Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van de richtlijn 1999/70/EG van de Raad van de Europese Unie van 28 juni 1999 betreffende de door het EVV, de UNICE en het CEEP gesloten raamovereen- komst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd (27661)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 121-126

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-11-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 5, pagina 121-126

05-11-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27661Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 5 november 2002)Pagina 134-134
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van de richtlijn 1999/70/EG van de Raad van de Europese Unie van 28 juni 1999 betreffende de door het EVV, de UNICE en het CEEP gesloten raamovereen- komst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd (27661)Pagina 121-126
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van Richtlijn 2000/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 29 juni 2000 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (28239)Pagina 126-134
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de regels met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens in persoonsdossiers (Wet justitiële gegevens) (24797)Pagina 107-119
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering en de Gratiewet (stroomlijning procedure behandeling gratieverzoeken) (27798)Pagina 119-121
Presentie en opening (dinsdag 5 november 2002)Pagina 107-107
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 5 november 2002)Pagina 134-136

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Uitvoering
van de richtlijn 1999/70/EG van de Raad van de Europese Unie van 28 juni 1999
betreffende de door het EVV, de UNICE en het CEEP gesloten raamovereen- komst
inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd (27661).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Naar aanleiding van dit wetsvoorstel, dat op steun van mijn
fractie kan rekenen, wil ik een aantal opmerkingen maken over de werkingssfeer
van het uitvoeringswetsvoorstel en over een drietal clausules uit de raamovereenkomst
uit 1999 van de Europese sociale partners, die ten grondslag ligt aan de richtlijn
en daarmee aan de uitvoeringswet.Ik heb met verbazing en ook met enige treurnis ervan kennisgenomen dat
dit wetsvoorstel door amendering in de Tweede Kamer niet van toepassing is
op de uitzendwerkgever en de uitzendwerknemer, bij uitstek werkgevers en werknemers
die te maken hebben met tijdelijke arbeid. Weliswaar is de richtlijn ook niet
van toepassing verklaard op die sector, maar juist de Nederlandse uitzendwerkgevers
beroemen zich er altijd op dat zij volwaardige arbeidsplaatsen creëren
en dat het werken voor een uitzendbureau niet hoeft onder te doen voor dat
bij een reguliere werkgever. Ik krijg zelfs de indruk dat de uitzendwerkgevers
in Nederland hun eigen opstelling en hun eigen marktaandeel als een lichtend
voorbeeld voorhouden aan andere lidstaten van de Europese Unie. Het amendement-Weekers/Van
Wijmen werd gemotiveerd met een verwijzing naar het feit dat de Europese sociale
partners in Brussel bezig waren met het tot stand laten komen van een raamovereenkomst
met betrekking tot uitzendwerk, maar helaas hebben wij moeten constateren
dat deze pogingen tot dusver vruchteloos zijn gebleven en dat de Europese
Commissie de zaak inmiddels weer aan zich heeft getrokken. Ik weet niet of
de minister andere informatie heeft, maar volgens mij is een overeenkomst
of een richtlijn op het terrein van uitzendarbeid niet op korte termijn te
verwachten, domweg omdat de werkgevers zich niet aan regels willen laten binden.
Dat blijkt nu op nationaal niveau en het is op Europees niveau niet anders.
In 1999 is de vergunningplicht voor uitzendbureaus vervallen, met alle nadelige
gevolgen van dien. Er zijn malafide uitzendondernemingen ontstaan. Nu willen
uitzendbedrijven zich niet conformeren aan de gelijkebehandelingsnorm. Zij
willen kennelijk niet alleen op flexibiliteit concurreren met reguliere bedrijven,
maar ook op arbeidsvoorwaarden.Wat mij het meest heeft verbaasd, is dat zelfs bepaling 657, met betrekking
tot de voorlichting over vaste functies, niet voor uitzendondernemingen van
toepassing is. Dat moet toch minimaal in uitzendbedrijven kunnen worden nageleefd.Ik ken de visie van de ambtsvoorganger van deze minister, maar ik
zou het op prijs stellen als ook hij zijn licht laat schijnen over de vraag
of de uitzondering voor uitzendarbeid eigenlijk wel houdbaar is in het kader
van het Nederlandse stelsel van arbeidsverhoudingen en de positie die uitzendwerk
daarin inneemt.Ik zal in het vervolg van mijn betoog een aantal clausules uit de raamovereenkomst
nader bekijken en begin met clausule 4, het non-discriminatiebeginsel. Ik
zal niet diep in de techniek duiken, maar de beantwoording in de memorie van
antwoord leverde mij nog wel wat vragen op. Artikel 652 van Boek 7 van het
Burgerlijk Wetboek betreft de proeftijd. De minister zegt terecht dat de wet
niet geijkt behoeft te worden aan de richtlijn. De wet kan ervan afwijken.
De richtlijn heeft slechts betrekking op de arbeidsvoorwaarden. Daarmee heeft
de minister niet de vraag beantwoord in hoeverre werkgevers in concrete situaties
onderscheid kunnen maken bij het hanteren van proeftijden bij vast en tijdelijk
personeel. Dat is nog wel een andere vraag dan de vraag of de wet zelf van
de richtlijn mag afwijken. Mijns inziens dient een werkgever zich, telkens
als hij een proeftijd vaststelt, te realiseren of hij niet ongerechtvaardigd
onderscheid maakt tussen beide groepen van werknemers.Ik heb zelf vragen gesteld over de pensioenen. Is dit niet typisch een
arbeidsvoorwaarde die zich leent voor een zekere vorm van compensatie op een
andere wijze? Juist omdat het naar het zich laat aanzien vaak objectief gerechtvaardigd
zal zijn om een tijdelijke werknemer van een pensioentoezegging uit te sluiten,
lijkt het mij voor de hand te liggen dat aan werkgevers de opdracht wordt
gegeven om eens na te denken over de vraag in hoeverre zij die werknemer op
een andere wijze, bijvoorbeeld door een verhoging van het basissalaris of
een toeslag op het salaris, tegemoet kunnen komen voor het feit dat hij van
een pensioentoezegging is verstoken. Dan komt er een heel ingewikkelde redenering
terug. Het zou dan ook weer gaan om een pensioenvoorziening, terwijl dat juist
het probleem was. Eerlijk gezegd was dat niet de portee van mijn vraag. De
portee van mijn vraag was het volgende. Iemand werkt voor een halfjaar en
krijgt geen pensioentoezegging. In zo'n geval kun je een werkgever vragen
of het niet redelijk is om die werknemer een toeslag op zijn salaris te geven,
zodat hij zelf eventueel kan sparen voor een pensioen. Uiteraard moet hij
dan met de fiscus afrekenen, maar dat vind ik dan vers twee.De vijfde clausule betreft maatregelen ter voorkoming van misbruik. Bij
de schriftelijke voorbereiding heb ik vragen gesteld over de ketenregeling
van artikel 668a van Boek 7. De minister heeft daarop geantwoord dat deze
zaak is neergelegd bij de Stichting van de Arbeid. Dat roept bij mij de vraag
op wat de Stichting van de Arbeid daar volgens de minister mee zou moeten
doen. Schrijven de raamovereen- komst en de richtlijn niet aan de sociale
partners voor om in iedere sector maatregelen te treffen om misbruik tegen
te gaan van opeen- volgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd? Het
kan niet zo zijn dat in enige cao een bepaling voorkomt die artikel 668a van
Boek 7 volledig opzij zet en een voortzetting van tijdelijke contracten ad
libitum mogelijk maakt. Ik vind dat de sociale partners daar in iedere sector
paal en perk aan moeten stellen. Als zij dat niet doen, mag de desbetreffende
cao in ieder geval niet algemeen verbindend worden verklaard. Ik hoor daar
graag de reactie van de minister op.Mijn laatste opmerking betreft clausule 6 van de raamovereen- komst, die
voorlichting en arbeidskansen betreft. Ik doel met name op het tweede onderdeel
van die clausule, dat betrekking heeft op opleidingsmogelijkheden van werknemers
met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. Deze clausule is niet apart
geïmplementeerd en desgevraagd stelde de regering dat dit gezien moet
worden in het kader van het non-discri- minatiebeginsel: als een werkgever
zijn vaste personeel opleidingsmogelijkheden biedt, dan moet hij die ook aan
zijn tijdelijke krachten bieden, behoudens objectieve rechtvaardiging. Ik
kan daar tot op zekere hoogte in meegaan, maar bij mij rijst vervolgens de
vraag waarom de sociale partners daar een aparte clausule voor nodig vonden.
Waarom geven de sociale partners aan dat toegang tot opleidingsmogelijkheden
zo belangrijk is, ook als een bedrijf helemaal geen scholingsbeleid heeft,
ook niet ten aanzien van zijn vaste personeel? Het lijkt mij dat clausule
6.2 een aparte implementatie nodig heeft en dat het onvoldoende is om te verwijzen
naar het non-discriminatiebeginsel van het nieuwe artikel 649. Ook daarop
hoor ik graag de reactie van de minister.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Bij het vorige agendapunt heeft de minister een uitspraak
gedaan over de verhouding tussen bestuursrecht en strafrecht. Bij dit onderwerp
speelt het civiele recht een rol. Daarom ben ik benieuwd wat de minister gaat
zeggen over de verhouding tussen het bestuursrecht en het civiele recht.Met dit wetsvoorstel had ik tot aan de memorie van antwoord geen grote
problemen. Na lezing van het antwoord op een vraag van mevrouw De Wolff veranderde
dat echter. Kort samengevat verplicht clausule 5 van de richtlijn de lidstaten
en/of de sociale partners opeenvolging van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde
tijd tegen te gaan. Er zijn drie methoden om dit te bewerkstelligen: a. door vaststelling van objectieve redenen die een vernieuwing van dergelijke
overeenkomsten of verhoudingen rechtvaardigen;b. door vaststelling
van een maximale totale duur van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen
voor bepaalde tijd;c. door vaststelling van het aantal malen dat
dergelijke overeenkomsten of verhoudingen mogen worden vernieuwd.In de aanhef van clausule 5 van de raamovereenkomst staat dat de lidstaten
en sociale partners daarbij rekening mogen houden met de behoeften van bepaalde
sectoren en/of categorieën werknemers. De regering heeft in de memorie
van toelichting opgemerkt dat deze clausule geen implementatie behoeft, omdat
op grond van de Wet flexibiliteit en zekerheid in artikel 7:668a BW vanaf
1 januari 1999 regels zijn opgenomen die overeenkomen met het voorschrift
van clausule 5. In het voorlopig verslag heeft mevrouw De Wolff er op gewezen
dat artikel 668a een lid 5 kent, dat het mogelijk maakt bij cao van de voorafgaande
leden af te wijken. Impliciet sprak zij daar zojuist ook al over toen zij
zich uitsprak tegen het bij cao ad libitum afwijken van de normen
van clausule 5 door telkens weer arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd
toe te staan.Naar aanleiding daarvan is de vraag gesteld of een werknemer iets kan
ondernemen als hem nooit een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt
aangeboden. Deze vraag is met name gesteld omdat in de ICT-sector nogal eens
cao's worden afgesloten waarbij daadwerkelijk wordt afgeweken van de voorafgaande
leden van artikel 668a. Op blz. 3 van de memorie van antwoord wordt hierover
opgemerkt: "Wat betreft de vraag van deze leden, of een werknemer iets kan
ondernemen als hem nooit een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt
aangeboden, kan erop worden gewezen dat het beginsel van 'goed werkgeverschap'
(artikel 611 Boek 7 BW) kan worden geschonden als er nimmer een conversie
kan plaatsvinden van opvolgende tijdelijke arbeidsovereenkomsten in een arbeidsovereenkomst
voor onbepaalde tijd. Het goed werkgeverschap kan er toe leiden dat een tussen
werkgever en werknemer geldende afspraak niet van toepassing is voor zover
dat in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid
onaanvaardbaar zou zijn. In een voorkomend geval zal de rechter hierover dienen
te oordelen."Dit antwoord roept bij mij drie bedenkingen op. In de eerste plaats wordt
met deze passage gesuggereerd dat lid 5 van artikel 7:668a BW toch in strijd
is met clausule 5. De regering meent dat artikel 611 (goed werkgeverschap)
hier dan de uitkomst biedt op grond waarvan toch aan de richtlijn wordt voldaan.
Bovendien wordt daarbij dan ook nog eens een keer artikel 6:2, lid 2, ten
tonele gevoerd: "Een tussen hen (en dat zijn dan de schuldeiser en de schuldenaar)
krachtens wet, gewoonte of rechtshandeling geldende regel is niet van toepassing,
voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid
en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn." Ik vind dat buitengewoon gekunsteld.
Óf de regering is van mening dat artikel 668a van Boek 7 BW geheel
in overeenstemming is met clausule 5, en dan geldt dat dus ook voor lid 5
van dat BW-artikel, óf dat artikel is dat niet. En in dat geval had
artikel 668a moeten worden aangepast. Ik ben overigens van mening dat er geen
strijd is met clausule 5, omdat de aanhef van lid 1 de mogelijkheid opent
dat rekening wordt gehouden met de behoefte van bepaalde sectoren en/of categorieën
werknemers. Indien deze vertegenwoordigd worden door vakverenigingen in het
kader van onderhandelingen over een cao, mag er toch van worden uitgegaan
dat de belangen van de betrokken werknemers afdoende worden behartigd. In
die situatie kan toch niet meer gesproken worden van misbruik van arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde tijd.Mijn tweede bedenking is dat op deze wijze wel heel erg gemakkelijk bepalingen
in een collectieve arbeidsovereenkomst door een individuele werknemer bij
de rechter kunnen worden aangevochten. In feite wordt door deze passage in
de memorie van antwoord de rol van sociale partners bij cao-onderhan- delingen
ernstig gerelativeerd.Naast deze sociaal-politieke bedenking, heb ik ook nog een rechtspolitieke
bedenking tegen de passage in de memorie van antwoord, mijn derde. In het
arbeidsrecht wordt in toenemende mate artikel 611 van Boek 7 (goed werkgeverschap)
gehanteerd als artikel waar van alles en nog wat aan wordt opgehangen. Deze
passage in de memorie van antwoord is in feite een uitnodiging om dat ook
op het terrein van de arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd te doen. Dat
tast de wet als kader van arbeidsovereenkomsten aan en daarmee ook de rechtszekerheid.Gaarne krijg ik een reactie van de minister op deze bedenkingen.Mevrouw Kneppers-Heijnert (VVD):Mijnheer de voorzitter. In de schriftelijke ronde heeft de VVD-fractie
de minister de vraag gesteld of het verbod van onderscheid van artikel II
zich ook richt tot de wetgever. Daarop heeft de minister bij memorie van antwoord
gereageerd met te stellen dat dat niet het geval is. Ik citeer uit de memorie
van antwoord: "Het non-discrimina- tiebeginsel van clausule 4 van de raamovereenkomst
heeft betrekking op contractueel overeengekomen arbeidsvoorwaarden. Het verbod
van onderscheid, zoals uitgewerkt in artikel II, is niet gericht op de wet-
gever. Artikel II van het wetsvoorstel heeft betrekking op alle partijen,
buiten de relatie werkgever-werknemer, die (mede) betrokken zijn bij het vaststellen
van arbeidsvoorwaarden, zoals werkgevers- en werknemersorganisaties en intermediairs.
Het gaat hier om contractuele afspraken betreffende de rechtspositie van de
werknemer."Naar aanleiding van het antwoord van de minister heb ik de richtlijn hier
nog eens op nagekeken. Een richtlijn is verbindend voor de lidstaten ten aanzien
van het te bereiken resultaat. De tekst van clausule 4 van de richtlijn is
zeer algemeen van aard. Nergens blijkt dat het alleen om contractuele arbeidsvoorwaarden
zou gaan. Er kan dus heel goed verdedigd worden dat artikel 4 van de richtlijn
en artikel II van het wetsvoorstel ook voor de wetgever gelden. Is de minister
dit met ons eens? In dat geval valt bijvoorbeeld artikel 652, Boek 7 BW, dat
onderscheid maakt in de lengte van de proeftijd afhankelijk van de vraag of
er sprake is van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd met een maximum
van twee jaar of van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, ook onder
het bereik van de richtlijn. Graag hoor ik hierop nog een reactie van de minister.De vergadering wordt van 16.12 uur tot 16.30 uur geschorst.Voorzitter: JurgensMinister Donner:Voorzitter. Mevrouw De Wolff heeft de uitzondering voor uitzendkrachten
in het wetsvoorstel aan de orde gesteld. Op dat punt moet ik constateren dat
het oorspronkelijke voorstel er nu juist toe strekte, anders dan de richtlijn
dat deed ook de uitzendkrachten onder de implementatiewetgeving te brengen,
dit vanuit de redenering dat wij nu juist sedert de Wet flexibiliteit en zekerheid
in het nationale recht de uitzendovereenkomst zoveel mogelijk op gelijke voet
willen brengen met de normale arbeidsovereenkomst. Het verloop is bekend:
dit punt is in de Tweede Kamer geschrapt. Dat brengt inderdaad een discrepantie
in de systematiek met zich mee, waarvan ik niet kan zeggen dat deze niet houdbaar
is. De systematiek is weinig fraai, maar onhoudbaar kun je ook
niet zeggen.Op een gegeven moment word je gesteld voor de vraag, of ondanks dit amendement
de wet moet worden doorgezet. Daarvoor geldt dat de richtlijn moet worden
uitgevoerd. Het deel dat betrekking heeft op de uitvoering, zetten we door.
Vandaar dat het wetsvoorstel hier ligt zoals het er ligt.Mevrouw De Wolff stelde vervolgens een aantal clausules aan de orde. Zij
begon daarbij met het onderscheid dat de wet maakt tussen het tijdelijke en
het vaste contract. In dat verband stelde zij de vraag, in hoeverre de richtlijn
zich ook tot lidstaten richt. De richtlijn richt zich uiteraard – dat
is de aard van richtlijnen – tot lidstaten, maar daarbij gaat het dan
om artikel 2, waarin staat dat de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in werking doen treden, om te verzekeren dat de resultaten worden
overgenomen. Vervolgens gaat het om de raamovereenkomst, die in zijn formulering
van toepassing is op de contracten tussen werkgever en werknemer. Derhalve
kan ik in de wetgeving een onderscheid maken, wat in ieder geval niet valt
onder de toetsing aan de bijlage.Blijft uiteraard dat de wetgever gebonden is aan artikel 1 van de Grondwet:
het verbod om zonder objectieve rechtvaardiging een onderscheid te maken.
Waar de wetgever dit gedaan heeft, mag ervan uit worden gegaan dat er een
objectieve rechtvaardiging voor bestaat. In die zin zou men moeten constateren
dat, zelfs als dit niet in de wet was opgenomen, maar men in een arbeidsovereenkomst
het onderscheid wel aanbrengt met dezelfde objectieve rechtvaardiging als
waarmee de wetgever het nu in de wet heeft gezet, het niet in strijd zou zijn
met clausule 4 van de raamovereenkomst. Het is de vraag, of sprake is van
discriminatie. Wat dat betreft, is die clausule van toepassing op de arbeidsovereenkomst,
terwijl artikel 1 van de Grondwet van toepassing is op de wetgever. Nogmaals,
ook als er andere onderscheidingen worden aangebracht in de proeftijden zal
steeds moeten worden getoetst, of daarvoor een objectieve rechtvaardiging
bestaat.Dan kom ik op de vraag of het redelijk is iemand die geen pensioenvoorziening
heeft, vanwege een arbeidsovereenkomst van korte duur, bijvoorbeeld een halfjaar,
een compensatie te geven opdat hijzelf een pensioenregeling treft. Op het
eerste gezicht lijkt dat redelijk, maar als je doorredeneert, moet je toch
tot de conclusie komen dat het antwoord ontkennend moet zijn. De motivering
hiervoor is in de memorie van antwoord al gegeven. Het is een gegeven dat
de compensatie die een werkgever eventueel aanbiedt een gelijkwaardige voorziening
dient te zijn, vergeleken met de pensioenregeling. Dat betekent dat de werkgever
een bijdrage ten behoeve van het pensioen zou kunnen aanbieden, maar een dergelijke
bijdrage kan echter niet anders worden beschouwd dan als een pensioentoezegging.
Als onderdeel van de arbeidsvoorwaarden wordt geld ter beschikking gesteld
ten behoeve van het pensioen. Daaraan zijn voor de werkgever dezelfde verplichtingen
verbonden als aan de pensioentoezegging met betrekking tot de reguliere pensioenregeling.
Het gaat dan onder meer om de verplichting de pensioenregeling buiten de onderneming
te brengen, bijvoorbeeld bij een pensioenfonds of een verzekeraar. Dit kan
niet worden overgelaten aan de tijdelijke werkgever zelf, want er moet verzekerd
zijn, wil er sprake zijn van een toezegging ter zake van pensioen. Er moet
dus voldaan worden aan die eisen. Voor een dergelijke compensatie gelden dezelfde
voorwaarden als voor de gebruikelijke pensioentoezeggingen. Dit leidt niet
tot minder lasten voor de werkgever en de pensioenuitvoerder. Indien de lasten
in een onevenredige verhouding staan tot het op te bouwen pensioen voor de
werknemer zal van de werkgever niet kunnen worden gevergd tijdelijke werknemers
aan de pensioenregeling te laten deelnemen. Vandaar de uitzondering voor de
korte duur.Ik meen dat dit verschil in arbeidsvoorwaarden objectief gerechtvaardigd
is op dat moment, vanwege het onevenredige verschil in lasten. Of daarvan
daadwerkelijk sprake is, zal in ieder voorkomend geval moeten worden beoordeeld.
De uitkomst van de afweging leidt nimmer tot de conclusie dat je financiële
compensatie kunt geven voor het niet deelnemen in een reguliere pensioenregeling.
Als de administratieve lasten niet onevenredig hoog zijn, bestaat er geen
objectieve rechtvaardiging voor het verschil in arbeidsvoorwaarden. De tijdelijke
werknemer kan dan niet worden uitgesloten van de pensioenregeling die de werkgever
voor zijn werknemers in het leven heeft geroepen. In dat geval is het maken
van het onderscheid in strijd met de wet. Als er wel sprake is van onevenredige
lasten, dan is er een objectieve rechtvaardiging en kun je dat onderscheid
wel maken. Derhalve kun je niet zeggen dat je, in plaats van de pensioentoezegging,
een financiële compensatie geeft.Ik kom op de vraag van het ketenbeding. Het monitoronderzoek van de Arbeidsinspectie
naar de invulling van flexbepalingen in cao's is, samen met het verdere onderzoek
naar de effecten van de Wet flexibiliteit en zekerheid, voorgelegd aan de
Stichting van de arbeid. Op dit moment wordt er nog gewacht op de reactie
van de Stichting. De Stichting zal de afwijkingsmogelijkheden in ieder geval
zeer zorgvuldig moeten beoordelen, ook in het licht van de raamovereenkomst
die aan de Stichting is voorgelegd. Als er sprake is van een objectieve rechtvaardiging,
dan kan het desbetreffende onderscheid eventueel in een cao worden gemaakt.
Ik kom daar straks nog op terug, in antwoord op de vraag van de heer Van de
Beeten. Als er geen objectieve rechtvaardiging is, dan kan de toepassing van
het onderscheid om die reden worden aangevochten. Vooralsnog is er wat dat
betreft nog geen aanleiding voor de stelling dat een dergelijke bepaling niet
algemeen verbindend verklaard zou moeten worden.Ik ben het met mevrouw De Wolff eens dat de reden om in de raamovereenkomst
een aparte clausule op te nemen voor opleidingsmogelijkheden mede gelegen
is in het belang dat sociale partners hieraan hechten. De wetgever dient echter
niet onnodig onderscheidingen aan te brengen die juridisch niet relevant zijn.
In dit geval gaat het om een arbeidsvoorwaarde. Derhalve is een vertaling
in een aparte bepaling niet nodig. Met de nieuwe bepaling van het eerste lid
van artikel 649 van het BW is het geheel voldoende afgedekt. Het is de verantwoordelijkheid
van sociale partners op cao-niveau om in de bedoelde arbeidsvoorwaarde voor
tijdelijke werknemers te voorzien. Er is geen reden om op dat
punt in de wet een onderscheid te maken.De heer Van de Beeten heeft gevraagd of een werknemer iets kan ondernemen
als er nooit een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt aangeboden.
Artikel 668a BW, Boek 7, is geïntroduceerd op grond van de Wet flexibiliteit
en zekerheid. Hiermee is een ruimer gebruik van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten,
zij het gelimiteerd in aantal en tijd, toegestaan. Ook is de mogelijkheid
voor cao-partijen opgenomen om van de wettelijke limieten af te wijken. Doel
daarvan was om de wettelijke regels indien nodig te kunnen aanpassen aan de
bijzondere vereisten en omstandigheden in de specifieke sectoren van het bedrijfsleven.
Met het oog op het kunnen bieden van maatwerk is met nadruk ervoor gekozen
om de bevoegdheid om van de wettelijke normen af te wijken slechts toe te
staan op cao-niveau. Daarmee wordt naar het oordeel van de regering voldoende
gewaarborgd dat misbruik van die afwijkingsbevoegdheid in de praktijk wordt
voorkomen. Indien het voorkomt dat in een cao een ongelimiteerd gebruik van
tijdelijke contracten wordt toegestaan, moet de vraag worden gesteld of voor
bedoeld gebruik een objectieve rechtvaardiging bestaat, bijvoorbeeld om redenen
van noodzakelijke flexibiliteit in de bedrijfsvoering. Een tijdelijke werknemer
die twijfelt aan die objectieve rechtvaardiging zal zich in dat geval tot
de rechter kunnen wenden. Die heeft de bevoegdheid om de desbetreffende arbeidsvoorwaarde
en de bijzondere omstandigheden van het individuele geval te toetsen aan het
criterium "goed werkgeverschap". Dat doet niet af aan de rol van sociale partners
bij cao-onderhandelingen om gezamenlijk naar hun oordeel verantwoorde afwijkingen
van de wettelijke normen overeen te kunnen komen. Kortom, dit is het algemene
geval versus het bijzondere geval van een individuele werknemer.Ik deel de bedenking van de vraagsteller niet wat betreft het hanteren
van goed werkgeverschap op het terrein van de arbeidsovereenkomst voor bepaalde
tijd. Het recht ter zake maakt immers geen verschil tussen arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde en voor onbepaalde tijd.De heer Van de Beeten (CDA):In de aanhef van clausule 5 staat dat de mogelijkheid bestaat om rekening
te houden met belangen van bepaalde sectoren en groepen werknemers. Criterium
a luidt dat op grond van een objectieve redengeving de voortzetting van de
opeenvolging van overeenkomsten voor bepaalde tijd is toegestaan. Ik zie dus
een combinatie tussen die belangen van sectoren en groepen werknemers enerzijds
en de objectivering zoals opgenomen in sub a anderzijds. Na vastlegging van
een dergelijke regel in de cao kan deze niet bij wijze van parlementaire geschiedenis
met een beroep op goed werkgeverschap buiten werking worden gesteld. Het gaat
dan om een derogerende werking van een beroep op goed werkgeverschap ten aanzien
van een cao-bepaling die voor een categorie werknemers is aangegaan. Ik kan
mij voorstellen dat een individuele werknemer van mening is dat de werkgever
zich beroept op de cao waarvan echter gesteld kan worden dat de objectivering
waar in de raamovereenkomst onder sub a om wordt gevraagd, eigenlijk niet
aanwezig is, en dat hij bij de rechter probeert om de rechtsgeldigheid van
de cao aan te vechten. Hij doet dat dan echter niet met een beroep op goed
werkgeverschap, maar met een beroep op de inhoud van de richtlijn en de raamovereenkomst.
In dat geval zou ik ermee kunnen leven dat in zoverre die richtlijn een zekere
directe werking toekomt. Het is uit een oogpunt van een behoorlijk civielrechtelijk
wetgevingsproces echter niet goed om het gummiartikel 611 in stelling te brengen
of de derogerende werking van artikel 2 van Boek 6 BW.Minister Donner:De cao-bepaling wordt in mijn visie niet ongeldig verklaard. Ik ga er
wel degelijk van uit dat er een objectieve rechtvaardiging is. In het individuele
geval kan daarvan geen sprake zijn en dan zou ik genoemde mogelijkheid hebben.
Het is meer de beschrijving van de resterende mogelijkheid, waarmee via het
goed werkgeverschap de mogelijkheid die artikel 668a biedt ten aanzien van
de afwijking van de termijn en aantal, niet wordt ondergraven.De heer Van de Beeten (CDA):Op basis van die redenering kan ik mij veel onderwerpen voorstellen die
zijn geregeld in cao's waarvan een individuele werknemer op een zeker ogenblik
kan zeggen dat, los van de problematiek van de raamovereenkomst en de richtlijn,
op grond van goed werkgeverschap een bepaling van de cao buiten werking moet
worden gesteld en hij de kantonrechter vraagt, dat te doen. Dat lijkt mij
niet verstandig.Minister Donner:Akkoord. Ik zie dat punt.Ik heb de resterende vraag van mevrouw Kneppers al indirect beantwoord,
namelijk dat uit het systeem van de richtlijn en ook uit overwegingen die
daaraan voorafgaan geconcludeerd moet worden dat de bijlage bij de richtlijn
zich niet richt tot de lidstaten, maar tot de sociale partners. Naar mijn
mening zijn hiermee de vragen beantwoord.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording, die op een aantal
punten verhelderend was. Ik constateer dat wij van mening blijven verschillen
over de vraag of de clausule over de scholings- en opleidingsmogelijkheden
moet worden geïmplementeerd. Ik neem aan dat de sociale partners de woorden
van de minister zo zullen verstaan dat zij een extra inspanning moeten verrichten
om ervoor te zorgen dat werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde
tijd waar mogelijk passende scholingsmogelijkheden krijgen aangeboden.Ik blijf ook met de minister van mening verschillen over de compenserende
arbeidsvoorwaarden. Het is mij gewoon niet duidelijk. Vandaar dat ik er in
tweede termijn op terugkom. Ik heb voor mij stuk nr. 10, het verslag van het
schriftelijk overleg, vastgesteld op 27 februari 2002, waarin wordt ingegaan
op de Suikerunie. Onder andere wordt daarin antwoord gegeven op de vraag of
ten aanzien van werknemers met een arbeidsovereenkomst voor korter dan, in
dit geval, een jaar de kinderopvangregeling van het desbetreffende bedrijf
gesloten moet blijven. Om administratieve redenen zou dat eventueel gerechtvaardigd
zijn. De regering antwoordt dat dit typisch een arbeidsvoorwaarde is waarbij
zij zich een compenserend alternatief kan voorstellen, namelijk in
de vorm van een vergoeding waardoor de werknemer zo nodig zelf in kinderopvang
zou kunnen voorzien. Als je het woord kinderopvang in pensioen vervangt, kom
je uit bij mijn vraag. Hoewel de minister consistent was in zijn antwoord,
begrijp ik hem niet. Waarom kan een bedrijf met een regeling voor kinderopvang
wel tegen een tijdelijk werknemer zeggen dat deze in plaats van toegang tot
de regeling een bedrag aan geld krijgt, terwijl een bedrijf met een pensioenregeling
dat mutatis mutandis niet kan doen?Mevrouw Kneppers-Heijnert (VVD):Voorzitter. Als ik het antwoord van de minister goed heb begrepen, baseert
hij zich mede op het feit dat in dit geval sprake is van een raamovereenkomst
die gesloten is door sociale partners. Ik begrijp dat niet goed, omdat die
raamovereen- komst is omgezet in een normale richtlijn. De minister verwijst
naar de preambule. Kan hij aangeven welke dat precies is? Ik begrijp het echt
niet.De voorzitter:Als voorzitter stel ik de minister de volgende vraag. In het wetsvoorstel
zie ik staan: artikel II en artikel III. Er wordt echter niet aangegeven in
welke wet die tekst een plaats krijgt. Blijft deze wet zelfstandig van kracht?
Mocht het een drukfout zijn geweest, dan kan dat nu misschien nog gecorrigeerd
worden.Minister Donner:Ik zal eerst ingaan op het formele deel. De wet is een zelfstandige wet.
Artikel I wijzigt het Burgerlijk Wetboek. Vervolgens blijven de artikelen
II en III als onderdeel van deze wet bestaan. Zij brengen geen wijziging aan
in bepalingen van het Burgerlijk Wetboek. Wetstechnisch is er geen andere
plaats waar zij opgenomen zouden kunnen worden.De voorzitter:Ik begrijp dus dat de roepnaam wordt: Wet tot uitvoering van de richtlijn
...? Het is een zelfstandige wet?Minister Donner:Ja.De voorzitter:Dan is mijn weetgierigheid bevredigd.Minister Donner:Er is gesproken over een raamovereenkomst. Het karakter van deze richtlijn
moet mede gezien worden in het licht van de bevoegdheden die staan in artikel
139, tweede lid van het verdrag. Daaruit blijkt dat het gaat om de kwestie
dat sociale partners op Europees niveau overeenkomsten sluiten die vertaald
moeten worden in arbeidsovereenkomsten op nationaal niveau. Derhalve is het
een vertaling van de richtlijn. Het is geen richtlijn die rechtstreeks de
verplichting aan de wetgever oplegt. Dat ligt niet besloten in het karakter
van artikel 139. In dat geval had gekeken moeten worden naar een andere bepaling
met een rechtvaardiging uit een oogpunt van sociaal beleid of een rechtvaardiging
van uniformiteit op de arbeidsmarkt. Dit ligt in het karakter besloten van
artikel 139 van het verdrag.Ik werd erop gewezen dat in clausule 5 zelf wordt gesproken van "de arbeidsvoorwaarden".
Deze bepaling komt in de verschillende clausuleringen voor en geeft duidelijk
aan dat het om arbeidsvoorwaarden gaat in de zin zoals gedefinieerd is. Het
belangrijkste punt is volgens mij de bevoegdheid die wordt gegeven.Ten slotte is gevraagd of de tegemoetkoming voor pensioenen niet vervangen
kan worden door een tegemoetkoming voor kinderopvang. Dat kan niet, omdat
de tegemoetkomingen voor het pensioen apart worden behandeld in het kader
van de arbeidsvoorwaarden en belastingtechnisch. Daarom is er ook een groot
aantal voorwaarden aan verbonden, onder andere dat de pensioenvoorziening
buiten de onderneming moet zijn ondergebracht en onafhankelijk moet zijn.
Als ik tegen een tijdelijke werknemer zeg dat hij een tegemoetkoming krijgt
met het oog op het pensioen, dan moet die aan dezelfde voorwaarden voldoen.
Anders ben ik gewoon bezig met een compensatie en dat is inkomen. Dan maak
ik een onderscheid tussen de arbeidsvoorwaarden van tijdelijke en niet tijdelijke
werknemers. De oorzaak daarvan is gelegen in de Pensioen- en spaarfondsenwet.
Door die wet wordt een financiële tegemoetkoming voor pensioen een pensioentoezegging,
met alle gevolgen van dien. Dat brengt bepaalde verplichtingen mee voor de
werkgever. Die mogelijkheid is er niet voor kinderopvang. Dat is het onderscheid
tussen pensioen en kinderopvang.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Waarom kun je als werkgever niet tegen een tijdelijke kracht zeggen dat
hij niet wordt toegelaten tot de pensioenregeling, in ruil waarvoor hij 110%
van het basissalaris krijgt? Zo gebeurt het kennelijk ook met de kinderopvang.
Dat de werknemer vervolgens met de fiscus moet afrekenen, spreekt voor zich.Minister Donner:Dat klopt, maar in het fiscale stelsel wordt een vergoeding voor de kinderopvang,
net als een lunchvergoeding, gezien als een inkomensbestanddeel. De pensioentoezegging
is dat niet. Als ik in plaats van een pensioentoezegging gewoon meer salaris
toezeg, dan maak ik een onderscheid in de inkomenssfeer. Dan is het geen toezegging
om zelf een pensioenregeling te treffen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Dat onderscheid wordt juist gerechtvaardigd omdat de oorspronkelijke arbeidsvoorwaarden
niet aan de werknemer worden gegund.Minister Donner:Dat klopt, maar dan zijn wij het erover eens. Ik ben dan helemaal niet
bezig met een compensatie ter zake van pensioen. Door te spreken over zelf
in een pensioenregeling voorzien, breng ik het onder de Pensioen- en spaarfondsenwet.
Als het in de inkomenssfeer zit, kan er een rechtvaardiging voor gevonden
worden, maar dan heeft het een ander karakter.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20022003-121-126.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl