Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging van de jeugdzorg (Wet op de jeugdzorg) (28168)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1117-1138

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-04-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 23, pagina 1117-1138

06-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28168Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Brandweerwet 1985, de Wet rampen en zware ongevallen en de Wet geneeskundige hulpverlening bij rampen in verband met de bevordering van de kwaliteit van de rampenbestrijding door middel van een planmatige aanpak en de aanscherping van het provinciale toezicht en tot wijziging van de Wet ambulancevervoer (Wet kwaliteitsbevordering rampenbestrijding) (28644).Pagina 1142-1147
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging van de jeugdzorg (Wet op de jeugdzorg) (28168) en over de motie-Soutendijk-van Appeldoorn c.s. inzake rapportage met betrekking tot verschillende aspecten van de werking van de Wet op de jeugdzorg (28168, F)Pagina 1165-1173
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging van de jeugdzorg (Wet op de jeugdzorg) (28168)Pagina 1147-1155
Presentie en opening (dinsdag 6 april 2004)Pagina 1117-1117
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Brandweerwet 1985, de Wet rampen en zware ongevallen en de Wet geneeskundige hulpverlening bij rampen in verband met de bevordering van de kwaliteit van de rampenbestrijding door middel van een planmatige aanpak en de aanscherping van het provinciale toezicht en tot wijziging van de Wet ambulancevervoer (Wet kwaliteitsbevordering rampenbestrijding) (28644)Pagina 1155-1165
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging van de jeugdzorg (Wet op de jeugdzorg) (28168)Pagina 1117-1138
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Landinrichtingswet en enige andere inrichtingswetten (positie van de Centrale Landinrichtingscommissie) (28967)Pagina 1138-1142

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 120 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging
van de jeugdzorg (Wet op de jeugdzorg) (28168).(Zie vergadering van 5 april 2004.)De beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Mevrouw de voorzitter. Ik wil de heer Hamel en de dames Soutendijk en
Slagter graag complimenteren met hun maidenspeeches. Ik heb ze daar gisteren
al mee gefeliciteerd. De speeches getuigden van grote betrokkenheid bij het
onderwerp. Dat doet mij deugd, want alle betrokkenen in de jeugdzorg, ikzelf
incluis, hebben erg uitgezien naar het moment dat dit wetsvoorstel plenair
kon worden behandeld. Om verschillende redenen heeft het wetgevingsproces
helaas langer geduurd dan wenselijk. Snelle duidelijkheid over dit wetsvoorstel
is van groot belang, ten eerste vanwege de zekerheid die dit het veld biedt
en ten tweede om de beoogde vernieuwing van de jeugdzorg met kracht te kunnen
voortzetten.De jeugdzorg kent vele en grote problemen. De hulp is versnipperd, de
wachttijden zijn te lang en ouders en kinderen worden soms van het kastje
naar de muur gestuurd. Dat moet en dat kan beter. Dat is trouwens geen constatering
van vandaag of gisteren, zo heeft ook uw Kamer gisteren gememoreerd. Vanaf
1994 is de vernieuwing van de jeugdzorg ter hand genomen. In het regeerakkoord
van 1998 is vervolgens vastgesteld dat er een nieuwe wet nodig was die de
bestaande Wet op de jeugdhulpverlening moest vervangen. Over die nieuwe wet,
de Wet op de jeugdzorg, hebben wij het vandaag.De heer Van der Lans vroeg zich af hoe het mogelijk is dat een wetsvoorstel
waaraan zo lang is gewerkt, met zoveel onvrede en onbehagen gepaard gaat.
Misschien is dat toch niet zo heel verbazingwekkend, want de totstandkoming
van het wetsvoorstel was ingewikkeld, daar wind ik geen doekjes om. De jeugdzorg
is dan ook complex en bestaat uit verschillende sectoren met hun eigen belangen.
In heel mooie uitgangspunten op papier kunnen mensen en groeperingen met eigen
sectorale belangen zich nog wel vinden. Het wordt anders wanneer die uitgangspunten
in een wetsvoorstel en in regels worden vastgelegd. Dan gaan emoties en soms
ook statusverlies – er is gerefereerd aan de GGZ – een rol spelen.
Bovendien staat de Wet op de jeugdzorg niet op zichzelf. Zij maakt feitelijk
deel uit van de gehele jeugdketen, waarin de verschillende overheden en betrokken
instanties hun eigen verantwoordelijkheid hebben. Zo hebben de gemeenten op
het gebied van preventie de eerste verantwoordelijkheid. Voor het goed werken
van de gehele jeugdketen moeten alle schakels goed functioneren en goed in
elkaar grijpen. Voor dat functioneren en in elkaar laten grijpen van die schakels
is dit wetsvoorstel onmisbaar.Ik wil daarmee overigens niet zeggen dat wij er nu al helemaal zijn. Ik
deel deze opvatting met velen die hier gisteren hebben gesproken.
Ik ben er wel van overtuigd dat wij erin zijn geslaagd om een grote en essentiële
stap te zetten om de werking van de keten te verbeteren en om bruggen te bouwen,
waardoor er voor de cliënt daadwerkelijk een betere situatie ontstaat.
Ik ben dan ook verheugd, te constateren dat uw Kamer de hoofdpunten en doelen
van het wetsvoorstel met ons deelt. Dat geldt overigens ook voor de Tweede
Kamer, die het voorstel unaniem heeft aanvaard. Ik constateer echter ook dat
er op onderdelen forse kritiek is. Ik vind het een uitdaging om alle zeilen
bij te zetten om iedereen te overtuigen. Ik ga graag de uitdaging aan om ook
uw Kamer zo ver te brengen dat zij het wetsvoorstel unaniem aanvaardt. Ik
zal daartoe mijn uiterste best doen.Ik licht graag nog eens toe in welke opzichten het wetsvoorstel beter
is dan de Wet op de jeugdhulpverlening, dit ook in antwoord op de vraag van
de CDA-fractie naar de meerwaarde van het wetsvoorstel. Op de vragen en kritiek
ga ik daarna in. Uiteraard zal de minister zijn deel van de vragen voor zijn
rekening nemen. Ten eerste waren er onder de Wet op de jeugdhulpverlening
verschillende instanties die een hulpvraag beoordeelden. Ouders en kinderen
met problemen wisten daardoor niet goed bij welke instantie zij moesten zijn.
In het wetsvoorstel wordt geregeld dat er één loket is waar
de cliënt terecht kan, een herkenbaar en onafhankelijk loket dat toegang
geeft tot alle vormen van jeugdzorg. Dat loket is het bureau jeugdzorg. Dit
bureau bepaalt of en zo ja welke hulp iemand nodig heeft. Dat kan variëren
van geestelijke gezondheidszorg voor de jeugd tot en met plaatsing in een
justitiële jeugdinrichting, en op termijn voor de zorg voor licht verstandelijk
gehandicapte jongeren. Dit maakt een integrale afweging van de problemen mogelijk.
Het maakt vooral mogelijk dat de oplossingen voor de problemen jeugdzorgbreed
kunnen worden gevonden.Ten tweede heeft de jeugdzorg tot nu toe aanbodgericht gewerkt. Niet zozeer
de behoefte van de cliënt, maar het bestaande aanbod bepaalde welke hulp
werd geboden. Het nieuwe wetsvoorstel stelt de behoefte van de cliënt
centraal, wat bijdraagt aan een goede zorgverlening. Ten derde wordt de positie
van de cliënt door het wetsvoorstel versterkt, omdat hij aanspraak kan
maken op jeugdzorg. Om dit recht te versterken, staat in het wetsvoorstel
dat zorgaanbieders een acceptatieplicht hebben. Zij mogen dus geen cliënten
afwijzen. Een dergelijke verplichting ontbreekt in de Wet op de jeugdhulpverlening.
Ten vierde zorgt het wetsvoorstel voor meer samenhang in de jeugdzorg. Verschillende
elementen dragen daaraan bij, zoals de brede en interdisciplinaire indicatiestelling
door het bureau jeugdzorg. Ook zal het bureau jeugdzorg, als blijkt dat niet
met één vorm van zorg kan worden volstaan, altijd nagaan of
gezinscoaching nodig is. Het bureau zorgt er in overleg met de cliënt
zonodig voor dat een coach wordt aangesteld. De verschillende hulpverleners
moeten bovendien het hulpverleningsplan onderling afstemmen. Ook het verplichte
overleg tussen provincies, gemeenten en zorgverzekeraars moet bijdragen aan
integrale en samenhangende jeugdzorg in de provincie. Op die manier wordt
bereikt dat een totaalaanbod aan jeugdzorg tot stand komt. Ten vijfde worden
in het bureau jeugdzorg de Jeugdreclassering, de Jeugdbescherming en het Advies-
en Meldpunt Kindermishandeling geïntegreerd. Dat heeft alles te maken
met de indicatiestelling en de zorgverlening. Deze integratie van instanties
zal de samenhang in de hulp aan ouders en kinderen bevorderen.Samengevat verwacht ik dat de Wet op de jeugdzorg een antwoord biedt op
veel van de huidige problemen in de jeugdzorg. Het wetsvoorstel biedt meer
garanties voor doelmatige, professionele en samenhangende jeugdzorg dan de
huidige wet. Dat is weer een garantie voor betere hulp aan de cliënt.
Alle betrokkenen werken inmiddels hard aan de invoering. In op één
na alle provincies en grootstedelijke regio's staat een bureau jeugdzorg,
waarvan de Jeugdbescherming, Jeugdreclassering en het Advies- en Meldpunt
Kindermishandeling deel uitmaken. De Wet op de jeugdzorg geeft de bureaus
jeugdzorg een wettelijke basis. Ik ben het overigens met de leden van verschillende
fracties eens dat alleen een nieuwe wet niet voldoende is om de hulp aan de
cliënt te verbeteren. Er moet ook beter zicht komen op de doelmatigheid
en doeltreffendheid van de zorg. Instellingen moeten in de praktijk beter
gaan samenwerken. De uitvoering moet niet bureaucratisch ter hand worden genomen.
Kortom, de jeugdzorg moet daadwerkelijk doeltreffender en doelmatiger gaan
functioneren. Dreigende bureaucratie moet worden aangepakt. Ik kom daar straks
nog uitgebreid op terug.Alle fracties hebben gewezen op het ontbreken van één financieringsstroom
voor het aanbod van alle vormen van jeugdzorg. Zij gaan ervan uit dat het
ontbreken van deze ene financieringsbron in het wetsvoorstel adequate en snelle
hulp aan jongeren en hun ouders belemmert. Ik zie het ontbreken van één
financieringsstroom voor al het aanbod aan jeugdzorg minder dan uw Kamer als
een belemmering voor snelle en adequate hulp. Zoals ik al eerder zei, is een
belangrijke toegevoegde waarde van het wetsvoorstel dat het bureau jeugdzorg
zowel de indicatie stelt voor de jeugdzorg waarop aanspraak bestaat, voor
de jeugd-GGZ waarop aanspraak bestaat op grond van de AWBZ, voor civielrechtelijke
plaatsingen in de justitiële jeugdinrichtingen, als op termijn voor de
jeugd-LVG. Als de cliënt op geen van deze vormen van hulp is aangewezen,
zal het bureau jeugdzorg de cliënt zo nodig adviseren waar hij met zijn
problemen terecht kan. Het bureau jeugdzorg kijkt dus naar alle problemen
en geeft aan welke zorg nodig is, ongeacht wie de zorg betaalt. Noch in de
AWBZ, noch in de Wet op de jeugdhulpverlening staat dat zorgaanbieders alleen
zorg mogen leveren die alléén op grond van de AWBZ of alléén
op grond van de Wet op de jeugdhulpverlening wordt bekostigd. Eén aanbieder
kan dus alle zorg aanbieden die nodig is. Als er toch meer hulpverleners in
het spel zijn, dan zijn zij op grond van de nieuwe wet verplicht het hulpverleningsplan
onderling af te stemmen. De cliënt merkt dus niet uit welke bron de jeugdzorg
wordt betaald.Een goed voorbeeld waaruit blijkt dat de verschillende financieringsbronnen
geen belemmering hoeven te vormen voor samenhangende hulp aan de cliënt,
is Hulp aan Huis West-Overijssel. Dit is een samenwerkingsproject van instellingen
binnen de sectoren jeugdhulpverlening, GGZ-jeugd, kinder- en jeugdpsychiatrie,
GGZ-volwassenenzorg, vrouwenopvang en de LVG-sector voor jeugdigen en ouders.
Voor het bureau jeugdzorg is wel sprake van één financieringsbron;
de provincie is verantwoordelijk voor het toezicht op het bureau. De provincie
ontvangt hiervoor één bedrag. Daarin is al het geld samengevoegd
voor de toegang tot de verschillende vormen van jeugdzorg, voor de uitvoering
van kinderbeschermingsmaatregelen en voor de AMK's. In mijn ogen is met het
wetsvoorstel een goede stap gezet in de richting van een eenduidige aansturing
en financiering van de jeugdzorg. Ik wil de uitvoering goed in de gaten houden
om te bezien of het in de praktijk zo uitpakt als ik voor ogen heb. De uitvoering
zal dan ook nadrukkelijk een punt van evaluatie zijn. Zonder vooraf verwachtingen
te wekken, ben ik bereid op het verzoek van de VVD-fractie in te gaan, een
onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheden om tot één financieringsbron
te komen voor het aanbod aan jeugdzorg en daarbij te bezien of dat daadwerkelijk
kan bijdragen aan een verbetering van de hulp aan jeugdigen en ouders.De fracties van CDA, PvdA, VVD, GroenLinks en SP – ik zou bijna
zeggen: de hele Kamer – spraken gisteren hun zorgen uit over de bureaucratie.
Ik deel die zorgen. Waar de hulp snel en zonder administratieve rompslomp
kan, moet zij natuurlijk snel plaatsvinden. Dat er juist hierbij nog veel
te winnen is, is duidelijk. Men kan van mij op dit punt actie verwachten.
Maar ik wil direct de indruk wegnemen als zou de jeugdzorg vergeven zijn van
de onnodige regels. Dat is niet zo. Bij de uitwerking van het wetsvoorstel
is steeds gestreefd naar zo min mogelijk regels. Verschillende fracties vroegen
naar de analyse van Actal. Sommige fracties meenden dat het wetsvoorstel tot
meer administratieve lasten zou leiden. Eén fractie meende zelfs dat
een toets door Actal niet had plaatsgevonden. Actal heeft bij de toetsing
van het wetsvoorstel geconstateerd dat het minder administratieve lasten meebrengt
dan de huidige Wet op de jeugdhulpverlening. Onze inzet is dat de bureaucratie
er niet via de AMvB's alsnog insluipt.Regels zijn niet altijd te vermijden en soms zelfs noodzakelijk. Ze dienen
de rechtspositie van de cliënt en een zorgvuldige procedure. Ik zal dit
uitleggen. Het bureau jeugdzorg heeft tot taak voor alle cliënten te
bepalen of zij aanspraak kunnen maken op jeugdzorg. Omdat aan zo'n beslissing
rechten kunnen worden ontleend, worden hoge eisen gesteld aan de zorgvuldigheid
van een dergelijk besluit, niet alleen inhoudelijk, maar ook procedureel.
Hulpverleners kunnen dat ervaren als bureaucratie. Ik vind echter dat deze
werkwijze nodig is in een systeem met wettelijke aanspraken op zorg, zowel
vanwege de cliënt, als vanwege beheersbaarheid van het systeem. De sector
is met mij van mening dat regels nodig zijn voor een zorgvuldige procedure.
Als de Kamer van mij verlangt dat ik deze werkwijze aanpak, die sommige woordvoerders
als bureaucratie aanmerken, dan kan ik dat niet doen zonder dat dit van invloed
is op het systeem van aanspraken en indicatiestelling. Als men doelt op bureaucratie,
dan heeft men daarbij waarschijnlijk niet alleen de regelgeving, maar vooral
ook het werk zelf voor ogen. Met name de heer Hamel refereerde daaraan zeer
nadrukkelijk. Op welke manier het werk wordt gedaan, is de verantwoordelijkheid
van de bureaus en de instellingen. In de beschrijving van de manier waarop
de bureaus jeugdzorg hun werk zullen doen, is als uitgangspunt genomen dat
de administratieve lasten tot een minimum beperkt moeten blijven. Zo hoeven
zij in het kader van de beleidsinformatie alleen de gegevens te registreren
die zij voor hun werk zelf nodig hebben of in ieder geval zouden moeten hebben.Zoals ik heb aangegeven, zal ik actie ondernemen om de bureaucratie zo
veel mogelijk te beperken. De komende jaren zal wat mij betreft het signaleren
en aanpakken van bureaucratie een belangrijk onderdeel worden van de monitor
die onder meer de doeltreffendheid en doelmatigheid van de jeugdzorg moet
verbeteren. In 2005 en 2006 wordt hierover halfjaarlijks gerapporteerd. Bij
het opstellen van het nader rapport zal ik bezien in hoeverre het mogelijk
is in de lagere regelgeving de administratieve verplichtingen nog verder terug
te brengen.De heer Van der Lans (GroenLinks):Gisteren hadden wij het erover dat de feitelijke contacttijd van professionals
of hulpverleners in de sector in een aantal regionen nog maar 20% à
25% bedraagt van de totale werktijd; het feitelijke gegeven is volgens mij
17%. Dat zijn berichten die mij verontrusten. Of de regels nu terecht zijn
of niet, de hulpverleners zijn dus voor het merendeel met dingen bezig die
niet tot de kern van hun professionaliteit behoren. Is het een onderdeel van
het actieprogramma om ook in de toekomst te bekijken of de verhouding naar
normalere proporties kan toegroeien? Dat moet je onderzoeken, want pas dan
merk je het op het niveau van de dagelijkse werkzaamheden. Je kunt het monitoren.
Hoort het erbij?Staatssecretaris Ross-van Dorp:De heer Van der Lans stelt een buitengewoon duidelijke vraag en het duidelijke
antwoord dat ik kan geven is "ja". Het lijkt mij zeer zinvol om onder meer
de werkwijze in de diverse bureaus jeugdzorg met elkaar te vergelijken. Wij
zullen ook kijken naar benchmarking. Er moet een prikkel worden gegeven om
de bureaus zo doelmatig mogelijk te laten werken met de grootst mogelijke
klanttevredenheid, onder meer over contacten. Wij zullen bekijken hoe goed
wij een en ander in kaart kunnen brengen en hoe wij de bureaus jeugdzorg de
juiste prikkels kunnen geven om zo efficiënt mogelijk te werken en ook
zo klantvriendelijk, want het gaat altijd om menselijke contacten. Een jeugdige
is niet alleen maar een stapeltje papier.Voorzitter. De heer Hamel heeft gevraagd of het bureau jeugdzorg niet
een extra loket vormt. Ik deel die mening niet. Het zou niet zo moeten zijn.
Het bureau jeugdzorg vervangt vele loketten. Uit gesprekken met het veld komt
steeds naar voren hoe essentieel het is dat er één toegang is
om de eerder gememoreerde problemen op te lossen inzake het van het kastje
naar de muur gestuurd worden. Als gecombineerde zorg is geïndiceerd heeft
het bureau jeugdzorg onder meer de taak erop toe te zien dat de zorg in samenhang
wordt aangeboden. Het moet de cliënt ondersteunen bij het verkrijgen
van de geïndiceerde zorg en moet het verloop van de zorg volgen. De taak
van het bureau jeugdzorg is daarmee veel inhoudelijker dan een taak van het
RIO. Specifiek aansluitend op de vraag van de heer Hamel van de PvdA-fractie zeg ik dat het uiteraard niet de bedoeling is dat binnen
het bureau jeugdzorg verschillende loketten bestaan. Het is aan de bureaus
de indicatiestelling zo te organiseren dat de cliënt zo snel mogelijk
een goede indicatie krijgt, waarbij alle benodigde expertise betrokken is.
Ik geef toe dat de realisatie van één loket niet altijd probleemloos
verloopt. Je ziet dat bijvoorbeeld ook gebeuren bij huisartsenposten. Laatst
was ik nog bij zo'n post. Daar zaten twee huisartsen achter het loket, maar
zij hadden beiden nog hun eigen systeem en waren volstrekt niet geïntegreerd.
Het aardige is wel dat men er na enige tijd meestal achterkomt dat het op
zijn minst doeltreffender en efficiënter is om een aantal taken te integreren.
Mijn ambitie is echter dat het bureau jeugdzorg dat ene loket is waar het
proces van de geïntegreerde aanpak gestuurd wordt. Er moet sprake zijn
van een goede indicatie waarbij alle benodigde expertise is betrokken. Het
moet niet zo zijn dat er weer allemaal afzonderlijke instanties komen te zitten
achter dat ene loket.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Aangezien het hierbij ook gaat om huisartsenposten, moet ik wel even opspringen.
De ervaring bij huisartsenposten leert dat er altijd erg veel behoefte is
aan deskundige triage op grond waarvan direct aan de poort een onderscheid
gemaakt kan worden tussen mensen die wel even kunnen wachten, en mensen die
direct hulp nodig hebben. De moeilijkheid bij triage is dat je moet kiezen
voor een bepaald deskundigheidsniveau. Wij maken ons er zorgen over hoe dat
vorm zal krijgen binnen een bureau jeugdzorg. Op welk niveau zal daar die
keuze gemaakt worden?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ik kom daar zo op terug. De kwaliteit waar u over spreekt, moet uiteraard
gewaarborgd zijn in het proces. Ik wilde alleen maar illustreren dat ik begrijp
wat de heer Hamel bedoelt. Dat mag uiteindelijk echter absoluut niet de uitkomst
van het proces zijn. Er moet toegewerkt worden naar een dynamisch proces.
Ik geef toe dat het met het realiseren van één loket niet onmiddellijk
allemaal gestroomlijnd zal verlopen, maar dat moet wel de ambitie zijn. Er
zal ook streng op worden toegezien dat dit daadwerkelijk gebeurt bij de provincies,
die dit uitvoeren.De heer Hamel (PvdA):Dat ene loket komt er, maar het heeft een verplichtend karakter. Daarom
denk ik net als mevrouw Slagter dat er na het eerste loket bijna automatisch
andere loketten zullen komen. Ik heb gisteren al aangegeven dat ik geloof
in dynamische processen, maar het formele karakter is nog een punt. Men moet
namelijk langs een bureau jeugdzorg. Er had dus één loket voorkomen
kunnen worden.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Het is een wens van de cliënten zelf om niet langer van het kastje
naar de muur gestuurd te worden. In de huidige situatie met de Wet op de jeugdhulpverlening
komt het regelmatig voor dat men, als na de intakeprocedure blijkt dat men
bij de ene instelling niet op zijn plaats is, dan naar de volgende instelling
moet. U kunt zich voorstellen dat dit als buitengewoon belastend wordt ervaren.
Dat ene loket is dan ook nadrukkelijk een wens van de mensen zelf. Dat is
een belangrijk signaal waar nu zo goed mogelijk invulling aan moet worden
gegeven. Het mag namelijk niet zo zijn dat dit proces achter dat ene loket
gewoon weer doorgaat. Er moet een integrale indicatiestelling plaatsvinden.
Als ik naar de diverse bureaus jeugdzorg kijk, moet ik zeggen dat ik tevreden
ben over de ontwikkelingen die daar op dit moment plaatsvinden, al zit er
natuurlijk verschil in. De heer Van der Lans heeft gevraagd of een en ander
goed gemonitord kan worden en of hier ook eisen aan gesteld worden. Ik vind
dat wij goed moeten toezien op die processen en die processen in beeld moeten
brengen en met elkaar moeten vergelijken.De VVD-fractie meent terecht dat de vraagsturing via de indicatiestelling
van het bureau jeugdzorg plaats dient te vinden. Zij constateert dat de indicatiestelling
op dit moment in hoge mate aanbodgericht is. Wat daarvan zij, duidelijk moet
zijn dat de indicatiestelling, zoals de Wet op de jeugdzorg deze regelt, moet
uitgaan van de problemen van de cliënt. Het bureau jeugdzorg heeft als
taak, de problemen in kaart te brengen en vast te stellen welke hulp nodig
is. Op dit moment is de jeugdhulpverlening omschreven in voorzieningen. In
de Wet op de jeugdzorg is dat niet meer het geval. Daar gaat het om functioneel
omschreven aanspraken en niet meer om voorzieningen. Bij de inwerkingtreding
van de wet zal het aanbod nog niet zijn afgestemd op de vraag. Dit mag er
echter niet toe leiden dat de bureaus jeugdzorg zich blijven richten op het
bestaande aanbod. Het bureau zal echt moeten nagaan wat de beste hulp voor
de cliënt is. Wat vooralsnog wel zal moeten gebeuren, is dat het bureau
niet alleen de meest aangewezen hulp indiceert, maar daarnaast een "next best"-oplossing
opneemt die is afgestemd op het aanwezige aanbod. De hulp die als de beste
optie wordt geïndiceerd, zal de basis moeten vormen voor de planning
van de provincies. Die beste optie is immers de echte behoefte van de cliënt.
Pas als het aanbod daarop is afgestemd, is er echt sprake van vraagsturing.In het beeld dat mevrouw Kalsbeek schetst van een lineair proces over
veel schijven, herken ik niet de indicatietaak van het bureau jeugdzorg en
de daarmee samenhangende taken als hulp bij het tot gelding brengen van een
aanspraak, het volgen van de zorg en het evalueren daarvan. De wet schrijft
niet voor hoe deze taken moeten worden uitgevoerd en schrijft dus ook niet
voor dat deze taken in stukjes moeten worden geknipt en moeten worden verdeeld
over verschillende functionarissen. Een verantwoorde uitvoering van deze taken –
daartoe zijn de bureaus jeugdzorg volgens de wet verplicht – brengt
mee dat zo veel mogelijk door eenzelfde persoon en zo veel mogelijk met de
cliënt samen de problemen in kaart worden gebracht en wordt gezocht naar
oplossingen. Na de indicatiestelling wordt de cliënt op weg geholpen
naar hulpverlening die inderdaad van buiten het bureau komt. Wij hebben immers
indiceren en het verlenen van hulp gescheiden. Een indicatiebesluit vervalt,
als het niet binnen een bepaalde termijn tot gelding is gebracht. De achtergrond
van deze bepaling is dat na een bepaalde tijd opnieuw moet worden bekeken
welke hulp nodig is. Door het tijdsverloop kan de hulpvraag veranderd zijn.
Met andere woorden: de hulp zal altijd moeten plaatsvinden op basis van een
actuele indicatie.De PvdA-fractie vraagt zich af of binnen het bureau jeugdzorg voldoende
ervaring en deskundig heid te realiseren is voor de indicatiestelling.
Ook mevrouw Slagter heeft hiernaar gevraagd. Op dit moment werken binnen de
bureaus jeugdzorg met name medewerkers met hulpverleningservaring in de jeugdhulpverlening.
De Wet op de jeugdzorg biedt werknemers in de jeugdzorg de mogelijkheid, parttime
bij het bureau jeugdzorg te werken en parttime bij een zorgaanbieder. Hiermee
kan voorkomen worden dat binnen het bureau jeugdzorg onvoldoende zicht is
op de hulpverleningspraktijk. Hiervoor is dus geen experimenteerartikel nodig.
Een verantwoorde uitvoering van de brede indicatietaak betekent dat de bureaus
moeten beschikken over voldoende deskundigheid op het brede terrein van de
jeugdzorg. Om deze reden is in artikel 6 van het Besluit kwaliteit opgenomen
over welke deskundigheden men moet beschikken. Zo zal het bureau om de indicatietaak
voor de jeugd-GGZ naar behoren te kunnen uitvoeren, moeten beschikken over
voldoende deskundigheid op dat terrein, zoals van psychologen, en zal het
daaraan invulling moeten geven in het personeelsbeleid. Het inhuren van deskundigheid
op het terrein van de jeugd-GGZ mag niet leiden tot incidentele inschakeling.
Men zal de deskundigheid in huis moeten halen door zelf deskundigen aan te
stellen of men zal verbindingen moeten aangaan met GGZ-instellingen, opdat
men structureel een beroep kan doen op de daar aanwezige deskundigheid. Ik
heb er daarom steeds bij de partijen op aangedrongen dat zij met de integratie
van de toegang tot de jeugd-GGZ met elkaar afspraken maken om de deskundigheid
voor het indiceren voor de jeugd-GGZ te waarborgen.Indicatiesteller bij het bureau jeugdzorg is een nieuw beroep. Met de
sector samen ben ik aan het bezien hoe middels opleiding en training de benodigde
deskundigheid gerealiseerd kan worden. Dit punt is meegenomen in de afspraken
over de inzet van de middelen ten behoeve van de kwaliteitsimpuls in de jeugdzorg.Naast de zorgen over de benodigde deskundigheid binnen het bureau jeugdzorg
om de integratie van de toegang tot de jeugd-GGZ binnen het bureau jeugdzorg
te realiseren, spreekt de CDA-fractie haar zorgen uit over het uitstel van
de overheveling van de middelen ten behoeve van de toegang tot de jeugd-GGZ.
Onder mijn voorgangster, mevrouw Vliegenthart, was reeds geregeld dat ten
minste 7 mln euro vanuit de jeugd-GGZ ingezet zou moeten worden in het bureau
jeugdzorg, teneinde de integratie van de toegang tot de jeugd-GGZ in het bureau
jeugdzorg te realiseren. Hiervoor is het noodzakelijk dat partijen –
provincies, zorgkantoor, GGZ en bureau jeugdzorg – afspraken met elkaar
maken over samenwerking en overheveling van middelen van het zorgkantoor naar
de provincie, als blijkt dat het bureau jeugdzorg de toegangstaak al van de
GGZ heeft overgenomen of dit op korte termijn gaat doen. Uit een recente inventarisatie
van het NIZW bij de bureaus jeugdzorg is gebleken dat hiervoor in de meeste
regio's nog veel werk verricht moet worden. Ook blijken er in de verschillende
regio's nog veel vragen te zijn over hoe de regelgeving in de praktijk vertaald
moet worden. Ik ben daarom samen met IPO, de MOgroep, GGZ Nederland en Zorgverzekeraars
Nederland een werkgroep gestart. Het doel van deze werkgroep is om ervoor
te zorgen dat alle partijen per 1 januari volledig zijn voorbereid op
het uitvoeren van hun nieuwe taken en dat daarvoor de benodigde afspraken
op regionaal niveau gemaakt zijn. Bovenregionale knelpunten hierbij worden
door de werkgroep aangepakt.Indien er sprake is van ernstige opgroei- of opvoedproblematiek ontstaat
een aanspraak op jeugdzorg. De CDA-fractie heeft gevraagd waarom dit criterium
niet is opgenomen in de tekst van de wet. In de wettelijke omschrijving van
jeugdzorg ligt al besloten dat het moet gaan om hulp bij opgroei- of opvoedingsproblemen.
Een aanspraak ingevolge de wet zal volgens het ontwerpbesluit jeugdzorgaanspraken
slechts bestaan voor problemen die niet door het gezin zelf of met behulp
van personen uit de directe omgeving of met behulp van andere zorg kunnen
worden opgelost. Dit is de invulling die aan het begrip "ernstige problematiek"
is gegeven.Het realiseren van uniformiteit van indicatiestelling en het realiseren
van eenheid van handelen op andere terreinen van het bureau jeugdzorg, zoals
ambulante hulp, jeugdreclassering, gezinsvoogdij-instellingen en AMK vormen
belangrijke aandachtspunten. In overleg met de bureaus jeugdzorg is een referentiewerkmodel
ontwikkeld. In het referentiewerkmodel is de Wet op de jeugdzorg vertaald
in werkprocessen. Op dit moment wordt gewerkt aan de implementatie van het
referentiewerkmodel. Hiermee wordt eenheid van werkprocessen met betrekking
tot indicatiestelling, ambulante hulp, jeugdreclassering, gezinsvoogdij en
voogdij en AMK gerealiseerd.Daarnaast wordt bij de uitvoering van de verschillende taken van het bureau
jeugdzorg ook in methodische zin aan eenheid gewerkt. Bij de gezinsvoogdij
wordt al langer gewerkt met het handboek De gezinsvoogd als jongleur. Om een
verbetering van de professionele standaard in de jeugdreclassering tot stand
te brengen, is gestart met de ontwikkeling van een methodisch handboek voor
jeugdreclasseringmedewerkers. Ook de AMK's werken volgens een handelingsprotocol.
In het kader van kwaliteitsbeleid zal gezamenlijk met de sector een traject
worden gestart om tot uniforme inhoudelijke criteria voor indicatiestelling
te komen.De fracties van SP en GroenLinks hebben vragen gesteld over gezinscoaching.
De vragen hadden betrekking op de verantwoordelijkheidsverdeling, de relatie
met het bureau jeugdzorg en het casemanagement. Ik denk dat het goed is om
nog eens te verhelderen wat de gezinscoach doet. Bij gezinscoaching gaat het
om coördinatie van hulp aan gezinnen met meervoudige problematiek, die
de greep kwijt zijn geraakt op hun eigen situatie en waarbij verschillende
hulpverleningsinstanties zijn betrokken. Inderdaad zitten zij dicht op de
huid van de betrokkenen, zoals de heer Van der Lans opmerkte: "outreaching"
en in de leefwereld van mensen. Ik vind het daarom heel belangrijk dat de
coach het vertrouwen heeft in het gezin. In de praktijk verrichten verschillende
instanties gezinscoaching. Het gaat mij erom dat er daadwerkelijk een gezinscoach
komt als dat noodzakelijk is, een systematische aanpak dus.De vraag is hoe de verantwoordelijkheden dan liggen. Samen met de VNG
heb ik vastgesteld dat gezinscoaching, coördinatie van zorg, een functie
is die minimaal op lokaal niveau aanwezig moet zijn. Het algemeen
maatschappelijk werk heeft hierin een belangrijke rol. De gemeenten Woerden
en Eindhoven hebben deze keuze bijvoorbeeld al gemaakt. Deze regering heeft
juist voor opvoedingsondersteuning en gezinscoaching onder gemeentelijke regie
extra middelen beschikbaar gesteld. Gezinscoaching is geen exclusieve gemeentelijke
verantwoordelijkheid. Al naar gelang de zwaarte en de aard van de problematiek
zou ook de geïndiceerde zorg deze functie moeten uitoefenen. Het bureau
jeugdzorg kan hiervoor de indicatie stellen als onderdeel van de functie jeugdhulp.
Ik vind gezinscoaching geen taak van het bureau jeugdzorg zelf. Het bureau
heeft immers niet zelf de taak hulp te verlenen. Over de specifieke relatie
tussen gezinsvoogd en gezinscoach zal minister Donner spreken.De heer Van der Lans vroeg naar de mogelijkheid om te experimenteren met
gezinscoaching. Ik kan hierover melden dat in de provincie Limburg inmiddels
op verschillende lokaties pilots lopen. Die pilots zijn dermate interessant
dat ik besloten heb de evaluatie daarvan te financieren. De pilots zullen
meer inzicht moeten bieden in de precieze invulling van gezinscoaching. Het
is een functie die in de praktijk steeds meer invulling krijgt.De heer Van der Lans wees voorts op het belang van een vaste contactpersoon
voor de cliënt en ik deel deze opvatting. Bij amendement is dit ook opgenomen
in het wetsvoorstel als taak van het bureau jeugdzorg, artikel 13, lid 8.
Deze vaste contactpersoon of casemanager heeft echter een andere functie dan
de gezinscoach. De casemanager van het bureau jeugdzorg heeft de taak de cliënt
bij te staan bij het tot gelding brengen van zijn aanspraak, te bevorderen
dat een samenhangend hulpverleningsplan tot stand wordt gebracht, alsmede
het volgen van de zorg en het adviseren van de cliënt na het beëindigen
van de zorg. Er is dus wel één vast contactpersoon in het bureau
jeugdzorg. De gezinscoach heeft de taak om gezinnen met grote, complexe problematiek
intensief te begeleiden om weer greep te krijgen op de problematiek. Graag
verwijs ik de Kamer naar de nadere memorie van antwoord, waarin wij uitgebreid
zijn ingegaan op de relatie tussen gezinscoach en casemanager.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Het is mij nog steeds niet helemaal duidelijk wiens behoefte nu bevredigd
wordt. Is dat de behoefte van het gezin of van de hulpverleners daaromheen?
In het verleden is mij gebleken dat hulpverleners zelf vaak ook op de vuist
gingen als er heel veel problemen waren. Ik heb het gevoel dat er een partij
zou moeten zijn die overzicht over die situatie heeft. Dan kom je toch weer
op een niveau hoger terecht dan het niveau van de gemeentelijke voorzieningen.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ik denk dat u daar gelijk in hebt. De casemanager is degene die voor afstemming
tussen de hulpverleners moet zorgen. Op het moment dat er signalen binnenkomen
bij het bureau jeugdzorg dat men met elkaar overhoop ligt, dan moet men aan
tafel geroepen worden. De gezinscoach bevredigt de behoeften van het gezin.
Ik denk dat u ook wel hebt gezien hoe het bij het Leger des Heils gaat. Voor
het project 10 Voor Toekomst zijn er mooie video's over de manier waarop het
in de praktijk gaat. Dan zie je dat het gezin zelf die behoefte ook uitspreekt.
Men heeft behoefte aan dat steuntje in de rug, aan iemand die helpt alles
in beeld te brengen. In de video die ik zag, zei iemand dat hij er behoefte
aan had om de gastank bij het bureau jeugdzorg door de ramen te gooien. Dat
had hij echter niet gedaan, omdat Betsie had gezegd dat hij dat beter niet
kon doen. Dat is de realiteit van de keukentafel. Het zou verschrikkelijk
zijn als alle hulpverleners ruziemaken om de keukentafel. Dan heeft iedere
hulpverlener een gezinscoach nodig.Voorzitter. Verschillende woordvoerders hebben vragen gesteld over de
relatie tussen de voorliggende voorzieningen en de jeugdzorg. Ik deel de opvattingen
die de verschillende fracties hebben uitgesproken over het grote belang van
preventie om verergering van de problematiek te voorkomen. Ik deel ook de
opvatting van de woordvoerders van de fracties van de SGP en de ChristenUnie
dat de ouders als eersten verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van hun
kinderen. Dat mogen wij niet vergeten. Met preventie kan de druk op de jeugdzorg
worden gematigd. Ik zet dan ook fors in op versterking van het gemeentelijk
jeugdbeleid, in de eerste plaats door samen met gemeenten en provincies te
verduidelijken voor welke functies gemeenten verantwoordelijk zijn voorafgaand
aan de jeugdzorg. Samen met VNG, IPO en de MOgroep heb ik in juni 2003 vastgesteld
welke functies minimaal op lokaal niveau aanwezig moeten zijn. Dat zijn: 1. informatie aan ouders, kinderen en jongeren over opvoeden en opgroeien;2. het signaleren van problemen door instellingen als jeugdgezondheidszorg
en onderwijs;3. toegang tot het gemeentelijk hulpaanbod, beoordeling
en toeleiding, onder andere door de beschikbaarheid van een sociale kaart
voor ouders, kinderen, jongeren en verwijzers;4. pedagogische hulp,
advisering en lichte hulpverlening, zoals het schoolmaatschappelijk werk of
gewoon het maatschappelijk werk;5. de coördinatie van zorg op
lokaal niveau.Dit zeg ik ook in antwoord op de vraag van de VVD-fractie naar duidelijkheid
over de gemeentelijke taken. In de gesprekken die ik met afzonderlijke gemeenten
voer, blijkt dat deze zich in de functies herkennen en die ook als hun verantwoordelijkheid
zien. Ik denk dat er met deze verduidelijking een goede basis is voor afstemming
tussen de provinciale jeugdzorg en het gemeentelijk jeugdbeleid, dit in antwoord
op de vraag van de heer Van den Berg. Ik zal de provinciale beleidskaders
ook hierop toetsen.De heer Hamel (PvdA):Ik begrijp die gemeentelijke functies, maar het ging steeds over wat bijna
voorspelbaar is: de grens of de breuklijn die komt te lopen tussen gemeentelijke
voorzieningen en provinciale. Zelfs in de memorie van antwoord wordt daarvan
blijkgegeven. Daarin wordt al aangegeven wat de gemeentes nu niet goed doen
en beter moeten gaan doen. Ik vroeg gisteren hoe als voor kinderen is geïndiceerd
dat zij verdere hulp nodig hebben wordt bevorderd dat er niet als het ware
een soort hindernis komt na het bureau jeugdzorg. Ik heb niet het hele veld
doorgekeken, maar wel geconstateerd dat er helaas op meerdere plaatsen problemen
zijn. Uit organisatorische gronden ligt dat ook voor de hand. Hoe wordt dat
probleem opgelost? Het lijkt mij wat weinig om op dit punt
te zeggen dat het wel goed zal gaan of dat het wel naar elkaar toe zal groeien.
Geld is vaak een heel belangrijke factor daarbij. Het gaat erom wie welke
taken voor welk geld moet doen en hoe daarin wordt doorverwezen.Staatssecretaris Ross-van Dorp:De gemeenten hebben de functies die wij hebben omschreven erkend als taken
waarvan het logisch is dat deze op gemeentelijk niveau worden uitgevoerd.
Ik zou zeggen: het lijkt bijna het intrappen van een open deur. Stel, dat
men het bureau jeugdzorg kiest als eerste loket waar men naartoe gaat met
een jeugdige en dat het erop lijkt dat er sprake is van een licht probleem
dat door de voorzieningen van de gemeente zou kunnen worden opgelost, dan
zal de ouders worden gevraagd of zij daar al naartoe zijn geweest. Het is
de bedoeling dat de desbetreffende gemeente dan niet kan zeggen: daar doen
wij niet aan of dit hebben wij niet. Het is niet de bedoeling dat de gemeente
denkt dat het bureau jeugdzorg de laagdrempelige toegang is voor alle mogelijke
vormen van hulp aan jeugd. Die grenzen hebben wij goed proberen af te bakenen.
Ik denk dat het ook van belang is voor de indicatie-stellers, te weten dat
als er een kind binnenkomt dit de plek is waar het moet zijn in het geval
dat er sprake is van een complexe problematiek.Daar waar op dit moment de uitvoering van de gemeentelijke taken nog niet
helemaal op orde is, wat ook voorkomt, is het mogelijk om nog wat licht ambulant
werk te blijven doen en afspraken tussen het bureau jeugdzorg en de gemeente
te maken, maar wel met respect voor de wederzijdse verantwoordelijkheid voor
wat men voor de jeugdige kan betekenen. Het plaatje is nog niet perfect, maar
wel is duidelijk waarop men elkaar moet aanspreken. En daarbij begint het,
ook al omdat het helder is voor de jeugdige en de ouders, want anders ontstaat
weer het kastje-naar-de-muur-probleem. Zoals gezegd, ben ik van zins er echt
hard aan te werken dat de komende tijd zowel op gemeentelijk niveau als bij
het bureau jeugdzorg sterk de helderheid over het uitvoeren van die taken
wordt benadrukt. Het moet niet alleen op papier zo zijn, maar ook in de praktijk.De heer Van der Lans (GroenLinks):Met het benoemen van de functies heeft men de organisatie nog niet rond.
Dat is kennelijk nog een heel traject dat moet worden afgelegd. Iemand heeft
gisteren de suggestie gedaan om de GGD daarin op lokaal niveau een spilfunctie
te geven, zodat er als het ware een bouwwerk omheen kan worden gebouwd in
plaats van dat iedereen maar een functie gaat vervullen. Wordt er gedacht
aan het sturen van dat proces van vormgeving op lokaal niveau?Het bureau jeugdzorg participeert nu op lokaal niveau in heel veel samenwerkingsverbanden.
Ik vind het zelf alarmerend dat niet duidelijk is wat de positie van het bureau
daarin nu is. Ik weet niet of het klopt, maar ik heb begrepen dat het bureau
zich in het noorden van het land terugtrekt en elders doorgaat. Op het scharnierpunt
tussen geïndiceerde hulp en het lokale vlak lijkt mij een belangrijke
rol weggelegd voor het bureau jeugdzorg die verdergaat dan het nu nog maar
even geven van ambulante hulp omdat de definitieve regeling daaromtrent nog
niet rond is. Hoe staat de staatssecretaris daar tegenover? Het lijkt mij
een heel slechte zaak als de vormgeving op lokaal niveau verdergaat, terwijl
het bureau jeugdzorg zich er helemaal uit terugtrekt.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Dat ben ik met u eens. Het is belangrijk dat de ketens sluiten en dat
men zich niet van elkaar terugtrekt. Dat laatste moet absoluut niet het gevolg
zijn van het verhelderen van taken en verantwoordelijkheden. Men moet elkaar
er wel op kunnen aanspreken. Helder moet zijn wie wat doet en wanneer de een
aan de beurt is en wanneer de ander. In sommige gemeenten loopt het heel erg
goed en in andere gemeenten ontbreekt het nog aan sommige voorzieningen, zodat
men onvoldoende aanbod heeft. Wat de verduidelijking betreft van hoe het op
lokaal niveau moet worden ingebed, wijs ik erop dat ik de Tweede Kamer heb
toegezegd, deze maand te zullen komen met een ontwerp van Wet op de maatschappelijke
ondersteuning, waarbij het ook gaat om prestatievelden op gemeentelijk niveau.
Wat de sturingsfilosofie betreft, is het niet mijn ambitie om sterk te regelen
op hóé het gebeurt, maar wel op het proces dát het gebeurt. Het is gebruikelijk dat ik eerst de Tweede Kamer informeer over mijn plannen.
Ik zou er meer over kunnen uitweiden, maar u moet er zich rekenschap van geven
dat ik mij er zorgen over maak dat het allemaal een beetje blijft hangen.
Onduidelijkheid over wie waarvoor verantwoordelijk is, is het allerslechtste,
dus die verantwoordelijkheid moet helder zijn. Dat was het niet. Ik ben zelf
zeer tevreden dat nu in ieder geval op papier sprake is van een heldere taakafbakening.
Nu moeten wij met elkaar hard gaan werken aan de uitvoering.De heer Van der Lans (GroenLinks):Klopt de redenering van het bureau jeugdzorg dat in pak 'm beet Den Helder
zegt: wij kunnen niet meer meedoen, tenzij de gemeente iets betaalt? Kan het
zeggen: er moet eerst geld komen voor wij iets doen? Is die redenering logisch
of zegt u: dat moet helemaal niet kunnen, want die taak mag men wel degelijk
uit eigen middelen financieren?Staatssecretaris Ross-van Dorp:De gemeente kan wel de uitvoering van taken inhuren bij het bureau jeugdzorg,
maar kan natuurlijk niet bijvoorbeeld het schoolmaatschappelijk werk helemaal
door het bureau laten financieren. Bij de afspraken over wie wat doet, zal
helder moeten zijn in welk vakje de rekening moet worden gestopt. Bij sommige
gemeenten bestond de misvatting dat het bureau jeugdzorg de laagdrempelige
voorziening is voor alle vormen van jeugdhulpverlening. Dat is nu net niet
de bedoeling. U kunt zich voorstellen dat het niet de bedoeling is dat de
rekening in het bakje van het bureau jeugdzorg wordt gedeponeerd als wij de
PxQ toekennen aan iedere jeugdige die op lokaal niveau met lichte problemen
kampt die ook door de lokale voorzieningen zouden kunnen worden verholpen.
Dat wil niet zeggen dat men niet van elkaars diensten gebruik kan maken. Ik
denk dat dat heel goed af te stemmen is. Het geeft al aan dat men een heleboel
samen kan, maar dat men wel met respect voor elkaars verantwoordelijkheden
ook de helderheid naar de cliënt en de ouders moet weten te brengen.
Laat ik het zo zeggen, van de samenwerking zal de cliënt geen last hebben,
maar het lijkt mij op z'n minst noodzakelijk om verantwoordelijkheden
helder te duiden.Zowel de fractie van de PvdA als die van het CDA wees erop dat niet in
alle gemeenten sprake is van een adequate uitvoering.De heer Van den Berg vroeg mede namens de ChristenUnie-fractie of de genoemde
functies nu in elke gemeente aanwezig zijn. Mijn beeld van de gemeenten is,
zoals ik al schetste, zeer verschillend. Ik constateer dat er gemeenten zijn
die op alle fronten een goed jeugdbeleid voeren en gemeenten die nog een flinke
slag moeten maken. Enerzijds is dit soms afhankelijk van heel specifieke lokale
situaties. Anderzijds hebben sommige gemeenten geheel andere prioriteiten
gesteld. Om een goed beeld te krijgen laat ik op dit moment een onderzoek
verrichten naar de situatie onder gemeenten. De resultaten daarvan komen nog
voor deze zomer beschikbaar. Op basis daarvan zal ik in overleg met de VNG
een ondersteuningstraject inrichten voor gemeenten. Daarnaast heeft het kabinet
extra middelen beschikbaar gesteld voor het gemeentelijke preventieve jeugdbeleid,
oplopend tot 15 mln euro vanaf 2007. Mijn inschatting is dat daarmee een adequate
uitvoering van het gemeentelijke jeugdbeleid mogelijk moet zijn. Ik bezie
nu of de gemeentelijke taken in een wettelijk kader moeten worden ondergebracht.
Deze verkenning vindt natuurlijk mede plaats in relatie tot de motie van de
Tweede-Kamerleden Çörüz en Kalsbeek. Aan de orde is daarbij
ook de vraag of de voorgenomen Wet op de maatschappelijke ondersteuning hiervoor
het geschikte kader kan bieden.De CDA-fractie deed de suggestie om de GGD een cruciale rol toe te delen
als ruggengraat voor de gemeentelijke voorzieningen. De GGD vervult inderdaad
een zeer belangrijke functie in het lokale jeugdbeleid. De organisatie is
laagdrempelig en speelt een belangrijke rol bij het opgroeien en opvoeden,
maar het gaat mij wat ver om vanuit Den Haag voor te schrijven dat ook andere
delen van het jeugdbeleid – bijvoorbeeld het jeugdmaatschappelijk werk –
ondergebracht moeten worden bij de GGD. Dat laat ik graag over aan gemeenten
die immers het beste kunnen beoordelen door welke organisatie het jeugdbeleid
kan worden ingevuld. Ik acht niet uitgesloten dat men dan bij de GGD terecht
komt.Alle woordvoerders hebben vragen gesteld over de toereikendheid van de
rijksmiddelen voor uitvoering van de wet. In de nadere memorie van antwoord
staat een uitgebreid cijfermatig overzicht van de ontwikkeling van het beschikbare
budget voor uitvoering van de wet. Het budget voor de provinciale jeugdzorg
ontwikkelt zich van 921 mln euro in 2004 tot ruim 960 mln euro vanaf 2007.
Tevens constateer ik dat het budget voor de jeugdhulpverlening de afgelopen
jaren flink is gestegen. Voor de vorming van de bureaus jeugdzorg, de AMK's,
uitbreiding capaciteit, verbetering arbeidsmarktpositie en verbetering pleegzorg
is vanaf 1999 structureel ruim 100 mln euro ingezet, exclusief de jaarlijkse
loonbijstelling. Daarom ben ik van mening dat de huidige uitgangspositie niet
als achterstallig kan worden aangemerkt, zoals de woordvoerders van GroenLinks
en de SP deden. Met de extra middelen die dit kabinet voor preventie en jeugdzorg
beschikbaar stelt en door het doeltreffender en doelmatiger functioneren van
de jeugdzorg is het op grond van bestaande inzichten verantwoord de Wet op
de jeugdzorg in te voeren. Hierover is door het Rijk en het IPO een bestuursakkoord
gesloten.Bedacht moet worden dat de huidige wachtlijsten op het moment van invoering
van de wet nog niet zijn verdwenen. Het financiële kader biedt wel ruimte
om met inachtneming van de demografische groei de wachtlijstproblematiek de
komende jaren terug te dringen. Rijk, provincies en grootstedelijke regio's
hebben afgesproken, zich de komende jaren tot het uiterste te zullen inspannen
om de jeugdzorg doelmatiger en doeltreffender te laten functioneren. Dat er
mogelijkheden zijn om de doeltreffendheid en doelmatigheid van de jeugdzorg
te verbeteren, staat voor mij niet ter discussie. Ik wil enkele voorbeelden
noemen. Kern van dit soort voorbeelden is dat een goede kwaliteit jeugdzorg
zich terugverdient. Allereerst blijkt de doorlooptijd voor de toegangsfunctie
per cliënt tussen bureaus jeugdzorg sterk te verschillen. Deze doorlooptijd
varieert tussen de 55 en 194 werkdagen. In de gezondheidszorg zijn goede ervaringen
op gedaan met de doorbraakmethode waarmee de toegangs- en doorlooptijd in
een aantal ziekenhuizen sterk is verkort. Op dit moment wordt bekeken of deze
methode ook bij de bureaus jeugdzorg kan worden toegepast. Daarnaast dienen
zich in de jeugdzorg perspectiefvolle vernieuwingen aan, zoals de methode
eigen kracht-conferentie. Daarbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van
de eigen veerkracht van het gezin en zijn omgeving, waardoor de inzet van
zwaardere zorg voorkomen kan worden.Het onderzoek waarnaar de fractie van GroenLinks verwijst, zegt inderdaad
dat enerzijds de personele formatie op orde moet zijn om goede zorg te kunnen
aanbieden en dat anderzijds de gemiddelde overheadkosten in de sector zo'n
20% kunnen worden teruggebracht. Rijk en IPO werken in 2004 gezamenlijk een
monitor uit om de ontwikkeling van de vraag naar en de doelmatigheid van jeugdzorg
te volgen om zo de wet binnen het financieel kader uit te kunnen voeren Bij
de inwerkingtreding van de wet zal een eerste rapportage plaatsvinden. Tot
1 januari 2007 zal elk halfjaar een rapportage worden uitgebracht.Gevraagd is welke maatregelen overwogen worden als uit de monitor blijkt
dat de wet ondanks alle inspanningen en extra geld niet binnen het financieel
kader kan worden uitgevoerd. Op basis van de huidige inzichten verwacht ik
niet dat het zover hoeft te komen. Daar is het bestuursakkoord ook op gericht.
Rijk en provincies zullen zich maximaal inspannen om de wet met de beschikbare
middelen uit te voeren. Kwaliteit van de zorg staat daarbij voorop. Eventuele
nadere maatregelen mogen niet ten koste gaan van de kwaliteit. In het uiterste
geval kunnen echter aanvullende maatregelen nodig zijn om de wet binnen het
financieel kader te kunnen uitvoeren. Het gaat daarbij dan niet om het beperken
van de huidige capaciteit – die zal zelfs nog kunnen toenemen –
maar bijvoorbeeld om maatregelen om de groei van de vraag te beperken.De VVD-fractie heeft het wetsvoorstel aan een aantal uitgangspunten getoetst
en is, voordat zij van onze reactie kennis heeft genomen, al tot het oordeel
gekomen dat zij niet kan instemmen met een wetsvoorstel zonder een horizonbepaling.
Er valt nogal wat af te dingen op dit standpunt. Ik acht de stelligheid van de VVD-fractie nogal ongelukkig. Zij is van mening dat vraagsturing
via de indicatiestelling van het bureau jeugdzorg moet plaatsvinden en constateert
dat de vraagsturing nu aanbodgericht is. De fractie leidt daaruit af dat de
doelstelling van vraaggestuurde zorg niet is gehaald. De wet op basis waarvan
de bureaus jeugdzorg vraaggestuurd moeten gaan indiceren, moet echter nog
worden aangenomen. Het omslagproces om niet meer voor voorzieningen maar voor
functies te gaan indiceren, moet in feite nog starten. Desondanks constateert
de VVD-fractie dat het nog niet gerealiseerd is. Ik ben daarentegen van mening
dat de nieuwe wet alle mogelijkheden biedt om indicaties af te geven die geënt
zijn op de vraag van de cliënt.De VVD-fractie is verder van mening dat de positie van de cliënt
niet versterkt wordt omdat de wet ervan uitgaat dat de verschillende fasen
in een hulpverleningsproces aan verschillende functionarissen worden toegewezen.
Niets is minder waar. Dat schrijft de wet immers niet voor. De uitvoerders
hebben de vrijheid om het werkproces zelf in te richten en desnoods alles
door één functionaris te laten uitvoeren. De enige eis die de
wet stelt, is dat indicatiestelling en zorgaanbod gescheiden zijn. Dat is
een kernpunt waar ik niet van afstap.De VVD-fractie stelt dat er geen extra geld is voor uitbreiding van de
behandelcapaciteit. Ik wijs erop dat het kabinet extra middelen heeft ingezet
om de behandelcapaciteit uit te breiden.De fractie meent ten slotte ten onrechte dat in de recent ontwikkelde
normprijzen niet voorzien is in middelen voor investeringen in ICT en registratie.Kortom, ik vind het nogal wat van de VVD-fractie om op dergelijke gronden
tegen het wetsvoorstel te stemmen, een wetsvoorstel waarmee zij op hoofdlijnen
kan instemmen.De heer Van der Lans (GroenLinks):De VVD-fractie kan natuurlijk voor zichzelf spreken. Wij hebben ons bij
haar standpunt aangesloten maar hebben daarbij een andere redenering gevolgd.
Het merkwaardige is dat de staatssecretaris daarop niet ingaat. Zij heeft
in het begin van haar betoog een geschiedenis van 20 jaar heel kort samengevat.
In 1994 is een aantal doelstellingen geformuleerd, onder andere vervat in
het beroemde rapport Regie in de jeugdzorg. Een van die doelstellingen was
één financieel kader voor de jeugdzorg. Dat verstaan wij onder
het begrip "horizonbepaling". Daar willen wij naar toewerken. Het enige wat
de staatssecretaris nu doet, is het toezeggen van een onderzoek, maar daar
hebben wij niet om gevraagd. Wel willen wij weten waarom het in 1994 geformuleerde
eindbeeld niet is gerealiseerd. Verder willen wij graag horen dat dat eindbeeld
nog steeds geldt, bij voorkeur met datum erbij. Daarom heeft deze Kamer gisteren
gevraagd en daarop moet de staatssecretaris reageren.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ik heb al gezegd dat wij er nog niet zijn. Het is een dynamisch proces.
Ik beschouw dit wetsvoorstel als een noodzakelijk en goed begin en ook daarom
moet het absoluut wet worden. Minister Donner zal ingaan op de horizonbepaling
en een eventueel experimenteerartikel. Misschien dat u eerst even naar hem
moet luisteren alvorens u een conclusie trekt.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Mag ik hieruit afleiden dat ook de staatssecretaris van mening is dat
deze wet niet een eindstation maar een tussenstation is?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Je kunt nooit zeggen: dit is de wet en dat is het dus. Ik vind het een
goed wetsvoorstel. Anders zou ik hier niet staan. Ik neem niet aan dat uw
Kamer zegt dat zij dit wetsvoorstel eigenlijk gedoogt, dat het eigenlijk maar
niets is en dat ik wat haar betreft onmiddellijk moet beginnen met het schrijven
van een nieuwe wet. Nogmaals, ik heb gezegd dat wij er nog niet zijn, want
wij staan nog aan het begin van de implementatie en de uitvoering. Er moet
nog heel veel gebeuren en ik heb u daarvoor zojuist een aantal toezeggingen
gedaan. Ik verzeker u dat wij hier over vijf jaar of misschien zelfs eerder
staan om te bezien of aan de maatschappelijke eisen wel voldoende tegemoet
wordt gekomen. Dit is en blijft een proces dat niet zomaar kan worden afgerond
met een wet. U mag echter van mij verwachten dat ik dit een goede wet vind;
ik sta er dan ook achter.De heer Van der Lans (GroenLinks):De staatssecretaris zegt dat dit een goede en dynamische wet is en spreekt
over voortschrijdend inzicht. Daar zijn wij het natuurlijk allen over eens.
Ik wijs er echter op dat bijvoorbeeld de jeugd-GGZ nu niet bij het bureau
jeugdzorg zit. Dit was wel de intentie. Ik vind dit een omissie, want daarmee
krijgen wij een minder krachtig palet dan eigenlijk noodzakelijk is. Is de
staatssecretaris het hiermee eens? Zo ja, dan is de volgende vraag hoe wij
die omissie verwerken en langs welk tijdpad.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ik denk dat dit wetsvoorstel nog niet alles bevat wat wij misschien in
de toekomst willen realiseren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de verdergaande
integratie van alle vormen van jeugdzorg en jeugdhulpverlening. Daar moet
nog veel aan worden gedaan. Wij worden door de doelstellingen van de wet op
zijn minst aangespoord om in de komende tijd te blijven werken aan verdere
integratie en aan de realisatie van wat op dit moment nog niet direct kan
worden gerealiseerd. De wet biedt daar alle mogelijkheden toe. Met dit wetsvoorstel
wordt er geen punt gezet achter dit proces.Mevrouw Slagter heeft bijvoorbeeld gevraagd naar de mogelijkheid van rechtstreekse
verwijzing naar de jeugd-GGZ. Dit is een logische consequentie van de huidige
situatie. Er zijn mogelijkheden om die rechtstreekse verwijzing op een bepaalde
manier in te vullen. Het uitgangspunt is en blijft dat de toegang tot de jeugd-GGZ
loopt via het bureau jeugdzorg. De achtergrond daarvan is dat alle mogelijke
oplossingen van de problematiek van de cliënt via integrale indicatie
zullen worden afgewogen. Die afweging is niet nodig voor een jeugdige waarvan
eenvoudig kan worden vastgesteld dat hij leidt aan een ernstige psychische
stoornis die onmiskenbaar jeugd-GGZ noodzakelijk maakt. Huisartsen kunnen
dit vaststellen. De beroepsgroep huisarts wordt dan ook aangewezen als beroepsgroep
die rechtstreeks mag verwijzen naar de GGZ.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Wij moeten dit helder stellen. Volgens mij zegt de staatssecretaris nu
dat de wet nog niet klaar is en dat er nog een uitbouw zal
komen. Of bedoelt zij te zeggen dat de wet klaar is, maar dat het nog hapert
aan de uitvoering? Ik denk dat er verschil is tussen beide.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Over het wetsvoorstel dat nu voorligt, nemen wij vandaag een beslissing.
Voor de implementatie van de wet moeten nog heel wat stappen worden gezet
voordat wij echt tevreden kunnen zijn. De verwachtingen zijn hoog gespannen;
ik verwacht in ieder geval veel van deze wet. Dit wil niet zeggen dat wij
achterover leunen en verwachten dat dit vanzelf zal gebeuren. Er moet echt
nog heel hard worden gewerkt.Er is heel specifiek gevraagd naar een horizonbepaling. De heer Donner
zal hier uitgebreid op ingaan. Ik stel voor om zijn antwoord af te wachten
en hier eventueel in tweede termijn op terug te komen.De woordvoerder van de SGP-fractie heeft gevraagd naar de oorzaak van
het tekort aan pleeggezinnen. Tot een paar jaar geleden was er inderdaad een
groot tekort aan pleeggezinnen. Hiervoor werden verschillende oorzaken genoemd.
Zo bleek uit onderzoek dat er onvoldoende bekendheid was met de pleegzorg.
Daarnaast wees de Nederlandse Gezinsraad op de veranderingen in de maatschappij
zoals de toename van het aantal tweeverdieners waardoor men minder snel kiest
voor de zorg voor een pleegkind. Dit zou zowel een teruggang in inkomen als
het ontbreken van een carrièreperspectief betekenen, zo werd wel gezegd.
In 2002 is een landelijke beeldvormingcampagne gestart. Hierdoor is de bekendheid
met pleegzorg toegenomen en is het aantal aanmeldingen van pleegouders gestegen.
Gelukkig maar. In Noord-Brabant wordt geëxperimenteerd met andere vormen
van pleegzorg waarmee wordt gezocht naar een antwoord op de veranderingen
in de maatschappij.Op dit moment lijkt het knelpunt in de pleegzorg niet zozeer het tekort
aan pleeggezinnen te zijn, als wel een uitputting van het budget van de instellingen
om de werving, selectie en begeleiding van pleegouders te financieren. Ik
wijs op de verantwoordelijkheid van de provincies die dit knelpunt kunnen
oplossen met de extra middelen die het kabinet beschikbaar heeft gesteld.
De provincies zijn verantwoordelijk voor de aansluiting van vraag en aanbod.
Zij bepalen op basis van informatie over de hulpvraag van cliënten welke
vorm van zorg wordt ingekocht. De provincies geven in de provinciale plannen
aan op welke wijze zij dit zullen realiseren. Ik toets die provinciale plannen.De pleegvergoeding is in 2001 structureel verhoogd en jaarlijks geïndexeerd.
Ik heb geen aanwijzing dat de vergoeding te laag zou zijn en dat dit een belemmering
zou zijn om pleegouder te worden.De woordvoerder van de CDA-fractie heeft gevraagd in welke gevallen er
geen indicatiestelling nodig is en verwijst naar signalen van de inspectie
en de situatie waarin kinderen bij aanmelding reeds in een pleeggezin verblijven.
Regel is dat er altijd een indicatiebesluit voorafgaand aan de hulpverlening
noodzakelijk is. Op deze regel zijn twee uitzonderingen. Ten eerste is er
de mogelijkheid onder voorwaarden van een rechtstreekse verwijzing door de
huisarts naar de jeugd-GGZ. Deze doorverwijzing wordt gemeld aan het bureau
jeugdzorg. Het bureau jeugdzorg stelt in dat geval geen indicatie. Ten tweede
hoeft in een geval van crisis niet eerst een indicatiebesluit te worden genomen.
Het op gang brengen van hulp heeft in dat geval prioriteit. Het bureau jeugdzorg
moet dan wel binnen vier weken in een indicatiebesluit vaststellen welke hulp
noodzakelijk is. Dit betreft dus geen indicatiebesluit achteraf, maar een
situatie waarin geen indicatiebesluit noodzakelijk is en die maximaal vier
weken mag duren.De Inspectie Jeugdzorg heeft in haar rapport over pleegzorg geconstateerd
dat in situaties waarin kinderen bij aanmelding reeds in een pleeggezin verblijven,
de regels knellen. Dit heeft niet met de indicatiestelling te maken, maar
met de situatie die daarna ontstaat. Het is in de huidige regelgeving niet
duidelijk wie verantwoordelijk is voor het kind in het pleeggezin op het moment
dat er wel een indicatiebesluit is genomen, maar de Raad voor de Kinderbescherming
en een aanbieder van pleegzorg nog onderzoek moeten doen naar de geschiktheid
van pleegouders. Dit wordt in de nieuwe regeling aangepast. De heer Van den Berg vraagt ook naar de mogelijkheden te werken over de
provinciegrenzen heen, waarbij hij zowel het oog heeft op mensen die net over
een provinciegrens wonen als op landelijke voorzieningen. Het uitgangspunt
van het wetsvoorstel is dat een cliënt zijn aanspraak tot gelding moet
brengen bij een door de provincie gesubsidieerde zorgaanbieder. Voorzieningen
die in de buurt van de grens van een provincie werkzaam zijn, zullen zich
richten op cliënten in de provincie waar de voorziening gevestigd is
en op die in de buurtprovincie. Niets staat aan dergelijke zorgaanbieders
in de weg om bij alle provincies waaruit zij menen klanten te kunnen bedienen,
subsidie aan te vragen en te krijgen. Goed aanbod in een grensstreek zal dus
kunnen voorzien in de behoefte van cliënten uit verschillende provincies.
Denkbaar is dat de provincies onderling afspreken dat de provincie waarin
de voorziening ligt, ook namens de andere provincies subsidieert. De zorgaanbieder
wordt dan formeel door de buurtprovincie gesubsidieerd, maar de zorgaanbieder
heeft maar te maken met een subsidiënt.Het wetsvoorstel kent een speciale regeling voor de landelijk werkende
zorgaanbieders, dat wil zeggen zorgaanbieders die jeugdzorg bieden die zodanig
gespecialiseerd is of vanuit een zodanig levensbeschouwelijke achtergrond
wordt geboden dat, gezien de omvang van de doelgroep, niet verwacht mag worden
dat iedere provincie subsidie verstrekt voor die doelgroep. Artikel 3, lid
7, bepaalt dat cliënten hun aanspraak op deze zorg tot gelding kunnen
brengen bij een zorgaanbieder die door een provincie, en dus niet per se door
de provincie waar de jeugdige vandaan komt, wordt gesubsidieerd. De landelijk
werkende zorgaanbieder hoeft dus maar met één provincie van
doen te hebben. De provincie van herkomst moet wel een regeling treffen over
de verrekening. De kosten van de aanspraak zijn immers in de uitkering aan
de provincie van herkomst verwerkt.De woordvoerder van de PvdA-fractie heeft gevraagd hoe de acceptatieplicht
kan worden gerealiseerd als de kwaliteit van de indicatiestelling te wensen
overlaat of als zorgaanbieders de indicatiestelling niet onderschrijven. Om
tot een kwalitatief goede indicatiestelling te komen is goed
overleg tussen het bureau jeugdzorg en zorgaanbieder van belang. Bovendien
laat het indicatiebesluit ruimte aan de zorgaanbieder om samen met de cliënt
tot nadere concretisering van de hulp te komen in het hulpverleningsplan.
Het zou in een enkel geval kunnen voorkomen dat het bureau jeugdzorg en een
zorgaanbieder het niet met elkaar eens kunnen worden over het indicatiebesluit.
Dan heeft het bureau jeugdzorg het laatste woord en moet de zorgaanbieder
de cliënt wel accepteren. Hieraan liggen ten grondslag de wens om een
onafhankelijk en objectief indicatiebesluit af te geven, en de wens om te
voorkomen dat moeilijk plaatsbare kinderen tussen wal en schip vallen. Een
zorgaanbieder kan een cliënt niet weigeren op grond van de zwaarte van
de problematiek en dient een antwoord te bieden op de hulpvraag van de cliënt
op de wijze die door bureau jeugdzorg in hoofdlijnen is vastgesteld.De heer Hamel (PvdA):Ik zou graag weten wat een objectieve indicatiestelling is. Ik werk in
de gezondheidszorg en zelfs daar bestaat dat begrip niet. Het is logisch dat
men met wetenschappelijke methodes tot een indicatie komt, maar wat is nou
dé onafhankelijke indicatie?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Onafhankelijke indicatie wil zeggen indicatie onafhankelijk van de zorgaanbieder.
In de oude situatie klopte je aan bij de zorgaanbieder zelf, want daar was
het loket en vond de indicatiestelling plaats. Bij deze indicatiestelling
wordt het totale zorgaanbod bekeken. Zij staat niet in direct verband met
één specifieke zorgaanbieder.De heer Hamel (PvdA):Wat is nu het grootste probleem in de zorg? Is dat het gegeven dat er
nogal eens fouten zijn gemaakt omdat de hulpverlener op basis van eigen deskundigheid
somatische probleemgevallen gewoon heeft overgeslagen? Of is het grote probleem
het feit dat men in een instelling werkt? Dat laatste blijft dan gelden voor
bureau jeugdzorg.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Het probleem is niet dat men bij een instelling werkt. Het is belangrijk
dat een integrale afweging plaatsvindt, waarin meer partijen zijn betrokken
dan alleen degenen die voor bureau jeugdzorg werken en ook anderen die bij
de cliënt zijn betrokken vanuit het objectief van een andere instelling
dus een plaats krijgen. Pas dan is een integrale afweging aan de orde, en
dat is een voorwaarde voor de objectiviteit van de indicatiestelling.De heer Hamel (PvdA):U probeert dus te zeggen: multidisciplinair is onafhankelijk?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ik zou zeggen, met onafhankelijke indicatiestelling wordt bedoeld: onafhankelijk
van de zorg van één specifieke zorgaanbieder. En wat de objectiviteit
betreft_ Ik geef toe dat er altijd heel specifieke kennis, invalshoeken enz.
mee gemoeid zijn, maar in ieder geval is de zorgaanbieder niet meer op voorhand
bekend als iemand ergens naar binnen loopt.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik kreeg ook de indruk dat multidisciplinair onafhankelijk betekende.
Voor mij is het weer het typische verschil tussen theorie en praktijk. In
theorie klopt het wel, maar voor mensen in de praktijk werkt het heel anders
uit. Voor jeugdpsychiatrie kan bijvoorbeeld deskundigheid bij de jeugd-GGZ
worden ingehuurd, maar vervolgens geeft de jeugd-GGZ toch eventueel weer de
zorg_ Ik denk dat het moeilijk blijft om die petten niet te verwarren. Misschien
moet je juist benadrukken waar de valkuilen liggen en dat daarmee zorgvuldig
moet worden omgegaan. Het lijkt me in de praktijk erg moeilijk uit te voeren.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Het zal niet altijd eenvoudig zijn, maar de vraag van de cliënt staat
hier centraal en de instelling waar hij naartoe gaat, is niet op voorhand
bepaald door het loket waar hij terechtkomt. Soms is het echter duidelijk
en eenduidig. Maar ook dan is het voor de cliënt goed dat dat onafhankelijk
van de zorgaanbieder is vastgesteld door het bureau jeugdzorg. Veel cliënten
die niet onafhankelijk waren geïndiceerd, bleken in het verleden te vaak
van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Wij proberen dat hiermee zo
veel mogelijk te vermijden. De CDA-fractie vraagt naar de zorg voor jongeren die dicht tegen de leeftijd
van 18 jaar aan zitten. Feitelijk wordt dan geen hulp meer geboden omdat het
verplichtend karakter met de meerderjarigheid vervalt. Waarom is niet gewerkt
aan een hulpverleningsmodel voor deze groep en dus een modaliteit tussen vrijwilligheid
en straf? De in het wetsvoorstel opgenomen mogelijkheid aan meerderjarigen
tot 23 jaar hulp te blijven bieden, is zeker geen dode letter. In de residentiële
voorzieningen, waaronder bijvoorbeeld kamertraining valt, is het aandeel achttienplussers
ongeveer 10%; dat is aanzienlijk. Ook in de ambulante jeugdzorg treffen we
deze oudere jeugd aan, zij het in mindere mate. Bij de behandeling van dit
wetsvoorstel in de Tweede Kamer kwam ook uitgebreid aan de orde de mogelijkheid
om nog met jeugdzorg te beginnen als een jeugdige inmiddels 16 jaar is. Zoals
ik toen al zei vind ik het onjuist als binnen de jeugdzorg niet ook wordt
gezocht naar een voor deze jongeren passend aanbod. Dat de maatregel van kinderbescherming
eindigt bij het bereiken van de meerderjarigheidsleeftijd is geen reden om
geen hulp op gang te brengen. Integendeel, alles moet erop zijn gericht om
de jeugdigen zo te motiveren dat de hulp die misschien in een gedwongen kader
is begonnen, als dat nodig is ook na het achttiende jaar wordt voortgezet.Hiermee ben ik door de resterende vragen heen. Minister Donner zal ingaan
op de andere zaken.Minister Donner:Voorzitter. Ook ik spreek mijn waardering uit voor de drie "maagdentoespraken".
Bij het onderwerp jeugdzorg is het eigenlijk ook gepast om het in die vorm
te doen. In ieder van de doorwrochte toespraken klonk de eigen professie en
deskundigheid van de betrokkenen door. Dit is een waardige aanvulling op de
discussie vanuit de Eerste Kamer; vanuit het veld zelf, het recht en de geneeskunde.Hopelijk zullen wij binnenkort een belangrijke episode in de ontwikkeling
van de jeugdzorg kunnen afsluiten. Sinds het standpunt van onze voorgangers
in Regie in de jeugdzorg heeft het een decennium geduurd voordat dit voor
de samenhang in de jeugdzorg noodzakelijke wetsvoorstel hier
vandaag kan worden behandeld. Door velen is gewezen op het cyclische karakter
van de discussie over de jeugdzorg en de duur daarvan. Dit onderstreept op
zichzelf al dat een horizonbepaling die de werkingsduur van deze wet tot vier
jaar zou beperken, in wezen neerkomt op een afgrondbepaling. Zelfs als er
nu al een voorstel was, dan zou het immers weinig waarschijnlijk zijn dat
het binnen vier jaar door beide Kamers der Staten-Generaal zou zijn behandeld.
Dat betekent dat iedere beperking tot een tijdsduur van vier jaar onvermijdelijk
zal betekenen dat wij aan het eind daarvan geen wettelijke regeling meer zullen
hebben.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dat is wel een heel kromme redenering; je zou namelijk precies het omgekeerde
kunnen zeggen. Ik wil er de volgende redenering tegenover stellen: juist omdat
in al die tijd geen horizonbepaling in het proces was ingebouwd, is iedereen
in staat geweest om alle kanten uit te floepen. Deze bewering lijkt mij empirisch
veel gemakkelijker te bewijzen dan de redenering dat het nooit zal lukken,
omdat het nooit gelukt is. Ik vind dat we dat van de regering niet moeten
hebben.Minister Donner:Men kan niet tegelijk zeggen dat het in die tijd alle kanten op is gefloept
en dat de wet al is uitgevoerd voordat de wet er is. Kortom, het bewijst dat
de wet voldoet aan de behoeften in de praktijk. Daarom is zij in hoge mate
toegepast. Derhalve, als de wet niet wordt aanvaard, blijft de wettelijke
regeling overeind.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Volgens mij is er enige spraakverwarring over "horizon". Voor mijn fractie
is een horizon zeker geen afgrond, maar juist een edel doel of nobel streven.
Ik denk dat de vraag van de GroenLinks-fractie vooral behelsde: wat is nu
precies de ambitie en is die dezelfde als in eerdere fasen vastgelegd? Het
verhaal van de horizonbepaling van de VVD-fractie duidt misschien meer op
een afgrond, zeker met de constatering dat er na vier jaar geen wet meer zou
zijn. Zoiets beoogt mijn fractie zeker niet.Minister Donner:Ik kom hier straks op terug.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oye (VVD):Het feit dat er twee demissionaire kabinetten zijn geweest, heeft ertoe
geleid dat de wet er zo lang over heeft gedaan. De Kamer is echter wel in
staat om binnen drie weken een aantal buitengewoon belangrijke besluiten te
nemen en die te behandelen. Ik zie de gevreesde afgrond dus niet zo.Minister Donner:In theorie ben ik het wel met u eens, maar in de praktijk blijken wij
keer op keer op dezelfde vragen terug te komen. De afgelopen twintig, dertig
jaar geven aan dat het in theorie wel mogelijk is om snel te besluiten, maar
dat dit in de praktijk van de jeugdzorg minder waarschijnlijk is.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oye (VVD):Ik heb de indruk dat daar op het ogenblik toch meer dynamiek is dan 30
jaar geleden. Het lijkt mij dat er wel iets kan gebeuren.Minister Donner:Dat klopt. Die dynamiek is op gang gekomen doordat de praktijk zich al
is gaan zetten naar het wetsvoorstel voordat het is aanvaard. De heer Hamel
heeft daarop gewezen; hij acht het staatsrechtelijk minder fraai dat het wetsvoorstel
feitelijk al tot wet is verheven. Dit wijst op de relativiteit. Aan de ene
kant blijkt hieruit dat flexibiliteit ook binnen de wettelijke regelingen
mogelijk is. De praktijk is namelijk de flexibiliteit en die beantwoordt in
wezen aan de wet. Aan de andere kant bewijst het dat de wet niet bepalend
is voor het aanbod. De wet is er vooral om het recht op zorg te regelen en
om een aantal regelingen te treffen die er nu niet zijn.De heer Hamel (PvdA):Dat laatste klopt, maar het gaat mij nu wat te vlug. Zoals ik gisteren
heb gezegd, heeft het veld dit geaccepteerd omdat er druk werd uitgeoefend:
"als u dit niet op deze manier doet, mist u dadelijk de boot". Ik betwijfel
of het wetsvoorstel wel zo gewenst is door het veld of dat het de graadmeter
is van de stand van zaken.Minister Donner:Ik laat de motieven in het midden, maar het bewijst wel dat het wetsvoorstel
kan werken. De heer Hamel stelt namelijk vast dat het al werkt.Voorzitter. De staatssecretaris is van een aantal algemene aspecten naar
meer specifieke vragen gegaan. Staat u mij toe dat ik na de meer specifieke
vragen die aan mij zijn gesteld, uitkom bij een paar algemene opmerkingen
over het wetsvoorstel. Dat geeft evenwicht en harmonie aan het geheel van
de bijdrage van de regering. Ik zal achtereenvolgens ingaan op de justitiële
jeugdinrichtingen, de financiering van de Jeugdbescherming en de Jeugdreclassering,
de jeugdreclassering, het vreemdelingenbeleid, de toetsing door de kinderrechter,
het behoud van de deskundigheid van de bureaus jeugdzorg en ten slotte op
een aantal vragen over omgangshuizen en landelijk werkende instellingen. Zo
is het eenieder duidelijk dat alle vragen aan de orde komen, al is dat wellicht
niet op het moment dat men ze zou verwachten.Mevrouw Soutendijk en mijnheer Van den Berg hebben gevraagd waarom het
zo lang duurt voordat de civielrechtelijke plaatsingen in justitiële
jeugdinrichtingen door de bureaus jeugdzorg kunnen worden geregeld. Uit de
prognoses blijkt dat de capaciteit van de justitiële jeugdinrichtingen
de komende jaren niet toereikend is. Met het oog daarop is een overgangsbepaling
opgenomen voor de aanspraak op plaatsing in een justitiële jeugdinrichting.
Op basis van de prognoses van de sanctiecapaciteit in combinatie met de realisatieduur
van de nieuwbouw is in 2001 geconcludeerd dat in ieder geval niet vóór
2006 sprake kan zijn van een toereikende capaciteit. Om eerder een aanspraak
te vestigen zonder dat de voorzieningen beschikbaar zijn, zou alleen maar
tot wachtlijsten leiden. Het zou de aanspraak tot een holle frase maken.Wat de uithuisplaatsing betreft, bepaalt een selectiefunctionaris van
het departement waar de jeugdige wordt geplaatst. Dit zal ook onder de nieuwe
wet het geval zijn als het gaat om plaatsing in een justitiële jeugdinrichting.
Voor een dergelijke plaatsing is een uitdrukkelijk daartoe strekkende machtiging
van de kinderrechter vereist. Is de machtiging verstrekt, dan wordt de jongere
aangemeld bij de selectie functionaris, die vervolgens besluit
in welke inrichting een jongere wordt geplaatst. Daarbij neemt de selectiefunctionaris
de aanwijzingen van het bureau jeugdzorg in acht.Er zijn verschillende vragen gesteld over de samenplaatsing van jongeren
op civielrechtelijke en strafrechtelijke titel in de justitiële jeugdinrichtingen.
Dat onderwerp is al verschillende malen in zowel de Tweede Kamer als de Eerste
Kamer aan de orde geweest, ten laatste bij de begrotingsbehandeling van het
ministerie van Justitie. Ik heb toen gezegd dat ik dat onderwerp breder wil
bekijken. De vraagstelling is wat de verschillende sectoren – de provinciale
jeugdzorg, de geestelijke jeugdgezondheidszorg, de justitiële jeugdinrichtingen
en de zorg voor de licht verstandelijk gehandicapten – bijdragen aan
het aanbod voor ernstig gedragsgestoorde jeugdigen. Het is niet een kwestie
van de jeugdigen uit de justitiële jeugdinrichtingen zetten, want als
er geen andere voorzieningen zijn, betekent dit dat ze op straat worden gezet.
Dan wordt geen antwoord geboden op de problematiek waarmee het probleem is
begonnen. Overleg hierover is reeds gestart. Ik hoop dat ik dit voorjaar met
de resultaten van het onderzoek kan komen.Ik heb toegezegd om vóór de zomer een plan van aanpak aan
de Tweede Kamer voor te leggen. Er worden verschillende onderzoeken uitgevoerd:
een wetenschappelijke evaluatie van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen,
een onderzoek naar de beleving van de samenplaatsing door ouders en jeugdigen
zelf en een onderzoek naar de problematiek en de hulpvraag van jeugdigen en
het daarbij passende zorgaanbod. Dat leidt tot een aantal voorstellen, waarover
ik de Kamer voor de zomer hoop in te lichten. Ik wijs erop dat het enerzijds
een noodgreep is, maar dat het anderzijds in een aantal gevallen gewoon een
praktische oplossing is, omdat de strafrechtelijke kaders te beperkt zijn
om de benodigde behandeling te geven. Derhalve wordt gekozen voor OTS, hoewel
de feiten die daarvoor aanleiding zijn in wezen ook een strafrechtelijke reactie
rechtvaardigen. De werkelijkheid is dus heel gevarieerd. Daarom kan ik uw
Kamer in ieder geval niet toezeggen dat het probleem aan het einde van het
jaar is opgelost. Dat zou betekenen dat Justitie de handen wast omdat het
probleem is opgelost, maar de slachtoffers op straat staan.Mevrouw Slagter heeft gevraagd naar de voordelen van de nieuwe financiering
van de Jeugdreclassering. Die voordelen zijn gelegen in de verminderde administratievelastendruk.
Op dit moment wordt gewerkt aan een systematiek van nacalculatie. Er wordt
gewerkt met voorschotten op basis van de voorlopige cijfers. Pas als de definitieve
cijfers beschikbaar zijn, wordt er positief dan wel negatief afgerekend. Daarbij
geldt overigens een bandbreedte van 5% waarbinnen geen nacalculatie plaatsvindt.
Met de Wet op de jeugdzorg en de overdracht van de subsidieverantwoordelijkheid
voor de bureaus aan de provincies, worden de middelen van Justitie verwerkt
in de doeluitkeringen. Om de administratievelastendruk bij Rijk en provincies
te beperken, wordt bij de doeluitkering niet gewerkt met nacalculatie. De
omvang van de doeluitkering wordt direct bij het verstrekken ervan vastgesteld.
Daarom is ervoor gekozen om in de financieringsrelatie tussen Rijk en provincies
de ontwikkeling van een aantal maatregelen met een vertraging van twee jaar
in de uitkering te verwerken. De financiering vindt plaats op basis van "T
min 2". Met die systematiek wordt de financiering van het volume door het
Rijk gegarandeerd. Dat betekent niet dat dezelfde methode moet worden toegepast
bij subsidieverstrekking aan de bureaus jeugdzorg. De provincies hebben de
verantwoordelijkheid om de subsidie af te stemmen op de behoeften van de bureaus
jeugdzorg. Het gaat er dus met name om, de administratieve lasten te verwerken
in de relatie tussen de provincie en het Rijk. Een financiering op basis van
T min 2 is de enige manier om nacalculatie te vermijden.De dames Slagter en Soutendijk en de heer Hamel hebben gevraagd naar de
ratio van de bezuinigingen op de Jeugdreclassering en de Jeugdbescherming.
De ratio daarvan is de algemeen verslechterde economische en financiële
situatie van 's Rijks financiën, zoals het kabinet-Balkenende II bij
zijn aantreden vond voor de hele rijksoverheid. De noodzaak zal in 2005 onverminderd
van kracht zijn, eventueel zelfs nog verscherpt. Ook de jeugdbescherming en
-reclassering konden in dat kader niet worden ontzien. Afzien van bezuinigingen
in die sector zou ertoe leiden dat op andere punten bij Justitie nog zwaarder
bezuinigd moet worden en dat is mijns inziens niet verantwoord. In wezen is
het een kwestie van begrotingsbeleid. Daarover is gediscussieerd bij de behandeling
van de begroting, waarbij de vraag aan de orde was waar de bezuinigingen moesten
worden aangebracht. Om de instellingen in de gelegenheid te stellen de kostenverlagende
maatregelen voor te bereiden, heb ik anders dan in de andere sectoren de taakstellingen
voor de jeugdbescherming en -reclassering pas in 2005 laten ingaan. Zoals
eerder gemeld, zal dit voorjaar met de provincies en grootstedelijke regio's
worden overlegd over de wijze waarop de taakstelling zal worden ingevuld.
Invulling van de taakstelling mag er in geen geval toe leiden dat jongeren
op de wachtlijst worden geplaatst.De heer Hamel (PvdA):Ik wil de problematiek inzake de begroting nu even buiten beschouwing
laten. Aangegeven wordt hoeveel extra middelen naar de jeugdzorg gaan. In
een ander compartiment verminderen de middelen. Het zijn dan andere bedragen.
Zo was mijn vraag concreet.Minister Donner:Dit betreft de systematiek die niet alleen daarbij, maar ook op andere
terreinen wordt toegepast. Aan de ene kant wordt een taakstelling opgelegd.
Die zal moeten worden gerealiseerd, gegeven de huidige situatie, uitgaande
van de huidige aantallen. Vervolgens zijn er meer middelen bij gestegen aantallen.
Dat is de enige wijze waarop ervoor kan worden gezorgd dat er geen sprake
is van een vestzak-broekzakbeleid. Er moet voor worden gezorgd dat vanuit
een bepaald uitgangspunt wel wordt voldaan aan de bezuinigingen. Dat betekent
niet dat de verdere groei van de behoeften niet gefinancierd zou kunnen worden.
Dat lijkt mij de meest verantwoorde wijze om het te doen.De invulling van de efficiencyslag is in de eerste plaats een zaak van
de instellingen zelf. In beginsel zijn er best verschillende mogelijkheden
voor denkbaar. Instellingen kunnen bijvoorbeeld winst boeken
door maatwerk per cliënt te leveren. Er moeten niet meer algemene voorzieningen
worden geboden, maar bekeken moet worden waar het geld het meeste rendement
bij biedt. Bij jeugdreclassering geldt nu bijvoorbeeld één vaste
kostprijs en één vaste case load. Het is denkbaar om voor bepaalde
soorten jeugdreclassering een hogere case load vast te stellen. Het toezicht
op schoolverzuim, het tweede jaar van het toezicht op hulp en steun, en de
begeleiding tijdens detentie zijn categorieën waarvoor de last niet overal
hetzelfde is. Er is bij de financiering uitgegaan van gemiddelden. Daarbij
kan wel degelijk nader worden gedetailleerd. Een andere mogelijkheid om vaak
nog winst te halen is een betere planning van bezoeken aan cliënten.
Instellingen kunnen ook besluiten de gezinsvoogd niet langer te belasten met
administratieve taken. De huidige normen voor secretariële ondersteuning
dateren van tien jaar geleden. Bij de huidige mate van automatisering is er
nog een aanzienlijke ruimte om administratieve taken van de gezinsvoogden
over te nemen.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dit is niet mijn pakkie-an, maar van mensen die het kunnen weten heb ik
begrepen dat sprake is van een forse groei van het aantal mensen bij de jeugdreclassering.
Het zou gaan om tientallen procenten dit jaar. De verwachting is dat de groei
doorgaat. Tegelijkertijd krimpen de middelen.Minister Donner:Dat heb ik net uitgelegd.De heer Van der Lans (GroenLinks):Misschien begrijp ik het niet en moet u het nog een keer uitleggen.Minister Donner:Daarom wordt een onderscheid gemaakt tussen enerzijds de taakstelling
en anderzijds de uitbreiding van middelen. De heer Hamel wees er al op. De
taakstelling moet worden gerealiseerd uitgaande van een gegeven verhouding
van productie en kosten. Vervolgens zijn de extra middelen bedoeld voor de
uitbreiding van de behoeften tegen de nieuwe kostprijzen.De heer Van der Lans (GroenLinks):In voor mij begrijpelijk Nederlands samengevat betekent dit dat als de
groei volgend jaar doorgaat, het wat u betreft niet tot problemen leidt. Misschien
is dat wel het geval voor de mensen die een en ander moeten verwerken.Minister Donner:Wij hebben het nu over de komende begrotingen, die nog specifiek aan de
orde komen. Rekening wordt gehouden met de uitbreiding van de behoeften. Ik
verschil altijd van mening met het veld over de vraag of dat voldoende is.Voorzitter. Ik kom nu op een aantal vragen die in het algemeen niet zozeer
betrekking hebben op de financiering, maar op de jeugdreclassering. Mevrouw
Soutendijk vroeg naar de aansturing van de jeugdreclassering. Zij zal weliswaar
vallen onder het bureau jeugdzorg, maar moet wel de aanwijzingen van de Raad
voor de Kinderbescherming in acht nemen. Wie bepaalt nu uiteindelijk de koers
en de formatie? Het bureau jeugdzorg zal onder de nieuwe wet volledig verantwoordelijk
zijn voor de uitvoering van de jeugdreclassering, dus ook voor de koers en
de formatie. Het gebeurt onder aansturing door de provincies, want die zijn
verantwoordelijk voor de doelmatige en doeltreffende uitvoering van de jeugdreclassering
door de bureaus jeugdzorg. Welke formatie precies nodig is voor de uitvoering,
hangt natuurlijk af van het aantal zaken waarin jeugdreclassering wordt opgelegd.
Dat kan gebeuren door de Raad, door het openbaar ministerie of door de rechter.
Daarnaast voert de Raad binnen het jeugdstrafrecht de individuele casusregie
uit. Dat is de behandeling in de individuele gevallen. De aanwijzingsbevoegdheid
van de Raad richting de jeugdreclassering binnen het bureau jeugdzorg moet
daarom in wezen worden gezien als het sluitstuk van de casusregie. De Raad
zal overigens zeer terughoudend gebruik maken van de bevoegdheid. Hij zal
pas een formele aanwijzing geven aan het bureau jeugdzorg over de uitvoering
van de jeugdreclassering indien het overleg met dit bureau over de gewenste
uitvoering niet tot een bevredigende oplossing heeft geleid. Aan het niet
in acht nemen van de aanwijzing door het bureau jeugdzorg is geen directe
sanctie verbonden, maar provincie en het Rijk kunnen vervolgens ook aanwijzingen
geven. Het systeem van aanwijzingen geven kennen wij ook uit andere kaders. Zo
heb ik bevoegdheden om aanwijzingen te geven aan het openbaar ministerie en
heeft de minister van Financiën bevoegdheden om aanwijzingen te geven
aan De Nederlandse Bank. Ze worden steeds gegeven om niet gebruikt te worden,
behalve in uitzonderlijke gevallen. Dat is ook de praktijk. In deze kwesties
van regie moet uiteindelijk één de laatste verantwoordelijkheid
hebben, anders weten wij niet wie kan worden aangesproken. De zaak blijft
dan vaak vastzitten in wederzijdse twisten over de verantwoordelijkheid en
de bevoegdheid.Mevrouw Slagter heeft gevraagd of ik meer wil investeren in een vergroting
van de mogelijkheden voor intensieve begeleiding door de jeugdreclassering.
Wij investeren al in die intensieve begeleiding. Met een intensieve vorm van
begeleiding van de jeugdreclassering wil ik door het vergroten van de sociale
integratie en het verbeteren van de persoonlijke vaardigheden proberen recidive
te voorkomen. Op dit moment zijn er twee varianten, namelijk de intensieve
trajectbegeleiding voor harde kernjongeren, de ITB-HK, en de ITB voor lichte
criminele jongeren van twaalf tot achttien jaar die tot een etnische minderheid
behoren, de ITB-CRIEM. Op dit ogenblik wordt een voorstel uitgewerkt om juist
de laatste mogelijk te maken voor alle allochtone jongeren in heel Nederland.
Nu is de begeleiding er slechts voor de jongeren in de grote steden. In die
zin is sprake van een uitbreiding van de intensieve begeleiding.Mevrouw Soutendijk vroeg mij of de reclassering wel een indicatie nodig
heeft voor een hulpprogramma en of daarmee de slagvaardigheid van de jeugdreclassering
niet in het geding komt. Verder vraagt zij of begeleiding door de jeugdreclassering
uitgesproken door de strafrechter ook plaatsing in het DOK inhoudt. Ik vermoed
dat "DOK" staat voor dagopleidingscentrum, maar ik weet het niet precies.
Tevens vroeg zij wat in zo'n situatie voorgaat.Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):Het is geen dagopvangcentrum, maar een psychiatrische instelling waar
kinderen kunnen worden opgenomen. Het is wel een residentiële
instelling.Minister Donner:Dan weet ik dat ook weer.Ik kan verder nog meedelen dat voor de reguliere werkzaamheden van de
jeugdreclassering geen indicatiestelling nodig is. Op dit moment maakt de
jeugdreclassering, voor zover mij bekend, weinig gebruik van geïndiceerde
jeugdzorg. Voor het hulpaanbod waarvoor op dit moment ook al een indicatiebesluit
nodig is, bijvoorbeeld de intensieve ambulante programma's, kan best een indicatie
worden gesteld zonder dat dit de slagvaardigheid van de jeugdreclassering
aantast. Binnen het bureau jeugdzorg wordt via verschillende wegen toegeleid
naar een indicatiestelling. Naast de vrijwillige ingang is er ook sprake van
een gedwongen weg. Het is dus niet zo dat, als een jeugdreclasseerder denkt
dat een indicatie nodig is, de cliënt wordt aangemeld bij de vrijwillige
poort en daar het hele proces opnieuw moet doorlopen. Ook behoeft de cliënt
geen aanvraag te doen en kan het bureau jeugdzorg ambtshalve een indicatiebesluit
nemen ingevolge artikel 7, lid 6, van de wet.De mogelijkheid voor een strafrechter om een jeugdige in een – in
de oude terminologie – jeugdzorgvoorziening te plaatsen, is onder de
Wet op de jeugdzorg beperkt. Alleen de oplegging van een pijmaatregel die
elders, dus niet in een justitiële jeugdinrichting, ten uitvoer wordt
gelegd, wordt gelijkgesteld met een indicatiebesluit van het bureau jeugdzorg.
Dat wordt geregeld in artikel 3, derde lid, van de wet. Waar de rechter de
jongere dus onder begeleiding van de jeugdreclassering stelt, kan hij niet
tevens bepalen dat de jongere ook wordt geplaatst in een dagopleidingscentrum.
Ik weet trouwens niet hoe dat zit met die andere voorziening. Eventueel kom
ik daar in tweede termijn op terug. Het bureau jeugdzorg kan trouwens wel
een indicatiebesluit geven voor een dagopleidingscentrum.De CDA-fractie heeft verder geconstateerd dat het jammer is dat de ontschotting
is doorgeschoten, nu de aparte organisatorische eenheden voor de jeugdreclassering
en het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling zijn gesneuveld. Dat zou de
toch al bureaucratische werkwijze van de bureaus jeugdzorg nog weer ingewikkelder
maken. Ik kan niet anders dan vaststellen dat de ontschotting van het Advies-
en Meldpunt Kindermishandeling en de jeugdreclassering bij amendement door
de Tweede Kamer is doorgevoerd, ondanks een fel verweer mijnerzijds. In het
oorspronkelijke voorstel waren het AMK en de jeugdreclassering wel aparte
organisatorische eenheden binnen het bureau jeugdzorg. Voor het omgaan met
vertrouwelijke gegevens behoeft dat juridisch echter geen gevolgen te hebben.
Niet alle medewerkers van het bureau mogen vrijelijk over cliëntgegevens
beschikken die het AMK heeft verzameld. Verder brengt zowel de oude als de
nieuwe situatie protocollering met zich. In dat opzicht wordt het nu dus niet
bureaucratischer.Ik kom op een aantal vragen van mevrouw Slagter. Deze betreffen in wezen
meer het vreemdelingenbeleid. Zij heeft in het algemeen gevraagd hoe de eventuele
beperking van de jeugdzorg voor personen die geen rechtmatig verblijf hebben,
zich verdraagt met het VN-verdrag. Volgens mij is hier in de discussie uitvoerig
op ingegaan. Dit betekent niet dat er geen jeugdzorg is, maar wel dat er beperkte
jeugdzorg gegeven wordt omdat de jeugdzorg normaal gericht is op integratie
en socialisatie in de Nederlandse samenleving. Voor personen die geen verblijfsrecht
hebben, is dat dus ook geen logisch doel. Dat betekent niet dat, zolang zij
binnen de Nederlandse rechtsmacht zijn – dat wordt bepaald door het
vreemdelingenrecht – er geen jeugdzorg zou zijn, voor zover dat zinvol
is voor hun situatie.Mevrouw Slagter heeft ook gevraagd of ik bereid ben om het uitzetbeleid
ten aanzien van jonge asielzoekers en het opsluiten van kinderen van uitgeprocedeerde
asielzoekers in vreemdelingenbewaring te heroverwegen. Het uitzetbeleid van
het kabinet is een aantal malen onderwerp van debat geweest, ook in deze Kamer.
Tijdens de bespreking daarvan heeft de minister voor Vreemdelingenzaken en
Integratie gezegd dat vreemdelingenbewaring wordt gezien als ultimum remedium.
Zeker als er kinderen bij betrokken zijn, wordt gezocht naar mogelijkheden
om de vreemdelingenbewaring te vermijden. Daarbij moet wel een onderscheid
worden gemaakt tussen alleenstaande kinderen en kinderen die samen zijn met
hun ouders. In het laatste geval wordt, indien overgegaan wordt tot vreemdelingenbewaring,
aan de ouders zelf gevraagd of zij hun kinderen bij zich willen houden. In
die zin is het dus een keuze van de ouders.Voor dochters van uitgeprocedeerde Somalische asielzoekers die het risico
van besnijdenis lopen, bestaat een zelfstandige toegang tot het vreemdelingenrecht.
Op die basis kunnen zij een verzoek tot verblijf indienen dat ook in dat licht
beoordeeld zal worden. Wat dat betreft, is dit een andere casus. Het gaat
hier evenwel in wezen om vragen rond het vreemdelingenbeleid. Het zou niet
juist zijn, als de Wet op de jeugdzorg wijzigingen zou aanbrengen in het vreemdelingenbeleid.
Het vreemdelingenbeleid biedt in dezen het kader en daarbinnen wordt, waar
dat nodig is, jeugdzorg gegeven. De jeugdzorg kan vervolgens echter niet een
zelfstandige grond voor verblijf opleveren. Anders krijgen wij een haasje-oversysteem
tussen twee wetten.Mevrouw Slagter heeft gesteld dat de rechten van kinderen die hier illegaal
verblijven, niet in een AMvB, maar in de wet geregeld zouden moeten worden.
De keuze voor een AMvB op dat punt betekent volgens haar dat die kinderen
en eventueel hun ouders minder rechtsbescherming genieten dan andere kinderen.
Het koppelingsbeginsel van de Vreemdelingenwet 2000 brengt met zich dat de
aanspraken van personen die hier illegaal verblijven, per definitie andere
zijn dan van degenen die hier legaal verblijven. Aangezien het uit een oogpunt
van wetgeving niet goed is om in dit wetsvoorstel weer te gaan afwijken van
de Vreemdelingenwet 2000, is er gekozen voor beperkte rechten. Voor de flexibiliteit
is het wenselijk om een en ander van geval tot geval te kunnen beoordelen.
Om zo'n beoordeling op maat te kunnen maken, heb ik gekozen voor een AMvB.
Een AMvB biedt namelijk meer flexibiliteit, zoals hier in de Kamer ook is
bepleit, maar betekent niet een vermindering van rechtsbescherming. In beide
gevallen is er sprake van dezelfde rechtsbescherming. Het gaat er alleen maar
om welk mechanisme het eenvoudigste is om de rechten zo goed
mogelijk aan te passen aan de situatie.Mevrouw Slagter heeft voorts gevraagd of er werkelijk situaties geweest
zijn waarin een illegaal in Nederland verblijvend ouderloos kind niet in een
pleeggezin is geplaatst, omdat bij langdurige plaatsing uitzetting onmogelijk
is. In het Besluit zorgaanspraken vreemdelingen is een bepaling opgenomen
die inhoudt dat kinderen die hier illegaal verblijven, slechts aanspraak op
plaatsing in een pleeggezin hebben indien dit in het belang van de ontwikkeling
van de betrokken vreemdeling geboden is. Die bepaling is opgenomen omdat het
na langdurige plaatsing in een pleeggezin niet ondenkbaar is dat op grond
van het opgebouwde familieleven uitzetting vervolgens onmogelijk wordt. Dan
krijg je de vreemde situatie dat in het kader van de jeugdzorg een maatregel
voor langdurige plaatsing wordt genomen en dat daarmee toegang tot Nederland
wordt verleend. Dat is op dit moment een reële situatie. Door deze bepaling
wordt voorkomen dat twee wetten elkaar gaan versterken.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik begrijp dat wel, maar op mij maakt deze formulering de indruk dat het
belang van deze natie belangrijker is dan het belang van het kind. Ik denk
juist dat kinderen in zo'n situatie meer bescherming behoeven dan dit grote
land. Maar goed, dat is mijn uitgangspunt en ik denk dat u een ander uitgangspunt
hebt.Minister Donner:Het uitgangspunt is dat het een algemeen belang is om jeugdzorg te geven,
maar dat algemeen belang bepaalt dan ook in welke mate dat gedaan moet worden.
Het algemeen belang is niet te versnipperen in een algemeen belang vreemdelingenrecht
en een algemeen belang jeugdzorg. Het algemeen belang vergt een afweging van
die verschillende dimensies: jeugdzorg en vreemdelingenrecht. Er is niets
zo slecht als onduidelijkheid van het algemeen vreemdelingenbeleid en het
ondergeschikt maken van het algemeen vreemdelingenbeleid in individuele gevallen.
Dat leidt tot de situatie dat men hierheen komt en dan verder wel ziet wat
er gebeurt. Het gevolg daarvan is dat mensen hier eindeloos zitten zonder
uitzicht. Vervolgens moeten wij tot een uitzettingsbeleid komen, waarvan iedereen
zegt dat het hard is. Dat is het gevolg van het ondergeschikt maken van het
algemeen belang aan individuele belangen. Derhalve is het individuele belang
gediend met dit beleid.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Het ging over het individuele belang van kleine kinderen in pleeggezinnen.
Dat is volgens mij altijd belangrijker.Minister Donner:In die situatie geldt de regeling dat AMA's niet worden uitgezet als de
opvang in het land van herkomst niet is geregeld. Om te voorkomen dat ouders
hun kinderen hier eindeloos heen sturen om voor hen een verblijfsrecht te
creëren, waarna zij zelf kunnen komen, hebben wij dit beleid nodig. De
situatie van die kinderen is jammerlijker dan wanneer zij thuisblijven.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik heb een ander geval voor ogen. Ik doel op kleine kinderen. Ik wijs
op de situatie van een drie- of vierjarig Hongaars kindje met een verdwenen
drugsmoeder.Minister Donner:In die situatie was de opvang van dat kind in Hongarije door familie verzekerd.
Kortom, ook in die gevallen gaat het belang van het kind voor. Dat houdt niet
in dat die opvang per definitie in Nederland moet zijn. Zeker voor kleine
kinderen uit een Hongaars milieu is het te verkiezen dat de opvang in Hongarije
plaatsvindt. In de praktijk is het beleid er wel degelijk op gericht om de
verschillende belangen te wegen. Ik werp het verre van mij dat het belang
van het individuele kind ondergeschikt wordt gemaakt aan het algemeen belang.Voorzitter. Mevrouw Soutendijk vroeg om een toelichting op de toetsing
door de kinderrechter van een indicatiebesluit en een verzoek tot machtiging
uithuisplaatsing. Zij vroeg of er drie varianten zijn met een andere toegang
en een ander toetsingskader voor de kinderrechter. In wezen moeten twee categorieën
worden onderscheiden. Dat zijn enerzijds de indicatiebesluiten voor vrijwillige
jeugdzorg en anderzijds de indicatiebesluiten die aan een verzoek tot machtiging
uithuisplaatsing ten grondslag liggen. Dat omvat ook de plaatsing in een JJI,
de derde variant die mevrouw Soutendijk noemde. Er is een verschil in de toetsing tussen die twee typen indicatiebesluiten.
De eerste categorie is een besluit onder de Algemene wet bestuursrecht en
wordt door de bestuursrechter in wezen marginaal getoetst. Dat is weliswaar
de kinderrechter, maar die treedt dan op als bestuursrechter. De tweede categorie
wordt inhoudelijk getoetst, omdat het gaat om machtigingen die op grond van
het BW worden gevraagd en waarvoor het BW een inhoudelijk criterium geeft
wanneer een minderjarige gedwongen uit huis wordt geplaatst. Daar zal de kinderrechter
toetsen. De ingrijpendheid van de tweede maatregel rechtvaardigt ook het verschil
in toetsing.Mevrouw Soutendijk vroeg ook naar het behoud van de deskundigheid bij
de bureaus jeugdzorg bij overdracht van de hulpverlenings-taken. Ik wijs erop
dat de Raad voor de kinderbescherming alleen de zogenaamde intakefunctie in
beschermingszaken overdraagt aan het bureau jeugdzorg. Dat is met andere woorden
de eerste beoordeling van de vraag of er een noodzaak is om tot een kinderbeschermingsmaatregel
over te gaan. Het bureau jeugdzorg doet dat vanuit een integrale kijk op kinderen
en wat zij nodig hebben. Een belangrijk winstpunt van de nieuwe wet is juist
die integrale kijk. Als het bureau jeugdzorg denkt dat een kinderbeschermingsmaatregel
aan de orde is, stelt het de raad daarvan in kennis. Aan de overdracht van
de intake is een traject van deskundigheidsbevordering voorafgegaan. De raad
heeft veel geïnvesteerd in de zogenaamde omleiding, onder andere door
medewerkers te detacheren en het geven van cursussen. Ook wordt de intakeoverdracht
blijvend gemonitord. Verder zijn er op uitvoeringsniveau afspraken gemaakt
tussen de raad en de bureaus over de kwaliteit van de samenwerking. Op die
manier wordt het behoud van kennis op dit terrein bewaakt.Verder vroeg mevrouw Soutendijk naar de status van omgangshuizen. Zij
vroeg of die tot de gemeentelijke voorzieningen of tot de voorzieningen van
de Wet op de jeugdzorg behoren. Het gaat hier om een nieuwe voorziening. In
overleg met het ministerie van VWS is een overzicht gemaakt van de bestaande
activiteiten op het gebied van omgangsbegeleiding en onder
wiens verantwoordelijkheid dat gebeurt. Het blijkt dat het aanbod op dit moment
in een aantal gevallen niet aansluit bij de formele taakomschrijving van de
betrokken partijen. Onder de noemer omgangsbegeleiding wordt nu een divers
aanbod gedaan aan cliënten met een uiteenlopende hulpvraag. Voordat besloten
kan worden waar het onder valt, dient er duidelijkheid te komen over de aard
van de hulpvraag, de effectiviteit en de inhoud van het aanbod en over de
kenmerken van de cliënten. Pas dan kan de vraag worden beantwoord hoe
daarin voorzien moet worden, hoe die voorziening gefinancierd moet worden
en of die onder de Wet op de jeugdzorg valt of elders. Het geeft aan dat men
niet enerzijds een wettelijke aanspraak op zorg kan geven als men niet anderzijds
regelt wat dat omvat. Anders betekent het dat in iedere vraag moet worden
voorzien op kosten van de overheid. Dan zullen wij eindeloos voortborduren
op dit terrein. Wie kiest voor een wettelijk gewaarborgde zorgaanspraak, kiest
voor regelgeving en afbakening van de inhoud van die zorg.Er is een aantal vragen gesteld over de landelijk werkende instellingen.
Mevrouw Soutendijk vroeg of het opgaan van de landelijk werkende instellingen
in de bureaus jeugdzorg niet een stap te ver is. Als deze wet wordt aanvaard,
zal in de komende maanden met nog meer elan worden gewerkt aan concrete afspraken
met betrekking tot de landelijk werkende gezinsvoogdij-instellingen. Die afspraken
moeten recht doen aan de bestuurlijke afspraken en aan de uitvoeringstechnische
aspecten die verbonden zijn aan de bijzondere positie van de landelijk werkende
instellingen na invoering van de Wet op de jeugdzorg. Het is voor alle partijen
van belang dat uiterlijk op 1 juli 2004 volledige duidelijkheid bestaat
over de concrete vormgeving en de mate van inbedding van de gezinsvoogdijtaken
van de landelijk werkende instellingen binnen de bureaus jeugdzorg. De verantwoordelijkheden
moeten helder zijn en geen ruimte voor interpretatieverschillen bieden. De
Wet op de jeugdzorg legt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de
jeugdzorg bij de provincie en bij het bureau jeugdzorg van de provincie waarin
de jongere zijn verblijfplaats heeft.Mevrouw Soutendijk vroeg mij een positief oordeel te geven over het project
"10 Voor Toekomst plus". Dat staat voor de uitvoering van een intensieve vorm
van gezinscoaching door een gezinsvoogd. Mevrouw Slagter vroeg in dat verband
naar de relatie gezinscoach-gezinsvoogd. U hebt al gehoord hoe ik werd gewezen
op dit antwoord naar aanleiding van de vragen van mevrouw Ross. Het is niet
eenvoudig duidelijkheid te geven op die vragen. "10 Voor Toekomst" van het
Leger des Heils is een intensieve vorm van gezinscoaching en maakt de gezinscoach
twaalf tot zestien uur per week beschikbaar voor het gezin.De gezinscoach biedt op dat moment wat mag worden genoemd: intensieve
opvoedhulp. De plus staat voor de uitvoering van dat programma door een gezinsvoogd.
De wettelijke taak van een gezinsvoogd is primair om toezicht te houden op
een minderjarige en ervoor te zorgen dat aan de minderjarige en zijn ouders
hulp en steun wordt geboden, teneinde de bedreigende situatie voor het kind
af te wenden. Dat is de formulering van artikel 257, Boek I van het Burgerlijk
Wetboek. Hij moet dus verbetering bereiken in de bedreigde situatie waarin
de gezinsvoogdijpupil verkeert. Dat doet hij door hulp en steun te geven aan
het kind en de ouders, waarbij hij erop let dat de ouders zoveel mogelijk
hun verantwoordelijkheid voor het kind kunnen houden. Ik ben er geen voorstander
van om dat takenpakket van de gezinsvoogd te wijzigen en uit te breiden met
het bieden van intensieve opvoedhulp. Reden daarvoor is dat wanneer een gezinsvoogd
zijn toezichthoudende rol combineert met de rol van een gespecialiseerde hulpverlener
de uitvoering van de hulpverlening ten koste kan gaan van de primaire taak
van de toezichthouder. Het belang van de gezinsvoogdijpupil dreigt dan ondergeschikt
te worden aan de ongestoorde voortzetting van het hulpverleningstraject met
de ouders. Met andere woorden, als een gezinsvoogd specialistische hulp verleent,
zal hij minder gespitst zijn op de belangen van zijn pupil. De gezinsvoogd
kan uiteraard het aanbod van "10 Voor Toekomst" inschakelen, zoals hij dat
ook doet met andere vormen van specialistische hulpverlening. Ik ga ervan
uit dat hiermee net zulke positieve resultaten zijn te bereiken als in een
vrijwillige setting.De heer Van den Berg vroeg mij ten slotte op dit punt: kan de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de bureaus jeugdzorg en de landelijk werkende instellingen worden geregeld
in een algemene maatregel van bestuur? Ik ben daar geen voorstander van. Ten
eerste is daar geen wettelijke basis voor en ten tweede is de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de bureaus jeugdzorg en de landelijk werkende instellingen op dit moment
helder. Het bureau jeugdzorg is namelijk verantwoordelijk voor de uitvoering
van de maatregelen, ook als deze door een derde geschiedt. Dat laat onverlet
dat ik gevoelig ben voor de zorg van zowel de MOgroep als de instellingen
over de praktische invulling van die verantwoordelijkheidsverdeling. Ik zeg
toe dat ik met de betrokkenen nader zal bespreken hoe dat zo nodig verder
duidelijk kan worden gemaakt.Mevrouw de voorzitter. Ik ben hiermee gekomen aan het einde van de beantwoording
van de vragen die mij specifiek zijn gesteld en ga nu over tot de beantwoording
van enkele algemene vragen, onder andere over de wetgeving. Ik beluisterde
bij vele sprekers de behoefte aan een experimenteerartikel. Ik weet niet wat
hun precies voor ogen staat. Als dat artikel zou moeten inhouden dat er alsnog
in deze wet bij novelle een breed experimenteerartikel zou moeten worden opgenomen,
dan ben ik daar geen voorstander van. In de eerste plaats heb ik, zoals bekend,
enige terughoudendheid om op deze wijze de Grondwet te schenden. In de tweede
plaats meen ik dat er al een experimenteerartikel in de wet zit, te weten
artikel 37, tweede lid.De wet, zoals die nu in ontwerp voorligt, maakt experimenteren mogelijk.
Op een aantal punten kan niet worden geëxperimenteerd. Als wij het hebben
over de wettelijke aanspraak op zorg, dan is moeilijk voorstelbaar dat de
wet een bepaling zou bevatten, inhoudende: dit is de aanspraak, maar u kunt
die wijzigen als u daaraan behoefte hebt. Ook op het punt van het indicatiebesluit
en de indicatiestelling valt moeilijk in te zien dat de wet zou voorzien in
de mogelijkheid van experimenteren.De heer Hamel (PvdA):Ik heb het zeer algemeen verwoord en ik geloof dat door anderen ook een
indicatie is gegeven dat het ging om het nogal rigide karakter van de wet.
Er is duidelijk niet gesproken over het omschrijven van de aanspraak. Er is
vooral gesproken over de werkwijze en de uitvoering. Het antwoord van de staatssecretaris
heeft daar perfect op aangesloten, want daarvan was het uitgangspunt: de horizon
zal altijd vijf jaar verder liggen dan het moment waarop wij praten en het
volgen van de ontwikkelingen in de jeugdzorg is een jaarlijks proces.In algemene termen heb ik een element als een experimenteerartikel genoemd,
maar ik wil nu graag weten hoe binnen de wet uitzonderingsbepalingen mogelijk
zijn, dus hoe kan worden toegestaan dat de wet als het ware kan meegroeien
met de ontwikkeling in het veld. Dat is de vraag geweest.Minister Donner:Dan hebben wij het in wezen over hetzelfde en niet over een bepaling in
de wet zelf, inhoudende dat kan worden afgeweken van de wet. Dat is wat gebruikelijk
wordt verstaan onder een experimenteerartikel. Dat is duidelijk niet uw bedoeling.
U vraagt hoe het geheel mee kan evolueren met de behoefte in het veld. In
alle eerlijkheid moet ik zeggen dat de wet in artikel 37, tweede lid, specifiek
op het punt van het aanbod de mogelijkheid bevat om andere vormen van zorgaanbod
onder vigeur van deze wet te financieren, als die bij AMvB zijn aangewezen.
In de tweede plaats wordt ook bij de aansprakenbepaling aangegeven dat die
nader wordt geregeld bij of krachtens AMvB. Dat biedt ook flexibiliteit om
geleidelijk mee te ontwikkelen.Velen hebben gesproken over het rigide karakter van de wet. Laten wij
die eens doornemen. Hoofdstuk 3 gaat over de stichting van de bureaus jeugdzorg.
Dat regelt gewoon de eisen die daaraan worden gesteld. Daarvan kunnen wij
toch niet zeggen dat ervan kan worden afgeweken in het belang van het kind.
Daar hebben wij het dus niet over. Hoofdstuk 4 gaat over de aanbodbepaling.
Daarin zit de variatie al. Hoofdstuk 5 betreft de planning van provincie en
Rijk. Ook dat is niet rigide. Dat is gewoon een kwestie van: hoe zorg ik ervoor
dat ik tijdig de voorzieningen heb die nodig zijn? Ook hierbij is dus alleen
sprake van een procedurele bepaling die meegroeit met de behoefte in het veld.
Idem dito hoofdstuk 6, dat over de uitkeringen gaat. Daarin zit het al genoemde
artikel 37. Hoofdstuk 7 gaat over de beleidsinformatie en hoofdstuk 8 over
het toezicht. Hoofdstuk 9 gaat over de inzage en bewaring. Deze wet is niet
rigide. Het gaat erom dat wij, omdat wij op dit terrein in wezen particuliere
instellingen willen regelen, een aantal van deze regels nodig hebben om enkele
centrale elementen te waarborgen die de rijksoverheid nodig acht als zij zegt:
deze instellingen kunnen in aanmerking komen om zorg te verschaffen. Maar
als het gaat over de inhoud, over nieuwe voorzieningen, over nieuwe mogelijkheden,
bevat de wet de mogelijkheid om dan wel bij AMvB dan wel krachtens AMvB of
op andere wijze mee te groeien met die bevoegdheden binnen de centrale randvoorwaarden
als toezicht en klachtrecht en andere elementen die deze wet regelt.De heer Hamel (PvdA):Ik heb gewezen op het verplichtende karakter van de omschrijving van de
bureaus jeugdzorg. Het lijkt mij echter dat het zeer gewenst is om daarvan
op regionaal of lokaal niveau af te kunnen wijken.Minister Donner:Er is er maar één per provincie. De bureaus jeugdzorg zijn
niet bedoeld om een inhoudelijk aanbod te verzekeren, maar om als sleutel
te functioneren. Dat zijn de kanalen waarlangs het geld zal stromen. De bureaus
moeten waarborgen dat het geld op de juiste plaatsen terecht komt. Met het
oog op de noodzakelijke flexibiliteit moet ik één onderdeel
zelf in de hand hebben, want anders dreigt chaos. Iedereen kan dan immers
met als argument "ik heb het beste met het kind voor" weer wat anders gaan
doen. Ik zie dus niet dat in de bepalingen met betrekking tot de bureaus jeugdzorg
een argument kan zijn gelegen om in het belang van het kind een afwijkend
proces te volgen.De heer Hamel (PvdA):Dat ene provinciale bureau krijgt een zeer dominante positie en je kunt
eraan twijfelen of alle voorgeschreven procedures noodzakelijk zijn. Het aantal
algemene maatregelen van bestuur is ook niet gering. De staatssecretaris heeft
al gezegd dat zij de bureaucratie wil terugdringen en ik neem aan dat dat
zal gebeuren.Minister Donner:De wet houdt een vrij fundamentele verandering in. Dat rechtvaardigt dat
vanaf het begin nauwkeurig wordt nagegaan of de wet niet te rigide is en niet
te veel bureaucratie oplevert. Zodra er aanleiding voor is, zal ik niet aarzelen
om met wijzigingen te komen. Het beginsel van de wet is dat via de bureaus
jeugdzorg een centrale greep op de ontwikkelingen wordt gehouden. Het is niet
aan de bureaus zelf om te beoordelen of zij zich aan de regels houden. Ik
denk niet dat de wet zal leiden tot een rigide situatie en een papiermolen,
maar vanaf het begin zal daarop worden gelet. Ik steun de staatssecretaris
op dit punt, ook wat betreft haar inschatting dat dat niet zal gebeuren. De
wet is met het oog op het terugdringen van bureaucratie een stap voorwaarts
ten opzichte van de bestaande situatie. Als gekozen wordt voor een wettelijk
gewaarborgde aanspraak op zorg, moet alleen al met het oog op de noodzaak
van toezicht op besteding van middelen de mogelijkheid bestaan om de tering
naar de nering te zetten als de ontwikkelingen daarom vragen. Er moeten nu
eenmaal regels zijn om ervoor te zorgen dat het geld op de goede plaats terecht
komt. Dat is niet rigide. Dat zijn eisen die in een rechtsstaat aan dergelijke
voorzieningen moeten worden gesteld.Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):De minister zegt dat nauwkeurig zal worden nagegaan of de werking van
de wet niet te rigide of te bureaucratisch is. Het lijkt mij dat hij wat dit
betreft wat genuanceerder is dan de staatssecretaris. Dat stelt mij gerust.
Kan worden toegezegd dat bijvoorbeeld twee jaar na inwerkingtreding van de
wet de Kamer wordt geïnformeerd over de stand van zaken en dat zo nodig
aanpassingen worden aangebracht met het oog op de noodzaak van eenduidige
financiering en aansturing? Kunnen beide bewindslieden dat gebaar maken na
alle zorgen en wensen die in deze Kamer zijn geuit?Minister Donner:Het is de bedoeling om de ontwikkelingen te volgen en halfjaarlijks een
monitor uit te voeren met betrekking tot een aantal punten
waarover door de woordvoerders is gesproken. Ik zeg gaarne toe dat twee jaar
na inwerkingtreding van de wet de Kamer hierover wordt ingelicht. Als blijkt
dat er aanleiding is om de regelgeving aan te passen, zal dat zeker gebeuren.
Dat doet niet af aan mijn stelling dat de wet niet rigide is omdat op veel
punten de regelgeving vorm en inhoud krijgt krachtens algemene van maatregel
van bestuur. Ik geef toe dat op dit punt het gevaar van overregulering dreigt,
maar dat heeft alles te maken met de keuze voor 15 uniform werkende bureaus
jeugdzorg. Dat leidt onvermijdelijk tot meer rigiditeit en regelgeving dan
wanneer er sprake is van een grote mate van flexibiliteit en mogelijkheden
om van de regels af te wijken. Wat betreft die keuze zit ik ergens in het
midden.Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):Dat is een goede positie voor een minister! Als hij toezegt over twee
jaar te rapporteren over de werking van de wet, is wellicht ook het probleem
van de heer Hamel opgelost. Uit die rapportage zal dan ook kunnen blijken
of er een experimenteerartikel in de wet moet worden opgenomen. Het lijkt
mij dat op dit moment zo'n experimenteerartikel nog niet nodig is. Deelt de
minister deze analyse?Minister Donner:Ja. Een experimenteerartikel is, anders dan het tweede lid van artikel
37, niet echt nodig. Als blijkt dat dat wél het geval is, zal dat op
dat moment overwogen moeten worden. Men moet de wet zien als een kanalisering
van ontwikkelingen. De hoofdstukken van de wet kunnen worden beschouwd als
strategische punten in een veld van wat in wezen particulier initiatief is.
Het centrale punt daarin wordt gevormd door de bureaus jeugdzorg. Marktwerking
op dit terrein is immers niet echt mogelijk. Om vraag en aanbod bij elkaar
te krijgen, is het bureau jeugdzorg nodig en niet de markt. Dat laat onverlet
dat in het aanbod een aantal marktmechanismen kunnen werken.De heer Hamel (PvdA):Dat is precies mijn zorg over de marktwerking in de jeugdzorg en de onafhankelijke
indicatie. Er moet zogenaamd een neutraal terrein zijn. Ik wil echter nog een aanvullende vraag stellen. Ik heb gisteren ook gezegd
dat er een aantal landelijke voorzieningen is dat door deze wet voor een deel
in de knel kan komen. Verder heb ik gezegd dat er regio's zijn waarin het
nu anders is georganiseerd. Ik vraag mij af of dit nu echt allemaal overhoop
moet worden gegooid door de introductie van deze wet. Ik begrijp de minister
wel, maar ik vraag om wat meer flexibiliteit en een heldere structuur. Ik
ben het ermee eens dat je dit niet allebei flexibel kunt maken, maar juist
de lokale en regionale initiatieven moeten beloond worden en moeten kunnen
aansluiten op adequate zorg. Dit is de belangrijkste zorg van mijn fractie.Minister Donner:Dit nu net de reden waarom wij in deze wet niet een gedeconcentreerde
rijksvoorziening hebben voorzien, maar provinciale bureaus jeugdzorg. De provincies
worden verantwoordelijk. Ik heb niemand horen zeggen dat een van de artikelen
in deze wet overbodig is, ook niet die met betrekking tot de bureaus jeugdzorg.
Binnen die grenzen kunnen de provincies echter variëren naar gelang hun
bevoegdheden. De wettelijke bepalingen gelden een aantal fundamentele zaken
als de vorm en de rechtspersoonlijkheid en inderdaad ook het centrale element
van de indicatiestelling, maar die zijn dan ook wezenlijk om te kunnen komen
tot een wettelijk vastgelegde aanspraak. De rechtszekerheid vergt dat de aanspraak
op dit punt niet varieert van Groningen tot Zeeland of tot Limburg. Op andere
punten hebben de provincies nu juist wel die ruimte binnen de wet.Daarom zeg ik tegen de Kamer dat zij zich niet moeten laten afschrikken
door de hoeveelheid woorden en bepalingen in de wet; zij moet zich richten
op de essentie van de variatie en de experimenteermogelijkheden. Die zitten
in het aanbod en de wijze waarop dit kan worden georganiseerd. Juist door
te bepalen dat het bureau jeugdzorg niet zelf in het aanbod zal voorzien,
maar daarvoor gebruik moet maken van andere instellingen, ontstaat er flexibiliteit,
maar ook door de inzet van de gezinscoach.De heer Hamel (PvdA):Ik ben het ermee eens dat het gaat om het aanbod van de zorg. Het gaat
er alleen om welke rol het bureau jeugdzorg in dat centrale geheel zal spelen.
Er is namelijk maar één bureau dat in principe de opdracht verstrekt
aan de aanbieders. Het feit dat er in sommige provincies maar één
aanbieder is, levert een interessante driehoeksrelatie op tussen provincie,
aanbieder en bureau jeugdzorg. In de gezondheidszorg wil iedereen nu juist
af van die driehoeksrelatie, maar wij laten die nu in de jeugdzorg terugkomen.
Daarom is de hoofdvraag welke monopolieposities er worden gecreëerd en
welke mogelijkheden er zijn om daarvan af te wijken.Minister Donner:Je creëert een monopoliepositie voor het bureau jeugdzorg, omdat
in deze sector een systeem van vraag en aanbod niet kan werken. Ik heb te
maken met minderjarigen en problemen die ten dele ontstaan doordat de ouders
onvoldoende in de opvoeding voorzien. Derhalve is het ten principale onmogelijk
om de vraag te definiëren. Wij proberen dit met de gezinscoach zo goed
mogelijk te ondervangen en te stimuleren. De verschillende voorzieningen zijn
juist gericht op het ondersteunen van de opvoeding, maar er is geen systeem
met een gedefinieerde vraag die zich op rijkskosten kan richten op een aanbod.
Er kan geen gebruik worden gemaakt van marktwerking om tot een werkzaam systeem
te komen. De markt – als ik die term hier mag gebruiken – wordt
in wezen vervangen door een regulator in de vorm van een bureau jeugdzorg.Ik ben het ermee eens dat dit een experiment is, hoewel niet helemaal
want er zijn wel enkele voorbeelden bekend. In het kader van de nota Regie
in de jeugdzorg zijn alle mogelijkheden bezien en zijn er beslissingen genomen.
Nu wordt ook met enige zorg nagedacht over de vraag of bijvoorbeeld de GGZ
onmiddellijk onder de werking van de wet moet worden gebracht. Deze beslissingen
nemen wij nu echter nog niet. Wij wachten eerst af hoe de wet werkt.Het centrale element van deze wet is hoe het coördinatieprobleem
kan worden verholpen dat er nu nog iedere keer voor zorgt dat de zaken vastlopen
en dat er ongelukken gebeuren omdat de bureaus met de rug naar elkaar toe
staan. De bureaus zeggen nu dat de problemen in de tussengebieden ontstaan
waar zij niet aan toekomen. Ons streven is erop gericht dat
een instantie verantwoordelijk wordt voor het bijeenkomen van vraag en aanbod.
Die instantie moet ervoor waken dat er een aanbod is, zonder dat het bureau
zelf het aanbod gaat verzorgen. Op die manier kan worden voorkomen dat het
aanbod meer bepalend wordt dan de vraag. Dit probeert deze wet te doen zonder
dat er mogelijkheden zijn voor marktwerking. In die zin ben ik het geheel
met de Kamer eens dat wij nu een stap zetten waarvan wij zo goed mogelijk
hebben vastgesteld dat die verantwoord is, maar ook dat wij niet op voorhand
zeker weten dat dit het nu helemaal is. Dit is geen eindbeeld, maar een stap
die wij moeten zetten om verder te kunnen komen. Ik ben het volledig met de
Kamer eens dat wij moeten bewaken hoe een en ander verloopt.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik vind het een rigide regel dat de bureaus jeugdzorg gemiddeld vijf lichte
ambulante gesprekken mogen voeren. Ik weet niet precies waar dit in de wet
staat, maar ik vind dit een rare regel. Als dit ergens anders geregeld kan
worden, vind ik dat dit moet worden toegestaan. Begrijp ik goed dat de flexibiliteit
die ook de minister mogelijk acht, zo vertaald kan worden dat dit soort regels
geen dwingend karakter hebben en dat in redelijk overleg met het veld een
uitweg mag worden gezocht?Minister Donner:Ik moet u bekennen dat ik de wet niet zo goed ken dat ik met volstrekte
zekerheid durf te zeggen dat een dergelijke bepaling niet in de wet staat,
maar ik acht het heel onwaarschijnlijk dat een dergelijke regeling in de wet
is opgenomen. Ik weet wel waar het over gaat. Ik denk dat dit in de toelichting
heeft gestaan. Het gaat erom dat ik een benedengrens moet hebben om ervoor
te kunnen zorgen dat de bewaking van het bureau jeugdzorg niet zal interfereren
met het verzorgen van aanbod. Het is in deze sector, maar ook in andere sectoren
keer op keer fout gegaan, doordat degene die regelt, ook het aanbod verzorgt
en dan primair de eigen belangen als werkgever moet laten prevaleren.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dit is nu juist zo rigide. Omdat die grens zo scherp moet worden getrokken,
kan een ontwikkeling in de praktijk die ertoe noopt dat in een bepaalde regio
licht ambulant werk snel en effectief op het bureau wordt verricht, worden
belemmerd door die regel. Die rigiditeit is dan zo sterk dat dit niet kan.
Dit is nu precies het probleem waarover wij het nu hebben.Minister Donner:Het kan wel, want daarom is die uitzondering aangenomen op het beginsel
dat er helemaal geen aanbod mag worden geleverd. Als het lichte hulp is –
de definitie is in dit verband vijf bezoeken – is dit toegestaan. Over
iedere grens die je trekt, kun je twisten en je kunt steeds grensgevallen
aangeven waarvan het de vraag is of het wel redelijk is. Er moet op een gegeven
moment een grens worden getrokken. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor volwassenheid
bij 18 jaar. Ik kan u voorbeelden geven dat het volstrekt nonsens is dat een
jongere op 18 jaar volwassen wordt verklaard, maar de overheid heeft die grens
nu eenmaal getrokken.Het fundamentele beginsel is dat het reguleren, de functie van het bewaken
dat er iets gebeurt, niet mag worden verward met het aanbod en ik heb niemand
gehoord die daartegen bezwaar heeft. Eerder is gezegd dat de grens te rigide
is en daarom is ervoor gekozen dat in lichte gevallen hulp mag worden verleend.
Je kunt die lichte gevallen natuurlijk ook weer iedere keer oprekken tot je
aan het einde constateert dat de bureaus alles doen. Ik krijg overigens net
door dat het zelfs niet in een AMvB staat, maar in een bestuurlijke afspraak
met de provincies, als afbakening van de vraag wat wel licht is en wat niet.
Mijn gevoelen was dus gelukkig juist.Ik kom bij de horizonbepaling. Gisteren deed de behandeling in de Kamer
mij bij tijd en wijle denken aan verschillende bijbelboeken, met name aan
Prediker, want ik zag dat er niets nieuws onder de zon was en alles is ijdelheid
en het najagen van wind – althans, zo klonken sommige kritieken. Mevrouw
Kalsbeek deed mij denken aan het boek Daniël, aan de tekst op de muur
"gewogen en te licht bevonden". Bij verschillende leden proefde ik een worsteling,
want zij hadden gewogen. Nogmaals, ook het kabinet heeft overgewogen of we
dit moeten doen. Als regering kunnen wij niet spreken van een waagstuk, maar
het blijft een keuze die we moeten maken. Het gaat de laatste jaren zo moeizaam
op het terrein van de jeugdzorg, omdat de jeugd een moeilijke invalshoek oplevert.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voordat u verdergaat, wil ik even inspringen op uw bijbelse aanhalingen.
Onze zorg is namelijk dat we het beeld van Nebukadnezar gaan oproepen en dat
het gaat omrollen. Vandaar dat we daarover praten.Minister Donner:Dat klopt, maar daarvoor moet er eerst een externe factor zijn, zoals
die kiezel die naar beneden kwam. Maar ik ben het eens met hetgeen waarop
u wijst. Dit staat niet op lemen voeten, daarvoor is er te lang gediscussieerd
over deze wet, over de verschillende mogelijkheden en de fundamentele problemen.
Als je kiest voor jeugd als invalshoek, dan kies je in wezen voor een containerbegrip,
met alle problemen die er zijn. In de Kamer is er al gewezen op het feit dat
het grootste gedeelte van de jeugd geen problemen heeft. In die zin zou je
in de Wet op de jeugdzorg ook onderwijs kunnen onderbrengen, en de kleuterzorg,
en de consultatiebureaus, de medische zorg voor de jeugd. Iets dergelijks
zouden wij met de volwassenenzorg kunnen doen, onder het motto "iedere burger
is volwassen". Dit geeft de spanning aan die automatisch zit in wetgeving
zoals deze: de wetgever heeft, vanuit verschillende invalshoeken en op basis
van de problemen in verschillende sectoren, eerst afzonderlijke regelingen
opgesteld, om vervolgens te constateren dat de instellingen die daarmee ontstaan,
ieder worden geregeerd door de eigen invalshoek en organisatorische belangen.
Dat probleem proberen we op te lossen met deze stap. Dat leidt onvermijdelijk
tot spanningen. Als men een wettelijk gewaarborgde aanspraak op zorg wil hebben,
dan zullen er regels nodig zijn, dan zal een indicatiestelling nodig zijn
en een zekere bureaucratie onvermijdelijk. Je kunt je best doen om dat te
minimaliseren, maar onvermijdelijk is dit wel. Als we voorzieningen willen
die ook over de grenzen van gemeenten gaan en nagaan of gemeenten wel hun
functie vervullen, dan kunnen we kiezen voor het rijksniveau, maar de Kamer
heeft altijd gezegd dat zoiets niet vanuit Den Haag kan worden
geregeld. Daarom is voor het provinciaal niveau gekozen, maar ook dat was
een keuze tussen lokaal en Rijk, met als gevolg de vraag: hoe doe ik het met
algemene landelijk werkende instellingen en lokale instellingen? Dit soort
spanningen zijn inherent aan iedere organisatie van dit veld. Je lost dat
probleem niet op door in deze wet een horizonbepaling op te nemen. Het is
mij niet duidelijk wat mevrouw Kalsbeek hier bedoelde: zij had het over een
termijn van vier jaar, waarbinnen andere voorstellen zouden moeten worden
ingediend. Dat is in wezen hetzelfde als wat andere partijen hebben gevraagd,
namelijk het bewaken van de voortgang op dit terrein en voorstellen doen als
dat nodig is. Mevrouw Soutendijk verzocht mij om al na twee jaar te rapporteren,
wat betekent dat de voorstellen er zeker zullen zijn als ze over vier jaar
nodig zijn. Maar een horizonbepaling waarin de wetgever zegt dat hij nu een
aanspraak op zorg regelt en dat over vier jaar, ongeacht wat de Kamers hebben
gedaan, de wet vervalt en daarmee het recht op zorg, getuigt van een onverantwoordelijke
wetgever. Dan moet je er gewoon niet aan beginnen. Maar dat zou betekenen
dat de huidige situatie gewoon blijft bestaan. De Kamers zijn namelijkéén
in hun kritiek op hetgeen wordt voorgesteld, maar niet in hun alternatieven
daarvoor. De situatie in den lande met betrekking tot de kritiek op deze wet
is dat men zich verenigt in de kritiek, maar de alternatieven zijn meestal:
meer geld, minder regels, laat ons maar onze gang gaan. Dat kunnen wij als
wetgever niet doen.De heer Van der Lans (GroenLinks):Of het nu horizonbepaling of einddoel heet, maakt niet zoveel uit. Laten
wij even teruggaan naar 1994, naar het rapport Regie in de jeugdzorg. Dat
rapport meldde als einddoel, kort samengevat, de totstandkoming van deze wet,
inclusief de jeugd-GGZ, de justitiële inrichtingen en de LVG-sector.
Dat idee is in 1994 op tafel gelegd. Staat de minister daar nog steeds achter?
Is hij bereid om te zeggen dat dit op termijn nog steeds zijn einddoel is?
Is hij bereid om te zeggen dat hij de justitiële inrichtingen op termijn
ziet opgaan in een Wet op de jeugdzorg? Op die vraag moet hij gewoon ja of
nee zeggen. Als hij er ja op zegt, zijn wij het eens. De minister zegt wel
dat de Kamer verdeeld is in haar kritiek, maar over het punt dat er één
kader moet komen en dat genoemde sectoren daarbij moeten horen, zijn wij het
hier nu eens. Het enige wat wij willen, is dat dit doel boven de markt blijft
hangen. Als de minister daar bevestigend op kan antwoorden, gaan wij daar
de komende jaren aan werken. Dan zijn wij inderdaad een eind gevorderd. Als
de minister zegt dat hij daar nog eens over moet nadenken, hebben wij een
probleem.Minister Donner:Ik heb gezegd dat ik achter het voorliggende wetsvoorstel sta, ook met
de punten die er in de loop van de discussie uitgenomen zijn. De conclusie
was dat het niet verantwoord was om die punten nu in het wetsvoorstel onder
te brengen. Daaraan lagen geldige motieven ten grondslag die nu ten beoordeling
liggen aan de Kamer. De heer Van der Lans zegt nog steeds het beeld van één
grote koepel te hebben waar alles onder valt. Als dat mogelijk en nodig is,
is dat ook het beeld dat ik heb. Hoe kan ik de bestaande coördinatieproblemen
oplossen? De heer Van der Lans miskent dat de justitiële jeugdinrichtingen
op dit moment een dubbele functie hebben; enerzijds in het kader van het strafrecht,
en dat deel zal niet onder deze wet kunnen vallen, anderzijds in het kader
van de civiele plaatsingen. De helft van de Kamer wil dat de civiele plaatsingen
uit de justitiële jeugdinrichtingen gaan. Dan is er al geen reden meer
om ze onder deze wet te brengen, want dan zijn ze beperkt tot de strafrechtelijke
plaatsingen. Die keuze moet dus nog worden gemaakt.Allereerst moet het grote probleem van de ondertoezichtstellingen en de
civiele ondertoezichtstellingen in de justitiële jeugdinrichtingen worden
opgelost door het scheppen van behandelplaatsen op dat terrein. Ik houd nog
steeds vast aan het zoeken naar mogelijkheden om de financiering te verbeteren
en naar oplossingen voor andere coördinatieproblemen die door deze wet
niet worden opgelost. In die zin zijn wij het eens. Uw Kamer zou echter onder
ogen moeten zien dat er nooit een eindbeeld in de jeugdzorg zal zijn. Men
heeft op dit moment een beeld en men had in 1994 een beeld. Dat beeld codificeren
wij nu met nadere discussies. Nu hebben wij weer een beeld dat wij mogelijk,
als wij er nu aan zouden beginnen, over vijf jaar zullen codificeren. Op dat
moment zullen er andere vragen en behoeften zijn.Dit wetsvoorstel is niet bedoeld om een eindbeeld te codificeren, maar
om een kader te scheppen waarbinnen ontwikkelingen mogelijk worden. Ik ben
ten volle bereid om de punten van zorg te bewaken die in deze Kamer tot uitdrukking
zijn gekomen. Die punten zullen halfjaarlijks worden bewaakt. Over twee jaar
zullen wij de Kamers rapporteren over de resultaten en uitkomsten en zo nodig
verbeteringen in de wetgeving voorstellen. Dat gebeurt echter niet vanuit
een bepaald einddoel. Ik vrees dat het einddoel weer is verschoven op het
moment dat wij daarover praten. Het wordt dan hetzelfde verhaal als de snelle
Achilles die de schildpad niet kon inhalen. Steeds als hij op het punt kwam
dat hij oorspronkelijk bedoelde, was de schildpad alweer verder. Daarom zal
in een dynamische wereld nooit met eindbeelden kunnen worden gewerkt. Dat
is de menselijke conditie.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.50 uur tot 14.20 uur geschorst.De voorzitter:Ik verzoek u te gaan staan.Geachte medeleden. Op 2 maart jl. overleed het oud-lid van de Kamer
de heer Koert Meuleman. Van 13 februari 1973 tot 10 januari 1981
was de heer Meuleman lid, tevens fractievoorzitter van de SGP. Hij bereikte
de hoge leeftijd van 94 jaar. Als opvolger van de fractievoorzitter van de
SGP, ir. C.N. van Dis, kon de heer Meuleman in 1973 al terugzien op een eenentwintigjarige
loopbaan als wethouder van de toenmalige gemeente IJsselmuiden en op een vierjarig
lidmaatschap van de Provinciale Staten van Overijssel. Van dat vertegenwoordigende
orgaan bleef hij tijdens zijn Kamerlidmaatschap, maar ook nog zes jaar daarna,
lid. In het gedenkboek dat de Staatkundig Gereformeerde Partij in 1993 uitgaf
ter gelegenheid van haar vijfenzeventigjarig bestaan, wordt de heer Meuleman
gekenschetst als een bescheiden en een waardig man. Hij was veehouder van
beroep in het Overijsselse Wilsum, een buurtschap onder IJsselmuiden. Een
gemeente- en provinciebestuurder die indruk maakte door zijn
evenwichtig en gezaghebbend optreden.Als lid van de Kamer viel de heer Meuleman op door zijn frequente deelname
aan het debat. In tegenstelling tot zijn voorgangers, die zoals in het zojuist
genoemde gedenkboek stond, "spaarzamenlijk" meededen aan de debatten, hooguit
een keer of drie à vier per jaar, voerde de heer Meuleman zo'n vijftien
tot twintig keer per jaar het woord. Dat had zeker ook te maken met de aard
van de onderwerpen op de politieke agenda van de jaren zeventig en tachtig,
en met de uitgesproken en principiële visie van de SGP daaromtrent. In
twee debatten over wetsvoorstellen inzake abortus, in 1976 en 1981, sprak
de heer Meuleman de individuele leden van de toenmalige Kamer op hun persoonlijk
geweten aan en deed hij iedere senator de ernst van haar en zijn stem beseffen.Aan het zeer werkzame leven van Koert Meuleman, dat zoveel jaren in het
teken heeft gestaan van het dienen van het openbaar bestuur, is na 94 jaar
een einde gekomen. Met respect gedenken wij onze oud-collega. Van harte hopen
wij dat zijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen naast hun verdriet
over zijn overlijden, ook ruimte mogen vinden voor de vele goede herinneringen
aan hun vader, hun grootvader en overgrootvader.Ik verzoek u enkele ogenblikken stilte in acht te nemen.(De aanwezigen nemen staande enige ogenblikken stilte in acht.)De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-1117-1138.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl