Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen) (30332)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 3197-3205

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-04-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 56, pagina 3197-3205

03-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30332Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Ulenbelt aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over strijdigheid tussen het Schattingsbesluit 2004 en de WAO voor wat betreft de maximering van de urenomvang op 38 uur (mondelinge vragenuur)Pagina 3158-3160
Vragen van het lid Zijlstra aan de minister van Economische Zaken over afwijkingen bij gasmeters en de nadelige gevolgen daarvan voor de energierekening van burgers (mondelinge vragenuur)Pagina 3155-3156
Presentie en opening (dinsdag 3 april 2007)Pagina 3153-3153
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met uitbreiding van de mogelijkheid met studiefinanciering in het buitenland te studeren en invoering van het collegegeldkrediet (30933), over: de motie-Leijten/Dibi over het verhogen van de aanvullende beurs (30933, nr. 15); de motie-Bosma over het uitsluiten van islamitische landen van de meeneembaarheid van de studiefinanciering (30933, nr. 16); en nog een andere motie (30933, nr. 17)Pagina 3163-3164
Vragen van het lid Fritsma aan de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over het bericht 'Ankara wil hier Turks in de klas' (mondelinge vragenuur)Pagina 3156-3158
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 met betrekking tot criteria voor scholen als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 3, van die wet (30652)Pagina 3162-3163
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 maart 2007 over handhaving SZWPagina 3164-3167
Vragen van het lid Brinkman over de aanslag op de extra beveiligde rechtbank in Osdorp (Amsterdam) op maandag 2 april 2007 (mondelinge vragenuur)Pagina 3153-3155
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 3 april 2007)Pagina 3160-3162
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 3 april 2007)Pagina 3205-3206
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen) (30332)Pagina 3197-3205
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over open sources software en open standaarden,weten:de gewijzigde motie-Aptroot/Vendrik over het gebruik van open standaarden in e-overheidsvoorzieningen (26643, nr. 88)Pagina 3164-3164
Behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van het kaderbesluit nr. 2005/214/JBZ van de Raad van de Europese Unie van 24 februari 2005 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke sancties (PbEG L 76) (Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties) (30699)Pagina 3188-3197
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Opiumwet in verband met het creëren van de mogelijkheid voor de burgemeester om bestuursdwang toe te passen ter handhaving van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet in woningen en lokalen of bij woningen of lokalen behorende erven (30515), over: de motie-Joldersma c.s. over onderbrenging van verse paddo's en qat in de Opiumwet (30515, nr. 12); de motie-Van der Ham/Azough over een handhavingsarrangement per gemeente (30515, nr. 13)Pagina 3164-3164
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)Pagina 3167-3188
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over staatsdeelnemingen in particuliere ondernemingen, te weten: de motie-Weekers over het deelnemingenbeleid en de sturingsmogelijkheden (28165,24036, nr. 59)Pagina 3163-3163

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op
de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding
van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen) (30332).De voorzitter:Mevrouw Koşer Kaya neemt niet deel aan het debat. Mevrouw Azough
had gevraagd om de aanwezigheid van de minister voor Jeugd en Gezin bij dit
debat, maar in onderling overleg hebben beide ministers afgesproken dat de
minister van Justitie dit wetsvoorstel verdedigt. Uiteraard zijn bij dit debat
wel medewerkers van de minister voor Jeugd en Gezin aanwezig om de minister
van Justitie zo nodig bij te staan.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. Over het nut en de inhoud van dit wetsvoorstel heeft mijn
fractie toch wel de nodige twijfels. Wij hebben weinig sympathie voor de gedachte
dat een jeugdige delinquent er met alleen een maatregel tot gedragsbeïnvloeding
van af zou kunnen komen, als hij strafbare feiten heeft gepleegd. Deze maatregel
heeft hiervoor naar onze mening een te weinig bestraffend karakter. Wij zouden
liever zien dat deze maatregel alleen naast een straf kan worden opgelegd.
Graag een uiteenzetting van de minister, waarom het noodzakelijk zou zijn
om in bepaalde gevallen te kunnen volstaan met het opleggen van deze maatregel,
dus zonder daarnaast een straf ter vergelding van het gepleegde delict.Verder is in onze fractie nog de vraag gerezen of in het huidige tijdsgewricht
de strafrechtelijke meerderjarig­heidsgrens niet verlaagd zou moeten worden.
De politie wordt regelmatig geconfronteerd met het verschijnsel dat minderjarige
criminelen ook zelf rekening houden met deze grens, die op dit moment bij
18 jaar ligt. Zij houden er in die zin rekening mee dat zij zich tot hun 18-de
jaar nauwelijks van criminele activiteiten laten weerhouden, terwijl zij veel
beter op hun tellen gaan passen zodra zij die leeftijd hebben bereikt. En
dit is niet alleen de indruk van politiemensen die wij hebben gesproken, het
wordt ook bevestigd door de uitspraken van criminele jongeren tegenover de
politie: "Ik ben nu nog geen 18, ik ga lekker mijn gang, ik doe wat ik
wil, maar straks, als ik 18 ben, ga ik veel beter op mijn tellen passen."
Wij weten ook dat in de loop der jaren de leeftijd van jongeren die het criminele
pad op gaan, steeds lager is geworden en dat de ernst van door jongeren gepleegde
misdrijven in sommige gevallen steeds is toegenomen. De jeugd, ook de criminele
jeugd, stelt zich op steeds jongere leeftijd onafhankelijk en vroegwijs op.Aan artikel 77c van het Wetboek van Strafrecht, dat het mogelijk maakt
om aan 18- tot 21-jarigen nog jeugdsancties op te leggen, bestaat bij mijn
weten in de praktijk geen behoefte. De vraag dringt zich dan ook op of wij
dit hele systeem niet eens onder de loep zouden moeten nemen. Zouden wij er
niet eens aan moeten denken om de strafrechtelijke meerderjarigheidsgrens
bij zestien jaar te leggen? Daarnaast zou dan nog bepaald kunnen worden dat
er, als de persoonlijkheid van de verdachte en de omstandigheden waaronder
het delict gepleegd is, daartoe aanleiding geven, op zestien- tot achttienjarigen
toch nog het strafrecht voor minderjarigen kan worden toegepast. Artikel 77c
zou dan helemaal terzijde kunnen worden gelegd. Ik geef dit maar even aan
om duidelijk te maken hoe er in mijn fractie over de hele problematiek van
jeugddelinquentie wordt gedacht.Dan de kwestie van het verlagen van de ondergrens voor het leggen van
conservatoir beslag, wat ook in dit wetsvoorstel geregeld wordt. De ratio
hiervan onderschrijven wij op zichzelf wel. Maar dit gezegd zijnde, rijst
bij ons wel de vraag waarom de ondergrens die in het wetsvoorstel voor minderjarigen
naar beneden wordt bijgesteld, niet ook voor meerderjarigen wordt bijgesteld.
Daarover hoor ik graag de mening van de minister. Waarom zou die niet ook
voor meerderjarigen naar beneden moeten worden bijgesteld?In het wetsvoorstel wordt in navolging van het Comité inzake de
Rechten van het Kind van de Verenigde Naties voorgesteld om de oplegging van
levenslange gevangenisstraf aan minderjarigen, die nu nog onder het Wetboek
van Strafrecht mogelijk is, uit te sluiten. Ik kan mij delicten en omstandigheden
voorstellen waarin een minderjarige – en dan praat ik nog even binnen
het huidige strafrechtelijk systeem, dus over een minderjarige van zestien
of zeventien jaar – dermate ernstige delicten pleegt dat een levenslange
gevangenisstraf wel op zijn plaats zou zijn. Het argument, dat ik in de stukken
heb gelezen, dat een dergelijke oplegging in Nederland nog nooit heeft plaatsgevonden,
overtuigt mij op zichzelf niet. Als ik zie welke redenen zijn aangevoerd om
tot afschaffing over te gaan, namelijk het Comité inzake de Rechten
van het Kind van de VN dat daarop aandringt, moet ik zeggen dat dit alles
mij niet zo erg overtuigt. Als in een concrete zaak van een zestien- of zeventienjarige
de rechter heeft besloten dat op die persoon het meerderjarigenstrafrecht
moet worden toegepast, is het in mijn ogen toch een gewrongen constructie
om weer voor één zaak, namelijk voor de levenslange gevangenisstraf,
een uitzondering te maken.De heer Teeven (VVD):De heer De Roon refereert aan de praktijk. Ik ken de praktijk. Wij lopen
beiden al wat langer mee bij het OM. Kan hij een voorbeeld schetsen van een
zestienjarige aan wie een levenslange gevangenisstraf zou moeten worden opgelegd?
Ook de VVD vindt dat de dingen hard moeten worden aangepakt, maar schiet hij
niet een beetje door met een levenslange gevangenisstraf voor zestienjarigen?De heer De Roon (PVV):Laat ik het voorbeeld noemen van een jongere in de leeftijdscategorie
van zestien- en zeventienjarigen, die al een hele geschiedenis van ernstige
geweldpleging achter de rug heeft en die daarvoor in het verleden wel is gestraft,
maar die desondanks toch een meervoudige moord pleegt op de leeftijd van zestien
of zeventien jaar. Dan rijst bij mij de vraag of het in bepaalde situaties
mogelijk moet zijn om aan die persoon een levenslange gevangenisstraf op te
leggen. Ik zeg niet dat het in al die gevallen per se moet, maar ik kan het
me wel heel goed voorstellen. Daarom vraag ik mij af of wij die mogelijkheid
maar zonder meer moeten ecarteren uit Het Wetboek van Strafrecht. Is het niet
ook iets waard om die mogelijkheid te behouden?De heer Teeven (VVD):De heer De Roon werpt die mogelijkheid op, maar – nu wordt het wel
een beetje hypothetisch – heeft hij vanuit de ruime ervaring die hij
als advocaat-generaal en officier heeft, nu echt een zaak in zijn hoofd waarin
ooit heeft gespeeld dat een zestienjarige met een groot strafblad een meervoudige
moord heeft gepleegd? Ik kan het echt niet bedenken. Ik wil heel ver met hem
meegaan, maar schiet de Partij voor de Vrijheid nu niet door? Dan wordt het
echt een partij van de onvrijheid voor jeugdige mensen.De heer De Roon (PVV):Wij moeten niet alleen kijken naar het verleden, maar ook naar de toekomst.
Als wij kijken naar de lijn die is ingezet rond de steeds zwaardere ernst
van strafbare feiten en ernstige delicten die worden gepleegd, ook door minderjarigen,
kan ik mij heel goed voorstellen dat zich in de toekomst een situatie voordoet
waarin het wenselijk zou zijn om zestien- of zeventienjarigen een levenslange
gevangenisstraf op te leggen. Ik richt mij dus vooral op de toekomst.Ingevolge het kinderrechtenverdrag waarop het comité dat aanbeveelt
om de levenslange gevangenisstraf voor minderjarigen terzijde te schuiven,
zich baseert, wordt onder een kind verstaan ieder mens jonger dan achttien
jaar, tenzij volgens het op het kind van toepassing zijnde recht de meerderjarigheid
eerder wordt bereikt. Kunnen wij die bepaling niet zodanig uitleggen dat wanneer
de rechter heeft bepaald dat voor een zestien- of zeventienjarige het meerderjarigenstrafrecht
moet worden toegepast, dit ook betekent dat het tweede deel van de zin uit
artikel 1 van het kinderrechten van toepassing is? Vervolgens komt het mij
eigenlijk ook wel merkwaardig voor als je de meerderjarigheid uitsluitend
aan de hand van het civielrechtelijk criterium hanteert. De hoofdregel is
dat iemand meerderjarig wordt als hij of zij de leeftijd van 18 jaar bereikt.
Iemand die echter huwt voordat hij of zij 18 jaar is, wordt door het huwelijk
al meerderjarig. In mijn ogen ontstaat een merkwaardige constructie. Als een
gehuwde 17-jarige een zeer ernstig misdrijf pleegt waarbij misschien een levenslange
gevangenisstraf op zijn plaats is, kan die zonder meer worden opgelegd ook
onder het kinderrechtenverdrag, terwijl als diezelfde persoon niet gehuwd
is maar wel samenwoont, het ineens niet kan. Dat komt mij allemaal wat vreemd
voor. Kan de minister zijn standpunt hierover nader uiteenzetten?De heer Anker (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Wij spreken vandaag over een onderwerp dat de ChristenUnie
na aan het hart ligt juist omdat het over jongeren gaat; jongeren die dreigen
het verkeerde pad op te gaan. Een eerste misstap kan immers uitmonden in een
criminele carrière en de gevolgen strekken zich uit van de jongere
in kwestie en zijn omgeving tot de samenleving in haar geheel.Steeds vaker worden wij geconfronteerd met ontspoord gedrag zoals vandalisme
en geweldpleging. Achter dit gedrag gaan dikwijls problemen schuil waartegen
de jongere niet opgewassen is. De omgeving van de jongere treedt vaak ook
niet corrigerend op.Deze problemen pakken wij niet alleen aan met straffen. Zij vragen om
een bredere aanpak; een aanpak waarin eventueel de omgeving van de jongere
wordt meegenomen. Het jeugdstrafrecht is dan ook bij uitstek een terrein waarop
de overheid niet alleen straffend maar ook corrigerend of heropvoedend moet
kunnen optreden. De ChristenUnie staat dan ook volledig achter het pedagogische
karakter van het jeugdstrafrecht, waarbij het voorkomen van toekomstig crimineel
gedrag voor ons zwaarder weegt dan het straffen.Het voorliggende wetsvoorstel biedt een uitbreiding en een gecombineerde
inzetbaarheid van het bestaande sanctiebeleid voor jeugdigen.
Hiermee wordt een gat gedicht tussen relatief lichte sancties zoals de taakstraf
en zware sancties zoals plaatsing in een inrichting voor jeugdigen. Het wetsvoorstel
beoogt een effectieve en integrale aanpak, niet alleen van het criminele gedrag
zelf maar ook van de onderliggende problemen.Mijn fractie is blij met dit wetsvoorstel omdat het voor een groot deel
tegemoetkomt aan wensen die wij al lang hebben op dit punt. Ik verwijs daarbij
onder andere naar voorstellen van de ChristenUnie betreffende het Doe Normaalbevel
en het Doe Normaalcontract. Ik kom hierop later terug.In de nota naar aanleiding van het verslag stelt de minister dat ook nu
al gedragsbeïnvloedende programma's worden toegepast als bijzondere voorwaarde
bij een voorwaardelijke veroordeling. In dat verband stelt de minister dat
zowel het onschuldbeginsel als de proportionaliteit onder druk zijn komen
te staan. Het is mijn fractie niet helemaal duidelijk waarop de minister precies
doelt. Kan hij dat nader toelichten?In de schriftelijke voorbereiding heeft mijn fractie aandacht gevraagd
voor de eerdergenoemde voorstellen betreffende het Doe Normaalbevel en het
Doe Normaalcontract. In de nota naar aanleiding van het verslag verwijst de
minister in dit verband naar het voortgangsbericht van 3 maart 2006.
Inmiddels zijn wij ruim een jaar verder en heeft de in de brief aangekondigde
Rotterdamse pilot ook al plaatsgevonden. In een eerdere inbreng heeft onze
fractie gevraagd of nu juist dit wetsvoorstel geen mogelijkheid is om het
Ik Doe Normaalcontract een plaats te geven. Kan de minister daarop nog eens
ingaan op grond van de huidige stand van zaken en de informatie die nu voorhanden
is?In het kader van Doe Normaal haal ik ook graag de passage aan uit het
coalitieakkoord waarin staat dat een helder en doeltreffend beleid gebaat
is bij stroomlijning van alle gedragsbeïnvloedende maatregelen volgens
het Doe Normaalmodel. Kan de minister aangeven hoe het voorliggende wetsvoorstel
in die voorgenomen stroomlijning past?Voorafgaande aan een rechterlijke uitspraak waarbij een gedragsmaatregel
wordt opgelegd, is steeds een indicatiebesluit van het Bureau Jeugdzorg vereist.
Hoe komt dat besluit in de praktijk tot stand en op welk moment? Zijn die
bureaus in staat om op zeer korte termijn voldoende onderbouwde indicatiebesluiten
te nemen, in het bijzonder bij beslissingen over schorsing van voorlopige
hechtenis?Om duidelijkheidsredenen stelt de minister voor, eventuele bijzondere
voorwaarden bij schorsing van een voorlopige hechtenis uit te werken in een
algemene maatregel van bestuur. Het is prima om die bijzondere voorwaarden
concreet te maken en waar nodig te verduidelijken. Met het oog op de eveneens
genoemde flexibiliteit vragen wij ons echter wel af, in hoeverre hier sprake
kan zijn van een eindige opsomming. Wij horen hierover graag de mening van
de minister.Mijn laatste vraag betreft de aanpassing in verband met het conservatoir
beslag bij jeugdigen. Hebben politie en justitie wel voldoende personeel,
tijd en gelegenheid om naast de opsporing en vervolging van het strafbare
feit op zoek te gaan naar verhaalsmogelijkheden? Ik denk aan het in beslag
nemen, het al dan niet opslaan, de beslagprocedures et cetera. Met andere
woorden: is in de praktijk van dit middel wel wat te verwachten? Op dit punt
krijg ik graag een beschouwing van de minister?Mevrouw Bouchibti (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Dit wetsvoorstel is door mijn partij positief ontvangen.
Het biedt rechters niet alleen meer mogelijkheden om jeugdige delinquenten
weer op het rechte pad te krijgen, het biedt ook jeugdige delinquenten mogelijkheden
om op het rechte pad te komen. Wij weten allemaal: hoe jonger een dader is,
hoe sneller je erbij moet zijn. Als je er snel bij bent, moet de rechter maatwerk
kunnen leveren. Daartoe levert dit wetsvoorstel een bijdrage en dat juichen
wij natuurlijk toe. Daarnaast sluit dit wetsvoorstel uitdrukkelijk uit dat
jongeren tot een levenslange gevangenisstraf veroordeeld kunnen worden. Zo
wordt recht gedaan aan de rechten van het kind die zijn vastgelegd in het
Verdrag voor de rechten van het kind. Hiervoor danken wij de minister.Ik heb nog wel een aantal vragen. De rechter kan jeugdzorg opleggen als
gedragsmaatregel of als deel daarvan. Bureau Jeugdzorg neemt het indicatiebesluit
dat de rechter moet volgen. Als Bureau Jeugdzorg echter niet of niet tijdig
een indicatiebesluit neemt, kan de rechter niet zelf een jeugdzorgprogramma
opleggen als de kinderbescherming dat adviseert. Wat bedoelt de minister met
tijdig? Gaat de minister afspraken maken met de Bureaus Jeugdzorg om te voorkomen
dat deze uitzonderingssituaties zich voordoen?Het kan zijn dat Bureau Jeugdzorg een indicatiebesluit neemt en dat blijkt
dat dat besluit niet passend is, bijvoorbeeld doordat de tenlastelegging voor
een deel niet is bewezen. Wat is in deze gevallen de positie van de rechter?
Moet de rechter de zaak aanhouden en bijvoorbeeld om een nieuwe indicatiestelling
vragen? Is de minister van mening dat in dergelijke gevallen hogere eisen
gesteld moeten worden aan het begrip tijdig?Welke mogelijkheden heeft een rechter die zich inhoudelijk niet kan vinden
in een indicatiebesluit? Is het volgens de minister in alle gevallen noodzakelijk
dat de volle termijn van de maatregel blijft gelden als de maatregel geheel
bestaat uit jeugdzorg en de deskundigen halverwege het traject van mening
zijn dat verdere behandeling niet meer noodzakelijk is? Graag krijg ik op
dit punt een toelichting van de minister.Hij verwacht dat dit wetsvoorstel budgettair neutraal kan worden ingevoerd.
Is de minister bereid om, wanneer onverhoopt blijkt dat bijvoorbeeld in de
praktijk vaak ITB wordt gebruikt, nadere afspraken te maken met de provincies?
Wij willen immers geen wachtlijsten en de rechter moet zijn werk kunnen blijven
doen. Is de minister bereid de eventuele financiële consequenties in
aanmerking te nemen?De heer Teeven (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie heeft bij de behandeling van dit wetsvoorstel
buitengewoon gemengde gevoelens. Het is na lange tijd op het departement van
Justitie uit de kast gekomen en er zijn inmiddels verschillende namen voor
gebruikt: Lubberskampementen, opvoedingsgestichten enzovoorts. Eigenlijk is
het voorstel een lege huls.Onze fractie is wel blij met het voornemen om te voorzien in de uitwerking
van de bijzondere voorwaarden waaronder de voorlopige hechtenis kan worden
geschorst. De rechters-commissarissen moesten als het ware een kunstmaatregel
nemen en wij hebben er waardering voor dat die eindelijk vorm
van wet heeft gekregen.Onze fractie heeft ook waardering voor het voornemen om specifiek ten
aanzien van jeugdigen de grens voor het leggen van conservatoir beslag te
verlagen naar feiten waarop een geldboete staat van ten minste de vierde categorie.
In het kader van het lik-op-stukbeleid en het vaker opleggen van een geldboete
zijn dat goede zaken. Ook kan onze fractie er goed mee instemmen dat wij bij
voorbaat geen levenslange gevangenisstraf aan iemand van zestien jaar opleggen.
Kijkende naar het Verdrag voor de Rechten van het Kind moeten wij dat niet
doen. Ik heb de praktijkvoorbeelden van de heer De Roon niet gehoord. De situatie
waarover wij spreken blijft voor mijn fractie dan toch min of meer hypothetisch.Dan kom ik op alle kritiek. Het valt ons op dat dit met tamtam door de
regeringspartijen gelanceerde voorstel in de praktijk niet zo vreselijk veel
voorstelt. Er wordt heel veel rekening gehouden met de veroordeelde. Het staat
al in het voorgestelde artikel 77w, eerste lid, onder b; het zijn cumulatieve
voorwaarden. Aan zowel a als b moet worden voldaan. Onder b staat dat de maatregel
in het belang is van een zo gunstig mogelijke verdere ontwikkeling van de
verdachte. Je voelt het al aankomen. Het lijkt het een heel sympathiek plan,
maar de kleine, jeugdige ettertjes die strafbare feiten plegen en de justitiële
jeugdinrichtingen op zich af zien komen, zullen gauw akkoord gaan met de voorgestelde
maatregelen. Waarom is het nodig, want er is al zoveel mogelijk in dat jeugdstrafrecht?
Zou de minister in ieder geval de VVD-fractie, die heel erg twijfelt over
dit voorstel, vanavond kunnen overtuigen van de toegevoegde waarde ten aanzien
van de kern? Wat levert het op? Het gaat immers niet om een vrijheidsbeperkende
maatregel, maar om een vrijheidsbenemende maatregel.Dan komt de vraag aan de orde: zijn er al niet genoeg sanctiemodaliteiten
met name binnen het jeugdstrafrecht? Ik noem er een paar: deelnemen aan een
project ter voorkoming toezenden proces-verbaal aan de officier, transactie,
taakstraf, leer-werkstraffen, alles is mogelijk, combinaties, geldboete, jeugddetentie,
plaatsing in een inrichting voor jeugdigen, maatregelen van schadevergoeding,
onttrekking aan het verkeer. Het kan allemaal.Ik heb nog een prangende vraag. Hoe staat het met de uitvoering en controle
op de maatregel van de gedragsbeïnvloeding? Uit het rapport van het Verwey-Jonker
Instituut van 2005 blijkt dat 25% van de taakstraffen bij meerderjarigen
is mislukt. Sinds 2004 is er enige verbetering in de executie van de vervangende
hechtenis.Kan de minister aangeven of er een sanctievolgsysteem komt? Er zijn ketenunits
in de grote steden. Er wordt gekeken naar de harde kern jeugd. Dat is allemaal
hartstikke mooi, maar deze jeugdigen gaan volstrekt uit het zicht van de jeugdreclassering.
Wordt daarop gecontroleerd? Is de jeugdreclassering in staat om alles te doen
wat wij willen dat zij doet? Is zij voldoende toegerust, zowel vanuit het
oogpunt van beoordelingsmogelijkheden als, niet in de laatste plaats, vanuit
het oogpunt van capaciteit? De jeugdreclassering heeft al veel taken. Kan
dit er eigenlijk nog wel bovenop?Er zijn veel mogelijkheden om te reageren op een jongere die de fout ingaat.
Dat zijn straffen, maar ook maatregelen en leertrajecten. Wordt dit geen maatregel
waarmee je heel gemakkelijk kunt wegkomen? Zou de minister, kijkende naar
artikel 77w, lid 7, niet moeten bekijken of die terugmelding verplicht moet
zijn? In de wettekst staat dat het Openbaar Ministerie inlichtingen kan inwinnen
bij de jeugdreclassering over de wijze waarop de veroordeelde de maatregel
uitvoert. Moet dat niet andersom zijn? De persoon in kwestie doet niet wat
hij moet doen in het kader van de maatregel, dus de jeugdreclassering gaat
actief het Openbaar Ministerie inlichten. Mislukt de boel, dan gaan wij meteen
omzetten. Kan de minister in de beantwoording aangeven wanneer hij vindt dat
zo'n gedragsbeïnvloeding als mislukt wordt beschouwd? Dat is voor de
reclassering veel moeilijker te beoordelen dan een werkstraf van een x-aantal
uren. Daar kun je gewoon de meetlat langs leggen. In welke gevallen moet het
Openbaar Ministerie overgaan tot omzetting van de gedragsmaatregel in jeugddetentie
of hechtenis?Kortom, er zijn tal van vragen die aangeven dat onze fractie niet blij
is met de hoofdmoot van deze maatregel. Sterker nog, wij denken dat de maatregel
een excuus wordt voor – ik gebruik een term van de heer De Roon –
jeugdige crimineeltjes om ogenblikkelijk akkoord te gaan met alles wat op
gedragsbeïnvloeding lijkt om vervolgens aan hun stutten te trekken. En
niemand die nog op ze let. Wil de minister daarop nog eens wat dieper ingaan?
Onze fractie twijfelt echt of wij hieraan nu wel onze steun moeten geven.De heer Çörüz (CDA):Voorzitter. De verharding van de jeugdcriminaliteit vraagt om een eigentijdse
aanpak. Ik meen dat met het voorliggende wetsvoorstel, zowel met de uitbreiding
als met de flexibiliteit, een goed evenwicht is gevonden. Wij ondersteunen
dit wetsvoorstel dan ook van harte.Een gedragsmaatregel kan worden opgelegd aan een jeugdige die ten tijde
van het begaan van het delict nog geen 18 jaar is of, in sommige gevallen,
zelfs onder de 21 is. De maatregel die wordt opgelegd, is minimaal zes maanden
en maximaal een jaar. Het bereiken van de 18-jarige of 21-jarige leeftijd
moet daarbij niet leidend zijn. De maatregel moet kunnen doorlopen. In mijn
berekening kan bijvoorbeeld een 20,5-jarige een programma krijgen van een
jaar. Daarna is hij 21,5. Het programma kan eventueel met een jaar worden
verlengd en dan is de leeftijd 22,5 jaar. Dat is voor ons echt leidend. Een
taakstraf gecombineerd met onvoorwaardelijke jeugddetentie is mogelijk, maar
in essentie gaat het om de behandeling, opvoeding of heropvoeding.Een ander belangrijk punt betreft het Bureau Jeugdzorg. Dit bureau kan
een indicatie stellen, maar bij het niet of niet tijdig stellen van zo'n indicatie
kan een kinderrechter of een rechter zich laten adviseren door de Raad voor
de Kinderbescherming en toch doorpakken. Hoe gaat dat in zijn werk? En hoe
gaat dat vervolgens financieel? De Bureaus Jeugdzorg worden via het Rijk door
de provincie gefinancierd op basis van die indicaties. En nu komt daar zo'n
rechter die even gaat doorpakken. De regering stelt dat al deze nieuwe maatregelen
of mogelijkheden van behandeling, training en begeleiding kostenneutraal plaatsvinden.
Ik plaats daar toch wel vraagtekens bij. Als wij iets extra's aanbieden zoals
jeugdreclassering, geïndiceerde jeugdzorg of geestelijke jeugdzorg, zal
dat toch extra mensen vergen. Wat hebben wij immers aan prachtige
programma's als de uitvoering daarvan aanloopt tegen een tekort aan jeugdpsychologen
en jeugdpsychiaters? Hoe denkt de minister dat op te lossen?Wij zijn in deze Kamer al vrij lang bezig met de scheiding tussen civielrechtelijk
en strafrechtelijk geplaatsten. Ik kan mij voorstellen dat een criminele jongen
die een behandelprogramma krijgt, deelneemt aan hetzelfde behandelprogramma
als jongens en meisjes die een OTS hebben gehad. Die ondertoezichtstelling
heeft dan weliswaar misschien niet in een justitiële jeugdinrichting
plaatsgevonden, maar in een andere setting. Halen wij dan niet via een achterdeur
binnen wat wij willen vermijden?De behandelprogramma's kunnen zowel binnen als buiten een instelling plaatsvinden. "Intramuraal",
staat er. Ik wil hier met name de prep camps aan de orde stellen. Een behandeling
gedeeltelijk in een prep camp of daarbuiten lijkt mij toch heel goed.Er kunnen nieuwe programma's worden ontwikkeld, zowel binnen als buiten
instellingen. De vraag blijft wie nou de eindregie heeft. De memorie van toelichting
is daarover niet helemaal duidelijk. Daarin wordt in feite het OM genoemd,
maar staat het OM niet een beetje ver van het veld om daarop goed zicht en
toezicht te houden? Kan dat niet beter door de reclassering worden gedaan?Alle goede ideeën willen wij zeker bij onze overwegingen betrekken,
maar ik wil toch een waarschuwing geven. Op dit moment hebben wij al heel
veel behandelplannen, programma's en projecten. Daar hebben wij de afgelopen
tijd ook in deze Kamer over gesproken. Het Sociaal en Cultureel Planbureau
heeft een aantal jaren geleden zelfs gezegd dat er al 350 projecten en programma's
voor jongeren zijn. Hoe gaat de minister nu meten of de nieuwe plannen die
door dit wetsvoorstel kunnen worden uitgedokterd, "evidence based"
zijn, zodat wij daadwerkelijk kunnen checken of hulp helpt? Ik wil de Erkenningscommissie
voor Justitiële Gedraginterventies activeren. Laten wij in het vervolg
alleen die behandelprogramma's mogelijk maken die door de Erkenningscommissie
zijn beoordeeld. Daarmee kunnen wij een wildgroei aan programma's voorkomen.De heer Teeven (VVD):De heer Çörüz heeft al zeven keer gezegd dat hij zijn
betoog zal beëindigen, maar desondanks spreekt hij door. Hij is heel
vriendelijk tegen de minister van Justitie en zegt dat de CDA-fractie goed
met het wetsvoorstel kan leven. Wij kunnen leven met twee gedeelten van het
wetsvoorstel, maar dat zijn meer de bijwerkingen. Na de opmerking dat de CDA-fractie
met het wetsvoorstel kan leven, stelt de heer Çörüz de minister
veel vragen. Zou het toch niet beter zijn om het beperken van de bijwerkingen
goed te regelen en de zogenaamde verbeteringen achterwege te laten tot het
moment dat bekend is of de jeugdreclassering en de jeugdzorg op orde zijn?
Ik heb de indruk dat die organisaties dit niet aan kunnen en dat moet de CDA-fractie
ook weten.De heer Çörüz (CDA):Naar mijn idee is het onze taak om kritisch te zijn. Dat wil niet zeggen
dat ik niet positief tegenover dit wetsvoorstel sta. Het vult immers een gat,
namelijk in het geval dat een pijnmaatregel te zwaar is en een taakstraf te
licht.De heer Teeven (VVD):Kan heer Çörüz precies uitleggen wat hij met dat gat
bedoelt? Ik heb daarbij namelijk absoluut niet een bepaalde gedachte. Aan
mensen uit mijn fractie die nog liberaler zijn dan ik, heb ik gevraagd of
ik iets mis. Mij is echter niet duidelijk geworden wat dat is. Ik verzoek
de heer Çörüz een voorbeeld te geven.De heer Çörüz (CDA):Op dit moment is het niet mogelijk om een taakstraf en onvoorwaardelijke
jeugddetentie te combineren. De toekomstige wet maakt dat wel mogelijk. De
heer De Roon en de heer Teeven hebben over de beslaglegging gesproken. Dat
vind ik een waardevol punt. De toekomstige wet maakt dus een aantal zaken
mogelijk. Dat neemt niet weg dat ik kritisch ben over de wildgroei aan programma's.
Ik heb dan ook voorgesteld dat de Erkenningscommissie voor Justitiële
Gedraginterventies zich op secure wijze richt op de beoordeling van de programma's.
Zij kan beoordelen of die programma's daadwerkelijk datgene brengen wat wij
willen. Dan spreken wij niet over 350 programma's.De heer Teeven (VVD):De heer Çörüz wil een taakstraf combineren met onvoorwaardelijke
jeugddetentie. Dat kan niet, maar dat moet ook niet mogelijk worden gemaakt.
Daarbij is immers sprake van een opbouw: geldboete, taakstraf en tot slot
jeugddetentie. De gedragsbeïnvloeding zit daar oneigenlijk tussenin.
Ik begrijp het punt van de heer Çörüz niet. Hij spreekt over
het opvullen van een gat, maar hij heeft mij met zijn voorbeelden totaal niet
overtuigd. Als hij dat had gedaan, was het voor mij misschien mogelijk geweest
om mijn fractie te overtuigen. Dat kost mij nu een beetje moeite.De heer Çörüz (CDA):Ik kan nog een voorbeeld geven. Het is niet alleen een kwestie van jongeren
achter de tralies zetten. Jeugdzorg en jeugddetentie kunnen worden gecombineerd.
Het is mogelijk om jongeren een opvoeding of een heropvoeding te geven. Dat
is naar mijn oordeel een sterk punt van dit wetsvoorstel. Die mogelijkheden
zijn op dit moment te beperkt.De heer De Wit (SP):De heer Çörüz heeft de prep camps genoemd. Die zijn vooral
genoemd voor jongeren die niets willen, namelijk in het kader van de sociale
zekerheid. Het betreft jongeren die geen uitkering hebben en toch in leven
blijven maar die niet op strafbare feiten worden betrapt. Wil de heer Çörüz
toch prep camps voor jongeren die strafbare feiten hebben gepleegd, of wil
hij die überhaupt? Het nut daarvan wordt immers betwist.De heer Çörüz (CDA):Ik doel op de prep camps zoals bij Glen Mills en Den Engh. Het is een
strafrechtelijke maatregel, bedoeld voor jongeren die één of
meerdere strafbare delicten hebben gepleegd. Dat bedoel ik met opvoedingskampen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Uit de nota naar aanleiding van het verslag heb ik opgemaakt dat Glen
Mills geen trajecten kan aanbieden omdat de minimale termijn achttien maanden
is. Ik neem aan dat die organisatie dan ook geen onderdeel zal uitmaken van
de uitvoering van dit wetsvoorstel.De heer Çörüz (CDA):Ik weet dat de programma's van Glen Mills in beginsel achttien maanden
duren. Ik laat mij echter niet door een leeftijdsgrens leiden,
of die nu bij 18 jaar of 21 jaar ligt. Het gaat mij erom dat jongeren een
programma volgen en afmaken, ook als zij dan ouder dan 21 jaar zijn.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat is geen antwoord op mijn vraag. De trajecten die Glen Mills aanbiedt,
duren minimaal achttien maanden en vallen dus niet in de maximale termijn
van het wetsvoorstel. Die zijn dus niet van toepassing.De heer Çörüz (CDA):Volgens mij kennen Den Engh en Glen Mills meerdere programma's. Er zijn
volgens mij ook kortere programma's. Ik ben geen expert op dat gebied.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Het is een onloochenbaar feit dat er sprake is van een toename
van door jeugdigen gepleegde geweldsdelicten. Er is tevens sprake van een
verharding van de jeugdcriminaliteit. Het ligt daarom voor de hand dat er
een voortdurende bezinning plaatsvindt op de vraag of de bestaande aanpak
toereikend en effectief is. Dat is nodig met het oog op het zo veel mogelijk
voorkomen van recidive of een carrière in de criminaliteit.Het wetsvoorstel is getoonzet vanuit de gedachte dat een betere aanpak
gericht moet zijn op beïnvloeding en verandering van het gedrag van de
jeugdige delinquent. Hoewel wij al een omvangrijk en gevarieerd sanctiearsenaal
voorhanden hebben, is het al met al kennelijk toch niet toereikend en doeltreffend.
Ik stel voorop dat wij sympathie hebben voor de inzet om te voorzien in een
ruim aanbod van jeugdsancties, zodat zoveel mogelijk maatwerk kan worden geleverd.
Er moet vroeg, snel en stevig worden ingegrepen als jongeren het criminele
pad opgaan.Het wetsvoorstel introduceert een nieuwe maatregel en maakt meer combinaties
van jeugdsancties mogelijk. Daarnaast zijn er voor jongeren beneden de twaalf
jaar allerlei civielrechtelijke gedragsmaatregelen beschikbaar.De pedagogische aanpak staat bij de invulling van de maatregel voor het
gedrag aanzienlijk meer voorop dan leedtoevoeging, aldus de memorie van toelichting.
Wij zien zeker de toegevoegde waarde van een programma dat een stevig accent
op heropvoeding legt en uitdrukkelijk focust op het aanleren van sociale vaardigheden
en het aanbieden van een strak dagprogramma. Een zorgpunt bij deze benadering
is of de strafwaardigheid van het gedrag niet te veel naar de achtergrond
verdwijnt. Het jeugdsanctierecht beschikt weliswaar over een reeks van straffen,
waarvan er enkele in het wetsvoorstel nadrukkelijk worden genoemd. Is de tendens
niet dat de gedragsbeïnvloeding voorop komt te staan? Van een volstrekt
eenzijdige oriëntatie op maatregelen gericht op heropvoeding moet ons
inziens gewaakt worden.Op grond van de huidige regelgeving is een heel scala van sancties al
mogelijk. Met de gedragsmaatregel wordt het pakket nog eens uitgebreid. De
rechter beschikt zodoende over nog meer mogelijkheden. De uitbreiding leidt
echter niet tot langere of zwaardere straffen. De rechter moet bij de nieuwe
stand van zaken in staat worden geacht om maatwerk in een individueel geval
te leveren. Wat is de meerwaarde van de zelfstandige gedragsmaatregel als nieuwe sanctie?
Welk gat wordt daarmee gevuld? Ik doel niet op de extra combinatiemogelijk­heden,
zoals jeugddetentie plus geldboete of taakstraf. Ik ben het eens met die verruiming.
Ik zie daar de voordelen van in.Hoe wordt een vereenvoudiging van het jeugdstrafrecht bewerkstelligd?
Die term kwam ik in een persbericht bij het wetsvoorstel tegen. Waar vind
ik dat terug? Gezien de instellingen en organisaties die bij dit alles een
rol spelen, komt de vraag naar voren of de bureaucratie er kleiner of groter
door wordt.De heer Teeven (VVD):Ik mis in uw betoog iets over wat na de strafrechtelijke keten komt. We
hebben veel problemen met de jeugdzorg. Gedragsbeïnvloeding is mooi,
maar als iemand uit de strafrechtelijke keten komt, moet er een vervolg zijn.
Is het niet goed om dit met de minister voor Jeugd en gezin, die hiervoor
verantwoordelijk is, te bespreken? Die is hier vanavond afwezig, maar dit
lijkt me een punt dat in tweede termijn aan de orde kan komen, in diens aanwezigheid.De voorzitter:Ik heb net aangegeven dat de minister van Justitie namens de minister
voor Jeugd en gezin spreekt. Er zijn ambtenaren om deze minister desgevraagd
te ondersteunen. U zult het dus met deze minister moeten doen.De heer Teeven (VVD):Ik doe het graag met deze minister, maar ik hoor graag van de heer Van
der Staaij hoe hij hiertegen aankijkt. Het is namelijk echt niet de portefeuille
van deze minister.De heer Van der Staaij (SGP):Ik ben het van harte eens met de heer Teeven dat het natraject van groot
belang is. Maar iedereen heeft opmerkingen "rondom" dit wetsvoorstel.
We hebben ons daarin beperkt, omdat dit allemaal onderdeel uitmaakt van de
totaalaanpak van de jeugdcriminaliteit. Daarbij heb je inderdaad niet alleen
te maken met de justitiële aanpak, de concrete reactie op een gepleegd
strafbaar feit, maar ook met het hele systeem van jeugdzorg en alles wat daarmee
samenhangt. Ik ben daarom heel blij dat dit in samenhang met het totaal aan
maatregelen op het gebied van jeugd en gezin wordt bezien. Ik ben het eens
met iedereen die stelt dat je er met deze maatregel alléén nog
niet bent.Dit wetsvoorstel biedt een expliciete wettelijke basis voor het stellen
van vrijheidsbeperkende bijzondere voorwaarden bij de schorsing van de voorlopige
hechtenis. Het is een goede zaak dat dit expliciet wordt geregeld. Bij AMvB
worden deze bijzondere voorwaarden nader uitgewerkt. De regering wil hiermee
in de praktijk duidelijkheid bieden over de mogelijkheden tot schorsing onder
voorwaarden, binnen de grenzen van het onschuldbeginsel. Ik heb hier nog wel
een vraag over; het is weliswaar in de stukken aan de orde gekomen, maar de
motivering is ons niet geheel duidelijk geworden. De verwachting van het kabinet
dat hiermee de verschillen van inzicht binnen de rechterlijke macht tot het
verleden behoren, had toch niet alleen te maken met het feit dat er geen expliciete
wettelijke basis hiervoor bestond, maar ook met de vraag of het onschuldbeginsel
niet te veel werd opgerekt? Is die discussie voldoende beslecht met hetgeen
in dit wetsvoorstel is vastgelegd?De grenzen die het onschuldbeginsel stelt, zullen onder meer de duur en
zwaarte van de heropvoedingsaanpak betreffen. Het bestraffende karakter zal
dan moeten worden vermeden. De regering stelt als extra waarborg dat de jeugdige
instemt met de te stellen bijzondere voorwaarden om te voorkomen dat de indruk
zou ontstaan dat de jeugdige al in de fase van de voorlopige hechtenis als
veroordeelde wordt behandeld. Kort en goed is mijn vraag: is het niet wat
merkwaardig dat hier die eis expliciet wordt gesteld, terwijl er in het latere
stadium van het strafproces na de bewezenverklaring van het strafbare feit
geen bereidverklaring of een positieve houding van de persoon hoeft te zijn
die dat programma moet volgen? Zou de rechter niet voor een gevoelig en kwetsbaar
punt komen te staan als hij moet beoordelen of de gedragsmaatregel moet worden
opgelegd, terwijl de instemming en medewerking van de jeugdige daarbij ontbreekt?
Zou er niet veiligheidshalve voor een van de bestaande sancties moeten worden
gekozen, zoals jeugddetentie of de pijnmaatregel?Tot slot wilde ik in positieve zin gezegd hebben dat wij het een goede
zaak vinden dat er een aparte regeling wordt getroffen voor het conservatoir
beslag voor jeugdigen. Het voorbeeld dat in de stukken staat is helder: een
jongere die geld uit een winkel steelt, heeft een scooter, die in beslag kan
worden genomen en worden verkocht als de boete niet wordt betaald. Dat is
een handzame regeling waar men in de praktijk veel aan zou kunnen hebben.De heer De Wit (SP):Voorzitter. De SP-fractie vindt dat straffen in het geval van kinderen
vooral in het teken moeten staan van behandeling, heropvoeding en rehabilitatie.
Wij zijn daarom blij met de introductie van de gedragsbeïnvloedende maatregelen,
zoals dat vandaag heet. Met dit wetsvoorstel beoogt de regering een wettelijke
basis te creëren voor deze nieuwe maatregelen in het jeugdstrafrecht.
De problemen met jeugdigen zijn niet gering en het is noodzakelijk dat daar
soms hard tegen wordt opgetreden. De bestaande maatregelen en straffen, zoals
jeugddetentie, de penitentiaire inrichting voor jeugdigen en de taakstraf,
blijken volgens de minister in de stukken niet te volstaan en de praktijk
vraagt om de introductie van een nieuwe maatregel. Naast die maatregel beoordeelt
mijn fractie positief dat de levenslange gevangenisstraf voor jeugdigen nu
wordt afgeschaft. Ik heb het dan natuurlijk met name over de jeugdigen tussen
de zestien en achttien jaar. De aanbeveling van het Comité voor de
Rechten van het Kind van de Verenigde Naties wordt dus gevolgd.Een tweede positief punt met betrekking tot dit wetsvoorstel is dat het
mogelijk wordt om beslag te leggen tot zekerheid. Ook daarvoor worden de grenzen
verruimd. De geldboete en de ontneming van wederrechtelijk voordeel zijn immers
niet effectief indien de jeugdige de kans krijgt om geld of goederen van waarde
weg te maken. Ook dit voorstel is een goede zaak. Een effectieve aanpak van
strafbaar gedrag van jeugdigen vereist ook deze mogelijkheden. In bepaalde
groepen jeugdigen zal het een gevoelige tik betekenen indien beslag tot zekerheid
wordt gelegd, vooruitlopend op een vermogenssanctie. Voorts kom ik te spreken over de maatregel betreffende de beïnvloeding
van het gedrag van de jeugdige. Die maatregel kan slechts worden opgelegd,
zo blijkt uit het wetsvoorstel, indien hiertoe aanleiding bestaat vanwege
de kans op recidive of de ernst van het delict en als de maatregel in het
belang is van een zo gunstig mogelijke ontwikkeling van de verdachte. De Raad
voor de Kinderbescherming adviseert, de rechter geeft aan waar de maatregel
uit bestaat en de jeugdreclassering biedt begeleiding. In de memorie van toelichting
wordt terecht geconstateerd dat het onwenselijk is dat de wachttijd voor sommige
jeugdigen momenteel onverantwoord lang is gelet op hun problematiek. Wij stellen
vast dat snelheid belangrijk is, maar in veel gevallen blijkt het echter niet
mogelijk om de zaak snel ter zitting te brengen, aldus de minister. Is het
niet zo dat aan het verminderen van deze doorlooptijden aandacht moet worden
besteed en dat er ook aan gewerkt moet worden, los van dit wetsvoorstel? Dit
punt van aandacht blijft in ieder geval onverminderd groot en is vooral van
belang voor de jeugdige vanwege de pedagogische mogelijkheden. Graag zou ik
de minister willen uitnodigen daar nog een keer op in te gaan.Zoals gezegd is de PIJ-maatregel vaak te zwaar. Daarom wordt nu voorgesteld
de vrijheid van de jeugdige te beperken in plaats van te ontnemen. Dat is
wat ons betreft ook een positief punt. Bij de gedragsbeïnvloedende maatregel
gaat het om een strak programma met bijvoorbeeld onderwijs en het aanleren
van sociale vaardigheden. Toch nodig ik de minister uit om hier nog eens op
in te gaan. Wat moeten wij ons voorstellen bij zo'n programma dat bij algemene
maatregel van bestuur verder wordt ingevuld? Wat gebeurt er met zo'n jeugdige?
Op basis van welke criteria wordt beoordeeld welk programma de jeugdige nodig
heeft?In de memorie van toelichting wordt nog opgemerkt dat een bescheiden aanpak
past voor jongeren die waarschijnlijk niet zullen recidiveren. Dat is helemaal
juist, evenals de constatering dat een stevige aanpak hoort bij degene die
stevig aangepakt moet worden en van wie het hoogstwaarschijnlijk is dat hij
in herhaling zal vallen. Dat laatste wordt beoordeeld op basis van risicofactoren.
Ook hier de vraag aan de minister wat volgens hem risicofactoren zijn. Welke
criteria gelden? Geldt er toekomstperspectief? Wordt gekeken naar de mogelijkheid
van scholing en werk? Graag een toelichting van de minister op dit punt.Bij deze maatregel moet soms worden gedacht aan plaatsing in een pleeggezin.
Soms zal zelfs tijdelijk verblijf in een intramurale voorziening nodig zijn.
Graag een toelichting van de minister wat hij zich bij deze laatste variant
voorstelt. Wat is dan nog het verschil met de penitentiaire inrichting voor
jeugdigen en de maatregel die daaraan ten grondslag ligt? Als ik het goed
begrijp, zegt de minister dat deze jongeren, als zij intramuraal worden geplaatst,
niet samen worden geplaatst met de civielrechtelijk geplaatste jeugdigen.
Dat zijn allemaal moeilijke woorden, maar wij vinden dat jeugdigen die te
maken hebben met strafbare feiten en de strafrechter, niet moeten worden geplaatst
met jeugdigen die problemen hebben en daarom onder toezicht zijn geplaatst
en dus nog niet strafbaar zijn. De vraag is of dat inderdaad zo strikt gaat
gebeuren. Hoe ver is het gevorderd met het uit elkaar halen van de civiel
geplaatsten en de strafrechtelijk geplaatsten?Voorts kom ik op de schorsing van de voorlopige hechtenis. Mijn fractie
vindt het ook een positief punt dat dit nu wordt geregeld. Ik heb echter wel
een vraag over de kwestie van de onschuld en het bij zo'n maatregel vooruit
lopen op de vraag of zo'n jeugdige al of niet veroordeeld zal worden wegens
een strafbaar feit. Dit is een beroemde vraag die al heel lang aan de orde
is. Wat gebeurt er als er tijdens de schorsing van voorlopige hechtenis al
overduidelijk blijkt dat niet kan worden bewezen dat de jeugdige strafbare
feiten heeft gepleegd? Wordt de schorsing dan opgeheven? Wat gebeurt er dan
met de jongere?Mijn fractie vindt de nazorg van buitengewoon groot belang. De minister
moet duidelijk maken wat er gebeurt nadat een jeugdige gedurende maximaal
twee jaar in de maatregel is geplaatst en hij weer vrij komt. Is het dan afgelopen
met alle risico's van dien die wij ook uit het strafrecht voor volwassenen
kennen, dus dat de volwassene op straat te staan en het in de meeste gevallen
is afgelopen. Wat er gebeurt er met de nazorg? Ziet de minister mogelijkheden
om daar in het kader van deze maatregel iets aan te doen?Mijn laatste punt betreft de cumulatie, het opeenstapelen van maatregelen.
Op zich past het in dit wetsvoorstel inzake een individuele aanpak om te bezien
welke combinatie van straffen mogelijk is. Zo min mogelijke wettelijke beperkingen
horen daarbij. Dat geldt ook voor het combineren van sancties. De wettelijke
beperkingen voor het combineren van sancties worden opgeheven zodat dat de
rechter maatwerk kan leveren. Is dit voorstel niet erg rigoureus? Ik kan mij
indenken dat het wenselijk is om de mogelijkheid te hebben om straffen te
cumuleren, maar waarom worden alle beperkingen op het combineren van sancties
opgeheven? Is het niet wenselijk dat er een zekere wettelijke limiet op het
combineren van sancties in stand blijft? Wat ziet de minister als mogelijke
combinaties? Kan de minister hiervan wat voorbeelden geven? De maatregel die
wij nu bespreken, houdt toch niet per se in dat er daarnaast geen straf meer
mogelijk is?Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Kinderrechters klagen erover dat zij onvoldoende instrumenten
hebben om jongeren sancties op te leggen waar zij en de samenleving het meest
bij gebaat zijn. Rechters ervaren een te grote kloof tussen de taakstraf en
de jeugdgevangenis. Voor sommige jongeren is een taakstraf net iets te licht
terwijl de jeugdgevangenis voor de strafbare feiten die zij hebben begaan
een te zware sanctie is. Gezien de verharding in de jeugdcriminaliteit en
de behoefte aan meer maatwerk, is het logisch dat er een wetsvoorstel ligt
dat in deze behoefte voorziet. Ik ben beginsel positief over dit wetsvoorstel.
Ik ben in elk geval blij met de afschaffing van het levenslang voor minderjarigen.Ik heb een aantal kritische vragen die van belang zijn voor onze uiteindelijke
standpuntbepaling met betrekking tot dit wetsvoorstel. Ik heb enkele vragen
inzake de juridische afbakening. Er is nog onvoldoende duidelijkheid over
de doelgroep van deze wet. Deze maatregel zou voor een deel van de doelgroep
van de PIJ-maat­regel een uitkomst moeten bieden. Daar kan ik mij iets
bij voorstellen, maar ik ga er tegelijkertijd vanuit dat de PIJ-maatregel
terecht wordt opgelegd en dat hier dan een noodzaak toe bestaat. Ik neem aan
dat ook als deze dwangmaatregel er is een PIJ-maatregel kan worden opgelegd
als een jongere daar behoefte aan heeft. De maatregel wij nu bespreken mag
niet worden aangewend als goedkoper alternatief voor de intensieve PIJ-maatregel
die soms van belang is voor een jongere. Voor hoeveel jongeren denkt de minister
dat deze maatregel van toepassing zal zijn?Ik heb ook nog een vraag om het zogenaamde "netwidening". Het
wetsvoorstel biedt een uitbreiding van de mogelijkheden en biedt ook de mogelijkheid
om maatregelen te combineren. Daar is instemmend op gereageerd vanuit het
veld. Hoe zal het in de praktijk gaan met cumulatie? Moet er geen limiet aan
worden gesteld?De rechters geven aan dat zij de maatregel ook met kortere perioden dan
de oorspronkelijke duur van de maatregel willen verlengen. Zij wensen dus
een flexibele verlengingstermijn tot maximaal de in eerste instantie opgelegde
termijn. Waarom komt de minister niet aan die wens tegemoet? Ik heb tot nu
toe niet gezien dat hij ook maar enigszins toegeeft. Dat verbaast mij.Wat is het verschil tussen vrijheidsontneming en vrijheidsbeperking? Dat
maakt de minister onvoldoende duidelijk. Deze maatregel kan intramuraal opgelegd
worden. Wat is het verschil dus nog tussen vrijheidsontneming en vrijheidsbeperking?
Ik krijg hier graag een reactie en toelichting op.De behandeling en de trajecten worden in een AMvB vastgelegd. In de memorie
van toelichting worden verschillende voorbeelden gegeven, gaand van individuele
trajectbegeleiding tot functionele gezinstherapie. Ik kan mij iets voorstellen
bij de stelling dat er flexibel moet worden ingespeeld op de ontwikkelingen
in het veld, maar voor de fractie van GroenLinks is het van cruciaal belang
dat de getroffen maatregelen "evidence based" zijn, dus dat de effectiviteit
ervan wetenschappelijk bewezen is. Daarvoor zie ik te weinig garanties in
de memorie van toelichting. Uit de nota naar aanleiding van het verslag heb
ik opgemaakt dat bijvoorbeeld de trajecten bij Glen Mills geen onderdeel zullen
zijn van de mogelijkheid tot trajecten in dit wetsvoorstel, omdat trajecten
bij Glen Mills een straf van minimaal achttien maanden vereisen. Klopt dat?
Ik heb dit gelezen. Zijn er nadere ontwikkelingen in? Ik ga ervan uit dat
dit niet het geval is. Is verder de argumentatie daartegen niet veel meer
gelegen in het ontbreken van effectieve resultaten die met de Glen Mills projecten
worden geboekt? Voor zover mijn fractie weet, zijn daar nog geen nadere gegevens
over. Wil de minister zeggen of daar nadere gegevens over zijn, nu een deel
van de Kamer, zoals uit de nota naar aanleiding van het verslag is gebleken,
behoefte heeft aan dergelijke trajecten? Die behoefte heeft mijn fractie op
dit moment zeker niet.Ik heb nog enkele vragen op praktisch vlak. De belangrijkste voorwaarde
is voldoende budget. De financiering moet vooraf toereikend zijn, want indien
er niet vooraf voldoende budget voor die extra zorg en reclassering is, zal
Jeugdzorg simpelweg geen extra aanbod kunnen leveren. Dan wordt het ook niet
opgelegd en kan het ook niet achteraf worden aangetoond. Dit baart niet alleen
mijn fractie, maar alle commentatoren zorgen. Ik vind dat het kabinet iets
te gemakkelijk stelt dat dit wordt opgelost via besparing op detentie. Wij
zien dat er nog steeds grote problemen met wachtlijsten in de jeugdzorg zijn.
Verder zien wij dat er nog steeds tekorten zijn bij de jeugdreclassering.
Te verwachten dat dit geld als manna uit de hemel vanwege besparing
op detentie komt, beschouw ik als het iets te gemakkelijk op het veld afschuiven
van de problemen.Ondanks dit wetsvoorstel wordt de verkokering van het jeugdbeleid niet
tegengegaan. Dit is een fundamenteel probleem. Eerder vandaag heb ik gevraagd
om de aanwezigheid van de minister voor Jeugd en Gezin. Dat werd niet nodig
geacht. Dit bevreemdt mijn fractie en niet alleen dat; het stelt haar ook
teleur. De aanwezigheid van de minister voor Jeugd en Gezin had duidelijk
gemaakt dat de noodzaak tot het voeren van integraal beleid daadwerkelijk
werd gevoeld. Concrete voorbeelden van nadere verkokering zijn bijvoorbeeld
het feit dat er verschillende instanties komen die moeten beoordelen of jongeren
in aanmerking komen voor behandeling en of de behandeling effectief is. Nu
zal naast Bureau Jeugdzorg ook de rechter op advies van de Raad voor de kinderbescherming
indiceren. Naast de deskundigen die in het kader van de Wet op de jeugdzorg
werken, zal een erkenningscommissie bij Justitie Gedragsinterventies Justitie
toepassen. Ik had verwacht dat dit kabinet veel voortvarender aan de slag
zou gaan met het soms kunstmatige onderscheid tussen Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en Justitie. Het stelt mij teleur dat hier in ieder geval vandaag
geen begin mee is gemaakt. Ik hoop dat de minister daar vanuit zijn verantwoordelijkheid
en sprekend namens de minister voor Jeugd en Gezin iets meer over zal zeggen
en duidelijk maakt hoe hij mijn kritiek opvat.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Wij zijn aan het einde van de eerste termijn van de kant van de Kamer
gekomen. Er zijn heel veel vragen gesteld. Gezien de tijd, zie ik ons niet
vanavond nog de beantwoording van de minister én de tweede termijn
afronden. Wij zetten dit debat daarom op een nader te bepalen moment voort. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-3197-3205.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl