Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het opnemen van de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester (30422)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 5940-5945

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 96, pagina 5940-5945

28-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30422Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet, houdende verlaging van de voorkeurdrempel voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer (30418)Pagina 5914-5927
Noot 1: Rapport van de commissie voor het Onderzoek van de geloofsbrieven inzake de heer M. RuttePagina 6027-6028
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 28 juni 2006)Pagina 6026-6027
Debat over de Voorjaarsnota 2006 met bijbehorende suppletoire begrotingen (30560)Pagina 5945-5975
Stemming over de motie-Halsema c.s. (30559, nr. 7)Pagina 6025-6026
Debat over het kabinetsbesluit inzake de nationaliteit van mevrouw Hirsi Ali, en over de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie d.d. 27 juni 2006 over de naturalisatie van mevrouw Ayaan Hirsi Ali (30559, nr. 6)Pagina 5976-6025
Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het opnemen van de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester (30422)Pagina 5927-5938
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (Wet handhaving consumentenbescherming) (30411), en van: - de motie-Örgü over leidende principes in de handhavingspraktijk van de Consumentenautoriteit (30411, nr. 15); - de motie-Örgü over bundeling van de voorlichting aan consumenten door de verschillende departementen (30411, nr. 16)Pagina 5909-5914
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het opnemen van de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester (30422)Pagina 5940-5945
Presentie en opening (woensdag 28 juni 2006)Pagina 5909-5909
Regeling van werkzaamheden (woensdag 28 juni 2006)Pagina 5938-5940

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging
te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het opnemen van de
rechtstreekse verkiezing van de burgemeester (30422).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Pechtold:Voorzitter. Vandaag behandelen wij in eerste lezing een voorstel tot aanpassing
van de Grondwet. Doel hiervan is, in de Grondwet op te nemen dat de burgemeester
rechtstreeks wordt gekozen. Het is nog maar kort geleden dat ik op deze plaats
een ander voorstel tot wijziging van de Grondwet mocht verdedigen dat betrekking
had op de burgemeester. Toen ging het om het voorstel om het voorzitterschap
van provinciale staten en gemeenteraden uit de Grondwet te halen. Dat was
een overzichtelijk voorstel, waarbij mij bovendien de eenstemmigheid van deze
Kamer nog helder voor de geest staat. Ook vandaag gaat het om een zeer overzichtelijk
voorstel. Ik proef echter nog niet die eenstemmigheid waarvan eerder sprake
was, maar wellicht verandert dat nog in de loop van het debat.Dit wetsvoorstel kent een lange geschiedenis. Vanuit mijn achtergrond
als kunsthistoricus doet het mij een beetje denken aan een schilderij van
Vermeer: de jonge vrouw achter het virginaal. Onder de bovenste verflaag van
dat schilderij liggen nog andere verflagen. Wat geldt voor dit schilderij,
geldt vaak ook in het algemeen: de onderliggende verflagen verschaffen ons
zeer interessante informatie. Zij geven vaak goed weer wat de oorspronkelijke
bedoeling is geweest van de kunstenaar en ook welke wijziging van inzicht
is ingetreden die de kunstenaar tot het definitieve schilderij heeft gebracht.
Tot zover het college, ik ga door in mijn huidige functie!Als wij naar de lagen onder het voorliggende wetsvoorstel kijken, zien
wij nog het voorstel tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze
van de burgemeester opdoemen. Dat kunstwerk van wetgeving was bijna voltooid,
toen de grondwetgever zich bedacht. Inmiddels is met zorg en toewijding een
nieuwe laag aangebracht. Het is mij een genoegen, het resultaat daarvan met
de Kamer te bespreken en haar opvattingen te vernemen over het thema, de compositie
of de vraag of het voorstel voldoende recht doet aan de boodschap die erin
besloten ligt.De heer Dittrich (D66):Dat schilderij van Vermeer waarover u sprak, hangt in een museum. Ik neem
aan dat uw ambities zodanig zijn dat dit wetsvoorstel gaat leven in de samenleving.Minister Pechtold:Dat is geheel het geval. Gisteravond stond ik hier om het Centrum voor
geschiedenis en democratie te verdedigen, en ook daar heb ik aangegeven dat
musea zeer levend zijn. Ik zal niet de vraag stellen of zij gratis toegankelijk
moeten zijn, maar de drempels voor democratie moeten wat mij
betreft even laag zijn als de drempels voor de Nederlandse musea.Vele sprekers vinden het terecht dat alsnog is gekozen voor het in de
Grondwet blijven verankeren van de aanstellingswijze van de burgemeester.
Het voorstel dat wij vandaag bespreken, is als een nieuwe verflaag die over
de oude is aangebracht, het vormt onmiskenbaar een breuk met de aanvankelijk
ingeslagen koers om de aanstellingswijze uit de Grondwet te halen. De overwegingen
om dat toch in de Grondwet te regelen, gaan verder dan alleen het volgen van
het Paasakkoord op dit punt. Bij verschillende fracties, een ruime meerderheid
van de Kamer vertegenwoordigend, is het besef gegroeid dat de aanstellingswijze
van de burgemeester in de Grondwet thuishoort. Hoewel Thorbecke destijds voorstander
was om deze regeling aan de gewone wetgever over te laten, kunnen wij er niet
omheen dat het nu gaat om een wezenskenmerk van de staatkundige inrichting
van ons land. De CDA-fractie wees erop dat de aanstellingswijze van alle politieke
ambtsdragers, de leden van de Hoge Colleges van Staat en de commissarissen
van de Koningin in de Grondwet is verankerd. Verder heb ik al opgemerkt dat
de twee derde meerderheid die nodig zou zijn voor een deconstitutionalisering
slechts kan worden bereikt als er zicht bestaat op de politieke steun van
een ruime, tweede derde, meerderheid voor een andere aanstellingswijze. Dat
maakt het vraagstuk ook in die zin van constitutionele betekenis en het verdient
het om in de Grondwet te worden geregeld. Ik constateer dat een ruime meerderheid
van de Kamer de opvatting deelt dat de aanstellingswijze van de burgemeester
in de Grondwet dient te worden geregeld.Dat doet er niet aan af dat daarmee nog niet eenieder voorstander is van
een rechtstreeks gekozen burgemeester. De leden van de ChristenUnie en de
SGP gaven aan, een voorstander te zijn van handhaving van de huidige kroonbenoeming.
De leden van de PvdA, GroenLinks en de SP zijn voorstander van een door de
raad gekozen burgemeester. Om die reden hecht ik eraan in dit verband nogmaals
te benadrukken waarom het kabinet kiest voor de vernieuwing van de lokale
democratie door invoering van een rechtstreeks gekozen burgemeester.Ik merk op dat het stelsel van de kroonbenoeming zich inmiddels in een
eindfase bevindt. De afgelopen 30 jaar is de kroonbenoeming voortdurend gedemocratiseerd.
De huidige aanstellingswijze houdt in dat de Kroon nog formeel de burgemeester
benoemt, maar omdat de raad in feite de belangrijkste stem heeft, is de rol
van de Kroon eigenlijk uitgehold. De rol van de Kroon is momenteel niet veel
meer dan een symbolische. Ik constateer dat enkele fracties nog sterk hechten
aan de symbolische betekenis van de kroonbenoeming. Voor het kabinet is het
echter geen doorslaggevend argument bij de keuze voor een bepaalde aanstellingswijze.
Die keuze van het kabinet wordt meer bepaald door de ontwikkeling in het ambt
van de burgemeester. In de loop der tijd is de rol van de burgemeester in
het gemeentebestuur veranderd. Het ambt van burgemeester heeft zich ontwikkeld
tot dat van procesmanager en coördinator. Op die wijze vervullen burgemeesters
een belangrijke rol in het lokaal bestuur. Toch is dat onvoldoende om tegemoet
te kunnen komen aan de toegenomen bestuurlijke en maatschappelijke roep om
resultaatgericht bestuur. De bestuurspraktijk kent wel degelijk krachtige
burgemeesters, maar die zijn vooral aangewezen op informele machtsbronnen.
Dat maskeert echter een gebrek aan formele bevoegdheden. Daarbij komt dat
bijvoorbeeld ingeval van rampen en calamiteiten de blik geheel op de burgemeester
wordt gericht. Dan ziet men nog wel eens over het hoofd dat hij alleen directe
verantwoordelijkheid draagt voor de bestrijding van de ramp.De staatscommissie Dualisme en lokale democratie had het in haar rapport
over een statusincongruentie van burgemeesters. Dat wil zeggen dat er een
verschil is tussen de verwachtingen die leven ten aanzien van de burgemeester,
en diens werkelijke positie en bevoegdheden. Om de positie van de burgemeester
meer in overeenstemming te brengen met datgene wat vandaag de dag van een
burgemeester wordt verwacht, kunnen wij niet volstaan met alleen een versterking
van de bevoegdheden. Ook in brede zin is een andere inbedding van de burgemeester
wenselijk om hem in de positie te brengen dat hij met gezag leiding kan geven
aan het gemeentebestuur om de samenhang en resultaatgerichtheid te vergroten.
Voor een dergelijk bestuurlijk en politiek meer geprofileerde rol is een andere
legitimatie en aanstellingswijze vereist.Directe verkiezing van de burgemeester hoort bij een dergelijke rol van
de burgemeester. Niet alleen zou een door de raad gekozen burgemeester zich
minder goed verdragen met de gedualiseerde gemeentelijke bestuurspraktijk,
een dergelijke burgemeester zal ook niet de beoogde politiek en bestuurlijk
meer geprofileerde rol kunnen vervullen die van hem wordt verwacht. Het zou
de statusincongruentie in stand houden, zo niet versterken.Uit de keuze voor de regeling van de direct gekozen burgemeester in de
Grondwet vloeit voort dat de Grondwet iets behoort te zeggen over het actief
en passief kiesrecht terzake. Wat de vereisten van het actief kiesrecht bij
burgemeestersverkiezingen betreft, houdt dit in dat wordt aangesloten bij
de vereisten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Voor het passief kiesrecht
gelden in beginsel dezelfde vereisten. Terwijl voor gemeenteraadsleden de
wet voorziet in de mogelijkheid voor niet-Nederlanders om in de gemeenteraad
te zitten, wordt voor de gekozen burgemeester vastgehouden aan het vereiste
van het Nederlanderschap, zoals eerder al is gewisseld. Dat heeft te maken
met de aard van de functie in het algemeen en de bevoegdheden van de burgemeester
op het terrein van openbare orde en veiligheid in het bijzonder. Voor het
burgemeesterschap kan verdere ontheffing worden verleend van de vereisten
van het ingezetenschap. Voor een burgemeester van buiten de gemeente kan immers
niet meteen worden verlangd dat hij/zij meteen na de verkiezingen in de gemeente
gaat wonen. Dit zal, evenals de verdere regeling van verkiezingen, krachtens
of bij wet worden geregeld.Voorzitter. Daarmee heb ik de hoofdpunten besproken. Rest mij nog een
belangrijk punt, namelijk het ingediende voorstel van de leden Dubbelboer, Özütok
en Irrgang om het wetsvoorstel te splitsen. Splitsing van het wetsvoorstel
houdt in dat er twee wetsvoorstellen ontstaan: één die strekt
tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de burgemeester en één
die strekt tot opneming van de directe verkiezing van de burgemeester in de
Grondwet. Het tweede wetsvoorstel, de opneming van de directe verkiezing,
zal echter niet aanvaard kunnen worden zonder het eerste wetsvoorstel. Uitsluitende
aanvaarding van het tweede wetsvoorstel is strijdig met de Grondwet. Wanneer
immers alleen het tweede wetsvoorstel wordt aanvaard, staat
er in artikel 131 van de Grondwet dat de burgemeester bij Koninklijk Besluit
wordt benoemd, terwijl in het nieuwe artikel 131a van de Grondwet staat dat
de burgemeester direct wordt gekozen. Dat is een onmogelijkheid. Met het uitsluitend
aanvaarden van het eerste deel wordt beoogd de aanstellingswijze van de burgemeester
te deconstitutionaliseren. Splitsing van de wetsvoorstellen heeft derhalve
per saldo tot doel de directe verkiezing van de burgemeester niet in de Grondwet
op te nemen. Men zal begrijpen dat ik daar de ruimte niet voor heb en ook
niet wil hebben.Voorzitter. Gevraagd is naar het burgemeestersreferendum. Het kabinet
heeft afgesproken daar zo veel mogelijk aandacht voor te vragen totdat de
direct gekozen burgemeester geregeld is. Ik vind het spijtig dat niet veel
gemeenten daar de afgelopen tijd voor gekozen hebben, al is wel gebleken dat
veel gemeenten dat overwegen bijvoorbeeld rond de vraagstelling voor een profiel
van de burgemeester. Maar keer op keer blijkt er een meerderheid te zijn die
dat tegenhoudt. Ik hoop van harte dat een gemeente als Nijmegen, met een college
met een progressief karakter, wel de durf heeft om dit te doen. De financiën
daarvoor mogen niet het probleem zijn. Zoals bekend is daar een rijkssubsidieregeling
voor. Voor een gemeente als Nijmegen zou het gaan om een bijdrage van € 400.000.
Ik kan niet anders doen dan commissarissen van de Koningin enthousiasmeren
om dit bij gemeenteraden en bij de bevolking vroegtijdig te bevorderen. Ik
ben daarover in overleg met de commissarissen van de Koningin. Ik hoop dat
er dit laatste jaar van deze kabinetsperiode hier en daar toch nog zo'n referendum
wordt gehouden, al is het maar om de bevolking verder mee te nemen bij dit
fenomeen.De heer Eerdmans (LPF):Ik heb een vraag over de zittingsduur. Waarom wordt dat niet geregeld
in de Grondwet? Voor wethouders is de zittingsduur sinds jaar en dag wel geregeld
in de Grondwet. Ik zou het vreemd vinden dat dit voor een gekozen burgemeester
niet wordt vastgelegd in de Grondwet. Waarom wilt u dat niet?Minister Pechtold:Omdat wij dat ook bij gewone wetgeving kunnen regelen.De heer Eerdmans (LPF):Waarom regelen wij dat dan wel in de Grondwet voor die andere functies?Minister Pechtold:Het is nu zaak dat wij de aanstellingswijze in de Grondwet kunnen regelen.
Ik heb u zojuist de geschiedenis daarvan geschetst. Om daar ook de zittingstermijn
van de burgemeester aan te koppelen, werkt belemmerend voor de mogelijkheden
voor eventuele veranderingen, zoals het spreiden van gemeenteraadsverkiezingen,
etc. Wij kiezen er wel voor om de aanstellingswijze bij Grondwet te regelen,
maar niet om de zittingsduur te regelen.De heer Dittrich (D66):Hebt u enig idee hoe het komt dat de linkse partijen in Nijmegen betrokkenheid
van de bevolking bij de opvolging van de nieuwe burgemeester willen dwarsbomen?
Wat zit daarachter?Minister Pechtold:Ik kan mij daar veel bij voorstellen als ik dat stemgedrag vergelijk met
dat van dezelfde partijen in de Kamer: GroenLinks, PvdA en de SP. Ik neem
aan dat men een voorkeur heeft om wat wij nu al hebben, namelijk een door
de raad gekozen burgemeester, niet meer in een hotelkamer, maar in een fractiekamer
te regelen.De heer Dittrich (D66):Is het dan geen zaak dat u vanuit uw verantwoordelijkheid als minister
voor Bestuurlijke Vernieuwing contact zoekt met het gemeentebestuur van Nijmegen
om te laten zien welke mogelijkheden er zijn? Misschien breekt dat het debat
een beetje open. Het moet mij van het hart dat het deksel dat de linkse partijen
daar erop doen fnuikend is voor de aspiraties van burgers die wel degelijk
een zekere betrokkenheid wensen.Minister Pechtold:Wat dat betreft, voel ik mij gesteund door de bevolking van Nijmegen die
in grote meerderheid heeft laten weten hiervoor zeer te voelen. Ik hoop van
harte dat het college dat zojuist is aangetreden en een mandaat van diezelfde
bevolking heeft gekregen, wil luisteren naar de eigen bevolking en een referendum,
toch een voorloper van directe verkiezing, mogelijk wil maken. Zeker waar
de gemeenteraad er een belangrijke rol bij speelt en diezelfde drie partijen
dat zo van belang vinden.De heer Dubbelboer (PvdA):Kan de reden zijn dat het een totale schijnverkiezing is, omdat er maar
twee kandidaten mogelijk zijn? Dit is een prachtig toneelstukje tussen twee
heren. Het is bijna Herenleed. Valt het niet sterk te relativeren door erop
te wijzen dat zowel in Zoetermeer als in Leiden en Vlaardingen van die experimenten
zijn uitgevoerd, waarin de Partij van de Arbeid een groot aandeel had, maar
dat wij ook moeten constateren dat in heel veel gemeenten, onafhankelijk van
de collegesamenstelling, zo'n beetje iedereen het erover eens is dat de mogelijkheid
om te kiezen uit twee kandidaten nogal mager is? Ik weet niet of het zo is,
maar het zou mij niet verbazen als dat de reden was waarom men er niet aan
mee wil doen.Minister Pechtold:Dat is een van de mogelijkheden, maar de voorstellen van de PvdA, door
andere partijen gesteund, om in de toekomst de gemeenteraad de burgemeester
te laten kiezen, moeten worden beoordeeld als weinig revolutionair en eigenlijk
aansluitend bij de huidige praktijk. Er is daarin ook weinig te kiezen. Dit
kabinet is voor een meer radicale doorzetting van de invloed van de burger.
Ik heb overigens van nabij de genoemde voorbeelden meegemaakt. Ik heb gemerkt
dat er bij de bevolking grote waardering voor bestond. In Best heeft men ook
qua partijpolitiek een geweldig goede keuze gemaakt door mevrouw Demmers aan
te stellen. Ik weet dat in andere gemeenten de uitslag van het referendum
heeft geleid tot een burgemeester die draagvlak heeft onder de bevolking.
Uitgaande van deze voorbeelden, geloof ik dat de heer Van Beek nog niet politiek
is bediend, maar dat bijna alle anderen een burgemeester van hun kleur hebben
gekregen.De heer Van Beek (VVD):Dit is teleurstellend. Hebt u zich niet beziggehouden met Boxmeer?Minister Pechtold:Dan is dus bijna iedereen bediend.Voorzitter. Dit was mijn antwoord in eerste termijn.De heer Eerdmans (LPF):Voorzitter. Eigenlijk is de enige belangrijke vraag van mij, tevens de
hamvraag in dit debat en het toneelstuk dat wij hier opvoeren, niet beantwoord.
Waarom zou dit voorstel het na de verkiezingen halen bij de tweede lezing
in beide Kamers waarbij een tweederde meerderheid nodig is?Wij kunnen hier allerlei kunststukjes en -grepen opvoeren en een prachtige
verkiezingsstrijd ingaan met "wij willen een gekozen burgemeester en
de eerste stap in die richting is gezet" maar de minister moet mij ervan
overtuigen dat dit voorstel het na de verkiezingen zal halen. De minister
heeft dat totaal niet gedaan. Hij is mijns inziens verschrikkelijk naïef
als hij denkt dat wij kunnen worden overtuigd met de opmerking dat het wel
gaat lukken, omdat zoveel mensen erin gaan geloven. Het CDA en de Partij van
de Arbeid willen het gewoon niet. De SP en GroenLinks willen het ook niet.
Ik ben net als de minister voor de rechtstreeks gekozen burgemeester. Het
hele volk wil een rechtstreeks gekozen burgemeester en zal ook gaan kiezen.
Het is geen ingewikkelde strijd, maar wij gaan het op deze manier niet redden.
Ik vind het politiek zwak om dan vandaag een verhaal te houden en serieus
met elkaar over dit wetsvoorstel en allerlei voorstellen van de fractie van
de Partij van de Arbeid te spreken, terwijl het in wezen een toneelstuk is.
Als je een beetje politiek verstand hebt, moet je vaststellen dat wij hier
niet anders doen dan gebakken lucht verkopen.Mevrouw Spies (CDA):Volgens mij positioneert de heer Eerdmans mij als vertegenwoordiger van
de CDA-fractie in het verkeerde rijtje. Ik denk niet dat hij op basis van
de stellingname van de CDA-fractie in de afgelopen drieënhalf jaar grond
heeft om te veronderstellen dat het CDA niet in de direct gekozen burgemeester
zou geloven. Sterker nog, wij hebben er deze kabinetsperiode alles aan gedaan
om dit mogelijk te maken.De heer Eerdmans (LPF):Er alles aan gedaan? Maar wat kunnen wij de volgende kabinetsperiode verwachten?
Ik mag toch aannemen dat dit niet in het verkiezingsprogramma van het CDA
zal komen, of zegt mevrouw Spies nu al dat het CDA in 2007 juichend de streep
overgaat met de gekozen burgemeester? Als zij dat nu zegt, verdwijnt al mijn
scepsis als sneeuw voor de zon.Mevrouw Spies (CDA):Natuurlijk zeg ik dat niet. Ik neem aan dat de heer Eerdmans dat ook niet
zal doen, voor welke partij hij zich ook verkiesbaar zal stellen voor de volgende
periode. De CDA-fractie gaat niet alleen over de inhoud van het verkiezingsprogramma.
Het programma wordt samen met de leden en heel veel andere mensen opgesteld.
Dit proces is volop in gang. De bewering dat dit zeker niet in het verkiezingsprogramma
van het CDA komt, moet de heer Eerdmans daarom nog even opzouten. Hij kan
wel de opstelling van de CDA-fractie in de afgelopen drieënhalf jaar
beoordelen en op basis daarvan kan hij niet staven dat het CDA niet gelooft
in de direct gekozen burgemeester.De heer Eerdmans (LPF):Ik heb in ieder geval nog nooit zo indringend als vandaag gehoord dat
mevrouw Spies gelooft in de direct gekozen burgemeester. Ik heb kennelijk
een hoop gemist. Ik weet nog niet voor welke partij ik zal kiezen, als het al een partij
wordt want ik geloof niet zo in politieke partijen, maar veel meer in groepen
mensen die gekozen worden en worden ondersteund door veel donateurs. Het begrip
politieke partij gaat langzaam failliet. Los daarvan, de beweging waar ik
mogelijk in terecht zal komen, zal zeker pleiten voor de direct gekozen burgemeester.
Dit durf ik nu al te zeggen. Dit vind ik ook politiek geloofwaardig, want
ik houd het hier vol. Ik hoop in een club te komen en opnieuw in zo'n blauwe
stoel en zal dan weer een pleidooi houden voor de direct gekozen burgemeester.
Ik hoop dat de stem van mevrouw Spies vele malen zal klinken in het CDA en
dat zij de mensen kan overtuigen van de voordelen van een direct gekozen burgemeester.Ik voel de grond echter onder mijn voeten wegzakken als ik naar de andere
collega's kijk. De kans dat minister Pechtold die twee derde meerderheid haalt,
acht ik gering. Waar zit zijn gezonde verstand als hij zegt dat het zal lukken?
Er is geen afspraak waar hij zich aan kan vasthouden, want alles dat wij nu
bespreken, smelt als sneeuw voor de zon weg als er een nieuw kabinet is. Misschien
kan de minister in zijn rol als lijsttrekker veel kiezers trekken en als onze
partij dan ook heel groot wordt, hebben wij het CDA niet meer nodig, maar
voorlopig is dit nog fantasie.Voorzitter. Ik denk dat ik het hier bij houd. Ik vond dit het belangrijkste.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Ik vond dat hij
een mooie vergelijking maakte met het schilderij van Vermeer. Ik als Vermeer-liefhebber
blijf dan ook een beetje haken bij dat schilderij. Als wij nu toch de vergelijking
doortrekken, zou ik willen zeggen: laat dit wetsvoorstel niet in het museum
van de Eerste Kamer stranden en daar aan de muur gespijkerd worden, maar laat
het zodanig kans van slagen hebben, dat wij in Nederland met een direct gekozen
burgemeester kunnen werken. Naar onze mening is dit een goede vernieuwing
van de democratie in Nederland. Burgers hebben hier recht op.De heer Dubbelboer (PvdA):Ik wil mij aansluiten bij de woorden van de heer Eerdmans. Wij hebben
de minste kans van slagen als wij dit wetsvoorstel op deze manier behandelen
en in stemming brengen. Ik heb wel eens eerder gezegd dat het een ramkoers
is en dat de minister de turbo aanzet om heel hard in de richting van een
blinde muur te rijden. Waarom denkt u toch dat er een tweederde meerderheid
zal zijn voor het opnemen van de direct gekozen burgemeester in de Grondwet?
U weet toch zeker ook hoe groot de weerstand is? U zult zeggen: laten wij
allemaal voorstemmen, want dan is er geen weerstand. Dat geldt natuurlijk
voor elk onderwerp dat wij hier bespreken. U moet nu uw politieke naïviteit
laten varen en bezien op welke manier u zo veel mogelijk van uw plannen kunt
realiseren.De heer Dittrich (D66):Die blinde muur bent u dan wel zelf. Wij debatteren hier op basis van
argumenten. Het is mijn politieke inschatting dat de argumenten van de voorstanders
van de gekozen burgemeester, vele malen sterker zijn dan die van de tegenstanders.
Ik geloof verder dat de PvdA geen blinde muur is en ik kan mij dan
ook goed voorstellen dat u gaat luisteren naar wat mensen met de burgemeester
willen wanneer uw partij haar verkiezingsprogramma opstelt. Misschien komt
u dan ook wel tot de overtuiging dat het tijd is om burgers te gaan vertrouwen
en hun de mogelijkheid te geven om hun burgemeester te kiezen, met alle positieve
gevolgen die dat voor het lokale bestuur kan hebben.De voorzitter:Ik sta vanaf nu geen interrupties meer toe. U bent hier namelijk om het
wetsvoorstel met de minister te behandelen.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik bedank de minister voor zijn beantwoording.Ik kan mij aansluiten bij de vraag van de heer Eerdmans of het kabinet
niet voor een risicovolle weg heeft gekozen. Ik denk dan zeker ook aan de
opmerking van de Raad van State dat het alleen dan verstandig is om iets in
de Grondwet te regelen als er een duurzame en brede overeenstemming tot stand
is gekomen. Moeten wij niet vaststellen dat die overeenstemming er niet is
over de aanstellingswijze van de burgemeester?Het voorbeeld van het schilderij van Vermeer is heel aardig. Want hoe
oud is zo'n Vermeer eigenlijk? Stel je voor dat iemand zou zeggen: zo'n oud
schilderij is toch zeker uit de tijd, laten wij alleen nog maar moderne kunst
tentoonstellen. Zou dat serieus worden genomen? De kroonbenoeming heeft meerdere
lagen en maakt het inmiddels ook mogelijk om recht te doen aan de betrokkenheid
van gemeenten. Laten wij dus maar niet zo snel zeggen dat iets gedateerd is
of in de eindfase verkeert. Goed beschouwd is dat alleen maar een cirkelredenering.De heer Dubbelboer (PvdA):Voorzitter. De heer Van der Staaij wees terecht op de opmerking van de
Raad van State dat er over een onderwerp brede overeenstemming moet zijn voordat
je het in de Grondwet opneemt. Die brede overeenstemming moet uiteindelijk
blijken bij de stemming in tweede lezing, want dan is er een tweederde meerderheid
nodig. Het ziet er op dit moment absoluut niet naar uit dat die tweederde
meerderheid gevonden zal worden.Een grote meerderheid van de Kamer is het er wel over eens dat de kroonbenoeming
niet meer van deze tijd is. Daarover bestaat dus wel een brede en uitgekristalliseerde
mening. En daar kom ik weer met mijn splitsingsverzoek: laten wij toch in
ieder geval proberen om dat onderdeel te redden. Dat kan als wij nu besluiten
tot een splitsing. Het is natuurlijk ook mogelijk om in tweede lezing een
splitsingsverzoek te doen, maar dan is er wel een tweederde meerderheid nodig
om dat verzoek te laten passeren.De minister wees terecht op het scenario dat er geen meerderheid kan worden
gevonden voor het voorstel voor deconstitutionalisering. Ik denk niet dat
dit gebeurt, want wij zijn het er in brede zin met elkaar over eens dat de
kroonbenoeming uit de Grondwet moet verdwijnen. Stel echter dat het wel gebeurt,
dan moeten wij zorgvuldig aandacht geven aan de wetgeving. Dit betekent dat
het tweede deel van het gesplitste wetsvoorstel dan per definitie geen doorgang
meer kan vinden, want als de kroonbenoeming in de Grondwet blijft staan, kunnen
wij niet tevens de direct gekozen door de Kroon benoemde burgemeester invoeren.
Hoewel, met enige soepelheid kan het wel; in België werkt het ongeveer
zo.De minister heeft mij creatief en lenig genoemd, en daarvan wil ik nog
een voorbeeld geven. Een verderstrekkend amendement wordt eerst in stemming
gebracht, en daarna het minder verstrekkende amendement, als het eerste amendement
niet is aangenomen. Wil de minister in zijn beantwoording aangeven of hij
dit als een mogelijkheid ziet om het doel te bereiken dat wij in meerderheid
allemaal willen bereiken, namelijk dat de kroonbenoeming niet meer in de Grondwet
staat?De heer Irrgang (SP):Voorzitter. Ik vond dat de minister een mooie vergelijking maakte. Er
ligt een wetsvoorstel voor met een minder mooie buitenkant, te weten de direct
gekozen burgemeester, in plaats van de door de gemeenteraad gekozen burgemeester.
Daaronder ligt er echter een mooie onderlaag, te weten het schrappen van de
huidige kroonbenoeming. Ik heb daarom het splitsingsvoorstel van de heer Dubbelboer
meeondertekend, want daarmee kunnen wij een stap vooruitzetten op het gebied
van iets waarover wij het in grote meerderheid met elkaar eens zijn, namelijk
het schrappen van de kroonbenoeming uit de Grondwet.Mevrouw Özütok (GroenLinks):Voorzitter. Ik vind het jammer dat een poging om de voorstellen wat meer
levensvatbaar en duurzaam te maken niet door de minister wordt gesteund. Ik
moet vaststellen dat de minister meer verstand heeft van kunst.Minister Pechtold:Voorzitter. Degene die onlangs iets vergelijkbaars kreeg toegevoegd, zei:
dat vind ik een compliment.Voorzitter, 72% van de Nederlandse bevolking wil het. De CDA-fractie
gelooft erin. De geschiedenis, onder andere Vermeer, laat zien dat het vroeger
ook mogelijk was, want toen hadden wij gekozen burgemeesters in dit land.
Dat alles, mijnheer Eerdmans, doet mij beseffen dat wij natuurlijk op een
risicovol pad zitten. Als je voorstander bent van de direct door de bevolking
gekozen burgemeester, dan neem je niet iets voor lief wat er wellicht op lijkt,
maar het bij lange na niet haalt. Dan liever nog maar eventjes flink doorwerken
en volgend jaar de kiezers tegemoet treden en hen laten zien dat een zaak
die wij van groot belang achten, het wellicht waard is, je stemgedrag aan
te passen. Enkele grote partijen, waarvan ik weet dat dit voorstel intern
tot de nodige discussies heeft geleid, houden inmiddels al enkele jaren vol
dat dit een belangrijk punt is. Ik verwijs naar het debat dat daarover binnen
de CDA-fractie gevoerd is. Ook de VVD-fractie heeft diverse commissies gehad,
waarin een standpunt gerijpt is. U bent zelf bereid, daarover wellicht ook
in andere bewegingen te gaan strijden. Dan vind ik dat ik als minister ook
niet voor minder zou moeten gaan.Daarom heeft het kabinet deze afspraken gemaakt, zeg ik tegen de heer
Dubbelboer. Hij vraagt mij om een splitsing. Hij vraagt mij eigenlijk om een
soort blind vertrouwen: wij doen het een en zien dan wat er met het andere
gebeurt. Daarin ben ik toch een product van 22 maart. Het vertrouwen
dat het wel goed komt, is nu juist de reden dat ik hier sta en niet de heer
De Graaf. Dat vertrouwen heeft er ook toe geleid dat het kabinet vindt dat
beide zaken samen goed geregeld moeten worden. Dat heeft in de afgelopen tijd
onze zienswijze veranderd en het is ook de reden waarom ik niet voor een splitsingsvoorstel
ben.Ik hoop van harte dat wij met de partijen die dit kabinet ondersteunen
en gelukkig inmiddels ook met andere partijen, u nog kunnen overtuigen dat
dit de juiste weg is. Wat u voorstelt, wat ook achter de horizon ligt en misschien
nog niet door dat schilderij heen zichtbaar is, maar voor mij al wel voelbaar,
is dat u de zaken wilt houden zoals zij zijn. U wilt de raad de burgemeester
laten kiezen en de stelling van dit kabinet is: dat gebeurt al zo en wat u
daaraan wilt veranderen, is minimaal.De heer Dubbelboer (PvdA):Met alle respect, zegt u nu dat 150 jaar discussie over kroonbenoeming
een marginaal iets is? Dat is toch een wezenlijke stap vooruit?Minister Pechtold:Ik denk dat ik hier als een van de weinigen uit eigen ervaring spreek.
Ik weet hoe dat gaat op dit moment. Ik heb uitvoerig betoogd hoe een kroonbenoeming
in de afgelopen 30 jaar is veranderd. Van iets wat echt onder de invloed geschiedde
van de minister is de kroonbenoeming verworden tot een procedure waarin je
solliciteert bij een gemeenteraad, waarin het balboekje beheerd wordt door
de commissaris van de Koningin, waarin de minister uiteindelijk nog een vriendelijk
gesprek met je voert – in mijn geval duurde het negen minuten zonder
koffie – en dan komt er nog een kroonhandtekening onder je benoeming.Dát is de realiteit van vandaag de dag. Dit kabinet kiest ervoor
om door te pakken en de bevolking die dat in ruime meerderheid wil, ook invloed
te geven in de benoeming van de meest belangrijke functionaris in het lokale
democratische proces.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor om morgen aan het einde van de vergadering te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-5940-5945.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl