Stemmingen over 4 moties, ingediend tijdens het debat over de brief over gasboringen in de Waddenzee (26431, nr. 4):  - de motie-Witteveen-Hevinga, houdende het verzoek geen nieuwe mijnbouwactiviteiten in het Waddengebied toe te staan (26431, nr. 5);  - de motie-Witteveen-Hevinga over gaswinning in de Noordzee (26431, nr. 6);  - de motie-Van Wijmen, houdende het verzoek af te zien van vergunningverlening (26431, nr. 7);  - en een andere motie (26431, nr. 8)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1634-1644

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 22, pagina 1634-1644

16-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26431Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 16 november 1999)Pagina 1627-1628
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake de verdediging (26243)Pagina 1634-1634
Behandeling van het wetsvoorstel Verbetering van een aantal wetten (Veegwet SZW 1999) (26722)Pagina 1644-1646
Stemming over een motie, ingediend tijdens de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2000 (26800 XVI): de motie-Van Vliet c.s. over de positie van alfahulpen (26800 XVI, nr. 39)Pagina 1634-1634
Presentie en opening (dinsdag 16 november 1999)Pagina 1623-1623
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de regulerende energiebelasting en de inkomstenbelasting met het oog op het bevorderen van energiezuinig en milieuvriendelijk gedrag (26532)Pagina 1633-1634
Stemmingen over twee moties, ingediend bij de behandeling van de notitie "Kabel, omroep en consument; pluriformiteit, betaalbaarheid en vrije keuze" (26602, nr. 2): - de motie-Atsma over het bevorderen van de concurrentie tussen kabelinfrastructuren (26602, nr. 3); - de motie-Van Bommel over leverantie van het eenheidspakket tegen de bestaande voorwaarden (26602, nr. 4)Pagina 1631-1631
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 16 november 1999)Pagina 1687-1688
Stemmingen over 19 moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij: - de motie-Th.A.M. Meijer over een eerste nota nationaal landbouwbeleid (26800 XIV, nr. 12); - de motie-Th.A.M. Meijer c.s. over afzien van een generieke korting voor sector varkenshouderij (26800 XIV, nr. 13); - de motie-Th.A.M. Meijer c.s. over onderzoek naar nitraat (26800 XIV, nr. 14); - en 16 andere moties (26800 XIV, 15 t/m 18, 20 t/m 31)Pagina 1628-1631
Behandeling van de brief van het Presidium inzake het ontslag van de directeur constitutioneel proces (26879)Pagina 1634-1634
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2000 (26800 VIII), en over: - de motie-Ross-van Dorp c.s. over post-HBO-opleiding voor onderwijs aan allochtone kinderen (26800 VIII, nr. 16); - de motie-Ross-van Dorp over de administratieve druk op gemeentebesturen (26800 VIII, nr. 17); - en 23 andere moties (26800 VIII, 18 t/m 25, 27 t/m 41)Pagina 1631-1633
Stemmingen over 4 moties, ingediend tijdens het debat over de brief over gasboringen in de Waddenzee (26431, nr. 4): - de motie-Witteveen-Hevinga, houdende het verzoek geen nieuwe mijnbouwactiviteiten in het Waddengebied toe te staan (26431, nr. 5); - de motie-Witteveen-Hevinga over gaswinning in de Noordzee (26431, nr. 6); - de motie-Van Wijmen, houdende het verzoek af te zien van vergunningverlening (26431, nr. 7); - en een andere motie (26431, nr. 8)Pagina 1634-1644
Vragen van het lid Karimi aan de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking over de berichten dat zij in september geweigerd hebben de heer Wahid te ontvangen (mondelinge vragenuur)Pagina 1623-1626
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 en de Wet politieregisters in verband met de overdracht van het beheer van het Korps landelijke politiediensten aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (26461), en over de motie-Scheltema-de Nie over taken en positie van de Raad voor het KLPD (26461, nr. 11)Pagina 1634-1634
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2000 (26800 XI)Pagina 1646-1686

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde zijn de stemmingen over vier moties, ingediend
tijdens het debat over de brief over gasboringen in de Waddenzee (26431, nr. 4), te weten:- de motie-Witteveen-Hevinga,
houdende het verzoek geen nieuwe mijnbouwactiviteiten in het Waddengebied
toe te staan (26431, nr. 5);- de motie-Witteveen-Hevinga
over gaswinning in de Noordzee (26431, nr. 6);- de motie-Van Wijmen, houdende het verzoek af te zien van vergunningverlening
(26431, nr. 7);- de motie-Augusteijn-Esser,
houdende het verzoek reeds nu te besluiten dat geen verdere boringen zullen
plaatsvinden (26431, nr. 8).(Zie vergadering van 11 november 1999.)De voorzitter:Mij is gevraagd om heropening van de beraadslaging. Ik stel voor, aan dit verzoek te voldoen. Eerder hebben wij de spreektijd
bepaald op 2 minuten per fractie.Daartoe wordt besloten.De beraadslaging wordt heropend.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Mevrouw de voorzitter! Het is een beetje vreemd gedoe met die Wadden.
Twee weken geleden kregen wij een besluit van het kabinet dat geen besluit
bleek te zijn. Vorige week hadden wij een debat, tijdens hetwelk een aantal
moties werd ingediend, onder andere door mijn fractie. Het kabinet ontraadde
onze motie. Vervolgens kwam er een motie van de fractie van de PvdA met een
dictum dat in feite hetzelfde is als het dictum van de CDA-motie. De minister
van Verkeer en Waterstaat reageerde als door een wesp gestoken toen ik vroeg
om een politiek oordeel over de motie.De voorzitter:U doelt op de minister van Economische Zaken.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Neemt u mij niet kwalijk. Zij reageerde in ieder geval als door een wesp
gestoken. Zij wilde nog een paar dagen voordat zij met een oordeel zou komen.
Wat kwam er na de brief over het non-besluit? Een non-oordeel, want wij weten
het nog niet, terwijl wij er straks graag over willen stemmen. Ik vraag het
kabinet om niet zo labbekakkerig te doen. Zeg wat je vindt van de motie! Dat
gebeurt altijd vóór de stemmingen. Als je niets zegt, dan past
maar één constatering, namelijk dat je tot op het bot verdeeld
bent over dit punt.Vorige week hebben wij een debat gehad, waarin mevrouw Witteveen in tweede
termijn glashelder uiteenzette wat de motie van de PvdA-fractie inhield. Van
deze korte heropening wil ik gebruikmaken om aan collega Melkert te vragen
of deze niet mis te verstane uitleg van mevrouw Witteveen nog volledig overeind
staat. Als de heer Melkert dat kan bevestigen, dan ben ik door collega Van
Wijmen gemachtigd om onze motie aan te houden. Waarom doen wij dat? Om een
klein steuntje in de rug van de fractie van de PvdA te geven. Immers, ook
in haar motie wordt geconstateerd dat het kabinet nog niet tot een eindoordeel
is gekomen. Wij zullen bezien of en, zo ja, op welk moment wij er op terug
moeten komen. Wordt vervolgd dus. Het is een raar gedoe. Ik heb het nooit
eerder meegemaakt dat wij over een motie moeten stemmen waarover het kabinet
geen oordeel heeft gegeven. Ik roep het kabinet nogmaals op om te zeggen wat
het van de motie vindt. Is het niks? Is de motie overbodig? Kan de motie worden
overgenomen? Kabinet, zeg iets en doe iets!De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Ook van onze kant was er behoefte aan een korte heropening
van het debat, zoals dat vorige week heeft plaatsgevonden over de Waddenzee.
Dit komt meer in het bijzonder door de wederom korte brief die wij vrijdag
daarover van het kabinet mochten ontvangen. Collega De Hoop Scheffer heeft
gelijk dat er een verwachtingspatroon was gecreëerd, namelijk dat het
kabinet weliswaar niet op donderdag, maar middels de post op vrijdag een oordeel
zou vellen over die motie. Het oordeel is: wij hebben nog geen oordeel. Alsof
dat debat niet geweest is en alsof er niet een motie ligt! Het lijkt mij inderdaad
dat dit zonder precedent gebeurt. Wij hebben in dat debat namelijk met elkaar
gesproken over de wenselijkheid om vóór de stemming over de
motie een oordeel van het kabinet te hebben. In het jargon hebben wij het
dan meestal over: - ontraden; dat betekent dat het kabinet het
niet wil;- aan de Kamer overlaten; dat is een beetje neutraal;- geen problemen mee; dan is het eigenlijk een ondersteuning van het kabinet
door de Kamer.Hier gebeurt dat echter niet. Het gebeurt niet, omdat het kabinet zijn
eigen lijn wil doorzetten, zonder dat het zich überhaupt iets wil aantrekken
van die motie en van het debat, zoals dat vorige week donderdag heeft plaatsgevonden.
Natuurlijk is er wel iets te bespeuren in de brief van het kabinet. De facto
zegt het kabinet: wij ontraden de motie. Dat wil het echter niet zeggen, omdat
het op het precaire punt van de Waddenzee geen confrontatie wil tussen het
kabinet en de Kamer. Waar evenwel wordt getracht om middels een motie een
correctie aan te brengen op het kabinetsbeleid, kan het kabinet daar natuurlijk
niet zomaar aan voorbijgaan. Mijn vraag is dan ook waarom er geen oordeel
is gegeven. Is het zo dat het oordeel materieel luidt: ontraden? Het kabinet
zal er immers niet blij mee zijn, als de motie wordt aangenomen. De vraag
is hoe lang het stellen van de voorwaarden waarvan ook in de
brief melding wordt gemaakt, nog moet duren. Ten slotte heb ik een vrij expliciete
vraag aan de minister van Economische Zaken over de suggestie van de minister
van VROM in Buitenhof, namelijk of zij ook een voorstander is van het verlengen
van het moratorium. Het zou prettig zijn, als wij hier in ieder geval op dat
punt eenheid van kabinetsbeleid kunnen vernemen.In mijn tweede minuut wil ik nog een enkele vraag aan de PvdA-fractie
stellen. Ik dacht dat ik mijn spreektijd eerlijk verdeeld had.De voorzitter:Ja, maar u hebt al wel twee minuten gesproken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Op uw horloge! Nou ja, dan zal ik het in een halve minuut doen, mevrouw
de voorzitter.De PvdA-fractie blijft een beetje op twee gedachten hinken. Vorige week
is via die motie, qua letter en geest, duidelijk naar voren gekomen dat de
PvdA tegen de boringen is. Daar kan geen andere uitslag over komen. En dat
is de winst. Het heeft mij echter wel zeer bevreemd dat, toen het kabinet
vrijdag meldde dat de Kamer haar gang maar moest gaan, maar dat het zelf ook
zijn gang zou gaan met een bepaalde procedure in de komende weken, de PvdA-fractie
bij monde van collega Melkert al vóór de stemming over de motie
zei: dat pad willen wij ook wel bewandelen. Met een motie probeer je toch
een correctie aan te brengen op het kabinetsbeleid? De PvdA wil wel iets uitspreken,
maar zij wil eigenlijk niet iets corrigeren. En dat stelt mij zeer teleur.
Ik wil dan ook weten hoe het zit. Verder is de vraag aan de PvdA hoelang het
kabinet volgens haar nog de tijd moet hebben. De PvdA gunt het kabinet op
voorhand nog tijd, hetgeen ik een slechte zaak vind. Ik zou zeggen: neem dat
besluit nu maar. Dit lijkt echter de politieke realiteit te worden. Een en
ander zou evenwel voor 8 december daadwerkelijk rond moeten zijn, opdat Kamer
en kabinet nog over een besluit met betrekking tot de vergunningverlening
van gedachten kunnen wisselen. Dat is mijn punt.De voorzitter:Met dat horloge van u is echt iets aan de hand!De heer Melkert (PvdA):Mevrouw de voorzitter! De heer Rosenmöller heeft met zijn laatste
twee minuten de dualistische verhoudingen in ere gehouden, zoals die ook de
vorige week zijn gebleken. Twee minuten vragen aan het kabinet, twee minuten
vragen aan de PvdA-fractie, zo zien wij het graag, zeker op dit punt. Overigens
kan ik de CDA-fractie antwoorden dat mevrouw Witteveen mij inderdaad gemachtigd
heeft om te zeggen dat de uitleg van de vorige week onverkort blijft staan.
Ik dank mevrouw Witteveen dan ook voor het in mij gestelde vertrouwen in dezen.Als de heer Rosenmöller de vorige week het debat goed heeft gevolgd,
dan heeft hij kunnen constateren dat wij steeds hebben gezegd dat wij een
opvatting hebben over de inhoudelijke kant van de zaak. Wij hebben daarover
van gedachten gewisseld met het kabinet. Wij menen niet dat er aanleiding
is om te denken dat de twijfel die wij hebben, zou kunnen veranderen door
nadere gegevens. Derhalve blijft het voorzorgsbeginsel het uitgangspunt en
vragen wij het kabinet om van boringen af te zien. Wij hebben de vorige week
ook gezegd dat waar het kabinet bezig is met gesprekken, wij de procedure
die het kabinet voor ogen heeft, respecteren. Dat zeg ik ook na ontvangst
van de brief. Wij treden er dus niet in, aangezien het ons en, naar ik aanneem,
ook de heer Rosenmöller gaat om het resultaat, namelijk dat er niet geboord
wordt.Wel behoort daar natuurlijk de vraag bij hoelang het gaat duren. Wij hebben
goede nota genomen van wat het kabinet de vorige week heeft gezegd, maar het
lijkt mij goed dat in dit debatje wordt herhaald dat 8 december de uiterste
datum is. Ik wil dat met zoveel woorden ook door het kabinet bevestigd zien.
Wij hechten er namelijk zeer aan dat een punt achter deze discussie kan worden
gezet in dit kalenderjaar.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het gaat mij met de heer Melkert om het resultaat, maar wij moeten ook
het ijzer smeden op het moment dat het heet is. En dat is nu in deze Kamer
en nog niet in het kabinet. Van die situatie zal de Kamer maximaal gebruik
moeten maken. Betekent de opstelling van de heer Melkert dat wij met elkaar
vragen aan het kabinet om op een zodanig tijdstip het definitieve besluit
aan de Kamer kenbaar te maken, dat er nog voor de 8ste december eventueel
tussen de Kamer en het kabinet over gesproken kan worden en dat hij onverkort
vasthoudt aan zijn stelling dat met alle twijfel, het voorzorgbeginsel geldt
en dat er dus geen boringen in de Waddenzee zullen plaatsvinden?De heer Melkert (PvdA):Het spreekt wat mij betreft vanzelf, maar het lijkt mij inderdaad wel
heel goed om van de zijde van het kabinet daarop een ondubbelzinnig antwoord
te krijgen, in de zin dat wanneer het tot een nadere overweging is gekomen
omtrent de voorwaarden waarover het nu spreekt met de NAM en derdedeskundigen –
dat is wat mij betreft per definitie voordat er ook maar enig verder besluit
is genomen over het toekennen dan wel afwijzen van vergunningen – het
zijn bevindingen rapporteert aan de Kamer, zodat deze in de gelegenheid is
om naar aanleiding daarvan zich een oordeel te vormen in het licht van de
uitspraak die zij, naar ik hoop, vandaag zal doen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):U wilt het kabinet de ruimte geven om zijn eigen agenda af te werken.
Ik betreur dat, maar ik zie dat als de politieke realiteit van dit moment.
Met de VVD is daar dus een meerderheid voor. Betekent dit echter ook dat die
8ste december voor u echt de uiterste datum is, ook in de zin dat er tussen
Kamer en kabinet over gesproken moet kunnen worden en dat er niet ergens nog
een deur op een kier staat op grond van die gesprekken tussen het kabinet
en de NAM, om over die 8ste december heen te gaan? Als dat bevestigd kan worden
door u, dan ga ik niet de allergrootste problemen maken over de tussenliggende
periode van drie weken, hoewel u en ik op dat onderdeel op zichzelf van mening
verschillen.De heer Melkert (PvdA):Ik denk dat het uitsluitend gaat om een procedure waar het kabinet zelf
uiteindelijk over beslist. Onze wens is dat wij er dit jaar nog een punt achter
kunnen zetten. Als het kabinet 8 december als uiterste datum aanhoudt, is
dat een belangrijke datum, maar het moet dat standpunt dan nog wel even preciseren.
Er zullen van rechtswege vergunningen worden verleend als er niets gebeurt. Dat kan natuurlijk niet als de Kamer, naar ik hoop ook met uw steun,
vanmiddag stemt voor de motie-Witteveen-Hevinga.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! De minister van VROM, de heer Pronk, heeft afgelopen donderdagavond
in de media gezegd dat een ernstige politieke situatie is ontstaan. Dat moet
bijna wel betekenen dat er een conflict tussen Kamer en kabinet is. De brief
bevestigt dat ook enigszins. Het kabinet loopt weg voor een duidelijke politieke
beoordeling van de motie die straks waarschijnlijk zal worden aangenomen.
Stel dat het kabinet inderdaad stapje voor stapje in de richting van boren
gaat door de voorwaarden te onderzoeken en te kijken of daaraan kan worden
voldaan en stel dat het kabinet vervolgens besluit te gaan boren omdat dit
is afgesproken met de NAM, welke politieke situatie ontstaat er dan voor uw
fractie?De heer Melkert (PvdA):Voorzitter! Het bleef tot na het weekend onduidelijk wie verleden week
precies wat had gezegd over een mogelijke crisis. In ieder geval beschouw
ik het niet als een crisis. Als het kabinet op dit moment geen oordeel heeft
over een Kameruitspraak die voorligt, is dat een leefbare situatie. Vanuit
het oogpunt van de Kamer kan het niet beter. Wij spreken ons helder uit en
het kabinet laat weten dat het in ieder geval niet op een andere wijze uit
de hoek zal komen dan de Kamer vraagt. Hoezo crisis?De heer Marijnissen (SP):Dat moet u aan de minister van VROM vragen en niet aan mij. Welke politieke
situatie ontstaat voor uw fractie als het kabinet stapje voor stapje in de
gekozen richting voortgaat en uiteindelijk besluit om schuin in de Waddenzee
te gaan boren?De heer Melkert (PvdA):Ik ben het meest benieuwd naar de politieke situatie die aantreedt als
de Kamer zich eindelijk kan uitspreken over de motie van de PvdA. Ik zie uit
naar dat moment.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wij hebben in een interruptiedebat gesproken over een definitief besluit
van het kabinet. De minister van VROM heeft afgelopen zondag in Buitenhof
echter gezegd dat er misschien ook gedacht moet worden aan het verlengen van
het moratorium. Je kunt namelijk nooit weten welke technologische ontwikkelingen
er in de toekomst kunnen ontstaan, waardoor datgene wat wij nu mogelijk een
probleem vinden, straks wellicht geen probleem meer zal zijn. Is dat voor
u een uitweg of vindt u met een groot deel van de Kamer dat het nu moet gaan
om een definitief besluit en dat definitief aan de samenleving duidelijk moet
worden gemaakt dat wij niet gaan boren in het Wad?De heer Melkert (PvdA):Het gaat niet om het verlengen van een moratorium, als wij daar al over
zouden willen nadenken, want er is op dit moment geen moratorium. Het gaat
om een nieuwe situatie die een nieuwe opstelling van het kabinet behoeft.
Onze motie geeft aan dat daarover duidelijkheid moet komen. Wij willen die
duidelijkheid graag scheppen. Ik heb er overigens nota van genomen dat deze
gedachte, voorzover die al zou leven, van de kant van de NAM categorisch van
de hand wordt gewezen. Dat lijkt mij ook een relevant feit.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Tot nu toe heb ik niet begrepen dat argumenten van de NAM bij uw fractie
veel indruk hebben gemaakt. Dat plaats ik dus ter zijde. U weet verder heel
goed dat het gaat om een tweede moratorium, maar dat is een woordspel. Mijn
conclusie is dan ook dat de fractie van de PvdA niet voelt voor een nieuw
moratorium, maar wel voor een definitief besluit om niet te boren in het Wad.De heer Melkert (PvdA):Ik noemde het argument van de NAM, omdat niet lang geleden van de kant
van meerdere fracties en ook van de kant van mijzelf – ik heb dat in
februari gedaan – aandacht is gevraagd voor de mogelijkheid van een
nieuw moratorium, omdat je die verschillen van mening of die patstelling al
zag aankomen. Het is dan ook geen buitenissig idee. Datgene wat minister Pronk
heeft gezegd is dus ook geen buitenissig idee, zo hij al ooit met buitenissige
ideeën zou kunnen komen. Op dit moment zijn de voornemens van het kabinet
aan de orde, waarin niet van een moratorium wordt gerept, en de opvattingen
van de Kamer, ervan uitgaande dat er twijfel blijft. De NAM heeft blijkbaar
geen behoefte aan een soort tussenoplossing. Ik heb geen behoefte om mijn
pleidooi van februari jongstleden te herhalen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dit leidt tot de conclusie dat een nieuw moratorium in strijd is met de
PvdA-motie die hoogstwaarschijnlijk op steun van een meerderheid van de Kamer
kan rekenen.De heer Melkert (PvdA):Ik heb al gezegd dat ik geen behoefte heb om mijn pleidooi te herhalen.
Ik weet nog dat u in februari best verguld was met mijn opmerkingen.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Welk argument brengt de voorzitter van de PvdA-fractie ertoe om te zeggen
dat het kabinet nog even moet nadenken? Waar moet het kabinet precies over
nadenken?De heer Melkert (PvdA):Wat mij betreft, hoeft dat niet per se. Het kabinet is met de besprekingen
begonnen. Als de motie straks op een meerderheid kan rekenen – hetgeen
nog moet blijken – moet er sprake zijn van een zorgvuldige afhandeling.
De onderhandelingen met de NAM hebben een verleden. Ik wijs op de proefboringen.
Het kabinet heeft dit ook uiteengezet. Wij hebben het kabinet ook gevraagd,
naar andere wegen te zoeken; niet in plaats van hetgeen nu aan de orde is
of als een soort compensatie, maar omdat er ook nog andere mogelijkheden zijn
om aan de op zichzelf legitieme economische belangen van de NAM tegemoet te
komen. Ik kan mij voorstellen dat al dit soort elementen onderwerp van gesprek
kunnen zijn. Ik ben het met collega Rosenmöller eens dat dit geen alibi
mag zijn om die onderhandelingen nog heel lang voort te zetten. De Kamer heeft
recht op helderheid binnen korte tijd. Met het oog daarop heb ik 8 december
genoemd. Wij hoeven het kabinet niet nu te vragen, iets geheel anders te doen
dan de procedure die het zelf voor ogen heeft.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Die andere wegen liggen dus buiten het Wad.De heer Melkert (PvdA):Inderdaad, ik denk aan de olie en het gas die zich onder die mooie blauwe
Noordzee bevindt.De heer De Graaf (D66):Mevrouw de voorzitter! Vorige week heeft mijn fractie gezegd niet gelukkig
te zijn met het besluit dat het kabinet op 5 november heeft genomen. Wij vinden
dat vooral gebalanceerd wordt op verschillende standpunten. Het is een zeer
knappe evenwichtsoefening, maar daarmee is het geen helder besluit. Dat bleek
ook uit de verschillende manieren waarop het besluit kon worden uitgelegd.Voorzitter! Vandaag nemen wij nog steeds hetzelfde standpunt in. Ik heb
geconstateerd dat het kabinet aanvaarding van de motie van D66 heeft ontraden.
In die motie wordt duidelijk aangegeven dat het kabinet nu een andere koers
moest volgen. De motie van de PvdA is niet ontraden, maar er is ook geen ander
oordeel over gegeven. Ik vind dat een beetje vreemd, vooral omdat wordt aangekondigd
dat het oordeel over een aantal weken gegeven zal worden. Dat lijkt mij simpelweg
mosterd na de maaltijd. Dan kun je beter helemaal geen oordeel geven. Achteraf
heeft dit de minste zin.Nu moet de Kamer, als het even kan, een duidelijke uitspraak doen en,
zo mogelijk, met één mond spreken. Die duidelijkheid kan worden
verkregen met de motie van de PvdA. Ik herinner aan de toelichting die mevrouw
Witteveen vorige week heeft gegeven. Zij vond het zonde van de tijd en van
het geld als het kabinet in de aangegeven richting wilde doorgaan, maar alla.
Ik vind dat persoonlijk ook en ik heb dit de heer Melkert vanmiddag niet horen
weerspreken. Gelet op die toelichting lijkt het mij verstandig dat de motie
van mevrouw Witteveen ook de steun van de fractie van D66 krijgt. Ten gunste
van die motie trek ik, daartoe gemachtigd door mevrouw Augusteijn, de motie
van D66 in.De voorzitter:Aangezien de motie-Augusteijn-Esser (26431, nr. 8) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! De SGP-fractie heeft met gemengde gevoelens kennisgenomen
van de kabinetsbrief van 12 november. Inhoudelijk kan deze brief niet anders
dan als teleurstellend worden gekwalificeerd, omdat de regering verder geen
inhoudelijk oordeel wil geven. Dat is een beetje een zwaktebod. Maar formeel
kan niets ten nadele van deze brief gezegd worden. Het kabinet heeft het recht
om een Kameruitspraak die er nog niet is, want over de motie is nog niet gestemd,
af te wachten en daar nog geen oordeel over te geven. Na stemming en, naar
wij hopen, aanvaarding van de motie is de vraag aan de orde of en, zo ja,
op welke wijze het kabinet haar uitvoert. Dan is het aan de Kamer of zij genoegen
neemt met wat het kabinet doet.De Kamer kan het kabinet niet verbieden om te studeren of gesprekken te
voeren, maar naar de mening van mijn fractie is het duidelijk dat alle activiteiten
en gesprekken die zich richten op boren, verspilde energie zijn. De visie
van de SGP-fractie is helder: geen gaswinning onder de Waddenzee. Wij vinden
dat beide moties van de PvdA daar duidelijk uitdrukking aan geven en wij zullen
deze dan ook steunen.De heer Van Middelkoop (GPV):Mevrouw de Voorzitter! Wij hebben met welwillendheid, de Kamer eigen,
vorig week het kabinet nog een paar dagen de tijd gegeven om verder na te
denken. Dat heeft, zoals wij hebben kunnen constateren, niets nieuws opgeleverd,
behalve misschien enig wantrouwen over de bereidheid van het kabinet om zich
ten slotte toch echt neer te leggen bij een duidelijke Kameruitspraak. Die
uitspraak moet nog worden gedaan. Dat moet straks dan maar gebeuren.Mevrouw Witteveen heeft er, desgevraagd, geen enkel misverstand over laten
bestaan wat de betekenis was van haar motie en de heer Melkert heeft dat gelukkig
nog eens bevestigd. Vorige week heeft mevrouw Witteveen op vragen mijnerzijds
helder aangegeven, niets te verwachten van verdere gesprekken met de NAM en
deskundige derden. Het kabinet gelooft evenwel nog altijd, ergens een steen
der wijzen te vinden. Welnu, die bestaat niet, dat weet iedereen behalve het
kabinet, maar dat komt nog wel.Ik zeg, met collega De Hoop Scheffer, dat het vreemd blijft dat wij straks
zullen stemmen over een motie waarover het kabinet geen expliciet oordeel
heeft gegeven. Impliciet is dat oordeel er natuurlijk wel, te weten wij willen
er niet aan, maar wij durven dat niet hardop te zeggen. Welnu, mevrouw de
voorzitter, dan moet de instantie die wel weet wat zij wil, in casu de Tweede
Kamer, de knoop maar doorhakken, dus laat ons stemmen, mevrouw de voorzitter,
want anders is er geen zeehond meer die nog iets begrijpt van de werking van
de parlementaire democratie!De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Het lijkt wel of je als Kamerlid af en toe beter televisie
kunt kijken dan de Kamerdebatten bij te wonen, want via de televisie of radio
zie of hoor je vaak meer van bewindspersonen dan in de Kamer. Ik noem een
voorbeeld. Ik hoorde mevrouw Jorritsma de avond na het debat op televisie
zeggen: het debat had voor mij niet gehoeven, want er werd niet geluisterd.
Mevrouw de voorzitter! Het lijkt mij dat dit dan toch op zijn minst wederzijds
is.De vraag die vandaag in derde termijn aan de orde is, is hoe hooghartig
dit Paarse kabinet is. Zou het echt de euvele moed hebben om uiteindelijk
te besluiten in tegenspraak met een uitspraak van de meerderheid van deze
Kamer? Als ik goed heb geteld, is die meerderheid zelfs 111 leden, omdat waarschijnlijk
de VVD-fractie als enige zal tegenstemmen.Mijn aarzeling over het democratisch gehalte van het Paarse kabinet wordt
dus ingegeven door uitspraken op de televisie. Ik houd er de Kamer enige voor.
Ik hoorde de minister-president zeggen: ik hecht aan het nakomen van de afspraken
met de NAM. Nou is daar iets voor te zeggen, maar je moet dat volgens mij
onmiddellijk laten volgen door: ik waardeer de uitspraak van de Kamer evenzeer.
Alleen dat heb ik niet geoord.Ik hoorde minister Jorritsma van Economische Zaken zeggen: wij laten ons
leiden door de feiten, daarmee insinuerend dat de Kamer dat niet doet. De
vraag aan de minister is natuurlijk: laat u zich dan niet leiden door de politieke
feiten, te weten dat een meerderheid van de Kamer boringen of winning van
gas in de Waddenzee afwijst? De heer Pronk heb ik horen zeggen: ons standpunt is nu niet minder belangrijk uitsluitend vanwege de Kameruitspraak.
Ik dacht dat het laatste woord in dit soort belangwekkende kwesties in dit
land aan de volksvertegenwoordiging was.Mevrouw de voorzitter! Mijn fractie vindt het buitengewoon teleurstellend
dat er nog steeds geen politieke uitspraak van dit kabinet over de motie-Witteveen-Hevinga
is. Men zou kunnen zeggen: wij zijn neutraal, dus Kamer zegt u het maar. Men
zou de motie kunnen overnemen, wat wij allen zouden toejuichen. De motie kan
overbodig verklaard worden, maar dat lijkt mij heel moeilijk. Zij kan echter
ook ontraden worden. Sterker nog, er kan ook gezegd worden dat zij onaanvaardbaar
is. In de verhouding tussen Kamer en kabinet heeft de Kamer er recht op om
duidelijkheid te krijgen. De minister van VROM mag nog steeds spreken over
"stapje voor stapje", zoals hij de afgelopen dagen vaak zei, maar mag de Kamer
dan nu alstublieft weten in welke richting die stapjes precies moeten gaan?
Het is niet verwonderlijk dat de VVD de enige echt gelukkige partij was na
het kabinetsberaad van afgelopen vrijdag.Ik maak ten slotte een opmerking over het moratorium. Al degenen die de
Waddenzee aan het hart gaat, wil ik in overweging geven om niet te zeer te
pleiten voor een moratorium. Op dit moment hebben wij te maken met een hoogconjunctuur,
met een teruglopende staatsschuld, met een financieringstekort van bijna nul
en met een werkgelegenheid die zich in de goede richting ontwikkelt. Over
vijf à tien jaar zou dat wel eens heel anders kunnen zijn en zou de
discussie over het Waddengas en de toekomst van de Waddenzee wel eens heel
anders kunnen verlopen.De heer Dijkstal (VVD):Voorzitter! Ook voor de VVD-fractie is de Waddenzee een zeer bijzonder
gebied waar zorgvuldig mee moet worden omgegaan. Wij kunnen ons zeer wel vinden
in de zinsnede uit de laatste brief van het kabinet waarin ervan wordt uitgegaan
dat het unieke karakter van het Waddengebied als wetland behouden dient te
blijven en dat daarbij essentieel is dat geen bodemdaling mag optreden die
dat karakter blijvend aantast. Dat is de ene piketpaal.De tweede is voor ons ook de betrouwbare overheid, een punt waar wij vaker
in deze Kamer over spreken. In dit geval gaat het om een overheid die concessies
heeft gegeven, vergunningen heeft verleend, verwachtingen heeft gewekt en
afspraken heeft gemaakt met in dit geval in het bijzonder de NAM. Kortheidshalve
verwijs ik naar de laatste brief van de NMA van 10 november. Wat in ieder
geval moet worden meegewogen, is het vraagstuk van het behoorlijk bestuur.
Dat is relevant, omdat daarachter verscholen mogelijkerwijs nog een heel ingewikkeld
juridisch vraagstuk kan liggen en achter ingewikkelde juridische vraagstukken
kunnen mogelijkerwijs hoge claims liggen. Die hoge claims kunnen uiteindelijk
leiden tot extra uitgaven van de overheid waarin nu niet is voorzien.De heer Van Middelkoop (GPV):Geldt a contrario dat de overheid op dit punt onbetrouwbaar is als de
Kamer de motie-Witteveen-Hevinga aanvaardt en het kabinet zich daarnaar voegt?De heer Dijkstal (VVD):Op zichzelf niet, maar wel als de voorgeschiedenis bekend is. Die ligt
hier niet in wat de Kamer allemaal vindt, maar in een aantal formele afspraken,
die in dit geval met de NAM zijn gemaakt. Die afspraken kunnen niet zo gemakkelijk
eenzijdig worden opgezegd, vrezen wij. Maar ik wil mij niet al te nadrukkelijk
hierover uitspreken, omdat ik ook niet wil meewerken aan een sfeer waarin
ik door mijn stellingname bijdraag aan een versterking van de juridische positie
of de claims. Mij dunkt dat niemand die vraag geheel uit de weg kan gaan,
noch de andere leden in de Kamer, noch ik, noch het kabinet. Misschien is
het beter om straks op die vraag terug te komen, afhankelijk van een nader
besluit van het kabinet.De heer Van Middelkoop (GPV):Dat vind ik prima, maar dan had de heer Dijkstal eerder moeten nadenken
en deze term niet in deze zaak moeten opvoeren. Hij begon zelf over de betrouwbaarheid
of de onbetrouwbaarheid van de overheid.De heer Dijkstal (VVD):Ik wil in ieder geval de brief van de NAM niet totaal negeren, want daarin
wordt hierover gesproken en worden verwijzingen gedaan naar gemaakte afspraken
in velerlei opzichten. Ik kan mij eigenlijk niet voorstellen dat de heer Van
Middelkoop de brief totaal zou wensen te negeren.Voorzitter! Het kabinet heeft het besluit genomen om gesprekken aan te
gaan met onder andere de NAM en daarmee heeft het vorige week de impasse doorbroken.
Een volwaardig collegiaal kabinet heeft dat besluit genomen. Ik spreek hier
mijn lof uit voor de rol van de minister van Economische Zaken en de minister-president,
maar eigenlijk voor het gehele kabinet. Natuurlijk heb ik daarna gezichten
gezien die niet vrolijk waren en heb ik hier en daar een loslippige minister
op televisie gezien, maar dat neemt allemaal niet weg dat het kabinet lof
verdient voor de wijze waarop het de impasse heeft doorbroken. Als het kabinet
weer rapporteert aan de Kamer, waar ik wel van uitga, zullen wij wegen: milieu,
economie, betrouwbaarheid en mogelijke juridische en financiële consequenties.Ik heb vorige week al gezegd dat de motie van de Partij van de Arbeid
eigenlijk aangehouden moet worden om het oordeel van het kabinet mee te wegen,
tenzij het kabinet onnodig tijd zit te rekken of de parlementaire afhandeling
van die motie met opzet zit te frustreren. Daar is naar mijn oordeel geen
sprake van. Integendeel. Het kabinet handelt nu juist zo zorgvuldig met dit
dossier.En nu moet ik dus proberen in te schatten wat de betekenis is van het
feit dat de Partij van de Arbeid de motie kennelijk toch in stemming wil brengen,
zonder dat zij het advies van het kabinet kent. Afgezien van het feit dat
de Partij van de Arbeid wil laten weten wat zij van dit onderwerp vindt, moet
ik uit deze handelwijze afleiden dat zij de eigen verantwoordelijkheid van
het kabinet respecteert om het traject in te gaan dat het kabinet ingaat.Natuurlijk is de vraag straks wat de Partij van de Arbeid en de andere
fracties doen als het kabinet met een besluit komt. Als dat een besluit is
dat het kabinet, alles gehoord hebbende, het zeer zorgvuldig acht om het boren
toe te staan, dan geeft deze houding van de Partij van de Arbeid mij zeker
hoop. Daaruit leid ik af dat de Kamer ook daarin de eigen beslissingsruimte
van het kabinet zal willen respecteren.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik ga kort in op de door de Kamer gestelde vragen. De heer
Rosenmöller en de heer Melkert hebben gesproken over de periode die wij
nodig hebben om tot een oordeel te komen. Om te beginnen nemen wij geen onomkeerbaar
besluit alvorens wij tot een eindoordeel zijn gekomen, de Kamer daarvan kennis
heeft genomen en daarover heeft kunnen spreken.8 december is geen fatale datum, maar de datum waarop aan de NAM de vergunning
voor de winningslocaties moet worden verleend. Wij hebben de mogelijkheid
om dat met drie maanden te verlengen zonder dat het leidt tot een procedure.
Aangezien wij hebben afgesproken dat wij een uiterste poging zullen doen om
dat voor 8 december te doen, is dat ook ons streven, met alle mitsen en maren
die eraan vastzitten. Ik heb goede hoop dat wij er voor 8 december uit kunnen
zijn.Het kan niet zo zijn dat 8 december verloopt en dat de Kamer niets heeft
gehoord, maar dat ondertussen rechtens de vergunning is verstrekt. Wij hebben
vorige week in het debat en ook vandaag duidelijk afgesproken dat dit niet
het geval zal zijn.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als het gaat om een streven omgeven door mitsen en maren bij het onderwerp
Waddenzee, is door het kabinet niet het optimale vertrouwen gecreëerd
dat er voor 8 december een zodanig besluit ligt dat wij er nog met elkaar
over van gedachten kunnen wisselen. Ik herinner mij dat de minister van VROM
voor de zomer zei dat het besluit in of direct na de zomer zou komen. Kunt
u namens het kabinet de harde toezegging doen dat er op een zodanig tijdstip
een besluit van het kabinet ligt dat er voor 8 december nog met de Kamer over
kan worden gediscussieerd?Minister Jorritsma-Lebbink:Nee, maar ik kan wel de harde garantie geven dat wij een besluit nemen
dat bediscussieerd wordt met de Kamer, alvorens er wat dan ook gebeurt. Die
garantie kan ik geven. Ik kan ook garanderen dat wij onze uiterste best doen
om dat ruim voor 8 december te doen, maar daar houdt het ongeveer mee op.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat betekent dat er rekening mee moet worden gehouden dat u gebruikmaakt
van de mogelijkheid om drie maanden uitstel te verkrijgen?Minister Jorritsma-Lebbink:Dat is niet ons streven, zeker niet om dat drie maanden te doen. Als er
nog paar dagen nodig zijn om de procedure zorgvuldig af te lopen, ga ik niet
zeggen dat er beslist voor 1 of 2 december een finaal besluit moet zijn om
de heer Rosenmöller te contenteren, want anders is er geen gelegenheid
om erover te spreken en die gunnen wij u graag. Als het om een paar dagen
gaat, zullen wij een besluit nemen om het wat later te doen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het gaat er niet om dat ik moet worden gecontenteerd, het gaat om de hele
Kamer. Een groot deel van de Kamer, misschien zelfs het overgrote deel van
de Kamer, doet een beroep op u om alles niet alleen spoedig te doen, maar
zodanig dat voor 8 december volstrekte duidelijkheid bestaat. U spreekt over
een aantal dagen, maar formeel hebt u drie maanden. Het risico bestaat dat
wij steeds meer gaan glijden en dat is onverstandig.Voorzitter! U vraag ik om het mogelijk te maken dat hierover in de vierde
termijn een motie wordt ingediend.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Misschien mag ik nog een poging wagen, dan zal ik ook spreken
over hetgeen wij afgelopen vrijdag aan de Kamer hebben geschreven. Wij willen
een goed oordeel kunnen vellen over de vraag of de twijfel, die de heer Melkert
zojuist uitsprak, bij het kabinet kan worden weggenomen. Immers, bij twijfel
wordt inderdaad niet geboord. Wij willen alles op een rijtje zetten en deskundige
derden raadplegen. Ook moeten met de NAM gesprekken worden gevoerd over mogelijk
te accepteren voorwaarden. Wij willen dit graag zorgvuldig doen; wel zo snel
mogelijk, maar wij kunnen het ons absoluut niet veroorloven om mee te werken
aan een slordige procedure. Ik vraag de Kamer om enig begrip hiervoor.Mij is verder gevraagd hoe ik aankijk tegen een verlenging van het moratorium.
Dat onderwerp is nu niet aan de orde. Mogelijk zal in de komende weken blijken
of verlenging ooit nog aan de orde komt.Aan de heer Marijnissen zeg ik dat de democratie niet ophoudt bij vandaag.
Het kabinet heeft te maken met democratische besluiten over dit onderwerp
die in een tijdspanne van een groot aantal jaren zijn genomen. Het bestuur
heeft daarmee rekening te houden. Daarom moeten wij een zeer zorgvuldige procedure
hanteren; in ieder geval zijn wij er op dit moment nog onvoldoende van overtuigd
wat het voorzorgbeginsel in dit geval betekent, met of zonder boringen.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Mijn vraag aan de minister sluit niet zozeer aan bij haar
laatste woorden, maar wel bij het besluit van het kabinet en de brief die
het aan de Kamer heeft gestuurd. Daarin zegt de minister in feite hetzelfde
als in de eerdere brief: zij wil doorgaan met de formulering van voorwaarden
en daarna onderzoeken of die werkelijk kunnen worden nageleefd. Dit wil zij
allemaal in een zeer korte periode doen; dit zegt volgens mij al iets over
de formulering van de voorwaarden en het onderzoek, maar dat laat ik buiten
beschouwing.Het kabinet gaat dus onderzoek doen en reageert niet onmiddellijk op de
aanstaande uitspraak van de Kamer. Dit impliceert toch dat de minister rechtstreeks
in conflict komt met de Kamer als het onderzoek uitwijst dat het wel allemaal
kan en zij vervolgens tot gaswinning besluit? Wij weten immers hoe het tegenwoordig
met onderzoek in Nederland gaat. Als de minister de uitspraak van de Kamer
wil respecteren, dan kan dit nu toch tot niets anders leiden dan de volgende
conclusie: laten wij er maar mee stoppen, want anders is het een hoop verspilling
van geld, energie en moeite?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik denk niet dat in de brief wordt gezegd dat er iets zal
worden onderzocht. In de brief staat de vraag of voorwaarden kunnen worden
geformuleerd die dat beogen te voorkomen wat niemand wil. Dat is voor het
kabinet de kern: het unieke karakter van het Waddengebied mag niet worden
aangetast. Ik herhaal wat ik vorige week op de radio heb gezegd: ik heb het
gevoel dat het bij sommigen niet om het behoud van het unieke
karakter van het Waddengebied gaat, maar alleen om het boren. Nogmaals, de
kern is het behoud van het gebied. Wij kunnen nu nog niet beoordelen of het
gas onder dit gebied kan worden weggehaald zonder het unieke wetlandkarakter
aan te tasten. Er moet een zeer zorgvuldige procedure worden doorlopen om
te bezien of voorwaarden en garanties kunnen worden gecreëerd die de
twijfel kunnen wegnemen. Een groot deel van de Kamer meent dat dit onmogelijk
is. Ik zou het kleine bruggetje graag willen aflopen. Ik hoop dat de Kamer
ons daarvoor de ruimte geeft.De heer Marijnissen (SP):Het is niet interessant om hier een debat te voeren over vermoedens met
betrekking tot motieven van Kamerleden. Dat wordt een heel schimmig gevecht.
Laten wij ervan uitgaan, dat iedereen zegt wat hij vindt en vindt wat hij
zegt. Dat betekent dat die 111 Kamerleden die zo direct de motie van mevrouw
Witteveen gaan steunen mensen zijn die ervan overtuigd zijn, dat door onderzoek
geen zekerheid is te verschaffen over het gegeven dat dat unieke natuurgebied
niet wordt geschaad. Het gaat mij om de politieke realiteit. Een overgrote
meerderheid wil het niet. Ze wil het risico niet nemen. Toch zegt de minister
dat het onderzocht zal worden. Dat impliceert dat zij de mogelijkheid open
laat dat het kabinet alsnog tot het besluit komt dat tot winning zal worden
overgegaan. Dat is een politiek avontuur.Minister Jorritsma-Lebbink:De heer Marijnissen luistert niet. Ik heb het niet over onderzoeken. Wij
gaan het hebben over voorwaarden, en dat is echt wat anders. Als wij aan het
einde van dat traject tot de conclusie komen dat wij de twijfel van de Kamer
delen dan zal de Kamer dat van ons horen. Dan heeft zij gelijk een oordeel
over de motie in positieve zin. Als wij aan het einde van het traject tot
het oordeel komen dat wij dat niet delen, heeft de Kamer een oordeel over
de motie in negatieve zin. Dan zullen wij met elkaar in debat moeten over
de vraag of de twijfel kan worden weggenomen. Ik wil dat traject gewoon netjes
aflopen.De heer Marijnissen (SP):Ik stel vast dat de minister nu zegt: als het onderzoek in positieve zin
stopt of voorwaarden moeten worden geformuleerd, zal het kabinet negatief
oordelen over de motie en zal het besluiten om tot winning over te gaan. Dat
is niet gering.Minister Jorritsma-Lebbink:Zover zijn wij nog niet. Alvorens er onomkeerbare beslissingen worden
genomen, te weten vergunningverlening zal het kabinet een besluit nemen waarover
met de Kamer zal worden gediscussieerd. Aan het einde van de rit worden daar
conclusies getrokken. Dat is ook de reden waarom wij de brief hebben geschreven
zoals wij die hebben geschreven. Als de Kamer al een oordeel wil, dan zal
dat eerder een oordeel kunnen zijn – dat hebben wij ook geschreven –
dat de motie even aangehouden zou kunnen worden. Gezien het debat van verleden
week, snap ik dat dit niet de meest voor de hand liggende weg is. Wij hebben
wel eerlijk aangegeven dat wij ons op dit moment geen oordeel kunnen vormen.De heer Dijkstal (VVD):Ik meen dat ik zo-even de minister hoorde zeggen dat de democratische
besluitvorming niet vandaag begint. Kan zij nader toelichten wat zij daarmee
bedoelde?Minister Jorritsma-Lebbink:Er is over dit onderwerp enige historie. In achtereenvolgende PKB's zijn
wel afspraken gemaakt. Achtereenvolgende kabinetten hebben daarnaast ook plannen
van aanpak besproken. Ook de Kamer heeft zich in verschillende democratische
besluitvormingstijdstippen bij de verschillende PKB's en ook tussendoor in
meerderheid uitgesproken over dit onderwerp. Daarmee hebben wij te maken.De heer Dijkstal (VVD):Doelt de minister op gesprekken in de Kamer die een beleidsmatig karakter
hebben, zoals wel vaker voorkomt? Wordt ook gedoeld op overleg in deze Kamer
dat reageerde op een bestuurlijk-juridisch besluit van het kabinet?Minister Jorritsma-Lebbink:Een PKB is een bestuurlijk-juridisch besluit van het kabinet, dat zowel
in de Tweede Kamer als in de Eerste Kamer wordt geaccordeerd.De heer Dijkstal (VVD):Dan zou ik het op prijs stellen als het kabinet straks in de rapportage
aan de Kamer over de gevoerde gesprekken naar voren brengt, wat naar het oordeel
van het kabinet die bestuurlijk-juridische momenten in het verleden zijn geweest
en hoe daarop in de Kamer is gereageerd.Minister Jorritsma-Lebbink:Als wij de zaak hebben afgerond, zullen wij op dit onderdeel terugkomen.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Kan het resultaat van het overleg over de voorwaarden zijn, dat het kabinet
die motie van de PvdA, indien die wordt aangenomen naast zich neer legt?Minister Jorritsma-Lebbink:Als de uitkomst heel zeker is, zouden wij een andere weg kiezen. Wij hebben
gevraagd om ons de tijd te gunnen om onze procedure af te wikkelen, zodanig
dat wij kunnen beoordelen of datgene wat in het laatste deel van het dictum
staat – over de helft zijn wij het al eens, want ook wij vinden dat
het voorzorgbeginsel gehanteerd moet worden – door het kabinet kan worden
gedeeld.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Dan is het ook helder dat de minister op dit moment de mogelijkheid openhoudt
dat het kabinet zal zeggen: wij leggen die motie naast ons neer, want wij
vinden na het voorwaardenoverleg dat het boren wel kan.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Dat zou betekenen dat bij ons de twijfel over het eerste deel
is weggenomen en dat het voorzorgbeginsel wat ons betreft kan inhouden dat
er voorwaarden zijn gecreëerd waaronder het zou kunnen. Ik weet niet
zeker of het dan het naast je neerleggen van een motie is of tot een ander
oordeel komen. Daar moeten wij dan dunkt mij een nieuw debat met elkaar over
voeren.De voorzitter:De laatste keer, mijnheer De Hoop Scheffer.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Het gaat mij om het laatste deel van het dictum. U heeft vorige week gezegd:
de moties van CDA en D66 ontraad ik. Over deze motie heeft u geen oordeel
gegeven. U zegt: wij gaan voorwaarden formuleren en geen nader
onderzoek doen. Mijn stelling is dat, als die voorwaarden het naar het oordeel
van het kabinet mogelijk maken om te gaan boren, u terugkomt bij de Kamer
met de opmerking: wij leggen de motie-Witteveen-Hevinga naast ons neer; wij
voeren die niet uit, want wij gaan boren.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik doe daar op dit moment geen uitspraken over. Wij bezien of wij de voorwaarden
zodanig kunnen formuleren dat niet gebeurt wat u allemaal vreest, te weten
dat het unieke karakter van de Waddenzee wordt aangetast. Daar gaat het toch
allemaal over? Als het over het iets anders gaat, heb ik het voortdurend verkeerd
begrepen. Ik dacht dat dit ook uw uitgangspunt was. Daar komen wij op terug
en dat is de reden waarom wij op dit moment over deze motie geen oordeel kunnen
geven.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Het gaat uiteindelijk, zoals ook blijkt uit het slot van het dictum van
de PvdA-motie, om de vraag: boren of niet boren? Over de voorwaarden gaat
u praten. Mijn vraag is – ik herhaal die, maar die beantwoordt u niet
of die wilt u niet beantwoorden – of u zich een scenario kunt voorstellen
waarin het kabinet zegt: wij leggen de motie-Witteveen-Hevinga naast ons neer,
want wij gaan boren. Daar gaat het toch om?Minister Jorritsma-Lebbink:Ik kan mij allerlei scenario's voorstellen, maar ik vind het niet zo zinvol
om al te hypothetisch bezig te zijn.De heer De Graaf (D66):Ik kom even op een ander punt terug. Ik heb collega Dijkstal een aantal
malen het thema van juridisch-bestuurlijke zorgvuldigheid naar voren horen
brengen. Daar gaat op zijn minst de suggestie van uit alsof er eigenlijk geen
ruimte meer zou zijn binnen de rechtmatigheidgrenzen om het element van de
natuurwaarde te kunnen afwegen en als kabinet te kunnen zeggen: wij hebben
te veel twijfel, wij doen het niet. Ik wil van de minister van Economische
Zaken zeer nadrukkelijk horen dat die ruimte er wel degelijk is en dat, als
het kabinet om milieuredenen zegt het niet verantwoord te vinden, dit niet
betekent dat die ruimte er niet meer is vanwege de bestuurlijk-juridische
achtergrond en geschiedenis.Minister Jorritsma-Lebbink:Wij hebben onszelf tijd gegund om voorwaarden vast te leggen en condities
te bepalen. Als aan het eind van de rit bij ons niet de twijfel kan worden
weggenomen dat het allemaal kan, dan zouden wij moeten besluiten het niet
te doen. Ik durf dan overigens niet te garanderen dat de zaak daarmee is afgelopen.
Dat is natuurlijk de andere kant van de medaille. Dan komt het bestuurlijk-juridisch
kader als zodanig weer in beeld. Ik wil daar eerlijk gezegd niet graag over
speculeren.De heer De Graaf (D66):Ik vind dat heel verstandig en ik vind het wat minder verstandig van collega
Dijkstal om het wel te doen. Ik begrijp uit uw woorden: rechtmatig kunnen
wij wel degelijk een dergelijk besluit nemen, maar natuurlijk moet je dan
staan voor de gevolgen die dat oproept.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik weet nog niet of dat wel zo is. Het rechtmatigheidsoordeel is denk
ik uiteindelijk niet aan ons.De heer Dijkstal (VVD):Even interessant is de andere casus. De minister gaat gesprekken voeren
en komt straks tot de overtuiging dat er geen enkele reden is om aan te nemen
dat het milieu blijvend wordt aangetast. Dan zou zij het verder boren mogelijk
moeten maken. Dat is dan consequent in haar lijn. Degenen die dat dan niet
willen, moeten heel goed nadenken over wat de bestuurlijk-juridische aspecten
van deze zaak zijn.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik vrees dat, wat de uitkomst ook zal zijn, bestuurlijk-juridische problemen
altijd aan de orde zullen zijn.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Klopt het, dat deze heropening zo moet worden geïnterpreteerd dat
de uitslag van de stemming over de motie van mevrouw Witteveen op geen enkele
wijze van invloed is op de weg die het kabinet voornemens is te bewandelen?Minister Jorritsma-Lebbink:Wij hebben de brief natuurlijk niet voor niets gestuurd. Ik herhaal wat
de minister-president daarover op vrijdag heeft gezegd, namelijk dat het recht
van de Kamer er natuurlijk is om een uitspraak te doen over de motie. Wie
zijn wij om dat tegen te willen houden? Maar ik hoop, dat wij het recht behouden
om in korte tijd ook zelf tot een overtuiging te komen en die vervolgens aan
de Kamer mee te delen. Als wij al een overtuiging hadden, hadden wij ook een
oordeel over de motie kunnen geven. Maar wij hebben daar meer tijd voor nodig.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Maar dat is dus de heel formele, legalistische benadering. Politiek kan
het niet anders vertaald worden dan dat de Kamer met een uitspraak hierover
geen invloed heeft op de weg die het kabinet – de minister van Economische
Zaken, de minister van VROM en de minister-president – tien dagen geleden
heeft ingeslagen.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat zal de Kamer moeten afwachten of zij dat heeft of niet.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat heeft u aangekondigd in de brief van vrijdag!Minister Jorritsma-Lebbink:Wij lopen de procedure door en aan het einde van de rit zal de Kamer moeten
beoordelen of zij invloed heeft gehad of niet.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik heb nog één vraag gesteld die nog niet beantwoord is.
Kan de minister zich vinden in het pleidooi van de minister van VROM in Het
Buitenhof voor dat moratorium?Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb daar zojuist al over gezegd dat dit mijns inziens niet aan de orde
is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dus ook daarover is het kabinet verdeeld!Minister Jorritsma-Lebbink:Dat weet ik eerlijk gezegd nog niet, want we hebben er in het kabinet
niet over gesprokenDe heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is dan maar mijn conclusie!De heer Melkert (PvdA):Voorzitter! De minister van Economische Zaken zei zojuist in antwoord
op de vraag van de heer Rosenmöller, dat de Kamer moet
afwachten hoe het zit met haar invloed op de procedure. Dat antwoord verrast
mij niet, want in die procedure hebben we gezegd dat het kabinet zijn ruimte
neemt. Maar dat antwoord had natuurlijk geen betrekking op de inhoud van de
zaak. Vanzelfsprekend houdt het kabinet rekening met de inhoud van de motie.Minister Jorritsma-Lebbink:Wij houden daar natuurlijk rekening mee en ik weet, dat er bij u grote
twijfel bestaat. Dat betekent dus, dat de bewijslast bij ons zou liggen als
wij iets anders zouden willen dan nu geformuleerd. Dat is helder. Ik ben me
van die grote verantwoordelijkheid zeer bewust, mijnheer Melkert! Pardon,
ik moet "voorzitter" zeggen!De voorzitter:Ik had het wel begrepen!Ik begrijp ook, dat de heer Rosenmöller nog een termijn wil!De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! In het interruptiedebat met de minister van Economische Zaken
heb ik al gezegd, dat wij hierover al heel lang bezig zijn en zo langzamerhand
zit iedereen wel te wachten op duidelijkheid. Een deel van de Kamer, maar
niet de meerderheid, wilde die duidelijkheid de vorige week donderdag of deze
dinsdag. De twee grootste regeringspartijen willen het kabinet in ieder geval
nog ruimte geven om zijn eigen agenda te volgen, maar ik was blij met het
antwoord van collega Melkert op de interruptie, dat 8 december ook echt die
uiterste datum moet zijn. Tegen die achtergrond wil ik de volgende motie voorstellen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat het kabinet nog geen oordeel wil uitspreken over de
motie Witteveen-Hevinga (26431, nr. 5);van oordeel, dat de regering zich bij haar besluit dient te laten leiden
door het voorzorgbeginsel en derhalve geen nieuwe mijnbouwactiviteiten in
het Waddengebied dient toe te staan;verzoekt de regering haar besluit zodanig tijdig aan de Kamer kenbaar
te maken dat er vóór 8 december a.s. nog met de regering over
kan worden gesproken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rosenmöller. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9 (26431).De heer Melkert (PvdA):Voorzitter! Ik zou er veel begrip voor hebben gehad als de heer Rosenmöller
met deze motie in een derde termijn zou zijn gekomen. Ik heb de woorden van
mevrouw Jorritsma zo verstaan, dat wat de heer Rosenmöller in zijn motie
vraagt door haar ook is toegezegd, namelijk dat er geen onomkeerbare besluiten
zullen worden genomen, enz. Ik vind de motie wat dat betreft dan ook overbodig.
Ik vraag de heer Rosenmöller nu even voor het beeld van wat er de vorige
week en nu in deze Kamer is gebeurd, duidelijk te maken dat een grote meerderheid
een duidelijke lijn trekt op de inhoud van waar het om gaat. De suggestie,
dat er alleen nog maar procedurele verschillen zijn, kan dat beeld wegnemen.
Dat is echter niet het geval. De regering is duidelijk geweest. Ik heb geen
behoefte aan die motie, maar is zij niet ook een beetje overbodig?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Was zij maar overbodig! Dan had ik haar ook niet ingediend. Laat ons de
zaken op een rij zetten. Het was de minister van Economische Zaken die in
dit debat zei: 8 december is een streven met mitsen en maren omgeven. Er was
een belangrijke minderheid in de Kamer die via de motie van D66 zei: nu. Het
ging en gaat dus om inhoud én procedure, waarvan de inhoud natuurlijk
het belangrijkste is. Nogmaals, de minister van Economische Zaken sprak van
een streven met mitsen en maren omgeven, tegen de achtergrond van het feit
dat de minister van VROM vorige zomer al zei dat er in of kort na de zomer
een kabinetsbesluit zou komen. De minister van Economische Zaken zegt dat
het misschien om een aantal dagen gaat, maar dat het kabinet drie maanden
heeft. Dan krijgen wij weer dat kerstreces en al dat uitstel dat niemand wil.
Met de duidelijkheid van de motie van de PvdA-fractie moeten wij als Kamer
tegen het kabinet zeggen: oké, je krijgt die tijd, maar dan wel vóór
8 december een besluit, opdat er nog met de Kamer over kan worden gesproken.
Als de heer Melkert dit niet wil, dan geeft hij ook een signaal. Aan de ene
kant wordt inhoudelijk iets uitgesproken, maar aan de andere kant wordt het
kabinet gevolgd in de procedure en de tijd. Dan verloopt de tijd en komt er
mogelijk een moment dat de procedure de inhoud gaat raken.De heer Melkert (PvdA):Als de heer Rosenmöller nu even in de spiegel zou kijken, dan zou
hij zien dat hij nu een beetje overvraagt na datgene wat vanaf vorige week
donderdag tot en met vandaag is gebeurd. In december handelen wij deze zaak
af. Het zou vanuit het gemeen overleg tussen Kamer en regering niet goed zijn
als wij in december geen duidelijkheid verschaffen. Als wij allemaal aan de
kerstdis zitten, in wiens gezelschap dan ook, dan moet er helderheid zijn
en dat betekent dat er dus niet geboord gaat worden. Laat ons geen hoofdpunt
van de procedure maken. Ik zou dat een heel raar slotakkoord van deze debatronde
vinden. Ik blijf bij mijn mening dat de motie van de heer Rosenmöller
een beetje aan de overbodige kant is.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik ben dat niet met collega Melkert eens. Ik ben het wel met hem eens
dat de inhoud belangrijker is dan de procedure. Een volstrekte en categorische
ontkoppeling van inhoud en procedure kan bij dit onderwerp echter niet waargemaakt
worden. De heer Melkert laat het kabinet de nodige ruimte. Dat is voor ons
geen overwegende reden om tegen de motie van de fractie van de PvdA te stemmen.
Laat ons dit debat afronden op de wijze waarop ik er met de heer Melkert in
het interruptiedebat over heb gesproken. De heer Melkert wilde namelijk ook
geen ruimte meer bieden na die achtste december. RosenmöllerDaarom wil
ik dit punt even maken, niet meer en niet minder. Naarmate de heer Melkert
langer interrumpeert, wordt het ook belangrijker. Om dit debat af te ronden
met het idee "wij pakken in de uiterste omstandigheid weer
even drie maanden" vind ik niet verstandig.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Ik sta hier niet als verdediger van wiens belang dan ook, maar ik zeg
de heer Rosenmöller dat wij op ieder moment dat wij dat willen het kabinet
kunnen uitnodigen voor een debat. Je kunt het ook overdrijven!De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dus dit is een overdreven vertaling van de vraag die ook de heer De Hoop
Scheffer had, namelijk: wanneer komt het kabinet nu met een besluit? De heer
De Hoop Scheffer wil het kabinet ook aan termijnen binden. Ik vind dit echt
een merkwaardige reactie. Als de heer De Hoop Scheffer het overdreven vindt,
dan stemt hij tegen. Het kabinet trekt een eigen lijn, terwijl de Kamermeerderheid
iets anders uitspreekt. Dat zou de heer De Hoop Scheffer toch ook moeten aangaan?
Het kabinet moet van de Kamer een termijn krijgen waarbinnen het geacht wordt
het besluit in alle zorgvuldigheid te nemen.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Als het kabinet besluit om een eigen lijn te trekken, dan hoort het dat
wel van de Kamer, in de eerste plaats van de CDA-fractie.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat zullen wij dan wel merken.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik vind dat de heer Rosenmöller de waarheid geweld aandoet,
als hij zegt dat ik heb gezegd dat wij ons nog weer drie maanden extra geven.
Ik heb erop gewezen dat wij formeel de mogelijkheid hebben van een verlenging
met drie maanden. Ik heb gezegd dat wij afgesproken hebben dat wij die drie
maanden niet gaan benutten. Sterker nog, ik heb gezegd dat onze inspanning
erop gericht is om het zo ver vóór 8 december afgerond te hebben
dat de Kamer er nog voor 8 december over kan spreken. Wij hebben echter wel
een paar dingen te doen. Daar hoort bijvoorbeeld het consulteren van die derden-deskundigen
bij. Dat zijn ook mensen met wellicht een agenda. Verder hebben wij nog een
paar afspraken te maken. Ik geloof ook dat de overkant, als ik de NAM zo mag
noemen, recht heeft op een fatsoenlijk gesprek met ons. Overigens is de NAM
er ook zeer bij gebaat om het rond 8 december afgerond te hebben. Op dat punt
is er dus niet eens een spanningsveld tussen de heer Rosenmöller en de
andere partijen. Mocht het evenwel zo zijn dat wij er een paar dagen meer
voor nodig hebben – ik ben het wel met de heer Melkert eens dat het
ruim voor het kerstreces moet gebeuren – dan zullen wij niet op 8 december
besluiten om rechtens de vergunningverlening zo maar te laten doorgaan. Neen,
dan zullen wij onze mogelijkheden benutten om dit een paar dagen op te schorten,
totdat wij de zaken hier in de Kamer hebben kunnen afhandelen. Dat heb ik
gezegd en toegezegd. Ik heb daar geen motie voor nodig. Eerlijk gezegd, vind
ik dat dan ook een beetje flauw.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Voordat wij overgaan tot de stemming over moties, wil ik nog even van
de heer De Hoop Scheffer weten wat er met de motie op stuk nr. 7 moet gebeuren.De heer De Hoop Scheffer (CDA):Die motie willen wij aanhouden, omdat dit debat nog wordt vervolgd.De voorzitter:De motie-Van Wijmen (26431, nr. 7) is dus van de agenda afgevoerd.In stemming komt de motie-Witteveen-Hevinga (26431, nr. 5).De voorzitter:Ik constateer, dat de aanwezige leden van de fractie van de VVD tegen
deze motie hebben gestemd en die van de overige fracties ervoor, zodat zij
is aangenomen.In stemming komt de motie-Witteveen-Hevinga (26431, nr. 6).De voorzitter:Ik constateer, dat de aanwezige leden van de fracties van de PvdA, het
CDA, het GPV, de RPF en de SGP voor deze motie hebben gestemd en die van de
overige fracties ertegen, zodat zij is aangenomen.In stemming komt de motie-Rosenmöller (26431, nr. 9).De voorzitter:Ik constateer, dat de aanwezige leden van de fractie van GroenLinks voor
deze motie hebben gestemd en die van de overige fracties ertegen, zodat zij
is verworpen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-1634-1644.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl