Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 19 november 1992, PbEG 1992, L 346/61 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (23247)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 4066-4089

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

25-04-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 68, pagina 4066-4089

25-04-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23247Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het verslag van een algemeen overleg over het uitvoeringsbesluit "Weer samen naar school" (23900-VIII en 24069, nr. 85)Pagina 4059-4066
68ste vergadering; 25 april 1995Pagina 4055-4055
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 25 april 1995)Pagina 4056-4058
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 31 januari 1993 te Parijs tot stand gekomen Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de produktie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens, met bijlagen (23910, R1515); het wetsvoorstel Regels betreffende de uitvoering van het Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de produktie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens (Uitvoeringswet verdrag chemische wapens) (23911)Pagina 4089-4114
Stemmingen over drie moties, ingediend bij de behandeling van het debat over het verslag van een algemeen overleg over de uitkomsten van het rapport "Raad op maat", te weten de motie-Van Heemst over het waarborgen van advisering over bepaalde thema's (23725, nr. 9); de motie-Van Heemst c.s. over het bij de Kaderwet betrekken van een aantal punten (23725, nr. 10);de motie-Koekkoek over de uitleg van artikel 79 van de Grondwet (23725, nr. 11)Pagina 4059-4059
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 19 november 1992, PbEG 1992, L 346/61 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (23247)Pagina 4066-4089
Behandeling van de brief van het lid M.B. Vos inzake het bevorderen van een besluit van de Kamer waarin de minister van Economische Zaken wordt verzocht, haar voorstel van wet tot wijziging van de Wet milieubeheer (duurzaam geproduceerd hout) bij de Europese Commissie en bij de GATT te notificeren (23982, nr. 4)Pagina 4059-4059
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 25 april 1995)Pagina 4114-4117

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 293 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de
richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 19 november 1992,
PbEG 1992, L 346/61 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde
naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (23247).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Het zeer uitgebreide wetgevingsoverleg dat wij in december
vorig jaar hebben gevoerd ter ontlasting van deze plenaire behandeling, heeft
geleid tot de opstelling van een zeer uitvoerige notitie door de betrokken
bewindslieden alsmede tot de opstelling van een nota van wijziging. Zojuist
is mij zelfs de vierde nota van wijziging aangereikt. Overigens, ik heb begrepen
dat de vierde nota van wijziging slechts van procedurele aard is. Het gaat
daarbij met name om het incorporeren van aspecten van de Auteurswet naar aanleiding
van de behandeling in de Eerste Kamer van andere wetgeving ter zake. Over
de vierde nota van wijziging zal ik dan ook geen opmerkingen maken. Op de
andere punten zal ik echter wel terugkomen. Weliswaar is met de notitie tegemoetgekomen
aan de kritiek van de CDA-fractie, maar wij willen ten aanzien van enkele
andere punten nog met de regering van gedachten wisselen.
 
 Allereerst wijs ik op het volgende. Het is duidelijk dat een Europese
richtlijn bedoeld is om te komen tot harmonisatie van regelgeving in de verschillende
lidstaten. De uitwerking van de richtlijn in de nationale wetgeving zal niet
nodeloos mogen leiden tot blijvende verschillen tussen de verschillende lidstaten.
De grensoverschrijdende consequenties van regelgeving in onze buurlanden ter
zake dienen wij hierbij in het oog te houden. Een van de meest voor de hand
liggende consequenties is, dat wij wat het verkeer van goederen en diensten
betreft te maken hebben met een interne Europese markt. 
 
 Tijdens het wetgevingsoverleg hebben wij vrij uitvoerig gesproken over
de consequenties van de interne markt als het gaat om het in het verkeer brengen
in Nederland. In de notitie die is opgesteld naar aanleiding van het wetgevingsoverleg,
wordt zonder feitelijk nieuwe argumenten naar voren te brengen, het in het
verkeer brengen in Nederland genoemd, terwijl wij uitdrukkelijk bezwaar hebben
gemaakt tegen het definiëren van een aparte Nederlandse markt. Ik blijf
erbij dat wij bij de uitwerking van de Europese richtlijn, ook al staat die
een specifiek nationale uitwerking toe, niet zover kunnen gaan, dat wij het
bestaan van de interne Europese markt ontkennen. Dit geldt te meer daar de
onderhavige richtlijn één van de negen richtlijnen van de Europese
Commissie is geweest, die zij heeft voorgesteld om de verschillende aspecten
van het recht inzake intellectuele eigendom te regelen, zodat juist een vrij
verkeer van goederen en diensten zou worden gegarandeerd. Tegelijkertijd zou
de auteurs en de rechthebbenden enige bescherming van hun rechten worden geboden.
Het wordt helemaal vreemd, als we bij de noodzakelijke wijziging van de Wet
op de naburige rechten in artikel 2, lid 2, spreken over het in het verkeer
brengen in één van de lidstaten van de Europese Unie, en in
het derde lid over het in het verkeer brengen in Nederland. Indien er overigens
een kamermeerderheid is te vinden voor het nog steeds relevante amendement-Van
Heemst/Verhagen onder oorspronkelijk stuk nr. 13, inzake het schrappen van
de window-time, is discussie over dit onderdeel overbodig.
 
 Dit brengt mij op het meest in het oog lopende verschil van mening. In
de nadere notitie herhalen de bewindslieden alle eerdere argumenten voor een
tijdelijk verbodsrecht. Ik krijg de indruk dat de minister van Justitie hier
probeert terug te halen wat zij tijdens het wetgevingsoverleg na bezwaren
van een meerderheid van de Kamer eigenlijk al had weggegeven. De minister
zei toen, gevraagd naar haar formele oordeel over het amendement-Van Heemst/Verhagen
tot het schrappen van de window-time, dat zij er best mee kan leven als de
window-regeling er niet is. Het is dan wel vreemd als in de notitie naar aanleiding
van het wetgevingsoverleg wederom alle registers worden opengetrokken en alle
door de Kamer al van tafel geveegde argumenten ten faveure van de window-regeling
worden herhaald. Ik vraag de minister van Justitie of zij van mening is dat
er geen wetgevingsoverleg heeft plaatsgevonden.
 
 Net als de vorige keer overtuigen de argumenten van de bewindslieden mij
niet, met name omdat ik hecht aan het gegeven dat het Europees Parlement op
het gebied van de interne markt tegenwoordig is te zien als Europese medewetgever.
In het wetgevingsoverleg heb ik al nadrukkelijk naar voren gebracht dat het
Europees Parlement expliciet de window-time voor CD's en video's heeft afgewezen,
omdat deze beschouwd moesten worden als culturele produkten, die op een zelfde
wijze beschikbaar gesteld zouden kunnen worden als boeken. Juist de bibliotheken
nemen bij de verspreiding van de culturele produkten een wezenlijke rol in.
Die uitspraak van het Europees Parlement gold derhalve ook die lidstaten die
in de schriftelijke reactie van de bewindslieden worden opgevoerd, waar een
tijdelijk verbodsrecht van CD's en video's geldt. Het Europees Parlement zoekt
juist aansluiting bij die lidstaten waar geen window-time bestaat, en sprak
uit dat het de voorkeur verdient, dat overal in de Europese Unie door te voeren.
 
 Het door mij en collega Van Heemst gesuggereerde gedifferentieerde tarief
kan volgens de bewindslieden niet, aangezien dit tot een ongewenst hoge vergoeding
zou kunnen leiden en ernstige administratieve consequenties zou kunnen hebben.
Ik betwijfel dat. In het wetgevingsoverleg hebben wij duidelijk gemaakt, dat
bij de vast te stellen vergoeding weliswaar rekening moet kunnen worden gehouden
met de actualiteitswaarde – een hogere vergoeding naarmate er meer top
10-werk op staat – maar dat deze nadrukkelijk ook redelijk en billijk
zou moeten zijn. De onderhandelingsstichting en de rechter die eventueel wordt
ingeschakeld, zullen wat dat betreft rekening moeten houden met de wetsgeschiedenis,
zodat derhalve geconcludeerd moet worden dat een en ander juist is bedoeld
om het aantoonbare nadeel van een tijdelijke verbodsregeling voor de bibliotheken
weg te nemen. Ook de rechter zal derhalve in het oog moeten houden dat de
vergoeding redelijk en billijk zal moeten zijn.
 
 Ik kom toe aan een volgend onderdeel, namelijk CD-I en CD-ROM. Met betrekking
tot de wens om de bibliotheken ook in 2005 nog een rol van betekenis te kunnen
laten spelen, gelet op de nieuwe media en de technische ontwikkelingen die
op dit moment plaatsvinden op het gebied van de nieuwe informatiedragers,
ben ik op een aantal punten tevreden. Ik ben tevreden met de toezegging, dat
er een afzonderlijke notitie zal komen over de positie van de nieuwe media
in het geheel van het auteursrecht. De CDA-fractie is ook tevreden met de
uitspraak, dat de cultuurpolitieke doelstelling die wordt gehanteerd in het
overheidsbeleid met betrekking tot openbare bibliotheken, alle soorten informatiedragers,
dus ook de nieuwe, omvat. Wij zijn het er derhalve mee eens dat de wetgeving
die wij op dit terrein ontwikkelen het mogelijk moet maken dat de bibliotheken
als centra van informatie bij de tijd en in de markt blijven. De CDA-fractie
deelt de conclusie dat dit uitgangspunt ertoe leidt dat het absolute verbodsrecht
dat in eerste instantie werd voorgesteld met betrekking tot CD-I en CD-ROM
komt te vervallen.
 
 Wat stellen de bewindslieden daarvoor in de plaats? Zij stellen voor om
de window-time in te voeren voor CD-I en CD-ROM. Daarmee beogen zij aan de
beschikbaarheid van deze media in openbare bibliotheken geen in de tijd onbeperkte
belemmering te stellen, terwijl aan deze media, die nog in een ontwikkelingsfase
verkeren en waarmee grote investeringen gemoeid zijn, een extra bescherming
wordt geboden. De CDA-fractie is op zichzelf wel gevoelig voor het argument,
dat aan deze media in de ontwikkelingsfase nog enige bescherming gegeven zou
moeten worden. Die bescherming mag er onzes inziens echter nadrukkelijk niet
toe leiden dat de bibliotheken worden uitgesloten van de beschikbaarheid ervan.
Ik zet er enige vraagtekens bij of dat in dit voorstel voldoende is bereikt.
Ik zou er graag een toelichting van de bewindslieden op krijgen.
 
 Eigenlijk menen wij dat pas op basis van een evaluatie en de toegezegde
notitie tot een definitieve beoordeling kan worden gekomen. Bij de totstandkoming
van deze richtlijn heeft men eigenlijk niet stilgestaan bij
de nieuwe informatiedragers, noch in de ambtelijke voorbereiding, noch in
de behandeling in het Europees Parlement. Op grond van die evaluatie en die
nadere notitie zouden wij in ieder geval de mogelijkheid moeten hebben om
ten opzichte van het huidige voorstel een verdere verruiming van de beschikbaarheid
van deze nieuwe informatiedragers te bewerkstelligen. Ik zet er ook vraagtekens
bij of die verruiming in lijn is met hetgeen de bewindslieden willen. Ik heb
bijvoorbeeld zeer grote moeite met de opmerkingen van de bewindslieden inzake
de feitelijke mogelijkheden van de bibliotheken om over te gaan tot uitlening
van CD-I en CD-ROM. Eerst wordt gesteld dat het mede met het oog op de vrijheid
van meningsuiting en vrije informatieverstrekking de verantwoordelijkheid
van de bibliotheken zelf is om het aanbod vast te stellen. Verderop in de
notitie wordt echter gesteld dat bibliotheken kostbare werken en naslagwerken
in de vorm van een CD-I en een CD-ROM niet behoren uit te lenen. Geldt hier
dan plots niet langer de verantwoordelijkheid van de bibliotheken zelf? De
bewindslieden komen enerzijds tegemoet aan de wens van de Kamer, maar anderzijds
stellen zij heel nadrukkelijk dat de bibliotheken het eigenlijk niet in hun
hoofd zouden moeten halen om over te gaan tot uitlening van de nieuwe informatiedragers.
Vinden de bewindslieden nu wel of niet dat de mogelijkheid geschapen moet
worden dat bibliotheken zich ook op dit terrein begeven? Het kan niet allebei
tegelijkertijd.
 
 Ik heb al een paar vraagtekens gezet bij de uitvoerbaarheid van de voorstellen
met betrekking tot CD-I en CD-ROM. Ik vraag mij ook af of er in dit wetsvoorstel
wel echt rekening is gehouden met die recente technologische ontwikkelingen.
Volgens sommigen zullen de voorstellen op het gebied van CD-I en CD-ROM aanleiding
geven tot behoorlijke uitvoeringsmoeilijkheden. Ik denk aan de passage over
de mate waarin computerprogramma's die naslagwerken toegankelijk maken. Volgens
anderen zal het leiden tot marktverstoring. Met name de commissie van auteursrechtdeskundigen
zal zich moeten uitspreken over de wijze waarop rekening moet worden gehouden
met de recente en te voorziene technologische ontwikkelingen. Het zou goed
zijn – ik zou graag die toezegging van de bewindslieden krijgen –
om bij de evaluatie en bij de notitie het oordeel van de commissie van auteursrechtdeskundigen
te betrekken en echt fundamenteel in te gaan op de vraag hoe wij met deze
nieuwe media moeten omgaan in relatie tot het auteursrecht en in relatie tot
bibliotheken. Zo nodig worden wij dan met wijzigingsvoorstellen geconfronteerd.
Ik denk dat hetgeen nu ter tafel ligt niets meer kan zijn dan slechts een
tijdelijke regeling.
 
 De bewindslieden gaan in hun brief van 28 februari jl. ook kort in op
een andere nieuwe ontwikkeling. Het betreft de positie van "pay per view"
en "video on demand". Zij komen daarbij tot het oordeel dat deze vorm van
openbaarmaking niet onder het verhuur- en uitleenrecht valt. Ook wordt gesuggereerd
dat openbaarmaking via "pay per view" of "video on demand" niet inhoudt dat
de werken in het verkeer zijn gebracht. Die conclusie kan grote gevolgen hebben
voor met name de videodetailhandel in Nederland. Is het niet veel logischer
te veronderstellen dat er bij vertoning via "pay per view" of "video on demand"
wel degelijk sprake is van het in het verkeer brengen van werken?
 
 Met betrekking tot de wetenschappelijke bibliotheken, de schoolboekenfondsen
en de schoolbibliotheken merk ik het volgende op. Hoewel de CDA-fractie van
mening is dat een schoolbibliotheek in wezen een niet voor het publiek toegankelijke
instelling is en derhalve buiten de werking van deze wet zou moeten vallen,
zal zij zich in eerste instantie richten op het nu aan de orde zijnde voorstel
zoals dat in de notitie van 28 februari jl. is verwoord. Afhankelijk van de
reactie van de bewindslieden op een aantal vragen inzake de consequenties
van de wet voor schoolbibliotheken zal mijn fractie bezien of zij niet toch
in tweede termijn kiest voor de constructie waarbij de schoolbibliotheken
buiten de werking van deze wet vallen.
 
 Met betrekking tot het geheel: wetenschappelijke bibliotheken, schoolboekenfondsen
en schoolbibliotheken kan ik enige verbazing over de gang van zaken en dan
met name over de afkoopsom niet onderdrukken. In het wetsvoorstel was oorspronkelijk
sprake van een door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen te
betalen afkoopsom van ƒ 400.000 ten behoeve van de wetenschappelijke
bibliotheek. Tijdens het wetgevingsoverleg kwam de staatssecretaris opeens
met de mededeling dat ook de schoolboekenfondsen op niet-commerciële
basis onder de afkoopsom vielen. Uit de laatste brief blijkt dat slechts ƒ
30.000 bestemd is voor uitleningen van de wetenschappelijke bibliotheken.
De rest is voor schoolboekenfondsen op niet-commerciële basis en voor
schoolbibliotheken, een nieuwe categorie. Hierover zijn bij de schriftelijke
behandeling vragen gesteld, maar die zijn nooit beantwoord. Ik vind het vreemd
dat pas in een zeer laat stadium de echte verdeling boven tafel komt. Dat
verdient zeker niet de schoonheidsprijs. Het lijkt erop dat de verdeling van ƒ
30.000 voor de wetenschappelijke bibliotheken en ƒ 370.000 voor andere
doeleinden dient om de Kamer duidelijk te maken dat zij zich niet bezorgd
behoeft te maken over de positie van de wetenschappelijke bibliotheken.
 
 Overigens wil ik graag van de bewindslieden vernemen op basis van welke
redenering het WODC destijds tot de conclusie is gekomen dat slechts 350.000
geschriften van de in totaal 3.600.000 uitleningen door wetenschappelijke
bibliotheken onder de werking van deze wet vallen. Op basis van die conclusie
wordt namelijk gesteld dat er voor de wetenschappelijke bibliotheken per uitlening
een soortgelijk bedrag wordt gehanteerd als in de openbare bibliotheken. Behalve
de vraag of er inderdaad maar 10% van de uitleningen van de wetenschappelijke
bibliotheken onder de werking van de wet valt, rijst ook de vraag of de genoemde
8 à 10 cent vergoeding per uitlening een indicatie is van het bedrag
dat de openbare bibliotheken moeten betalen.
 
 De schoolbibliotheken vallen nu ook onder de afkoopsom. Wat is de betekenis
daarvan voor de toegankelijkheid van deze instellingen voor scholieren? Schoolbibliotheken
spelen in het kader van het stimuleren van het lezen door jeugdigen een bijzondere
nuttige rol. De staatssecretaris heeft dit tijdens het wetgevingsoverleg met
zeer veel nadruk erkend. Welke gevolgen heeft voorgestelde regeling nu voor
kosten van de schoolboekenfondsen en de schoolbibliotheken?
Waar wordt het bedrag van ƒ 370.000 vandaan gehaald? Wat betekent die
regeling voor de financiële positie van de scholen? Zal de financiering
van die afkoopsom via bijvoorbeeld de onderwijsbegroting ten koste gaan van
het beschikbare budget voor de scholen? Zal een en ander betekenen dat de
scholen een lager budget krijgen voor het overige onderwijs of moeten zij
de kosten doorberekenen in de tarieven voor het gebruik van de bibliotheek
of het boekenfonds? Graag een antwoord op deze vragen.
 
 Voorzitter! De CDA-fractie heeft met instemming kennis genomen van het
feit dat artikel 12b met de nota van wijziging is komen te vervallen. Dat
maakt het amendement op stuk nr. 19, dat ik samen met collega De Koning in
het wetgevingsoverleg ter zake had ingediend, overbodig. Het kan worden ingetrokken.
Op grond van de mening van andere fracties is bij die nota van wijziging een
uitzondering gemaakt voor kunstvoorwerpen die verworven zijn onder de oude
BKR-regeling. De bewindslieden baseren zich voor deze uitzondering op artikel
39 van de BKR, waarin die uitleenmogelijkheid was opgenomen. Artikel 39 is
echter pas sinds 1979 geïntroduceerd. Dus kunstwerken die op grond van
de BKR voor 1979 zijn verworven kenden die mogelijkheid niet. Waarom wordt
die groep nu ook uitgezonderd van een leenvergoeding? Voorts zou ik van de
bewindslieden willen vernemen of er op basis van artikel 39 in alle gevallen
na 1979 door de kunstenaar toestemming is verleend voor het uitlenen van zijn
werk. Die toestemmingseis staat nadrukkelijk in artikel 39 vermeld. Bij de
kunstenaarsverenigingen wordt betwijfeld of in alle gevallen toestemming is
verleend. Het zou in verband daarmee ook niet logisch zijn, kunstwerken waarvoor
niet expliciet toestemming is verkregen voor uitlening toch uit te zonderen
van het verkrijgen van een uitleenvergoeding. Een nadere argumentatie op dit
punt is wenselijk. Indien die argumentatie niet afdoende is, overweeg ik op
dit punt een amendement in te dienen.
 
 Uit de reacties met betrekking tot de positie van de leesportefeuille
maak ik op dat de bewindslieden de verwachting koesteren dat er tussen de
uitgevers en de leesportefeuillehouders redelijke afspraken zullen worden
gemaakt. Hierbij baseren de bewindslieden zich op de situatie in Duitsland.
In Nederland geldt echter een andere situatie. Er is hier in wezen een monopoliepositie
van de tijdschriftenuitgevers, hetgeen de onderhandelingspositie van de leesportefeuillehouders
aanmerkelijk bemoeilijkt in vergelijking met Duitsland. De positie van de
leesportefeuillehouders was in het verleden sterker, aangezien er sinds 1968
een leveringsplicht voor de uitgevers bestond. Door de onderhavige wet komt
die leveringsplicht mijns inziens te vervallen, waarmee dat evenwicht verdwenen
is. Het is derhalve de vraag of er inderdaad sprake zal zijn van redelijke
afspraken. Misschien menen de bewindslieden dat er ook nu nog sprake is van
een leveringsplicht aan de leesportefeuillehouders op grond van de recente
uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap inzake de zaak-Magill
op 6 april jl. Het Hof heeft daarbij uitgesproken dat een houder van een intellectueel
eigendomsrecht gedwongen kan worden om anderen onder omstandigheden het recht
in licentie te geven. Het Hof oordeelde namelijk dat er sprake is van misbruik
indien de monopolist te hoge prijzen vraagt of onder omstandigheden weigert
het produkt of de dienst te leveren. Wellicht versterkt dit de positie van
de leesportefeuillehouders. Graag verneem ik het oordeel van de bewindslieden
hierover. Mocht er ook na de uitspraak van het Hof naar de mening van de bewindslieden
geen sprake meer zijn van een leveringsplicht, dan geef ik hen in overweging
op dit punt in Brussel te streven naar heronderhandeling, mede gelet op het
werkgelegenheidsaspect. Meer dan 2000 mensen, meestal zeer laaggeschoolden,
verdienen hun geld in de leesportefeuillesector. Eventueel overweeg ik op
dit punt in tweede termijn terug te komen.
 
 Rest mij de tevredenheid van de CDA-fractie uit te spreken over de bij
nota van wijziging gecreëerde uitzondering voor de blindenbibliotheken.
Dat maakt het amendement op stuk nr. 18 van collega Van Heemst en mij overbodig.
Ik wil het dan ook intrekken.
 
 Het wetgevingsoverleg heeft al met al op een aantal punten winst opgeleverd,
maar nog niet van dien aard dat ik namens de CDA-fractie kon volstaan met
een paar korte opmerkingen. De grootste verschillen van mening gaan met name
over window-time en over de uitwerking van CD-I en CD-ROM.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien de amendementen-Verhagen/Van Heemst (stuk nr. 18, I t/m V) en
het gewijzigde amendement-Verhagen/De Koning (stuk nr. 19) zijn ingetrokken,
maken zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik voer dit debat mede namens de fractie van de
RPF. Een wettelijke regeling inzake eigendomsrechten is vaak al geen eenvoudige
zaak, maar als het gaat om de intellectuele eigendom wordt het pas echt ingewikkeld.
Ik denk dat die indruk ook is blijven hangen bij de minister en de staatssecretaris
na het wetgevingsoverleg van 12 december jl. Hoe langer het overleg duurde,
hoe vaker de toezegging werd gedaan dat ook die vraag zou worden meegenomen
in een uit te brengen notitie, die eerst binnen enkele dagen en daarna na
iets meer tijd zou verschijnen en die uiteindelijk na ruim twee maanden is
verschenen.
 
 Ik heb geen kritiek op deze gang van zaken. Ik denk dat alle woordvoerders
wel behoefte hadden aan een meer samenhangend beeld. De notitie die we nu
hebben, levert daaraan in ieder geval een bijdrage.
 
 De strekking van het wetsvoorstel is dunkt mij onomstreden: auteurs en
uitgevers hebben een zeker recht op bescherming tegen een al te rigoureuze
werking van de markt. Daarbij is echter een afweging nodig tegen andere belangen,
met name die van de bibliotheken en van de handel. Als de wetgever tot zo'n
afweging wordt geroepen, kun je ervan verzekerd zijn dat de verschillende
partijen zich niet in stilzwijgen hullen. Dat is nu ook in ruime mate gebeurd.
 
 Staande voor die afweging wil ik twee zaken vooropstellen. In de eerste
plaats, dat de belangen van de partijen wel verschillend zijn maar niet zonder
meer tegenover elkaar staan. Immers, zowel de auteurs en uitgevers, die om
bescherming vragen, als de bibliotheken en de handel, die argwanend staan
 tegenover zo'n bescherming, hebben er belang bij dat er goede
produkten op de markt komen en dat dus degenen die voor die produkten moeten
zorgen, kunnen rekenen op een billijke beloning.
 
 In de tweede plaats zijn de in het geding zijnde belangen niet altijd
gelijkwaardig, zeker niet voor de overheid. Populair gezegd: zonder auteurs
en uitgevers geen informatie-overdracht, zonder bibliotheken en handel nog
wel, zij het waarschijnlijk met moeite. Met de handel zal de overheid zich
veelal niet behoeven te bemoeien, met het uitlenen door bibliotheken wel.
Zij steekt daarin veel publieke middelen en mag dan ook de vraag stellen of
de publieke betekenis van alle activiteiten van de bibliotheken even groot
is.
 
 Dat brengt mij meteen bij het meest besproken onderdeel van het wetsvoorstel,
de window-regeling. De regering noemt twee doelstellingen van een tijdelijk
verbodsrecht voor het uitlenen van andere werken dan geschriften en computerprogramma's.
Scheve concurrentieverhoudingen tussen openbare bibliotheken en commerciële
verhuurbedrijven moeten worden voorkomen en de rechthebbenden moeten gedurende
zes maanden in de gelegenheid worden gesteld hun produkt optimaal te exploiteren,
met name ook via de koopmarkt.
 
 Vooral de tweede doelstelling vind ik in het kader van dit wetsvoorstel
van belang. De ervaring leert dat de belangstelling voor nieuw uitgekomen
CD's zich concentreert in de eerste maanden. Als bibliotheken juist in die
periode de nieuwe produkten ook kunnen uitlenen, zal dat de vraag op de markt
ongetwijfeld beïnvloeden, waarschijnlijk negatief. Maar zelfs als dat
laatste niet het geval is, is het de vraag of bibliotheken met gebruikmaking
van collectieve middelen op die manier de marktwerking moeten beïnvloeden.
 
 Ik vind dan ook dat de bewindslieden in hun notitie een juiste conclusie
trekken als zij stellen dat het, waar het veelal zal gaan om populair bestsellersmateriaal,
niet zodanig tot de kernfuncties van de bibliotheek behoort dat dit zou moeten
prevaleren boven andere belangen.
 
 Tijdens het wetgevingsoverleg heeft collega Van Heemst een principiële
discussie aangezwengeld over het recht van de auteur om afstand te doen van
hun recht op een billijke vergoeding voor uitleen. Auteurs die zich zo opstellen,
verdienen uiteraard respect, maar erkenning van deze vrijheid voor de één
leidt gemakkelijk tot een onvrijheid voor de ander. Het is een groot goed
dat bibliotheken de vrijheid hebben zelf een tariefsysteem vast te stellen
en dus ook zelf te bepalen op welke manier de op grond van deze wet verschuldigde
vergoedingen in de tarieven zullen doorwerken. Ik wil die vrijheid niet opgeven
of beperken teneinde in de tarieven direct zichtbaar te kunnen maken welke
auteurs hebben afgezien van een recht op een billijke vergoeding.
 
 De alternatieve oplossing welke de regering voorstelt, komt kennelijk
niet geheel tegemoet aan de idealen van de heer Van Heemst, maar veel verder
zou ik als medewetgever niet willen gaan. Iets dergelijks geldt ook voor een
eventuele vrijstelling van leenvergoeding voor geschriften uitgeleend aan
jongeren. Voor zo'n vrijstelling zijn argumenten pro en contra aan te voeren,
maar ook hierbij geldt dat een eventuele wettelijke vrijstelling de bibliotheken
in hun beleidsvrijheid kan beperken. Ik wil deze vrijheid graag overeind houden.
 
 Op een relatief klein onderdeel van het wetsvoorstel is naar mijn mening
nog onvoldoende duidelijkheid geboden. Dat betreft de onderwijs- en onderzoekbibliotheken.
Ik ben het ermee eens, dat niet gekozen is voor een sectorale vrijstelling.
Er zijn geen goede redenen om de auteur geen vergoeding te verlenen voor uitleningen
ten behoeve van onderwijs en onderzoek. De vrijstelling voor blindenbibliotheken
is wat dat betreft onomstreden, maar verdient geen navolging in sectoren waarin
dit niet absoluut nodig is. Dat vervolgens wordt gekozen voor een afkoopsom
ten laste van de begroting van OCW is om praktische redenen te verdedigen,
al blijft het een merkwaardige figuur dat de minister van OCW in feite zijn
eigen aanslag vaststelt.
 
 Over de berekening van de hoogte van de afkoopsom hebben wij nu wat meer
informatie gekregen, maar of deze berekening terecht uitkomt op een bedrag
van vier ton per jaar blijft onzeker. Ik neem aan dat de evaluatie welke is
voorzien, ook op dit punt een serieuze zal zijn en dat de onderhandelingsstichting
daarbij een reële inbreng zal hebben.
 
 Niet overtuigd ben ik van de redelijkheid ook de schoolboekenfondsen van
de scholen te betrekken in de afkoopregeling. Het argument van de regering
hiervoor is, dat de schoolboekenfondsen een zelfde functie binnen het onderwijs
hebben als de schoolbibliotheken en de wetenschappelijke bibliotheken. Dit
nu betwijfel ik. Anders dan bij bibliotheken gaat het hierbij niet om algemene
boeken of wetenschappelijke geschriften, maar om studieboeken die de leerlingen
of studenten niet voor enkele weken lenen maar voor een heel schooljaar of
nog langer. Zij worden op z'n minst tegen een kostendekkend tarief beschikbaar
gesteld zonder subsidie van de overheid. Schoolboekenfondsen vormen dan ook
een alternatief voor andere opties, waar de markt voor zorgt, zoals de aanschaf
van nieuwe of tweedehands boeken en het huren van boeken via de boekhandel.
 
 Ik zie dan ook geen goede redenen om een van deze opties, te weten de
schoolboekenfondsen, anders te behandelen dan de andere. Vaststelling van
de vergoeding behoort volgens mij dan gewoon plaats te vinden in de onderhandelingsstichting.
 
 Ik sluit af met nog een vraag over deze stichting. Zij krijgt een door
de ministers te benoemen onafhankelijke voorzitter, wiens stem eventueel doorslaggevend
kan zijn. Tijdens het wetgevingsoverleg heb ik gevraagd of deze functionaris
na zijn benoeming ook volstrekt onafhankelijk zal zijn en of de rechter over
zijn beslissing kan oordelen. Dit laatste blijkt het geval te zijn, maar er
is geen sprake van ministeriële verantwoordelijkheid voor zijn functioneren,
aldus de minister van Justitie.
 
 Klopt dat echter wel helemaal? De benoemende instantie heeft toch ook
een ontslagrecht als de benoeming niet voor het leven plaatsvindt? Een door
de ministers benoemde functionaris kan daarna toch niet politiek onaantastbaar
zijn? Hierover wil ik graag opheldering.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Voorzitter! Ooit was er een directeur-generaal bij het toenmalige ministerie
van WVC die volgens goede bronnen twintig jaar lang de voorliggende
wijziging van de Auteurswet 1912 wist te voorkomen. Hij zag er niets in en
voorzag een eindeloos getouwtrek tussen alle rechthebbenden, belanghebbenden,
uitgevers, producenten, etc. Hij vermoedde dat dit alles uiteindelijk slechts
kon leiden tot een op cultuurpolitiek gebaseerde herverdeling van hetgeen
er zoal te verdienen zou zijn; daar was het auteursrecht niet voor bedoeld.
Laten wij hopen dat de oud-DG alsnog ongelijk krijgt. Immers, op het kruispunt
van publiek domein, marktwerking en economische argumenten is het een hele
toer te blijven bedenken voor wie deze wetswijziging is bedoeld: voor de auteur.
 
 Er is een uitvoerig wetgevingsoverleg geweest. Ook ik wil mij beperken
tot enkele hoofdpunten uit de notitie van de staatssecretaris en de minister
die de discussie op 12 december grotendeels hebben bepaald. Overigens moet
mij van het hart dat wij hier spreken over een wetsvoorstel dat door twee
vooraanstaande bewindslieden van de Partij van de Arbeid tot stand is gekomen
en dat het nu op een aantal belangrijke punten wellicht niet zal halen door,
zij het zeer inspirerend, toedoen van diezelfde Partij van de Arbeid. Dat
vind ik toch wel een beetje merkwaardig.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik dacht dat de partij van mevrouw De Koning het dualisme altijd heeft
gepredikt en verdedigd en als een van de meest vooruitstrevende zaken van
deze coalitie naar voren heeft gebracht. Nu zet zij vraagtekens bij het feit
dat de fractie van de PvdA een andere opstelling kiest dan de bewindslieden
van de PvdA in het verleden. Bij mijn weten zitten er nu twee bewindslieden
van D66. Zet zij vraagtekens bij het dualisme omdat nu bewindslieden van D66
dit wetsvoorstel voor hun rekening nemen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Nee. Ik refereer aan het feit, dat er in de loop der jaren weinig continuïteit
binnen de PvdA is geweest. Wij zijn absoluut voor dualisme.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Mevrouw De Koning spreekt over continuïteit. Betekent dat in haar
opvatting, dat een regeringspartij niet kan afwijken van datgene, wat de regering
voorstelt? Hoe stelt zij zich haar functie als controleur en medewetgever
dan voor?
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Natuurlijk betekent dat niet dat er niet van afgeweken kan worden. Ik
wilde er alleen even bij stilstaan.
 
 Voorzitter! Om maar niet met de deur, maar wel met het raam in huis te
vallen: de veelbesproken window-regeling die oneerlijke concurrentie moet
tegengaan vanwege de inhoudelijke verschillen tussen het verhuur- en leenrecht
als het gaat om andere werken dan geschriften, zoals beeld- en geluiddragers.
Ik noem een voorbeeld: een videotape zou bijvoorbeeld niet verhuurd kunnen
worden omdat rechthebbende dat verbiedt, maar wel door de bibliotheek uitgeleend
kunnen worden. Dat is raar. Het tegengaan van die concurrentie zou dan moeten
door een soort onthoudingstermijn van zes maanden, een in de tijd beperkt
verbodsrecht tot uitlening. Dat zou zo de positie van de maker versterken
en voorkomen dat door de overheid gesubsidieerde bibliotheken de laatste toppers
op CD uitlenen en zo de platenhandel beconcurreren. Beide bewindslieden blijven
bij dit voornemen en mijn fractie steunt ook die gedachte. Wij zien tegenwoordig
steeds meer, ook op het gebied van onderwijs en intellectueel eigendom, dat
gesubsidieerde of semi-overheidsinstellingen de concurrentie met de markt
aangaan, waarbij zij zelf de bescherming van de bestaanszekerheid als uitgangspositie
hebben. Ik vind dat niet juist en in strijd met het toegenomen besef van het
belang van eerlijke mededinging. Nu weet ik dat er ook andere argumenten aan
te voeren zijn die zich met name richten op de beweeglijkheid en de toegankelijkheid
van de informatiedragers en het argument dat bibliotheken zo in hun ontwikkeling
geremd zouden worden, waardoor wij dan weer op ons geweten zouden hebben,
dat wij bijdragen aan de ontwikkeling van een cultuur- en info-have's en -have-not's.
Dat komt mij lichtelijk overdreven voor. Wel voel ik voor het argument, dat
in Europees verband de window-regeling het niet haalde, maar dat brengt mijn
fractie toch niet tot een ander oordeel dan thans het geval is. Wij zijn hierin
altijd zuiver in de leer geweest. Zelfs een tijdelijk verbodsrecht vinden
wij nog kantje boord, maar acceptabel, omdat de culturele mediatheekontwikkeling
die uitleen van dit soort produkten kennelijk vereist. Dus een bescheiden
tegemoetkoming aan de positie van de auteursrechthebbenden.
 
 Een gedifferentieerd tariefstelsel, zoals de PvdA wil, lijkt ons nogal
bewerkelijk. Wij kunnen ons vinden in een soortgelijk tijdelijk verbodsrecht
voor de nieuwe media CD-I en CD-ROM die uitsluitend computerprogramma's kennen
als zoekprogrammatuur om de informatie toegankelijk te maken.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Mevrouw De Koning suggereert, dat een gedifferentieerd tarief, zoals door
collega Van Heemst en mij voorgesteld in het amendement op stuk nr. 13, bewerkelijk
zou zijn. Diezelfde suggestie is in de notitie van de bewindslieden ook naar
voren gebracht, zonder enige nadere onderbouwing. Waarom lijkt mevrouw De
Koning dat bewerkelijk? Het principe van uitleenvergoedingen is dat in overleg
met de Stichting Leenrecht en belanghebbenden een uitleenvergoeding wordt
afgesproken. Er kan in dat overleg ter zake van de top 100 toch een tarief
worden vastgesteld, niet zoveel cent per uitlening, maar een iets hoger bedrag?
Ik zie niet in dat dit bewerkelijk is.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Het bewerkelijke is dat je steeds te maken hebt met een kwalitatieve beoordeling.
Wat is nu wel of niet een topper?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Er zijn toch lijsten? De top 100 is bekend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Jawel, maar die verschuift iedere keer.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dat is juist het leuke van een hit.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Het is reuze leuk voor een hit, maar het lijkt mij bijzonder lastig om
iedere twee weken de Stichting Leenrecht bij elkaar te roepen om te kijken
hoe het staat met het succes. Wellicht kunnen de bewindslieden een interessanter
antwoord geven dan ik.
 
 Voorzitter! Ik sprak over het tijdelijke verbodsrecht van uitleen van
CD-I en CD-ROM. Ook het absolute verbodsrecht voor uitleen van computersoftwareprogramma's,
naslagwerken en dergelijke heeft onze instemming. Daarmee wordt de beschikbaarstelling
van dergelijke kostbare werken, waarin geweldig is geïnvesteerd, overgelaten
aan de vrije onderhandelingen van marktpartijen. Bovendien is er iets voor
te zeggen dat bepaalde werken voor raadpleging altijd ter plaatse moeten zijn.
Wèl wil ik, in navolging van mijn collega Verhagen, vragen of het niet
uitlenen door bibliotheken voor de bewindslieden een conditio sine qua non
is of niet. Dat is inderdaad wat onduidelijk.
 
 Voorzitter! De Uitgeversbond stelt zich op het standpunt dat de bewindslieden
bij de toegezegde evaluatie zouden moeten toetsen of de bibliotheken zich
houden aan hun culturele en inhoudelijk informatieve missie en zich, uit marktgerichtheid,
niet bezighouden met actuele, goedlopende en/of recreatieve zaken. Inderdaad
geven recente activiteiten van bibliotheken, waaronder de sprinterservice
en zelfs plannen om tot verkoop van boeken te komen, aanleiding om op z'n
zachtst gezegd de vinger aan de pols te houden.
 
 In de brief van beide bewindslieden van februari 1995 hebben wij antwoord
gekregen op vele vragen, maar niet op mijn vraag hoe zich de nationale implementatie
van de richtlijn, met name ten aanzien van de window-periode, verhoudt tot
het vrije verkeer van goederen en personen binnen de EU. De aanduiding "zes
maanden na in Nederland in het verkeer te zijn gebracht" is naar ik meen ongewijzigd
gehandhaafd. Daarentegen wordt in verband met de Wet op de naburige rechten
wèl van de EU gesproken. Ik vind dit wat ondoorzichtig.
 
 Voorzitter! Kort ga ik in op enkele onderwerpen, opgenomen in de brief
van de bewindslieden. Met betrekking tot het individueel afstand doen van
rechten, waarom de PvdA had gevraagd, is onzes inziens een oplossing gevonden
die enerzijds weinig recht doet aan de individualiteitsgedachte die het auteursrecht
toch als kenmerk heeft, terwijl er anderzijds sprake is van een praktische
tegemoetkoming voor het moment. Hopelijk zal de voortschrijdende automatisering
in bibliotheken een correctere oplossing bieden in de zin van: individuele
werken, individuele rechthebbenden en individuele bibliotheken.
 
 Over de nieuwe media en de bibliotheken heb ik al gesproken. Sommigen
wensen een vrijstelling voor onderwijs- en onderzoekbibliotheken door deze
te beschouwen als zogenoemde bedrijfsbibliotheken, dat wil zeggen: niet voor
het publiek toegankelijk. Uit de toelichting van de bewindslieden blijkt dat
volgens een onderzoek van het WODC slechts 350.000 wetenschappelijke geschriften
per jaar zouden worden uitgeleend die in aanmerking komen voor de werking
van deze nieuwe wet. Andere onderzoeken leiden overigens tot andere cijfers.
Een en ander zou betekenen dat het leeuwedeel van de voorgestelde afkoopsom,
te weten ƒ 370.000 van de ƒ 400.000 betrekking zou hebben op
schoolbibliotheken en gedeeltelijk zelfs ook op schoolboekenfondsen. Wij horen
hier van op. In elk geval mag dit onzes inziens niet leiden tot een kostenverhoging
voor de ouders van leerlingen.
 
 Ik heb gezien dat de door de minister zelf vastgestelde afkoopsom –
ik blijf dit een merkwaardige constructie vinden en ik noemde dit eerder de
droom van elke debiteur – nu wèl besproken wordt met de onderhandelingsstichting.
Dat wil zeggen dat die stichting wordt geïnformeerd over de overwegingen.
Ik blijf het wat vreemd vinden maar vind wel dat alle voorzieningen op het
terrein van onderwijs en wetenschap op de een of andere manier onder een regime
van leenvergoeding moeten vallen. Mijn fractie is op dit moment geen voorstander
van een algehele vrijstelling, ook al omdat de verschillende onderzoeken in
het verleden weinig houvast hebben geboden waar het gaat om de actuele uitleenverhoudingen.
Daarover verschijnt in de komende jaren wellicht betere informatie. Overigens
staat de genoemde ƒ 400.000 natuurlijk in een opmerkelijke verhouding
tot de netto winst van een uitgeverij als Wolters Kluwer.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dat bedrag is bedoeld voor de auteurs en niet voor de uitgevers. Je kunt
een vergoeding voor een auteur op grond van het auteursrecht niet vergelijken
met de winst van een uitgever. Die zaken hebben niets met elkaar te maken.
Het is toevallig dat ze allebei met een boek te maken hebben.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Dat is waar, maar deze bedragen geven toch in zekere zin een inzicht.
Misschien zie ik dit verkeerd.
 
 Ik kom te spreken over de positie van de Stichting Leenrecht. Centraal
beheer zal inderdaad voor de incasso onmisbaar zijn. Bovendien zal die stichting
hoogst waarschijnlijk de regels met betrekking tot het zogenaamde repartitiereglement
moeten vaststellen. Daar worden in feite de zaken gedaan, ook al maken wij
ons hier druk over talloze regelingen, en die zaken onttrekken zich in feite
aan onze controle. Die controle wordt uitgeoefend door een college van toezicht
op grond van regels die bij algemene maatregel van bestuur worden uitgewerkt.
Mijn fractie is niet erg ingenomen met die constructie en ik heb overwogen,
een motie in te dienen die ertoe zou strekken dat ook de Kamer zich een beeld
van dat repartitiereglement vormt. Overigens behoeft dat reglement uiteraard
wel de goedkeuring van de minister van Justitie. De minister merkte gelukkig
zelf tijdens het wetgevingsoverleg op dat dit ook dient om ervoor te zorgen
dat de zwakste partij niet in een onnodig zwakke positie terecht komt. Daar
gaat het ons natuurlijk om. Als de minister bereid is toe te zeggen dat zij
hierbij bijvoorbeeld de door haar ingestelde adviescommissie wil betrekken,
kan ik de gedachte aan een motie gerust verlaten. Overigens leert de praktijk
van de Wet op de naburige rechten dat een repartitiereglement niet zo eenvoudig
van de grond komt.
 
 Ik laat de opmerkingen over de betaling van leenvergoeding door jongeren
even voor wat ze zijn, met dien verstande dat de overheid onzes inziens in
het kader van het bibliotheekbeleid wel degelijk tot taak heeft, de jeugd
enigermate te ontzien vanwege de leesbevordering. In deze wet gaat het daar
niet zozeer om; essentieel is dat er voor elke uitlening wordt betaald.
 
 De problematiek van het kopiëren van bladmuziek is kennelijk niet
anders op te lossen dan via een licht oneigenlijk argument, namelijk dat de
leentermijn langer is. Wat mijn fractie betreft zou de rechthebbende over
een verstrekkender, exclusief leenrecht mogen beschikken, maar ook hier geldt
dat tussen droom en daad niet zozeer wetten in de weg staan als wel praktische
bezwaren.
 
 In het verband van de kunstuitleen zal artikel 12b worden geschrapt, en
dat is goed. Wat de oude problematiek van de BKR-werken betreft kan mijn fractie
zich vinden in het voorstel van de bewindslieden, hierbij geen vergoedingsaanspraak
in het leven te roepen. Ik hecht eraan te zeggen dat dit dan ook uitsluitend
BKR-werken moet betreffen en geen andere, ook eerder aangeschafte werken.
 
 De problematiek van de toekomst wordt gevormd door "pay per view" en "video
on demand". Dat zijn openbaarmakingshandelingen in de zin van artikel 1, dus
de auteur moet toestemming geven. Daarmee zijn die openbaarmakingshandelingen
buiten de werking van deze wet geplaatst en dat heeft weer grote invloed op
de positie van de videotheken. Collega Verhagen heeft er al op gewezen. De
videotheken kunnen hierdoor namelijk op termijn helemaal buiten spel worden
gezet, omdat deze vorm van filmvertoning er geheel aan voorbijgaat. Dat geldt
overigens ook voor de bioscopen. De producent zal in ons dichtbekabelde land
wellicht eerder voor die weg kiezen. Nu nog vindt 95% van de verhuur van videocassettes
in videotheken plaats en dat zal voorlopig wel zo blijven.
 
 In het licht hiervan komt het ons niet onwenselijk voor, de koepel van
videotheken te kunnen rekenen tot degenen die door de onderhandelingsstichting
gehoord moeten worden bij de vaststelling van de vergoeding van auteursrechtelijke
werken die voor verhuur in aanmerking komen. Overigens hoor ik graag het oordeel
van de bewindslieden over de stelling dat filmvertoning langs de nieuwe wegen
weliswaar openbaarmaking is, maar dat ze misschien ook wel valt onder de definitie
"in het vrije verkeer brengen", omdat de producent feitelijk kopieën
ter beschikking stelt aan de kabelexploitant. Dit is op termijn wellicht interessant
bij het behandelen van de notitie over de nieuwe media.
 
 Mijn fractie hoopt werkelijk dat de bewindslieden gelijk krijgen en dat
over de leesportefeuilles redelijke afspraken gemaakt zullen worden. Er zit
weinig anders op dan te hopen op de goede wil en de eigen belangen van de
uitgevers bij advertentie-inkomsten. Alleen door die inkomsten kan deze bedrijfstak
overleven. Ik hoop het van harte, maar ik zie dat er geen andere weg is, nu
er voor verhuur geen vergoedingsaanspraken voorzien zijn en toestemming van
de uitgevers nodig is. Het is voor ons een zeer onbevredigende situatie, gezien
de sociale functie van de leesportefeuille en de werkgelegenheid in een toch
al bijzonder kwetsbare beroepsgroep. Een postuum signaal aan de Europese Commissie
is misschien de enig denkbare actie.
 
 Dan nog de kring van belanghebbenden in het kader van artikel 15d. Het
criterium is in artikel 15 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek zoals steeds
een redelijk belang bij de naleving van de verplichting. Of deze leesportefeuillehouders
hierin nog enig soelaas zullen vinden, is een vraag die door de rechter moet
worden beantwoord. Ik kan mij voorstellen dat de leesportefeuillebranche gezien
de specifiek Nederlandse situatie kan stellen dat er voor haar een redelijk
evenwicht moet bestaan tussen verhuur en leenvergoeding. In die zin zou zij
zich onzes inziens met recht kunnen aanmerken als belanghebbende in de zin
van artikel 15, lid 3, Boek 2, BW.
 
 Over de blindenbiblioteek zijn wij het al eens geworden tijdens het wetgevingsoverleg.
Ik wijs nog even op de interessante uitspraak van het Europese Hof over de
leveringsplicht die ik niet kende, maar die de heer Verhagen heeft aangehaald.
Ik verzoek de minister, die kwestie nog wat nader te onderzoeken.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! In het wetgevingsoverleg van 12 december van het
vorige jaar hebben wij al uitgebreid bij dit wetsvoorstel stilgestaan. In
de huidige plenaire behandeling wil ik grotendeels stilstaan bij de items
die gemeld zijn in de brief van 16 februari 1995 van beide bewindspersonen.
 
 Het eerste punt betreft de afstand van rechten. De VVD staat niet geheel
afwijzend tegenover de gekozen constructie, waarin afstand van rechten mogelijk
wordt door een schriftelijke mededeling aan de onderhandelingsstichting en
incassostichting, gedaan door een individuele auteur. Indien meer auteurs
van die mogelijkheid gebruik zouden maken, kan dat wellicht een prijsdrukkend
effect hebben op de vaststelling van de leenvergoeding. Toch is de VVD zeer
geïnteresseerd in de beweegredenen waarom de bewindspersonen een eerder
amendement in deze zin hebben ontraden. De VVD laat haar oordeel afhangen
van een reactie op het amendement op stuk nr. 25.
 
 Bij het tijdelijk verbodsrecht ofte wel de window-periode heeft de VVD
het beeld voor ogen van iemand die een fantastisch recept heeft gemaakt voor
een gerecht en gedurende een korte periode van zes maanden de wens heeft om
op de door hem of haar gewenste manier dat gerecht aan deze en gene te presenteren.
De buren van betrokkenen kunnen, als zij het ook prettig vinden, pas na zes
maanden ervan gebruik maken tegen een billijke vergoeding. Dat is het beeld
van waaruit wij werken. Het is een prettig beeld. De VVD blijft van mening
dat de window-periode in deze zin slechts een bescheiden voorziening is om
de recepthouder gedurende een korte periode het smakelijke plezier te geven
van het gerecht. De VVD onderschrijft het standpunt van de bewindspersonen
dat de window-regeling een aantal doelstellingen dient. Dat is in eerste instantie
de scheve concurrentiepositie die zou kunnen ontstaan tussen openbare bibliotheken
en commerciële verhuurbedrijven. Terecht legt de window-regeling in algemene
zin het zwaartepunt bij degene bij wie dat hoort te liggen, namelijk de rechthebbende die zelf besluit over de exploitatiemogelijkheden.
 
 Belangrijk is ook dat de window-regeling in de huidige vorm kan rekenen
op de steun van de Stichting Leenrecht. Voor de goede orde voeg ik wel toe,
dat de VVD afstand neemt van het standpunt dat de bewindspersonen vertolken
over de wijze waarop bibliotheken hun boeken of produkten zouden behoren uit
te lenen. Het is aan de bibliotheken zelve om te besluiten welke boeken zij
voor uitlening in aanmerking doen komen en welke niet. Evenzeer is het aan
de bibliotheken zelf om te bepalen of zij het initiatief nemen om te proberen
tegen een gunstige tariefstelling door een absoluut verbodsrecht heen te onderhandelen.
Wij gunnen die vrijheid aan de bibliotheken in die zin dat in de onderhandelingspositie
de window-houder terecht gedurende zes maanden een bevoorrechte positie heeft.
 
 Tot besluit van dit item wil ik stilstaan bij de problematiek van CD-I
en CD-ROM. Er zijn een aantal varianten. Er zijn CD-I's en CD-ROM's met kostbare
werken.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik wil u een vraag stellen over de window-regeling in verband met CD en
video. U noemt nu CD-I en CD-ROM. Als ik het huidige wetsvoorstel goed lees,
zal door schrapping van artikel 12b de window-periode ook gelden voor kunstwerken.
Bent u van plan om de mogelijkheid in te bouwen om ook de kunstuitleen aan
banden te leggen voor een periode van zes maanden?
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Ik denk dat dit een vraag is die vanuit een verkeerd uitgangspunt gesteld
is. Ik ga er niet op in, want ik vind het een verkeerde vraagstelling.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 U houdt een pleidooi voor de window-periode. Ik heb niet alle aspecten
van de window-regeling in mijn bijdrage naar voren gebracht, omdat ik tegen
de window-periode ben.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Wij spitsen de window-periode toe op de CD-I's en CD-ROM's; in feite betreft
het die vormen die in de brief van de bewindspersonen gemeld zijn. Met de
wijze waarop het daar staat, kunnen wij instemmen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dus voor CD's, video's, CD-I's, CD-ROM's èn kunstwerken?
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Het geldt voor zover een kunstwerk op een CD-ROM zou staan?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Nee, ik doel op bijvoorbeeld gewoon een beeld of een schilderij, niets
met CD's te maken hebbende. Immers, als je de huidige tekst beziet, zoals
deze nu luidt, dan wordt er geen onderscheid gemaakt met betrekking tot de
verschillende werken. De enige vorm die uitgezonderd is van een window-regeling,
betreft geschriften, maar de rest valt nu onder de window-periode. Met andere
woorden: ook een beeld of een schilderij zou daar, volgens de bewindslieden,
onder moeten gaan vallen.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Ik deel dat standpunt niet; ook boeken vallen er niet onder. Ik denk dat
u zich vergist, maar ik wil nu mijn verhaal vervolgen.
 
 Ik was bezig een onderscheid te maken tussen de verschillende CD-vormen
die wij aantreffen: CD-I's en CD-ROM's die een kostbaar werk in zich dragen;
CD-I's en CD-ROM's die exclusief computerprogramma's dragen, die spelletjes
bevatten en die uitsluitend aandrijfprogramma's bevatten. Met name voor CD-I's
en CD-ROM's waarvan het computerprogramma uitsluitend dient om het werk toegankelijk
te maken, geldt de verbodsperiode, de window-periode, van zes maanden. Wij
vragen ons af – wij willen daar nog een nader antwoord van de bewindspersonen
op hebben – of deze criteria wel op termijn zullen beklijven. Zijn zij
wel voldoende onderscheidend op termijn?
 
 Tot besluit van dit item stel ik aan de orde dat het absolute verbodsrecht
dat voor de CD-I's en de CD-ROM's geldt, geruggesteund wordt vanuit de gedachte
dat het op dit moment zeer grote investeringen zijn waarop de gelden nog verdiend
moeten kunnen worden. Het is nog een veel te gevoelige problematiek, om helemaal
vrij te geven. Toch denk ik dat er een tijd zal komen, dat de CD-I's en CD-ROM's
met de computerprogramma's zozeer gemeengoed zijn, dat ook daar wellicht het
absolute verbodsrecht niet meer zal behoeven te gelden en er een tijdelijk
verbodsrecht kan worden gekozen. Ik vraag de bewindspersonen op welke termijn
zij verwachten dat het door henzelf aangedragen argument omtrent de grote
investeringen, geen kracht meer zal hebben en wanneer een evaluatie van deze
argumentatie aan de orde is.
 
 Mijnheer de voorzitter! De onderwijs- en schoolboekenfondsen stel ik als
volgende punt aan de orde. In eerste instantie is het belangrijk om vast te
stellen dat twee vormen van schoolboekenfondsen kunnen blijven functioneren
zonder dat daar rechtstreeks financiële consequenties uit voortvloeien,
althans voor de betrokkenen. Het gaat dan om schoolboekenfondsen waarmee geen
direct economisch of commercieel voordeel wordt behaald. Die kunnen zich scharen
onder de paraplu van de afkoopregeling.
 
 In de tweede plaats stel ik de hoogte van de afkoopsom van ƒ 400.000
aan de orde. Het uitgangspunt dat niet voor een vrijstelling gekozen is maar
voor een afkoopsom als zodanig, achten wij als VVD begrijpelijk. Wij hebben
begrip voor het argument, voor de rechtsgeldige en centrale gedachte, dat
iedere auteur een vergoeding toekomt voor het uitlenen van het werk, maar
plaatsen een kanttekening bij de onderscheiding tussen ƒ 370.000 en ƒ
30.000 voor universiteitsbibliotheken; met name dat laatste bedrag is zo gering,
dat je je kunt afvragen of het wel realistisch is om op die basis te opereren.
 
 De VVD heeft kennis genomen van de brief van een aantal hoogleraren en
bibliothecarissen, waarin gepleit wordt voor een algehele vrijstelling. Daarop
is een interessante reactie gevolgd van de Nederlandse Uitgeversbond. Springend
punt in die reactie is dat het aantal uitleningen en de aard van de uitleningen
volstrekt anders berekend worden. De bond voert aan dat maar liefst 10 miljoen
uitleningen van algemene boeken door onderwijs- en onderzoekbibliotheken aan
de orde zouden zijn. Dat vind ik treffend, als je het vergelijkt met de informatie
die van de zijde van de bewindspersonen is gekomen.
 
 Samenvattend merk ik op dat de VVD zich kan vinden in het uitgangspunt
van een afkoopsom, echter op voorwaarde dat een nader onderzoek zal worden
ingesteld naar het feitelijke uitleengedrag in de voorliggende
bibliotheken, en de onderverdeling met het plafond van ƒ 400.000 nader
aan de hand van die gegevens zal worden bepaald.
 
 De bewindspersonen hebben tot uiting gebracht dat bij de vaststelling
van de leenvergoeding voor bladmuziek rekening zal worden gehouden met de
duur van de uitleentermijn. De VVD hoort gaarne bevestigd dat de bewindspersonen
bij de vaststelling van het repartitiereglement scherp zullen toezien op de
vertaling in financiële zin die voor bladmuziek geëigend is.
 
 Als ik de bewindspersonen goed heb begrepen, vallen "pay per view" en
"video on demand" niet onder verhuur of uitleen, omdat geen cassettes, CD's,
geen originele exemplaren worden aangereikt. Ik kan mij echter voorstellen
dat er een tijd zal komen waarin "pay per view" of "video on demand" zozeer
de toon gaat zetten, dat het huren van een video of het in de hand nemen van
een cassette, als ouderwets zal worden bestempeld. Hoe stellen de bewindspersonen
zich voor daarop te anticiperen?
 
 De achtergrond van de richtlijn inzake leesportefeuilles is in belangrijke
mate ingegeven door de wens om rechthebbenden te laten delen c.q. in hun recht
te laten staan op het punt van nieuwe exploitatievormen op het terrein van
lenen en huren. Leesportefeuilles zijn een verschijnsel dat al sinds jaar
en dag in Nederland en enkele delen van Duitsland bestaat. De exploitanten
werken op lopende contracten, waarvan de inhoud is voortgevloeid uit jarenlange
rechtsverhoudingen en onderhandelingen. Zoals bekend, wordt de markt in Nederland
gedomineerd door enkele zeer sterke uitgevers.
 
 Door het wetsvoorstel worden de uitgevers ongevraagd in een veel betere
uitgangspositie geplaatst. De VVD betreurt dit, met name omdat er zo weinig
aan te doen is. De uitgevers denken: dat is fantastisch, daar hebben wij nooit
om gevraagd en moet je kijken, de wetgever brengt de bestaande situatie uit
haar evenwicht ten gunste van ons. De VVD betreurt het dat door het wetsvoorstel
de onderhandelingsbalans zozeer scheef wordt getrokken. Helaas biedt het wetsvoorstel
weinig mogelijkheden om een uitzonderingspositie voor de exploitanten te creëren.
 
 In de gegeven omstandigheden wil ik de bewindspersonen vragen bij de Europese
Commissie of bij de gremia in Brussel die daarvoor geëigend zijn, melding
te maken van de nadelige consequenties van de richtlijn voor deze vrijwel
unieke Nederlandse activiteit. Daarbij zou kunnen worden aangestuurd op een
evaluatie van de richtlijn en eventuele aanpassingen.
 
 Ik heb een motie opgesteld, maar ik wil de bewindspersonen eerst in de
gelegenheid stellen op mijn vragen in te gaan. Aan de hand van de antwoorden
zal ik bepalen of ik de motie alsnog indien.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Collega Van Heemst verblijft in het buitenland
en ik heb derhalve het grote genoegen hem bij de behandeling van dit wetsvoorstel
te vervangen.
 
 Vandaag zullen wij de behandeling van het wetsvoorstel betreffende het
leen- en verhuurrecht afronden. Het voorgaande wetgevingsoverleg van 12 december
jl. en de daarop volgende brief van de minister en staatssecretaris zijn beslist
nuttig geweest. Vandaag kunnen wij de laatste eindjes aan elkaar knopen. Naar
de mening van de fractie van de Partij van de Arbeid is het niet meer nodig
om uitgebreid te spreken over het hoe en waarom van dit wetsvoorstel. Dat
is in de voorgaande behandeling voldoende aan de orde geweest. De verwachting
van collega Verhagen, geuit aan het einde van het wetgevingsoverleg, dat voor
de plenaire behandeling vele inbrengen gereduceerd kunnen worden tot het hoogst
nodige, is wat mijn fractie betreft uitgekomen. Daarom zal ik mijn bijdrage
beperken tot enkele overgebleven vragen en zal ik trachten duidelijk te maken
waarom wij op sommige punten, ook na de uitgebreide uitwisseling van argumenten,
nog steeds met de regering van mening verschillen. Het lijkt mij handig dat
ik in mijn bijdrage dezelfde volgorde aanhoud die is gebezigd in de brief
van de minister en de staatssecretaris.
 
 Voorzitter! Ik kom dan allereerst te spreken over de mogelijkheden van
de auteur om afstand te doen van zijn leenrecht. Het doet mij genoegen te
zien, dat de regering dit principiële uitgangspunt onderschrijft. Het
auteursrecht is het recht van de maker om bepaalde vormen van gebruik van
zijn werk toe te staan of om die te verbieden. Soms beperkt de wetgever dit
recht, bijvoorbeeld door de invoering van een bepaling omtrent een billijke
vergoeding, maar daarmee is nog niet gezegd dat die beperking allesomvattend
zou moeten zijn. De auteur dient in principe zoveel mogelijk zijn beslissingsbevoegdheid
in verband met zijn werk te behouden.
 
 Minder plezierig is daarom het feit dat ik heb moeten constateren, dat
de auteur met de door de regering voorgestelde constructie slechts van zijn
recht om afstand te doen gebruik kan maken door een administratieve barrière
te slechten. De auteur dient zowel de onderhandelingsstichting als de met
de inning en repartitie belaste rechtspersoon schriftelijk op de hoogte te
stellen van het feit dat hij of zij van zijn leenrecht wenst af te zien. De
auteur behoudt daarmee niet een recht, maar er wordt hem een gunst verleend.
Dat is de zaak op haar kop zetten.
 
 De PvdA-fractie blijft van mening, dat de vormvrije mogelijkheid van afstand
doen van leenrecht door de auteur praktisch haalbaar is en dat die mogelijk
er moet zijn. Daartoe dient zij het amendement op stuk nr. 25 in. Dit amendement
strekt tot vervanging van het amendement op stuk nr. 16.
 
 Voorzitter! Omdat tijdens het wetgevingsoverleg de praktische kant van
de zaak misschien niet zo goed uit de verf is gekomen, wil ik een nadere toelichting
geven teneinde de zaak te verduidelijken en de praktische uitwerking en de
consequenties van het amendement puntsgewijs aan te kunnen geven.
 
 In de eerste plaats wijs ik erop, dat er twee rechtsverhoudingen in het
spel zijn: die tussen de bibliotheek en de rechthebbende en die tussen de
bibliotheek en de gebruiker. Voor de betaling van de wettelijke leenvergoeding
is de laatste rechtsverhouding van geen belang, tenzij als signaal dat aan
rechthebbende betaald dient te worden. Zoals de regering terecht in de brief
opmerkt, heeft de bibliotheek de vrijheid om zelf te regelen hoe zij de leenvergoeding
aan de gebruikers doorrekent. Daarom kan een bibliotheek rustig een bijdrage
vragen voor werken waarvan het auteursrecht is verlopen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Wat de heer Zijlstra nu zegt, begrijp ik niet
helemaal. Met de nota van wijziging is een voorstel gedaan. Volgens dat voorstel
is het voor de auteur mogelijk om af te zien van zijn auteursrecht. Dit zal
ertoe leiden, dat de totale uitleenvergoeding die in het kader van de onderhandelingen
van de bibliotheken met de stichting overgedragen wordt op grond van het aantal
uitleningen, lager zal zijn. Er zullen namelijk minder boeken in aanmerking
komen voor het betalen van een uitleenvergoeding. Dit zal betekenen, dat de
bibliotheken minder geld hoeven over te dragen in het kader van het auteursrecht.
Zij zullen daarom ofte wel meer geld beschikbaar hebben voor hun collectie
ofte wel lagere tarieven kunnen vragen. Een lager tarief zou ten goede komen
aan de consument of degene die in de bibliotheek leent. Ik begrijp daarom
niet wat de heer Zijlstra ertoe brengt zijn amendement te handhaven, aangezien
met het voorgestelde recht wordt gedaan aan datgene wat de PvdA in het wetgevingsoverleg
naar voren heeft gebracht en het veel minder ingewikkeld is.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Misschien kan ik dat in het vervolg van mijn betoog duidelijk maken. Ik
was bezig een aantal argumenten aan te geven en daarmee wil ik verdergaan.
 
 Mijn tweede punt is dat de rechtsverhouding tussen bibliotheek en de rechthebbende
auteursrechtelijk relevant is. De bibliotheek dient een billijke vergoeding
te betalen voor het uitlenen van werken in de zin van de Auteurswet. Voor
werken die niet meer onder de bescherming van de Auteurswet vallen, is geen
vergoeding verschuldigd. Daar is immers geen rechtsgrond voor en een rechthebbende
is niet aan te wijzen.
 
 In de derde plaats wijs ik op het volgende. De bibliotheek heeft al twee
categorieën werken op de plank staan: een categorie waarvoor betaald
dient te worden en een categorie waarvan het auteursrecht is verlopen en waarvoor
dus niet betaald hoeft te worden. Wat is nu gemakkelijker dan dat de auteur
die geen behoefte heeft aan de leenvergoeding, zijn werk onder laat brengen
bij de laatste categorie? Daarvoor heb je geen moeilijke administratiefrechtelijke
handeling nodig. De auteur kan in zijn werk de woorden "het leenrecht wordt
niet uitgeoefend" laten opnemen en de bibliotheek plaatst het werk in het
rijtje van werken waarvoor geen leenvergoeding is verschuldigd. Daarmee is
er dus geen sprake van uitvoeringstechnische bezwaren.
 
 Voorzitter! Ik kom bij de voorgestelde tijdelijke verbodsregeling. Tijdens
het wetgevingsoverleg heeft de fractie van de PvdA een aantal specifieke bezwaren
geuit tegen deze zogenaamde window-periode. Kort samengevat luiden ze als
volgt. Het is moeilijk te rechtvaardigen waarom een onderscheid wordt gemaakt
naar soort van informatie en naar soort van informatiedrager. Bibliotheken
zullen mogelijkerwijze in hun ontwikkeling worden geremd. Het is een moeilijk
handhaafbare en controleerbare regeling. Het Europees Parlement heeft bovendien
een window-periode expliciet afgewezen. Samen met collega Verhagen hebben
wij een amendement ingediend met de intentie de window-periode uit het voorstel
te verwijderen.
 
 De brief van 28 februari jl. heeft ons niet op andere gedachten kunnen
brengen. Geconstateerd kan worden dat de regering geen nieuwe argumenten naar
voren brengt die een ander licht op de zaak doen schijnen. Het is een samenvatting
van hetgeen tijdens de schriftelijke behandeling en het wetgevingsoverleg
door de regering naar voren is gebracht. Ik volsta dan ook met een verwijzing
naar de inbreng van de PvdA-fractie tijdens de schriftelijke behandeling en
het wetgevingsoverleg. Ik stel vast dat er voor ons geen reden is om het amendement
op stuk nr. 13, inmiddels gewijzigd in stuk nr. 27, in te trekken.
 
 Het volgende onderwerp betreft de heroverweging van het absolute leenrecht
met betrekking tot de computerprogramma's. De PvdA-fractie is na het wetgevingsoverleg
tot de overtuiging gekomen dat het schrappen van het absolute verbodsrecht
voor computerprogramma's geen goede zaak zou zijn. Het amendement op stuk
nr. 14 wordt daarom ingetrokken.
 
 Mijnheer de voorzitter! De regeling die de regering nu voorstaat, heeft
beslist aantrekkelijke kanten. Computerprogramma's blijven beschermd en de
bibliotheken kunnen blijven beschikken over nieuwe media zoals CD-ROM en CD-I.
Inhoudelijk kan mijn fractie daarom geheel instemmen met de voorgestelde regeling.
Met de formulering is mijn fractie echter minder gelukkig. Zoals het is geformuleerd,
zou alleen een werk in de zin van de Wet op de naburige rechten in aanmerking
komen. Er staat: tenzij dat werk onderdeel uitmaakt van een ander werk of
prestatie in de zin van de Wet op de naburige rechten. Natuurlijk is het niet
zo bedoeld, maar feitelijk staat het er wel. Vervolgens heeft mijn fractie
bedenkingen tegen het woord "uitsluitend". Is dit woord niet overbodig en
zou het geen voer kunnen worden voor juridische scherpslijpers? Met andere
woorden, zouden hier geen onnodige rechtszaken uit voortvloeien? Laat er geen
misverstand over zijn dat mijn fractie het inhoudelijk eens is met de uitgangspositie
die de regering op dit punt heeft gekozen. Wel hebben wij gemeend dat de tekst
van de regeling verbeterd kan worden. Op basis van een suggestie van Business
Software Alliance Nederland, door deze organisatie bij brief van 28 december
jl. aan de Kamer gedaan, hebben wij in het amendement op stuk nr. 24 een alternatieve
tekst neergelegd, die naar ons oordeel de inhoud van de regeling scherper
weergeeft.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik heb de brief van Business Software Alliance ook gelezen, die inderdaad
de bedoeling weergeeft zoals de heer Zijlstra aangeeft. Kan dat amendement
samengaan met de window-periode voor CD-I en CD-ROM die nu in de derde nota
van wijziging wordt voorgesteld? Kun je het beide hebben?
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Ik dacht het wel.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Het is alleen een kwestie van betere formulering. Inhoudelijk verandert
er niets en zit er ook niets in de weg. Volgens mij is er geen enkel probleem.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Dat dacht ik ook, maar ik hoor graag het antwoord van de regering daaromtrent.
Met genoegen heeft mijn fractie geconstateerd, dat de regering het amendement
dat mede is ondertekend door collega Verhagen en dat de vrijstelling beoogt
van betaling van de leenvergoeding voor blindenbibliotheken,
heeft overgenomen. Het amendement op stuk nr. 18 is inmiddels ingetrokken.
 
 Door de PvdA-fractie is tevens een amendement op stuk nr. 15 ingediend,
dat ertoe strekt de instellingen van onderwijs en onderzoek en de aan die
instellingen verbonden bibliotheken vrij te stellen van de verplichting tot
betaling van een leenvergoeding. De Europese richtlijn biedt daartoe de mogelijkheid
in artikel 5, lid 3. Vanuit een oogpunt van toegankelijkheid van de onderwijs-
en onderzoekbibliotheken wil mijn fractie vasthouden aan de door haar voorgestelde
vrijstelling. Aangezien de regering niet met nieuwe argumenten is gekomen
die aanleiding hebben gegeven tot het heroverwegen van een standpunt van mijn
fractie, verwijs ik hier kortheidshalve naar hetgeen door collega Van Heemst
tijdens het wetgevingsoverleg naar voren is gebracht.
 
 Voorzitter! Eind januari van dit jaar ontving de Kamer een brief, ondertekend
door 42 hoogleraren en de bibliothecarissen van wetenschappelijke bibliotheken,
waarin zij steun betuigden aan het door collega Van Heemst op dit wetsvoorstel
ingediende amendement op stuk nr. 15. Het aardige van die brief, natuurlijk
naast het feit dat steunbetuiging altijd welkom is, is dat een aantal van
de auteurs/rechtsgeleerden en medeondertekenaars onlangs zitting hebben genomen
in de door de minister ingestelde Adviescommissie auteursrecht. Het zou naar
ons oordeel niet geheel ondenkbaar zijn dat het wetsvoorstel door de regering
in de door mijn fractie beoogde zin zou zijn gewijzigd, indien deze adviescommissie
in de gelegenheid zou zijn geweest, over dit wetsvoorstel te adviseren. Ook
deze gedachte steunt ons in de overtuiging, dit amendement te handhaven.
 
 Voorzitter! Mijn fractie heeft met instemming kennis genomen van het feit
dat de regering het amendement op stuk nr. 19 van de collega's Verhagen en
De Koning heeft overgenomen. Of de pragmatische oplossing die de regering
heeft gekozen voor de BKR-werken de juiste is, is nog even de vraag. Is het
wel rechtvaardig dat voor de kunstenaars die voor de BKR werk hebben afgeleverd,
het vermoeden van overdracht van hun leenrecht blijft bestaan? Ik weet dat
Rijk en gemeenten een omvangrijke BKR-collectie bezitten. Die collectie is
zeer waarschijnlijk veel omvangrijker dan hun lief is. Maar die werken worden
toch niet allemaal uitgeleend? Kan de minister enig inzicht verschaffen in
de grootte van de collectie die is uitgeleend?
 
 Voorzitter! Met deze richtlijn en het daarop gebaseerde wetsvoorstel is
een wending gemaakt van de uitputtingsleer naar een leen- en verhuurrecht.
Onder de uitputtingsleer had de auteur geen zeggenschap of financiële
aanspraken meer als het boek, de CD of de video in de winkel lag, en vervolgens
bij de bibliotheek en de uitleen kwam. Onder het nieuwe regime houdt hij wel
degelijk bepaalde rechten, zoals door collega Van Heemst al tijdens het wetgevingsoverleg
is aangestipt. Het is een verdedigbare ontwikkeling die goed aansluit bij
een aantal initiatieven uit de afgelopen periode, zoals de invoering van de
leenvergoeding voor boeken en de toeslag op cassettebandjes. De Europese richtlijn
en het wetsvoorstel zijn in een aantal opzichten het volgende station in deze
ontwikkeling. Wie echter nu kritiek heeft op de wijzigingen in het onderhavige
voorstel die mijn fractie voor ogen staan, heeft het – ik zeg dat met
nadruk – nooit over een stap terug in de zin van minder inkomsten, maar
over een stap rustiger aan: wat minder meer.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 16.30 uur tot 16.40 uur geschorst.
 
 
 
 
 Voorzitter: Weisglas
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik zal de beantwoording van de algemene vragen
op mij nemen en het wat meer inhoudelijke deel van de beantwoording overlaten
aan de staatssecretaris. Hoewel niemand een echt verwijt heeft gemaakt, bied
ik toch allereerst mijn excuses aan voor het zo laat indienen van de vierde
nota van wijziging. Dit kon omdat het alleen een wijziging van procedurele
aard is.
 
 De heer Verhagen heeft nog even aangegeven wat het doel was dat Brussel,
dus eigenlijk de EU, had met de richtlijn. Dat doel is vooral harmonisatie
van het recht in de Europese Unie, omdat door verschillen in het recht verschillen
kunnen ontstaan in situaties van handelsbelemmering en mededinging. De heer
Verhagen heeft dan ook gelijk dat hij dit als een prominent punt aan de orde
stelt.
 
 Wij merken ook aan de manier waarop belanghebbenden met deze materie omgaan
en ons benaderen met hun standpunten en wensen dat verhuur en uitlening een
steeds belangrijker rol gaan spelen in het geheel van verspreiding van informatie.
Dit geldt dus ook voor auteurs, kunstenaars en producenten van fonogrammen
en films. Zowel in Brussel als ook in de Kamer is men ervan overtuigd dat
deze rechten aandacht moeten krijgen. Met dat doel is deze regeling tot stand
gekomen. Het feit dat zoveel belangen een rol spelen, heeft tot gevolg gehad
dat er een aantal compromissen gesloten moest worden. Het resultaat hiervan
voor de lidstaten is vaak dat er een zeker bandbreedte ontstaat om een eigen
beleid te bepalen.
 
 Er is terecht opgemerkt dat het een ingewikkelde materie betreft. Daarnaast
zijn allerlei belanghebbenden zich ermee gaan bemoeien. Dit alles maakt het
niet eenvoudig om een regeling te maken die voor iedereen bevredigend is.
Dat is uiteraard ook de minimumdoelstelling. Het zou beter zijn om een regeling
te ontwerpen die over het algemeen als "goed" beoordeeld wordt.
 
 Voorzitter! Er worden enkele begrippen door elkaar gebruikt. Het begrip
"werk" is typisch voor het auteursrecht. Dit komt niet voor in de Wet op de
naburige rechten. Daarin is sprake van een uitvoering of van het anderszins
gebruik maken van een werk waaruit weer rechten ontstaan. In de window-regeling
moet een onderscheid gemaakt worden tussen beschermings- en uitputtingsbepalingen.
 
 In de richtlijn wordt een zeer duidelijk onderscheid gemaakt tussen verhuur
en uitleen. De Nederlandse vertegenwoordiging in Brussel heeft dit onderscheid
in feite niet gewild. Men heeft verhuur en uitleen als één geheel
willen beschouwen, juist ook vanwege het belang van de leesportefeuilles.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Tijdens het wetgevingsoverleg heeft de minister met nadruk gesteld dat
de ambtena ren die ter voorbereiding van deze richtlijn naar
Brussel afreisden terdege de verschillende aspecten in het oog hebben gehouden.
Ik had toen gesuggereerd dat men niet voldoende op de hoogte was geweest van
de consequenties. De minister was het daar absoluut niet mee eens. Kortgeleden
hebben wij een boekwerk aangeboden gekregen getiteld "De vierde macht", waarin
de geschiedenis van deze richtlijn uitvoerig uit de doeken wordt gedaan. Na
lezing van dit boekwerk is in ieder geval één conclusie te trekken,
namelijk dat de verschillende diensten nogal langs elkaar heen hebben gewerkt.
Ik vraag mij dan ook af in hoeverre de lezing van de minister strookt met
het verslag in het boekwerk "De vierde macht".
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat zijn altijd moeilijke zaken. Er worden meningen geuit, geschriften
geproduceerd. Iedereen heeft er wel eens mee te maken. Mij is in elk geval
verzekerd door de ambtenaren die deel hebben genomen aan het overleg in Brussel
dat wel degelijk aandacht besteed is aan dit aspect. Op dat oordeel wil ik
toch afgaan. Ik kan natuurlijk niet uitsluiten dat er organisaties langs elkaar
heen hebben gewerkt.
 
 Dan kom ik bij de window-regeling. De lidstaten hebben op dit belangrijke
punt een eigen beleidsmarge. Die regeling is in het leven geroepen om de bibliotheken
wel de beschikking te kunnen geven over bepaald materiaal; zij mogen het alleen
niet uitlenen, tenzij de rechthebbende daarvoor toestemming verleent. Het
is dus niet zo dat met de instelling van een window-regeling iedereen informatie
onthouden wordt. Het is alleen één onderdeel van het onthouden
van informatie. Vervolgens moeten wij ons buigen over de belangenafweging
die een rol zal spelen bij het wel of niet toepassen van een window-regeling.
Ik heb inderdaad gezegd dat ik goed zou kunnen leven zonder window-regeling.
Dat geldt voor meer dingen. Mijn incasseringsvermogen is wat dat betreft al
behoorlijk toegenomen sinds ik minister van Justitie ben. Toch wil ik de Kamer
overtuigen van het nut van deze window-regeling.
 
 Het gaat bij deze regeling om de volgende belangenafweging. Enerzijds
is er het belang van de bibliotheek en van het verhuurcircuit en anderzijds
het belang van de rechthebbende. De auteur kan er belang bij hebben om eerst
andere kanalen in stelling te brengen, zoals de verkoopsector. Dat is een
belangrijke inkomstenbron voor de auteur die in gevaar komt wanneer de produkten
meteen beschikbaar komen voor uitleen. Iemand die echter juist belang heeft
bij het snel verspreiden via uitleen, zal geen gebruik maken van zijn verbodsrecht
en op die manier zijn produkten voor de uitleen beschikbaar stellen. Het Europees
Parlement heeft daar inderdaad over gesproken. Mij is echter opgevallen dat
er in dit Parlement geen amendementen zijn ingediend op het creëren van
deze bandbreedte. Het was daar natuurlijk onderwerp van discussie, zoals het
hier ook is, of het amendement nu wordt aangenomen of niet. Het blijft natuurlijk
een rol spelen in de ontwikkeling van dit onderdeel van het auteursrecht.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik ontken niet dat dit amendement ter sprake zou zijn gekomen. Ik was
in die tijd lid van het Europees Parlement en ik heb de discussie op dit punt
van zeer nabij meegemaakt, met name de discussie in de commissie voor cultuur,
die zich hierover heeft gebogen. Daarbij is expliciet door de meerderheid
van het Europees Parlement naar voren gebracht dat CD's en video's gezien
werden als culturele produkten en dat deze derhalve gelijkgesteld moesten
worden met boeken in het kader van de uitlening. Om die reden was het Europees
Parlement ook tegen die window-periode op dit terrein.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Maar de door de Commissie voorgestelde regeling, zoals die hier nu luidt,
met deze bandbreedte, is zonder amendering en ook zonder voorstellen tot amendering
door het Europees Parlement gekomen. Wanneer daar een discussie heeft plaatsgevonden
dat men tegen het opnemen van een window-regeling in deze richtlijn is, dan
is dat natuurlijk een ander verhaal. In elk geval wordt de lidstaten de mogelijkheid
gelaten om een dergelijke regeling in het leven te roepen. En dat zal dan
een regeling zijn die te maken heeft met de eigen cultuurpolitiek.
 
 Ik wil in dit verband even aanhalen wat de heer Schutte zei, want ik zie
dat hij al bij de interruptiemicrofoon staat. Hij zei: Je bent bij bibliotheken
natuurlijk wel bezig met collectieve middelen. Moet je die middelen aanwenden
om ook iets voor bestsellers te doen? Moet je de markt met je collectieve
middelen zodanig beïnvloeden? Moet je op die manier omgaan met cultuurgoederen?
 
 Je kunt hierover natuurlijk van mening verschillen. Als het Europees Parlement
die mening is toegedaan, wil ik me daar best bij neerleggen. Maar ik zie toch
wel een verschil tussen de top 10 en een boek of produkt dat veel minder in
de sfeer van de bestseller ligt.
 
 Bovendien, wanneer de producent of de maker van een CD of een video er
belang bij heeft dat zijn produkt in het uitleencircuit terechtkomt, kan hij
dat zelf regelen. Het is dus geen absolute onmogelijkheid geworden.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Dat ben ik met de minister eens. Maar het gaat erom dat wij
vinden dat de bibliotheek een zeer belangrijke rol hoort te spelen op het
gebied van cultuurverspreiding en informatie-overdracht. Ik heb het dan in
ieder geval over de CDA-fractie, maar ik neem aan dat ik ook namens de PvdA-fractie
spreek. Dat geldt ook voor zaken die op dit moment wellicht op de bestsellerslijst
voorkomen. Dit geldt voor boeken, CD's en video's. Wij willen bij een wetgeving
die bedoeld is om het auteursrecht te regelen, de bibliotheken niet bij voorbaat
in een nadelige onderhandelingspositie brengen. Dat is het essentiële
verschil tussen het amendement-Van Heemst/Verhagen en de zienswijze van het
kabinet.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat is inderdaad een verschil in zienswijze. Maar de vraag is of je de
algemene taak van het overbrengen van informatie van de bibliotheek niet enigszins
mag inperken. Ik zeg "enigszins". De bibliotheek kan die informatie namelijk
best overdragen, maar dan zul je er naartoe moeten gaan. Je kunt dan ter plekke
naar een CD luisteren. Als je die informatie dus op die manier tot je wilt
nemen – als we het hebben over CD-I en CD-ROM gaat dit natuurlijk nog
veel verder – dan wil dit dus niet zeggen dat de bibliotheek beperkt
wordt in het overbrengen van haar informatie. Het gaat gewoon om een verschil
in waardering, in het voeren van een bepaalde cultuurpolitiek, of je dit vrij
wilt laten of niet. Boven dien geef je, wanneer je een window-regeling
hebt, de auteurs van de produkten die onder deze regeling vallen, in feite
een sterkere positie. Wanneer je hem namelijk vraagt om af te zien van zijn
verbodsrecht, kan hij daarvoor een vergoeding bedingen. Het is in die zin
dus geen absolute onmogelijkheid.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Voorzitter! Is de heer Verhagen van mening dat bibliotheken niet in staat
zouden zijn vanaf maand 7 na de uitbrengdatum hun cultuurrol te vervullen,
terwijl het produkt vanaf maand 1 t/m maand 6 ter inzage in de bibliotheek
was? Waar schort dan het cultuurdoel?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Het gaat om de tijdgebondenheid. Om te beginnen denk ik dat het publiek
kennis zal willen nemen van produkten die niet al een halfjaar oud zijn. Verder
moet je, als je een bibliotheek ziet als een veredelde leeszaal, een heel
andere vorm van cultuurpolitiek gaan bedrijven. Ik vind de bibliotheek, juist
in het kader van de informatie- en cultuurverspreiding, van belang op het
gebied van de uitleningen. De consument moet op een tijdstip wat hem het beste
uitkomt, kennis kunnen nemen van die produkten. Als je tegen bibliotheken
bent, als je leeszalen wilt hebben, is dat je goed recht. Maar dat is niet
de mening die de CDA-fractie vertegenwoordigt. Wij zien voor de bibliotheken
heel nadrukkelijk een rol weggelegd. Wij menen dat op grond van het voorstel
dat in het amendement is verwoord – door middel van een gedifferentieerd
tarief wordt rekening gehouden met de actualiteitswaarde – wel degelijk
recht kan worden gedaan aan de auteursrechthebbenden, terwijl de bibliotheken
tegelijkertijd een rol kunnen spelen die zij naar onze mening zouden moeten
spelen.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Kan de heer Verhagen zich voorstellen, dat juist cultuurprodukten langer
beklijven dan die zes maanden?
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Ik stel voor dat wij niet de discussie herhalen die tijdens het wetgevingsoverleg
is gevoerd. Alles wat gezegd wordt, is bekend. Wij weten hoe de kaarten liggen.
Aan de heer Verhagen, die met dit onderwerp een speciale band heeft, vraag
ik zich een beetje te beperken, de minister aan het woord te laten en niet
alles opnieuw naar voren te brengen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dank voor uw assistentie.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 De heer Vos stelt mij een vraag! Daar mag ik toch op antwoorden?
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dat mag, want anders had ik wel gezegd dat het niet mocht. De behulpzaamheid
van mevrouw De Koning aan het adres van de voorzitter wordt echter gewaardeerd.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Voorzitter! Ik wil hier nog een ding over zeggen. De suggestie van een
leeszaal is toch verkeerd. De geschriften vallen immers niet onder de window-regeling.
Ik meen dat ik heb geprobeerd, mijn argumenten te rubriceren. Ik wacht verder
af.
 
 De heer Schutte heeft gevraagd naar de mogelijkheid van een gedifferentieerde
vergoeding. Dat is heel moeilijk. Het is lastig om vast te stellen welke vergoeding
je waarvoor en wanneer moet vragen. Dat wordt een enorme administratieve rompslomp
en regelarij. Daar voel ik niet zoveel voor.
 
 Ik heb al aangekondigd, dat ik over de nieuwe informatiedragers een aparte
notitie zal uitbrengen. De discussie die nu plaatsvindt, motiveert mij daarvoor
nog meer, omdat je op alle mogelijke gebieden, ook op het gebied van CD-I
en CD-ROM, nog niet weet hoe de ontwikkeling in de toekomst zal zijn. Ook
dan moeten wij ons misschien aanpassen aan de situatie die zich nu volgens
ons op korte termijn zal voordoen. Datzelfde geldt voor "pay per view" en
"video on demand". Zijn deze zaken normaal? Ik weet niet of deze over tien
jaar normaler zijn dan het huren van een video. Het lijkt mij dat wij op die
ontwikkelingen niet al te ver vooruit moeten lopen. De technologische ontwikkeling
gaat immers zeer snel. Je kunt ook wachten met iets te regelen, maar dan wacht
je naar mijn mening tot het einde der dagen omdat de ontwikkelingen almaar
doorgaan.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Op welke termijn kan de notitie, waarin al die belangrijke punten aan
de orde kunnen komen, volgens de minister naar de Kamer worden gestuurd?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat is een belangrijke vraag. Daarover pleeg ik nog overleg. Daar durf
ik op eigen doft geen toezegging over te doen, want dan breng ik misschien
mensen in moeilijkheden. In tweede termijn geef ik een antwoord op deze vraag.
 
 Voorzitter! Dan ga ik in op CD-I en CD-ROM. In de nota van wijziging stellen
wij hiervoor een extra bescherming voor via een window-regeling. Dit gaat
inderdaad met veel ontwikkelingskosten gepaard. Ik heb begrepen dat het amendement
op stuk nr. 14 is ingetrokken. Daarvoor is het amendement op stuk nr. 24 in
de plaats gekomen. In feite zijn wij het ongeveer met elkaar eens. De formulering
van de heer Zijlstra – ik heb begrepen dat hij de formulering van een
van de organisaties heeft gekregen – wil ik zo wijzigen, dat het precies
is geregeld. Ik stel daarom voor, als laatste frase het volgende te kiezen:
tenzij dat werk onderdeel uitmaakt van een van gegevens voorziene informatiedrager
en uitsluitend dient om die gegevens toegankelijk te maken. Dat is ook de
bedoeling van de wijziging. CD-I en CD-ROM vallen dus niet onder de regeling
voor de computerprogramma's wanneer er alleen maar een computerprogramma in
zit om de overige gegevens van de CD-I of CD-ROM toegankelijk te maken.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik begrijp de bedoelingen en ik onderschrijf die ook. Wie gaat toetsen
of dat computerprogramma daarvoor inderdaad is bedoeld? In een van de brieven
die wij hebben ontvangen werd gesteld, dat de uitgevers zullen zeggen dat
het een computerprogramma is en de bibliotheken, dat het programma's zijn
bedoeld om de informatie toegankelijk te maken.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Als een meningsverschil hoog oploopt, zal men uiteindelijk bij de rechter
terechtkomen. Ik kan mij voorstellen dat er zich deskundigen mee bemoeien
en dat op die manier tot een redelijke afweging kan worden gekomen. Bij een
echte CD-ROM is het wel duidelijk. Ik kan mij voorstellen dat er sprake is
van een bepaald grensgebied. Het is dan een kwestie van interpretatie en onderhandelingen.
Nogmaals, ik denk dat wij het hierover in beginsel wel eens
zijn.
 
 Voorzitter! De onderhandelingsstichting heeft een onafhankelijke voorzitter,
die wordt benoemd en ontslagen door de minister van Justitie in overeenstemming
met de minister van OCW. Dat wil dus zeggen dat hij/zij ook ontslagen kan
worden. Wanneer het gaat over de ministeriële verantwoordelijkheid, dan
wordt het wat ingewikkelder. Het is de vraag in hoeverre de minister verantwoordelijkheid
is voor de handelingen van het bestuursorgaan c.q. de voorzitter ervan. De
minister van Justitie kan hem geen aanwijzingen geven. Dus kan hij ook niet
aangesproken worden op de handelwijze. In theorie kan ik mij voorstellen,
dat je achteraf ter verantwoording wordt geroepen over een beslissing om iemand
wel of niet te ontslaan. Dat is ook de inhoud van de ministeriële verantwoordelijkheid
in dezen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Er is nog steeds verwarring. Is sprake van de Stichting Leenrecht plus
een onderhandelingsstichting? Of is dat hetzelfde? Is de Stichting Leenrecht
zowel onderhandelingsstichting als de stichting belast met de incasso?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 De onderhandelingsstichting is een andere stichting dan de incassostichting.
De opmerkingen van mevrouw De Koning zijn mij uit het hart gegrepen. Ik heb
een deskundigencommissie ingesteld voor het auteursrecht. Zij moet eens kijken
naar dat woud van stichtingen. Het zijn er veel te veel. Voor belanghebbenden
is het niet vaak niet meer te overzien. Ik ben het ermee eens, dat het een
lastige zaak is, waarnaar nog gekeken moet worden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Als de minister spreekt over de Stichting Leenrecht, denkt zij dan aan
de inhoudelijke onderhandelingsstichting of aan de stichting die belast wordt
met de incasso-afdracht?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 De Stichting Leenrecht is de stichting voor de incasso-afdracht.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Daar heb je het al. De onafhankelijke voorzitter is belangrijker in de
eerdere fase, namelijk de onderhandelingsfase dan in de fase van de incasso-afdracht.
Het is toch wel nuttig om te weten waarover wij spreken.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Een goede voorzitter is in beide gevallen van het grootste belang, ook
bij de incassostichting.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Wellicht kan worden volstaan met één voorzitter en twee
stichtingen.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Who knows. Dat zoeken wij op.
 
 In de algemene maatregel van bestuur zal komen te staan, waaraan de stichting
moet voldoen. Ik zal aan de commissie van auteursrechtdeskundigen vragen om
het proces te begeleiden. Ik houd nauw contact met die commissie. Alle voornemens
die wij hebben op het gebied van het auteursrecht bespreek ik met die commissie.
Daarvoor heb ik die juist in het leven geroepen.
 
 Voorzitter! Er is wat de leesportefeuille betreft aandacht gevraagd bij
de Europese Commissie. De heer Vos vraagt het nog een keer te doen. Ik wil
best toezeggen om dat te doen, maar ik vrees, dat het nergens toe leidt. Er
waren weinig medestanders voor deze gedachte. In Duitsland werkt men ook met
leesportefeuilles. Sinds 1972 heeft men daar een contract. Als het daar goed
loopt, heeft men daar waarschijnlijk minder behoefte aan die expliciete aandacht.
Wij verwachten dat het in Nederland ook goed gaat lopen. Ik zou wat dit betreft
niet direct problemen willen veronderstellen.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Voorzitter! Is de minister bereid om dit bij de Commissie aan de orde
te stellen en daarbij de door de Kamer als negatief ervaren consequenties
te vermelden? Is zij bereid om een evaluatie te vragen met het oog op eventuele
aanpassingen? Als zij op deze vragen bevestigend antwoordt, behoef ik geen
motie in te dienen.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Voorzitter! Ik zeg toe dat, als onze situatie aanleiding geeft tot grote
problemen, ik dit in Brussel aan de orde zal stellen. Echter, men moet niet
verwachten dat ik dan direct met een fraai resultaat terugkom in de zin van:
Brussel heeft massaal gereageerd en is bereid om het voor Nederland anders
te doen. Zo werkt het natuurlijk niet, voorzitter. Ik vind dat wij eerst moeten
nagaan of ook in Nederland een contract kan worden gesloten en of die vorm
zonder problemen werkt. Als zich toch moeilijkheden voordoen, kunnen wij deze
zaak best in Brussel aan de orde stellen.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Voorzitter! Ik zie op dit moment al aanleiding om de minister te vragen
een en ander in Brussel aan de orde te stellen. Immers, de aanwijzingen dat
het niet zal lukken, zijn zo serieus dat het de moeite loont om nu al ten
opzichte van Brussel het initiatief te nemen. Als de minister hierop bevestigend
reageert, dien ik mijn motie niet in.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Men moet wèl in aanmerking nemen dat, als wij nu al naar Brussel
gaan, de neiging om een goed contract af te sluiten daar niet groter door
wordt. Er zou dan alleen maar sprake zijn van uitstel. Als er vervolgens in
Brussel geen goed resultaat zou worden bereikt, is intussen hier het klimaat
verpest. Dat is een beetje de angst die ik heb. Daarom geef ik er de voorkeur
aan, even af te wachten hoe het loopt.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Het is duidelijk, voorzitter. Ik zal mijn motie indienen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! De minister spreekt wederom de verwachting uit dat het allemaal
wel zal meevallen en zij verwijst daarbij naar Duitsland. Ik heb aangegeven
dat er een belangrijk verschil is tussen Nederland en Duitsland. Immers, in
Nederland kennen wij een monopoliepositie voor een tijdschriftenuitgever.
Ongeveer 85% van de markt wordt beheerst door één uitgeverscombinatie,
VNU. Als gevolg van de onderhavige wetgeving komt de leveringsplicht aan de
orde. Ik heb daarbij vraagtekens gezet in relatie met de uitspraak van het
Hof, het Magill-arrest. Ik verzoek de minister om tegen die achtergrond haar
verwachting wat meer te onderbouwen.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Die uitspraak is inderdaad in dit verband van belang. Immers, wanneer
blijkt dat een tijdschriftenuitgever een onbillijk hoge vergoeding vraagt,
werkt die uitspraak door naar het Nederlandse recht zodat ook hier leveringsplicht
aan de orde komt. Naar mijn idee is dit een stok achter de
deur voor de uitgevers om te komen tot een fatsoenlijk contract. Ik kom daarmee
op de vraag of de leesportefeuillehouders vallen onder de kring van belanghebbenden.
Die kans is inderdaad groot. Uiteindelijk zal de rechter het moeten uitmaken,
maar ik acht die kans groot.
 
 Bij "pay per view" en "video on demand" gaat het allereerst om een definitiekwestie.
Het betreft een immateriële openbaarmaking. Men krijgt niet iets stoffelijks
in handen; er wordt een signaal uitgezonden en dat valt volgens de definities
onder artikel 1 van de Auteurswet en daarmee onder de regels van de Auteurswet
zoals die thans gelden. Dat wil zeggen dat de rechthebbende toestemming moet
verlenen. Het valt dus niet onder de onderhavige regeling.
 
 Hoe moet er worden gereageerd wanneer deze zaken zozeer normaal zijn geworden
dat het verhuren van een videocassette ouderwets is geworden? Voorzitter!
Dat moeten wij afwachten. Ik wil dit betrekken bij de nieuwe ontwikkelingen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Voordat de minister overgaat op de bladmuziek, wil ik het nog even hebben
over "pay per view" en "video on demand". De heer Verhagen en ik hebben allebei
gezegd dat het hierbij natuurlijk om openbaarmaking in de zin van artikel
1 gaat, maar dat het misschien gerechtvaardigd is om deze twee te beschouwen
als vormen van in het verkeer brengen. Ik heb de minister verzocht dit mee
te nemen in de studie van de nieuwe media, want het is een interessante stelling.
Er wordt namelijk wel degelijk fysiek een kopie overhandigd, die vervolgens
wordt verspreid, zij het langs een andere weg.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Er zijn twee fasen. Er wordt een kopie overhandigd aan de organisatie
die haar uitzendt, en dat valt onder een andere regeling. Wanneer die organisatie
eenmaal over de kopie beschikt en toestemming voor uitzending heeft, is die
uitzending niet onderworpen aan deze wettelijke regeling. Die valt dan weer
onder de normale regeling van de Auteurswet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Maar als je aan een gewone voorbijganger zou vragen of dit een vorm is
van in het vrije verkeer brengen...
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat moet je op dit gebied maar liever niet doen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Je kunt maar beter helemaal niets vragen, dat is waar.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Het staat de wetgever uiteraard vrij om dit te definiëren als in
het verkeer brengen en die interpretatie heeft natuurlijk verstrekkende consequenties.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Het staat ons bij de Nederlandse wetgeving niet helemaal vrij om iets
te definiëren zoals wij dat willen, wij moeten ons natuurlijk wel conformeren
aan de Brusselse definities.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Uiteraard; ik zal de laatste zijn om dat te ontkennen!
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Ik ga dan nu over op de bladmuziek. Iedereen weet dat bladmuziek ongelooflijk
veel wordt gekopieerd. Ik ben alleen bang dat wij dat niet onder de vigeur
van het leen- en verhuurrecht kunnen brengen en wij lossen het probleem daarmee
ook niet op. Ik vind het wel een goede gedachte om hiermee rekening te houden
bij het repartitiereglement en ik zal dat dan ook zeker doen.
 
 Er is ook gediscussieerd over de afstand van het recht op leenvergoeding
en er zijn amendementen over ingediend. De vraag is nu hoe wij dit regelen.
In het huidige ontwerp kan iemand afstand doen van het recht op leenvergoeding,
maar moet hij dat wel schriftelijk melden. Dat is niet voor niets, want degene
die moet betalen, moet weten aan wie hij al dan niet moet betalen. De betrokkene
moet het ook kunnen aantonen, als hij niet betalingsplichtig is. En dat is
moeilijk als je dit vormvrij regelt. De heer Zijlstra had het over een gunst,
maar zo wil ik dat toch niet zien. Het is geen gunst voor een auteur om afstand
te mogen doen van zijn recht. Nee, het is een recht, maar hij moet wel even
schriftelijk kenbaar maken dat hij dat recht heeft om het te kunnen effectueren.
Ik hou dus liever vast aan onze tekst, want anders voorzie ik grote problemen.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Maar als er in de tekst wordt opgenomen dat er wordt afgezien van het
leenrecht, dan is dat toch voor iedereen zichtbaar?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Maar dat moet de betrokkene toch kenbaar maken aan de betrokken stichtingen?
Iemand moet het toch weten? Aan wie moet hij het anders kenbaar maken?
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Aan de uitgever.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat maakt verder niet uit. Er staat alleen dat hij het schriftelijk kenbaar
moet maken.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Volgens de huidige tekst moet hij aan beide instanties schriftelijk kenbaar
maken dat hij afziet van het recht. Zo is het toch?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Ja, en een briefje volstaat. Dat hoeft niet officieel, maar hij moet het
wel even laten weten. En dat is geen gunst, maar het effectueren van een recht.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Maar wat is er precies tegen de tekst volgens het amendement, namelijk
dat men ervan afziet?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Daar is op tegen dat het niet kenbaar wordt gemaakt aan de betalingsplichtige.
Die moet toch weten aan wie hij al dan niet moet betalen? Ik begrijp niet
welk principe hier achter zit.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Het gaat erom het zo gemakkelijk mogelijk te maken, zonder administratieve
rompslomp.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 De kunstenaar moet even een briefje schrijven aan de uitgever en een kopie
daarvan aan de betrokken stichtingen zenden. Dat is alles.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Geldt die constructie ook voor de boeken en geschriften waar geen auteursrecht
meer op zit? Ik noem Vondel. Tijdens het wetgevingsoverleg stelde de staatssecretaris
dat dit eigenlijk in een algemene pot voor cultuurpolitieke doeleinden zou
gaan. Als wij nu toch komen tot een constructie dat bepaalde auteurs kunnen
afzien van auteursrecht, waarbij dit zou leiden tot een verlaging van de vergoeding
van bibliotheken, zouden wij dan niet meteen Vondel en consorten
moeten meenemen?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Vondel heeft geen auteursrecht meer.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Precies. Zou je dit, omdat er geen auteursrecht meer op zit, dan niet
laten doorberekenen in de uitleenvergoeding die bibliotheken moeten betalen
in het kader van de onderhandelingen?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 De staatssecretaris zegt dat hij daarop zal antwoorden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Nuis:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik zal niet nog inhoudelijker zijn dan de minister
al was, ook al heeft zij dat u beloofd. Daartoe is ook niet meer zoveel aanleiding
in dit stadium van het debat. Ik zal ook niet uitvoerig over cultuurpolitieke
overwegingen spreken. Dat hebben wij ook bij een vorige gelegenheid gedaan.
Misschien nog wel de opmerking dat alle partijen waarmee wij kennis hebben
gemaakt gedurende de voorbereiding van dit debat, cultuurpolitieke waarden
en culturele waarden vertegenwoordigen. Het gaat om zowel de auteurs als de
uitgevers als de bibliotheken. Wij zijn op zoek naar het evenwicht tussen
die belangen. Ieder die als het ware de culturele waarde als een monopolie
claimt, dient daarom gewantrouwd te worden. Het is een zoeken naar het juiste
evenwicht.
 
 Wij doen dat ook bij de paar onderwerpen die nog ter discussie zijn. Het
belangrijkste daarvan is de verhouding tussen de uitlening en de universiteiten
en scholen, kortom de kwestie van de bibliotheken en de schoolboekenfondsen.
Ik wil nog ingaan op de vragen die daarover zijn gesteld. Het principe is
ook hier dat de auteur een vergoeding moet krijgen voor het uitlenen van zijn
werk. In deze specifieke situatie van wetenschappelijke bibliotheken, schoolbibliotheken
en schoolboekenfondsen is het zeker ook van het grootste belang dat wij geen
grote administratieve rompslomp veroorzaken. De oplossing die wij voorstellen
is die van de afkoopsom.
 
 De heer Verhagen begon met een zekere verbazing uit te spreken, die ik
mij overigens heel goed kan voorstellen, over de cijfers die over de hoogte
van de afkoopsom naar voren kwamen. De beste cijfers die wij hebben, zijn
CBS-cijfers. Er zijn andere onderzoeken die weer van andere veronderstellingen
uitgaan. Het CBS komt tot een schatting van het ook voor mij ietwat verrassende
lage aantal van 350.000 uitleningen per jaar voor de wetenschappelijke bibliotheken.
Voor de schoolboekenfondsen is dat 17 tot 22 miljoen per jaar en voor de schoolbibliotheken
is het 1 tot 1,5 miljoen per jaar. Wij weten het niet exacter. Het is zeker
wenselijk dat wij het exacter te weten komen. Ik kom daar nog op terug in
verband met de evaluatie.
 
 Dat het aantal voor de wetenschappelijke bibliotheken zo laag uitkomt,
heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat uit nader onderzoek blijkt hoeveel
er gereproduceerd wordt. Het zijn natuurlijk communicerende vaten. Je leent
een boek uit of je geeft een kopie mee. Dat valt onder het reprorecht. Dat
is blijkbaar bij de wetenschappelijke bibliotheken zo toegenomen, dat je weinig
concrete uitleningen van boeken overhoudt. Die uitleningen vinden echter wel
plaats. De totaal andere cijfers die wij uit andere hoeken krijgen, kunnen
ook hiermee te maken hebben. Telt men die reprodukties met de uitlening mee
of niet? Uitgevers en bibliothecarissen hebben ook de onhandige gewoonte,
althans voor ons onhandig, om verschillende maatstaven aan het begrip "algemene
boeken" toe te kennen. Ik ben dus uitgegaan van de cijfers van het CBS.
 
 De heer Schutte zei dat het dan wel buitengewoon belangrijk is, dat wij
dit goed evalueren. Ik ben dat van harte met hem eens. Ik denk ook dat het
nodig is om, als wij hiervan uitgaan, in het vervolg steeds beter te komen
tot een reële schatting van waar het hier in de verschillende verhoudingen
om gaat.
 
 De heer Schutte wees er nog eens op dat het eigenlijk merkwaardig is,
dat de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zijn eigen aanslag
vaststelt, zoals hij dit noemde. Wij hebben het in ieder geval in het voorstel
zoals het er nu ligt, genuanceerd, in die zin dat de minister met gegevens
moet komen; hij moet zich verantwoorden. Hij moet op grond van de beste gegevens
tot een uitspraak komen, zeggende: vergeleken met wat de uitleenbedragen bij
andere bibliotheken zijn, is dit redelijk. Ik zeg gaarne toe dat wij bij de
evaluatie hier zeer zorgvuldig naar zullen kijken.
 
 Nog even terugkomende op de schoolbibliotheken, merk ik het volgende op.
De heer Verhagen had het over de buitengewoon nuttige rol die de schoolbibliotheken
spelen. Natuurlijk ben ik het daarmee eens, maar dat is weer een van die gevallen
waarin je zegt: alle spelers in dit spel hebben een groot cultureel gewicht,
ook schoolbibliotheken en openbare bibliotheken.
 
 Vervolgens stelde de heer Verhagen een zeer exacte vraag: hoe bereken
je die afkoopsom door? Welnu, ik wil daar een heel duidelijk antwoord op geven:
dat berekenen wij niet door; dat is niet de bedoeling geweest. Het is een
bedrag dat op de begroting van Onderwijs en, voor een zeer beperkt gedeelte,
van LNV rust, als een algemene begrotingspost. Dat is altijd de inzet geweest.
Het is niet de bedoeling om vervolgens te gaan kijken hoe wij de schooltjes
en schoolbibliotheekjes moeten aanslaan voor dat bedrag. Dat is niet de opzet,
want als wij dat zouden doen, zouden wij de hele rompslomp weer terugkrijgen
die wij nu juist wilden vermijden. Ik kan het niet duidelijker zeggen: dat
gaan wij niet doen.
 
 De heer Schutte merkte op dat het ten aanzien van de schoolboekenfondsen
wat anders lag en dat deze eigenlijk rechtstreeks naar de stichting kunnen:
zij hoeven niet onder de afkoopsom te vallen. Wij hebben de verdeling –
dat hebben wij ook in onze brief geschreven – ergens anders gezocht,
niet zozeer bij de schoolbibliotheken en de schoolboekenfondsen, hoewel het
op het eerste gezicht een logische scheiding lijkt. Wij hebben gezegd dat
het verschil eigenlijk ligt bij enerzijds de schoolbibliotheek en die schoolboekenfondsen
waar de scholen in feite de boeken kopen en deze vervolgens zelf of via een
administratie uitlenen, en anderzijds die schoolboekenfondsen waarbij het
kopen en het uitlenen helemaal gebeurt door de uitgever en de boekhandel.
Dat laatste geval valt niet onder deze bepaling, want het is verhuur. Daarom
hebben wij als het ware dáár de scheiding laten vallen en gezegd:
dat soort van schoolboekenfondsen valt buiten de wet. Het overige is in feite,
als je het goed beziet, een vorm van lenen en dan is het verreweg het eenvoudig ste om dat ook te laten vallen onder de afkoopsom.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Ik begrijp de eenvoud, maar is het wel juist om dat criterium te hanteren?
Ik heb de vergelijking gemaakt met andere opties. Als bijvoorbeeld ouders
of studenten voor de noodzaak staan om te beschikken over schoolboeken, dan
kunnen zij in sommige gevallen gebruik maken van een schoolboekenfonds, maar
in andere gevallen kunnen of moeten zij misschien kiezen voor een tweedehands
aankoop of voor een nieuwe aankoop, kortom voor allerlei varianten in de markt
waar de overheid zich niet mee bemoeit. Is het niet zo dat u, doordat u een
afkoopsom opneemt voor de schoolboekenfondsen, een van de opties als het ware
gaat bevoordelen, terwijl toch de functie vergelijkbaar is?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Nuis:
 
 Dat is als het ware een verschijningsvorm van het probleem dat zich hier
voortdurend voordoet. Het onderscheid dat wij hier maken, is dat tussen uitlenen,
verhuren – dat is iets anders en valt buiten dit systeem – en
verkopen. Dat laatste is weer iets anders, of het nu eerste- of tweedehands
is. Deze bepaling gaat alleen maar over de uitlening, maar overal zie je dat
die dingen elkaar als het ware beconcurreren. Dat is ook in dit geval zo.
Je kunt zeggen: je kunt naar het schoolboekenfonds, maar je kunt het ook kopen,
nieuw of tweedehands. Wij zitten hier voortdurend met het probleem dat wij
een wet hebben inzake het uitlenen en dat wij geconcludeerd hebben dat dit
niet anders gezien kan worden dan als een vorm van uitlenen in de zin van
de wet; vandaar dat wij hiervoor gekozen hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Over dat uitlenen kunnen wij nog discussiëren, maar de vraag is toch
of het een taak van de overheid is om een van de opties financieel te gaan
bevoordelen. Want dat gebeurt in feite doordat u een afkoopregeling treft
die ook voor deze variant geldt. Waarom wel voor de één en niet
voor de ander? Zijn er cultuurpolitieke argumenten voor om dit element eruit
te halen en te brengen onder het beslag van de collectieve verantwoordelijkheid?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Nuis:
 
 Alles wat wij hier zeggen is cultureelpolitiek van aard, maar de argumenten
zijn dat het ons verstandig toe lijkt bij deze wet, die gaat over uitlenen,
ook dit stukje onder te brengen, dat daar naar ons gevoel duidelijk onder
valt. Anders krijg je weer het probleem dat de schoolbibliotheek wel uitlenen
is en het schoolboekenfonds kennelijk een ander soort uitlenen is en er niet
onder valt. Dat is meer de overweging waarom wij hiervoor gekozen hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Dat verschil is in de praktijk toch heel duidelijk te maken? Als je naar
de schoolbibliotheek gaat, leen je voor een bepaald aantal weken een boek,
waarna het weer terugkomt. Maar de functie van het schoolboekenfonds is dat
je minstens een studiejaar en soms wel een hele studieperiode over het boek
kunt beschikken, alsof het je eigendom was.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Nuis:
 
 Ik vrees dat wij in herhaling vervallen. Dit is de reden waarom wij ervoor
gekozen hebben de schoolboekenfondsen er wel onder te laten vallen, mits ze
voldoen aan de eisen die ook aan bibliotheken worden gesteld.
 
 Door verschillende woordvoerders is gevraagd hoe het zit met de BKR-werken.
Met name de heren Verhagen en Zijlstra hebben gevraagd of gezegd kan worden
dat kunstenaars die ooit hun werk in het kader van de BKR-regeling hebben
vervaardigd, daarmee impliciet toestemming hebben gegeven voor het uitlenen
van hun werk. Het eerste argument staat al in onze brief. In artikel 39 van
de BKR, waaronder die werken beschikbaar zijn gekomen, stond wel degelijk
dat die werken voor uitleen bedoeld waren. Maar vervolgens kan ook gesteld
worden dat alle kunstwerken bij de kunstuitlenen die ooit in het kader van
de BKR verworven zijn, zich daar met toestemming van de kunstenaar bevinden.
Want als dat niet zo was, had de kunstenaar sinds 1979 de gelegenheid zich
daartegen te verzetten. In 1979 is naast de uitleen aan de instituties, ook
gekozen voor de uitlening aan particulieren. De bedoeling van de BKR, ook
voor 1979 al, was om een bestemming voor het werk te vinden die niet in strijd
is met het belang van de maker. Het uitlenen van kunstwerken aan openbare
instellingen was al een gebruik. Die vorm van uitlenen was dus niet vastgelegd
in dat artikel, maar was al gebruik. En wat er in 1979 bijgekomen is, is in
feite de mogelijkheid om via de kunstuitleeninstellingen ook aan particulieren
uit te lenen. Bovendien doet dat het volste recht aan de regeling die al vanaf
het begin in de BKR zat, namelijk dat je het werk als het ware ten goede zou
laten komen aan kunstparticipatie: als het in de instellingen hing, zagen
de mensen het. En dat kon nu ook via de uitleen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Nu wij bij deze wet in principe ook auteursrecht toekennen
aan de maker van een kunstwerk, worden in lijn met artikel 39, lid 1, zijn
belangen toch nog meer gediend als hij ook nog auteursrecht krijgt?
 
 In artikel 39, lid 5, staat dat de kunstwerken in bruikleen kunnen worden
gegeven voor het verhuren en lenen, mits de maker van het kunstwerk daaraan
zijn instemming heeft gegeven. Dat is de exacte tekst. Met uw interpretatie
legt u in wezen de bewijslast bij de maker. U zegt namelijk dat de maker bezwaar
had kunnen aantekenen als hij niet had gewild dat zijn werken via een artotheek
werden uitgeleend. Volgens mij houdt de formulering van de tekst iets anders
in. In wezen staat er dat toestemming moet worden verleend. Als met het contract
expliciet toestemming was verleend, had men kunnen zeggen: er is een duidelijke
bestemming aan het kunstwerk gegeven; daarom willen wij voor bedoelde mensen
een uitzondering maken ten aanzien van de uitleenvergoeding.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik wijs de heer Verhagen erop, dat deze interruptie langer duurde dan
zijn totale spreektijd in het Europees Parlement was.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Nuis:
 
 Voorzitter! Het gaat om de vraag wat de eerste linie is. Destijds stond
de bedoelde bepaling in de BKR. Daarin stond in dat die werken ook geschikt
waren voor uitlening. Wel kun je zeggen dat in die oude periode de mensen
konden denken dat alleen maar uitlening aan instellingen, bijvoorbeeld aan
ziekenhuizen, was toegestaan. In 1979 zijn wij begonnen met het beschikbaar
stellen van de werken via de instellingen voor kunstuitleen. Nogmaals, ik
ga ervan uit dat hieromtrent iets in de regeling stond. Echter,
als een kunstenaar al van mening was dat hiermee een te ruime interpretatie
aan zijn toestemming werd gegeven, had hij vanaf 1979 tot heden de gelegenheid
om hierover iets te zeggen. Dat is de redenering.
 
 Voorzitter! De heer Zijlstra vroeg wat de omvang is van dit specifieke
probleem. Om hoeveel BKR-werken gaat het? Ik herinner mij dat ik die vraag
tien jaar geleden in deze Kamer heb gesteld en dat daarbij bleek dat die vraag
ontzettend lastig te beantwoorden was. Inmiddels weten wij iets meer van deze
zaak. Uiteraard worden van alle kunstwerken die onder de BKR vielen er nog
steeds gebruikt. Met sommige is het slecht afgelopen, omdat zij niet meer
in goede staat verkeren, maar dat is een oud verhaal. Vele kunstwerken zijn
inmiddels overgedragen en zijn het eigendom geworden van instellingen die
ze voorheen in leen hadden. Sommige kunstwerken zijn in de kunstuitleen terechtgekomen.
De vraag van de geachte afgevaardigde was hoeveel van de 200.000 kunstwerken
van de gemeenten – dat was het totaal – terecht zijn gekomen in
de kunstuitleen. Ik heb geprobeerd op deze lastige vraag snel een antwoord
te vinden. De schattingen variëren van een kwart tot de helft. Dat zijn
dus 50.000 à 100.000 kunstwerken en dat zijn er heel veel. Die zijn
in de kunstuitleen terechtgekomen en dat is de categorie waarover wij hier
spreken en waarvan we hebben gezegd: voor die werken moeten we van de leenvergoeding
afzien.
 
 Voorzitter! Op de opmerkingen over het afstand doen van rechten heeft
de minister al geantwoord. Ik heb echter beloofd nog iets te zeggen over het
punt van het publiek domein. Over het feit dat in dezen een en ander schriftelijk
moet worden geregeld, kom ik niet meer te spreken. De minister heeft al uitgelegd
hoe dat zit. Ook uit de woorden van de heer Verhagen meen ik op te maken,
dat er in dezen nog vragen leven. Stel dat een auteur zegt: ik wens dat mijn
werken tot het publiek domein behoren. Maakt dat dan enig verschil? Ik geloof
zelf van niet. Bij mijn weten is er geen enkele bibliotheek die een andere
uitleenprijs vraagt voor een boek van Vondel dan voor een boek van Mulisch.
Er wordt wat dat betreft dus geen verschil gemaakt. Welke berekeningen er
ook gemaakt worden, die niet. Als men dat zou doen, zou alles buitengewoon
ingewikkeld worden. Als echter een aantal schrijvers gaat zeggen: wij wensen
niet in aanmerking te komen voor een leenvergoeding, zal dat, evenals bij
de schatting van het aantal publiek-domeinboeken, een rol spelen in de onderhandelingsstichting
bij het beantwoorden van de vraag welk bedrag eigenlijk uitgegeven wordt.
Dat is naar mijn mening de enige reële oplossing die wij in dit verband
kunnen kiezen. Hiermee honoreren wij in de praktijk zo goed mogelijk het recht.
 
 Voorzitter! Tot slot wil ik nog ingaan op de opmerkingen van mevrouw De
Koning. Zij heeft gesproken over de speciale positie van de jongeren en het
houden van de vinger aan de pols als het gaat om de culturele functie van
de bibliotheken. Ja, dat wil ik wel degelijk blijven doen. Ik probeer dat
ook te doen. Er is onlangs nogal sprake van geweest dat het aantal door bibliotheken
aangekochte poëziewerken zo dramatisch afneemt. Dat wil ik dan wel eens
weten. De bibliotheken hebben hun eigen vrijheid om dat te doen. Niettemin
is het heel goed mogelijk om in samenspraak, niet alleen met de bibliotheken,
maar wellicht ook met de VNG, te bekijken of dit verstandig is vanuit onze
cultuurpolitieke visie. Dat kan natuurlijk wel. Dat zal ik ook doen waar dat
kan. Zoëven is ook de sprinterservice ter sprake gebracht door mevrouw
De Koning. Wij moeten wel oppassen dat wij met dergelijke zaken niet de grens
naderen van de goede taakverdeling tussen de uitgever en de bibliotheek. Dat
moeten wij voortdurend in de gaten houden. Als dat op een gegeven moment zo
dreigt over te slaan dat je moet vrezen dat de uitgever in zijn functie in
dat hele veld in de klem komt, moet je proberen daarin bij te sturen. Dat
versta je ook onder "de vinger aan de pols houden".
 
 Jongeren hebben zeker een speciale positie, ook in de praktijk. Ik herinner
mij dat ik zeer lang geleden in dit huis een pleidooi heb gehouden voor de
absolute vrijstelling van jongeren van bijdragen en contributies voor bibliotheken.
Dat is toen niet gelukt, maar de praktijk is wel voortdurend geweest en gebleven,
misschien met enkele uitzonderingen, dat de jeugd daarin wordt ontzien. Zolang
dat gebeurt, moeten wij niet roepen dat het niet gebeurt. Het gebeurt wel
degelijk. Ik verwacht ook dat het in de toekomst zo zal blijven. Mevrouw De
Koning zei al: eigenlijk gaat de weg niet langs vrijstelling tot elke prijs;
de weg voert naar het bevorderen van lezen. Daarin hebben bibliotheken een
belangrijke rol. Ook de overheid heeft een rol in het zoveel mogelijk stimuleren
van het lezen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank beide bewindslieden voor hun beantwoording. Een aantal
zaken is verhelderd. Wat dat betreft, is het een nuttige behandeling geweest.
De verschillen zijn ook wat duidelijker geworden. Mijn fractie blijft van
mening dat de window-periode een discutabel en niet direct te meten voordeel
is voor de rechthebbende, terwijl het nadeel voor de bibliotheken aantoonbaar
is. Door een window-periode wordt het de bibliotheken weliswaar niet volstrekt
onmogelijk gemaakt om de werken uit te lenen, maar wel worden ze in een bijzonder
nadelige positie gebracht bij het aangaan van de onderhandelingen. Wij menen
dat de actualiteitswaarde wel degelijk op andere wijze verdisconteerd kan
worden in de vergoeding. Wij hebben het gedifferentieerde tarief voorgesteld.
Ik denk dat, als er in de wetgeving ter zake niets geregeld of niet direct
al een positie is ingenomen, het de bibliotheken en de rechthebbende mogelijk
is om in vrije onderhandelingen te komen tot een aanvaardbare oplossing. Daarom
blijf ik bij het amendement dat de heer Van Heemst en ik samen hebben ingediend.
 
 Ik ben blij met de opmerking over de schoolbibliotheken en schoolboekenfondsen.
Het is een zeer goede zaak dat het niet ten koste zal gaan van de budgetten
voor de scholen dan wel nadelige consequenties zal hebben voor de toegankelijkheid
van deze schoolbibliotheken voor scholieren. Ik denk dat dit afdoende is geregeld.
 
 Ik heb nog wat problemen met het punt van de BKR, omdat de staatssecretaris
in dit geval de bewijslast teveel omdraait. In lid 5 van artikel 39 staat,
dat het gemeentebestuur ingevolge deze regeling verworven kunstwerken voor
verhuur en bruikleen beschikbaar kan stellen aan de instellingen
die zich richten op het verhuren of in bruikleen geven van de kunstwerken,
mits de maker van het kunstwerk daarvoor zijn toestemming heeft gegeven. Je
kunt dan nu niet zeggen: ze hebben daartegen sinds 1979 bezwaar kunnen aantekenen,
wat ze niet hebben gedaan, dus het kan wel zo blijven. Ten eerste was het
belang anders. Het belang voor de maker verandert wel degelijk door deze wet.
Nu is het namelijk mogelijk voor een maker van een kunstwerk, indien kunstwerken
worden uitgeleend, om een uitleenvergoeding te verwerven, en dat was niet
het geval in de periode 1979 tot heden. Met andere woorden: de aandrang om
bezwaar te maken tegen die uitleen was aanmerkelijk geringer. Ik dien daarom
een amendement in om ook werken die verworven zijn in het kader van de BKR,
bij uitlening in aanmerking te laten komen voor vergoeding. Dat houdt derhalve
in dat lid 5 van artikel 3 zal komen te vervallen.
 
 Ik denk dat het afzien van de leenvergoeding afdoende is geregeld. Mijn
fractie zal het amendement van de PvdA-fractie op dit punt daarom niet steunen.
De bewindslieden hebben namelijk duidelijk aangegeven, dat er een goede voorziening
is getroffen om af te zien van de leenvergoeding. Dit kan ook ten gunste komen
van het beschikbare budget van de bibliotheken.
 
 Ik ben niet helemaal tevreden over het punt van de CD-I's en de CD-ROM's.
De minister heeft heel uitvoerig aangegeven, dat zij op dit punt met een notitie
en met nadere voorstellen zal komen. Ik ben mij ervan bewust dat wij slechts
een voorlopig standpunt kunnen innemen. Ik vind echter dat de bewindslieden
onvoldoende afstand hebben genomen van de suggestie die zij in de notitie
hebben gewekt, dat bibliotheken eigenlijk geen CD-I's en CD-ROM's zouden moeten
uitlenen, gelet op het kostbare karakter daarvan. Namens de CDA-fractie wil
ik daarover de volgende motie indienen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat de Wet leen- en verhuurrecht duidelijke criteria geeft
voor het uitlenen van CD-I en CD-ROM door bibliotheken;
 
 van mening, dat de regering zich buiten de wettelijke regeling niet dient
te mengen in het uitleenbeleid van de bibliotheken met betrekking tot CD-I
en CD-ROM,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Verhagen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 29 (23247).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Daarbij wil ik met de name het principe overeind houden dat
bibliotheken zich op dit terrein begeven, terwijl het de verantwoordelijkheid
is van de bibliotheken zelf om te bepalen of zij deze werken willen uitlenen.
 
 Ik behoud mijn twijfels over de uitwerking van dit wetsvoorstel op de
positie van de leesportefeuillehouders. Ik ben blij met de interpretatie die
de minister geeft van de uitspraak inzake het Magill-arrest. Maar ik vind
wel dat de bewindslieden wat meer enthousiasme hadden kunnen tonen om naar
Brussel te gaan. Ik overweeg zeer serieus om, als de heer Vos op dit punt
een motie indient, daaraan namens mijn fractie steun te verlenen.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister en de staatssecretaris voor
hun antwoord. In eerste termijn heb ik al duidelijk gemaakt dat op het punt
van de window-regeling mijn voorkeur lag bij het standpunt van de regering.
De functie van bibliotheken is natuurlijk belangrijk, maar het gaat mijns
inziens te ver om te zeggen dat zij principieel altijd alle mogelijkheden
moeten hebben, ongeacht de afweging tegen andere belangen. Dan gaan wij er
teveel aan voorbij dat bibliotheken in belangrijke mate uit collectieve middelen
worden bekostigd. Dat rechtvaardigt dat de overheid daarbij enige belangenafweging
maakt en dat is, dunkt mij, ook gebeurd in dit wetsvoorstel.
 
 Ik ben ook tevreden met het antwoord van de minister over de positie van
de onafhankelijke voorzitter van de onderhandelingsstichting. Zij heeft terecht
gezegd dat er geen aanwijzingsbevoegdheid is, zodat er ook geen ministeriële
verantwoordelijkheid voor kan gelden. Maar, voor elke bestuurder die benoemd
is door de overheid geldt dat de minister die onder bepaalde omstandigheden
ook kan ontslaan. Zover reikt de bevoegdheid van de desbetreffende minister.
Als de bevoegdheid er is om onder bepaalde omstandigheden tot ontslag te besluiten
dan geldt daarvoor ook de ministeriële verantwoordelijkheid.
 
 Ik heb een interruptiedebatje gevoerd met de staatssecretaris over het
schoolboekenfonds. Ik zie wel in dat er op dat punt sprake moet zijn van een
afweging. Vooral met het oog op een gemakkelijke uitvoering zijn er argumenten
te noemen voor het standpunt van de staatssecretaris. Ik vind het echter een
wezenlijk bezwaar dat op deze manier een van de opties van ouders en studenten
voor de verschaffing van studieboeken via de collectieve middelen wordt bevoordeeld.
De afkoopregeling is bedoeld als een praktisch alternatief voor het doorberekenen
van de vergoeding aan degenen die uitlenen, in dit geval de scholen. Alleen
in het voorstel van de regering wordt dit op kosten van de overheid gedaan.
 
 Uit de cijfers die de regering ons verstrekt heeft, blijkt dat het overgrote
deel van de afkoopsom bestemd is voor de schoolboekenfondsen. De uitleningen
van deze fondsen worden geschat op 17 à 22 miljoen, terwijl de andere
uitleningen niet meer dan 1 à 1,5 miljoen bedragen. Wij hebben het
over een zeer substantieel deel van de afkoopregeling. Ik zal niet voorstellen
om een uitzondering op deze regeling mogelijk te maken, want dat komt erop
neer dat de afkoopregeling onderuit wordt gehaald. Ik wil echter wel gezegd
hebben dat ik nog niet overtuigd ben door de argumenten van de regering. Ik
zou de voorkeur aan een andere afweging hebben gegeven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Voorzitter! Wij steunen de window-regeling. De bibliotheken hebben het
steuntje in de rug helemaal niet zo hard nodig als de heer Verhagen ons wil
doen voorkomen. Integendeel! Bovendien is de opdracht tot
verspreiding van cultuur aan de bibliotheken niet echt afhankelijk van de
mogelijkheid om de meest recente CD's te kunnen uitlenen. Ik vind dat de heer
Verhagen het een beetje overdreven stelt.
 
 De heer Verhagen ontpopt zich als een zeer actief kamerlid. Ik ben blij
dat hij niet in het Europees Parlement terecht is gekomen. Hij heeft twee
amendementen ingediend over de CD-I en de CD-ROM. Daar hebben wij weinig bezwaar
tegen. Deze amendementen lijken ons echter overbodig. Het is niet nodig om
vast te leggen dat de minister of de staatssecretaris zich niet zal bemoeien
met bibliotheken. Desgevraagd zullen de bewindslieden dit bevestigen, om de
eenvoudige reden dat zij daar waarschijnlijk niet eens de bevoegdheid toe
hebben.
 
 Met het BKR-amendement heeft de heer Verhagen mij enigszins overvallen.
Ik dacht nu juist dat er een redelijke oplossing was gevonden voor dit probleem.
Het stelt mij licht teleur dat dit amendement die oplossing onderuit dreigt
te halen. Wij hebben daar toch uitvoerig over gesproken bij het wetgevingsoverleg?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Mevrouw De Koning en ik hadden samen een amendement ingediend om kunstenaars
ook in aanmerking te laten komen voor de leenvergoeding. Daar werden van andere
zijde bezwaren tegen aangevoerd. Door de formulering die gekozen is in de
nota van wijziging wordt de maker geacht, als hij onder de BKR valt, toestemming
tot uitlening te hebben gegeven. In de regeling stond "mits de maker toestemming
heeft gegeven". In artikel 3, lid 5, wordt ter zake van werken die zijn verworven
in het kader van de BKR gesteld dat de maker geacht wordt toestemming tot
uitlening te hebben gegeven en dat voor het uitlenen van deze werken geen
vergoeding verschuldigd is.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Die formulering is gebaseerd op eerdere formuleringen, met name die uit
1979.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik heb nooit een pleidooi gehouden voor het uitzonderen van de BKR, anders
had ik daartoe wel een amendement ingediend. Ik heb dat amendement nooit ingediend.
Mij verbaast uw verrassing dan weer.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Ja, zo houden wij elkaar krachtig bezig. Ik moet er nog even over denken.
Dat hoeft niet nu uitgesproken te worden. Op zichzelf ben ik er natuurlijk
wel voor dat de kunstenaar krijgt wat hem toekomt. Ik wijs in dit verband
op onze succesvolle actie tot het schrappen van artikel 12b.
 
 Dan kom ik bij de voorgenomen motie van de heer Vos over de leesportefeuilles
en de gang van de minister naar Brussel. Ik hoop dat de minister het zal doen.
Als de minister dat nog niet zeker weet, ben ik er niet tegen om het streven
van de heer Vos te ondersteunen, al was het maar als teken van mentale ondersteuning
aan de leesportefeuillehouders. Dit onderwerp gaat mij namelijk echt aan het
hart.
 
 Voorzitter! Ik heb het begrip "in Nederland in het verkeer brengen" in
verband met gebracht met onze vrijheid van personen en goederen, te meer omdat
in de Wet op de naburige rechten niet over Nederland, maar over de Europese
Unie wordt gesproken. Het is een lastige problematiek. Graag krijg ik op dit
punt duidelijkheid. Dat hoeft overigens niet vandaag. Ook krijg ik graag duidelijkheid
over de stichtingen. Het lijkt mij onwenselijk als de Stichting Leenrecht
de belichaming zou worden van de onderhandelingsstichting en de stichting
belast met de incasso. Het is raar dat wij niet precies weten wat er gaat
gebeuren, te meer daar de onderhandelingsstichting de belangrijkste schakel
tussen wetgeving en realiteit zal zijn. Dat geldt met name ten aanzien van
het repartitiereglement. Ik heb met genoegen vernomen dat de minister daar
haar eigen adviescommissie bij wil betrekken. Wij moeten echter duidelijkheid
krijgen over de vraag of het om één of twee stichtingen gaat.
Als het om twee stichtingen gaat, hebben zij dan beide een onafhankelijke
voorzitter en is de status verschillend? De kwestie van de stichting c.q.
stichtingen heeft een essentiële functie in de gehele afwikkeling van
de gang van zaken.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil nog een paar punten aanstippen. In eerste
instantie het aspect van het afstand doen van recht. Zoals ik al eerder zei
staat de VVD niet afwijzend tegenover de gekozen constructie. Wij zullen wat
dat betreft het voorstel van de bewindspersonen volgen, echter met de toevoeging
dat wij ons kunnen voorstellen dat, ongeacht de schriftelijke
melding aan de betrokken stichtingen, iedere auteursrechthebbende de stempel
in het boek plaatst, zodat ook de lezers weten dat hij geen probleem van het
leenrecht maakt. Je kunt het ene doen door het andere niet te laten.
 
 Vervolgens kom ik bij de moderne media. De minister heeft aangekondigd
dat er op dit punt een notitie zal verschijnen. Dat is te waarderen, maar
de moderne media worden in dit wetsvoorstel op een aantal punten reeds geraakt.
De moderne media zijn "springend spul". Het schiet onder je handen uit, het
gaat flitsend snel. Zodra we ons in een wetsvoorstel, dat toch ten minste
een levensduur van tien à twintig jaar mag hebben, bezighouden met
de moderne media, moeten we ons realiseren dat die criteria op korte termijn
zouden kunnen worden aangepast. Ik vind het daarom wenselijk dat de minister
een indicatie geeft over het tijdstip van verschijnen van de notitie.
 
 Ik kom dan bij het punt van de afkoopsom van ƒ 400.000, onderdeel
3. Ik heb nog niet begrepen of de staatssecretaris bereid is de gegevens die
hem zijn aangereikt door de Nederlandse Uitgeversbond te betrekken bij de
uiteindelijke verdeling van het voorliggende bedrag. Gaarne ontvang ik daarop
nog een antwoord.
 
 Dan de leesportefeuilles. Ik waardeer het dat de minister al een eind
op weg is, maar zij gaat nog net die paar stapjes verder. En waarom dienen
die stapjes gezet te worden? Omdat er sprake is van een op dit moment te creëren
onevenwichtigheid in de onderhandelingspositie. Nu afwachten wat daar uitkomt,
is het honoreren van de onevenwichtigheid. Het is op dit moment juist belangrijk
om een signaal uit te sturen om de balans weer terug te krijgen. En daarnaast,
mijnheer de voorzitter, zal mevrouw de minister haar Europese vrienden bezoeken,
want we zijn natuurlijk allemaal samen Europa. Het moet dus geen probleem
zijn om mijn vraag bij haar te brengen. Ik wil nu in dit kader een motie indienen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat wetsvoorstel 23247 dient ter implementatie van de richtlijn
92/100 zoals vastgesteld door de Europese Raad op 19 november 1992;
 
 overwegende, dat in de considerans van die richtlijn onder meer wordt
overwogen dat de verhuur en uitlening van auteursrechtelijke beschermde werken
en van door naburige rechten beschermde werken een steeds belangrijker rol
gaat spelen;
 
 overwegende, dat in Nederland sinds zeer geruime tijd als handelsactiviteit
tijdschriften in leesportefeuilles worden geëxploiteerd, zulks op basis
van tussen uitgevers en exploitanten gegroeide rechtsverhoudingen;
 
 spreekt als haar mening uit, de bewindspersonen te verzoeken aan de Europese
Commissie c.q. de daarvoor ontvankelijke gremia in Europees verband te melden
dat, als gevolg van de implementatie van de richtlijn, de onderhandelingsbalans
tussen uitgevers van tijdschriften en exploitanten van leesportefeuilles –
een vrijwel uniek Nederlandse economische activiteit – op ongewenste
en ongevraagde wijze t.b.v. eerstgenoemde groep wordt verbeterd, alsmede aan
de orde te stellen dat binnen redelijke termijn een evaluatie van de richtlijn
en een discussie over eventuele aanpassingen zal dienen plaats te vinden,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid O.P.G. Vos. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 31 (23247).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Ik kom aan mijn twee laatste punten. Het eerste betreft de motie van het
CDA. Ik ben zeer geïnteresseerd nog eens de mening van de staatssecretaris
te horen over de vrijheid van de bibliotheken, ongeacht de condities, om materiaal
uit te lenen. Ik meen uit zijn woorden begrepen te hebben dat zijn standpunt
conform de motie van het CDA is, namelijk dat hij de volledige vrijheid overlaat
aan de bibliotheken om uitleenbaar te stellen wat zij wensen, ongeacht de
condities.
 
 Wat de BKR betreft, sluit ik aan bij wat de bewindspersonen daar zelf
over gezegd hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Zijlstra (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik wil de amendementen even langslopen.
 
 Het amendement op stuk nr. 27. Dit is een herhaling van zetten. Aan de
ene kant brengt de minister het belang van de auteur in stelling. Aan de andere
kant is er de stelling onzerzijds dat er sprake zou zijn van een gedifferentieerd
tarief om met name dit belang te kunnen dienen. De argumenten op dit punt
zijn voldoende gewisseld. Ik wil dit in tweede termijn niet opnieuw doen.
Ik laat de beslissing over aan het politieke krachtenveld. We zullen bij de
stemming over het amendement wel zien hoe deze beslissing uitpakt.
 
 De minister heeft inmiddels voorgesteld, de tekst van het amendement op
stuk nr. 24 aan te passen. Ik heb dat idee overgenomen en de tekst die de
minister heeft aangegeven, opgenomen in het amendement op stuk nr. 28. Dat
amendement is inmiddels rondgedeeld. Ik ga ervan uit, dat de minister het
amendement op stuk nr. 28 overneemt en dat het amendement daarmee onderdeel
van de wet uitmaakt.
 
 De minister heeft betoogd dat het onverstandig is, het amendement op stuk
nr. 25 aan te nemen. Ik zal mij nog even bezinnen op de vraag of dit amendement
moet worden ingetrokken. Daarover zal nader overleg in de fractie plaatsvinden.
 
 Wellicht is zij mij ontgaan, maar ik heb nog geen reactie van de staatssecretaris
gehoord op het amendement op stuk nr. 15. Wellicht kan deze in tweede termijn
worden gegeven.
 
 De motie van de heer Vos steun ik. De motie en het amendement van de heer
Verhagen komen mij sympathiek voor. Hierover moet echter nog nader overleg
binnen de fractie plaatsvinden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Het nader gewijzigde amendement-Van Heemst (stuk nr. 28) is overgenomen.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Voorzitter! In de tweede termijn is onder andere nog ingegaan op de window- regeling. Ik meen dat de situatie duidelijk is.
 
 De CD-I en CD-ROM. De heer Verhagen heeft een motie ingediend, waarin
hij zegt dat hij van mening is, dat de regering zich buiten de wettelijke
regeling niet dient te mengen in het uitleenbeleid van de bibliotheken met
betrekking tot CD-I en CD-ROM. Ik wil dat nog verbreden: de regering dient
zich buiten de wettelijke regeling helemaal niet te bemoeien met het uitleenbeleid
van de bibliotheken. In zoverre neem ik dus afstand van de gewekte indruk
dat wij hier gaan bepalen wat de bibliotheken wel of niet willen uitlenen.
Mocht deze suggestie blijken uit de nadere brief naar aanleiding van het wetgevingsoverleg,
dan is die suggestie in elk geval niet juist of de formulering niet zo, dat
daardoor elke suggestie wordt weggenomen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik ben daar zeer blij mee, want de suggestie werd wel gewekt. Ik haal
even de woorden uit de notitie aan: de grote lijn zou naar ons inzicht –
het inzicht van de bewindslieden – moeten zijn dat kostbare werken en
naslagwerken in de vorm van CD-I en CD-ROM op grond van en naar analogie van
het voorgaande niet uitgeleend behoren te worden. Dat is ondertekend door
de minister van Justitie en de staatssecretaris. Dat was de positie van de
minister. Ik ben blij dat zij daarvan nu krachtig afstand neemt. Ik trek mijn
motie daarom in.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien de motie-Verhagen (23247, nr. 29) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Voorzitter! Misschien zal de heer Vos ook een dergelijke conclusie trekken,
maar ik wil toch niet zo enthousiast op zijn motie reageren. Voordat deze
motie door de Kamer is aangenomen, zeg ik niet toe dat ik naar Brussel zal
gaan omdat ik daar, eerlijk gezegd, niet zoveel van verwacht. Er is gediscussieerd
over de positie van leesportefeuillehouders. Dat heeft in Brussel vrij weinig
indruk gemaakt. Ik vind het niet zo sterk om naar Brussel te gaan, terwijl
wij nog niet kunnen beargumenteren dat de situatie nu anders is dan tijdens
de onderhandelingen. Wanneer de Kamer de motie aanneemt, dan zal ik die uiteraard
uitvoeren.
 
 Mevrouw De Koning heeft nog duidelijkheid over de stichtingen gevraagd.
Ik heb er behoefte aan om alle stichtingen die zich bezighouden met auteursrecht
in welke vorm dan ook in kaart te brengen. Het is echt een woud aan het worden.
Als het gaat over de twee stichtingen die zich moeten bezighouden met het
leenrecht, dan wijs ik op de reeds bestaande Stichting Leenrecht. Dat is een
incassostichting. De voorzitter daarvan wordt niet door de overheid benoemd.
De tweede stichting is de onderhandelingsstichting, die een onafhankelijke
voorzitter krijgt. Ik ben het ermee eens, dat de incassostichting een andere
stichting moet zijn dan de onderhandelingsstichting.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 De bemanning ervan is nog niet aan de orde?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Nee. Zover ben ik nog niet.
 
 De heeft Vos heeft gevraagd of niet in een boek vermeld kan worden, dat
de auteur afstand heeft gedaan van het leenrecht. Het lijkt mij, dat bij "copyright"
vermeld kan worden dat de auteur afstand heeft gedaan van het leenrecht. De
auteur moet dat wel doen op het moment dat het boek worden uitgegeven en niet
achteraf.
 
 Voorzitter! Ik sprak al over het amendement op stuk nr. 28 van de heer
Zijlstra. Het wordt door mij overgenomen.
 
 Voorzitter! Ik meen hiermee de vragen in tweede termijn te hebben beantwoord.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Ik had nog een vraag over de termijnstelling gesteld.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Neemt u mij niet kwalijk. De werkzaamheden zijn zodanig dat in de loop
van het volgend jaar de heer Nuis en ik te zamen deze notitie zullen uitbrengen.
Wij houden daarbij ook rekening met de internationale ontwikkelingen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Neemt de minister dan meteen Nederland en de Unie erbij?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Ik zei: de internationale ontwikkelingen. Dat wil zeggen, dat hetgeen
zich in Nederland afspeelt, wordt geplaatst in het kader van de Unie.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Ik refereer aan de zinsnede: in Nederland in het verkeer gebracht.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat is een kwestie van definities: in het verkeer brengen en voor uitleen
beschikbaar stellen. Dat zijn twee verschillende zaken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Ik refereer hier niet aan. Wordt "in Nederland in het verkeer gebracht"
gehandhaafd? In de Wet op de naburige rechten wordt gesproken over "in de
Europese Unie in het verkeer gebracht".
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 In Nederland in het verkeer gebracht slaat op de window-regeling. In zoverre
had de heer Verhagen gelijk. Als de window-regeling niet geldt, maakt het
niet uit of iets in Nederland in het verkeer is gebracht of niet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw De Koning (D66):
 
 Ik begrijp dat de minister vooruitloopt op de stemming.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Ik loop nergens op vooruit, maar houd overal rekening mee.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Nuis:
 
 Mijnheer de voorzitter! De heer Verhagen heeft een amendement ingediend
met betrekking tot de BKR en dat betreur ik. Ik heb hem blijkbaar niet overtuigd.
Nog eenmaal zal ik trachten mijn standpunt hierover duidelijk te maken. De
BKR is ooit bedoeld geweest als een regeling waardoor de overheid werk zou
verkrijgen dat vervolgens een maatschappelijke functie zou krijgen. Dat was
de opzet. Nooit was het de bedoeling, ook al gebeurde dat wel, om dat werk
in silo's op te slaan. Er moest iets mee gebeuren. Het werk kon aan bijvoorbeeld
ziekenhuizen beschikbaar worden gesteld, maar de regeling gaf ook aan dat
het aan particulieren kon worden uitgeleend. Van die mogelijkheid is echter
vóór 1979 geen gebruik gemaakt, daarna wel. De gemeenten hebben
zich steeds keurig aan de regeling gehouden. Ook na 1979 kwam er geen enkel
kunstwerk in het uitleencircuit terecht als de kunstenaar dat weigerde. Nogmaals,
de gemeenten hebben deze regeling steeds loyaal uitgevoerd en daarop baseer ik het voorstel om tot een uitzondering te komen. Zowel op
grond van de oorspronkelijke bedoelingen van de BKR als op grond van de wijze
waarop er steeds met die regeling is omgegaan, mag worden aangenomen dat die
toestemming aanwezig is. Ik kan niet anders dan de Kamer ontraden dit amendement
aan te nemen.
 
 De heer Schutte is op de schoolboekenfondsen teruggekomen. Ik er heb er
behoefte aan, nog eenmaal te trachten zijn afweging te beïnvloeden, zodat
hij mogelijk tot een ander oordeel komt. Wat doet nu precies dat afkoopfonds?
Dat maakt dat er geen leengeld behoeft te worden betaald. Wij kennen thans
twee soorten schoolboekenfondsen. Eén van die vormen voorziet erin
dat de school de boeken koopt. Wat wij aangeven is dat, als de school in die
constructie boeken uitleent, dit onder de afkoopregeling valt. Het is dus
niet zo – ik meen dat de heer Schutte het zo stelde – dat het
om een gratis zaak gaat. Neen, de school moet het doen. Als de school het
niet doet en alles buiten de deur laat, is er sprake van verhuur.
 
 Voorzitter! Als wij de geschetste opzet niet zouden volgen, zouden wij
in feite de scholen een mogelijkheid ontnemen die zij nu hebben. Dan zouden
zij worden teruggedreven in de richting van de commerciële opzet voor
boekenfondsen, of zij zouden op eigen houtje naar die stichting moeten gaan
en dat is een buitengewoon moeilijke weg. Om de mogelijkheid te behouden dat
scholen zelf, in eigen beheer, een boekenfonds opstellen, is de geschetste
opzet nodig. Ik hoop dat wat dit betreft de balans voor de heer Schutte wat
meer naar de andere kant kan doorslaan.
 
 De heer Vos heeft in tweede termijn gesproken over zijn motie, die intussen
niet meer bestaat, omdat de minister een uitstekend antwoord heeft gegeven,
uiteraard mede namens mij. Voorts vroeg hij hoe er wordt gehandeld ten aanzien
van de gegevens van de KNUB in relatie met de uiteindelijke verdeling van
het afkoopbedrag. Voorzitter! Wij zullen die cijfers zeker betrekken bij het
nadere onderzoek naar de exacte omvang van het uitlenen dat ik heb toegezegd.
Dat moet dan overigens wèl gebeuren op grond van eenduidige definities,
maar dat is vanzelfsprekend; dat hoort bij het werk.
 
 De heer Zijlstra heeft mij erop gewezen dat ik niet expliciet heb gezegd
wat ik van het amendement op stuk nr. 15 vind. Voorzitter! Ik heb er wel uitvoerig
over gesproken maar dàt heb ik inderdaad niet gezegd. Toch zal aan
de hand van wat ik in eerste termijn heb gezegd, duidelijk zijn dat ik ook
de aanvaarding van dat amendement moet ontraden.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 18.15 uur tot 19.45 uur geschorst.
 
 
 
 
 Voorzitter: Zijlstra
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-68-4066-4089.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl