Interpellatie van het lid Poppe, gericht tot de minister van Economische Zaken, over de steunverlening aan Philips
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 5624-5631

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-05-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 83, pagina 5624-5631

21-05-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24726Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Eindstemming over het wetsvoorstel Regels inzake de financiële verhouding tussen het Rijk en de gemeenten (Financiële-verhoudingswet) (24552)Pagina 5585-5585
83ste vergadering; 21 mei 1996Pagina 5575-5575
Eindstemming over het wetsvoorstel Regels inzake de invoering van de Financiële-verhoudingswet (Invoeringswet Financiële-verhoudingswet) (24553)Pagina 5585-5585
Stemmingen over dertien moties, ingediend in het wetgevingsoverleg over de Financiële-verhoudingswet, te weten: de motie-Noorman-den Uyl c.s. over de gevolgen van de ontwikkeling van de gemeentelijke tarieven en belastingen voor de koopkracht (24552, 24553, nr. 14); de motie-Noorman-den Uyl c.s. over verschillende tarieven in de OZB voor woningen en niet-woningen (24552, 24553, nr. 15); de motie-Van der Hoeven c.s. over de kosten van jonge monumenten (24552, 24553, nr. 16); en enige andere motiesPagina 5585-5587
Behandeling van de Raming der voor de Tweede Kamer in 1997 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (24680); het verslag van de Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 93)Pagina 5589-5618
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg inzake het beleidsvoornemen met betrekking tot de vestigingsplaats van het Marine elektronisch en optisch bedrijf (MEOB) (24400 X, nr. 99)Pagina 5618-5624
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 21 mei 1996)Pagina 5583-5585
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over bestrijdingsmiddelenPagina 5631-5636
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 21 mei 1996)Pagina 5636-5637
Vragen van het lid H.G.J. Kamp aan de minister van Verkeer en Waterstaat, over de mogelijkheden om "in te breken" op telefoonlijnen van PTT Telecom.Pagina 5579-5583
Vragen Van de Camp aan de ministers van Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het claimen van ziekenhuisbedden door het ministerie van Justitie ten behoeve van drugssmokkelaars die op Schiphol worden betraptPagina 5575-5578
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over bestrijdingsmiddelenPagina 5624-5624
Interpellatie van het lid Poppe, gericht tot de minister van Economische Zaken, over de steunverlening aan PhilipsPagina 5624-5631
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht (mensensmokkel) (24269)Pagina 5588-5589
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Tijdelijke wet bekostiging nieuwe basisscholen inzake vereenvoudiging van het bekostigingsstelsel voor het basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs (vereenvoudiging Londo) (23636)Pagina 5587-5588

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de interpellatie van het lid Poppe,
gericht tot de minister van Economische Zaken, over de steunverlening
aan Philips.
 
 
 
 
 Tot het houden van deze interpellatie is verlof verleend in de vergadering
van 14 mei 1996.
 
 
 
 
 
 (De vragen zijn opgenomen aan het eind van deze weekeditie.) 1
 
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! In Brandpunt maakte Europees commissaris Van Miert
bekend een onderzoek in te zullen stellen naar een gift van 2 mln. aan Philips
door de gemeente Nijmegen, in verband met een mogelijke poging tot omzeiling
van de Europese regelgeving. Deze Nijmeegse steun is onderdeel van een totaal
van 45 mln. steun, waarbij ook Economische Zaken, de provincie Gelderland
en het regionaal bureau arbeidsvoorzieningen betrokken zijn. Het door Van
Miert aangekondigde onderzoek bevestigt mijn opvatting, dat er veel vraagtekens
bij deze steunoperatie zijn te zetten. Eerdere schriftelijke vragen hebben
niet geleid tot de gewenste duidelijkheid. Vandaar mijn poging deze alsnog
te krijgen. Hier komen de vragen.
 
 Hoe verhouden de subsidies van de gemeente Nijmegen, Economische Zaken,
de provincie en het RBA aan Philips zich tot de Europese regelgeving?
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U hoeft bij een interpellatie de vragen niet voor te lezen. Die zijn bekend
en rondgedeeld. U kunt ze toelichten.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Zij vormen een onderdeel van mijn verhaal.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Gaat uw gang!
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Is de minister op de hoogte van de twijfels van Van Miert? Wat gebeurt
er als Van Miert de subsidies afkeurt?
 
 Het betreft een combinatie van subsidies van verschillende overheden.
Onduidelijk is onder wiens regie deze miljoenenoperatie plaatsvindt. Over
en weer is er sprake van tegenstrijdige berichten. Nijmegen wijst naar EZ
wat betreft de regie. Kan de minister vertellen welke rol zijn ministerie
precies in deze affaire speelt? Is het juist dat EZ de operatie regisseert
en lagere overheden te horen krijgen wat ze wel en niet moeten doen? Mijn
twijfels over de steunoperatie worden gevoed door de grote mate van geheimzinnigheid
die om deze affaire hangt.
 
 In antwoord op mijn schriftelijke vragen heeft de minister ontkend dat
hij van het gemeentebestuur van Nijmegen absolute geheimhouding heeft verlangd.
In Nijmegen was geheimhouding nadrukkelijk op verzoek van EZ de reden om de
gemeenteraad onder druk te zetten. Het geld van Philips zou met een omwegtransactie
via het gemeentelijke grondbedrijf gegeven worden. Dit stiekeme gedoe werd
de Nijmeegse SP-raadsfractie te gortig en dus kwam de zaak in de openbaarheid.
En dan ontkent plotseling de burgemeester van Nijmegen dat er sprake is van
door EZ verlangde geheimhouding. Een beleidsambtenaar echter zegt in de pers
te beschikken over schriftelijk bewijsmateriaal dat de minister wel degelijk
vertrouwelijkheid heeft verlangd. Hoe verklaart de minister al deze tegenstrijdige
geluiden en wat is de reden voor al deze geheimzinnigheid?
 
 Als de minister niet voor de regie heeft gezorgd, dan is er sprake van
een wel zeer toevallige samenloop van omstandigheden. Drie overheden en het
RBA geven Philips geld, alle met hetzelfde argument: zorgen dat Philips investeert
in haar Nijmeegse vestiging. Als dat zo is, vraag ik de minister of hij daarover
geen zorgen heeft. Is het wenselijk dat verschillende overheden op eigen gezag
subsidie aan bedrijven geven zonder dat dit op elkaar afgestemd wordt? Wordt
het dan niet erg verleidelijk voor bedrijven om overal bij de overheid een
hengeltje uit te werpen om naar subsidies te vissen?
 
 Tot slot. De Nijmeegse affaire staat niet op zich. Overheden proberen
met geld en goede gaven ondernemingen te lokken. Kan de minister aangeven
hoeveel geld er omgaat in dit soort loksubsidies, met name op gemeentelijk
en provinciaal niveau? Hoe staat het met de onderlinge concurrentie tussen
de verschillende gemeenten als het om bedrijfsvestigingen gaat? Wie meet de
effectiviteit van al dit soort bedrijfssteun? Beschouwt de minister het wel
of niet als zijn taak, orde in de subsidiechaos te scheppen?
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! Net zoals de heer Poppe heb ik de onbedwingbare neiging om
te proberen een samenhangend betoog te voeren. Ik ga graag op zijn vragen
in, maar ik zal ze niet stuk voor stuk afvinken. Ik begin duidelijk te maken
wat de relatie is tussen EZ en Philips wat betreft de subsidies. Er bestaat
tussen Philips en EZ een convenant. Binnen dit convenant worden research-
and developmentactiviteiten op projectbasis gesubsidieerd tot een bedrag van
100 mln. Die projecten – en daar is niets geheimzinnigs aan –
worden in Brussel gemeld. Ze geven een soort basis aan de totale research-
and developmentinspanning van Philips in Nederland van 1,5 mld. Ik ben iedere
dag weer blij dat we dit soort investeringen nog in dit land hebben.
 
 Buiten dat convenant om vindt geen subsidieverlening plaats van EZ aan
Philips, behalve via de WBSO, de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk.
Over het convenant zijn eerder stukken gewisseld met de Kamer, sommige vertrouwelijk
en sommige niet. Dit wordt gerechtvaardigd door het belang dat Philips in
het algemeen voor de Nederlandse economie en de werkgelegenheid heeft en in
het bijzonder voor de technologische kennis.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter!...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Neen, mijnheer Poppe. U hebt een heleboel vragen gesteld. Laat de minister
die eerst beantwoorden. Daarna bent u opnieuw aan de beurt.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Vanaf eind 1993 heeft Philips gezocht naar een locatie voor een grote
investering op het gebied van die semi-conductor, een type activiteit waarin
nationale en lokale overheden van de hele wereld zeer in geïnteresseerd
zijn. Men probeert zo'n activiteit in zijn omgeving te krijgen vanwege de
technologische uitstraling en de groeipotentie. Voor deze investering kwamen
diverse locaties in de wereld in aanmerking, waaronder Nijmegen in Nederland.
Nederland heeft daarin meegedongen in scherpe concurrentie met andere landen.
Daarbij maakte Nederland wel een extra kans, omdat ook op allerlei andere
gebieden de semi-conductoractiviteiten van Philips, bijvoorbeeld in de context
van Jessi, gestimuleerd zijn.
 
 Wij waren heel blij dat uiteindelijk de eerste investering van Philips
in dit verband in de zomer (augustus) van 1994 in Nijmegen werd gedaan. Dat
was overigens nog onder mijn voorganger, de heer Andriessen. Het ging om een
investering met grote belangen voor de werkgelegenheid: ongeveer 350 plaatsen
directe werkgelegenheid en 150 plaatsen indirecte werkgelegenheid, met allerlei
uitstraling naar de regio. Die investering bedroeg meer dan 500 mln.
 
 Het grote succes daarvan is dat enkele maanden geleden dat grote investeringsbedrag
door Philips is verhoogd met 800 mln. Die industrie groeit namelijk heel snel.
Dat geeft een extra impuls aan de werkgelegenheid in die regio en de Nederlandse
economie van ongeveer 520 directe arbeidsplaatsen en 430 indirecte arbeidsplaatsen.
Eind 1996 zullen er in totaal 4000 mensen bij Philips Nijmegen werken. Ik
kan niet anders zeggen dan dat ik daar zeer gelukkig mee ben.
 
 Ik kom nu toe aan de beantwoording van de vragen van de heer Poppe. Het
is in die zin heel goed dat de verschillende overheden in goede coördinatie
hebben samengewerkt. Om dit soort investeringen in het land te krijgen, is
het namelijk nodig dat je goed met elkaar optrekt. Dit is gebeurd op grond
van verschillende verantwoordelijkheden en met verschillende instrumenten
die ter beschikking staan. Op die manier heeft men goed samengewerkt. De heer
Poppe spreekt in dit verband over "men". Dat zijn de gemeente, de provincie
en het RBA. Het is bekend dat er al een fabriek was. Toen men zag dat Nijmegen
een kans maakte, heeft men zelf initiatieven genomen en heeft men op grond
van eigen instrumenten nagedacht. Vervolgens heeft men contact opgenomen met
Economische Zaken. Het zou raar zijn, als dat niet was gebeurd. Men veronderstelde
namelijk terecht dat ook Economische Zaken door Philips benaderd was om te
kijken welke bijdragen er mogelijk waren in de context van dat soort voorgenomen
activiteiten.
 
 In die contacten is natuurlijk ook de vraag aan de orde geweest op welk
moment je met welke informatie naar buiten zou kunnen treden. Daarbij moeten
er twee momenten onderscheiden worden. Het ene valt voor de eerste investeringsbeslissing
in de zomer van 1994. Toen is uiteraard ook door "mijn" mensen, die toen nog
onder de heer Andriessen werkten – maar ik spreek nu even op basis van
de continuïteit van beleid – gezegd: zolang niet duidelijk is of
die investering überhaupt plaatsvindt en, zo ja, waar, help je de zaak
niet door daarover de publiciteit te zoeken. Dan valt het woord "vertrouwelijk".
 
 Het andere moment was nadat de beslissing over de investering was genomen
en Nijmegen naar een invulling zocht voor het bedrag van 2 mln. dat in deze
context genoemd was. Toen is er door mijn medewerkers tegen Nijmegen twee
dingen gezegd. Allereerst is er gezegd dat een dergelijke steun moet vallen
onder de Brusselse regelgeving, die ter zake beperkingen bevat. Voorts is
er gezegd dat zolang nog niet helder is welke vorm die ondersteuning krijgt,
het geen zin heeft om te communiceren. Je roept dan namelijk alleen maar vragen
op en je geeft geen informatie. Dat kan men geheimzinnigheid noemen, maar
ik vind dat een zorgvuldig omgaan met communicatie. Er is dus wel degelijk
sprake geweest van communicatie.
 
 Er is geen sprake van een regiefunctie van Economische Zaken in de zin
van een regisseur die het voor het zeggen heeft, zoals de heer Poppe meent.
In het algemeen verloopt het in Nederland zo dat naarmate een centrale overheid
een regiefunctie in die zin naar zich toe zou willen trekken, de lokale overheden
het tegenovergestelde gedrag gaan vertonen. Die ambitie hebben wij niet gehad.
Er is gecommuniceerd. Iedereen deed dat op basis van eigen kennis, vaardigheden
en positie.
 
 Tegen deze achtergrond vind ik de uitlatingen van de heer Van Miert in
de Brandpunt-uitzending nogal prematuur. Als ik de tekst van het interview
lees, gaat hij ervan uit dat er sprake was van ongeoorloofde zaken. Dit komt
bij mij nogal vreemd over, aangezien er nog steeds geen concrete invulling
bestaat van de bijdrage van Nijmegen. Dat moest nog gebeuren, zeker op het
moment van de uitzending. Er is dus geen sprake van geweest dat ik contact
met commissaris Van Miert heb opgenomen en hij heeft tot nu toe geen contact
met mij opgenomen. De vraag wat wij doen als er afkeuring van Brussel komt,
vind ik daarom erg prematuur. Je kunt je ook afvragen wat er eigenlijk afgekeurd
moet worden, want dat is niet in alle opzichten helder. Intussen heeft het
gemeentebestuur van Nijmegen duidelijk gemaakt dat het in de sfeer van bedrijfsterreinen
een aantal condities probeert te maken waardoor de investering aantrekkelijker
wordt. Dat lijkt mij een doodnormale zaak; iedere gemeente probeert bedrijfsinvesteringen
in haar gebied te laten neerslaan. Het past ook bij een gemeente die graag
hoogwaardige werkgelegenheid aantrekt.
 
 Bij de provincie en de RBA richt de aandacht zich op scholing en arbeidsplaatsen.
Dit is conform de mogelijkheden van de zogenaamde doelstelling 2-status in
het kader van de Europese structuurfondsen.
 
 De heer Poppe vroeg of ik kan aangeven hoeveel geld gemoeid is met loksubsidies
van gemeenten en provincie, of ik het wenselijk vind dat gemeenten onderling
concurreren en of het geen taak van Economische Zaken is om orde in de subsidiechaos
te scheppen. Ik heb al gezegd dat het in dit geval ging om een keuze tussen
Nijmegen en elders in de wereld, dus in Europa. Er is ook geen sprake van
concurrentie tussen provincies en gemeenten, op een aantal
opvallende incidenten na. Er staat mij een incident van niet zo lang geleden
tussen de gemeenten Leiden en Den Haag bij. Ik meen dat het om een onderneming
ging die achteraf per saldo niet bleek te bestaan. Verder zijn mij niet al
te pregnante gevallen van dit soort zaken bekend. Subsidiechaos bestaat er
dan ook niet. Ik herken dat niet. In dit geval kun je zeggen dat er goed is
gecoördineerd tussen de verschillende overheden. Ik had mij in dit debat
een stuk ongemakkelijker gevoeld als de heer Poppe mij ter verantwoording
had geroepen met de vraag hoe het in godsnaam mogelijk is dat het kabinet
los van elkaar opererende overheden heeft getolereerd waardoor de investering
niet in Nijmegen was neergeslagen maar elders.
 
 Ik meen dat ik hiermee de vragen van de heer Poppe heb beantwoord.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Wij hebben niet met een armlastig bedrijf te maken.
Het is een bedrijf met een winst van 2 mld. Subsidie geven zou dus water naar
de zee dragen zijn.
 
 Philips heeft in Nijmegen een complete fabriekshal staan, die tot de modernste
ter wereld behoort op het gebied van stofvrije werkruimten voor de chipsproduktie.
Die investering is daar al gedaan. Philips naar zijn eigen investering lokken,
is dus niet nodig. Verder stellen wij vast dat Philips tevens in Caen, in
Frankrijk, investeert. Een concurrentiestrijd was er dus helemaal niet.
 
 De minister zegt dat de 100 mln. R&D gemeld is en dat alles in orde
is. Zit in die 100 mln. per jaar niet een deel dat een directe relatie met
een eventuele vestiging in Nijmegen heeft? Met andere woorden: was die 100
mln. minder geweest als de vestiging niet was doorgegaan?
 
 De minister geeft toe dat Economische Zaken met Philips heeft gesproken
over de uitbreiding van de produktie in Nijmegen. Waarover gingen die gesprekken
dan precies? Dit moest geheim blijven zolang het niet duidelijk was of die
investering daar zou plaatsvinden. Welaan, die is nu duidelijk. Wil de minister,
nu dit zeker is, volledig, maar dan ook volledig opening van zaken geven en
alle zaken die toe nu toe vertrouwelijk waren en die een relatie met die vestiging
in Nijmegen hebben, publiek maken? Het gaat tenslotte om gemeenschapsgeld.
 
 De minister zegt dat die 200 mln. binnen de regels van de EU moesten vallen.
In Nijmegen is het verhaal dat het ministerie, dus de minister, absolute geheimhouding
heeft verlangd in verband met risicobreuk inzake Europese regelgeving. Dit
staat zwart op wit; ambtenaren hebben hier gegevens over. Dat klinkt heel
anders. Er is dus kennelijk een constructie bedacht om te kijken of de Europese
regelgeving niet ontdoken kon worden en dat om een bedrijf, dat daar al miljoenen
aan investeringen heeft staan en miljarden winst maakt, nog een keer te lokken
met gemeenschapsgeld.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het blijft een onbegrijpelijk verhaal, dat zowel
door de gemeente Nijmegen en door de minister twee verschillende visies worden
gegeven op de oorzaak van de vertrouwelijkheid. Nijmegen wijst op een dreigende
botsing met Europese regelgeving en de minister is er alleen maar voor om
Philips te beschermen. Het is niet mijn bedoeling om hier geheimhouding te
schenden als het om personen zou gaan, om financiële belangen van de
overheid of om de gemeenschap in het algemeen. Maar dat is hier allemaal niet
aan de orde. Het gaat hier puur om bedrijfssteun voor een zeer winstgevende
onderneming, die al een grote vestiging heeft en op 11 augustus 1994 al in
De Gelderlander had laten weten dat het 0,5 mld. in Nijmegen zou investeren.
Een woordvoerder van Philips zou nog bekijken in hoeverre overheidssteun voor
de miljoeneninvesteringen voor het bedrijf mogelijk was. Philips zelf doet
er dus helemaal niet geheimzinnig over dat het naar overheidssteun vist. Waarom
doet de minister dat wel?
 
 Voorzitter! Mijn laatste vraag is eigenlijk een herhaling. Wil de minister,
nu de zaak is geregeld, alles wat er rondom de Philips-vestiging in Nijmegen
en subsidies ooit op papier is gezet, bekendmaken?
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil nog twee moties indienen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat veel gemeenten onderling concurreren om bedrijfsvestigingen;
 
 van mening, dat industrie en werkgelegenheidsbeleid tot de competentie
van de rijksoverheid behoren;
 
 verzoekt het kabinet om de gemeenten inzake bedrijvensteun verregaande
beperkingen op te leggen om onderlinge concurrentie tussen gemeenten en nodeloze
uitgaven te voorkomen,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 1 (24726).
 
 
 
 
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat er onduidelijkheid blijft bestaan over de manier waarop
de steunoperatie bij Philips tot stand is gekomen;
 
 van mening, dat ook niet duidelijk is geworden of het ministerie van EZ
in deze operatie al dan niet de regie heeft gevoerd;
 
 verzoekt de regering te rapporteren over de precieze gang van zaken bij
de subsidie aan Philips en over de afspraken die gemaakt zijn tussen de verschillende
overheden;
 
 verzoekt het kabinet tevens in beeld te brengen hoeveel geld er gemoeid
is met dit soort steunoperaties waaraan, naast de rijksoverheid, ook lagere
overheden deelnemen,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 2 (24726).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voorzitter! Na twee algemene opmerkingen wil ik graag een
vraag stellen aan de heer Poppe.
 
 Een kabinet dat werk maakt van werkgelegenheid kan aangesproken worden
op een algemeen beleid – lastenverlichting en dergelijke – maar
ook op een specifiek beleid in de richting van bedrijven. Soms lukt dat, zoals
bij Philips, en soms lukt het niet, zoals bij Fokker. Voor mijn fractie is
het essentieel dat de minister, al dan niet in directe samenspraak met de
gemeenten en het RBA erin geslaagd is om een belangrijke en grote investering
voor ons land te behouden en te doen plaatsvinden in Nijmegen. Dat is gunstig
voor de werkgelegenheid in Nijmegen en gunstig voor de gemeente Nijmegen.
Zij mag als autonome gemeente ook zelf afwegingen maken om daaraan een bijdrage
te leveren.
 
 Voorzitter! Het is in dat verband onbegrijpelijk voor mijn fractie, dat
een partij die zich de enige echte SP noemt zich niet druk maakt over de investeringen
in ons land en over het bevorderen van directe en actieve werkgelegenheid.
Ik vind dat onbegrijpelijk, omdat de SP zich wel druk maakt over Fokker en
de minister verwijt eigenlijk onvoldoende gelden ter beschikking te hebben
gesteld om Fokker in de lucht te houden. In de tweede plaats vraagt de SP
wel elke keer om sociale plannen bij bedrijven die in een faillissement terecht
zijn gekomen of dat dreigen te komen, zoals bij Fokker en bij Daf. Niet in
de laatste plaats is het onbegrijpelijk, omdat het ook de heer Marijnissen
namens de SP was, die zei het verstandig te vinden als er bij technologiesteun
aan Philips sprake zou zijn werkgelegenheidsimpulsen en werkgelegenheidsgaranties.
Daar is sprake van. Nu kom ik tot mijn vraag. Is het actief scheppen van werkgelegenheid
nu echt geen onderdeel van het voorgestane sociaal beleid van de SP? Wil de
SP zich alleen druk maken in situaties waarin bedrijven in een faillissement
zijn gekomen?
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Er wordt weleens gesproken over demagogie. Ik
denk dat hier sprake is van demagogie van de kant van de heer Van Gelder.
De vergelijking met Fokker gaat niet op. Dat was een verliesgevend, failliet
bedrijf. Philips is een zeer wel renderend bedrijf met 2 mld. winst. Dat is
het verschil.
 
 Philips heeft een grote vestiging staan in Nijmegen: die grote stofvrije
fabriekshal waarin een heleboel geld is geïnvesteerd. Er was Philips
alles aan gelegen om die hal weer 100% nuttig te gebruiken. Nimmer is er sprake
van geweest dat Philips uit Nijmegen zou vertrekken naar Caen. Neen, nu blijkt
zelfs dat Philips zowel in Nijmegen als in Caen investeert. Op 11 augustus
1994 heeft Philips al bekendgemaakt 0,5 mld. in Nijmegen te investeren en
nog een beetje te vissen naar overheidssteun. Dan zal die 45 mln. op de 800
mln. die nu wordt geïnvesteerd de besluitvorming van Philips echt niet
beïnvloeden. Dat heeft de toenmalige directeur op de televisie gezegd.
Die 45 mln., die de overheid nu vanwege de winstgevendheid van Philips eigenlijk
direct aan de aandeelhouders heeft uitgekeerd, had nuttiger besteed kunnen
worden om de werkgelegenheid te stimuleren. Ik wil wel eens met u praten hoe
wij 45 mln. beter kunnen besteden dan in de zak stoppen van iemand van wie
de zak al vol zit met winst.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik constateer dat de heer Poppe geen antwoord geeft op mijn
vraag of de SP zich ook druk wil maken over het direct en concreet bevorderen
van de werkgelegenheid in een bedrijf dat op het moment dat de beslissing
werd genomen geen 2 mld. winst per jaar maakte, maar in een Centurionoperatie
zat. Ik vroeg of zijn partij zich zorgen maakte over de vraag of dergelijke
bedrijven nog bereid waren te investeren in Nederland. Dat is gelukt. Ik vind
het een verworvenheid dat wij erin slagen om high-tech in ons land te behouden.
Dat heeft geen extra geld van de centrale overheid gevergd, want daar is een
algemene afspraak over gemaakt. Daarover zei ook de SP: zou het niet handig
zijn als daar werkgelegenheid tegenover kwam te staan? Die staat er nu ook
tegenover. Gaat u eens in Nijmegen in algemene zin vragen hoe men er daar
over denkt dat er bewust is geïnvesteerd.
 
 Het interesseert mij niet of die hallen stofvrij zijn of niet. Er is hier
een bewust besluit genomen door een bedrijf dat op dat moment in de problemen
zat. Mijn vraag blijft staan of de SP zich net zo druk wil maken over werkgelegenheid
in bedrijven die nog niet in een faillissement terecht zijn gekomen als in
bedrijven waar dat eventueel wel dreigt.
 
 Dan blijft nog de vraag staan waarop de heer Poppe geen antwoord wil en
kan geven, namelijk of een lokale overheid een zij het beperkte bijdrage mag
leveren om de infrastructuur in de omgeving van een bedrijf te versterken,
zodat het aantrekkelijker wordt voor zo'n bedrijf om daar te investeren.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Het antwoord kan duidelijk zijn. Ja, wij zijn er een voorstander van dat
ervoor wordt gezorgd dat er werkgelegenheid in Nederland behouden blijft.
Er was in dit specifieke geval geen sprake van bedreiging van vertrekkende
werkgelegenheid. Er was Philips alles aan gelegen om die hal in Nijmegen,
waarin het al had geïnvesteerd, niet teniet te doen, want Philips is
niet zo voor kapitaalvernietiging.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Mag ik u verzoeken te antwoorden en niet al een tekst voor te lezen?
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik houd wel een briefje vast, maar ik kijk er niet eens naar.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik ben zo bang dat wij in herhaling vervallen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik kijk niet op mijn briefje.
 
 Ik heb een tegenvraag aan de heer Van Gelder. Als het om een rechtvaardige
zaak gaat, het behouden en stimuleren van werkgelegenheid, vindt hij het dan
niet juist als de overheid dat in alle openheid doet, er niet geheimzinnig
over doet en vooral aan iedereen duidelijk maakt waarvoor onze belastingcenten
worden gebruikt? Dan is er namelijk niets mis mee om het gewoon bekend te
maken.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Uw vraag is helder.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Als mensen gaan beweren dat het geheimzinnig is, op basis daarvan verhalen
rondbazuinen dat het geheimzinnig is en op basis daarvan vragen aan mij stellen,
dan geloven zij waarschijnlijk in hun eigen visie, in hun eigen verhaal. U
heeft net van de minister kunnen horen hoe dat proces is verlopen. Als u dat
op u zou laten inwerken, vervalt die hele vraag over geheimzinnigheid van
A tot Z. Ik begrijp werkelijk niet waar u zich mee bezighoudt
en waar u zich druk over maakt.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Mijn bijdrage aan deze discussie zal uitermate kort zijn,
want ik vind dit eerlijk gezegd een non-discussie. Wat hier aan de orde is,
hoort thuis in de gemeenteraad van Nijmegen en niet hier. Ik heb overigens
geen vragen aan de minister van Economische Zaken. Mijn bijdrage beperkt zich
tot het poneren van vier stellingen. Soms bestaan de goede dingen in dit leven
uit een zestal, maar in dit geval zijn het er vier.
 
 1. Een discussie in deze Kamer, gebaseerd op ambtelijke notities, is volstrekt
uit den boze. Ik vind dat de Kamer zich niet moet lenen voor het voeren van
die discussies, want dat kan alleen maar verder uitlokken dat ambtelijke notities
op straat komen te liggen.
 
 2. Lokale besturen spannen zich zeer terecht in voor het bevorderen van
werkgelegenheid in hun gemeenten. Dat is de autonomie van het lokale bestuur;
daar is het voor ingehuurd. Daartoe kan ook behoren het aanbrengen van infrastructuur
ten behoeve van bedrijfsvestiging. Het is nog niet zo lang geleden dat wij
een discussie met elkaar voerden over regionaal beleid. De fractie van de
heer Poppe sprak daarbij zeer roerende woorden. Ik constateer dat zijn bijdrage
van nu daar haaks op staat.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dat is niet het geval. Wij zijn van mening dat je met gemeenschapsgeld
zo secuur en goed mogelijk moet handelen. Er is toch sprake van vertrouwelijke
steun aan Philips. Commissaris Van Miert gaat immers niet voor niets een onderzoek
doen: hij denkt ook dat hier iets niet klopt. Ik ben overigens benieuwd wat
daaruit gaat komen. Wij zijn er voor om in alle openheid met het belastinggeld
van de burger die dingen te doen die moeten worden gedaan om werkgelegenheid
te behouden of te stimuleren. Maar als geheimzinnigheid gaat optreden en verschillende
overheden met elkaar concurreren of naar een hogere overheid wijzen met "wij
moeten op verzoek van het ministerie vertrouwelijkheid betrachten", zeg ik:
er is iets aan de hand. Daarom heb ik de minister gevraagd of hij nu, straks
of morgen alle openheid wil geven over de gang van zaken. Zit in de 100 mln.
voor research and development, waar ik geen bezwaar tegen heb, geen deel dat
direct een relatie heeft met een eventuele investering van Philips in Nijmegen?
Als dat zo is, gaat het namelijk wel degelijk om bedrijfssteun.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Dat heeft er allemaal niks mee te maken. Als lokale overheden in Nederland
tegen elkaar opbieden bij de vestiging van een bedrijf, vind ik dat kwalijk.
Dat gebeurt dan namelijk met gemeenschapsgeld. Als dat aan de orde zou zijn,
zou de heer Poppe volgens mij een punt hebben. Dat is tegelijkertijd de reden
voor mijn derde stelling.
 
 3. Ik vind dat het ministerie van EZ in dit soort zaken terecht de regie
voert. Als daar sprake van is, is dat ook in het ministerie van EZ te prijzen.
Ik vind dat bij bedrijfsvestiging in ieder geval sprake moet zijn van een
coördinerende rol van het ministerie. Dat is de taak van het departement
van Economische Zaken. Het zou niet goed zijn als die taak op een inadequate
wijze zou worden vervuld. Ook om die reden begrijp ik de heer Poppe absoluut
niet.
 
 4. Uit zuidelijke dreven, en dat zeg ik ook vanuit een zekere ervaring
met acquisitie, moet absoluut niet gezeurd worden. Er zijn namelijk veel voorbeelden
uit het buitenland die naar mijn mening meer dan hier het geval is over de
grens gaan. Daar is hier namelijk geen sprake van.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mag ik aan de heer Remkes vragen waarom hij dat voorbeeld geeft van het
buitenland dat Europese grenzen omzeilt? Als wij dat niet doen, hoef je dat
voorbeeld ook niet te geven.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Ik ben bereid om de heer Poppe daar wat voorbeelden van te geven, zij
het niet hier in de openbaarheid. Zijn fractie valt nu een praktijk aan die
volgens mij volstrekt de schijn van openbaarheid kan doorstaan, want er is
helemaal niks fout mee. Het aanleggen van infrastructuur is een volstrekt
normale zaak op het lokale vlak. In het buitenland zijn er echter in termen
van bedrijfssteun, ook als het gaat om acquisitie van bedrijven, heel andere
voorbeelden te geven. En daar doel ik op.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Mijnheer Poppe, u hebt één zin. Omdat u om de minuut bij
de interruptiemicrofoon staat, moet ik u wat kort houden.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Als er niets aan de hand is op het vlak van strijdigheid met de Europese
regelgeving, waarom wordt dan niet alles in openheid gedaan en gezegd? Waarom
wordt er geld gegeven aan Philips, als het zelf al heeft gezegd dat het 500
mln. gaat investeren in Nijmegen? Het besluit was al genomen bij Philips.
De steunregeling is daar achteraan gekomen.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Dan herhaal ik één zin: die discussie hoort
toch niet hier thuis. Het gaat om de bevoegdheid van het lokale bestuur. Wij
moeten hier niet groot-Nijmegen willen spelen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik had een vraag aan de minister over steun van EZ in het geheel van deze
steuncampagne voor Philips.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! De minister heeft uitvoerig geantwoord op de vragen
die door de heer Poppe gesteld zijn in zijn eerste termijn. De fractie van
D66 is van mening dat de minister zorgvuldig heeft geopereerd. Nu hij de helderheid
heeft verschaft waarom was gevraagd, is voor ons, wat dat betreft, de kous
af.
 
 Afsluitend maak ik nog een opmerking en stel ik een vraag aan de heer
Poppe. Hoe verhoudt de actie die hij nu ontketent en waar hij zich zo geweldig
druk over maakt, zich tot de acties die zijn collega Marijnissen ongeveer
anderhalf jaar geleden heeft ontketend, toen het ging om de sluiting van Philips
Terneuzen? Philips kondigde aan dat het voornemens was om een aantal arbeidsplaatsen
naar het buitenland te verplaatsen om hem moverende redenen. De heer Marijnissen
heeft toen nadrukkelijk aan de minister van Economische Zaken gevraagd wat
hij eraan kon doen om ervoor te zorgen dat Philips ervan doordrongen zou worden
dat de arbeidsplaatsen in dit land moesten blijven en dat het daar ook naar
zou handelen. Philips is een Nederlands bedrijf waar de minister grote bemoeienis
mee heeft; hij behoort zich daar dan ook voor in te spannen, aldus de heer
Marijnissen. Verder vroeg hij de minister waarom het hem niet
lukte om ervoor te zorgen dat die arbeidsplaatsen in Nederland zouden blijven
en wat hij eraan wilde doen om voor Philips in dit land andere werkgelegenheid
te laten ontstaan.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Mijn fractie en ik maken ons druk om veel zaken,
niet alleen om deze. Dat is ook onze taak; daarom zijn wij lid van de Tweede
Kamer. Het gaat hier niet om een dreigend vertrek van een bedrijf. Het gaat
hier om een bedrijf dat eind 1994 heeft aangekondigd te zullen investeren
in Nijmegen om daar zijn chipsproduktie uit te breiden in een hal die het
daar al had staan. Natuurlijk zal een bedrijf proberen om wat overheidssteun
uit de pot te vissen. Als er werkelijk overleg had plaatsgevonden met Philips,
had in dit geval allang duidelijk moeten zijn dat dit geen rol speelde. Achteraf
redenerend, moeten wij constateren dat de overheid zich een loer heeft laten
draaien. Philips investeert namelijk zowel in Frankrijk als in Nederland in
uitbreiding van de chipsproduktie. Er was dus geen sprake van een dreigend
vertrek.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Voorzitter! De minister heeft nauwkeurig uitgelegd dat Philips, door de
dingen te doen die het gedaan heeft, erin slaagt om in Nijmegen extra arbeidsplaatsen
te laten ontstaan. Daar moet de fractie van de SP toch ook buitengewoon mee
ingenomen zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dat is absoluut onjuist. Philips heeft eind 1994 aangekondigd investeringen
te gaan doen in Nijmegen en te gaan vissen naar wat overheidssteun. Als die
niet gekomen was, dan was – dat bleek uit de woorden van Philips in
De Gelderlander – die investering gewoon doorgegaan. Het is dus niet
waar; er was geen dreigend vertrek naar elders.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Voorzitter! Overigens ben ik van mening dat de heer Remkes terecht heeft
gezegd dat wij hier niet moeten proberen om groot-Nijmegen te spelen, maar
dat wij de verantwoordelijkheid moeten laten waar die hoort, namelijk bij
de gemeenteraad van Nijmegen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Als ik luister naar de antwoorden van de minister op de vragen
van collega Poppe, denk ik dat voor mijn fractie een van de meer belangrijke
punten is, dat de rol van het ministerie van Economische Zaken – dat
punt regardeert ons in de relatie Kamer/regering – die is van de regisseur,
zonder dat rond deze activiteit, buiten de bekende kaders met betrekking tot
subsidieverstrekking om, heel gericht een additionele financieringsstroom
van de rijksoverheid naar de Philips-vestiging in Nijmegen is gegaan. Als
het anders is, hoor ik dat graag. Maar een bevestiging is welkom, want die
steunt mij in mijn interpretatie van het antwoord van de minister.
 
 Een tweede opvallend punt in het antwoord van de minister vond ik, dat
hij buitengewoon kritisch was over commissaris Van Miert. Commissaris Van
Miert heeft zich in Brandpunt natuurlijk ook op een niet mis te verstane manier
uitgelaten. Mag ik de kritische opmerkingen van de minister in de richting
van de Europees commissaris zo verstaan, dat het ministerie van Economische
Zaken ook in zijn regierol wèl expliciet vindt dat datgene wat nu aan
subsidieverstrekking van de gemeente Nijmegen aan Philips gebeurt, past binnen
de Europese regelgeving? Graag een antwoord daarop.
 
 Een volgende vraag die ik heb, is of de minister zelf een oordeel heeft
over de vraag – wie haar stelt, beantwoordt haar impliciet – of
Philips nu werkelijk door die 2 mln. van de gemeente Nijmegen over de brug
is gekomen om inderdaad de investering in de vestiging in Nijmegen te laten
plaatsvinden.
 
 Ik heb nog twee meer algemene opmerkingen. Het betrof hier de vraag, of
een investering in Nederland of elders zou plaatsvinden. Ik denk dat het dan
past om activiteiten te verrichten om te kijken of die investering in Nederland
kan plaatsvinden. Maar collega Remkes heeft natuurlijk gelijk als hij zegt,
dat er ook – ik wil daarop in algemene zin een reactie van de minister –
situaties denkbaar zijn waarin gemeenten tegen elkaar opbieden om te trachten
een voorgenomen investering van een bedrijf in hun regio te laten plaatsvinden,
wat zij vaak willen subsidiëren met belastinggeld. Dan gaat het natuurlijk
primair om een zaak die in het lokale bestuur dient te worden afgekaart, waarbij
ik mij ook kan voorstellen dat er een regierol of een betrokkenheid van het
ministerie van Economische Zaken is. Ik zou daarover graag wat meer helderheid
hebben, omdat ik dat wèl een zorgelijke ontwikkeling vind. Ik doel
op gemeentes die tegenover elkaar opbieden, in een situatie waarin de BV Nederland
er uiteindelijk niets wijzer van wordt, maar waarbij de burger indirect of
direct wel meebetaalt, zonder dat, omdat het lokale bestuur onvoldoende functioneert –
dat is een veronderstelling mijnerzijds, en geen stelling – voldoende
transparant en doorzichtig is, en zonder dat daarover een debat in de gemeenteraad
plaatsvindt.
 
 Mijn laatste opmerking gaat over de openbaarheid. Ik vond de minister
in zijn beantwoording daarover iets te gemakkelijk. Ik wil overigens niet
plaatsnemen op de stoel van het gekozen gemeenteraadslid in Nijmegen, maar
daar waar door diverse actoren intensief wordt samengewerkt om een bepaalde
zaak naar in dit geval Nederland te krijgen, is het goed om op het geëigende
moment daarover bijvoorbeeld de Tweede Kamer te informeren, zodat wij als
het de minister uitkomt, maar wel op een moment waarop wij dat kunnen controleren,
daarover alle informatie krijgen. Ik maak mij wel enige zorgen als ik zie
hoe dat in een gemeente gaat. Hoewel wij daarover in definitieve zin geen
oordeel hebben te vellen – daarin heeft collega Remkes gelijk –
vind ik het een zorgelijke ontwikkeling als ik zie dat daar in een sfeer van
vertrouwelijkheid plaatsvindt. Ik zou een gemeente op dat punt namelijk transparantie
en openbaarheid aanbevelen. Ik ken mijn positie als parlementariër.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! Laat ik mijn beantwoording beginnen in volgorde van bijdrage
van de geachte afgevaardigden. Ik denk toch dat er bij de heer Poppe een grote
misvatting bestaat. Deze ligt in zijn eigen betoog. Hij zegt: ik begrijp dat
verhaal van Philips niet; die hal staat er al; het ging helemaal niet om nieuwe investeringen; daarnaast investeren zij ook in Frankrijk.
 
 Voorzitter! Er is door Philips in het gebied van de semi-conductors sinds
de besluitvorming van augustus 1994 1,3 mld. geïnvesteerd. Daar gaat
het om. Deze 1,3 mld. heeft geleid tot de werkgelegenheidscijfers die echt
substantieel zijn, waarbij ik de uitstralingseffecten naar de toeleveringsstructuur
nog niet eens heb meegenomen. Dat is belangrijk.
 
 In de tweede plaats stelt de heer Poppe de vraag wat de relatie is tussen
het convenant en de investeringen in Nijmegen. Ik heb de Kamer daar uitgebreid
over geïnformeerd in een vertrouwelijke brief die ook de heer Poppe als
lid van de vaste commissie voor Economische Zaken kent. Hij stelt vervolgens
de vraag: hoe zit dat dan precies en waarover hebben de gesprekken met Philips
plaatsgevonden? Hij suggereert daarbij een soort geheimzinnigheid.
 
 Voorzitter! Het is door de Europese Commissie geaccepteerd dat nationale
overheden subsidies geven op het gebied van research and development. Als
er vervolgens dus een activiteit gaat plaatsvinden in Nederland, een aanvullende
activiteit op een bepaald gebied van halfgeleiders en als er om die activiteiten
plaats te laten vinden R&D nodig is, dan is het dus heel goed mogelijk
om in die context extra R&D-activiteiten te ondersteunen. Dat wordt keurig
ieder jaar aangemeld bij de Europese Commissie. Daar zit niets geheimzinnigs
achter. Het is dus goed dat als zo'n investering gaat plaatsvinden, de leiding
van de betreffende onderneming met mijn medewerkers praat over de mogelijkheden
die er wat dat betreft liggen. Wij kijken constant met Philips hoe er een
invulling kan worden gegeven aan de R&D-activiteiten van dit concern van
totaal 1,5 mld.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil toch een nadere vraag stellen. Mijn verhaal
ging niet over de R&D-steun. Mijn vraag was: zit er in het bedrag dat
jaarlijks regulier aan Philips gegeven wordt voor R&D-steun, 100 mln.,
niet een substantieel deel dat alleen aan Philips gegeven wordt op toezegging
dat de investering in Nijmegen plaats zou vinden?
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! Philips zou geen cent subsidie op het gebied van R&D krijgen
als het bedrijf geen activiteiten in Nederland had. Natuurlijk ligt er een
relatie tussen het feit dat je activiteiten hebt op een bepaalde schaal in
Nederland of niet. Dat is een belachelijke vraag. Natuurlijk is die relatie
er.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik heb het over een substantieel bedrag, een apart deel van die 100 mln.
waarover apart onderhandeld is. Mijn vraag is of dat bedrag erbij komt, alleen
indien de vestiging in Nijmegen zou plaatsvinden? Het gaat om een directe
relatie niet met onderzoek en ontwikkeling maar met een bedrijfsvestiging.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! De heer Poppe beschikt over alle informatie dat wat dat betreft
in het kader van het convenant ter beschikking staat. De heer Poppe heeft
die brief al ruime tijd geleden gekregen. Hij vraagt naar de bekende weg.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Maar wat is het antwoord?
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Ik heb gezegd wat ik erover te zeggen heb. Dat is een heel duidelijk antwoord,
mijnheer Poppe.
 
 Voorzitter! De heer Poppe suggereert verder ook nog eens opnieuw dat er
sprake is van geheimhouding, vertrouwelijkheid, strijdigheid tussen de standpunten
van het plaatselijke bestuur in Nijmegen en de centrale overheid. Het enige
waaruit hij citeert is een krantebericht en een niet door de politiek verantwoordelijke
geaccordeerde ambtelijke nota. Daar hebben wij het over. Er is, zoals later
ook nog is vastgesteld naar aanleiding van de uitzending van Brandpunt, geen
enkel verschil van mening over datgene wat er wat betreft de contacten tussen
Economische Zaken en Nijmegen heeft plaatsgevonden. De burgemeester van Nijmegen
heeft dat onlangs nog eens bevestigd.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Wat de minister zegt, is onjuist. De burgemeester
van Nijmegen heeft in een openbare raadsvergadering gezegd dat alles wat gezegd
en geschreven is, dus ook de ambtelijke nota waar de minister op doelt, waar
is.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! Ik weet niet welke krant de heer Poppe leest.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Het is een uitspraak van de burgemeester in de gemeenteraad.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! Ik stel op basis van de informatie die ik heb gekregen vast
dat er geen verschil van mening bestaat tussen de officiële communicatie
in het lokale bestuur en wat ik hier zeg. Terecht heeft de heer Remkes gezegd
dat ik daarbij voorbijga aan ambtelijke notities die geen enkele status hebben
of kranteberichten, zoals de heer Poppe die kent.
 
 Voorzitter! Aanneming van de moties van de heer Poppe ontraad ik uiteraard.
Ik zal daarop straks nog ingaan.
 
 De afgevaardigde de heer Rosenmöller heeft het woord "regie" opnieuw
gebruikt. Ik wil daar niet moeilijk over doen, maar regie heeft, als je er
goed over nadenkt, toch iets met "hiërarchie" te maken en dat is niet
de pretentie van mijn departement. Ik vind wel – dat is terecht door
een aantal afgevaardigden gezegd – dat het bij dit soort grote investeringen
in een bepaald gebied, een bepaalde stad of in een bepaalde regio voor de
hand ligt dat er coördinatie plaatsvindt tussen de verschillende overheden
die daarin een rol spelen. Ik zou het te gek vinden als mijn departement dat
niet doet. Het gaat daarbij met name – daar draait het steeds om, want
het is een lastig proces – over de vraag hoe, met inachtneming van de
Brusselse regelgeving, een pakket kan worden opgesteld dat zo attractief mogelijk
is voor een investering in een bepaald gebied.
 
 Voorzitter! Ik moet zeggen dat het mij soms pijn doet dat een bepaalde
investering niet plaatsvindt in een bepaald gebied in Nederland omdat wij
zo'n transparante samenleving hebben – ik ben daar overigens heel gelukkig
mee – terwijl wij sterke indicaties hebben dat men in de landen waar
de overheid minder transparant georganiseerd is, voorstellen doet die zeker
niet binnen de regels van de Europese regelgeving vallen. Wij hebben een paar
keer niet kunnen meedoen in een wedloop omdat wij ons proberen te houden aan
de Europese regelgeving. In zo'n situatie probeer je maximaal de mogelijkheden
van de instrumenten te benutten. Dat is in dit geval ook gebeurd.
 
 Is die 2 mln. beslissend geweest? Voorzitter! Dat zou je eigenlijk aan
 Philips moeten vragen. Het gaat vaak om een ondersteuningspakket
op het gebied van research and development, om een aantal scholingsmaatregelen
en in dit geval ook om ondersteuning van de infrastructuur. Dat gehele pakket
was voldoende attractief, ook omdat men – de heer Poppe heeft daarin
gelijk – al een positie had waardoor de additionele investeringen lager
konden zijn. Het gaat echter nog steeds om een investering van 1,3 mld. en
alle kleine beetjes helpen.
 
 De heer Rosenmöller heeft gevraagd of gemeenten tegen elkaar opbieden
en, zo ja, of er een regierol vanuit Economische Zaken nodig is. Voorzitter!
Het gebeurt niet vaak, eigenlijk zelden, dat er bij het acquireren van buitenlandse
investeringen een uit de hand lopende concurrentie tussen verschillende gebieden
is. Voor zover mijn kennis over dit dossier strekt, gaat het meestal om bijvoorbeeld
een locatie in Nederland, in Noord-Frankrijk en misschien nog een in Duitsland.
Het gaat bijna altijd om concurrentie tussen verschillende landen. Behalve
het eigenaardige geval waarnaar ik zojuist al verwees van de onderneming tussen
Den Haag en Leiden die achteraf niet bestond, zijn mij geen gevallen bekend
waarbij Economische Zaken een regierol op zich heeft moeten nemen om te voorkomen
dat er een waanzinnige subsidiewedloop ontstond.
 
 Als er sprake is van dit soort investeringen heeft het CBIN, het Commissariaat
voor buitenlandse investeringen in Nederland, een redelijk overzicht van de
gehele gang van zaken. In die zin wordt voorkomen dat er op een eigenaardige
manier wordt omgegaan met overheidsgeld. Naar mijn beste weten, speelt het
CBIN ook geen rol in het geval waarover ik het zojuist had.
 
 De heer Rosenmöller heeft het element van de openbaarheid aan de
orde gesteld. Ik ben het volstrekt met hem eens dat wij ons erop moeten laten
voorstaan dat wij zo'n transparant systeem hebben. Vervolgens is wel de vraag
inzake de timing van de informatie aan de orde; de informatievoorziening vanuit
het ministerie van Economische Zaken aan de Kamer over deze investering. Ik
moet vaststellen dat de beslissing plaatsvond in de nadagen van de zittingstermijn
van mijn voorganger, de heer Andriessen, eind augustus 1994. Ik heb begin
september 1994 de Kamer over deze gang van zaken, inclusief de rol van Economische
Zaken, geïnformeerd. Ik vind dat snel. Mijn conclusie is dan ook dat
ik de Kamer op tijd op de hoogte heb gesteld.
 
 Vervolgens is de vraag hoe het zit met de verschillende gemeenten. Ik
herhaal dat wij niet moeten proberen een oordeel te vormen over de manier
waarop het gaat in de gemeente Nijmegen. Het is pas zeer recent duidelijk
geworden welke richting de ondersteuning uitgaat die de gemeente Nijmegen
voor ogen heeft. Tot nu toe was er niet al te veel te communiceren.
 
 Ik was dan ook verbaasd over de inhoud van de reactie van de heer Van
Miert. Ik heb de uitzending niet gezien, maar wel de schriftelijke weergave
ervan gelezen. Op basis van de informatie die hij krijgt, gaat hij vrij ver
in het suggereren dat er weleens iets mis zou kunnen zijn. Het is wat raar
om een onderzoek te doen naar een subsidie van 2 mln. die nog niet eens is
uitgegeven. Het bedrag is niet eens betaald, laat staan dat de vorm waarin
duidelijk is. In die zin vind ik de reactie wat prematuur.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! Er wordt besloten 2 mln. steun te geven. Maar het gaat om
5 mln.: RBA 1 mln., provincie 2 mln. en dan nog de miljoenen van Economische
Zaken. Daarover hebben wij het al gehad. Er wordt dus besloten steun te geven,
terwijl nog niet eens zeker is in welke vorm die steun gegeven zal worden!
Dat wijst er toch op dat er naar een constructie gezocht wordt om Europese
regelgeving te kunnen ontlopen?
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! De heer Poppe probeert mij nu in de positie te brengen van
de verantwoordelijke wethouder van Nijmegen. Die discussie ga ik niet aan.
 
 Ik wil graag reageren op de moties van de heer Poppe. Naar aanleiding
van de motie op stuk nr. 1 heb ik al gezegd dat er naar mijn beste weten geen
sprake is van onderlinge concurrentie, zoals wordt gesuggereerd. Ik zie geen
noodzaak de rol van gemeenten in te perken. Wij halen dan weer verschillende
verantwoordelijkheden door elkaar. Ik ontraad dus die motie.
 
 Ten aanzien van de motie op stuk nr. 2 heb ik al uiteengezet dat er geen
sprake is van een EZ-regie zoals de heer Poppe dat zag. Ik heb gewezen op
de communicatie onder behoud van de verschillende verantwoordelijkheden. De
Kamer, en zeker de commissie is volledig geïnformeerd over de subsidierelatie
tussen het ministerie van Economische Zaken en Philips. Ik heb ook gezegd
dat wij dit ieder jaar keurig melden aan Brussel. Brussel heeft daarmee tot
nu toe steeds ingestemd. Naar mijn mening is de Kamer volledig geïnformeerd.
Ik heb niets te verbergen. Ik heb ook geen behoefte daaraan iets toe te voegen.
Daarom ontraad ik beide moties met kracht.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Namens de Kamer dank ik de minister voor de verstrekte inlichtingen.
 
 Ik stel voor, volgende week woensdag te stemmen over de ingediende moties.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-83-5624-5631.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl