Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1512-1518

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-06-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 28, pagina 1512-1518

18-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29019Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019)Pagina 1529-1536
Lijst van besluiten (dinsdag 18 mei 2004)Pagina 1552-1552
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet met het oog op verbetering van de openheid en continuïteit van de landelijke publieke omroep (29030)Pagina 1545-1552
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 18 mei 2004)Pagina 1552-1553
Beleidsdebat over de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (29200 XIV)Pagina 1495-1512
Voortzetting van het beleidsdebat over de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (29200 XIV)Pagina 1536-1545
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019)Pagina 1512-1518
Presentie en opening (dinsdag 18 mei 2004)Pagina 1495-1495
Voortzetting van het beleidsdebat over de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (29200 XIV)Pagina 1518-1529

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet
op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging
van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Het onderwijs in allochtone levende talen heeft een lange
voorgeschiedenis. Aanvankelijk was dit onderwijs, met de naam OETC, onderwijs
in eigen taal en cultuur, bedoeld om de kinderen van "gastarbeiders" te helpen
om makkelijker en zonder achterstand naar hun land van herkomst terug te keren.
Gaandeweg is OALT steeds meer ingezet als taalondersteuning. Nu wordt voorgesteld
om OALT af te schaffen.Wij kunnen ons voorstellen dat de minister de bekostiging van OALT wil
stoppen. De deskundigen zijn het niet eens over het antwoord op de vraag of
onderwijs in eigen taal bijdraagt aan een betere verwerving van het Nederlands.
De ervaringen die scholen hiermee hebben opgedaan zijn wisselend. Er zijn
scholen waar het fantastisch loopt en er zijn scholen waar het niet zo goed
loopt. Deze verdeeldheid in het onderwijsveld is begrijpelijk. Bij de werving
van de toenmalige OETC-leerkrachten is niet altijd goed gekeken of de leerkrachten
de pedagogisch-didactische kwaliteiten hadden dan wel of zij het Nederlands
voldoende beheersten. Dat laatste was voor onderwijs in eigen taal als overbrugging
niet nodig, maar inmiddels is dat anders.Zelfs de scholen die de afschaffing van OALT toejuichen beseffen nu toch
met enige schrik dat zij hun OALT-leerkrachten daadwerkelijk kwijtraken. De
OALT-leerkrachten zijn langzamerhand ook allerlei andere functies gaan vervullen.
Zij fungeren als contactpersoon tussen school en ouders en bemiddelen soms
ook als zich in de thuissituatie van leerlingen problemen voordoen.Wij willen allemaal graag dat kinderen die met een achterstand op school
komen, die achterstand zoveel mogelijk inlopen. Wij hebben daar vorige week
uitvoerig over gesproken. Mijn fractie heeft er begrip voor dat het onderwijs
in allochtone levende talen wordt afgeschaft als dat niet het meest geschikte
instrument is gebleken om de achterstanden in te lopen. Wij zijn wel een beetje
verbaasd over het ontbreken van een alternatieve inzet van deze middelen.
Het gaat uiteindelijk niet om het wel of niet voortzetten van OALT. Het gaat
om het verminderen van onderwijsachterstanden en het zoeken naar de beste
manier om dat te realiseren. Het onderwijs geeft hiervoor allerlei signalen.
Het onderwijs heeft een grote behoefte aan oudercontactpersonen en aan schoolmaatschappelijk
werkers. Wij weten inmiddels dat de betrokkenheid van ouders bij het onderwijs
van hun kinderen een van de succesfactoren voor onderwijs is. Oudercontactpersonen
kunnen daarin een grote rol vervullen. Een van de "bedreigingen" daarvan zijn
de problemen in de thuissituatie. Heel veel onderwijsachterstanden worden
niet veroorzaakt door leerproblemen, maar door maatschappelijke factoren zoals
problemen thuis.Wij komen nog met de minister te spreken over het onderwijsachterstandbeleid.
Daar hoort dit natuurlijk thuis. Vooruitlopend op dat debat willen wij de
minister verzoeken om nader in te gaan op de vraag of het mogelijk is om de
gelden die nu gemoeid zijn met OALT, in te zetten voor het gemeentelijk onderwijsachterstandbeleid
of voor het achterstandbeleid in het algemeen, opdat deze gelden behouden
blijven voor het onderwijs. Graag horen wij hierop een reactie.De heer Koekkoek (CDA):Mijnheer de voorzitter. Het wetsvoorstel tot beëindiging van de bekostiging
van het onderwijs in allochtone levende talen, OALT, is geen hamerstuk en
dat is terecht. Het wetsvoorstel is immers een belangrijke wijziging in het
beleid inzake de taal en cultuur van allochtone minderheden. We spreken vandaag
alleen over de afschaffing van de bekostiging van OALT, niet over de afschaffing
van het onderwijs in allochtone levende talen zelf. Mijn hoofdvraag aan de
minister is vandaag: welke ruimte blijft er over voor het onderwijs in allochtone
taal en cultuur?Mevrouw Linthorst heeft al iets gezegd over de geschiedenis van het OALT.
Wie de geschiedenis van het OALT op zich laat inwerken, valt het op hoe wisselend
de perspectieven in het beleid van de afgelopen veertig jaar zijn geweest.
Dat moet ons bescheiden maken.Het lijkt erop dat met dit wetsvoorstel de tijd veertig jaar wordt teruggedraaid.
In de jaren zestig vond het onderwijs in de talen van arbeidsmigranten plaats
op basis van particuliere initiatieven. Het ministerie van CRM, zoals het
toen nog heette, subsidieerde dit particulier initiatief. Na beëindiging
van de bekostiging van OALT zal het onderwijs in allochtone talen opnieuw
afhangen van particuliere initiatieven. Het onderwijs zal gegeven blijven
worden, omdat er behoefte aan is en omdat het geven van onderwijs vrij is
in Nederland. De overheid mag wel toezicht uitoefenen op het niet-bekostigde
onderwijs. Omdat taalonderwijs kan worden gebruikt om extremistische denkbeelden
over te dragen, kan toezicht ook wenselijk zijn. Dit wetsvoorstel voorziet
daar echter niet in. Kan de minister aangeven waarom er geen toezicht is op
het particuliere taalonderwijs?Terug naar de geschiedenis van OALT, die kort is beschreven in het rapport
van de commissie-Blok over het integratiebeleid. In de jaren zeventig ging
het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen het onderwijs in de eigen taal
en cultuur (OETC) subsidiëren. De doelstellingen waren tweeërlei:
integratie in de Nederlandse samenleving en voorbereiding op terugkeer naar
het land van herkomst. In 1983 wordt de cultuur van het OETC overgeheveld
naar het intercultureel onderwijs. Geleidelijk verschuift het doel van onderwijs
in eigen taal naar ondersteuning van het leren van de Nederlandse taal. Daarnaast
wordt de eigen culturele identiteit van etnische minderheden
ondersteund.De positieve waardering voor andere culturen spreekt in 1992 uit de titel
van het rapport van de commissie Allochtone leerlingen in het onderwijs, de
commissie-Van Kemenade. Dat rapport heette: Ceders in de tuin, naar aanleiding
van de dichtregels van Han Hoekstra: Ik heb een ceder in mijn tuin
geplant,Gij kunt hem zien, gij schijnt het niet te willen.De commissie-Van Kemenade moest in 1992 al constateren dat onderwijs in
eigen taal geen aantoonbaar positief effect had op de bestrijding van onderwijsachterstanden,
ook niet op het sneller en beter leren van het Nederlands. De commissie erkende
de eigen waarde van allochtone levende talen in Nederland en zag de zorg voor
het onderwijs daarin als een taak van de overheid. In de uitwerkingsnotitie
uit 1995 werd wel de term "onderwijs in allochtone levende talen" overgenomen
van de commissie-Van Kemenade, maar in weerwil van de bevindingen van de commissie
werd in de notitie en in het wetsvoorstel gekozen voor taalondersteuning als
voornaamste doel. Het is triest te moeten constateren dat dit doel niet alleen
vooraf, maar ook achteraf in het algemeen onhaalbaar is gebleken.Tien jaar geleden mocht ik in de Tweede Kamer mijn maidenspeech houden
namens de CDA-fractie, waar de minister ook deel van uitmaakte, over een wetsvoorstel
inzake onderwijs in niet-Nederlandse taal. Ik pleitte toen voor duidelijkheid
in de doelstellingen van het onderwijs in eigen taal en cultuur. Is het achterstandsbeleid
of is het cultuurbeleid? Ik voegde eraan toe "dat het CDA positief staat tegenover
onderwijs in eigen taal en cultuur, op grond van onze waardering voor een
pluriforme samenleving, waarin minderheden hun eigen cultuur moeten kunnen
beleven. Dit recht is ook in internationale verdragen opgenomen".Ik heb mij afgevraagd of ik deze woorden vandaag zou kunnen herhalen,
nu ik de afschaffing van de bekostiging van OALT moet verdedigen. Het antwoord
is "ja". Het program van uitgangspunten van het CDA is niet veranderd. Ik
moet eraan toevoegen dat de wereld om ons heen wel is veranderd. Vandaar dat
het CDA opnieuw benadrukt welke fundamentele waarden ons in een multiculturele
samenleving met elkaar verbinden. Daar is hernieuwde aandacht voor nodig.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):De CDA-beginselen zijn niet veranderd; de wereld om u heen wel. De Europese
richtlijnen waarop u zelf wijst, zijn echter niet veranderd. Is het binnen
die richtlijnen dan mogelijk om straks voor afschaffing van OALT te stemmen?De heer Koekkoek (CDA):Ik kom straks terug op de Europese regels en ik heb op dat punt ook enkele
vragen aan de minister. Ik verzoek mevrouw De Rijk daarom om dat af te wachten.
Ik zal straks ook een conclusie trekken.Als wij de waarde van eigen taal en cultuur erkennen, is de vraag hoe
het nu verder moet wanneer dit wetsvoorstel tot wet is verheven. In de nota
naar aanleiding van het verslag schrijft de minister dat het pluriforme gedachtegoed
wordt bevorderd door het te verankeren in het onderwijs. Daarbij verwijst
zij terecht naar de wettelijke bepalingen die zeggen dat het onderwijs er
mede van uitgaat dat de leerlingen opgroeien in een multiculturele samenleving.
Dat geeft enige ruimte om binnen school aandacht te geven aan allochtone taal
en cultuur. Voorts blijft er de mogelijkheid, evenals voor het Fries of voor
streektalen, om de taal van het land van oorsprong mede als voertaal bij het
onderwijs te gebruiken. De hoofdregel blijft echter dat het onderwijs in het
Nederlands wordt gegeven.Buiten schooltijd kan ook aandacht aan allochtone talen worden besteed,
bijvoorbeeld binnen het concept van de brede school. Daarnaast zijn er particuliere
initiatieven om Turkse of Arabische lessen te geven. In het voortgezet onderwijs
blijft de keuzemogelijkheid voor Turks of Arabisch bestaan.Bij de herziening van de kerndoelen van het basisonderwijs krijgen scholen
meer ruimte om zelf invulling te geven aan het onderwijs. De CDA-fractie juicht
dat toe. De vraag is waarom scholen die nu met succes OALT kunnen geven voor
taalondersteuning, daartoe niet de vrijheid zouden mogen hebben, overigens
zonder dat dat tot extra bekostiging leidt. Bij de commissie-Blok waren er
tijdens de verhoren ook geluiden over positieve effecten van OALT. Waarom
zouden wij scholen en kinderen deze mogelijkheden voor onderwijsverbetering
ontnemen?De Europese Raad heeft zich laatstelijk in 2002, in Barcelona, uitgesproken
voor verbetering van de beheersing van basisvaardigheden, met name door het
onderwijs van ten minste twee vreemde talen vanaf zeer jonge leeftijd. De
minister wil daarvan maken: twee buurtalen. Naast het Engels gaat het dus
om Frans of Duits. Daar zijn op zich goede redenen voor, maar waarom deze
beperking als Europa daar niet om vraagt? Als scholen zinvol een allochtone
levende taal kunnen geven, waarom zou men de scholen dan de ruimte daartoe
onthouden? Nederland behoort straks tot de minderheid van landen in Europa
die onderwijs in allochtone levende talen niet bekostigt. Slaan wij daarmee
niet te ver door?Nederland heeft binnen de EU de verplichting om onderwijs in de taal en
cultuur van migrerende werknemers te bevorderen. De minister schrijft in de
nota naar aanleiding van het verslag dat er geen verplichting is om dat onderwijs
kosteloos aan te bieden. Onderwijs in de leerplichtige leeftijd moet echter
wel kosteloos zijn. De vraag is dan hoe de minister het onderwijs voor migrantenkinderen
in hun eigen taal wil bevorderen als het niets mag kosten.Bij OALT moeten wij helaas constateren dat het over het algemeen niet
geslaagd is, ondanks de inspanningen van velen, ook van de OALT-leraren die
achteraf de Nederlandse taal nog moesten leren. Laat de geschiedenis van OALT
een les zijn om bij het achterstandsbeleid geen onhaalbare doeleinden te stellen.Ik zou onze conclusie aankondigen, maar ik wacht daarmee tot na het antwoord
van de minister.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Voorzitter. De opvattingen over wat politiek correct is en wat niet, zijn
in dit land in korte tijd nogal veranderd. Mijn partij werd er een tijd geleden
nogal eens van beschuldigd politiek correct te zijn. Daarvoor hoeven wij inmiddels
niet meer bang te zijn. Het zijn nu andere partijen die massaal zeggen wat
je hoort te zeggen. Zij zeggen massaal wat bij de tijdgeest
hoort; zij zijn nu met andere woorden de politiek correcte partijen. Bij deze
nieuwe vorm van politieke correctheid past de afschaffing van OALT. Alles
wat riekt naar eigenheid van immigranten, is niet "p.c." en wordt bestreden
of afgeschaft. Dat geldt zelfs voor OALT, dat nota bene gericht is op integratie.
Het is immers bedoeld als ondersteuning bij het leren van het Nederlands.De minister haalt in de memorie van toelichting en de nota naar aanleiding
van het verslag de Onderwijsraad en het SCP aan die stellen dat het niet bewezen
is dat OALT werkelijk helpt bij het leren van Nederlands. Het zou overigens
een groot wonder zijn als dat al wel bewezen was, want OALT bestaat pas een
jaar of vijf en wordt gegeven in de groepen 1 tot en met 4. Het zou met het
oog hierop heel bijzonder zijn als nu al bewezen zou kunnen worden dat het
helpt. Begrijp me goed: mijn fractie vindt niet op voorhand dat OALT in de
huidige vorm gehandhaafd moet worden. Het gaat er mijn fractie om dat de pedagogische
effecten op een reële manier worden onderzocht en dat wordt afgezien
van allerlei goedkope redeneringen. Ik gebruik "goedkoop" dan in beide betekenissen
van het woord.Als het dit kabinet werkelijk te doen is om de effectiviteit van OALT,
had men én wat meer geduld moeten betrachten én zou men het
geld, indien inderdaad zou blijken dat de huidige invulling niet het meest
effectieve middel is, hebben moeten besteden aan een alternatief. Mijn collega
van de PvdA-fractie wees daar terecht op. Het samenvallen van de afschaffing
van OALT met de bezuiniging op het onderwijsachterstandenbeleid van 100 mln
maakt een en ander alleen maar wranger. Gaat het dit kabinet werkelijk om
integratie of bespreken wij nu populistische reflexen en bezuinigingen?Wat is het effect van de afschaffing van OALT? Op dit moment maken zo'n
70.000 kinderen gebruik van OALT. Te verwachten valt dat door de afschaffing
van deze mogelijkheid op scholen de behoefte van kinderen en vooral ouders
om "iets te doen met de eigen taal en cultuur" er niet minder op wordt. Sterker
nog: er zijn signalen dat die behoefte alleen maar groter wordt, nu vooral
mensen van Turkse en Marokkaanse komaf zich minder welkom voelen in Nederland.
Deze mensen trekken zich terug in hun eigen schulp: hun eigen taal en cultuur.Hoe wordt volgens de minister na de afschaffing van OALT aan die behoefte
voldaan? Te verwachten valt dat een deel van deze behoefte wordt opgepakt
door moskeeën en onduidelijke groeperingen uit de landen van herkomst.
Dan hebben scholen en de overheid dus geen enkel zicht meer op wat er allemaal
onder het mom van taal en cultuur wordt onderwezen.Mevrouw Dupuis (VVD):Wat is eigenlijk het antwoord van mevrouw De Rijk op de vraag wat deze
kinderen zullen gaan doen? Ik vraag dat, omdat het nu juist het probleem is
dat kinderen thuis hun eigen taal blijven spreken. Dat is ook de reden dat
OALT mislukt is. De kinderen die nu nog op school hun eigen taal moeten leren,
hebben OALT helemaal niet nodig, omdat hun moeders nog steeds geen Nederlands
spreken. Dat is het grote probleem.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Mevrouw Dupuis heeft een andere voorstelling van zaken dan ik. Van de
betrokken mensen heb ik namelijk begrepen dat OALT niet bedoeld is om de eigen
taal te leren spreken. Dat zouden ze inderdaad net zo goed van hun moeder
kunnen leren. OALT is volgens hen juist bedoeld als een steun in de rug bij
het leren van het Nederlands. Of wij het nu willen of niet: het is daarnaast
de wens van sommige ouders dat hun kinderen zich kunnen verdiepen in hun moedertaal.
Daarvoor kunnen zij nu aankloppen bij de school. Als dat niet langer kan,
doen ze het misschien bij de moskee. Het is onze verwachting en die van de
mensen uit het veld dat minderheden steeds vaker bij de moskee zullen aankloppen,
want er is behoefte aan. Op die manier heb je er echter geen zicht meer op.
De minister zegt zelfs letterlijk in de nota naar aanleiding van het verslag:
"de regering zal de organisatie van dit soort activiteiten niet volgen". Bovendien
zegt zij: "als allochtone groeperingen dat wensen, kunnen zij deze lessen
buiten het reguliere onderwijs om zelf gaan organiseren. Hierin hebben zij
dus een eigen verantwoordelijkheid waarin de regering zich niet mengt." Houdt het kabinet dit ook vol als er straks signalen komen dat er in het
kader van deze eigen verantwoordelijkheid dingen gebeuren die niet in 's Neerlands
normen en waarden passen? Ik heb het dan niet over overtredingen van de wet
want ik neem aan dat daar sowieso tegen wordt opgetreden. Ik heb het over
een grijs gebied waarover je als wetgever niets te zeggen hebt, maar waarover
je wel degelijk iets te zeggen hebt als je als school of gemeente de verantwoordelijkheid
hebt voor het geven van die lessen.Wat de GroenLinks-fractie betreft, houden de scholen zicht op hetgeen
in het kader van de eigen taal en cultuur gebeurt. Dit is dan ook een belangrijke
reden om voor handhaving van enige vorm – dat hoeft dus niet deze vorm
te zijn – van OALT te pleiten. Als voorbeeld noem ik het voorstel van
de taalscholen, dat ook door de Onderwijsraad is bepleit. De minister citeert
uit het rapport "Samen naar de taalschool" van de Onderwijsraad, maar dat
doet zij nogal selectief. De kern van dat rapport is immers een pleidooi om
een mede door de overheid gefaciliteerde voorziening te handhaven, namelijk
de taalschool. De minister is juist niet op dit pleidooi ingegaan.Op een vraag van de fracties van OSF, D66 en Groenlinks laat de minister
weten dat de meeste ons omringende landen wel degelijk binnen schooltijd aandacht
besteden aan onderwijs in de eigen taal en cultuur. Het gaat dan om Oostenrijk,
Waals België, Frankrijk, Duitsland, heel Scandinavië, Engeland,
Italië, Hongarije, Luxemburg en Portugal. Hoe verklaart de minister de
wel erg eigen koers van Nederland in dit opzicht? Hebben alle genoemde landen
het licht gewoon nog niet gezien? Of valt er misschien juist van hen iets
te leren over een vruchtbare vorm van onderwijs in eigen taal en cultuur?Tegelijkertijd is volgens de minister de Europese richtlijn 77/486/EEG,
die het onderwijs in de eigen taal aan kinderen van migrerende werknemers
regelt, door de meeste lidstaten losgelaten. In het kader van een Europese
richtlijn is de term "losgelaten" heel interessant. Ten eerste is mijn fractie
benieuwd waaruit blijkt dat landen de richtlijn zouden hebben losgelaten,
ook in het licht van het feit dat veel landen wel degelijk aandacht besteden
aan eigen taal en cultuur in het onderwijs. Bovendien is de richtlijn er nog
wel. Is het kabinet van plan om in Europees verband te pleiten voor afschaffing
van de richtlijn, zodat afschaffing van OALT ook echt mag van Europa? Of hoopt
het kabinet op gedogen vanuit Europa?Ik kom nu te spreken over het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale
minderheden. De minister zegt in de nota naar aanleiding van het verslag dat
als alleen Friezen onder het kaderverdrag gaan vallen, afschaffing van OALT
niet in strijd is met het kaderverdrag. Zoals wij allen weten, is het kaderverdrag
hier nog niet behandeld. Wij weten dus nog niet wie er allemaal onder gaan
vallen. Zoals de minister weet is de GroenLinks-fractie ervoor om alle minderheden
die officieel onder het minderhedenbeleid vallen, in het kaderverdrag op te
nemen. Kan de minister beloven dat, als wij het over een paar maanden over
het kaderverdrag hebben, deze discussie niet vervuild wordt door de afschaffing
van OALT die dan misschien een feit is? Ik zie het al helemaal voor mij: straks
wordt er voor een beperking tot Friezen gepleit want anders moeten wij OALT
weer gaan optuigen. Ik zou graag zien dat de goede volgorde wordt gevolgd.Ik heb nog een opmerking over de vrijheid en verantwoordelijkheid van
scholen, waar dit kabinet en deze minister zo vaak voor pleiten. Hoe past
het in die eigen verantwoordelijkheid dat het kabinet basisscholen oplegt
dat zij naast Engels alleen Duits en Frans mogen aanbieden? Het kabinet wil
dat echt opleggen. Als argument wordt aangevoerd dat deze landen Nederlandse
handelspartners zijn. Ik vraag mij af of het argument dat het handelspartners
zijn doorslaggevend moet zijn waar het gaat om onderwijs aan kinderen van
de basisschool. Maar bovendien: door de globalisering en de toetreding van
Turkije tot de EU zou Turkije een heel belangrijke handelspartner kunnen worden.
Of wil het kabinet dit aan de Turkse Duitsers overlaten?Mijn fractie maakt zich grote zorgen over de beperkte blik van dit kabinet
op de wereld. Turks en Arabisch zijn wereldtalen en Nederland zou, dankzij
de Turkse en Arabische Nederlanders, een voorsprong kunnen ontwikkelen in
het contact met dat deel van de wereld, in economisch opzicht en in andere
opzichten. In plaats daarvan legt het kabinet de basisscholen op dat zij alleen
Engels, Duits en Frans mogen onderwijzen. Dit getuigt eerder van politieke
correctheid dan van een visie op de eigen verantwoordelijkheid van scholen.
Wij zien uit naar de reactie van de minister.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Ik spreek ook namens de Onafhankelijke Senaatsfractie. Ik
begin met de conclusie, namelijk dat wij dit wetsontwerp zullen steunen. De
overwegingen daarvoor staan min of meer in de memorie van antwoord.OALT bestaat ongeveer dertig jaar. Het is sinds 1998 gecodificeerd, maar
het bestaat al langer. Achter OALT zat de gedachte dat de mensen die de eigen
taal zouden leren weer terug zouden gaan naar hun moederland. Dat was de overweging
om die taal ook vast te houden en te onderwijzen. Die werkelijkheid is veranderd.
Er is niets van terecht gekomen. De mensen uit Spanje, Italië en Griekenland
zijn teruggekeerd. De mensen uit de landen rondom de Middellandse Zee die
niet Europa behoren, zijn echter nog hier met hun kinderen. Het is te verwachten
dat zij ook hier zullen blijven. Dat schept een volstrekt andere verplichting.
Dat is een overweging die mijn fractie ervan overtuigt dat er iets moet gebeuren
en dat alle energie moet worden gericht op het leren van de taal van dit land.
De toekomst van die kinderen ligt immers hier.Een andere overweging die in de memorie van antwoord staat is dat uit
ten minste twee onderzoeken blijkt dat OALT niet voldoet aan het oorspronkelijke
idee dat het onderwijs in de eigen taal een bijdrage levert aan het leren
van het Nederlands. Een van de oorzaken daarvan is wellicht dat veel docenten
niet tweetalig zijn waardoor dit onmogelijk is. Dit is ook een punt dat aanleiding
geeft tot gerede twijfel. De heer Koekkoek heeft erop gewezen dat afschaffing
van bekostiging iets anders is dan het afschaffen van het geven van onderwijs
in de taal. Ik sluit mij daarbij aan. Ik deel ook zijn vraag of het nodig
is om dit buitenschools te doen. Daar zou nog naar kunnen worden gekeken.Ik heb echter toch een zeker gevoel van onbehagelijkheid bij dit wetsontwerp.
Mevrouw Linthorst wees op het feit dat wij er toch kennelijk niet in slagen
om een redelijk wetsontwerp voor de afschaffing van het onderwijs in de OALT-talen
niet in het licht te zien van een vorm van bezuiniging. Dat is jammer. Het
zou echt heel wat beter zijn geweest, als wij dit wetsontwerp in een tijd
van welvaart konden afschaffen.Ik ga echter niet zo ver om aan de minister te vragen om dat geld vervolgens
ter beschikking te stellen. Dit is volgens mij ook het verschil tussen een
regerings- en een oppositiepartij. Als je weet dat er 17 mld bezuinigd moet
worden, is er reden voor de volgende vraag. Als je in redelijkheid tot een
afschaffing komt, zou je het geld daar dan niet voor kunnen gebruiken zonder
al te veel schade aan te richten?De heer Van Raak (SP):Ik kan mij vergissen, maar volgens mij bestaan er in dit huis geen regeringspartijen.
U hebt toch geen regeerakkoord gesloten? Daar kunt u zich dan niet achter
verschuilen. U moet dus een ander argument aanvoeren waarom u niet wilt dat
de OALT-gelden worden aangewend voor het inlopen van onderwijsachterstanden.De heer Schuyer (D66):Ondanks dat ik geen regeerakkoord heb gesloten, hoor ik wel bij een regeringspartij.
Bovendien heeft het niet sluiten van een regeerakkoord een staatsrechtelijke
component. Wij beoordelen hier wetgeving op kwaliteit. Op basis daarvan moet
er in deze Kamer de mogelijkheid zijn om met redenen omkleed op te merken
dat, ondanks dat het in het regeerakkoord staat, de wet volstrekt ondeugdelijk
wordt geacht. Dat is nu echter niet het geval. In die zin meen ik het recht
te hebben om te spreken namens een regeringspartij. Ik voel mij daar verwant
mee. Tegen deze achtergrond zoek ik naar middelen die nu buitengewoon schaars
zijn.Ik heb al gezegd dat ik het echt betreur dat wij er in Nederland met ons
allen niet in slagen om een dergelijk wetsontwerp te bespreken zonder een
discussie over het financiële traject. Daar zit een vorm van ontevredenheid.
De opmerkingen van mevrouw Linthorst snijden hout, als het
gaat over de invloed op gezinnen. Natuurlijk had ik ook graag gezien, dat
wij dat hadden kunnen beschermen. Ik ben dan ook benieuwd naar het antwoord
van de minister hierop. Als daar namelijk nog ruimte voor zou zijn, zou mij
dat een lief ding waard zijn.Voorzitter. De volgende overweging is meer van algemene aard. Het wetsontwerp,
hoe redelijk ook, valt in een politiek klimaat dat onze fracties niet altijd
bevalt. Ik doel op het denken over minderheden. Dus hoe redelijk ook, er wordt
te vaak gezegd dat er een verband is met misstanden in islamitische scholen
en dat er in die talen dingen gezegd worden die wij niet precies kunnen volgen.
Dat probleem mag er zijn en dat moet aangepakt worden. In dat klimaat is het
echter niet helemaal zuiver om dit erbij te halen.Mijns inziens heeft dit vooral te maken met de vorm van taalgebruik. Immers,
het is ook de toon die de muziek maakt. Ik verwijt de minister in dezen niets,
zo merk ik nadrukkelijk op. De wijze waarop door regeringspartijen, de rest
van de Kamer en ministers hierover gesproken wordt zou in dit kader tegen
het licht kunnen worden gehouden van het taalgebruik en hier en daar wat maatregelen.Ik maak nog een opmerking over de toekomst aan het adres van deze minister.
Er is geen misverstand over dat er iets moet gebeuren, maar mijn fractie heeft
nog een vraag over het element van de scholenstichting, zoals dat in de kranten
staat. Daar staat de norm dat 80% van de leerlingen niet in een achterstandsituatie
moet komen. Zal de werkelijke uitwerking geen voeding geven aan dat klimaat?
Dat zouden wij niet moeten willen.Niettemin zullen wij dit wetsontwerp met overtuiging steunen.De heer Schuurman (ChristenUnie):Voorzitter. Ik mag vanmiddag mede namens de SGP-fractie het woord voeren.
Wij danken de minister allereerst voor de beantwoording in de memorie van
antwoord aan deze Kamer. Wij zijn het eens met de hoofdstrekking van het wetsvoorstel.
Het onderwijs in allochtone talen heeft niet dat effect gehad wat ervan werd
verwacht. Het onderwijs zou de integratie bevorderen en vooral ten goede moeten
komen aan het onderwijs in de Nederlandse taal. Tweetalig onderwijs blijkt
empirisch geen positief effect te hebben op de tweedetaalverwerving. De integratie
van kinderen van allochtone afkomst in de Nederlandse samenleving werd er
dus niet door bevorderd. Ook naar het getuigenis van sommige allochtone leraren,
zo bleek onlangs op een hoorzitting over het vmbo, werd die doelstelling in
de praktijk niet gehaald. Het lijkt ons dan juist om vast te stellen dat het
door de overheid betaalde onderwijs in de allochtone talen beter gestaakt
kan worden. Dat laat de eigen verantwoordelijkheid van scholen om het onderwijs
eventueel te blijven geven vanzelfsprekend onverlet.Er komt nog iets bij. Onderwijs in twee talen zou naar wij aannamen bovendien
bevorderen dat allochtone kinderen gemakkelijker met hun ouders zouden communiceren
over de school en over wat daar allemaal gebeurt. Betrokkenheid van allochtone
ouders bij het onderwijs is hoog nodig. Dat bleek vorige week nog weer eens
bij het debat dat wij voerden over de vmbo-problematiek.Het voorliggende wetsvoorstel wijst niet op het oude, bestaande probleem
dat het onderwijs in de allochtone talen in zekere zin ook een bijdrage leverde
aan de achterstand in communicatie tussen de scholen en de allochtone ouders.
Dat moet toch wel mee de bedoeling zijn geweest van de integratiedoelstelling
van het onderwijs. De toelichting op de inhoud van het wetsvoorstel gaat daaraan
voorbij.Daarmee wordt het wetsvoorstel louter een bezuinigingsmaatregel. Wij begrijpen
best dat deze bezuiniging is aangegrepen vanwege het slechte resultaat van
wat als hoofddoel met het onderwijs in allochtone talen werd bedoeld. Wij
zijn het er dus mee eens dat de betaling van rijkswege van dit onderwijs wordt
gestaakt. Wij zijn er minder gelukkig mee dat dit als een bezuiniging wordt
ingeboekt. In de eerste plaats zijn er nog veel achterstanden in het onderwijs
aan allochtone leerlingen. Er zijn nog steeds vacante vaardigheden voor deze
leerlingen om in de Nederlandse of Europese samenleving beter te integreren.
Natuurlijk kunnen de scholen in eigen verantwoordelijkheid vorm geven aan
deze lacunes, maar nu de financiële middelen daartoe niet direct voorhanden
zijn, kan de vraag worden gesteld of die verwachting van scholen niet misplaatst
is.De mogelijkheid om met de allochtone ouders goed te communiceren over
het onderwijs dat hun kinderen volgen en over wat de school bijvoorbeeld in
de opvoeding van hun kinderen van hen verwacht, wordt er door dit wetsvoorstel
ook niet beter op. De taalachterstand van de ouders werd met het tweetalig
onderwijs ten dele erkend. Met dat onderwijs werd ook voor hen in een behoefte
voorzien. Die voorziening valt nu helemaal weg, tenzij het onderwijs in de
Nederlandse taal vanwege de school de allochtone ouders wordt aangeboden.
Wordt er met dit probleem van ouderbetrokkenheid wel voldoende rekening gehouden?
Zal de minister erop ingaan in de hoofdlijnenbrief Toekomstig onderwijsachterstandenbeleid?
En mag een voorziening van die strekking later betaald worden uit het bedrag
van 150 mln, dat straks aan gemeenten beschikbaar wordt gesteld voor het bestrijden
van achterstanden? Onderwijs in de Nederlandse taal aan allochtone kinderen
en aan hun ouders zal gelijk op moeten gaan. Dat bevordert de integratie het
best en dient tegelijk een versterking van de band tussen ouders en de scholen.Wij stemmen in met het wetsvoorstel, maar betreuren het dat het tegelijk
een bezuinigingsmaatregel is. Wij hopen dat de minister in haar toekomstig
achterstandenbeleid goedmaakt wat met dit wetsvoorstel schade oploopt, namelijk
de bevordering van de communicatie tussen school en allochtone ouders. Wij
zullen met aandacht naar de reactie van de minister luisteren.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Onderwijs in allochtone levende talen kennen we al heel lang
en het is in de loop der jaren met veel soorten van argumenten verdedigd.
De bedoelingen waren waarschijnlijk goed: door de algemene taalvaardigheid
in de moedertaal te versterken zouden leerlingen ook gemakkelijker Nederlands
leren. De uitwerking liet echter veel te wensen over: buiten Turks of Arabisch
worden weinig talen aangeboden, zoals Koerdisch of Berbers. Docenten zijn
vaak niet goed genoeg opgeleid, helaas niet altijd voldoende gemotiveerd en
zij spreken vaak niet goed genoeg Nederlands.Iets wat niet goed werkt, moet je durven op te heffen. Mijn fractie steunt
dan ook het voorstel om de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende
talen te beëindigen. De gelden die hiermee gemoeid zijn, willen wij echter
voor het onderwijs behouden. De woordvoerder van het CDA beklaagde zich vorige
week, tijdens het debat over het vmbo, over de bezuinigingen op het onderwijsachterstandenbeleid.
De heer Koekkoek wil ik in overweging geven, het geld dat voor OALT beschikbaar
was te besteden aan leerlingen met onderwijsachterstanden. Mevrouw Linthorst,
mevrouw De Rijk en de heer Schuurman hebben eerder al dezelfde wens geuit.
Hetzelfde geldt voor docenten die nu OALT geven. Ook deze docenten van veelal
allochtone afkomst wil mijn fractie graag voor het onderwijs behouden. Afhankelijk
van de toezeggingen van de minister overweegt mijn fractie over dit onderwerp
een motie in te dienen.Een jaar geleden liet taalwetenschapper Bart Bossers van de Vrije Universiteit
in Onze Taal zien hoe de argumentatie voor onderwijs in allochtone levende
talen in de loop der jaren veranderde. Voor de invoering van de Wet onderwijs
in allochtone levende talen in 1998 hadden we al vanaf de tweede helft van
de jaren zestig het onderwijs in eigen taal en cultuur. Ik ben het dan ook
niet eens met mevrouw De Rijk dat het nog te vroeg is om daarover al of niet
wetenschappelijk iets zinnigs te zeggen.Mevrouw De Rijk (GroenLinks):Bent u het met mij eens dat het onderwijs in eigen taal en cultuur wel
degelijk veranderd is in de loop der jaren? Eigenlijk is de nieuwe naam nog
steeds verkeerd. Het gaat immers niet om onderwijs in allochtone levende talen,
maar vooral om onderwijsondersteuning in het leren van Nederlands, met de
eigen taal als hulpmiddel. Dat bestaat wel degelijk vijf jaar, en ik heb beweerd
dat je dat nog niet kunt evalueren.De heer Van Raak (SP):Als het nog niet kan worden geëvalueerd, dan is er wel erg veel onderzoek
naar gedaan. De uitkomsten daarvan zijn divers, er is geen consensus. Dat
laat ons hier achter met een politiek besluit. Gelukkig kunnen we als politici
niet alles aan de wetenschappers overlaten, en moeten we af en toe maar eens
zelf ons best doen!Het onderwijs in eigen taal en cultuur was met name gericht op kinderen
van Spaanse en Italiaanse ouders die, zo was de verwachting, binnen enkele
jaren zouden terugkeren naar het land van herkomst. Nadat halverwege de jaren
zeventig bleek dat steeds meer kinderen in Nederland zouden blijven, werd
de noodzaak van onderwijs in de eigen taal een tijdlang minder urgent gevonden.
Toch bleven achtereenvolgende kabinetten dit speciaal onderwijs met wisselende
argumenten verdedigen. Begin jaren tachtig waren dat vooral argumenten van
psychologische aard: leerlingen onderwijzen vanuit hun eigen culturele achtergrond
zou een positief zelfbeeld bevorderen. Toen uit onderzoek bleek dat dit argument
niet houdbaar was, gingen overheden en politieke partijen op zoek naar nieuwe
argumenten. Die vond men in de taalkunde. De afhankelijkheidshypothese wil
dat een tweede taal sneller wordt verworven naarmate de moedertaal verder
is ontwikkeld. Maar over dit argument bleek tot op heden geen wetenschappelijke
consensus mogelijk. In de jaren negentig volgden argumenten van meer emancipatoire
aard: de multiculturele samenleving behoort nu eenmaal meertalig te zijn.
Ook werd het economisch argument van mogelijke toekomstige handelsrelaties
gebezigd.Alle wisselingen in de argumenten ten spijt is aan de praktijk rond onderwijs
in allochtone talen in de loop der jaren niets fundamenteels verbeterd. Zoals
gezegd is er kritiek mogelijk op het aantal talen dat wordt aangeboden en
op het enthousiasme van docenten, wat mede voortkomt uit het buitenschools
karakter van het onderwijs: men voelt zich vaak niet echt bij de school horen.
Verder is er kritiek mogelijk op de verwachte versterking van de Nederlandse
taal.Behouden of afschaffen van het onderwijs in allochtone talen is niet een
wetenschappelijke maar een politieke afweging. Mijn fractie gunt iedereen
onderwijs in elke taal, maar hecht er veel waarde aan dat kinderen een gelijkwaardige
kans krijgen in de Nederlandse samenleving. Goed Nederlands spreken is daarvoor
naar onze opvatting een voorwaarde. Dat veel kinderen op dit moment onvoldoende
in staat zijn een taalachterstand in te halen, zal desastreus zijn voor hun
kansen op goed onderwijs, een goede baan en volwaardige deelname aan de Nederlandse
samenleving. Dat brengt mij bij de volgende drie vragen.Is de minister het met mijn fractie eens dat de huidige OALT-docenten
voor het onderwijs behouden moeten worden?Vindt de minister eveneens dat, om taalachterstanden bij jongeren terug
te dringen, extra geld wenselijk is?Kan de minister instemmen met het voorstel van mijn fractie om een bedrag
ter grootte van de OALT-middelen in te zetten voor onderwijsachterstandenbeleid?Mevrouw Dupuis (VVD):Voorzitter. Namens de VVD-fractie kan ik kort zijn met betrekking tot
het voorliggende wetsvoorstel. In de vorige zittingsperiode van deze Kamer
hebben wij samen met het CDA, toen in de oppositie, verdere uitbreiding van
het OALT zodanig geblokkeerd dat toenmalig staatssecretaris Karin Adelmund
haar wetsvoorstel inzake de opname van OALT-docenten in het APB heeft moeten
intrekken. Het is natuurlijk volstrekt consistent dat de VVD-fractie het nu
voorliggende wetsvoorstel toejuicht. Om alle misverstanden te voorkomen, hecht
ik eraan nog een keer ons centrale argument te noemen. Wij zijn werkelijk
doordrongen van de urgentie van het leren van de Nederlandse taal door allochtone
leerlingen. Dat geldt des te meer omdat zelfs tot in de derde generatie, naar
nu blijkt vanwege de import van steeds nieuwe bruiden uit Turkije en Marokko,
er in veel allochtone gezinnen thuis nog de oorspronkelijke taal gesproken
wordt. Vanwege de urgentie van het leren van Nederlands hopen wij dat de uren
die nu voor allochtone levende talen gereserveerd zijn, gebruikt kunnen worden
voor extra onderwijs in het Nederlands. Wij laten het graag aan de minister
over om iets dergelijks vorm te geven en te regelen. De VVD-fractie zal met
grote instemming voor dit wetsvoorstel stemmen.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-1512-1518.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl