Behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met een regeling over de behandeling van klachten over bestuursorganen door een ombudsman, alsmede daarmee samenhangende wijziging van de Wet Nationale ombudsman, de Gemeentewet, de Provinciewet, de Waterschapswet en de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wet extern klachtrecht) (28747)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 5761-5765

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-07-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 90, pagina 5761-5765

30-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28747Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels betreffende de financiering van de sociale verzekeringen (Wet financiering sociale verzekeringen) (29529); - Invoering van de Wet financiering sociale verzekeringen (Invoeringswet Wet financiering sociale verzekeringen) (29531)Pagina 5794-5804
Presentie en opening (woensdag 30 juni 2004)Pagina 5761-5761
Regeling van werkzaamheden (woensdag 30 juni 2004)Pagina 5773-5775
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van de leden Dittrich, Halsema en Van Nieuwenhoven houdende regels omtrent de vaste boekenprijs (Wet op de vaste boekenprijs) (28652)Pagina 5783-5794
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 30 juni 2004)Pagina 5820-5821
Behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met een regeling over de behandeling van klachten over bestuursorganen door een ombudsman, alsmede daarmee samenhangende wijziging van de Wet Nationale ombudsman, de Gemeentewet, de Provinciewet, de Waterschapswet en de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wet extern klachtrecht) (28747)Pagina 5761-5765
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in verband met de invoering van een aftrekverbod voor de aankoopkosten van een deelneming (29381)Pagina 5775-5783
Behandeling van de brief over de voorbereiding van het kabinetsbesluit inzake Irak (23432, nr. 166)Pagina 5804-5820
Behandeling van: - het kabinetsplan aanpak administratieve lasten (29515, nr. 1); - reductie administratieve lasten bedrijfsleven 2003-2007, invulling van de reductiedoelstelling door het ministerie van Financiën (29515, nr. 5)Pagina 5765-5773

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Aanvulling
van de Algemene wet bestuursrecht met een regeling over de behandeling van
klachten over bestuursorganen door een ombudsman, alsmede daarmee samenhangende
wijziging van de Wet Nationale ombudsman, de Gemeentewet, de Provinciewet,
de Waterschapswet en de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wet extern klachtrecht)
(28747).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik constateer dat de minister als adviseur professor Scheltema heeft meegenomen.
Ik heet hem van harte welkom.De heer Wolfsen (PvdA):Voorzitter. Toen ik mij voorbereidde op de behandeling van het wetsvoorstel
dacht ik: een zelfstandige, moedige, zelfverzekerde overheid durft zich toetsbaar
op te stellen. Dat is de kern van dit wetsvoorstel. Wij kennen inmiddels de
toetsing door de rechter bij onrechtmatig gedrag of vermeend onrechtmatig
gedrag van de overheid. Natuurlijk is er altijd democratische controle op
bestuursorganen. Wat nog ontbrak, was het goed kunnen toetsen van feitelijk
handelen van de overheid.Op nationaal niveau is dat goed geregeld. De Nationale ombudsman doet
dat. Diverse gemeenten hebben zelf een voorziening getroffen. Provincies hebben
zich aangesloten bij de Nationale ombudsman. Er was echter nog geen landelijk
sluitend stelsel. Daarom is dit een mooi wetsvoorstel, omdat het de of-of-variant
invoegt: alle gemeenten moeten een onafhankelijke voorziening treffen. Zij
kunnen dat doen door zich aan te sluiten bij de Nationale ombudsman. Als zij
dat niet doen, vallen zij automatisch onder de bevoegdheid van de Nationale
ombudsman. Zij kunnen daar alleen aan ontkomen door zelf een onafhankelijke
voorziening te treffen. Dat is een mooi systeem dat de gemeentelijke beslisvrijheid
onaangetast laat.De Nationale ombudsman is inmiddels een begrip. Het instituut ombudsman
is in verschillende steden ook een begrip geworden. De werkwijze wordt nu
landelijk dekkend voor alle gemeente.Ik wil slechts een paar opmerkingen maken over het wetsvoorstel. Ik houd
het kort, waarmee ik het wetsvoorstel zelf geen recht doe, maar
wij hebben een uitgebreide schriftelijke inbreng gehad. Ik heb een paar vragen
over de kwaliteit van de ombudslieden die worden aangesteld. Landelijk is
het een vrij zware procedure. De vice-president van de Raad van State is erbij
betrokken. Er worden profielschetsen gemaakt enzovoort. Lokaal gaat het allemaal
veel gemakkelijker. De minister reageerde met het meest krachtige argument
dat ons onmiddellijk deed zwijgen, namelijk: heb vertrouwen in de lokale democratie.
Ik ben het volstrekt eens met de minister.Toch vraag ik de minister een oogje in het zeil te houden. Dat hoeft niet
via evaluaties. Ik vraag hem te volgen hoe de benoemingsprocedure gaat, hoe
de mensen die het werk gaan doen, feitelijk functioneren. Als er ergens iets
niet goed gaat, wil hij ons dat dan rapporteren?Iets anders is de benoeming van de medewerkers die voor de ombudslieden
in de gemeenten werken. De benoeming van de ombudsman zelf vindt plaats door
de gemeenteraad. Wij hebben schriftelijk gevraagd naar de positie van de medewerkers
die ook onafhankelijk moet zijn. De minister heeft daarop gereageerd met een
nota van wijziging en het invoeren van een verbod. Mensen die voor de ombudsman
werken, mogen niet meer voor andere bestuursorganen werken. Je kunt je afvragen
of dat niet wat ver gaat, zeker voor wat kleinere gemeenten. Wij zouden in
de benoemingsprocedure enige onafhankelijkheid willen inbrengen door de mensen
die werken voor de ombudslieden te laten benoemen door de gemeenteraad. Natuurlijk
zullen zij worden voorgedragen door het gemeentebestuur. Als de raad het formeel
afzegelt, borgt dat de onafhankelijkheid. Wij hebben daartoe een amendement
ingediend. Wij staan open voor andere varianten, maar op deze manier kan die
onafhankelijkheid enigszins geborgd worden.Met de heer Van Beek heb ik ook een amendement ingediend. Ombudslieden
bemiddelen veel. Dit wetsvoorstel maakt het de ombudslieden onmogelijk nog
te bemiddelen, hangende de bezwaarprocedure. Klagen is goed, maar niet klagen
is beter. Vaak kun je via een goed gesprek dingen veel beter oplossen. Als
het niet anders kan, moet je soms een klacht indienen of dan moet je naar
de rechter. Als je iets in een goed gesprek, al dan niet via bemiddeling,
kunt regelen, dan is dat veel plezieriger. Daarom willen wij ter voorkoming
van allerlei juridische procedures de ombudsman in de gelegenheid stellen
om nog hangende het bezwaar te bemiddelen. Daar ziet het tweede amendement
op.Ik maak nog twee afsluitende opmerkingen. Veel klachten bij de Nationale
ombudsman, bijna de helft, gaan over traagheid. Dat is een van de grote problemen
bij de overheid. De overheid handelt vaak niet voldoende voortvarend. Dat
wekt grote ergernis op bij mensen en dat brengt veel mensen tot klagen. Dat
kost miljoenen euro's per jaar. Als gemeenten en de nationale overheid zouden
doen wat zij moeten doen, namelijk altijd beslissen binnen de wettelijke termijnen
en altijd voortvarend handelen, dan zouden wij veel klachten kunnen voorkomen.
Ik vraag de minister of hij iets wil gaan doen om te voorkomen dat mensen
klagen enkel en alleen omdat de overheid te traag is.De afsluitende opmerking betreft de sterke arm. Daar hebben wij ook in
onze schriftelijke inbreng een opmerking over gemaakt. De Nationale ombudsman
beschikt daarover, maar er wordt eigenlijk heel weinig gebruik van gemaakt.
Het is mogelijk dat het enkele feit dat de Nationale ombudsman daarover beschikt,
mensen dwingt om mee te werken. De ombudsman hoeft er dus geen gebruik van
te maken. Het enkele bestaan van die mogelijkheid leidt al tot goede dingen.
De lokale ombudsman beschikt daar echter niet over. Wij hebben daarover geen
amendement ingediend, maar ik denk dat wij gewoon moeten kijken hoe het zich
ontwikkelt. Wil de minister een oogje in het zeil houden? Wil hij nagaan of
het feit dat de lokale ombudsman niet kan beschikken over de sterke arm, tot
negatieve effecten leidt? Mochten hem op dat vlak dingen bekend worden, dan
vraag ik hem om ons daarover te rapporteren.De heer Çörüz (CDA):U begon zo goed met het uitspreken van uw vertrouwen in het lokale bestuur,
maar vervolgens komt u met een amendement om het personeel van de ombudsman
te laten benoemen door de raad. Dat zou misschien kunnen worden uitgelegd
als geen vertrouwen. In artikel 81t staat dat het personeel van de ombudsman
op voordracht van dezelfde ombudsman wordt benoemd door het college. Verder
staat er dat de ombudsman terzake van de uitoefening geen instructies ontvangt,
noch in het algemeen, noch in het bijzonder. Daarmee is de onafhankelijkheid
toch voldoende gewaarborgd? Ik denk dat het ook in het lokale beleid past
om de directeuren van dit soort instanties te laten benoemen door het college.
Waarom komt u dan met een amendement om dat door de raad te laten doen?Dan heb ik nog een vraag over uw tweede amendement over het bemiddelen.
Ik heb begrepen dat het met dit wetsvoorstel helemaal niet van de baan is.
Het is al praktijk in bepaalde grote gemeenten, zoals Den Haag en Rotterdam.
U wilt het wettelijk vaststellen, maar dat betekent weer extra regels en daar
willen wij eigenlijk vanaf. Is het niet goed om de praktijk zoals die nu is
gewoon doorgang te laten vinden? Volgens mij kan dat ook. Wat zou u anders
willen regelen? Waarom zou u het anders willen regelen als het op dit moment
goed gaat? Het functioneert kennelijk goed.De heer Wolfsen (PvdA):Ik ben begonnen met het vertrouwen in de lokale democratie uit te spreken.
De lokale democratie is de gemeenteraad natuurlijk. Als u met mij dat grote
vertrouwen hebt, dan zouden wij die lijn moeten doortrekken en dus ook de
raad die mensen laten benoemen. Kennelijk hebt u meer vertrouwen in het bestuur
dan in de democratie. Dat is de invalshoek van mijn amendement. Ik wil die
lijn doortrekken en de ombudsmensen en de medewerkers laten benoemen door
de raad. Dat moet op voordracht van het bestuur gebeuren, maar dat moet worden
afgezegend door de raad. Dat zeg ik juist omdat ik met u zo'n groot vertrouwen
heb in de lokale democratie.De heer Çörüz (CDA):De lokale democratie is toch inclusief het college van B&W? Dat is
niet alleen de raad, neem ik aan.De heer Wolfsen (PvdA):Natuurlijk, maar het hoogste gezag in de gemeente is de gemeenteraad.
Dat moet ook vooral zo blijven en daar moeten wij ook groot vertrouwen in hebben. Vandaar ook het amendement. Als wij het daarover eens zijn,
is het logisch om het amendement te steunen. Als u er wat minder vertrouwen
in heeft, moet u het overlaten aan het gemeentebestuur.Op het amendement over bemiddelen zijn wij gebracht door de ombudsmensen
van de grote gemeenten. Zij hebben gezegd dat voorkomen moet worden dat mensen
onnodig gaan vastlopen in juridische procedures. De huidige wetstekst verbiedt
het om nog te gaan bemiddelen als er een bezwaar is ingediend, maar wij willen
juist juridiseren voorkomen en bereiken dat mensen zich niet onnodig snel
vastzetten in juridische procedures. Daarom willen wij het mogelijk maken
dat er toch nog bemiddeld wordt als er al een bezwaar is ingediend. Vaak zal
dat ertoe leiden dat het bezwaar alsnog wordt ingetrokken, omdat er via een
goed gesprek met het gemeentebestuur tot een oplossing is gekomen. Als dat
wordt verboden, worden mensen onnodig in een juridische procedure gejaagd
en blijven ze daar te lang in hangen. Kortom: het amendement ziet op méér
ruimte voor goede gesprekken en voor bemiddeling, dus niet op het omgekeerde.De heer Van Beek (VVD):Mijnheer de voorzitter. Het is een belangrijk wetsvoorstel en toch zal
ik er slechts enkele woorden aan wijden. De voorbereiding is namelijk uitstekend
geweest en de zaken zijn in de schriftelijke wisseling van argumenten vrijwel
geheel uitgewerkt.Het instituut van de Nationale ombudsman heeft zijn waarde bewezen. Méér
dan dat, zou ik zeggen. Wij zijn dan ook bijzonder blij dat nu ook bij de
andere overheden consequent overal een ombudsfunctie wordt ingevoerd, door
die taak neer te leggen bij de Nationale ombudsman dan wel door het zelf te
doen.De minister is zeer voortvarend geweest in de beantwoording van een aantal
punten die vanwege de Kamer zijn ingebracht inzake het personeel dat werkzaam
is ter ondersteuning van de ombudsman. Er is door de minister een nota van
wijziging ingediend, waarmee hij een scheiding heeft aangebracht tussen het
personeel dat werkzaam is voor het bestuur en het personeel dat werkzaam is
voor de ombudsman. Het is juist die nota van wijziging die nieuwe vragen oproept
en voor mij aanleiding is om kort het woord te voeren. Er was gevraagd of
ambtenaren wel onafhankelijk zijn als ze zowel voor het bestuur als voor de
ombudsman werken. Dat wordt nu echter wel heel rigide opgelost, door te bepalen
dat ze niet meer voor beide kunnen werken. Er ligt dus nu een zware wal tussen.
Ik kan mij dat goed voorstellen bij grote organisaties, waar mensen fulltime
of parttime uitsluitend voor de ombudsman werkzaam kunnen zijn. In kleinere
gemeenten kunnen ambtenaren echter alleen parttime – en dan nog niet
eens op vaste momenten in het jaar – en afhankelijk van het type bezwaren
dat binnenkomt, ondersteuning geven aan de ombudsfunctie. Toch wordt nu bepaald
dat die mensen daar apart voor in dienst genomen moeten worden en collega
Wolfsen gaat zelfs nog wat verder door voor te stellen dat zij niet door het
college maar door de raad aangesteld worden, waardoor de wal nog groter wordt.De vraag is of dat nog wel een werkzame situatie in kleinere organisaties
is. Bovendien zal er waarschijnlijk vaak alleen in theorie bezwaar zijn tegen
het werken voor zowel het bestuur als de ombudsman. Het is dan ook wel zeer
rigide om te stellen dat er een volledige splitsing moet komen en dat het
twee geheel aparte trajecten worden. Plaatsen wij de gemeenten, met name de
kleinere gemeenten, dan niet voor een bijzonder moeilijke taak?Dit punt wilde ik nog eens met nadruk in het midden brengen. Afhankelijk
van het antwoord van de minister zullen wij ons uiteindelijke standpunt over
de nota van wijziging bepalen.Minister Remkes:Voorzitter. Het heeft een haar gescheeld of het wetsvoorstel dat wij vandaag
behandelen, was drie maanden geleden als hamerstuk aangenomen. In zekere zin
zou dat terecht zijn geweest. Het is een gedegen wetsvoorstel dat grondig
is voorbeid en dat ook in deze Kamer een degelijke schriftelijke behandeling
heeft gehad. Toch zou het ook jammer zijn geweest, want het is een belangrijk
voorstel waaraan best wat extra woorden mogen worden gewijd, zo nodig ook
kritische woorden. Ik ben daarom blij dat het vandaag plenair kan worden besproken.Het wetsvoorstel heeft een lange voorgeschiedenis. Toen in 1971 de nota
inzake het ombudsmanvraagstuk werd besproken, sprak de Kamer al de wens uit
om op termijn ook voor alle decentrale overheden een ombudsfunctie in het
leven te roepen. Sinds 1982 is er voor de rijksoverheid een Nationale ombudsman,
maar al in 1976 was er een eerste gemeentelijke ombudsman, te weten de ombudsman
van Rotterdam. Veel gemeenten hebben sindsdien dat voorbeeld gevolgd, soms
door instelling van de eenhoofdige functie van ombudsman, soms door de instelling
van een meerhoofdige ombudscommissie. Het idee was echter steeds hetzelfde:
de burger moet de mogelijkheid hebben om klachten over het bestuur in te dienen
bij een van dat bestuur onafhankelijke klachteninstantie. Het bestuur moet
zich toetsbaar opstellen.Vanaf 1994 sloten de waterschappen en de provincies en vervolgens ook
steeds meer gemeenten zich aan bij de Nationale ombudsman. Op dit moment hebben
alle waterschappen en provincies en de meeste gemeenten in enigerlei vorm
een zogenoemde externe klachtvoorziening. De gemeenschappelijke regelingen
blijven hierin wat achter, ook al hebben enkele zich inmiddels bij de Nationale
ombudsman aangesloten.Voor de waterschappen, de provincies en het merendeel van de gemeenten
heeft dit wetsvoorstel vooral een codificerende betekenis. De eisen waaraan
een onafhankelijke klachtvoorziening moet voldoen – in 1998 door staatssecretaris
Kohnstamm in een notitie op een rij gezet – worden in de wet vastgelegd.
Daarnaast wordt de klachtprocedure geharmoniseerd, waarbij de huidige procedure
van de Wet Nationale ombudsman uitgangspunt is geweest.Voor de gemeenten die tot nu toe geen ombudsfunctie hebben ingesteld en
die zich ook niet bij de Nationale ombudsman hebben aangesloten – eind
2002 waren dat er nog 65 – en voor de meeste gemeenschappelijke regelingen
heeft het wetsvoorstel meer gevolgen. Zij zijn straks verplicht
om alsnog een keuze te maken. Doen zij dat niet, dan vallen zij van rechtswege
onder de Nationale ombudsman. Voor de burger betekent dit dat hij straks in
alle gevallen met een klacht over een bestuursorgaan uiteindelijk terecht
kan bij een onafhankelijke instantie en dat hij er aanspraak op kan maken
dat die instantie voldoet aan de in de wet gestelde eisen. Dat is zeer wenselijk.
In deze tijd hoort dat bij de normale eisen waaraan een modern bestuur ten
opzichte van zijn burgers moet voldoen. Het bestuur kan er bovendien de nodige
signalen aan ontlenen over mogelijkheden tot verbetering van zijn werkwijze.In het wetsvoorstel is met succes geprobeerd om de cruciale zaken voor
alle klachtinstanties uniform te regelen, zonder daarbij onnodig in te breken
op de nu eenmaal gegroeide situatie en de keuzemogelijkheden van decentrale
overheden op minder cruciale punten. Het betekent dat die overheden de keuze
houden tussen ofwel een eigen voorziening ofwel aansluiting bij de Nationale
ombudsman. Kiezen zij voor een eigen voorziening, dan kan dat ook in de toekomst
in de vorm van een eenhoofdige ombudsman of een meerhoofdige ombudscommissie,
mits de onafhankelijkheid daarvan is gewaarborgd.Ook aansluiting bij een ombudsinstantie van een naburige gemeente of de
instelling van een gezamenlijke ombudsinstantie behoort tot de mogelijkheden.
Ik zeg dat in het bijzonder tegen de heer Van Beek. Als een kleinere gemeente
een te kleine organisatie heeft om te kunnen voldoen aan de strikte eisen
van onafhankelijkheid, kan men altijd deze keuzes maken ter voorkoming van
onnodige belasting van het apparaat.Moet het personeel door de raad worden benoemd? Toen de heer Wolfsen dit
vroeg, verwachte ik eigenlijk dat hij ook zou voorstellen om de Kamer die
bevoegdheid te geven voor de Nationale ombudsman. Dat zou spiegelbeeldig daarvan
de consequentie moeten zijn.De heer Wolfsen (PvdA):Nee, juist niet, want de Nationale ombudsman benoemt zelf. Als wij die
lijn zouden doortrekken, zou de ombudsman van een gemeente ook zelf zijn medewerkers
moeten benoemen! Dat gaat volgens mij zelfs u veel te ver.Minister Remkes:Die consequentie trekt u niet?Hoe dan ook had het voorstel van de regering beter bij het dualistische
systeem en de duale verhoudingen gepast. Ik maak er echter geen halszaak van
en laat daarom het oordeel over het amendement van de heer Wolfsen terzake
graag aan de Kamer over.Moeten lokale ombudslieden bevoegd zijn in de bezwaarfase? Het is een
goede zaak dat gemeentelijke ombudslieden vaak een actieve bemiddelende rol
spelen in kwesties die bij hen worden aangebracht. Het wetsvoorstel moet ruimte
laten voor deze praktijk. Eerlijk gezegd denk ik dat het wetsvoorstel op dit
punt veel meer ruimte laat dan de lokale ombudslieden klaarblijkelijk denken.Zo staat het wetsvoorstel er helemaal niet aan in de weg dat een gemeente
haar ombudsman niet alleen belast met de externe klachtbehandeling maar ook
met een loket- of aanjaagfunctie bij bezwaren of met het interne klachtrecht.
U kunt daarbij denken aan een telefoontje om een burger te helpen snel iets
rechtgezet te krijgen, maar ook aan intensievere vormen van hulp en bemiddeling.
In het systeem van de AWB valt het echter niet onder de externe klachtbehandeling.
Het moet dan ook eerder worden gezien als een nevenfunctie van de ombudsman.Al met al valt het dus allemaal wel mee. Het amendement van de heer Wolfsen
is dan ook strikt genomen niet nodig om de bestaande mogelijkheden veilig
te stellen. Als het echter verwarring kan helpen voorkomen, heb ik geen overwegende
bezwaren tegen het amendement. Ik laat het oordeel over dit amendement dus
ook graag over aan de Kamer.Voor de goede orde wijs ik er wel op dat een dergelijke uitbreiding van
de bevoegdheid van de ombudslieden uitsluitend betrekking heeft op de periode
van de bezwaarprocedure en dus niet op de functie ervan. De bezwaarschriftprocedure
en de klachtenprocedure hebben immers ieder een eigen invalshoek. Bij een
bezwaarschrift gaat het om een heroverweging van de inhoud van een besluit.
Dat is en blijft een taak van het bestuursorgaan zelf. Een klacht heeft betrekking
op de behoorlijkheid van gedragingen van een bestuursorgaan en daarover kan
de ombudsman een onafhankelijk oordeel vellen.De heer Wolfsen heeft een vraag gesteld over de sterke-armbevoegdheid,
ook voor de lokale ombudslieden. Ik ben daar geen voorstander van. Het is
een zware bevoegdheid en wij plegen niet zo royaal te zijn, en dat lijkt mij
een goed uitgangspunt. Ook de lokale enquêtecommissies, bijvoorbeeld,
hebben deze bevoegdheid niet gekregen. De lokale ombudslieden kunnen het tot
nu toe heel goed stellen zonder deze bevoegdheid. In de praktijk is dit bij
mijn weten nog niet als een ernstig tekort gevoeld. De Nationale ombudsman
heeft deze bevoegdheid tot nu toe nog nooit hoeven gebruiken. Ik zeg overigens
wel dat dit punt expliciet bij de evaluatie kan worden meegenomen. Dat geldt
ook voor een paar andere punten die de heer Wolfsen heeft opgebracht, zoals
de mogelijkheid om de kwaliteit te volgen en de gang van zaken daarbij. Ik
denk niet dat het goed is om tussentijds allerlei zware monitorsystemen op
de ontwikkeling te zetten en daar is ook niet echt voor gepleit. Het spreekt
echter vanzelf dat dit te zijner tijd een gedegen evaluatie zal vragen. Dan
kan dit soort aspecten goed in beeld komen. Vervolgens kunnen wij aan de bevindingen
wel of geen conclusies verbinden.Wat de tijdigheid van de beslissingen betreft heeft de heer Wolfsen inderdaad
een punt, want in dat opzicht kunnen nog heel wat bestuursorganen verbeteringen
boeken, ook bij de rijksoverheid, getuige het onderzoek dat de Nationale ombudsman
daarnaar heeft ingesteld. Ik denk dat wij het daarover geheel met elkaar eens
zijn. De noodzaak van verbetering op dit punt is ook onderkend in het actieprogramma
"Andere overheid" van het kabinet. Onlangs heeft collega De Graaf een apart
actieplan over dit onderwerp naar de Kamer gestuurd, waarin het kabinet aangeeft
langs welke weg het dit probleem de komende tijd wil aanpakken. Er wordt dus
hard aan gewerkt. Het actieplan gaat ervan uit dat de oplossing primair moet
komen van organisatorische maatregelen en van het verbeteren van de communicatie
met de burger. Dat lijkt mij een juiste benadering. Wetgeving kan dat eventueel
aanvullen, maar wij moeten ervoor oppassen altijd meteen naar wetgeving
te grijpen om een probleem op te lossen. Dat geldt zeker voor een probleem
als dit, dat in de eerste plaats moet worden opgelost door een betere organisatie
en logistiek. Zoals u ongetwijfeld weet, heeft de commissie-Scheltema al eens
een voorontwerp gemaakt voor een mogelijke aanvulling van de Algemene wet
bestuursrecht, met een regeling die de burger een beter rechtsmiddel geeft
als het bestuur niet tijdig met een besluit afkomt. Dit is het voorontwerp
Beroep bij niet tijdig beslissen. De reacties op dit idee waren nogal verdeeld,
zowel vanuit de bestuurlijke als vanuit de rechterlijke hoek. De grote vraag
is wat er gaat gebeuren als je zo'n regeling in één keer voor
het gehele bestuur zou invoeren. Krijgt de rechter dan zeer veel extra beroepszaken
te behandelen? Krijgen juist bestuursorganen die hun zaken nog niet goed op
orde hebben het dan ook nog druk met zich verweren in die beroepszaken? Is
het wel eerlijk tegenover de burgers die wat minder snel naar de rechter hollen
en die dan moeten aanzien dat hun meer assertieve medeburgers voorrang krijgen?
Daarom bezien wij op dit ogenblik wat de mogelijkheden zijn voor een meer
geleidelijke invoering van het voorstel van de commissie-Scheltema, bijvoorbeeld
door te beginnen met invoering daar waar de gevolgen het meest beheersbaar
lijken en van daaruit de werking stapsgewijs uit te breiden. Dat zou goed
kunnen aansluiten bij de al eerder aangekondigde organisatorische maatregelen.Ik ben ingegaan op de vraag en de opmerking van de heer Van Beek over
de erg rigide scheiding en ik hoop dat ik hem daarmee tevreden heb gesteld.De heer Van Beek (VVD):U zegt dat kleinere gemeenten het werk natuurlijk ook kunnen uitbesteden
of zich kunnen aansluiten bij een regionale organisatie. Dat begrijp ik, maar
het gaat mij om de gevallen waarin men de keuze maakt de ombudsfunctie in
de gemeente zelf vorm te geven en zich dus niet aan te sluiten bij de Nationale
ombudsman of een regionale voorziening. Dat moet dan te organiseren zijn.
Ontstaat er door de wijziging van artikel 81t via de nota van wijziging geen
situatie waarin het feitelijk onmogelijk wordt om de ombudsfunctie in kleinere
organisaties vorm te geven?Minister Remkes:Ik heb de bestuurlijke route van alternatieven zojuist aangegeven, maar
er geldt natuurlijk ook dat het beroep op de ombudsman geringer zal zijn naarmate
de gemeente kleiner is. De omvang van het bijbehorende apparaat zal dus ook
geringer kunnen zijn, dus dit probleem hoeft zich in de praktijk niet echt
voor te doen.De heer Van Beek (VVD):Dit voorbeeld was voor mij nu juist de aanleiding om deze discussie nog
eens te hervatten, want juist als je verdeeld over de maand of over de week
voor een bepaalde functie maar een bepaald aantal uren nodig hebt, is het
heel erg moeilijk om er een specifieke functie van te maken. Dan zou je in
een gemeentelijke organisatie die taak graag onderbrengen bij ambtenaren die
er al zijn, die overigens voor het deel van hun werkzaamheden voor de ombudsman
ook aan hem verantwoording verschuldigd zijn; laat daar geen misverstand over
ontstaan. Maar het is heel erg moeilijk om ambtenaren aan te trekken die specifiek
voor de ombudsman gaan werken.Minister Remkes:Voorzitter. Wij hebben geprobeerd om met de nota van wijziging te voorkomen
dat er bij de burgers een beeld van vooringenomenheid zou ontstaan. Dat risico
is bij de oplossing die de heer Van Beek kiest bepaald niet denkbeeldig. Ik
kan mij op zichzelf wel iets voorstellen bij wat hij over de door ons gekozen
oplossing zegt, maar ik denk dat er zich in de praktijk geen problemen zullen
voordoen, omdat de gemeente altijd een andere keuze kan maken. Zij kan een
beroep doen op een andere ombudsman en zij kan zoeken naar mogelijkheden tot
samenwerking, waarmee in ieder geval de schijn van vooringenomenheid wordt
voorkomen.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Ik heb al gezegd dat de oplossing die de minister bij nota
van wijziging kiest, voortgekomen is uit vragen die de Kamer zelf had gesteld,
ook namens mijn fractie. Het is alleen de vraag of deze oplossing niet zo
rigide is dat het evident is dat er met name voor kleinere organisaties weer
andere problemen ontstaan.Minister Remkes:Voorzover wij het kunnen inschatten, zullen er zich geen indringende problemen
voordoen, maar ik zeg u graag toe dat ook dit bij de evaluatie aan de orde
zal komen. Als het echt nodig is, zullen wij ons nog eens achter de oren krabbelen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande donderdag over het wetsvoorstel en de ingediende
amendementen te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 10.53 uur tot 12.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-5761-5765.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl