Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van Europese regelgeving betreffende het verkeer van diensten op de interne markt (Dienstenwet) (31579)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 4322-4350

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 53, pagina 4322-4350

11-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31579Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 11 februari 2009)Pagina 4350-4351
Presentie en opening (woensdag 11 februari 2009)Pagina 4311-4311
Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van Europese regelgeving betreffende het verkeer van diensten op de interne markt (Dienstenwet) (31579)Pagina 4322-4350
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 december 2008 en op 28 januari 2009 over gesubsidieerde rechtsbijstandPagina 4313-4316
Regeling van werkzaamheden (woensdag 11 februari 2009)Pagina 4311-4313
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 februari 2009 over de IJsselmeerziekenhuizenPagina 4316-4322

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 193 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Implementatie
van Europese regelgeving betreffende het verkeer van diensten op de interne
markt (Dienstenwet) (31579).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Voorzitter. Toen ik zo-even de zaal binnenliep, zei de griffier tegen
mij: "Volgens mij ben jij nog een van de weinigen die het hele traject van
meet af aan heeft meegemaakt." Volgens mij klopt dat en ik meen dat het aardig
is nog een paar opmerkingen te maken over het hele voorafgaande proces, over
de hele discussie over de Bolkesteinrichtlijn en over de manier waarop de
Kamer een SER-adviesaanvraag heeft afgedwongen bij de minister – deze
was daar op dat moment niet zo'n groot voorstander van – wat uiteindelijk
een buitengewoon belangrijke rol heeft gespeeld bij de uiteindelijke totstandkoming
van de richtlijn.Het is goed hier nog even te memoreren dat op Europees niveau het SER-advies
een buitengewoon belangrijke rol heeft gespeeld. Daarmee heeft Nederland namelijk
in belangrijke mate een aantal vraagstukken aan de orde gesteld over de vraag
op welke manier de Dienstenrichtlijn uiteindelijk iets wordt waarin iedereen
zich kan vinden en waarover iedereen, op een of andere manier, met opgeheven
hoofd kan zeggen: "Dit is een goede manier om uiteindelijk de voltooiing van
de interne markt weer een stapje verder te brengen en om in het kader van
het Lissabonproces enkele stappen vooruit te zetten."Een meer algemeen punt betreft het belang van dit wetsvoorstel. Het gaat
namelijk wel om de dienstensector in zijn geheel. Ik kom zo dadelijk nog terug
op de diensten van algemeen economisch belang, maar de Dienstenwet is een
belangrijke wet die buitengewoon veel impact kan hebben voor zowel de mogelijkheden
van de dienstensector voor export naar de rest van de Europese Unie als binnen
het land zelf. De meerwaarde van dit wetsvoorstel is dat het niet alleen betrekking
heeft op activiteiten van buitenlandse ondernemingen in Nederland, maar ook
op alles wat Nederlandse ondernemingen hier zouden willen gaan doen. Het wordt
in feite een stukje vergemakkelijkt om je dienstenactiviteiten ter hand te
nemen.Als wij over dit wetsvoorstel praten, moeten wij wel in het achterhoofd
houden dat 75% van het bruto nationaal product en 80% van de
Nederlandse beroepsbevolking op de een of andere manier worden geraakt door
de Dienstenwet. De Dienstenwet is niet het sluitstuk van het hele proces van
de implementatie van de Dienstenrichtlijn, doch een van de uiteindelijke vier
wetten. Dit is het eerste wetsvoorstel, en gaat in belangrijke mate over een
goede regeling van de eenloketgedachte en de lex silencio positivo. De minister
van EZ komt met nog twee wetsvoorstellen, namelijk een voorstel voor een aantal
aanpassingswetten voor sectoren en een voorstel voor een veegwet.Dan moet er nog één ander wetsvoorstel komen, niet van de
ministers van EZ en van Justitie maar met name van de minister van BZK, namelijk
over de vraag op welke manier uiteindelijk decentrale overheden aansprakelijk
kunnen worden gesteld voor fouten in de implementatie. Over dat vraagstuk
spreken wij al veel langer en is al veel eerder advies gevraagd. Ik herinner
mij dat de commissie-Oosting er wel het een en ander mee heeft gedaan. Het
knelt des temeer nu, omdat in de Dienstenrichtlijn en in het voorstel voor
de Dienstenwet een belangrijke rol voor de decentrale overheden is weggelegd.
Indien zij op een onjuiste manier handen en voeten hebben gegeven aan hun
vergunningen en daarbij fouten hebben gemaakt, dan kunnen zij daarop nu niet
rechtstreeks aangesproken worden door de Europese Commissie of het Europese
Hof van Justitie, maar wordt altijd de rijksoverheid daarop aangesproken.
Het is goed om dan op nationaal niveau te regelen dat op het moment dat zo'n
situatie zich voordoet, wij direct de kosten bij de decentrale overheid kunnen
verhalen.Die wet was aangekondigd voor 2008, maar is er niet. Zij is nu aangekondigd
voor 2009. Ik heb er natuurlijk alle vertrouwen in dat die wet er alsnog komt,
maar voor mij is het allerbelangrijkst dat het gewoon op een goede manier
geregeld wordt. Als het niet zo is dat die wet hier uiteindelijk dan ook in
de Kamer ligt en wij daar ook al over gesproken hebben, dan moeten wij ervoor
zorgen dat zij alsnog op een goede manier wordt opgenomen in de veegwet die
wij vlak voor de jaarwisseling krijgen. Ik overweeg om op dit punt de druk
op te voeren en een Kameruitspraak te vragen.Een belangrijk element van wat nu geregeld gaat worden, is de eenloketgedachte.
Daarbij speelt op de achtergrond de vraag bij wie dat loket precies terecht
moet komen. De minister heeft gezegd dat hij het onderbrengt bij Antwoord
voor bedrijven. In het schriftelijk verslag heeft mijn fractie nog gevraagd:
waarom alleen bij Antwoord voor bedrijven en niet ook bij de Kamers van Koophandel?
Iedere ondernemer komt ten slotte in aanraking met de Kamer van Koophandel,
al was het alleen voor zijn inschrijving. Het antwoord van de minister was:
wij hebben Antwoord voor bedrijven en dus doen wij het bij Antwoord voor bedrijven.
Dat antwoord vind ik een beetje te mager. Zou geen afspraak met de Kamers
van Koophandel gemaakt kunnen worden over een doorlink, zodat het loket bij
Antwoord voor bedrijven wordt ondergebracht, maar met een link naar de Kamers
van Koophandel, zodat men daar ook alle informatie kan vinden over dit onderwerp?Een ander element aangaande het één-loket, is dat is uitgesproken
dat alle regelgeving en vergunningen in de nationale taal plus één
buitenlandse taal moeten worden aangeboden. Nederland kiest ervoor dit bij
voorkeur in het Engels te doen en om in grensregio's aan te sluiten bij de
taal die in die grensregio van belang is. Dat lijkt ons een heel goede oplossing.
Wat gaat de minister eraan doen om ervoor te zorgen dat andere landen voor
een soortgelijk regime kiezen en het loket ook zo veel mogelijk in het Engels,
het Frans of het Duits aanbieden? Het is niet de bedoeling dat als wij te
maken krijgen met Tsjechen, wij het loket alleen in het Tsjechisch en het
Slowaaks aangeboden krijgen. Dat maakt het niet erg aantrekkelijk om dan alsnog
activiteiten te ontplooien in Tsjechië of Slowakije. Hoe gaat de minister
stimuleren dat decentrale overheden, die de informatie bij dat ene loket gaan
aanvullen, die informatie niet alleen in het Nederlands, maar ook al in het
Engels of in die andere taal aanbieden? Moet dat per se door dat ene loket
gebeuren? Zou het ook niet goed zijn om decentrale overheden op dat punt ook
een stuk verantwoordelijkheid te geven?De minister heeft in belangrijke mate al alle regelgeving gescreend die
door decentrale overheden en anderen op dit terrein gemaakt is. Zij heeft
ons deelgenoot gemaakt van wat er allemaal al gebeurd is. Dat was een geweldig
pakket papier. Als je dat gelezen hebt, dan kun je heel goed slapen. Slechts
een kwart van de Nederlandse gemeenten had op 1 september, toen de deadline
afliep, het proces voltooid. Hoe staat het daar nu mee? De minister geeft
verder aan dat waterschappen, provincies en PBO's over het algemeen hun zaken
op orde hebben, maar wij weten dat sommige beroepsorganisaties ook vergunningen
hebben. Hoe staat het daarmee? Ik denk dan met name aan accountants, advocaten
en dergelijke. Bemoedigend is wel dat blijkt dat er over het algemeen niet
zo heel veel Nederlandse regels in strijd zijn met de Dienstenrichtlijn. Dat
is een belangrijke constatering.De lex silencio positivo is een gedachte die door het CDA al in 2004,
2005 in de Kamer gepropageerd is als belangrijk element om in te voeren in
deze wetgeving. Wat dat betreft zijn wij blij dat in ieder geval Europa op
diezelfde gedachte is gekomen. Het is goed dat de lex silencio positivo uiteindelijk
op tafel wordt gelegd. Om die reden zal de minister van ons geen enkel kritisch
geluid horen over dit verhaal. Integendeel, wij vinden het heel goed dat het
gebeurt. In de nota naar aanleiding van het eindverslag staat dat hier al
een zeer preventieve werking van uitgaat. Er wordt zeer kritisch nagedacht
over de vraag of een bepaalde vergunning wel noodzakelijk is. Dat is een belangrijk
voordeel van de lex silencio positivo.Mijn laatste onderwerp in mijn bijdrage zijn de diensten van algemeen
economisch belang, waarover wij al vaker van gedachten hebben gewisseld. Daarbij
ging het met name over de vraag of wij zo langzamerhand niet eens duidelijkheid
moeten geven over welke diensten onder de titel "dienst van algemeen economisch
belang" vallen.In de nota naar aanleiding van het verslag staat dat enkele sociale diensten
daaronder vallen, zoals de woningbouw. Mijn informatie is dat heel veel decentrale
overheden nog steeds de behoefte hebben om duidelijkheid te krijgen over wat
precies een dienst van algemeen economisch belang is. Daarover krijg ik graag
wat meer informatie van de minister. Wat verstaat de Nederlandse overheid
precies onder een dienst van algemeen belang? Ik ken de Altmark-criteria en
ik weet ook aan welke andere bepalingen voldaan moet worden. Maar ik ben zeer
benieuwd naar de mening van de regering op dit punt.De heer Van der Ham (D66):De Europese Commissie heeft het plan om de Dienstenrichtlijn uit te breiden
tot de gezondheidszorg, dus om een stap verder te gaan dan deze richtlijn.
Hoe staat het CDA daar tegenover?De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Wij moeten eerst afwachten wat de Europese Commissie überhaupt op
dit terrein gaat doen. U kunt wel zeggen dat de Europese Commissie iets van
plan is, maar dan nog moeten wij dit proces eerst zorgvuldig afronden. Ik
vraag mij overigens af of het wel verstandig is om de gezondheidszorg
er nu al direct onder te brengen. Wij hebben een buitengewoon zorgvuldig,
langdurig proces doorlopen om uiteindelijk tot deze richtlijn te komen. Daarop
zijn allerlei uitzonderingen geformuleerd. Wij moeten eerst dit proces tot
een goed einde brengen, inclusief de implementatie. Pas daarna kunnen wij
een paar stapjes verder zetten.De heer Van der Ham (D66):Dat was mijn vraag niet. Voor mijn fractie en ook uw fractie staat vast
dat wij deze Dienstenrichtlijn moeten aannemen. Er is heel veel discussie
geweest, ook in het Europees Parlement, over de vraag of deze richtlijn wel
ver genoeg gaat. Er zijn zeer veel compromissen gesloten. Is het CDA hier
in de Kamer en wellicht straks ook bij de Europese verkiezingen van plan om
ervoor te zorgen dat er verdere stappen gezet kunnen worden? Roept u de regering
op om in Europees verband stappen te zetten om hiaten als gevolg van al die
compromissen, in de huidige diensten weg te nemen?De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Laten wij het stapje voor stapje doen; alles op zijn tijd. Laten wij eerst
deze richtlijn tot een goed einde brengen via de implementatie van de desbetreffende
wetgeving. De Europese Commissie heeft als enige het recht van initiatief.
Als zij ons een witboek, een groenboek of een of andere vorm van regelgeving
voorlegt, zullen wij uitgebreid van gedachten wisselen over de vraag of het
verstandig is om dit op korte termijn te doen of dat wij daar nog even mee
moeten wachten. Er zitten heel veel haken en ogen aan. Wij moeten op het juiste
moment de juiste discussie over het juiste onderwerp voeren. Dat moment is
niet vandaag.De heer Elias (VVD):Voorzitter. Vandaag behandelen wij een wet die wij, wat de fractie van
de VVD betreft, zo snel mogelijk opnieuw behandelen. Ik hoop dat collega Van
Dijk er ook dan weer bij kan zijn. Ik doel op het moment waarop het ons gelukt
is om in Europees verband alsnog een echte Dienstenrichtlijn tot stand te
brengen met een echte open interne markt en een echte aanval op de administratieve
regeltjes die het grensoverschrijdend inzetten van personeel nodeloos bemoeilijken.
Desnoods gaat Nederland hiermee met een kopgroep van start zodra het verdrag
van Lissabon die mogelijkheid biedt. Echte concurrentie in Europa moet zich
volgens de VVD namelijk niet beperken tot het nationale niveau, want de Nederlandse
economie is voor bijna drie kwart afhankelijk van diensten en de tijd van
rokende schoorstenen en de lopende band ligt werkelijk merendeels achter ons.De Dienstenwet die er nu ligt, de vertaling van de uitgeklede Europese
Dienstenrichtlijn, is voor ons een typisch geval van een half ei, en inderdaad:
dat is beter dan een lege dop. Een half ei overigens dat voor 28 december
van dit jaar al op de ontbijttafel moet liggen, want dan moet volgens afspraak
de Nederlandse variant in werking treden.Het doel van de originele Dienstenrichtlijn was: een Europese interne
markt voor diensten bevorderen. Als dienstverleners in het ene land last hebben
van belemmeringen om in het andere land te kunnen opereren, moeten die belemmeringen
worden opgeruimd. Nieuwe markten openen zich, terwijl op de Nederlandse markt
meer concurrentie ontstaat. Dat leidt tot innovatie en tot een betere prijs-kwaliteitverhouding
voor de consument. Bovendien vergroot een interne markt voor diensten de keuzemogelijkheid
voor consumenten en voor andere dienstenafnemers. Zij brengt meer welvaart,
versterkt de economie en er komen extra banen. Het oorspronkelijke voorstel
voor de Dienstenrichtlijn zou Europa aan ruim een miljoen extra banen hebben
geholpen en aan een sterke groei van de Europese economie. Ik verwijs naar
CPB-cijfers.Mijnheer de voorzitter. Er waren prima ideeën. Ze waren in 2004 dan
ook afkomstig van de liberale commissaris Frits Bolkestein en zij worden ook
heden ten dage door de VVD nog meer dan van harte onderschreven. Twee jaar
discussiëren in het Europese Parlement en 1600 wijzigingsvoorstellen
verder zijn er tot onze grote spijt evenwel flink wat gaten in de Bolkesteinrichtlijn
geschoten. Platte vakbondsdemagogie werd in dat proces niet geschuwd. De tegenstanders
spraken van de Frankensteinrichtlijn en het kabaal stoelde op het veel besproken
land-van-oorsprongbeginsel: een Tsjechische ondernemer die bijvoorbeeld in
Nederland aan de slag zou willen, zou hier op basis van de Tsjechische wetgeving
mogen opereren. De gedachte die hieraan ten grondslag lag, was dat daardoor
veel sneller een interne Europese markt zou ontstaan. Dat is weer goed voor
de mondiale concurrentiepositie van Europa. Denk aan India en China.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. De heer Elias ging nog even door op het onderwerp waarover
ik hem precies een vraag wilde stellen. Ik hoor hem zeggen dat er een miljoen
banen bij zouden zijn gekomen. Er wordt nu gesproken over 600.000 extra banen,
maar wij moeten nog zien dat die er bij komen. Ik heb daar mijn twijfels bij.
Echter, maakt het de heer Elias helemaal niet uit of die miljoen extra banen
die er bij zouden zijn gekomen alle wel goede banen zouden zijn geweest? Vraagt
hij zich niet af of die voor de werknemers die ze zouden krijgen, net wat
minder goed zouden zijn geweest?De heer Elias (VVD):Nergens staat dat. Volgens de verdragen zouden de cao's blijven gelden.
U moet het SER-advies lezen. Daar staat dat allemaal keurig in. Daar stond
ook de handtekening van mevrouw Jongerius van de FNV onder. Waar u op doelt,
is in die periode dus allemaal overdreven bangmakerij geweest. Bovendien:
de economie moderniseert. De tijd van de lopende band en de rokende schoorstenen
is voorbij. Kijk eens naar buiten. Wij hebben hier een mooie glazen wand en
u moet dan ook naar buiten kijken. De zzp'ers, de zelfstandigen zonder personeel,
vinden wat nu gebeurt fantastisch. Morgen spreken wij met minister Donner
en zullen wij het hebben over het feit dat 1% van de zelfstandigen
ontevreden is over de keuze die ze gemaakt hebben. De economie verandert.
Dat houdt u niet tegen. Ik weet wel dat uw groepering flink heeft gefulmineerd
tegen deze Bolkesteinrichtlijn, maar die zal er toch een keer komen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik wil alleen nog mijn conclusie trekken. Zo ken ik de VVD
weer. Van dik hout zaagt men planken. Het maakt verder niet
zo veel uit dat de werknemers wel degelijk nadeel ondervinden.De voorzitter:Conclusies trekken wij eigenlijk pas in de tweede termijn.De heer Elias (VVD):Maar de nadelen zijn nooit aangetoond.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Bent u het niet met mij eens dat dit voorstel uiteindelijk de juiste vertaling
van het SER-advies is?De heer Elias (VVD):Met hier en daar een kanttekening ben ik het ermee eens dat dit voorstel
een prima vertaling is van wat uiteindelijk in Europa na twee jaar discussie
en 1600 amendementen is vastgelegd. Hierover kom ik overigens nog te spreken,
maar vooruitlopend daarop zeg ik dat wij op hoofdlijnen heus wel kunnen instemmen
met het wetsvoorstel dat er nu ligt. Alleen, wij hebben een paar belangrijke
kanttekeningen en ik wilde graag beginnen met opmerkingen over het principe
en aangeven waar wij voor staan, waar wij in geloven, waar wij als het aan
ons ligt nog op terugkomen en waarvoor wij met een kopgroep in Europa zullen
vechten.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Maar die 1600 amendementen vloeiden juist voort uit het SER-advies. Dus
dankzij het SER-advies ligt dit voorstel op tafel. U kunt dat anders zien,
maar dat is wel een feit.De heer Elias (VVD):Nee, feit is dat er nu een vertaling op tafel ligt die op hoofdlijnen
acceptabel is, maar dit voorstel is een vertaling van de uitgeklede Bolkesteinrichtlijn.
Aanneming van die richtlijn hadden wij veel beter gevonden. Wij kunnen daarover
van mening verschillen en met de SP nog sterker, maar dat zijn de feiten.Een tweede slag die aan het oorspronkelijke voorstel van Frits Bolkestein
is toegebracht, is dat flink wat sectoren buiten de werking van de Dienstenrichtlijn
zijn gehouden. Ik noem ze niet allemaal, maar het staat voor mijn fractie
buiten kijf dat het er te veel zijn. Het gaat om vervoer, uitzendbureaus,
elektronische communicatiediensten en ga maar verder. Tot zover de lege dop.De nieuwe Dienstenwet bevat zeker ook positieve elementen. Zo worden allerlei
regels tegen het licht gehouden op noodzakelijkheid, proportionaliteit en
non-discriminatie, een hele mond vol. Maar als dat betekent – dat doet
het – dat onnodige regelgeving wordt teruggebracht of afgeschaft, neem
ik die volle mond bij wijze van uitzondering voor lief, zeker als tevens administratieve
procedures worden vereenvoudigd.Verder komt er één loket voor dienstverleners, zowel voor
informatie als voor het afwikkelen van formaliteiten. Ten slotte bevat de
richtlijn, dus straks ook de Nederlandse wet, het principe dat, als een vergunning
wordt aangevraagd en de overheid niet op tijd reageert, deze vergunning automatisch
wordt verleend. Dit heet de lex silencio positivo. Maar als u mij toestaat,
mijnheer de voorzitter, wil ik de bewindslieden vragen met mij af en toe te
reppen van het uitgangspunt: geen tijdige overheidsreactie, dan automatisch
vergunning. Verderop in mijn betoog wordt wel duidelijk waarom ik hieraan
hecht. Er komen minder regels, er komt één loket en reageert de
overheid te laat, dan wordt de vergunning automatisch verleend. Zie hier het
halve ei dat ons doet zeggen dat deze Dienstenwet vanuit zuiver liberaal oogpunt
weliswaar onvolkomen is, maar toch beslist een stap vooruit.Drie hoofdpunten zijn voor ons van belang. Het ene loket past in het streven
om de administratieve lasten voor bedrijven te beperken. De VVD-fractie juicht
deze ontwikkeling uiteraard sterk toe, maar wil dat dit loket voor alle ondernemers
in alle sectoren is, dus niet alleen voor dienstverleners. Verder wil de VVD-fractie
dat dit loket pertinent voor 28 december 2009 draait. Dat is namelijk
de deadline. Als Nederland daaroverheen schiet, krijgen wij gedoe met de Europese
Commissie. De VVD-fractie reikt hierbij graag de suggestie aan om dit te combineren
met de uitvoering van de motie-Van der Burg uit oktober 2007 over het bedrijvenloket.
Ook doen wij het kabinet de suggestie om in twee grensregio's te experimenteren
met het gezamenlijk opzetten van een dergelijk loket. Wij denken aan de oudste
Euregio's van Nederland met België en Duitsland, te weten die in Twente
en in Limburg. Ik sluit hiermee aan op een al aangekondigde motie-Schinkelshoek
die dit alvast voor Limburg bepleit. Een en ander staat voor volgende week
op de agenda bij het verslag van het algemeen overleg over grensoverschrijdende
samenwerking. Misschien is er iets te combineren.Bovendien wil onze fractie een echt loket dat werkt en niet een of ander
internetexcuusloket dat met een handigheidje van een Brusselse verplichting
afkomt. Wij willen een overheid die niet meedeelt dat iets niet kan, maar
die helpt hoe iets wel moet. De overheid is er voor de burgers en de bedrijven
en niet andersom.Concreet voor dit elektronische loket betekent het dat je er moet worden
geholpen met inzichtelijke en heldere informatie en met inhoudelijk advies.
Als je een mailtje stuurt of belt, moet je binnen vijf werkdagen een concreet
en inhoudelijk antwoord krijgen en niet een verwijzing naar een andere instantie.
Bovendien moet de mogelijkheid bestaan om dit loket fysiek te bezoeken: dus
geen verwijzingen naar een van de 441 Nederlandse gemeenten of een van de
twaalf regionale Kamers van Koophandel. Eén loket is één
loket en geen verwijzingencircus. De VVD-fractie vraagt de minister om daarvoor
te zorgen, want daar ligt de behoefte; VNO heeft er ook op gewezen. Graag
ontvang ik van de ministers in hun antwoord toezeggingen over diverse suggesties
rondom dit loket.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Waar moet dat ene loket komen?De heer Elias (VVD):Dat maakt ons in principe niet zo vee uit, maar het ligt voor de hand
om het bij Economische Zaken neer te leggen en het te combineren met het Antwoord
voor bedrijven.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Betekent dit dat een Limburgse ondernemer naar Den Haag moet gaan om daar
het antwoord te krijgen?De heer Elias (VVD):Nee, het betekent dat hij achter zijn typemachine zit, een vraag inklopt
en binnen vijf werkdagen antwoord krijgt. Zoals ik al zei: Nederland is een
beetje veranderd.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Maar u zei net dat je het ook fysiek moet kunnen bezoeken. Ik versta onder
"fysiek bezoeken" dat ik daar naar toe loop ...De heer Elias (VVD):Als een ondernemer ervoor kiest om in een keer met zijn hele stapel naar
een loket te gaan, wat zou daar mis aan zijn?De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):U wilt dat op een plek hebben, hier op het ministerie van Economische
Zaken.De heer Elias (VVD):Als hij bij de Kamer van Koophandel ook goed terecht kan of als de Kamer
van Koophandel met dat loket hier in Den Haag zaken regelt, vind ik het ook
allemaal prima. Wij willen alleen niet dat het over ik weet niet hoeveel plaatsen
in Nederland versnipperd is, waarbij je op de ene plek goed wordt geholpen
en op de andere niet. Er moet gewoon één helder functionerend
loket komen.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):De heer Elias zegt het nu weer anders.De heer Elias (VVD):Nee, dat zeg ik niet.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Toen ik vroeg waar het loket moest zijn, zei de heer Elias: in Den Haag.
Hij kan zich echter ook voorstellen dat het bij een Kamer van Koophandel in
de regio is. Wat is het nu?De heer Elias (VVD):Als men daar ook terecht kan voor dezelfde informatie, vind ik dat prima.
Ik kan mij echter voorstellen dat je één loket organiseert dat
goed functioneert en in helder Nederlands antwoord geeft. Als mensen bij wijze
van uitzondering op enig moment naar dat loket toe willen om al hun zaakjes
in één keer af te ronden, komen zij een keer naar Den Haag.
Als je een bedrijf wilt starten waarmee je ook in andere landen binnen Europa
beter kunt concurreren, dan heb je dat er wel voor over, lijkt mij.De voorzitter:Ik stel voor dat u uw betoog vervolgt.De heer Elias (VVD):Ik wil nog een voor de VVD belangrijk kwestie behandelen, die eigenlijk
breder geldt. Als de overheid met de burger communiceert, hoort dat begrijpelijk
en duidelijk te gebeuren. Onbegrijpelijk taalgebruik is voor de burger knelpunt
nummer 6 in zijn omgang met de overheid. Ik verwijs naar de brief van de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 4 november 2008. Het
is een punt van alle tijden, lijkt het wel. De Stichting Ideële Reclame
heeft in 1980 – u hoort het goed: 1980 – al een campagne gevoerd
voor klare taal bij de overheid. Hier en daar gebeurt er iets. Er is een Kafkabrigade
en er wordt aan gewerkt om 25 formulieren te verbeteren. Het mag breder en
het moet breder. De overheid moet in duidelijk Nederlands met de burger, met
ons allemaal, communiceren. Dat is een heel normale eis. Het gebeurt echter
veel en veel te weinig. Mijn fractie wil er keer op keer gericht op letten,
ook bij dit loket. Graag een reactie. Het lijkt misschien niet belangrijk,
maar wij vinden het wel belangrijk.Uitgangspunt van de overheid is dat een vergunning automatisch wordt verstrekt,
als te laat op het verzoek voor die vergunning wordt gereageerd. Dat is de
zogeheten lex silencio. De VVD-fractie is blij dat de invoering van het principe
het kabinet aanleiding heeft gegeven om eens goed naar al die vergunningen
te kijken en om allerlei overbodige vergunningen op te doeken. Bravo. Het
moeten er echter veel meer worden. Mag ik in dat verband vragen om een overzicht
van vergunningen die nog onder het mes kunnen? Ook wil ik weten wanneer daarover
besluiten zullen vallen. De VVD vraagt om een slachting onder rare en onnodige
vergunningen. Wij krijgen graag een overzicht. Weet dat het ons niet bloeddorstig
genoeg kan zijn als het onnodige vergunningen betreft. Dat geldt helemaal
voor vergunningen waarvan onduidelijk is of zij eigenlijk wel steunen op een
wet. Ik kon niet geloven wat ik las in het Kabinetsplan aanpak administratieve
lasten van staatssecretaris Heemskerk. Daarin staat gewoon, tenzij ik verkeerd
lees: er zijn vergunningen die niet steunen op een wet. Is dat echt zo? Zo
ja, dan zijn die vergunningen natuurlijk helemaal rijp voor de slacht. Graag
een reactie.Uiteraard zullen er altijd vergunningen overblijven. De VVD-fractie is
voor die categorie enthousiast over de stok-achter-de-deurwerking van de lex
silencio. De heer Jan Jacob van Dijk sprak daar ook over. Vergunningaanvragen
zullen er vaker op tijd door worden afgewikkeld en dat vinden wij goed nieuws.
Realistisch als de VVD-fractie is, zal zij overigens niet ontkennen dat er
wel degelijk adders onder het gras zitten. Niet elke wet en niet elke vergunning
leent zich ervoor, maar dat doet aan het principe niets af. Het is prettig
voor de burger en voor de ondernemer als de overheid zich aan haar termijnen
houdt. Bovendien creëert het rechtsgelijkheid, want waarom mag een overheid
straffeloos te laat reageren, terwijl een burger of bedrijf een boete krijgt
als hij te laat reageert?EliasIn het wetsvoorstel voor de Dienstenwet heeft het kabinet ervoor gekozen
om de lex silencio te verankeren in de Algemene wet bestuursrecht, de Awb.
Dat is op zichzelf positief, want de Awb biedt een bredere grondslag dan alleen
vergunningstrajecten die onder de Dienstenrichtlijn vallen. Dat schept dus
ruimte voor uitbreiding. Niettemin heeft de VVD moeite met de door het kabinet
gekozen juridische dubbelslag, want het kabinet brengt nu slechts 45 extra
vergunningen van de circa 1100 onder de lex silencio. Daarnaast
legt de Awb vast dat de vergunningverlener alsnog het recht krijgt om een
vergunning in te trekken als het algemeen belang wordt geschaad, ook al is
de vergunning automatisch verleend omdat de termijn verstreken was. Wij erkennen
dat dit laatste van belang kan zijn als ten onrechte een vergunning die maatschappelijke
schade zou toebrengen, verleend wordt omdat een ambtenaar niet goed heeft
opgelet. Ook zien wij het probleem van de derdenwerking: als ik een vergunning
krijg om een heel hoge betonnen tuinmuur op te trekken, omdat degene die mij
die vergunning had moeten weigeren te laat reageerde, hoe zit het dan met
het recht van mijn achterbuurman op licht in zijn studeerkamer? Wij zien dus
dat er hier en daar knelpunten kunnen optreden. De keuze van het kabinet om
het aantal vergunningen dat onder het uitgangspunt gebracht wordt heel klein
te houden én die enorme vluchtweg via de algemeenbelangredenering te
creëren vindt de VVD-fractie te veel van het goede. Wij spreken de dringende
wens uit dat de lex silencio vaker wordt toegepast dan alleen op de aangekondigde
uitbreiding met 45 vergunningen. Alleen wanneer het er echt flink meer worden,
is het reëel dat de vluchtweg openblijft omdat daarbij sneller misstappen
kunnen worden gemaakt. Als het kabinet echter vasthoudt aan zowel het beperkte
aantal als de vluchtweg, overwegen wij om een amendement in te dienen om de
laatste route de pas af te snijden. Wij zien dat zelf eerlijk gezegd ook wel
als een paardenmiddel. Vandaar onze dringende oproep aan het kabinet om het
aantal vergunningen onder de lex silencio te vergroten.Mevrouw Gesthuizen (SP):De heer Elias is zelf blijkbaar een groot voorstander van een zo breed
mogelijke vluchtweg. Op welke manier denkt hij dat het gedrag van de overheid
zou kunnen verbeteren? De overheid dient zich natuurlijk in principe –
dat zijn wij waarschijnlijk wel met elkaar eens – gewoon aan de termijnen
te houden die voor het verlenen van vergunningen staan. Of wil hij niet dat
de overheid haar gedrag verbetert?De heer Elias (VVD):Dat wil ik helemaal niet. De vluchtweg gaat over iets anders. De vluchtweg
gaat hierover: als een vergunning inhoudelijk ten onrechte verleend zou worden,
maar toch verleend wordt omdat de termijn is overschreden en de lex silencio
van toepassing is, moet er een mogelijkheid zijn om de zaak alsnog terug te
draaien. Dat kan bijvoorbeeld als de gezondheid in gevaar is of iets dergelijks;
daar zijn in ieder geval allerlei draconische uitzonderingen op. Van die mogelijkheid
moet echter geen misbruik worden gemaakt. Het moet niet zo zijn dat het aantal
niet wordt uitgebreid, zoals het kabinet bepleit, en dat ook nog eens die
vluchtweg openstaat; dat is te veel van het goede en dat heb ik betoogd.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik zal mijn vraag wat duidelijker stellen. Hoor ik de heer Elias pleiten
voor een groter aantal vergunningen onder de lex silencio?De heer Elias (VVD):Zeker.Mevrouw Gesthuizen (SP):Vreest u niet dat als de overheid steeds meer vergunningen onder de lex
silencio brengt, zij nooit geneigd zal zijn om haar gedrag te verbeteren,
terwijl wij dat beiden waarschijnlijk graag verbeterd zouden zien? Het zou
beter zijn als bij minder vergunningen de verstrekkingstermijn wordt overschreden.De heer Elias (VVD):Nee, want het blijkt een stok achter de deur te zijn om vergunningen sowieso
in de prullenbak te gooien; daar zijn wij van harte voor.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dan weet ik genoeg!De heer Elias (VVD):U weet genoeg? Dan hoef ik ook niets meer te zeggen.Wij doen dus een dringende oproep aan het kabinet om het aantal vergunningen
onder de lex silencio te vergroten. Ik zal een concreet voorbeeld geven. Jaarlijks
zijn er 9000 aanvragen voor een horecavergunning. Die kunnen niet onder de
lex silencio vallen want daarvoor zouden juridische belemmeringen zijn vanwege
de Wet Bibob. Vanwege de tijd zal ik de details even laten zitten, maar de
hoofdvraag blijft: is dat nu echt zo? Kunnen al die dingen die er niet onder
worden gebracht, er ook echt niet onder? Dat lijkt ons overdreven.Is het kabinet bereid om als die vluchtweg na dit debat blijft staan,
halfjaarlijks inzicht te verschaffen in de mate waarin in de toekomst van
deze vluchtweg gebruik wordt gemaakt? De VVD-fractie wil niet – en misschien
is dit ook een antwoord aan mijn collega van de SP-fractie – dat het
nuttige beginsel van het niet op tijd antwoord geven en dan een vergunning
verlenen een papieren tijger wordt. Wij willen niet dat het principe bestaat
omdat het volgens de Europese wetgeving nu eenmaal moet, maar dat het tegelijkertijd
juridisch zo listig afgeknepen wordt dat de burger en de ondernemer er in
de praktijk niets aan hebben. Graag wordt mijn fractie op dit punt door beide
ministers gerust gesteld.Wij vragen aandacht voor de zogenaamde screening van wetgeving door elke
lidstaat. Dit wetsvoorstel is in zijn algemeenheid, wil er van deze uitgeklede
Bolkensteinrichtlijn nog enig positief effect uitgaan, in sterke mate gevoelig
voor de trouwhartige en voortvarende uitvoering van die screening. Economische
effecten en werkgelegenheidseffecten zullen kleiner zijn als niet alle landen
van de EU in dezelfde mate belemmeringen wegnemen voor een firma uit land
X om in land Y aan de slag te kunnen. Voor de VVD is dat een belangrijk aandachtspunt.
Het is tot nu toe nog steeds niet duidelijk hoe het kabinet eerlijke kansen
voor ons bedrijfsleven in andere lidstaten gaat verzekeren. Ik zeg er maar
even luid en duidelijk bij dat het vertrouwen van de VVD in de goede wil van
andere lidstaten tamelijk zware averij heeft opgelopen bij het vrijgeven van
bijvoorbeeld de postmarkt en het splitsen van de energiemarkt. Graag een helder
antwoord van de minister van EZ op dit punt. Hoe garandeert zij een betere
verankering van de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven en trouwens
ook van de Nederlandse consument, of deze nu post, telefoon, gas en elektra,
medicijnen of hypotheken buiten Nederland wil aanschaffen? Met het laatste
zal het de laatste tijd overigens wel meevallen.Straks gaan de landen binnen de EU elkaars nieren proeven en komt een
proces op gang waarin wordt gekeken of wel echt sprake is van eerlijke concurrentie
tussen de landen. Wil de minister de ervaringen van het Nederlandse bedrijfsleven
hierbij nadrukkelijk betrekken? Ondernemers weten als geen ander welk land
op welk gebied de kluit beduvelt.Voor de VVD zijn bij dit wetsvoorstel nog een paar belangrijke wensen
te vervullen. Ik hoop van harte dat onze constructieve voorstellen, ook al
zijn ze afkomstig van een oppositiefractie, op een royaal onthaal in vak K
mogen rekenen.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Ook ik had gehoopt op aanwezigheid van de heer Graus, maar
ik neem aan dat hij op Terschelling is om wat herten te beschermen.De voorzitter:Dat is ons niet bekend. De heer Graus had wel ingetekend, maar wij kunnen
hem niet bereiken.Mevrouw Vos (PvdA):Ik vermoed dat hij elders zit.Voorzitter. Als eurofiel heb ik zo hier en daar wel eens een droom. Ik
droom over Europa, wat ik "het leukste land van de wereld" noem. Europa is
rijk aan cultuur, talen, mensen, tradities en misschien heeft het juist daardoor
wel een veerkrachtige, sociale en innovatieve economie. Ik droom ook over
een Europa waarin iedereen naast zijn of haar eigen taal in een verstaanbaar
pidgin-euro-engels met elkaar kan debatteren en vooral handel kan drijven.
Helaas liggen Duitsers en Fransen wat dwars als het gaat om de logische lingua
franca van Europa, maar dit terzijde. Ik droom vooral van een Europa waarin
de verschillen in welvaart niet meer bestaan en het niet uitmaakt of je in
een oude lidstaat of in een nieuwe lidstaat bent geboren om wat van je leven
te maken, en waarin je je ook geen zorgen hoeft te maken over ziekte of ouderdom.Vandaag behandelen wij een stap in die richting: de implementatie van
de Dienstenrichtlijn in de Dienstenwet. De PvdA ziet het belang van de Dienstenwet:
een interne markt voor diensten. Het grootste deel van onze economie bestaat
uit diensten. Daarom is de Dienstenrichtlijn voor Nederland van zo ontzettend
groot belang, niet in de laatste plaats omdat wij onze talen zo goed spreken.
Maar ook voor Europa is de Dienstenrichtlijn van belang, en al helemaal nu
onze economie klappen krijgt door de kredietcrisis. De Europese economie moet
blijven draaien, het liefst een tandje harder en innovatiever. Protectionisme
is al helemaal uit den boze willen wij er bovenop komen. De PvdA-fractie hoopt
dan ook dat met de Dienstenrichtlijn de Nederlandse export van onze innovaties
op het gebied van bijvoorbeeld duurzame technologie een extra boost krijgt.
Als wij dan ook nog eens wat meters gaan maken met ons innovatiebeleid en
de link tussen wetenschap en bedrijfsleven echt gaan leggen, kan Nederland
nog meer baat hebben bij de Dienstenrichtlijn, en andersom. Mijn fractie hoopt
dan ook van harte dat door een grotere interne markt voor diensten andere
lidstaten evenveel baat hebben bij de richtlijn, want van een welvarend Europa
worden wij allemaal beter.De behandeling van dit wetsvoorstel lijkt in het licht van al die ambities
dus wel wat technisch, want de belangrijkste concrete zaken die wij nu regelen,
zijn de contactpunten, antwoordvoorbedrijven.nl en de ConsuWijzer, die worden
ingericht voor vragen over de Dienstenrichtlijn. Hoe staat het met de bezoekcijfers
van de twee websites die al een tijdje bestaan? Kennen alle bedrijven nu de
genoemde sites? Hoeveel procent van de consumenten weet dat de ConsuWijzer
er ook is voor hen, ook als het gaat over vragen over Europa? Zal beter worden
doorgekoppeld via de websites van de Kamers van Koophandel en de Belastingdienst
naar antwoordvoorbedrijven.nl? Het lijkt ons van groot belang dat er één
portal komt waar iedereen naar toe kan gaan met vragen. Daarom is het van
belang dat het één website blijft en dat wij niet weer een wirwar
van sites gaan verzinnen.Het gaat niet alleen om de implementatie van de Dienstenrichtijn in Nederland,
het gaat er ook over dat al onze collega-lidstaten onverwijld alle barrières
en grenzen voor dienstverlening verwijderen. Het Nederlandse belang ligt er
dus vooral in dat de Dienstenrichtlijn door andere Europese lidstaten correct
wordt uitgevoerd, ook op buitenlands gemeentelijk niveau. In theorie zouden
andere landen een belang kunnen hebben bij het niet helemaal correct implementeren
van de Dienstenrichtlijn om zo de concurrentie van de geweldige Nederlandse
dienstverleners tegen te werken. Dat is dan ook onze grootste zorg. Nederland
is dan wel goed op stoom met de implementatie en wij zijn ook geen gekke Henkie
als wij gewoon ons best blijven doen, maar hoe staat het met de andere lidstaten?
Zijn de landen direct om ons heen, onze belangrijkste zakenpartners België
en Duitsland bijvoorbeeld, op schema? Als dat niet zo is, hoe gaat de minister
zich hiervoor inzetten? Wat zijn haar argumenten richting de andere lidstaten?
Op welke manier gaat zij haar collega's overtuigen?Op de site van het ministerie van Economische Zaken staat wat summiere
informatie over het crashteam oneerlijke concurrentie. Ik ben erg benieuwd
hoeveel klachten dat team inmiddels heeft mogen behandelen. Zijn er bijvoorbeeld
ook klachten van de heer Peter Bakker van TNT? Gaat het crashteam extra letten
op de Dienstenrichtlijn? Zal er naar aanleiding van de Dienstenrichtlijn extra
ruchtbaarheid gegeven worden aan het bestaan van dat crashteam? Dat lijkt
ons zinnig.De PvdA ziet dus veel kansen voor de Nederlandse ondernemers. Wat dan
enorm helpt, is dat ook de Belastingdienst een beetje meewerkt met al die
ondernemers die in Europa zaken doen en zaken gaan doen. De vormvereisten
voor digitale facturen zijn nog steeds niet eenduidig in Nederland. Je kunt
er donder op zeggen dat steeds meer ondernemers, niet alleen vanwege milieu,
papierverbruik, efficiëntie en kosten van verzending, overgaan tot digitale
facturering. In een eerder debat met de minister van Justitie heb ik er al
aandacht voor gevraagd. Kan het kabinet – ik denk dan vooral aan de
staatssecretaris van Financiën, de minister van Justitie en de staatssecretaris
van Economische Zaken – toezeggen dat het in 2009 dat probleem van die
onduidelijke vormvereisten zal oplossen?Aanvankelijk dacht het kabinet dat er een beperkt aantal wetten zou moeten
worden aangepast. Men had het toen over drie. Nu blijkt er een groslijst te
zijn van negen, zoals wij in de aanpassingswet hebben kunnen lezen. Worden
er dat overigens nog meer? Wat zijn de verwachtingen voor de veegwet? Hoeveel
procent van de gemeenten en waterschappen heeft inmiddels wel de eigen regels
gescreend? Ik heb begrepen dat niet iedereen de deadline heeft gehaald. Wat
gaat de minister daaraan doen?Nu kom ik op het belangrijkste bezwaar van de PvdA met betrekking tot
deze Dienstenwet. Dat betreft de manier waarop de lex silencio positivo wordt
ingevoerd. Ik heb er eerder een amendement over ingediend. Als deregering
zegt dat zij voorstander is van een zo breed mogelijke toepassing van de lex
silencio positivo dan is het vreemd dat zij dat niet als algemeen uitgangspunt
in de Algemene wet bestuursrecht heeft opgenomen en dat per wet een aparte
afweging gemaakt mag worden. Ik las er ook nog de handleiding voor de gemeenten
op na en daarin staat ook dat het hun vrij staat om de lex silencio positivo
in te voeren of niet. Dat is dus eigenlijk een draai in het uitgangspunt.
Je zou denken dat artikel 13 van de richtlijn heel scherp geïmplementeerd
had moeten worden in artikel 60 van de Dienstenwet. Nu is het eigenlijk een
"nee, tenzij". Dus: tenzij je het bij wettelijk voorschrift gaat bepalen.
Volgens de PvdA kan je het ook omdraaien in een "ja, tenzij". Je voert gewoon
de lex slilencio positivo in bij alle vergunningen, tenzij je bij een paar
vergunningen goede redenen hebt om meer tijd te willen hebben voor de termijnen.In het antwoord op onze vragen in de nota naar aanleiding van het verslag
blijkt ook dat de Nederlandse regering zich in Europa heeft ingespannen voor
een afzwakking van de lex silencio positivo door een rechtmatig belang van
een derde partij geaccepteerd te krijgen als rechtvaardigingsgrond voor het
niet toepassen van de LSP. Bij iedere vergunningverlening is er natuurlijk
altijd een derde belanghebbende. Er is altijd wel ergens een belang in het
geding. En zo komen wij er natuurlijk nooit met de vermindering van de regeldruk
als wij naast wetten en regels ook bezwaren van derden in de weg laten staan.
Zoals het er nu staat, zegt het kabinet eigenlijk tegen alle bestuurslagen
dat ze vrij zijn om de LSP in te voeren en dus ook om de wettelijke termijnen
te overschrijden. Ik dacht dat dit kabinet niet zo voor gedoogbeleid was.
Dat is dus vreemd. Het kabinet zegt dus in feite dat trage afhandeling van
vergunningen kan worden getolereerd.Dat is toch echt een andere uitleg van rechtswege verleende beschikkingen.
Mijn fractie vindt dat de overheid gewoon het goede voorbeeld moet geven.
Burgers en bedrijven hebben gewoon recht op snelle en tijdige afhandeling
van hun verzoeken. Mocht er alsnog een zwaarwegend ander belang zijn, bijvoorbeeld
doordat men "wakker" is geworden door een vergunning, dan is er altijd nog
de mogelijkheid om een en ander terug te draaien. Zo staat het ook in de Dienstenwet
en de Dienstenrichtlijn. Laten wij vooral het signaal afgeven dat wij vinden
dat de overheid zich gewoon moet houden aan haar afspraken over wettelijke
termijnen.In dat kader is het wel interessant om te weten of het kabinet wat betreft
alle rijkswetten een lijst heeft van wetten die niet onder de lex silencio
positivo zullen vallen. Is zo'n lijstje er al? In de aanpassingswet las ik
dat de LSP in ieder geval gaat gelden voor de Wet particuliere beveiligingsorganisaties
en de Mijnbouwwet. Dat is raar, want dat zijn er maar twee. Hoe zit het dus
met al die andere wetten die gescreend zijn?. Je zou verwachten dat de rijksoverheid
en de gemeenten met die blik naar alle vergunningen hebben gekeken. Ik heb
de indruk dat dit niet het geval is.De PvdA-fractie vindt het van belang dat de lex silencio positivo breder
wordt toegepast. Ook wij willen werk maken van vermindering van de regeldruk.
Mijn collega mevrouw Smeets is daar al tijden mee bezig. Ik steun haar van
harte in haar streven.Ons amendement vraagt om een omkering van het principe van "nee, tenzij"
in "ja, tenzij". De PvdA-fractie hoopt met dit amendement een goede slag te
slaan in de strijd tegen de regeldruk en tegelijkertijd de overheden een handje
te helpen om nog eens goed naar het vergunningenstelsel te kijken. Ik heb
gehoord dat de woordvoerders van het CDA en de VVD prima met dat principe
kunnen leven. Ik hoor graag een reactie van de minister op het amendement.Ik heb Actal gevraagd om nog eens goed naar het amendement te kijken,
vooral naar de effecten op de regeldruk.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Voordat ik definitief zeg voorstander van een amendement te zijn, wil
ik zeker weten wat de gevolgen daarvan zijn. Betekent het dat de lex silencio
positivo nog aan een aantal vergunningen en vergunningstelsels moet worden
toegevoegd? Moet er opnieuw gescreend worden? Moeten de gemeenten opnieuw
aan de slag? Wat zijn de gevolgen van dit amendement?Mevrouw Vos (PvdA):Het kan goed zijn dat er nog eens extra naar de gescreende wetten gekeken
moet worden. Ik heb niet de indruk dat gekeken is met de blik om in principe
de lex silencio positivo in te voeren. Ik heb ook nog steeds geen overzicht
gezien van waar die wordt toegepast.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Volgens mij hebben wij een uitgebreid screeningsoverzicht gekregen van
alle wetten waar het wel of niet in zit. Wat dat betreft is er bij alle wetgeving
die er op dit moment op tafel ligt, gekeken in hoeverre die zich verhoudt
tot de Dienstenrichtlijn. Wat mevrouw Vos voorstelt, is in belangrijke mate
al gedaan. Heeft het voorstel volgens haar materieel nog veel om handen of
is het er vooral een voor de bühne, zonder effect?Mevrouw Vos (PvdA):Ik sta er niet om bekend veel dingen voor de bühne te doen. Wij hebben
een lijst gekregen met de gevolgen vanwege de Dienstenrichtlijn. Er is geen
overzicht van welke vergunning, regeling of wet in aanmerking komt voor de
LSP. Als de gemeenten hun werk goed gedaan hebben, rolt deze lijst er overigens
zo uit. Daar vraag ik het kabinet naar.Mevrouw Gesthuizen (SP):Wat is er mis met een dwangsom om ervoor te zorgen dat overheden tijdig
vergunningen verstrekken? Wil mevrouw Vos van de vergunningen af, net zoals
de heer Elias? Ik zie haar als PvdA-woordvoerder niet de lijn van de heer
Elias delen.Mevrouw Vos (PvdA):Wij willen allemaal af van onnodige vergunningen. Er zijn echter zeker
veel vergunningen die absoluut noodzakelijk zijn. De vraag van de dwangsom
gaat over een wetvoorstel van mijn voormalige collega Aleid Wolfsen. Dat voorstel
wordt volgende week behandeld.Mevrouw Gesthuizen (SP):Waarom hanteert mevrouw Vos de botte bijl door zo veel mogelijk vergunningen
onder de lex silencio te brengen? De overheid moet dus maar vergunningen afgeven
als zij niet op tijd kan antwoorden. Ik zie graag dat wij de overheid meer
in een keurslijf dwingen. Zij moet op tijd beslissen omdat er anders een boete
tegenover staat.Mevrouw Vos (PvdA):Dat is precies wat ik met het amendement wil. Artikel 13
is een van de beste artikelen van de Dienstenrichtlijn. Wij voeren in principe
de lex silencio positivo in voor vergunningen. In principe vragen wij aan
overheden om binnen de gestelde termijnen te antwoorden. Ik vind mijn amendement
simpeler dan de voorstellen die ik van de heer Elias heb gehoord.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. In het Europees Parlement is D66 zeer kritisch geweest over
deze richtlijn. Geef de bedrijven voldoende vrijheid om zich over de grenzen
van lidstaten te ontplooien. Een van de krachten van Europa is de thuismarkt,
de euro. Dit wordt in tijden van wereldwijde economische laagconjunctuur duidelijk
zichtbaar. De marktwerking die de open grenzen en de euro brengen, hoort gepaard
te gaan met een stevig kader van toezicht. Dat is wat anders dan nationaal
protectionisme en behoudzucht. In de globale economie moeten wij de Europese
markt juist versterken en niet fragmenteren en verzwakken. De dienstenmarkt
biedt enorme kansen voor velen. In de dienstensector kunnen juist innovatieve
banen en kwaliteitsbanen worden geschapen. Er is becijferd dat 96%
van de nieuwe banen vooral daarvandaan komt. Er is dus een enorme kans.D66 had graag een liberaler voorstel willen zien. Dat hebben wij ook duidelijk
gemaakt, zowel in de Tweede Kamer als twee jaar geleden bij de behandeling
in het Europees Parlement. Het oorspronkelijke voorstel van de liberaal Bolkestein –
weliswaar van een andere partij – had onze voorkeur. Onze Europarlementariër
heeft destijds ook tegengestemd, om te laten zien dat wij niet met het compromis
meegingen. Het voorstel heeft het wel gehaald; wij hebben nu de Nederlandse
uitwerking van de Dienstenrichtlijn voorliggen. Ik ga er geen geheim van maken
dat wij voor de implementatie van de richtlijn zullen stemmen, want de Nederlandse
regering heeft op zichzelf een goede klus geklaard om de richtlijn te vertalen
naar de Nederlandse situatie. De richting van D66 is echter duidelijk: wij
hadden graag een paar stappen verder willen gaan.De huidige Dienstenrichtlijn die in Nederland moet worden geïmplementeerd,
heeft veel juridische onzekerheden. Die kwamen ook aan de orde bij de behandeling
in het Europees Parlement. Deze richtlijn lijkt rechtvaardigingsgronden te
scheppen voor de uitzondering van publieke diensten op de regels van eerlijke
concurrentie, maar waarom zo veel vaagheid over definities? Wij vinden het
curieus dat nieuwe regelgeving pas echt vorm krijgt na het voeren van rechtszaken
over de precieze interpretatie of de bedoelingen achter de regels. Hoe staat
de regering daarin?In de Tweede Kamer is heel vaak gesproken over de Lissabonstrategie, met
name over het feit dat Nederland niet voldoet aan de investeringen in kennis
en onderzoek die nodig zijn om van Europa een welvarende en competitieve kenniseconomie
te maken. Ik heb de staatssecretaris verzocht om een inventarisatie te maken
van de voortgang in andere landen, maar ook van de samenstelling van gelden
die dienen te bouwen aan het benodigde percentage investeringen in onderwijs
en kennis. Wij zijn heel vaak kritisch geweest ten opzichte van het kabinet
over de investeringen hier. Schoolboeken staan er in Nederland bijvoorbeeld
op als kennisinvesteringen. Wij willen graag zien of ook andere landen zich
aan dit soort oneigenlijke constructies bezondigen. Een ander onderdeel van
de Lissabonstrategie is het beter laten werken van de interne markt in Europa.
Daarom is deze richtlijn, ook al is hij wat ons betreft te zwak, zo belangrijk.De discussie over deze Dienstenrichtlijn in Europa van twee jaar geleden
gehoord hebbende, wil de D66-fractie het volgende punt maken als afgeleide
van de discussie over de open Europese markten en de waarden waarvoor wij
in Europa staan. Wij maken ons zorgen over de sociaal-culturele reactie op
de economische crisis. Nu al zie je in Europese landen dat door massaontslagen
of oplopende werkloosheid, helaas een gevolg van de crisis, heel veel argumenten
opduiken van "eigen werknemer eerst". Dit gaat vaak gepaard met xenofobe uitingen
en opruiing tegen buitenlandse werknemers, of die nu uit Oost-Europa komen
of uit de traditionele migrantengemeenschappen van de jaren zestig en zeventig.
De overheden van de Europese lidstaten moeten hier zeer waakzaam voor zijn
en niet, zoals in de discussie over de Dienstenrichtlijn, weer vooral op protectionisme
en nationalisme inspelen. Wij kennen nog de discussies in Frankrijk over de
Poolse loodgieter; het woord "Frankenstein" is al gevallen. Dit soort zaken
is niet alleen slecht omdat het economisch slecht uitpakt en – daar
beticht ik vooral de partij van mevrouw Gesthuizen van – allerlei spookbeelden
oproept die niet kloppen, maar het is ook heel slecht voor de interne samenhang
van Europa. Dat geldt niet alleen voor landen waar immigranten zijn, maar
ook voor het verschijnsel dat wij een Pool of iemand uit Zuid-Europa als iets
wezensvreemd zien. Dat is een heel slechte ontwikkeling. D66 wil daarvoor
waken. Moreel kunnen wij dat niet toestaan, maar ook economisch kunnen wij
niet groeien zonder werknemers en diensten van buiten de Unie of uit Oost-Europese
landen.Laten wij de hypocrisie uit het debat halen. Toen West-Europa aan het
begin van de jaren 90 de bedrijven in Oost-Europa opkocht, was er helemaal
geen discussie. De oude lidstaten, het Westen, vrezen de concurrentie uit
het Oosten, maar vergeten erbij te vertellen dat de bedrijven uit het Westen
al vijftien jaar lang vrijelijk en met veel winst in Oost-Europa zaken doen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik reageer maar even, omdat de heer Van der Ham mijn partij aanspreekt.
Ik zou hem bijna willen vragen om namen en rugnummers te noemen. Waar heeft
hij het over als hij ons zomaar xenofoob of antibuitenlanders noemt? Ik vind
dat nogal zware beschuldigingen. Bedoelt hij dat wij ervoor willen zorgen
dat werknemers die hier komen werken, op fatsoenlijke huisvesting kunnen rekenen?
Bedoelt hij dat wij niet willen dat, doordat er een aantal marktfetisjisten
rondloopt die overal een vrije markt voor willen, de werknemers steeds meer
het kind van de rekening worden en dat zij door allerlei liberaliseringen
en open grenzen, waar de heer Van der Ham groot voorstander van is, steeds
minder in hun loonzakje zullen vinden? Als dat het geval is, begrijp ik wel
waar hij het over heeft. Ik ben er als partijlid trots op dat mijn partij
daarvoor opkomt.De heer Van der Ham (D66):De D66-fractie komt met de SP-fractie op voor rechten van werknemers,
maar zij doet dat op een wat andere manier. Ik blijf wel volhouden dat de
manier waarop sommige vakbonden en ook partijen, waaronder
de zusterpartijen van de SP in het buitenland en de SP zelf soms ook, spreken
over immigratie binnen Europa en over Poolse werknemers gevoelens van xenofobie
mede kunnen aanwakkeren. Daarmee zeg ik overigens niet dat de SP xenofoob
is. De wijze waarop wordt gesproken, zet echter een teneur van: Europa bestaat
niet, wij hebben geen open grenzen en eigen werknemers eerst. Er zijn echter
ook werknemers in andere delen van Europa voor wie wij ons mede verantwoordelijk
voor voelen. Natuurlijk moeten wij goed zorgen voor de rechten van deze werknemers.
Volgens mij zijn die ook gegarandeerd in deze Dienstenrichtlijn. De manier
waarop hierover is gesproken, bijvoorbeeld in Frankrijk, vond ik zeer onprettig.
Dat heeft zeker niet bijgedragen aan een goed klimaat voor mensen die uit
andere Europese landen komen, laat staan voor mensen die van buiten de Europese
Unie komen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik zou de heer Van der Ham echt willen vragen waar hij nu precies aan
refereert, waar wij bij zouden dragen aan welk spookbeeld. Dat is mij volledig
onduidelijk. Mijn partij onderkent het feit dat grootscheepse migratie, het
vertrekken van veel werknemers uit een land en het zich huisvesten of gaan
werken van die werknemers in een ander land, ook veel sociale gevolgen hebben.
De partij van de heer Van der Ham sluit haar ogen daarvoor. Wij erkennen die
gevolgen wel. Wij wijzen op de slechte huisvesting waar mensen hier nu al
jaren mee te maken hebben. Wij wijzen erop dat mensen hier worden uitgebuit.
Dat is gewoon aan de orde van de dag. U sluit uw ogen daarvoor, mijnheer Van
der Ham, omdat u alleen maar gelooft in de heilige mantra van de vrije markt.
U bent blind voor de gevolgen van sociale ontwrichting, bijvoorbeeld in Polen,
en voor het feit dat Polen in elk geval in de periode voor de crisis weer
mensen moest importeren uit landen nog verder oostwaarts. Dat zijn zaken waarover
wij graag willen debatteren. Daarom zwengelen wij deze discussie in de Kamer
aan. Ik maak er echt nadrukkelijk bezwaar tegen dat u ons daarmee wegzet als
een xenofobe partij.De heer Van der Ham (D66):Ik heb niet gezegd dat de SP een xenofobe partij is. De analyse die ik
heb gemaakt, zal ik omwille van de tijd niet herhalen. Natuurlijk sluiten
wij onze ogen er niet voor dat migratie sociale gevolgen heeft, soms ook negatieve.
Ik wijs er overigens wel op dat de eerste minister die ervoor zorgde dat mensen
taalonderwijs moesten gaan volgen als zij hierheen zouden migreren, minister
Van Boxtel was van mijn partij. Wij sluiten daar de ogen echt niet voor. De
manier waarop soms wordt gesproken over de wijze waarop wij omgaan met buitenlandse
werknemers, staat mij niet aan. Dat punt heb ik hier willen maken.De fractie van D66 was teleurgesteld in het Europees Parlement omdat het
oorspronkelijke voorstel van Eurocommissaris Bolkestein zo is afgezwakt. Welke
mogelijkheden ziet de regering om juist in deze tijden van economische achteruitgang
de tekortkomingen van de Dienstenrichtlijn weer op de Europese agenda te zetten?
Ik zou daar een krachtige oproep toe willen doen.Europa moet deze Dienstenrichtlijn invoeren, maar wij moeten nu al denken
aan het verder uitbreiden ervan om de tekortkomingen die door ongefundeerde
angsten zijn ontstaan op te heffen. Wil de regering dat doen? Hoe staat zij
tegenover de plannen van de Europese Commissie met betrekking tot een uitbreiding
van de Dienstenrichtlijn naar de gezondheidszorg? Dat voorstel ligt, zo hebben
wij begrepen, op tafel bij de Europese Commissie. Het gaat over patiëntenrechten.
Daar kan niemand tegen zijn. Het gaat echter ook over het recht om je te vestigen
in een ander Europees land als je diensten in de gezondheidszorg wilt aanbieden.
Steunt de regering deze voorstellen? Wat mij betreft, juist in een vergrijzend
Europa is de gezondheidszorg bij uitstek een markt die open moet worden. Welke
andere zaken wil de regering ondernemen om de verdere uitrol te bespoedigen
of aan te wakkeren?Net als veel woordvoerders wil ik iets zeggen over de lex silencio positivo.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Ik begrijp dat de heer Van der Ham volledig open grenzen wil voor de gezondheidszorg,
zonder enige beperking of wat dan ook.De heer Van der Ham (D66):Een onbeperkte markt is nooit goed. Je moet de markt aan goede regels
binden. Maar wij staan niet per definitie negatief tegenover het idee van
meer flexibiliteit in de Europese gezondheidsmarkt. Dat mocht al blijken uit
mijn vraag aan de heer Van Dijk.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Als je in Nederland een opleiding tot arts hebt gehad, kun je je makkelijk
over de grenzen heen vestigen. Wat is dan het extra effect dat de heer Van
der Ham beoogt? Komt er dan nog meer commercialisering in de gezondheidszorg?De heer Van der Ham (D66):Ik heb begrepen dat de Europese Commissie het in haar plan makkelijker
wil maken dat bedrijven die gezondheidsachtige diensten leveren, wat meer
ruimte krijgen over de grenzen. Ik ken het voorstel van de Europese Commissie
niet tot in detail. Ik vraag de regering daarom hoe ver zij in dit proces
zit en hoe zij erin opereert. Maar op zichzelf is de zorgmarkt, mits goed
gereguleerd, een markt waar winst te halen valt, juist in een samenleving
die zo aan het vergrijzen is als die van de Europese Unie.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Is het dan niet verstandig om het voorstel van de Commissie eerst even
af te wachten, vervolgens in het parlement te spreken over de vraag of het
voorstel de subsidiariteitstoets kan doorstaan en daarna pas een reactie van
het kabinet te vragen?De heer Van der Ham (D66):Die volgorde vind ik helemaal niet zo goed. Je moet het ijzer smeden als
het heet is. Als je nu de temperatuur van het badwater kunt mee bepalen, moet
je dit vooral niet laten. Misschien is de regering al bezig om haar invloed
aan te wenden. Ik wil graag weten in welke richting de invloed gaat die zij
aanwendt. Ik vind het dus van belang om aan het begin van het proces mee te
spreken in plaats van op het einde geconfronteerd te worden met een voldongen
feit. Dat zien we bij Europese regels vaak gebeuren. Dat moeten we niet doen,
zeker niet bij zo'n belangrijk punt.Ik ben aanbeland bij de lex silencio positivo. De Raad van State had er
kritiek op dat de wet niet bepaalt wanneer deze lex van toepassing is. Het
aangeven van de lijst van gevallen waarin deze wet niet van toepassing is, kan tot problemen leiden. Andere woordvoerders hebben al gevraagd
of wij dit niet nader moeten omschrijven. Ik heb sympathie voor het amendement
van mevrouw Vos, maar ik laat mij er graag van overtuigen dat het op die manier
nodig is of dat het misschien op een andere manier geregeld zou kunnen worden.
Voor mij staat het nog open hoe we het regelen, maar ik steun het doel van
het amendement zeker.De praktijk moet uitwijzen of het wetsvoorstel leidt tot een toegankelijk
en soepel speelveld voor bedrijven. Het is lastig in te schatten hoe de loketten
aansluiten op de verschillende gemeentelijke vergunningsafdelingen. Ook moet
nog blijken hoe gemeenten omgaan met de uitzonderingsmogelijkheden voor diensten
die in het algemeen belang zijn. Het gebruik van het loket zou geen kosten
moeten opleveren voor ondernemers, maar voor de aanvraag van vergunningen
gelden de gebruikelijke leges. Hoe wordt gecontroleerd dat de kosten van het
loket op termijn toch niet worden doorberekend in de leges? Om dit goed te
volgen kunnen we bijvoorbeeld een evaluatiemoment vaststellen.Uit een rapport van Business Europe blijkt dat verschillende lidstaten
erg achterlopen met de implementatie van de Dienstenrichtlijn. Volgens mij
ligt 68% nog heel erg achter. O nee, het percentage is nog kleiner.
Estland, Italië en Slowakije liggen nog heel erg achter. We hebben ook
kunnen lezen dat de Europese Commissie "great efforts" aan het maken is "to
assist member states that they are able to meet the implementation deadline
of december 28th 2009". Dat is natuurlijk Euro-jabbertalk voor: het moet wel
in 2009, maar ja, er zijn altijd mogelijkheden om het uit te stellen. Ik dring
erop aan dat de minister alle nagels vijlt. De minister heeft ze, ik bijt
erop. Ik heb het niet over minister Hirsch Ballin, maar over de vrouwelijke
minister in vak K. Zij moet haar nagels scherpen om ervoor te zorgen dat wij
ons aan de datum gaan houden en dat er niet allerlei zijdeurtjes zijn voor
dit soort landen, die achterover gaan leunen. In tijden van economische crisis
lijkt het ons zeer onwenselijk om obstakels voor vrij verkeer van diensten
te laten bestaan. Deze regeling kan juist zorgen voor een enorm potentieel
aan banengroei. Waarom zouden wij als Europa aan de ene kant allerlei regels
optuigen om mensen in de sociale zekerheid te kunnen laten zitten, terwijl
wij aan de andere kant het scheppen van banen missen? Kan de Nederlandse regering
aan de Europese Commissie om een tussentijdse evaluatie van de implementatieprocessen
in de verschillende lidstaten vragen, juist om ervoor te zorgen dat de druk
wordt opgevoerd?De heer Jan Jacob van Dijk sprak over het punt in welke talen de regelgeving
en vergunningen worden aangeboden: de meerderheid, namelijk 68% –
dat percentage slaat op dit punt en niet op het punt dat ik zo-even noemde –
biedt het aan in een taal naar eigen keuze en slechts een minderheid in de
eigen taal en het Engels. Dat verontrust mij. Hoe kan de regering voor meer
eenvormigheid zorgen?Het schort echt aan de talenkennis van de werknemers van Nederlandse ondernemingen
die de diensten in het buitenland moeten gaan leveren. Mevrouw Vos zei zojuist
dat wij hartstikke goed in talen zijn. Dat waren wij, maar dat zijn wij nu
niet meer. De minister is waarschijnlijk bekend met het Fenedex-onderzoek
van enkele jaren geleden, waarin staat dat alleen al de kennis van het Duits –
Duitsland is onze belangrijkste handelspartner – achteruit holt. Fenedex
heeft berekend dat Nederland 7,8 mld. aan gederfde export mist, omdat wij
eigenlijk niet goed kunnen communiceren met de landen waaraan wij diensten
leveren, wat wij hopelijk steeds meer gaan doen. Minister Van der Hoeven is
niet langer de minister van OCW, maar ik wijs haar toch op het feit dat een
goede talenkennis juist voor het leveren van diensten zo ongelooflijk belangrijk
is. Ik hoop dat de minister, samen met haar staatssecretaris en de minister
van OCW, ervoor zorgt dat de talenkennis weer hoger op de agenda komt. Dit
punt moet in ieder geval worden gepromoot, zodat wij geen kansen laten liggen,
wat ons harde euro's gaat kosten. Ik heb op dit punt ook schriftelijke vragen
gesteld.Mijn fractie hoopt dat de regering verder gaat dan alleen deze richtlijn
en dat zij in Europa zal pleiten voor een verdere uitrol. Wij steunen dit
wetsvoorstel en hopen op een spoedige implementatie in de rest van het Europa.Mevrouw Vos (PvdA):Volgens mij spreken Nederlanders, en zeker Nederlandse jongeren, relatief
vaker en beter Engels. U weet volgens mij ook waarom de kennis van het Duits
zo achteruit gaat; het wordt gewoon niet als vak gekozen. Ik ben even benieuwd:
pleit u nu voor verplicht Duits?De heer Van der Ham (D66):Vorige week is een onderzoekje gepresenteerd over het afnemend aantal
leraren Duits. Nogmaals: Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. In
dat land wordt met onze export het meest verdiend. Ik ben helemaal niet voor
het verplicht stellen van Duits. Kennis van een tweede taal, zoals het Engels,
naast het Nederlands vind ik op zich al heel goed. Ik constateer echter dat
wij geld mislopen door het ontbreken van een grotere talenkennis. Ik wil geen
verplichting, maar ik vind het wel belangrijk dat mensen die in het bedrijfsleven
werken of een economische richting kiezen, zich realiseren dat de voornaamste
handelspartner die zij in het buitenland zullen ontmoeten, Duits zal zijn.
Zeker in het kader van de Dienstenrichtlijn wil ik dat punt hier maken.Mevrouw Gesthuizen (SP):Bij dit debat over de Dienstenwet is het onmogelijk om niet even stil
te staan bij het grootscheeps maatschappelijk verzet tegen de oorspronkelijke
Dienstenrichtlijn, in de volksmond de Bolkesteinrichtlijn. Ik wil in herinnering
roepen dat de oorspronkelijke richtlijn een belabberd voorstel was. Gelukkig
kwamen vakbonden en progressieve partijen in actie en is de oorspronkelijke
richtlijn fors afgeslankt. Het resultaat is dat straf- en procesrecht, arbeidsrecht,
socialezekerheidswetgeving et cetera, en belangrijke aspecten van diensten
van algemeen economisch belang worden uitgezonderd, evenals niet-economische
diensten van algemeen belang, financiële diensten et cetera, et cetera,
et cetera. Verder gaan andere Europese richtlijnen altijd voor. De conclusie
is dan ook: actievoeren werkt!Het kabinet noemt in de memorie van toelichting bij de Dienstenwet administratieve
vereenvoudiging, verbetering van de kwaliteit van diensten en samenwerking
tussen bevoegde instanties als belangrijkste doelen van de voorliggende Dienstenwet.
Dit zijn doelen die de SP-fractie van harte ondersteunt. Toch heeft zij ernstige bedenkingen bij dit wetsvoorstel, met name als het gaat om beloftes
die worden gedaan over de zegeningen die de wet zou brengen. Zo zou de richtlijn
600.000 extra banen opleveren en miljarden aan economische groei. Ik vraag
mij echter af of mensen nu zo veel meer diensten gaan afnemen. In welke sectoren
verwachten de ministers de grootste groei?Verder hoort mijn fractie zorgelijke geluiden uit de gemeenten. Zo ligt
in Groningen een voorstel van een PvdA-wethouder voor om een oude verordening
die studenten en particuliere huurders beschermt tegen dubieuze praktijken
van woning- en kamerbemiddelingsbureaus, in te trekken vanwege de Europese
Dienstenrichtlijn. Dit is het soort onoverzichtelijke gevolgen dat de SP-fractie
vreest. Zij kan er niet mee instemmen dat de bescherming van huurders op lokaal
niveau op deze manier wordt uitgehold met een beroep op de Europese Dienstenrichtlijn.Dat brengt mij op een algemene vraag die andere sprekers ook al hebben
gesteld: hoe staat het met de rol van de woningcorporaties? Enkele jaren geleden
was dit al de vraag. De Kamer was toen van mening dat dit een dienst van algemeen
economisch belang was, maar dit was vanuit "Brussel" nog niet zeker. Wat kan
de minister ons nu vertellen over de gevolgen van de wet voor de corporaties?Op de manier waarop het hele proces is vormgegeven, valt het nodige aan
te merken. Ik citeer uit de memorie van toelichting: "Zoals in het advies
van de SER en de voorlichting van de Raad van State bij het voorstel voor
de Dienstenrichtlijn werd aangegeven, is er sprake van een richtlijn met een
grote reikwijdte waarvan de afbakening niet duidelijk is." De screenings bij
lagere overheden zijn nog niet geheel afgerond. Er is nog veel onduidelijkheid
en ik vrees voor de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces. De enige reden
voor deze manier van opereren is de gebondenheid aan de uiterste implementatiedatum,
komende december. Ik ben echter benieuwd hoe het in andere lidstaten gaat.Rechtsgeleerden buitelen over elkaar heen als het gaat om de vraag hoe
diverse artikelen van de Dienstenrichtlijn dienen te worden uitgelegd. Het
enige waarover zij het eens lijken te zijn, is dat het geheel nogal chaotisch
aandoet. Toch verwacht het kabinet dat de veegwet weinig voor zal stellen.
Ik vraag mij dat ernstig af. Deze veegwet moet immers later gebleken onvolkomenheden
corrigeren en aanvullen. Dit "later gebleken" zal vermoedelijk niet zijn voordat
de wet wordt geïmplementeerd, en toch verwacht het kabinet de veegwet
al voor het eind van het jaar naar de Kamer te kunnen sturen. Hoe kan dat
nu?Uit de oude Bolkesteinrichtlijn is het "land van oorsprong"-beginsel gelukkig
geschrapt. Ik juich dat echt toe. Het beginsel is vervangen door artikel 16.
Dat is echter een dusdanig vaag artikel, dat het mijns inziens bewust vaag
gehouden is om opnieuw groot verzet te voorkomen. Het staat bol van het eerbiedigen
van het recht om diensten te verlenen, eisen, eisen die niet gesteld mogen
worden, uitzonderingen en uitzonderingen daarop. Men wacht nu de eerste uitspraak
van het Hof van Justitie af. Dat is toch ongewenste juridisering? De SP-fractie
vindt bovendien dat de inhoud van een richtlijn politiek bepaald dient te
worden en niet in de rechtszaal. Zelfs de experts, juristen, met soms een
diepgaande voorliefde voor Europees recht, komen er niet uit. Zij wijzen op
de onduidelijkheid van de richtlijn en op zaken als, en ik citeer: "overduidelijke
convergentie van niet-economische diensten van algemeen belang en diensten
van algemeen economisch belang".De richtlijn is door de politieke concessies een vaag en zelfs voor juristen
ongelooflijk multi-interpretabel project geworden. Dat is voor de SP-fractie
onacceptabel. Zij wil niet dat de inrichting en de organisatie van de Nederlandse
economie, een diensteneconomie bij uitstek, in de rechtszaal worden bepaald.
Ze zijn het primaat van de politiek. Nu wordt de verantwoordelijkheid over
de schutting gekieperd; niet geheel toevallig de schutting die staat tussen
de eigen eettafel en het bord van de Europese rechters.Er zijn meer problemen rond de interpretatie van de richtlijn. Er is alleen
van de richtlijn afgeweken als deze ergens onduidelijk over was of leek te
suggereren dat het ook anders kon worden uitgelegd. Verder is de wet wel gebaseerd
op een Nederlandse interpretatie die niet noodzakelijkerwijs overeenkomt met
de interpretatie van de Europese Commissie in haar handboek voor implementatie.
Let wel, dit proces zal niet uniek zijn voor Nederland. Wij hebben straks
een Dienstenrichtlijn die Lets, Roemeens, Portugees, Italiaans, Grieks en
Nederlands geïnterpreteerd wordt, om over de Franse vertaalslag nog maar
te zwijgen. Hoe ziet de minister dit tegemoet?Zoals eerder gezegd, wordt er nogal wat verlangd van het één-loket,
dat aan het eind van het jaar in werking moet treden. Laat ik allereerst mijn
complimenten uitspreken voor het zo veel mogelijk technologieneutraal formuleren
van de eisen. Maar wat moet die technologie allemaal kunnen? Informatiesystemen
moeten aan elkaar gekoppeld kunnen worden, informatie over allerhande vergunningstelsels
moet beschikbaar zijn voor verschillende partijen, overheden moeten met elkaar
kunnen communiceren enzovoort. Dit alles moet dan ook nog eens gebeuren zonder
de privacyregels onrecht te doen. Het uitgangspunt van dit systeem kan op
steun van de SP-fractie rekenen. Onze zorg is echter dat het systeem voor
het eind van dit jaar de lucht in moet. Ik heb een zeer eenvoudige vraag.
Wat gebeurt er als het systeem eind december nog niet klaar is of onverhoopt
vol blijkt te zitten met fouten?In de nota naar aanleiding van het verslag heeft de regering het over
een gelukkig samenvallen van de implementatie van de Dienstenrichtlijn en
de ambitie van de regering tot verdere invoering van de lex silencio positivo.
De SP-fractie is geen voorstander van deze vorm van vergunningverlening. Overheden
hebben gewoon op tijd te reageren. Waar wij helemaal niet gelukkig mee zijn,
is dat de regering de invoering van de Dienstenwet aangrijpt om de lex silencio
positivo verder in te voeren dan nodig is. Is de lijst die de staatssecretaris
in zijn brief over de lex silencio heeft genoemd, limitatief? Mocht dit niet
het geval zijn, dan wil ik graag hier en nu de toezegging dat elke keer wanneer
bij wet ergens de lex silencio wordt geïntroduceerd, dit expliciet wordt
vermeld in de memorie van toelichting. Ik overweeg, op dit punt een motie
in te dienen.Verdere invoering van de lex silencio kan ertoe leiden dat degene die
ervan uit mag gaan dat de vergunning verleend is, alsnog voor forse kosten
komt te staan. Immers, als een getroffen derde tegen het besluit in beroep
gaat en in het gelijk wordt gesteld in de periode dat het besluit nog openstaat
voor beroep, is de vergunninghouder alsnog verantwoordelijk voor eventueel
geleden schade. Dan ben je dus dubbel slachtoffer. In die zin snap ik het
amendement van mevrouw Vos niet. In eerste instantie is het een politieke
afweging. Wil mevrouw Vos echt toe naar de lex silencio als hoofdregel? In
tweede instantie zegt mevrouw Vos dat een eventueel benadeelde derde de overheid
kan aanspreken. Dat is niet wat de regering heeft gesteld. Zij zegt dat de
vergunninghouder aansprakelijk is voor schade aan derden. Ik krijg hierop
graag nog een reactie van het kabinet.In artikel 29, lid 2, wordt het eigen onderzoek naar bedrijven die in
het land van oorsprong vergelijkbare vergunningen hebben gekregen, verboden.
Dit kan tot zeer onwenselijke situaties leiden. Ik zeg niets nieuws als ik
stel dat enkele landen in de Europese Unie nog altijd forse problemen hebben
met corruptie. Dit blijkt ook uit rapporten uit Brussel.De heer Elias (VVD):Ik kom nog even terug op het vorige punt. Ik denk niet dat wij politiek
tegengestelde opvattingen hebben, maar ik ben daadwerkelijk geïnteresseerd
in de vraag hoe u tot een bepaalde mening komt. Wat kunt u er in hemelsnaam
op tegen hebben dat een overheidsorgaan voor gek wordt gezet als zij regelmatig
een vergunning moet afgeven omdat zij niet op tijd heeft gereageerd? Wat kan
daartegen zijn?Mevrouw Gesthuizen (SP):Wij hebben in wetten vastgelegd dat voor bepaalde activiteiten eerst een
vergunning nodig is. Ik wil graag dat de wetten op dat punt zo veel mogelijk
gehandhaafd worden. U pleit voor het geven van een soort vrijbrief. Als een
overheid niet op tijd reageert op een aanvraag, komt die vergunning er toch.
Daarmee gaan wij een gevaarlijke kant op. Ik heb liever dat overheden zich
moeten houden aan de termijn voor de reactie op een vergunningaanvraag op
straffe van een dwangsom. Ik zeg dit ook in het belang van de ondernemer of
degene die ergens iets wil gaan bouwen. Als de termijn is verstreken, waant
men zich gelukkig met de vergunning, maar men kan met kosten worden geconfronteerd
als een derde schade heeft geleden.De heer Elias (VVD):In de praktijk komt het regelmatig voor dat er te laat wordt beschikt
op een vergunning. Wij zijn het erover eens dat dit niet zou mogen. Als dan
de vergunning wordt verleend of de vergunning wordt afgeschaft – dat
is de stok achter de deur – dan zal dat helpen. Bovendien wordt het
geheel gemonitord en kan blijken dat men het in Eindhoven slechter doet dan
in Groningen. De voorbeelden zijn uiteraard fictief.Mevrouw Gesthuizen (SP):De voorstellen van het kabinet baren mij nog niet eens zulke zorgen. Dat
is een tamelijk beschaafde lijst. Wat mij vooral zorgen baart, is de vaart
die u erachter wilt zetten. U wilt alle vergunningen onder het regime van
de lex silencio positivo laten vallen. Dan heb ik het over bijvoorbeeld bouwvergunningen,
kapvergunningen en horecavergunningen.De heer Elias (VVD):U citeert mij onjuist.Mevrouw Gesthuizen (SP):U zegt: ik vind het prima dat er zo vee mogelijk vergunningen onder de
lex silencio positivo vallen en wat mij betreft kunnen wij dan van een heleboel
vergunningen af. Dat is niet mijn opvatting, niet de opvatting van onze partij.
Blijkbaar verschillen wij erg van mening.De heer Elias (VVD):Ik zeg niet: alle vergunningen. Natuurlijk zijn er vergunningen die daar
niet onder kunnen vallen. Ik heb in dat verband gesproken over gezondheidsrisico's
en andere risico's. Echter, ik wil wel dat er zo vee mogelijk vergunningen
onder vallen en meer dan nu, want nu zijn dat er 45 van de 1100.Mevrouw Vos (PvdA):Ik moest even nadenken over uw vraag, mevrouw Gesthuizen. Ik hoor u zeggen:
overheden moeten op tijd hun vergunningen afgeven. Dat is precies datgene
wat men met de lex silencio positivo op een zeer eenvoudige manier wil bereiken
en wat ik met mijn amendement beoog. Er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen
mogelijk en ik begrijp daarom niet wat precies uw bezwaar is.Mevrouw Gesthuizen (SP):Mijn bezwaar betreft het feit dat u van "nee, tenzij" naar "ja, tenzij"
wilt. Daarmee brengt u een zeer groot aantal regelingen extra onder de lex
silencio positivo. In mijn ogen is dat niet de oplossing voor het probleem
dat overheden de beantwoordingstermijnen bij vergunningverlening niet in acht
nemen, dat overheden consequent te laat laten weten of iemand wel of niet
een vergunning krijgt. Mijn antwoord is niet: laat het dan maar helemaal achterwege
en bepaal dat de aanvrager de vergunning heeft als de beantwoordingstermijn
is verstreken. Mijn antwoord zou zijn: kom met een dwangsom. Ik begrijp van
u dat er inmiddels ook een initiatief van uw oud-collega is om het hele wetsvoorstel
over te nemen.De voorzitter:Onze oud-collega.De heer Gesthuizen (SP):Maar dan begrijp ik niet waarom u met dit voorstel komt.Mevrouw Vos (PvdA):Dat is duidelijk: daarmee bereiken wij op de meest gemakkelijke manier
precies datgene wat u ook wilt. U hebt zojuist gezegd dat overheden gewoon
binnen de gestelde termijn moeten antwoorden. Ik kies voor de meest simpele
manier. Daarom hebben wij in principe aanneming van de lex silencio positivo
van harte ondersteund.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik zie dit toch als een soort noodgreep. Hiermee zegt men namelijk: als
wij de overheden niet zover kunnen krijgen dat zij op tijd antwoorden, dan
doen wij het maar zo, want dan weten de mensen na een bepaalde termijn waar
zij aan toe zijn. U noemt dat een gemakkelijke oplossing. Inderdaad, die oplossing
is een gemakkelijke oplossing, maar zeker niet de beste.Als landen vergelijkbare eisen stellen aan het verkrijgen van een vergunning,
maar in de praktijk te maken hebben met veel corruptie, dan dient de vergunning
verleend te worden en mag Nederland geen aanvullende eisen stellen. Sterker,
het kan niet controleren of de vergunning wel op rechtmatige gronden werd
verstrekt voordat de dienstverlener diensten in Nederland aanbood. Alleen
als het bedrijf in Nederland diensten aanbiedt, kan gecontroleerd worden of
sprake is van rechtmatige verstrekking.De consequenties voor een falende instantie in het land van herkomst zijn
volstrekt onduidelijk. Wat nu als duidelijk blijkt dat ergens vergunningen
op onrechtmatige gronden zijn verstrekt? Moet Nederland dan een klacht indienen
bij de Europese Commissie? Wat gebeurt er tot die tijd? Wat gebeurt er als
de Europese Commissie constateert dat de instantie inderdaad niet goed functioneert,
wat gezien de corruptierapporten van onder meer Transparency International
niet ondenkbaar is? Dan ontbreken naar onze mening ons de mogelijkheden om
met betrekking tot de dienstverleners uit die landen zelf tot toetsing over
te gaan. Hierop krijg ik graag een reactie.Voorlopig maken wij ons ernstig zorgen over de voortgang van dit proces.
De meest ideologische pijnpunten voor ons zijn uit het wetsvoorstel verdwenen
en daar zijn wij erg gelukkig mee, maar onze opvattingen over de vaart en
de zorgvuldigheid van het proces zorgen ervoor dat wij er nog niet mee kunnen
instemmen. Ik denk hierbij aan de Dienstenwet en de later dit jaar te bespreken
aanpassingswet en veegwet, gecombineerd met een riskant ICT-project. Ik denk
ook aan de verdere uitbreiding van de voor de SP onwenselijke lex silencio
en het verbod op eigen onderzoek, wat naar onze mening tot ongewenste situaties
en concurrentievervalsing kan leiden. Dit alles zorgt ervoor dat wij nog niet
met de wet kunnen instemmen. Wij zullen uiteraard de antwoorden van de minister
afwachten.De vergadering wordt van 20.28 uur tot 20.36 uur geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik heb de vragen gerubriceerd in vier blokjes. Ik ga iets
zeggen over het proces en over de vraag wat de Dienstenwet inhoudt. Dan kom
ik onder andere terug op alle vragen die zijn gesteld over het ene loket.
Ik kom vervolgens bij de vraag "wat levert het op" en tot slot bij de implementatie.
Uiteraard zal mijn collega van Justitie – wij zijn de gezamenlijke ondertekenaars
van dit wetsvoorstel – ingaan op een aantal juridische aspecten, waaronder
in elk geval de lex silencio positivo en de Algemene Wet Bestuursrecht.Wij spraken elkaar een jaar geleden voor het eerst over de implementatie
van de Dienstenrichtlijn. De implementatietermijn is krap: 28 december
van dit jaar moet alles klaar zijn. Dat betekent dat je alles op alles moet
zetten om de implementatie op tijd gereed te hebben. Dat gebeurt via drie
wetten: de Dienstenwet met de hoofdonderdelen, waarbij de Dienstenrichtlijn
wordt omgezet in Nederlandse wetgeving; de recentelijk ingediende aanpassingswet,
die als ik mij niet vergis afgelopen maandag bij uw Kamer is gearriveerd en
eventueel een veegwet. Ik zeg "eventueel", omdat die veegwet er alleen komt
als het noodzakelijk is. Op dit moment is daar geen aanwijzing voor. Maar
als het noodzakelijk is, komt er een spoedprocedure om het wetsvoorstel in
het derde kwartaal van dit jaar in te dienen. Op deze manier zorgen wij ervoor
dat de inhoud van de Dienstenwet al ruim voor de deadline voor de implementatie,
28 december 2009, vaststaat. Daarom ben ik zo blij dat wij dit voortvarend
met elkaar schriftelijk hebben behandeld en nu ook voortvarend met elkaar
mondeling kunnen behandelen.Wat houdt de Dienstenwet nu eigenlijk in? Het is een essentieel middel
om de Dienstenrichtlijn goed te implementeren en ook om de voordelen van de
Dienstenrichtlijn te realiseren. Om de interne markt voor diensten te bevorderen,
moet je allerlei belemmeringen wegnemen. Met name de heer Van der Ham heeft
dat heel concreet en correct aangegeven. Er zijn vier onderdelen: administratieve
vereenvoudiging en het elektronisch loket, voorschriften voor vergunningen,
bescherming van afnemers en de grensoverschrijdende samenwerking tussen bevoegde
instanties op het vlak van toezicht, controle en handhaving. Met name over
het ene loket en de grensoverschrijdende samenwerking heeft uw Kamer een aantal
vragen gesteld. Ik zal daarop ingaan.Onder anderen mevrouw Gesthuizen heeft gevraagd hoe ver wij nu zijn en
wat de stand van zaken is. Het loket Antwoord voor bedrijven wordt op een
aantal punten uitgebreid. Er komt een berichtenbox die kan worden gebruikt
door ondernemers om informatie op te vragen, waarbij ook procedures en formaliteiten
kunnen worden afgehandeld met bevoegde instanties. De testversie daarvan is
klaar. Dit jaar komen de verbeterde versies daarvan beschikbaar; 120 bevoegde
instanties zijn inmiddels aangesloten, 60 zijn bezig en zo'n 450 moeten nog
aangesloten worden.Het tweede punt is de uitbreiding van Antwoord voor bedrijven met de informatie
over wet- en regelgeving die onder de Dienstenwet valt. Ongeveer een kwart
van de onderwerpen voor de rijksregelgeving is ontsloten en eind 2009 zal
alles ontsloten zijn. Op dit moment zijn zo'n 300 organisaties gekoppeld aan
Antwoord voor bedrijven via samenwerkende catalogi waarin ook specifieke details
van de regelgeving beschikbaar zijn; 80 organisaties zijn ermee bezig en 220
moeten nog starten. De ontsluiting van de adressen van die bevoegde instanties
is in april klaar. De Engelstalige website is klaar; de nieuwe informatie
op de Nederlandstalige website wordt doorlopend vertaald en toegevoegd. Ik
denk dat het alleszins reëel is om te zeggen dat wij de realisatie van
het loket goed en ook op tijd gaan redden.De heer Van Dijk heeft als eerste gevraagd waarom de Kamer van Koophandel
niet ook een rol krijgt. Het loket wordt ondergebracht bij Antwoord voor bedrijven,
maar de Kamer van Koophandel staat natuurlijk niet buitenspel. Het zijn ook
geen concurrenten. Zij vullen elkaar aan in de dienstverlening aan bedrijven.
Bij Antwoord voor bedrijven worden wetten en regels ontsloten en globaal beschreven
in ondernemersvriendelijke taal. Naar dat laatste vroeg met name de heer Elias.
De informatie wordt ook up-to-date gehouden bij wetswijzigingen en dergelijke.
Het gaat daarbij om regelgeving van de overheid. De uitwisseling van die informatie
en het eventuele overleg over de beantwoording van vragen van ondernemers
vinden plaats tussen overheidsdiensten, waarvan Antwoord voor bedrijven deel
uitmaakt, als onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. Het model
staat niet in de weg dat een ondernemer met specifieke vragen bij de Kamer
van Koophandel terechtkan, of zelfs terecht moet. Het is van belang dat de
doorlink er is, en Antwoord voor bedrijven verwijst in voorkomende gevallen
door naar de Kamer van Koophandel.De voorzitter:De heer Jan Jacob van Dijk heeft een vraag. Hij aarzelde
zo dat ik dacht dat u hem al had overtuigd, maar blijkbaar niet.Minister Van der Hoeven:Ik had het wel gehoopt.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Nou, de minister is halverwege. Als je naar Antwoord voor bedrijven gaat,
kun je worden doorverwezen naar de Kamer van Koophandel. Waarom maakt de minister
met de Kamers van Koophandel niet de afspraak dat er op hun website ook een
doorlink staat naar Antwoord voor bedrijven?Minister Van der Hoeven:Voor zover die doorlink er nog niet is, neem ik die suggestie graag mee.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Dan hebt u mij nu helemaal overtuigd.Minister Van der Hoeven:De heer Elias merkte op dat er een echt loket moet zijn, niet alleen een
virtueel. Een virtueel loket ís echter een echt loket. Echte mensen
helpen ondernemers; zo simpel is het. Je kunt telefonisch, via de mail en
natuurlijk via de chat vragen stellen. Bij specifieke vragen is het belangrijk
dat aangesloten wordt op de specifieke kennis, kunde en verantwoordelijkheid
van de betreffende overheidsorganisaties. Zoals ik al zei, wordt er doorgelinkt
of verwezen naar deze organisaties. Moet dat fysiek zijn? Nou, ik zie ze al
komen. Ik zie mensen al naar Den Haag komen, alleen om iets te regelen. Laat
ze dat alsjeblieft zo dicht mogelijk bij huis doen. Daarmee zijn ze het beste
geholpen. Een echt loket: ja. Maar de mensen hoeven echt niet in de rij te
staan voor het ministerie van Economische Zaken. Laten wij dat nu niet doen.
Ik kan mij ook niet voorstellen dat de heer Elias dat wil.De heer Elias vindt ook dat het loket er voor alle ondernemers moet zijn
en niet alleen voor dienstverrichters. Dat begrijp ik, omdat de voorziening
van één loket, die uit deze Dienstenrichtlijn volgt, inderdaad
voordelen heeft voor dienstverrichters in de manier waarop zij hun zaken kunnen
afhandelen. Dat ben ik met de heer Elias eens; dat zie ik best wel. Het wetsvoorstel
waarover wij spreken, gaat echter over dienstverrichters en over de wet- en
regelgeving die op het dienstenverkeer van toepassing is. Antwoord voor bedrijven
als zodanig is overigens niet alleen voor dienstverrichters, maar ook voor
andere ondernemers. Wij ontsluiten ook andere regelgeving dan alleen de regelgeving
die onder de Dienstenwet valt. Als de heer Elias bedoelde dat er een nationale
kop op de wet moet komen, zeg ik: nee, dat ga ik niet doen. Als hij mij vraagt
om te bekijken of ook andere regelgeving via Antwoord voor bedrijven bij ondernemers
terecht kan komen, zeg ik ja.De heer Elias wil de voorziening van één loket combineren
met de motie-Van der Burg. In de motie wordt de regering onder andere verzocht
om Antwoord voor bedrijven zodanig te ontwikkelen dat het een loket wordt
waar ondernemers een lijst op maat zouden moeten krijgen, waarin staat aan
welke wet- en regelgeving voldaan moet worden. Vorig jaar is staatssecretaris
Heemskerk in de reguliere voortgangsrapportage van e-overheid uitgebreid ingegaan
op de manier waarop de motie wordt uitgevoerd. Antwoord voor bedrijven wordt
grotendeels volgens de motie-Van der Burg uitgevoerd en dat is ook de bedoeling.
Antwoord voor bedrijven ontsluit alle relevante informatie en het wordt voor
ondernemers makkelijker om zaken via internet interactief af te handelen.
Ook biedt Antwoord voor bedrijven ondersteuning aan ondernemers met specifieke
vragen door middel van een bedrijvencontactcentrum, waar men allerlei vragen
kan stellen en wordt doorverwezen. Het is van belang dat er wordt aangesloten
op specifieke kennis en kunde die bij de instanties aanwezig is, en dat stond
niet in de motie-Van der Burg.De heer Van der Ham vroeg hoe wij ervoor zorgen dat andere landen, net
als Nederland, bij het ene loket ook andere talen gaan hanteren. De richtlijn
verplicht het aanbieden van andere talen niet. Als ik dat aan het wetsvoorstel
toevoeg, zet ik een kop op de Europese richtlijn en dat ben ik niet van plan.
Wij vertalen de algemene informatie in het Engels en dat gaat via Antwoord
voor bedrijven. Een groot deel van de website is inmiddels vertaald. De verantwoordelijkheid
voor de vertaling ligt niet bij het loket, maar uiteraard bij de overheden
en organisaties die over de informatie gaan. Je ziet dat met name grotere
overheden en organisaties al beschikken over Engelstalige informatie. Wij
lopen in de pas met wat andere landen gaan doen.Bijna alle lidstaten gaan voor een tweede taal en dat is meestal het Engels.
Tegen mevrouw Vos kan ik zeggen dat het Engels inderdaad de lingua franca
van het loket wordt. Ik heb daar geen bezwaar tegen. Ik houd uiteraard in
de gaten hoe andere landen dit aspect van de implementatie voor hun rekening
nemen. Ik ben het ermee eens dat Nederlandse ondernemers in een begrijpelijke
taal in andere landen terecht moeten kunnen. De richtlijn verplicht het aanbieden
van andere talen dus niet. Ik heb echter het gevoel dat het nu goed loopt.Ik kan ook niet aan decentrale overheden de verplichting opleggen om hun
wetten en regels te vertalen. Het is wel mogelijk om dat te doen, maar daarmee
zet je dus een nationale kop op Europese regelgeving. In Amsterdam, waar veel
internationale bedrijven gevestigd zijn, zie je dat er veel meer behoefte
is aan vertalingen dan in kleinere gemeenten in de provincie. Wij laten dat
dus aan de organisaties zelf over.Ik ben het zeer met de heer Van der Ham eens dat talenkennis een voordeel
is voor Nederlandse bedrijven en dat dit onderhoud vergt. Het valt wel buiten
de reikwijdte van deze Dienstenrichtlijn. Ik kijk overigens nog altijd met
plezier terug op een wetsvoorstel in combinatie met een initiatiefwetsvoorstel
dat ik hier als minister van OCW mocht behandelen, waarbij ik het in ieder
geval mogelijk heb gemaakt dat Frans en Duits in het basisonderwijs weer gewoon
in het curriculum kwamen. Ik weet dat dit slechts een eerste stap was. Laten
wij nu ook met elkaar zorgen dat het gebeurt en dat bijvoorbeeld het tweetalig
onderwijs meer gestalte gaat krijgen. Ik weet dat mijn collega's van het ministerie
van OCW hiermee bezig zijn.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Ik wil nog even terugkomen op het gedrag van andere lidstaten. Er is dus
geen verplichting, maar ik zou mij kunnen voorstellen dat de minister daar
in de Raad voor Concurrentievermogen of in het overleg dat zij over dit onderwerp
op andere plekken heeft, nagaat hoe dit nu precies gaat. Wellicht kan zij
zelfs de Commissie uitdagen om voor het einde van het jaar met een overzicht
te komen waaruit blijkt hoe lidstaten omgaan met het talenregime.Minister Van der Hoeven:Ik vind dat een goede suggestie en neem die over.Mevrouw Vos vroeg hoeveel consumenten ConsuWijzer kennen. In 2008 heeft één
miljoen mensen de website van ConsuWijzer bezocht. Daarnaast zijn er 92.000
directe contacten geweest per telefoon, e-mail of brief. De waardering voor
de dienstverlening door ConsuWijzer zit gemiddeld op een 7. Het is een relatief
jong loket en zo'n 35% van de consumenten kent het loket. Is dat genoeg?
Nee. Wij gaan daarom verder met het werken aan de naamsbekendheid van ConsuWijzer,
bijvoorbeeld via een Postbus 51-campagne.Mevrouw Vos stelde ook vragen over Antwoord voor bedrijven. Dat is op
1 januari 2008 gestart en men werkt daar hard aan. Het huidige aantal
bezoekers van de site is ongeveer 145.000 per maand. Daarnaast worden er wekelijks
meer dan 300 vragen gesteld en beantwoord. Die vragen gaan over van alles:
hoe de overheid ondernemers helpt bij de kredietcrisis, wet- en regelgeving
die op specifieke gevallen van toepassing is et cetera.Het Crash Team komt in actie als een Nederlands bedrijf te maken heeft
met oneerlijke concurrentie op een buitenlandse markt als gevolg van de schendingen
van verdagen en wetten door de overheid van die desbetreffende markt, bijvoorbeeld
bij illegale staatssteun, schending van de EU-richtlijnen, discriminatie bij
aanbestedingen, onrechtvaardige belemmeringen bij markttoegang voor producten
en diensten en dat soort zaken. Sinds juni 2005 zijn er ongeveer 150 meldingen
behandeld. Dit betreft een enorm aantal landen in de wereld. Ook als de Dienstenrichtlijn
door een andere lidstaat niet goed wordt nageleefd, zal het Crashteam in actie
komen.Mevrouw Vos (PvdA):Antwoordvoorbedrijven.nl zou dé site moeten worden. Zijn dat 145.000
unieke bezoekers? Verder zou meer reclame voor het Crashteam erg handig zijn.Minister Van der Hoeven:Het gaat om 145.000 bezoekers per maand, en ik kan op dit moment echt
niet zeggen of het eenmalige hits zijn, of dat ze elke maand terugkomen. Inderdaad
is het belangrijk dat men weet dat het Crashteam bestaat en waar men het kan
vinden. Daar zullen wij aandacht aan besteden.Wanneer is een dienst een dienst van algemeen economisch belang (DAEB),
en welke diensten vallen onder die status? Zoals bekend geeft het Europese
recht de lidstaten een heel grote vrijheid om te bepalen wat wel en wat geen
DAEB is. Niet alleen sociale diensten kwalificeren als zodanig, ook andere
diensten waarvan wij in Nederland vinden dat zij een publiek belang dienen
dat zodanig groot is dat die dienst flink moet worden ingekaderd, kunnen die
status krijgen. Waar heb je het dan over? Over de publieke (lokale) omroep,
milieudiensten, vormen van kinderopvang of sociale hulp, onderhoud van bepaalde
monumenten, het verzorgen van historische gebouwen, noem maar op. Maar de
gevraagde duidelijkheid moet door iedere overheid worden gegeven, want die
beslist zelf om een dienst als DAEB aan te merken. Dat doet die overheid als
een publiek belang zodanig groot is dat de aanmerking van een dienst als een
DAEB inderdaad ook nodig is.Ik vind het onwenselijk om voor de decentrale overheden de keuze te maken
wat zij wel en niet als zodanig kunnen aanmerken; dat moeten zij zelf doen.
Wel wil ik ze daarbij een handje helpen. Voor de decentrale overheden is een
handreiking gemaakt hoe om te gaan met deze problematiek. Mevrouw Gesthuizen
stelde een vraag over de rol van de woningbouwcorporaties. Zij verrichten
een DAEB, wat voor regering en Commissie vaststaat en ook is erkend. Maar
de discussie gaat over de vraag wat een DAEB is en wat gewone commerciële
dienstverlening is. Daarover is mijn collega voor WWI nog steeds in gesprek
met de Commissie. De woningbouwcorporaties vallen voor het DAEB-gedeelte buiten
de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn en dus buiten die van de Dienstenwet.
Is dit probleem opgelost? Nee, met name omdat je onderscheid moet maken tussen
wat gewone commerciële dienstverlening is en wat niet. Zoals bekend doen
de woningbouwcorporaties beide dingen. Dat loopt dus nog.Wanneer kan een overzicht worden gegeven van de vergunningen die worden
afgeschaft? Ik heb in mijn brief van 3 december aangegeven dat alle vergunningenstelsels
zijn doorgelicht. De voorkeur gaat uit naar afschaffing van een vergunningenstelsel
boven de invoering van de lex silencio positivo. Wij hebben aangegeven welke
worden afgeschaft en bijvoorbeeld worden vervangen door algemene regels, of
door een meldplicht. Die aanpassingen worden via afzonderlijke wetsvoorstellen
ingediend. In het kader van doorlichting onder de Dienstenrichtlijn dient
in het verslag dat bij de Commissie wordt ingediend, door alle overheden te
worden aangegeven welke vergunningen komen te vervallen. Dat verslag wordt
aan het eind van dit jaar ingediend; daar wordt op dit moment aan gewerkt.
Op rijksniveau ligt het aantal vergunningenstelsels dat moet worden ingetrokken
of aangepast op vijftien à twintig. Op decentraal niveau kan ik nog
geen aantal noemen, aangezien de doorlichting nog niet overal is afgerond.De heer Elias stelde een vraag over een mogelijk experiment in de grensregio's
met één loket. Ik vind het erg belangrijk dat in de grensregio's
informatie op een goede manier wordt ontsloten. Dus geen misverstand daarover.
Ik heb evenwel ook ons belang te behartigen. Ons belang is dat ik de strikte
deadline haal en dat ik het ene loket van de Dienstenrichtlijn in Nederland
op tijd inricht. Daar word ik op afgerekend. Uiteraard heb ik goed en veel
contact met andere lidstaten, met name de lidstaten om ons heen. Wij proberen
samen met de Europese Commissie om de loketten zo goed mogelijk op elkaar
te laten aansluiten. Ik ben zeker bereid – ik wil dan wel eerst mijn
eigen huiswerk af hebben – om volgend jaar de mogelijkheden te onderzoeken
voor een dergelijk grensoverschrijdend experiment. Dan heb je inderdaad ook
te maken met twee andere talen, te weten Duits en Frans. De heer Elias heeft
gelijk dat het ook bij één loket belangrijk is om in begrijpelijke
en heldere taal te communiceren. Als dat niet het geval is, ga ik ervan uit
dat ik een seintje krijg, ook van de heer Elias. Overigens zijn ondernemers
er wat dat betreft al heel snel bij om dan aan te geven dat het eigenlijk
anders zou moeten. Als ze daar gelijk in blijken te hebben, doen wij dat ook
anders.Gevraagd is naar de voordelen van de Dienstenwet en waar die neerslaan.
Welnu, ze slaan neer bij bedrijven en consumenten. Er komen minder en eenvoudiger
regels. Wij vereenvoudigen de vergunningverlening. Bovendien krijgen wij een
beter functionerende overheid, omdat het ook mogelijk gemaakt
wordt een aantal zaken elektronisch af te wikkelen. Dat is een efficiencyslag
en een verbetering van de dienstverlening. Ook is het een impuls voor de elektronische
overheid. Het overheidstoezicht wordt versterkt tussen de lidstaten, omdat
geregeld en gefaciliteerd wordt hoe beter kan worden samengewerkt.Dan de voordelen voor de consument. Aanbieders moeten specifieke informatie
gaan geven over klachtenprocedures en algemene voorwaarden voor toezichthouders,
waardoor ook de positie van de afnemers steviger wordt en de markt transparanter.Vervolgens is er de vraag wat het onze economie oplevert. In macro-economische
cijfers uitgedrukt, is de verwachting dat het bruto binnenlands product van
de Nederlandse economie extra kan groeien met 1,4 mld. tot 6,3 mld. Dat is
een grote bandbreedte, maar ik kan op dit moment, ook gelet op de economische
crisis, niet precies inschatten hoe dat gaat lopen. Ik ben het ook met de
heer Van der Ham eens dat je juist in een tijd van economische problemen ervoor
moet zorgen dat de dienstensector als motor van onze economie tot zijn recht
kan komen, zeker als het gaat om de grensoverschrijdende activiteiten. Het
draagt zo'n 75% bij aan het bbp van Nederland, terwijl ongeveer 80%
van de beroepsbevolking er werkzaam is. De diensten die onder de richtlijn
vallen, hebben betrekking op bijna de helft van de Nederlandse bedrijven,
vooral het midden- en kleinbedrijf.Mevrouw Gesthuizen vroeg wie het meest profiteert. Op de eerste plaats
de dienstverleners die binnen de reikwijdte van de wet vallen. Zij profiteren
vanwege de vereenvoudiging van de wet- en regelgeving en vanwege het ene loket.
Ondernemers in de grensstreken en de grote steden zullen meer profiteren omdat
ze gemakkelijker in het buitenland nieuwe afzetgebieden zullen gaan zoeken
en vinden. Wat betreft de specifieke sectoren denk ik vooral aan adviesbureaus,
computerservicebedrijven en ingenieurs- en architectenbureaus.De heer Elias kan ik bevestigen dat alle overheden in alle lidstaten vanaf
2010 de nieuwe eisen of gewijzigde eisen aan vestiging van dienstverrichters
en de verrichting van diensten melden aan de Europese Commissie. Dat is mijns
inziens erg belangrijk omdat de Commissie ook kijkt of de eisen in overeenstemming
zijn met de voorwaarden van de Dienstenrichtlijn. Ook deelt de Commissie de
notificaties aan de andere lidstaten mee. Als het niet goed gaat, kan er natuurlijk
door de Commissie een inbreukprocedure worden gestart. Uiteindelijk –
dat is waar – zal het Hof van Justitie Nederland kunnen veroordelen.
Ik denk dat het Nederlandse bedrijfsleven graag wil meewerken om te bekijken
of andere lidstaten de richtlijnen goed hebben geïmplementeerd, want
als dat niet het geval is, hebben ze er ook de problemen van. Ik zeg graag
toe dat ik samen met het bedrijfsleven kijk naar de implementatie in de andere
lidstaten. Ik zal zeker aan de bel trekken bij de Commissie als daar aanleiding
toe is.Mijn laatste blokje gaat over de implementatie. Het is waar dat de reikwijdte
van het wetsvoorstel groot is. Uit de screening van de Nederlandse wet- en
regelgevende instanties is duidelijk geworden welke bepalingen onder de reikwijdte
vallen. Ik heb de Kamer daarvan een overzicht gestuurd. Op dit moment hebben
alle twaalf de provincies hun screening afgerond. De meeste van de 27 waterschappen
zijn ook klaar. De 441 gemeenten zijn volop bezig. Een groot deel daarvan
is klaar. Ik verwacht dat zij allemaal klaar zijn in de eerste vier tot vijf
maanden van 2009. Dit is de stand van zaken. Een en ander is in beweging.
De reikwijdte van het wetsvoorstel zal ik, ook in de toekomst, actueel houden
door periodiek via ministeriële regelingen aan te geven welke wet- en
regelgeving op alle overheidsniveaus in elk geval onder de Dienstenwet valt.Ik heb al gezegd te gaan voor een strikte implementatie van de Dienstenrichtlijn.
Geen nationale koppen dus. Ik sluit zo veel mogelijk aan bij bestaande initiatieven.
Ik denk onder andere aan de lopende vereenvoudiging van vergunningen door
de Regiegroep Regeldruk.De grootste groep bij de screening is die van de gemeenten. Ik ben erg
blij dat de VNG zo bereidwillig is geweest om al haar modelverordeningen te
screenen en daarvoor voorbeeldrapportageformulieren te maken. Te zien is dat
een groot deel van de gemeenten aansluit bij de modelverordeningen die de
VNG opstelt. Als gemeenten afwijken van de VNG-modellen betreft het regelmatig
dezelfde soort regelgeving. Gemeenten hoeven een aantal zaken niet meer zelf
te doen. Een verwijzing naar het VNG-model is dan vaak genoeg. Het scheelt
veel werk en tijd. Tegen die achtergrond ben ik ervan overtuigd dat de gemeenten
hun werk op tijd klaar hebben.De heer Van Dijk heeft gelijk dat sommige beroepsorganisaties regelgeving
hebben die onder de Dienstenrichtlijn valt. Ik noem advocaten en accountants.
Die zijn daar in beginsel zelf verantwoordelijk voor. Uiteraard wordt samengewerkt
door de vakdepartementen met de beroepsorganisaties. De Nederlandse Orde van
Advocaten is klaar met de doorlichting. Die werken aan een uitvoeringsmaatregel.
De Orde van Octrooigemachtigden heeft ook de doorlichting afgerond. De NIVRA/NOVA
zal binnenkort de resultaten van de doorlichting opleveren.Mevrouw Vos vraagt of ik verwacht nog meer wetten aan te moeten passen
op centraal of decentraal niveau. Ik denk dat het in Nederland erg meevalt.
Het grappige is dat de Dienstenrichtlijnbepalingen over de screening voor
het grootste deel al jarenlang geldend Europees recht vastlegt. Het zou heel
kwalijk zijn als onze wetgeving daarmee op grote schaal strijdig zou blijken
te zijn. Uiteraard kijken wij of zaken echt nodig zijn. Er is het Project
Vereenvoudiging Vergunningen 2005 geweest en de programma's voor reductie
van de administratieve lasten van de afgelopen jaren. Daarbij zijn heel goede
slagen gemaakt.Mevrouw Vos en mevrouw Gesthuizen vragen of ik denk dat andere lidstaten
de Dienstenrichtlijn op tijd implementeren. Er zijn geen signalen dat die
het als onhaalbaar beschouwen. Elf lidstaten met een markt die van bijzondere
betekenis is voor Nederlandse dienstverleners, volgen wij heel erg nauw. Dat
gaat goed. Een tijdige implementatie is daar binnen bereik. Dan zijn er nog
vijftien andere lidstaten. Daar zitten wat achterblijvers bij. Wij hebben
nog bijna een jaar. Ik kan niet garanderen dat alle lidstaten op tijd implementeren.
Ik heb al aan de heer Van Dijk toegezegd dat ik op dit punt de vinger aan
de pols houdt.Als wij een actieve rol kunnen vervullen bij implementatie door andere
lidstaten doen wij dat zeker. Mevrouw Vos vraagt daarnaar. Wij hebben dat
een keer gedaan door een conferentie over screening door decentrale overheden
te organiseren, samen met Zweden. Ook is een aantal netwerkbijeenkomsten georganiseerd.
Tevens is door vijf "like-minded" landen, onder leiding van
Nederland, het initiatief genomen voor één loket. Waar het kan,
zullen wij zeker een bijdrage leveren.De heer Van der Ham vroeg naar het evaluatiemoment. De Dienstenrichtlijn
voorziet op twee punten in een specifiek evaluatiemoment. De Europese Commissie
moet op 28 december 2011 en daarna om de drie jaar uitgebreid verslag
doen aan het Europees Parlement en aan de Raad over de toepassing van de Dienstenrichtlijn.
Uiterlijk op 28 december 2011 moet de Europese Commissie een verslag
indienen bij het Europees Parlement en de Raad over het functioneren van de
vrijheid van dienstverrichting, artikel 16 van de richtlijn. Dat moet zij
doen na raadpleging van de lidstaten en de sociale partners. Het lijkt mij
dus ook logisch om, als deze evaluaties op de agenda van de Raad worden geplaatst,
ook met uw Kamer te spreken over de werking van de Dienstenrichtlijn en de
Dienstenwet. Ik wil dus aansluiten bij de Europese evaluatiemomenten. Daarmee
kan ook de werking van de Dienstenrichtlijn in andere lidstaten een onderwerp
op onze agenda zijn.De heer Van der Ham (D66):Ik ben ervan op de hoogte dat bij de implementatie een aantal momenten
zijn afgesproken. Dat was mijn punt ook niet. Het ging er meer om dat landen
tot 28 december 2009 de tijd hebben om zich daarvoor in te richten. Het
is maar helemaal de vraag of zij het gaan redden; er zijn al allerlei slagen
om de arm en formuleringen. Mijn vraag is juist om bij de Europese Commissie
erop aan te dringen om over een paar maanden te evalueren hoe de verschillende
landen ervoor staan, zodat ook wat extra druk wordt uitgeoefend om die datum
echt te halen. Je ziet bij een aantal landen vaak dat zij op – ik zeg
maar wat – 27 december 2009 eens een aantal zaken gaan bekijken
die zij nog moeten doen en maar weer om uitstel vragen. Dat moment moeten
wij vervroegen. Ik vraag de minister om daarop aan te dringen.Minister Van der Hoeven:Dat wil ik graag doen. Overigens biedt de Europese Commissie ook een helpende
hand, met name aan de vijftien landen waarmee wat problemen zijn. Dat doet
zij door bilateraal overleg en door advies. Op die manier verleent zij de
nodige bijstand via maatwerk. Ik zie niet aankomen dat de landen het aan het
einde van dit jaar niet af hebben, maar laat ik met de heer Van der Ham afspreken
dat ik in ieder geval de vinger aan de pols blijf houden. Dat is het meeste
wat ik hem kan toezeggen. Bij de bespreking van de agenda van de laatste Raad
voor Concurrentievermogen in november of december van dit jaar, zal ik ervoor
zorgen dat er een overzichtje is van de stand van zaken. Dat lijkt mij de
meest concrete toezegging die ik kan doen.De heer Van der Ham (D66):Dat is op zichzelf mooi, maar ik wil het eigenlijk nog iets scherper.
Ik vind dat de minister ervoor moet zorgen dat de Europese Commissie de vinger
strakker aan de pols houdt, dus dat er voor de zomervakantie – ik noem
maar even een datum – een evaluatie komt door de Europese Commissie
van hoe de landen ervoor staan. De minister moet erop aandringen dat de Commissie
dit doet, zodat de druk wordt verhoogd op de landen die het wellicht wel eens
niet zouden halen.Minister Van der Hoeven:Voor de zomervakantie is natuurlijk heel erg snel. Ik heb de vraag van
de heer Van der Ham echter goed gehoord. Ik zal de vraag daar deponeren waar
hij thuishoort, namelijk bij de Europese Commissie. Dat laat onverlet mijn
toezegging om er bij de Kamer op terug te komen bij het algemeen overleg over
de laatste Raad voor Concurrentievermogen van dit jaar.Mevrouw Gesthuizen heeft gezegd dat er nogal wat fouten in staan en dat
het geen schoonheidsprijs verdient als een voorbeeld van Europese kwaliteitswetgeving.
Daarin heeft zij wel gelijk. Ik heb al laten weten waaraan op dit moment wordt
gewerkt en op welke manier wij dat doen. Ik denk dat het verstandig is om
nog een keer te melden, in aansluiting op wat ik tot de heer Van der Ham zei,
dat de diensten van de Europese Commissie ook bijstand verlenen aan de lidstaten
om tot een juiste implementatie te komen. Zij organiseren expertbijeenkomsten,
brengen een handboek uit en spreken bilateraal over onduidelijkheden en problemen.
De Commissie heeft begin 2007 het initiatief genomen tot de oprichting van
een EU-expertgroep Dienstenrichtlijn, die een keer per maand bijeenkomt. Alle
lidstaten en de drie ER-lidstaten nemen daaraan deel. Wat dat betreft, heeft
ook de Commissie er belang bij dat alles zo snel mogelijk gebeurt. Zij zet
bijvoorbeeld ook een pilot op voor het Interne Markt Informatiesysteem, met
name om te kijken of de lidstaten met behulp van dat IMI aan hun verplichtingen
op het vlak van de administratieve samenwerking kunnen voldoen. De Commissie
biedt dus op alle mogelijke manieren hulp. Zij heeft inmiddels al meer dan
zestig bilaterale bijeenkomsten belegd, om een voorbeeld te noemen. De Europese
Commissie kan inderdaad ingrijpen als lidstaten niet op tijd implementeren,
uiteindelijk door het starten van een inbreukprocedure op grond van artikel
226 van het EG-Verdrag. Dat is natuurlijk het laatste wat je zou moeten doen.
Vandaar dat er veel werk wordt verzet om ervoor te zorgen dat tijdig door
alle landen de juiste implementatie plaatsvindt.Zij vroeg ook hoe ik er tegenover sta dat de nieuwe regelgeving pas echt
vorm krijgt na het voeren van rechtszaken. De Dienstenrichtlijn en ook het
wetsvoorstel sluiten aan bij consistente Europese rechtspraak. In de toelichting
heb ik onderstreept dat de richtlijn en het wetsvoorstel er juist voor zorgen
dan in plaats van het moeten nazoeken in de rechtspraak, de ondernemer en
de consument een helder en eenduidig kader krijgen. Ik erken dat de Dienstenrichtlijn
en het wetsvoorstel op sommige punten nader moeten worden ingevuld door rechters
via jurisprudentie. Dat is normaal. Dat is ook het geval bij andere Nederlandse
wetgeving.Er werd gevraagd hoe ik sta tegenover de plannen van de Europese Commissie
tot een uitbreiding van de Dienstenrichtlijn naar de gezondheidszorg. Daar
is helemaal geen sprake van. Er is wel sprake van een richtlijn om de patiëntenmobiliteit
te bevorderen. Dat proces is ook al eerder ingezet. Om dat voorstel te kunnen
beoordelen, moet ik het eerst concreet zien. Wat van belang is, is de betaalbaarheid
en de leveringszekerheid van de Nederlandse gezondheidszorg. Die moeten gewaarborgd
zijn. Onverkorte liberalisering is niet mogelijk, maar ik vind het eerlijk
gezegd niet negatief dat er in Europees verband stappen worden gezet.De heer Van der Ham (D66):Ik ben blij dat de minister zegt dat liberalisering niet per definitie
negatief is. Wij zijn ook geen voorstander van ongebreidelde liberalisering.
De minister staat er wel positief in. Is de minister op ambtelijk of ander
niveau bezig om de ideeën die binnen de Europese Commissie worden ontwikkeld,
mede vorm te geven? Hoe participeert zij in dat proces?Minister Van der Hoeven:Dat is een andere vraag. Het is in elk geval niet zo dat de Dienstenrichtlijn
wordt uitgebreid met gezondheidszorg. Er komt wel een richtlijn ter bevordering
van de patiëntenmobiliteit. Wij hebben, net als elk land, een aantal
mensen in Brussel zitten die daar in de juiste gremia hun bijdrage aan leveren.
Als het zover is dat er fiches komen, gaan die eerst naar de Raad en daarna
naar de Kamer. Ik denk dat het verstandig is om dat moment even af te wachten.
Ik weet op dit moment echt niet hoe dat voorstel er precies uitziet.De heer Van Dijk vroeg of ik bereid ben om te voorzien in een instrument
in de Dienstenwet om te waarborgen dat de overheden, met name de decentrale,
de verplichtingen van de Dienstenrichtlijn en de Dienstenwet nakomen. Wij
hebben dat op dit moment nog niet. Ik denk dat hij terecht aangaf dat hier
een knelpunt is. Het zijn immers uiteindelijk niet de decentrale overheden
die hier ter verantwoording worden geroepen. Dat betekent dat er eigenlijk
wel iets zou moeten gebeuren. Als de Kamer dat wenst, wil ik dat zeker bekijken.
Dat zal dan een maatregel moeten zijn van tijdelijke aard die zal moeten gelden
tot het wetsvoorstel dat de minister van BZK in voorbereiding heeft in werking
treedt. Op die manier kan ervoor worden gezorgd dat er geen gat ontstaat.
Op dit moment is dat inderdaad niet gewaarborgd.De heer Van der Ham (D66):Mijn vraag over de leges is nog niet beantwoord. Vanuit VNO-NCW is de
vrees geuit dat de kosten van het ene loket, waarvan wordt gezegd dat die
niet omhoog gaan voor ondernemers, via een omweg weer worden teruggesluisd.De voorzitter:Kunt u daar nu op antwoorden?Minister Van der Hoeven:Dat doe ik in mijn tweede termijn.De heer Elias (VVD):Misschien moet ik bij de minister van Justitie zijn, maar ik heb gevraagd
om een reactie van de minister van Economische Zaken op het opheffen van vergunningen.
De minister heeft gesproken over het opheffen van vergunningen in algemene
zin, maar ik had het over het opheffen van vergunningen zonder wettelijke
basis.Minister Van der Hoeven:Ik vraag u om het antwoord van de minister van Justitie af te wachten.
Mocht blijken dat uw vraag dan nog steeds niet beantwoord is, dan hoor ik
het wel in tweede termijn. Ik denk dat mijn collega er wel op ingaat.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik dank u voor de gelegenheid om ook van mijn kant iets bij
te mogen dragen aan de bespreking van het wetsvoorstel Dienstenwet, waarbij
het in het bijzonder gaat om een aantal vragen over de uitwerking ervan in
de Algemene wet bestuursrecht. Over de doorwerking in het Burgerlijk Wetboek
zijn geen vragen gesteld, dus over dat onderdeel valt niets te beantwoorden.De Dienstenrichtlijn verplicht de lidstaten tot toepassing van de lex
silencio positivo. Dit punt sneed ook mevrouw Vos aan toen zij zich afvroeg
of wij de richtlijn wel goed hebben uitgevoerd, doordat wij in het wetsvoorstel
hebben gekozen voor een methodiek waarbij wordt opgesomd in welke gevallen
de vergunning geacht wordt te zijn verleend bij stilzitten van het bestuursorgaan.
Deze vraag moet uiteraard worden beantwoord aan de hand van artikel 13, lid
4. Daar staat: "Bij het uitblijven van een antwoord binnen de termijn wordt
de vergunning geacht te zijn verleend. Andere regelingen kunnen niettemin
worden vastgesteld, als dat gerechtvaardigd is om dwingende redenen van algemeen
belang, met inbegrip van een rechtmatig belang van een derde partij." De vraag
of met het stelsel dat wij in het wetsvoorstel hebben opgenomen, wordt voldaan
aan de eis van de richtlijn, zal moeten worden beantwoord aan de hand van
niet alleen deze wet, maar ook van de andere wetten waarmee uitwerking wordt
gegeven aan het systeem van de lex silencio positivo. Op het moment dat de
andere wetten er dus zijn en de bepalingen zijn gegeven waarin dat stelsel
van toepassing wordt verklaard en daarbij niet te weinig is gedaan, is dit
op zichzelf in overeenstemming met artikel 13, lid 4.Mevrouw Vos heeft natuurlijk gelijk als zij zegt dat een benadering waarbij
de hoofdregel van de lex silencio positivo zou worden vooropgesteld, in het
geval van de vergunningen waarop de Dienstrichtlijn van toepassing is, nauwer
aansluit bij deze bepaling. Dat raakt punten die ook door de heer Elias zijn
aangesneden. Zowel mevrouw Vos als de heer Elias hebben opgemerkt –
daarover kan ook eigenlijk geen verschil van mening bestaan – dat we
natuurlijk niet alles onder de lex silencio positivo kunnen brengen. Er zijn
nu eenmaal onderwerpen die zich daartoe niet lenen. De algemene dwingende
reden, waaronder een rechtmatig belang van een derde partij, hoort dan tot
de conclusie te leiden dat je daar het systeem van de lex silencio positivo
niet kunt toepassen. Daarom is mevrouw Gesthuizen niet enthousiast over een
verdere verruiming van het toepassingsbereik. Het komt er dus eigenlijk op
aan dat goede keuzen worden gemaakt. Ik heb uit dat oogpunt ook gekeken naar
het amendement dat mevrouw Vos heeft voorgesteld. Dat amendement roept een
soort spiegelbeeldig bezwaar op. Haar bezwaar tegen de voorgestelde regeling
is dat je ermee in een situatie terechtkomt waarin het er maar op aankomt
dat de wetgever op tijd alles heeft aangewezen waar de lex silencio positivo
moet worden toegepast. Als wij het echter zouden doen op de manier die mevrouw
Vos voorstelt in haar amendement, dan kan de omgekeerde situatie ontstaan
en wordt het in gevallen waarin dwingende redenen – dat is nogal wat –
van algemeen belang moeten leiden tot een uitzondering, teniet gedaan. Dat
komt misschien niet omdat er onvoldoende naar gekeken is – verschillende
sprekers hebben opgemerkt dat er ruim de tijd is geweest om ernaar te kijken –
maar omdat de wetgever niet snel genoeg bij is. Er resteert dan nog maar een
korte periode voor het tot stand brengen van de vereiste wetgeving. Als dan
in die korte periode zou blijken dat op een belangrijk punt
een omissie is gepleegd, dan hebben wij een probleem en dan zou de dwingende
redenen van algemeen belang, zoals de gerechtvaardigde belangen van een derde
partij, worden aangetast.Teneinde een manier te vinden om de hoofdregel wel voorop te stellen,
maar niet het risico te lopen in een fuik terecht te komen, waarbij uiteindelijk
ondanks dwingende redenen van algemeen belang de lex silencio positivo van
toepassing is, zou het misschien beter zijn om te werken met een methodiek
waarbij krachtens de wet, bij AMvB, de vergunningenstelsels, dus de wettelijke
bepalingen, waarvoor geldt dat de dwingende redenen van algemeen belang eraan
in de weg staan om de lex silencio positivo toe te passen, worden aangewezen.
Dat biedt een grotere flexibiliteit om de, naar ik aanneem naar ons aller
oordeel ongewenste, situatie te vermijden: terwijl dwingende redenen van algemeen
belang de lex silencio positivo in de weg staan, zou het via een wet in formele
zin moeten worden geregeld. Het maakt echter wel geheel transparant in welke
gevallen een afwijking van de hoofdregel wordt gekozen. Daarmee kan de hoofdregel
voorop worden gesteld, zonder eerdergenoemde risico's.Mevrouw Vos (PvdA):Omdat wij volgens mij behalve u geen van allen hier jurist zijn, wil ik
uw woorden nog even samenvatten. Ik begrijp dat u eigenlijk in principe wel
voor de hoofdregel, zoals in mijn amendement verwoord, bent, maar dat dan
wel een lijst nodig is – mijn collega's hebben daar ook naar gevraagd –
met alle vergunningenstelsels waarop wij eigenlijk liever niet de lex silencio
positivo van toepassing willen verklaren. Klopt het dat u deze dan met een
AMvB aan de Kamer wilt doen toekomen?Minister Hirsch Ballin:Dat zou een mogelijke uitwerking zijn. Uit een oogpunt van parlementaire
betrokkenheid is het inderdaad denkbaar dat een voorhangprocedure voor beide
Kamers der Staten-Generaal wordt opgenomen. Deze keuze vergt tenslotte ook
een politieke verantwoordelijkheid. Met een voorhangprocedure, zoals mevrouw
Vos voorstelt, zou deze zichtbaar worden gemaakt, zowel in het geval een meerderheid
in een van beide Kamers vindt dat een bepaald type vergunning ten onrechte
op die lijst staat als in de omgekeerde situatie, waarbij er bezorgdheid bestaat
over juist het niet plaatsen van een vergunning op de lijst.Mevrouw Vos (PvdA):Dan zou ik waarschijnlijk mijn amendement wel enigszins moeten aanpassen
en moeten verwijzen naar die AMvB. Die zal dan bij de Tweede Kamer en waarschijnlijk
ook bij de Eerste Kamer moeten worden voorgehangen; dan zullen wij dus nog
op enig moment een debat voeren over de vraag of wij het eens zijn met het
kabinetsvoorstel over de lijst waarvoor de lex silencio positivo niet zal
gelden.Minister Hirsch Ballin:Ik zou mij dat kunnen voorstellen. Dat zou het voordeel bieden dat in
aansluiting op de tekst van artikel 13, vierde lid, de hoofdregel van de richtlijn
wordt vooropgesteld en dat daarbij het criterium van de dwingende redenen
van algemeen belang, inclusief het rechtmatig belang van derde partijen, wordt
aangegeven. Daarmee zou tevens worden vermeden dat door de lengte van de wetgevingsprocedure
er een periode zou komen waarbij ten detrimente van het algemeen belang een
vergunningsstelsel ten onrechte onder de lex silencio positivobenadering valt.Overigens kom ik later in mijn betoog nog terug op de rechtsbescherming
van de derde partij terug; mevrouw Van Gesthuizen vroeg daarnaar.Mevrouw Gesthuizen (SP):Op mij maakt het de indruk van de wereld op zijn kop als de minister van
Justitie pleit voor manieren waarop wij ervoor kunnen zorgen dat de vergunningen
dan maar niet meer tijdig verstrekt hoeven te worden. Dat is in de ogen van
de SP-fractie namelijk waartoe dit zal leiden. Ik stel twee vragen. Bent u
het met mij eens dat het op deze manier ruimte geven aan overheden om niet
tijdig vergunningen te verstrekken, omdat het uiteindelijk, na een bepaalde
termijn, dan toch wel goed zou komen, zonder dat men er ook maar naar heeft
gekeken – en als er dan geen bezwaren zijn, is het prima – de
vraag oproept waarvoor wij die vergunningen überhaupt nog hebben? En
als u van plan bent om met een lijst te komen die niet, zoals ik wil, limitatief
is wat betreft de vergunningen die wel onder de lex silencio zouden mogen
vallen, maar juist met een lijst met sectoren die niet onder de lex silencio
zouden mogen vallen, aan welke sectoren denkt u dan? Welke gebieden zouden
in ieder geval uitgesloten moeten worden?Minister Hirsch Ballin:Beide vragen zijn van belang. Het is niet bedoeld als een aanmoediging
voor het niet tijdig beslissen. De richtlijn is voor ons een gegeven. Wij
zijn hier niet het Europees Parlement. Het staat vast dat door Nederland uitvoering
zal worden gegeven aan de richtlijn. De regeling is in de richtlijn opgenomen
om degenen die, uitgaande van de vrijheid van dienstverlening binnen de Europese
Unie, diensten willen verlenen, bescherming te bieden tegen situaties waarin
de beslissing uitblijft. Mevrouw Gesthuizen zegt terecht dat wij het ons tot
norm moeten rekenen dat er tijdig wordt beslist. Dat is zeker zo. Dat is nog
eens onderstreept met het inmiddels wet geworden initiatiefwetsvoorstel over
de dwangsom bij niet tijdig beslissen. Wij willen er ook van onze kant geen
twijfel over laten bestaan dat dit wenselijk is. Er zijn omstandigheden waarin
de termijn onrealistisch is. Dat moet dan worden bezien. Daarvoor zijn of
worden voorstellen ingediend. Binnen de termijn die de wetgever nodig acht,
moet echter tijdig worden beslist. Dat wat betreft het eerste punt van mevrouw
Gesthuizen.Zij moet mij even helpen herinneren welk onderwerp haar tweede punt betrof.Mevrouw Gesthuizen (SP):Welk soort vergunningen zouden op die lijst komen met vergunningen die
in ieder geval uitgezonderd zouden zijn?Minister Hirsch Ballin:Juist, de lijst dus waar dwingende redenen van algemeen belang in de weg
staan van de lex silencio positivo. Dat zijn gevallen waarin je ook niet tijdelijk
een situatie kunt hebben waarin een vergunning geacht wordt te zijn verleend,
terwijl het bestuursorgaan van oordeel is dat het niet zo is. Ik geef maar
wat voorbeelden uit het eigen domein; dan hoeven wij daarover ook geen interdepartementaal
overleg te voeren met onze niet hier aanwezige collega's. Dat zou kunnen spelen
bij vergunningen op het terrein van wapens en munitie, de afgifte
van de Verklaring omtrent het Gedrag voor particuliere rechercheurs en advocaten,
de inschrijving van beëdigde tolken en vertalers en de erkenning van
diploma's voor advocaten. Dus: daar waar je uit het oogpunt van de bescherming
van essentiële belangen van de samenleving of van derden het niet kunt
hebben dat zoiets zich ook maar tijdelijk voordoet.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voor de overige sectoren zegt u dus, in mijn ogen, dat die toetsing niet
van dusdanig belang is dat wij koste wat kost willen voorkomen dat iemand
zonder dat er getoetst is op mogelijke onrechtmatigheid van verstrekking van
die vergunning, toch met een vergunning de markt op kan? Ik leg u het volgende
voor. U zegt nu heel duidelijk dat het de bedoeling is dat op tijd wordt geantwoord.
In mijn beleving is het echter zo dat wij ons vergunningstelsel vooral hebben
opgetuigd omdat wij willen dat er getoetst wordt, omdat wij nu eenmaal willen
dat wij in de hand houden of mensen wel of niet met een bepaald product of
bezigheid de markt opgaan. Dat lijkt mij het doel van het vergunningstelsel
en dat is dus niet de randvoorwaarde dat er tijdig moet worden gereageerd.Minister Hirsch Ballin:Natuurlijk. De regeling die nu wordt voorgesteld, wordt ook voorgesteld
op andere terreinen van het kabinetsbeleid. U weet wat wij ter uitvoering
van het coalitieakkoord en van het beleidsprogramma doen. Die regeling houdt
uiteraard niet in dat er geen vergunningen meer zijn vereist. Dat zou een
karikatuur van het systeem van de lex silencio positivo zijn. Het is een stimulans
tot het verlenen van de vergunning. In de zin van het rechtsgevolg van "het
geacht te zijn verleend" is er een sanctie aan verbonden. Die sanctie heeft
een beschermende werking ten opzichte van de dienstverlener. Het is goed om
ons te realiseren dat wij een Europese richtlijn implementeren. Aan de vereisten
uit een Europese richtlijn ligt de beoordeling ten grondslag dat het in het
gezamenlijk belang is van de lidstaten van de EU om die regeling te treffen.Mijn hart gaat natuurlijk open bij het vertrouwen dat mevrouw Gesthuizen
heeft in het vermogen en de wil van de Nederlandse overheid om tijdig te beslissen
en zorgvuldig belangen af te wegen. Dat is heel mooi. Ik zou haast zeggen
dat het te mooi is om waar te zijn, maar wij willen natuurlijk ook dat het
waar is. Laten wij er dan maar met zelfvertrouwen en zonder zelfoverschatting
van uitgaan dat het de wil is van de Nederlandse overheden om zo te handelen.Uit de praktijk weten wij echter dat grensoverschrijdende dienstverleners
niet in alle 27 lidstaten van de EU overheden aantreffen die, aangespoord
door wetten die een dwangsom op tijdig beslissen en rechtsbescherming inhouden,
op tijd beslissen als buitenlandse dienstverleners zich melden. Uit dat oogpunt
is het misschien wel goed dat wij gezamenlijk deze regel implementeren.Mevrouw Gesthuizen (SP):De minister zegt dat andere lidstaten mogelijk een nog krakkemikkiger
stelsel hebben dan wij. Daarom moeten wij het goede voorbeeld geven door te
bepalen dat, als overheden niet tijdig reageren, de vergunning alsnog wordt
verleend. In mijn ogen is dat niet de goede stok achter de deur om te bereiken
dat overheden wel op tijd hun werk af hebben. Ik heb er inderdaad vertrouwen
in dat wij dat met zijn allen voor elkaar kunnen krijgen. Anders zou ik hier
ook niet staan, eerlijk gezegd.Minister Hirsch Ballin:Prima. Ik deel het vertrouwen dat wij dit voor elkaar kunnen krijgen.
Dat is de kern van het kabinetsbeleid, zoals ook naar voren is gebracht bij
de behandeling van de wet over de sancties die aan termijnen moeten worden
verbonden. De lex silencio positivo komt terug in het andere voorstel op dit
terrein dat ik samen met staatssecretaris Heemskerk doe. De lex silencio is
geen vervanging voor de vergunningverlening, maar is een extra waarborg. Er
wordt van rechtswege uitgesloten dat er impasses ontstaan door het uitblijven
van beslissingen van de overheid.Voor het nettoresultaat mag er geen verschil zijn tussen "ja, tenzij"
en "nee, tenzij". Maar gehoord de argumenten voor "ja, tenzij", kan ik mij
voorstellen dat de impasses van tijdgebrek voor het treffen van regelingen
worden vermeden door te werken met een lijst bij AMvB, naast hetgeen door
provinciale, gemeentelijke en andere wetgevers is bepaald. Ik reageer hiermee
op een ingediend amendement.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Ik begrijp dat u ermee kunt instemmen dat "nee, tenzij" wordt vervangen
door "ja, tenzij". De enige uitzondering daarop is de lijst die is opgenomen
in de AMvB.Minister Hirsch Ballin:Of in een wettelijk voorschrift.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Dan is mijn vraag: waarom gaan wij dit regelen met artikel 27a? Waarom
regelen wij dat niet met artikel 60? Er staat nu een artikel 4:20a van de
wet: "Deze paragraaf is van toepassing indien dit bij wettelijk voorschrift
is bepaald." Daarvan zouden wij kunnen maken: "Deze paragraaf is niet van
toepassing indien dit bij wettelijk voorschrift dan wel bij algemene maatregel
van bestuur is bepaald." Zou die oplossing niet gemakkelijker zijn dan het
opnemen van een apart artikel 27?Minister Hirsch Ballin:Daarmee krijgen wij te maken met de algemene bepalingen die voor alle
vergunningenstelsels, voor alle beschikkingen gelden. Wij hebben het nu over
het toepassingsbereik van de Dienstenrichtlijn. De gedachtegang van mij en
van mevrouw Vos houdt in dat wij ons daartoe moeten beperken. Anders zouden
wij veel verder gaan. Dan zouden wij het over het gehele veld van het bestuursrecht
hebben.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Dat begrijp ik. Dan nog een andere vraag: wanneer denkt u de algemene
maatregel van bestuur bij de Kamer te kunnen voorhangen? Ik vind het namelijk
van belang om daarover te kunnen beslissen voordat de wet wordt geïmplementeerd.Minister Hirsch Ballin:Met het wetsvoorstel dat er nu ligt, zou dat tijdstip niet bij voorbaat
vaststaan, maar afhankelijk zijn van nadere wetgeving, wetgeving die nog moet
worden vastgesteld. Met de geheel andere benadering met uitzonderingen per
wet zou een tijdklem ontstaan. Er kan geen twijfel over bestaan dat die algemene
maatregel van bestuur er moet zijn voordat de wet in werking treedt. Er is
inmiddels het nodige inventariserende werk gedaan. Verschillende leden hebben hierover vragen gesteld. Ik gaf zojuist de voorbeelden daarvan
op het beleidsterrein van Justitie. Mijn collega's hebben ongetwijfeld inmiddels
in beeld gebracht wat in dit verband voor hun wetsvoorstel geldt. Als de verschillende
aspecten met elkaar in verband zijn gebracht, zal de algemene maatregel van
bestuur in procedure worden gebracht. Daarbij geldt wel de voorwaarde dat
de Kamer overgaat tot de aanvaarding van het op de aangegeven manier gewijzigde
amendement. Ik heb het nu niet over een wijziging die van regeringswege wordt
voorgesteld.De heer Elias (VVD):Op een interruptie van mevrouw Gesthuizen zei u: Het is te mooi om waar
te zijn dat de overheid altijd op tijd haar vergunningen verleent. Daar gaat
een deel van dit debat natuurlijk over. U noemde de noodzaak van een uitzonderingsgrond
krachtens de AWB. Daarbij sprak u over draconische dingen en noemde u tolken,
advocaten, wapens en ammunitie. Ik ben het op dat punt met u eens.Minister Hirsch Ballin:Prima!De heer Elias (VVD):Ik heb in mijn bijdrage echter niet voor niets gesproken over veel onschuldigere
zaken. Ik noem: een café dat een vergunning wil hebben. Er zijn 45
vergunningen onder de lex silencio geplaatst. Het gaat in Nederland om 1100
vergunningen. Anders dan de SP hoort u de VVD niet pleiten voor het onder
de lex silencio brengen van al die 1100 vergunningen. Wat ons betreft is het
belangrijkste dat, juist vanwege de maatschappelijke werkelijkheid die ik
aan het begin van mijn betoog omschreef, veel meer vergunningen eronder komen
te vallen. Mij zal het niet zo heel veel uitmaken of het een "ja, tenzij"
of een "nee, tenzij" wordt. U hebt namelijk in alle gevallen de mogelijkheid
om linksom of rechtsom de beperking vast te leggen. Mijn vraag is en blijft:
hoe kunnen wij ervoor zorgen dat het aantal vergunningen dat eronder valt,
groter wordt?Minister Hirsch Ballin:Wat het eerste punt van de heer Elias betreft moet ik, wellicht vooral
ter aanvulling van de Handelingen van dit debat, opmerken dat hij verwijst
naar een opmerking waar misschien een smiley met een knipoog bij moet staan.
Het is prima dat hij hiernaar verwijst, maar helaas zit dit figuurtje niet
in de tekenset waarmee de Handelingen worden gedrukt.De heer Elias is echter bloedserieus. Zijn tweede punt betreft dan ook
het maken van niet te veel en niet te weinig uitzonderingen op de regel van
de lex silencio positivo. Volgens artikel 13, lid 4, van de richtlijn is de
hoofdregel inderdaad dat de lex silencio positivo geldt. De uitzonderingen
moeten per geval worden beargumenteerd aan de hand van het criterium van de
richtlijn. Dat zal dus onderwerp zijn van de discussie met deze Kamer als
de voorhangprocedure daartoe aanleiding geeft.De heer Elias (VVD):Maar u komt nu op een zeer benepen aantal uit. Dat is nu juist wat wij
zo jammer vinden.Minister Hirsch Ballin:Ik kom niet op een benepen aantal uit. Integendeel! Ik heb een paar voorbeelden
gegeven van onderwerpen waarvan ook u zegt: die liggen zeer voor de hand.
Dank voor de steun.De voorzitter:Mijnheer Elias, ik meen dat uw punt helder is. De minister heeft aangekondigd
dat als na afloop is gestemd en ook is gestemd over het amendement van mevrouw
Vos, hij de Kamer zal voorleggen welke vergunningen er niet en welke er wel
onder vallen. Dan is deze discussie opnieuw aan de orde. Ik geef u nog eenmaal
de gelegenheid voor een interruptie.De heer Elias (VVD):Hebben wij dan ook de mogelijkheid om daarover inhoudelijk van gedachten
te wisselen?De voorzitter:Ja, want het is een voorhang. De Kamer kan besluiten of zij er wel of
niet over debatteert.Minister Hirsch Ballin:Ik begrijp uit de reactie van mevrouw Vos dat zij dan denkt aan een gewijzigd
amendement van deze strekking. Als dat wordt aanvaard door uw Kamer, geldt
wat ik net heb gezegd en wat uw voorzitter heel praktisch heeft samengevat.Ik heb op dit moment het nodige gezegd over dit amendement. Ik attendeer
er nog op dat dit uiteraard veronderstelt dat ook de andere overheden in de
gelegenheid zullen zijn om tijdig de nodige wettelijke voorschriften vast
te stellen. Ik denk dat het goed is om aan de termijn die daarvoor benodigd
is nog aandacht te schenken, eventueel in de vorm van de mogelijkheid voor
de decentrale overheden van een gefaseerde inwerkingtreding. Wij zullen nader
bezien welke termijn daarvoor redelijkerwijs vereist is, ook gelet op de stand
van de inventarisatie bij de lagere overheden.Mevrouw Gesthuizen vroeg naar de aansprakelijkheid ten opzichte van derden.
Het antwoord is kort en krachtig: er is geen verschil met reële vergunningen.
De derde heeft trouwens ook mogelijkheden om op te komen in de situatie waarin
een vergunning geacht wordt te zijn verleend die nog niet is bekendgemaakt
in strijd met het voorschrift. Daarover is geen specifieke bepaling opgenomen
in het wetsvoorstel, maar op grond van artikel 6:10 van de Algemene Wet Bestuursrecht
blijft een niet-ontvankelijkverklaring van een bezwaar- of beroepschrift achterwege
indien het besluit ten tijde van de indiening reeds tot stand was gekomen.
Die bepaling geldt ook voor de fictieve vergunning in het kader van de lex
silencio positivo. Daarmee is de derdebelanghebbende ook de mogelijkheid gegeven
om bezwaar te maken, beroep in te stellen en een voorlopige voorziening te
vragen.Ik heb de opmerkingen van de heer Van der Ham beantwoord met datgene wat
ik heb gezegd over de aanwijzing van de gevallen waarin de lex silencio positivoregeling
van toepassing zal zijn.De heer Elias heeft gevraagd naar de 9000 horecavergunningen waarbij toepassing
van de Bibob verlening in de weg staat en naar de mogelijkheid om nog andere
vergunningen af te schaffen. In het kader van de operatie Vereenvoudiging
vergunningen is dat aan de orde geweest en zal het aan de orde blijven. Ik
denk dat het goed is om er in het kader van dat project verder over te spreken.Vergunningen die niet steunen op een wet, kunnen er niet zijn. Vergunningen
moeten een wettelijke grondslag hebben. Een vergunning is een uitzondering
op een verbod als hoofdregel, dus moet er een wettelijk voorschrift zijn inclusief
lagere regelgeving.De heer Elias (VVD):Dat lijkt mij ook. Daarom was ik zo verbaasd om het volgende
aan te treffen in het rapport van onderzoeksbureau B&A van 2 oktober
2008, dat onderdeel is van de brief van de staatssecretaris van Economische
Zaken van 3 december 2008. Ik citeer pagina 25: "Tevens hebben we geconstateerd
dat in bijna honderd (94) gevallen er geen sprake is van een vergunning (...)
of dat het wettelijk stelsel ontbreekt." Misschien lees ik verkeerd –
dat kan – maar dat lees ik hier. Dat verbaasde mij zeer; vandaar mijn
vraag.Minister Hirsch Ballin:Er is gebruikgemaakt van de dienstverlening door dit externe bureau. De
ontvanger van dienstverlening doet er altijd goed aan om nog even goed te
kijken of het product geheel aan de eisen voldoet. Dat doet dit product, misschien
op dit ene onderdeel na, wel. Maar het is goed dat er kritisch naar is gekeken.
Zonder wettelijke basis geen vergunning.Voorzitter. Dit was mijn bijdrage aan de beantwoording.Mevrouw Vos (PvdA):Ik had een vraag over digitale facturen. Facturen uit het buitenland worden
vaak digitaal verstuurd. Is de minister daar nu mee bezig?Minister Hirsch Ballin:Voor zover digitale facturen de betekenis hebben in de systematiek die
in het Burgerlijk Wetboek nu wordt voorzien voor digitale contracten of elementen
daarvan, zal die regeling van toepassing zijn. Als het gaat om de bevoegdheid
van een van de contractspartners in het buitenland om de vaststelling van
het bedrag kenbaar te maken via elektronische communicatie, is het onderliggende
contract bepalend. Als men daarin vastlegt dat alleen schriftelijk mag worden
gefactureerd, kan er niet digitaal worden gefactureerd. Als dat niet is vastgelegd
en als de verzending op zichzelf voldoet aan de eisen die er redelijkerwijs
aan gesteld kunnen worden, hoeft er voor digitale facturen geen aparte regeling
te worden getroffen.Mevrouw Vos (PvdA):Die signalen krijg ik niet van ondernemers. Zij hebben problemen met de
Belastingdienst als zij de facturen die zij digitaal krijgen, meestal van
buitenlandse zakenpartners, gebruiken bij hun belastingaangifte. Daarover
gaat mijn vraag. Het heeft te maken met de vormvereisten. Daar zou eens beter
naar gekeken moeten worden.Minister Hirsch Ballin:Ik zal dat punt graag onder de aandacht brengen bij de staatssecretaris
van Financiën.De voorzitter:Mevrouw Gesthuizen, u bent ver weg van de interruptiemicrofoon. Gaat uw
interruptie nog door? Goed, dan geef ik u nog het woord.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik stiefelde alweer naar voren, wordt hier gezegd. Ik heb nog geen antwoord
gekregen op mijn vraag over een eigen onderzoek. Artikel 29, lid 2 verbiedt
eigen onderzoek van Nederland naar mogelijk onrechtmatige gronden waarop een
vergunning in een ander land is verstrekt. Ik heb in mijn betoog gezegd dat
ik vrees dat dit op problemen gaat stuiten. Wat is de reactie van de minister
daarop?Minister Hirsch Ballin:Dat is een kwestie van toezicht bij het afgaan op de buitenlandse vergunning.
Uiteraard is ook deze vorm van Europese samenwerking in dat opzicht, niet
anders dan de toepassing van het principe van de wederzijdse erkenning op
het gebied van JBZ, gebaseerd op het vertrouwen in de werking van de bestuurlijke
stelsels van de andere lidstaten. Er is een waarschuwingsmechanisme via het
internemarktsysteem waardoor heel snel alle overheden, andere landen en de
commissie in kennis worden gesteld als zich situaties van onrechtmatigheid
door corruptie zouden voordoen. Artikel 50 van het wetsvoorstel voorziet in
een regeling daarvoor. Bij twijfel over welk document dan ook bestaat bovendien
altijd de mogelijkheid om vragen te stellen aan de buitenlandse autoriteit
die de documenten heeft afgegeven. Daarvoor hebben wij in de artikelen 36
tot en met 38 een procedure opgenomen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Er zal dus niet namens Nederland, maar namens de commissie onderzoek worden
gedaan zodra ergens alarmbellen afgaan. Nederland kan dat zelf ergens kenbaar
maken. Is het dan nodig dat er meerdere landen zijn die vermoedens hebben
van bijvoorbeeld corruptie? En hoe zal het in de tussentijd gaan? Mijn specifieke
vragen hadden daarop betrekking: wat gebeurt er in de tussentijd? Wat gebeurt
er tot het moment waarop zou blijken dat er op onrechtmatige gronden is verstrekt?Minister Hirsch Ballin:De Europese Commissie wordt ingeschakeld in de procedure van artikel 50.
De artikelen 36 en volgende betreffen het eigen handelen van de nationale
instantie ten opzichte van een specifieke andere buitenlandse instantie, en
geven dus ook mogelijkheden om op te komen, inlichtingen te vragen en daaraan
gevolgen te verbinden als er aanwijzingen zijn voor onrechtmatigheid in de
andere lidstaten.Mevrouw Gesthuizen (SP):Nog een korte afrondende vraag, voorzitter. Ik vind dit echt een belangrijk
punt. Ik krijg geen antwoord op mijn vraag wat er in de tussentijd gebeurt.
Betekent dit concreet dat Nederland mag zeggen dat er geen mogelijkheid is
om hier een dienst aan te bieden, totdat er uitsluitsel is over onrechtmatigheid?Minister Hirsch Ballin:Een bevoegde instantie die betrokken is bij de eis of vergunningstelsels
op grond van deze wet, moet op deugdelijke wijze een verzoek aan een bevoegde
instantie uit een andere lidstaat motiveren. Als dan door die instantie uit
die andere lidstaat niet op toereikende wijze aan het verzoek wordt voldaan,
wordt de procedure in gang gezet die omschreven is in artikel 54 en die leidt
naar het contactpunt dat onder de zorg van mijn collega van Economische Zaken
valt. Dat zal dan onder meer behulpzaam moeten zijn bij het oplossen van de
problemen en het in gang zetten van het waarschuwingsmechanisme.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Wij beginnen aan de tweede termijn. De woordvoerders hebben een spreektijd
van maximaal vier minuten.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor de antwoorden
en de toezeggingen die wij gekregen hebben. Wij hebben enkele belangrijke
toezeggingen binnengehaald in de discussie over de Kamers van Koophandel,
het doorlinken van antwoordvoorbedrijven.nl naar de Kamers van Koophandel
en hoe er met het talenregime wordt omgegaan.Ik wil nog even de aandacht van de minister van Economische Zaken vragen
voor de manier waarop er bij de Europese Commissie en andere lidstaten wordt
nagegaan hoe zij omgaan met het talenregime en met de implementatie van de
richtlijn. Zou de minister niet alleen aan de Europese Commissie willen vragen
om de richtlijn goed in de gaten te houden en daarover de rapporteren, maar
ook de Kamer daarover willen informeren? Zo kunnen wij daar op een goede manier
nog een discussie over hebben.Ik begrijp de opmerking van de minister over de diensten van algemeen
economisch belang, maar weten wij wel over welke diensten wij het precies
hebben? Daarover blijf ik een onbevredigd gevoel houden. Ik snap het en ben
blij dat zij in ieder geval een handleiding naar de decentrale overheden heeft
gestuurd, en wellicht nog gaat sturen, om duidelijk te maken hoe zij kunnen
bepalen wat diensten van algemeen economisch belang zijn. Zo weten zij dat
als ze zich aan het handboek houden, later niet teruggefloten worden door
de Europese Commissie.Vandaag is lang gediscussieerd over de lex silencio positivo. Mevrouw
Vos heeft een amendement ingediend dat in overleg met de minister nog is gewijzigd.
De kern daarvan is dat de hoofdregel is dat de lex silencio positivo wordt
toegepast, met uitzondering van die vergunningen die in de AMvB worden opgezet.De voorzitter:Met alle respect: dat is dan wel op het moment dat het amendement wordt
aangenomen, anders niet. De minister heeft nadrukkelijk gezegd niet zelf met
een nota van wijziging te komen.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Dat begrijp ik, dank voor deze opmerking. Ik zal het heel precies formuleren:
als er een dergelijk amendement zou komen, zou dat niet worden ontraden door
deze minister. Kernelement daarin is dat de AMvB er komt met de lijst van
vergunningen die in feite worden uitgesloten. In hoeverre kan de minister
ons garanderen dat die AMvB vóór 28 december 2009 hier
in de Kamer ligt en besproken kan worden? Het mag niet zo zijn dat wij, omdat
de AMvB er nog niet is, over de implementatietermijn heen gaan.Hoe gaan wij precies om met decentrale overheden die zich niet hebben
gehouden aan de implementatie van de Dienstenrichtlijn? Er was een wet toegezegd
die dit in brede zin zou gaan regelen. Dat heeft eerlijk gezegd ook mijn voorkeur,
maar mocht het zo zijn dat die wet er niet of niet op tijd komt, dan wil ik
dat in ieder geval wat de bepalingen van de Dienstenrichtlijn betreft het
volgende wordt geregeld. Als een decentrale overheid de zaken niet op orde
heeft, moeten wij die schade kunnen verhalen op de decentrale overheid. Vandaar
de volgende motie.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG) van grote
betekenis is voor Nederland en dat deze richtlijn uiterlijk 28 december
2009 moet zijn geïmplementeerd;overwegende dat een substantieel deel van de implementatie berust bij
decentrale overheden en dat het Rijk geen wettelijk instrumentarium heeft
om decentrale overheden te dwingen, EU-regelgeving na te leven;overwegende dat in het algemeen overleg van 30 januari 2008 is toegezegd
dat in het overleg tussen de minister van Economische Zaken en de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties erop zou worden aangedrongen
dat het in voorbereiding zijnde wetsvoorstel om decentrale overheden te kunnen
dwingen, EU-regelgeving na te leven, uiterlijk 28 december 2009 door
Tweede en Eerste Kamer kan worden aangenomen;constaterende dat een zodanig wetsvoorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal
nog niet is ingediend;verzoekt de regering om, indien het bovengenoemde wetsvoorstel dan nog
niet is aangenomen, ervoor te zorgen dat uiterlijk per 28 december 2009
een, eventueel tijdelijke, bepaling in de Dienstenwet is opgenomen waarmee
het Rijk de bevoegdheid krijgt om decentrale overheden te dwingen, de bepalingen
uit de Dienstenrichtlijn en Dienstenwet na te leven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jan Jacob van Dijk, Vos, Van der
Ham en Elias. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(31579).De heer Elias (VVD):Voorzitter. Ook van onze kant hartelijk dank voor de beantwoording van
de zijde van het kabinet. Ik heb nog enkele vragen aan de minister van EZ
over het ene loket. Nadrukkelijk heb ik gevraagd of het geen verwijzings-,
maar een echt antwoordloket wordt, waarin binnen vijf werkdagen antwoord kan
worden gegeven als iemand daar een mailtje naar toe stuurt. Ik heb daar eerlijk
gezegd geen concreet genoeg antwoord op gekregen. Ik krijg dat graag alsnog.Over de samenwerking bij het loket Twente-Limburg-Duitsland-België
zegt de minister dat zij eerst haar huiswerk voor het eerste loket moet maken.
Dat is volgens haar nog lastig genoeg. De VVD is niet onredelijk, zoals de
minister weet. Kunnen wij afspreken dat het experiment volgend jaar begint,
dat wij voor 1 juli 2010 bekijken hoe het werkt en dat de minister de
Kamer een en ander laat weten?Over mijn verzoek om bij dat loket heldere Nederlandse taal te gebruiken,
zegt de minister heel vriendelijk dat ik gewoon gelijk heb. Dat verhaal horen
wij echter allang. Mijn fractie wil dat verankeren met een wetenschappelijk
verantwoorde methode. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat op de overheid de dure plicht rust om in begrijpelijk
Nederlands te communiceren met burgers en bedrijven;overwegende dat hierover al heel vaak goede bedoelingen zijn uitgesproken,
maar er toch weinig van terechtkomt, zoals blijkt uit het feit dat dit ergernis
nummer zes is (Kamerstuk 29362, nr. 145) die burgers ervaren in hun contact
met de overheid;overwegende dat verbeteringen op dit front zich vooral op veelgebruikte
formulieren richten, maar dat de ergernis een veel breder terrein beslaat;overwegende dat taalwetenschappers het zogeheten CCC-model van de "Schrijfwijzer"
van prof. dr. J. Renkema als een goed instrument beschouwen om te beoordelen
of taalgebruik helder en begrijpelijk is;verzoekt de regering om in ieder geval het taalgebruik in de informatievoorziening
op het loket dat wordt ingericht in het kader van de Dienstenwet te laten
voldoen aan het Schrijfwijzermodel en als het even kan deze handelwijze ook
toe te passen in alle andere contacten van de overheid met burgers en bedrijven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Elias. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(31579).De heer Elias (VVD):De heer Van Dijk heeft over de decentrale overheden gesproken. Ik sluit
mij daarbij aan.In een reactie op het opheffen van vergunningen zonder wettelijke basis
zegt de minister dat het door mij aangehaalde rapport niet kan kloppen. Dat
zoek ik nog eens uit. Ik kan daar op dit moment niet over oordelen.Er is veel gesproken over meer vergunningen brengen onder de lex silencio.
Ik doe er in tweede termijn niet te lang of te ingewikkeld over. Wat ons betreft
moet er meer gebeuren op dit gebied. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat artikel 4:20f ongewenste effecten van de toepassing van
de lex silencio afdekt;van mening dat daardoor het aantal vergunningen, dat onder de werking
van de lex silencio kan worden gebracht en die zowel binnen als buiten de
reikwijdte van de Dienstenrichtlijn vallen, verhoogd kan worden; overwegende dat het onduidelijk is in hoeverre juridische belemmeringen
voor toepassing van de lex silencio bij frequent aangevraagde vergunningen,
bijvoorbeeld inzake de Drank- en Horecawet, onoverkomelijk zijn;verzoekt de regering, de lex silencio op meer vergunningstrajecten, ook
buiten de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn, toe te passen en de Kamer voor
1 mei 2009 hiervan een overzicht te doen toekomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Elias. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(31579).De heer Elias (VVD):Ik heb aan de minister van Economische Zaken gevraagd hoe Nederland eerlijke
kansen voor ons bedrijfsleven in andere lidstaten verzekert. Ik heb daar een
toezegginkje op gekregen. Ik wil die op één punt specifieker
hebben. Gaat het departement van Economische Zaken actief opereren om ondernemers
in Nederland erbij te betrekken en te bekijken wat er in andere landen niet
goed zit? Dat moet meegenomen worden in het overleg met de Europese Commissie
om belemmeringen uit de weg te ruimen.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Ik dank beide bewindslieden hartelijk voor hun antwoorden
en hun positieve reacties op de inbreng van de Kamer. Het is prettig om te
horen dat de minister van Economische Zaken haar crashteam zal inzetten tot
hulp en meerdere glorie van onze ondernemers.Ook prettig is dat de minister van Justitie wederom toezegt het probleem
van de digitale facturen onder de aandacht te brengen van de staatssecretaris
van Financiën. Het lijkt mij overigens dat ook de staatssecretaris van
Economische Zaken belang heeft bij een snelle uitvoering van het gedoe rond
de digitale facturen.Mijn belangrijkste punt was de lex silencio positivo. Ik ben erg blij
dat de minister toch overtuigd is geraakt van mijn standpunt dat het principe
moet worden omgekeerd, dat wij er toch uitgekomen zijn en dat wij deze oplossing
hebben kunnen vinden. Ik zal morgen aan de slag gaan met de wijziging van
het amendement. Daarin zal ik ook verwijzen naar de AMvB. Die AMvB zal inderdaad
moeten worden voorgehangen bij zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer,
anders krijgen wij gedoe bij onze geachte senatoren. Ik ga er eigenlijk van
uit dat als het amendement wordt aangenomen en de AMvB er komt, die AMvB er
op tijd zal komen. Ik neem aan dat er al zo veel werk is verricht door de
geachte ambtenaren dat dit er gemakkelijk uit moet kunnen rollen.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Wij hebben een aantal toezeggingen gekregen, waaronder een
over de taal. Ook de heer Jan Jacob van Dijk had het daarover. De minister
heeft gezegd te zullen spreken met de EU-partners over de vraag hoe zij dit
zo eenvormig mogelijk kunnen doen. Een praktisch vraagje is wanneer wij
het afschrift kunnen verwachten van de uitkomst van dat overleg met de EU-partners
over de eenduidige vorm van tweedetaalgebruik.Wij zijn nog in afwachting van het amendement van mevrouw Vos en de appreciatie
van de minister van Justitie daarvan. Ik heb de indruk dat zij wel wat dichter
bij elkaar zijn gekomen. Mogelijk komt er een amendement uit dat ook onze
steun zal krijgen, maar dan willen wij het natuurlijk eerst even zien.De minister van Economische Zaken en ik hebben een discussie gehad over
de tussentijdse evaluatie van de implementatie. Die zal er voor 28 december
moeten zijn, want dan kunnen wij hopelijk eerder al aan de bel trekken en
kan de Europese Commissie al boos gaan kijken op het moment dat landen niet
voldoende opschieten. De minister zei dat zij ging kijken of hiervoor enige
vruchtbare grond is bij de Europese Commissie. Graag hoor ik ook wat de uitkomst
van dat overleg is. Kan de minister zeggen op welke termijn dat ons zal kunnen
bereiken?De minister zou mijn vraag over de diensten, de eenloketgedachte en de
leges in tweede termijn beantwoorden. Omdat dit de tweede termijn is, dien
ik er toch alvast een motie over in, want dit punt is wel van belang.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het van belang is dat het virtuele "één-loket"
toegankelijk is en voldoende hulp biedt aan ondernemers;van mening dat de realisatie van het één-loket niet mag
leiden tot extra kosten voor ondernemers en dat de meerkosten naar aanleiding
van dit één-loket niet mogen worden doorberekend in de leges;verzoekt de regering, de werking van dit één-loket na een
jaar te evalueren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Ham en Elias. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13(31579).De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Ik heb gezegd dat mijn fractie kritiek heeft op de beperkingen
die in Dienstenrichtlijn zitten. Het Europees Parlement had wat ons betreft
veel verder mogen gaan. Ik neem aan dat de Dienstenrichtlijn zal worden goedgekeurd.
In Nederland zal de Tweede Kamer hem volgende week in ieder geval hebben goedgekeurd.
Daarmee mag het debat echter niet stilvallen, vandaar de volgende motie.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat binnen de dienstensector grote kansen liggen voor nieuwe
werkgelegenheid in de Europese Unie;overwegende dat de voorliggende Dienstenrichtlijn op een aantal punten
beperkingen kent;overwegende dat het debat na implementatie van deze richtlijn niet mag
stilvallen;overwegende dat onder het toekomstige Verdrag van Lissabon groepen van
landen vooruit mogen lopen in onderlinge afspraken, bijvoorbeeld over diensten;verzoekt de regering, zich constructief op te stellen binnen de EU in
het debat over mogelijke toekomstige aanpassingen en mogelijke uitbreidingen
van de Dienstenrichtlijn, en steun hiertoe te zoeken bij gelijkgestemde landen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Ham en Jan Jacob van Dijk.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12(31579).Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor hun beantwoording. De minister
zegt dat wij op schema lopen met de implementatie. Wanneer ik echter hoor
hoe veel regelgeving en hoe veel instanties nog niet zijn aangesloten, denk
ik dat wij er nog lang niet zijn.Mijn volgende punt betreft het eigen onderzoek. De minister van Justitie
zegt dat de artikelen 36 tot en met 38 duidelijkheid zouden moeten bieden.
Ik wil gewoon weten wat er in gevallen dat er onverhoopt – ik verdenk
hier niemand bij voorbaat – sprake is van bijvoorbeeld corruptie en
van onterecht verstrekte vergunningen in de tussentijd mogelijk is. Mag Nederland
dan de dienstenaanbieder in de tussentijd toegang tot de markt ontzeggen?
Ik heb het gevoel dat ik hier toch een beetje het bos in word gestuurd. Wat
is het antwoord op mijn vragen uit de eerste termijn? Ik herhaal ze nog even.
Het is duidelijk dat Nederland een klacht moet indienen bij de Europese Commissie.
En tot die tijd? Wat gebeurt er als de Commissie constateert dat de instantie
inderdaad niet goed functioneert?Ik kom nu op de lex silencio positivo. Er komt een lijst met alle vergunningstelsels
waarop de lex silencio positivo niet van toepassing zal worden. Nu ben ik
in principe nooit tegen overzichtslijstjes. De intentie die hiervan uitgaat,
staat mij echter niet aan. Die is namelijk dat wij de lex silencio positivo
breder gaan invoeren. Ik heb geen duidelijk antwoord gekregen wat betreft
ons zorgpunt. Overheden hebben mijns inziens geen belang meer om sneller dan
of binnen de wettelijke maximale termijn een vergunningaanvraag die onder
het LSP-regime valt, af te wijzen of goed te keuren. Als je er namelijk geen
aandacht aan besteedt en gewoon doorgaat met je werk, komt het toch wel goed
en hoor je er als het goed is niets meer van. Zo wordt een maximumtermijn
een standaardtermijn van antwoord. Ook werd er iets te veel gezegd dat wij
slechts een Europese richtlijn implementeren. Dat is prima, maar dan gooien
wij alle andere gevallen die nu in deze wet zijn gefietst eruit. Voor die
gevallen, die verder gaan dan de richtlijn, is dat argument namelijk niet
geldig. Als andere buitenlandse overheden zo laks zijn, zoals werd gesuggereerd,
vertrouw ik ze ook niet bij het verlenen van vergunningen die wij vervolgens
niet meer kunnen toetsen. Daardoor kunnen immers mogelijk malafide dienstverleners
uit het buitenland zomaar deze kant op komen.Wij kregen te horen dat er vooral in de ICT- en de consultancysector veel
winst te behalen valt. Ik ben best bereid te geloven dat er bedrijven zijn
die zullen profiteren van het makkelijker maken van internationale dienstverlening,
maar ik zou graag wat concreter horen waarom de regering denkt deze forse
toename van banen en bbp te kunnen rechtvaardigen. Wanneer wordt deze forse
toename verwacht? Ik neem aan dat de minister iets concreter kan aangeven
om welke sectoren het zal gaan en waarom er zo'n forse toename wordt verwacht.Mijn vraag over de woningcorporaties is in principe beantwoord. De minister
heeft aangegeven dat het nog niet volledig duidelijk is. Ik neem toch aan
dat het in het voorbeeld dat ik gaf, het voorbeeld van de sneuvelende verordening
in Groningen, zal gaan om commerciële activiteiten.De reikwijdte van deze Dienstenwet is onzes inziens duidelijk en er is
sprake van ongewenste juridisering. Ik citeer heel even uit de wet: "Noodzakelijkheid.
De eisen zijn gerechtvaardigd om redenen van openbare orde, openbare veiligheid,
de volksgezondheid of bescherming van het milieu. Evenredigheid. De eisen
moeten geschikt zijn om het nagestreefde doel te bereiken en gaan niet verder
dan wat nodig is om dat doel te bereiken." In mijn ogen zijn dat vage begrippen
die er niet voor zorgen dat er echt sprake is van rechtszekerheid. Dit zijn
dus allemaal zaken die uitgevochten zullen moeten worden voor het Hof van
Justitie. Het gaat hier om nadere eisen die mogen worden gesteld door naties.
Ik vind dat duidelijk moet zijn welke eisen wel en welke niet mogen worden
gesteld. Dat is nu niet het geval. De minister zegt dat het kader nu juist
duidelijk is. Dat komt niet overeen met wat er is gezegd over de onduidelijke
reikwijdte, nota bene in de memorie van toelichting, en andere onduidelijkheden.
Mede door de politieke concessies is de richtlijn vaag geworden. Dat zal naar
onze mening toch echt leiden tot juridisering.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Nadat ik enkele vragen heb beantwoord, zal ik ingaan op de
moties op stuk nrs. 9, 10, 12 en 13. Mijn collega van Justitie zal de motie
op stuk nr. 11 voor zijn rekening nemen.Ik begin met een vraag van de heer Van Dijk. Uiteraard zal ik de Kamer
informeren over de zaken die ik net heb toegezegd. Op grond van de informatie
van de Commissie, maar ook van mijn eigen waarnemingen, zal ik de Kamer rapporteren.
Dat gaat zowel over de stand van zaken in de lidstaten met betrekking tot
de talen als over de implementatie. Daarmee heb ik volgens mij meteen ook
een van de vragen van de heer Van der Ham beantwoord. Het is aan de overheden zelf om te bepalen welke diensten als diensten
van algemeen economisch belang kunnen worden aangemerkt. Als zij de handleiding
volgen, lopen zij bij een juiste toepassing ervan nog niet het risico dat
zij iets raars gaan doen. Maar dan moet men natuurlijk wel bereid zijn om
de handleiding te volgen. Daarvoor is zij tenslotte gemaakt.Tegen de heer Elias zeg ik dat het geen verwijzingsloket wordt. Vragen
worden uiteraard zo snel mogelijk beantwoord. Dat is volgens mij een principe
van behoorlijk bestuur. Niet alles kan echter in vijf dagen beantwoord worden,
zeker niet ingewikkelde vragen waarbij een aantal juridische kanttekeningen
geplaatst kan worden. Ik zeg uiteraard graag toe dat ik zal monitoren hoe
snel vragen worden beantwoord. Op basis daarvan is het mogelijk om eventueel
maatregelen te nemen. Maar ik kan niet toezeggen dat het allemaal in vijf
dagen mogelijk is.Mij is gevraagd of ik ondernemers actief ga betrekken bij de problemen
die zich zouden kunnen voordoen met betrekking tot het gelijke speelveld in
Europa. Ja, morgen wordt hierover met VNO-NCW en MKB-Nederland gesproken en
volgende week met Business Europe. Dit soort zaken moet natuurlijk goed beantwoord
en beargumenteerd zijn. Daar heb je het bedrijfsleven voor nodig. Bedrijven
hebben tenslotte ervaring op dit punt.Ik ben aan de heer Van der Ham nog een antwoord op zijn vraag over de
leges schuldig. Het dienstenloket is gratis. Daar kan dus geen verhoging van
leges plaatsvinden. De Dienstenrichtlijn kadert de leges heel streng in. In
rekening gebrachte kosten mogen bijvoorbeeld niet hoger zijn dan de gemiddelde
kosten voor de afwikkeling van een vergunningaanvraag. De richtlijn voorziet
er dus ook zelf in.Mevrouw Gesthuizen heeft een vraag gesteld over het economisch effect.
Ik heb gezegd dat er ruime marges zijn. Het effect zal vooral afhangen van
het opheffen van de verschillen tussen de landen. Dit is een van de zaken
die de collega's van mevrouw Gesthuizen aan de orde hebben gesteld. Ik heb
gezegd wat de studie van het CPB op dit moment aangeeft. Dit is een inschatting
van de structurele effecten van de Dienstenrichtlijn op de economie. In de
huidige crisis zullen de positieve effecten wat minder zijn, zeker op dit
moment. Bedrijven hebben bijvoorbeeld wat minder armslag om te expanderen.
Dit neemt alleen niet weg dat positieve effecten zeker zullen overblijven.Op welke sectoren heeft de wijziging vooral effect? Ik heb een aantal
sectoren genoemd. Het gaat om zakelijke dienstverlening, bouwdiensten, faciliteitenbeheer,
juridische bijstand, reisbureaus en toeristische diensten. Dit zijn vooral
diensten die door het mkb worden geleverd. Juist het mkb, niet het grote bedrijfsleven,
heeft veel last ondervonden van de belemmeringen op de interne dienstenmarkt.
Mevrouw Gesthuizen kwam nog eens terug op de vraag die net door de minister
van Justitie is beantwoord. Zij wilde weten wat er gebeurt als een vergunning
ten onrechte is afgegeven. Ik leg deze vraag neer bij mijn collega. Ik wil
niet in de valkuil trappen dat ik misschien één woord anders
zeg dan hij heeft gezegd. Dat lijkt mij niet zo verstandig. Dan wordt hem
namelijk verweten dat hij iets anders zegt dan zijn collega.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dat begrijp ik, maar wel met die kanttekening dat ik toch
echt meende dat de minister van Justitie net ook naar de minister van Economische
Zaken verwees in zijn antwoord.De voorzitter:In ieder geval krijgt mevrouw Gesthuizen antwoord op de vraag.Minister Van der Hoeven:De heer Elias vroeg naar de experimenten met de andere regels. Ik heb
de Kamer toegezegd dit de eerste helft van volgend jaar te doen. Ik ben dan
natuurlijk wel afhankelijk van de medewerking van in dit geval de Belgen en
de Duitsers. In die landen wordt op een andere wijze gewerkt dan met het ene
loket in Nederland: die landen hanteren een aantal loketten. Het idee is echter
helder: het gaat erom dat juist in de Euregio's gekeken wordt naar de vraag
hoe je de grensoverschrijdende informatie goed laat functioneren. Ik zal dat
in ieder geval doen en de Kamer daarover informeren.In mijn betoog in eerste termijn heb ik tegen de heer Elias gezegd dat
via het loket alle benodigde informatie kan worden gevonden. Dat betekent
dus ook de antwoorden die voor de ondernemer van belang zijn, waar het tenslotte
om gaat. Antwoord voor bedrijven zorgt ook voor allerlei andere antwoorden.
De Dienstenwet verplicht vervolgens overheden op specifieke vragen te antwoorden.
Dat systeem heet nu eenmaal "bijstand verlenen"; ik kan ook niet helpen dat
dit zo heet.Daarmee kom ik bij de ingediende moties. Ik kan mij vinden in de strekking
van de motie-Jan Jacob van Dijk c.s. (stuk nr. 9). Het is belangrijk dat de
handhaving van de Dienstenrichtlijn en van de Dienstenwet op de implementatiedatum
van 28 december 2009 goed is geregeld. Het zit er dik in dat deze motie
wordt aangenomen, gelet op het aantal ondertekenaars ervan. In dat geval zal
ik daarvoor een voorstel moeten ontwikkelen. Dat zal ik dan doen via een nota
van wijziging op de Aanpassingswet, die ik afgelopen maandag bij de Kamer
heb ingediend, zodat de behandeling van het voorstel voor de Dienstenwet niet
behoeft te worden opgehouden. Zo'n bepaling zal dan wel van tijdelijke aard
zijn, want zij komt te vervallen op het moment dat het generieke instrumentarium
van kracht – zodra het wetsvoorstel dat mijn collega van BZK voorbereidt
door beide Kamers is aangenomen – wordt. Als de Kamer deze motie aanneemt,
dan zal ik het op voornoemde manier ter hand nemen.De motie-Elias (stuk nr. 10) vraagt om heldere taal. Natuurlijk moeten
wij helder en duidelijk met burgers communiceren. Dat is logisch. Volgens
mij doet Antwoord voor bedrijven dat goed, dus ik zie op dat punt geen probleem.
Eerlijk gezegd voel ik mij niet geroepen daar een standaard voor te ontwikkelen.
Als dat al nodig zou zijn, dan ligt de verantwoordelijkheid daarvoor niet
bij mij maar bij de staatssecretaris van BZK. BZK heeft op dit punt overigens
al de nodige stappen gezet, dus ik moet zeggen dat ik de motie toch wel erg,
erg ... Ja, wat zal ik daar nu eens over zeggen? Mijnheer Elias, ik vind het
een beetje betuttelend.De voorzitter:Maar wat is uw eindoordeel?Minister Van der Hoeven:Ik vind dat wij het niet op deze manier moeten doen. De heer Elias heeft
gelijk als hij stelt dat wij heldere en duidelijke taal moeten gebruiken;
dat zal ik ook zeker doen. Het gaat mij echter te ver om vervolgens een bepaald
model voor te schrijven.De voorzitter:U ontraadt dus aanvaarding van de motie-Elias (nr. 10).Minister Van der Hoeven:Ja!De voorzitter:Mijnheer Elias, één verhelderende vraag.De heer Elias (VVD):Ik zou natuurlijk nooit met zo'n "betuttelende" motie zijn gekomen als
wij al niet vanaf 1980 zouden wachten op een beter opereren van de overheid
in dezen. Dat is echter nu juist het geval.Mijn motie biedt nu serieus een ankerpunt. Taalwetenschappers beschouwen
dat als het beste; in de aanloop naar dit debat heb ik daarover uitvoerig
gecorrespondeerd. Ik verzoek de minister dus dringend dit wel over te nemen.Minister Van der Hoeven:Ik hoef geen motie over te nemen. Die moet in stemming gebracht worden.
Ik hoor dan wel wat ervan komt. Sinds 1980 heeft uw partij al meerdere keren
het ministerie van BZK in handen gehad. Ik kan mij niet herinneren dat er
in die tijd iets aan is gebeurd.Voorzitter. Dat brengt mij bij de motie van de heren Van der Ham en Elias
op stuk nr. 13 over de meerkosten. Die beschouw ik als ondersteuning van het
beleid. Het dienstloket is en blijft gratis. Ik laat het oordeel aan de Kamer
over.Ook de motie van de heren Van der Ham en Van Dijk op stuk nr. 15 vind
ik een ondersteuning van bestaand beleid. Wij stellen ons constructief op
binnen de EU in het debat over mogelijke toekomstige aanpassingen en mogelijke
uitbreidingen van de Dienstenrichtlijn, uiteraard voor zover het past bij
het standpunt zoals dat door de Kamer wordt gedeeld. Het kan ook zijn dat
zich iets voordoet waarvan zij zegt: dat willen wij niet. In dat geval is
het aan de Kamer en mij om daar samen een besluit over te nemen. Zoals het
hier staat, laat ik het oordeel over deze motie aan de Kamer over.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Er is nog een enkel punt van belang te bespreken, en uiteraard
de motie van de heer Elias.Ik ga nog even in op het punt van de termijn, indien er een gewijzigd
amendement zou komen, zoals zojuist besproken. Er is gevraagd of het allemaal
lukt voor 28 december aanstaande. De richtlijn moet worden geïmplementeerd
voor die datum. Als dat gebeurt in een stelsel waarin er nadere wetten tot
stand moeten komen om te voldoen aan de eisen van artikel 13, vierde lid,
is die termijn niet langer dan wanneer moet worden aangewezen voor welke wetten
dat niet zou gelden. Hetzelfde geldt voor de gemeentelijke en provinciale
verordeningen. Als gemeenten en provincies in staat zouden zijn om de ene
benadering voor die tijd te regelen, dan is spiegelbeeldig daaraan de andere.
Uit dat oogpunt maakt die termijn niet uit. Wij hebben natuurlijk altijd nog
de ontsnappingsmogelijkheid van de gefaseerde inwerkingtreding, maar dat is
ook niet meer dan een ontsnappingsmogelijkheid. Maar de implementatiedatum
staat gewoon in de richtlijn zelf en die geldt zowelwanneer
de "ja, tenzij"- als wanneer de "nee, tenzij"-formule wordt gehanteerd.De heer Elias verzoekt in zijn motie op stuk nr. 11 om de lex silencio
op meer vergunningstrajecten toe te passen. Onlangs is de Kamer in het kader
van het wetsvoorstel over lex silencio bericht over welke wetten naar het
inzicht van het kabinet op dit moment in aanmerking komen voor de toepassing
daarvan. Het is natuurlijk denkbaar dat er in de komende tijd, in de loop
der jaren – collega Heemskerk en ik blijven natuurlijk bezig met het
onderwerp – nog onderdelen bijkomen. Ik zie er echter weinig heil en
nut in om na zo'n recente brief alweer met een nadere brief te komen. Daarom
ontraad ik deze motie.Mevrouw Gesthuizen heeft gevraagd wat er gebeurt als een vergunning ten
onrechte is verleend. Ik heb erop gewezen dat mijn collega van Economische
Zaken een meldpunt zal instellen. Ik wil dus niet, nadat ik al een poging
heb gedaan om de vereiste helderheid te geven, een soort kaatswedstrijd met
mijn collega beginnen. Op zichzelf lijkt mij dat overigens prima, maar daarvoor
zitten wij hier niet in het goede vak. Ik zet het even op een rij. De overheid
kan bij twijfel altijd via de daarvoor ingerichte algemene informatieprocedure
navraag doen bij andere instanties. Bij ernstige verdenkingen of als blijkt
dat er echt iets niet in de haak is, kan bovendien een waarschuwing naar de
Europese Commissie en naar de lidstaten worden gestuurd. De collega van de
andere lidstaat kan worden gevraagd om maatregelen te nemen. Tijdens dat onderzoek
kan de Nederlandse overheid de dienstverlener weigeren, de vergunningaanvraag
afwijzen of extra toezicht opleggen. Zoals ik in mijn antwoord in eerste termijn
al heb gezegd, is het vertrouwen in de andere lidstaten het uitgangspunt.
Dat geldt natuurlijk op meer terreinen van Europese samenwerking. Vertrouwen
moet periodiek worden getoetst, zoals ik ook in verband met JBZ-onderwerpen
periodiek opmerk.De heer Elias (VVD):De minister heeft aanneming van mijn motie over uitbreiding van de werkingssfeer
van de lex silencio ontraden met het argument dat de evaluatie net is afgerond.
Daar is uitgekomen wat er uitgekomen is. In de komende jaren kan er volgens
de minister misschien nog wat worden toegevoegd en dat is het dan. Ons punt
is juist dat wij vinden dat de minister veel te strikt in die evaluatie is
geweest. Via de motie vragen wij de minister of hij het geheel wat ruimer
wil interpreteren.Minister Hirsch Ballin:Aanmoediging van collega Heemskerk en van mij is overbodig. Dat kan ook
een dictum zijn. Wij werken daar met overtuiging aan. De heer Elias parafraseerde
mijn antwoord redelijk goed, alleen de woorden "dat is het dan" zijn niet
authentiek. Dat heb ik niet gezegd. Ik heb gezegd dat wij met het onderwerp
bezig blijven en dat het mij heel goed lijkt om dit verder bij de wetgeving
op dit terrein aan de orde te stellen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank beide bewindslieden. Als mevrouw Vos voor aanstaande dinsdag het
gewijzigde amendement heeft ingediend, kunnen wij er dan over stemmen. Mocht
dat niet het geval zijn, dan stemmen wij de eerstvolgende dinsdag dat de Kamer
vergadert.Sluiting 22.33 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-4322-4350.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl