdat er geen
middelen voor zijn.Minister Van der Hoeven:Dat ben ik niet met de heer Van Raak eens. Vroeger schreven wij met oormerking
precies voor wat er moest gebeuren, bijvoorbeeld hoeveel leerlingen er in
een klas moesten zitten, hoeveel uren er les moest worden gegeven en op welke
manier een leerling extra zorg moest krijgen. Dat hebben wij veranderd in
extra budgetten. Ik heb u al gezegd dat er voor de zorgleerlingen 360 mln
op jaarbasis komt en dat is echt niet niets. Dan moet je wel zelf kijken op
welke manier je dat gaat inzetten. Zet je het in voor extra mankracht, voor
kleinere klassen of voor een time-outvoorziening? Ik heb u ook gezegd dat
er voor het veiligheidsplan extra geld komt. Dat geld is wel geld uit de eigen
begroting, dus misschien bent u dan van mening dat dit anders gedaan had moeten
worden. Het is het een of het ander, het spijt mij.Dan kom ik toch weer terug op de heer Schuurman. Ik heb al gesproken over
deregulering. Aan het begin van mijn betoog had ik het over een aantal dingen
dat u ook in uw tweede termijn hebt aangehaald. Ik ben niet ingegaan op de
opmerking dat er meer aansluiting nodig is bij de belevingscultuur van de
jeugd. Daar draait het in feite om. De jeugd is inderdaad anders dan in de
periode dat ik zelf voor de klas stond, dat is waar. Bepaalde dingen zijn
hetzelfde gebleven en bepaalde dingen zijn anders. Dat komt ook door alles
wat er op ICT-gebied gebeurt. Op een aantal punten zijn leerlingen hun leraren
gewoon voor. Dat moeten wij op een gegeven moment durven erkennen. Dat betekent
dat leraren in hun pedagogisch-didactische gereedschapskist nog meer moeten
meekrijgen dan zij vroeger meekregen. Op een aantal punten is dus een andere
pedagogisch-didactische aanpak vereist. Ik ben ervan overtuigd dat dit zou
moeten gebeuren door een inhoudelijke vernieuwing van de lerarenopleidingen,
maar dat het alleen kan als dat in samenspraak met de scholen zelf gebeurt.
Daarom hecht ik ook zo aan dat fenomeen van opleiden in de school. Daarbij
krijgt een leraar niet alleen een opleiding aan een opleidingsinstituut en
loopt wat stage, maar is er een samenwerking tussen in dit geval een vmbo-school
en het opleidingsinstituut. Ik heb u Corbulo genoemd en Fontis. Zij zorgen
ervoor dat juist jonge mensen van 18, 19, 20 jaar die straks les gaan geven
aan scholieren – het zijn net geen leeftijdsgenoten, maar veel jonger
zijn zij ook niet – voldoende gewapend en voldoende getraind voor de
klassen komen te staan en in de klassen gaan werken. Ik acht het erg belangrijk
dat wij juist bij de opleidingsveranderingen de kwalitatieve elementen in
het oog blijven houden.Daarmee ben ik gekomen bij de vragen van de heer Ten Hoeve. Wij hebben
het gehad over de basisberoepsgerichte leerweg. Ik ben het zeer met de heer
Ten Hoeve eens dat elke beroepsbeoefenaar ook theorie nodig heeft. De vraag
is hoe je die theorie aanleert. Leer je de theorie uit een boek of leer je
haar uit waar je in de praktijk mee bezig bent? Je ontdekt bijvoorbeeld dat
je kennis van hout nodig hebt, van cement of van stenen. Je hebt ook kennis
nodig om te weten hoe materialen op elkaar reageren. Dat soort theoretische
kennis hoort er gewoon altijd bij. Ik acht het van belang dat die kennis wordt
meegegeven en dat niet alleen de handvaardigheid telt, maar ook de kennis
van de materialen waar je mee werkt.Ik was blij met de opmerkingen van de heer Ten Hoeve over Operatie Jong.
Ik denk dat dit precies is waar het om gaat. Het netwerk om die scholen moet
zodanig sluitend zijn dat er ook iets kan gebeuren als er zich problemen voordoen
en dat de mensen niet met de handen in het haar komen te zitten. Het vergelijkbaar
maken van scholen is lastig omdat er verschillen gaan ontstaan
tussen scholen. Dat is prima, maar je moet wel het kader vasthouden, want
daar zit de vergelijkbaarheid ook in. Die vergelijkbaarheid heeft te maken
met de kerndoelen. Bereik je die kerndoelen, bereik je het niveau, bereik
je de kwaliteit die je zou moeten bereiken? Dat is waar de inspectie op toeziet.
Je gaat dus niet vergelijken op resultaten, maar op de manier waarop zij hun
plannen en ambities neerzetten, op de kwaliteit die zij geacht worden te bereiken
en op de manier waarop zij die bereiken. Dat kun je inzichtelijk maken, dat
is inderdaad waar.Het inzichtelijk maken van je budget is lastiger. In een huishoudportemonnee
zit een bepaald bedrag aan euro's. Als je kinderen hebt, willen die op een
gegeven moment graag weten wat er met die euro's gebeurt. Er zal dan toch
moeten worden aangegeven waar het geld aan wordt besteed en wat er overblijft.
Een school heeft een budget, een lumpsum. Het management moet aangeven wat
het met het geld gaat doen. Dat willen de ouders en de docenten weten. Iedereen
wil ook weten waarin extra wordt geïnvesteerd. Wordt er extra geïnvesteerd
in ICT of in meer handen in de klas? Dat bedoel ik met inzichtelijk maken.
Men heeft het geld. Er moet echter wel duidelijk worden gemaakt wat er met
dat geld gebeurt, ook aan degenen voor wie het bestemd is.De omvang van het bestuur is een lastig punt. Er zijn heel grote schoolbesturen,
bijvoorbeeld die van Carmel of van Ons Middelbaar Onderwijs. Die zijn echter
zodanig georganiseerd dat er een behoorlijke autonomie op schoolniveau bestaat.
Dat systeem functioneert goed. Er zijn ook eenpitters, dus schoolbesturen
die verantwoordelijk zijn voor één school. Dat is wat lastiger,
vooral als het kleine eenpitters zijn. Omdat men niet wil fuseren en omdat
men niet naar een groot schoolbestuur wil, zoekt men naar mogelijkheden om
een aantal zaken in federatief verband te regelen. Er ontstaan nieuwe mogelijkheden
om zaken die men samen kan doen inderdaad samen te doen, bijvoorbeeld in verband
met het afdekken van risico's, en de dingen die men niet samen wil doen bij
de individuele schoolbesturen te laten. Die ontwikkelingen waren er tot voorkort
niet. Toen kon men kiezen tussen fuseren of niet fuseren. Nu beginnen er tussenvormen
te ontstaan. Ik denk dat dit goed is. Het past binnen de wet en het kader
en het past ook bij de verantwoordelijke en autonome school.Mevrouw Linthorst (PvdA):Er is één vraag blijven liggen, namelijk die naar de regelgeving
rond de verwijzing naar het zmok. Allochtone ouders blijken daar vaak grote
problemen mee te hebben.Minister Van der Hoeven:U hebt gelijk. U verwees toch met name naar het zmok in Amsterdam? Ik
ben daar onlangs op geattendeerd en ik laat het uitzoeken.De heer Klink (CDA):De minister zei aan het einde van haar eerste termijn dat ook zij wilde
weten hoeveel leerlingen voor langere tijd afwezig zijn omdat zij naar het
land van herkomst van de ouders gaan. Het betreft de problematiek die in Duitsland
speelde. Zij heeft toegezegd dat zij dit zou laten uitzoeken. Kunnen wij daar
te zijner tijd van op de hoogte worden gesteld?Minister Van der Hoeven:Ja, natuurlijk. Dat moet gebeuren. Dit probleem is echter nieuw voor mij.
Ik heb dus niet in mijn hoofd hoe ik dat precies moet gaan doen. De leerplichtambtenaren
zullen in elk geval bepaalde gegevens kunnen leveren. Ik heb de gegevens niet
binnen een maand op tafel liggen, maar ik moet u hier aan het einde van dit
jaar iets over kunnen melden.De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 20.27 uur 21.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-1466-1476.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl