Noot bij pag. 2236: bijvoegsel met schriftelijke antwoorden van de minister en staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor 2000 (26 800 XV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 2313-2329

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-12-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 30, pagina 2313-2329

02-12-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van de Wet van 26 mei 1870 tot regeling van het onderwijs van Rijkswege in de beeldende kunsten (Stb. 78) (26843)Pagina 2226-2226
Presentie en opening (donderdag 2 december 1999)Pagina 2225-2225
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1998 (slotwet) (26609); - Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1998 (slotwet) (26610); - Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1998 (slotwet) (26611); - en 15 andere wetsvoorstellenPagina 2225-2226
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 2 december 1999)Pagina 2311-2312
Afsluitend debat over de Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie opsporingsmethoden (26269)Pagina 2291-2310
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2000 (26800 XV); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2000 (26800 E)Pagina 2250-2291
Voortzetting van de behandeling van: - het voorstel van wet van de leden Duivesteijn, Biesheuvel, Hofstra en Van 't Riet houdende nieuwe regels over het toekennen van bijdragen aan lagere-inkomensgroepen ten behoeve van het verkrijgen of kunnen blijven bewonen van een eigen woning (Wet bevordering eigenwoningbezit) (25309); - de motie-Rietkerk over handhaving van de kindertabel in de IHS en de Wet BEW (25309, nr. 49); - en 5 andere moties (25309, nr. 50 t/m 54)Pagina 2226-2236
Noot bij pag. 2236: bijvoegsel met schriftelijke antwoorden van de minister en staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor 2000 (26 800 XV)Pagina 2313-2329
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2000 (26800 XV); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2000 (26800 E)Pagina 2236-2248
Regeling van werkzaamheden (donderdag 2 december 1999)Pagina 2248-2250

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 117 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Noot 1 (zie blz. 2236)BIJVOEGSELSchriftelijke
antwoorden van de minister en staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor 2000 (26 800 XV)Vraag van het lid Bijleveld-Schouten (CDA): De CDA-fractie
vraagt om een visie op het inkomensbeleid naar de volgende eeuw. Daarbij zou
ook ingegaan moeten worden op de CPB-modellen, de relatie tot armoede en financiële
prikkels.Antwoord:De Sociale Nota is bij uitstek geschikt voor het doel waar het CDA om
vraagt. In de jaarlijks verschijnende Sociale Nota neemt het inkomensbeleid
ook altijd een belangrijke plaats in. In de Sociale Nota van dit jaar wordt
een terugblik gegeven op de afgelopen eeuw inkomensbeleid. Daaruit blijkt
de ontwikkeling van de overheidsbemoeienis met de inkomenspositie van verschillende
groepen burgers. In de afgelopen eeuw was in de loop der jaren sprake van
voortschrijdend inzicht. De Sociale Nota 2001 zal worden aangegrepen om meer
uitgebreid in te gaan op enkele aspecten die de CDA-fractie noemt.Vraag van het lid Bijleveld-Schouten (CDA): Het noodzakelijke
draagvlak onder de brede vrouwenbeweging voor de emancipatieondersteuning
vergt in elk geval een grotere structurele ondersteuning voor de vrouwenalliantie.
Hoewel de evaluatie nog gaande is, toch graag de aandacht van de staatssecretaris
hiervoor.Antwoord:De Vrouwen Alliantie ontvangt dit jaar eenmalig een substantieel bedrag
voor de informatisering en automatisering en voor verdere professionalisering.
Over de structurele subsidiëring wordt besloten op basis van de evaluatie
in het traject zoals dat ook bij andere organisaties wordt gevolgd. Vraag van het lid Bijleveld-Schouten (CDA): CDA-fractie verzoekt
om een nadere studie naar de ontwikkeling van het gezinsdal over de afgelopen
20 jaar, bijvoorbeeld in het kader van de signalering door de Gezinsraad.Antwoord:Het SCP doet in het Gezinsrapport (november 1997) uitspraken over de inkomensgevolgen
van het krijgen van kinderen. In dit rapport wordt geconstateerd dat het gemiddelde
inkomen van gezinnen met kinderen relatief hoog is. Het krijgen van het eerste
kind heeft slechts een beperkt effect op het gemiddelde huishoudinkomen. Een
belangrijke reden hiervoor is dat een goed carrièreperspectief van
één van de partners mede bepalend kan zijn voor de keuze van
kinderen. Daarnaast vormt de kinderbijslag een aanvulling op het huishoudinkomen.
De geconstateerde welvaartsdaling geldt voornamelijk voor de groep waarbij
de partner ervoor kiest om na de geboorte van het eerste kind te stoppen met
werken. Volgens het SCP is dit in 14,3% van de huishoudens het geval. Tegelijkertijd
ziet het SCP dat bij gezinnen met kinderen het aantal tweeverdieners verder
toeneemt.Gezinnen met kinderen hebben wel te maken met hogere kosten. Het CBS hanteert
hiervoor equivalentie factoren. Voor een éénpersoonshuishouden
is deze factor 1 en voor een tweepersoonshuishouden 1,4. Bij de komst van
het eerste kind stijgt deze factor voor de tweede categorie naar 1,68. Kinderbijslag
vormt hierin een gedeeltelijke tegemoetkoming. Gezinnen met lage inkomens
kunnen daarnaast ook nog profiteren van de kindertoeslag in de huursubsidie.Het SCP meldt in het gezinsrapport dat gezinnen met kinderen relatief
veel profijt hebben van subsidies op het gebied van cultuur en recreatie,
door bijvoorbeeld het intensieve gebruik van sportaccommodaties, club- en
buurthuizen en openbare bibliotheken. Daarnaast hebben hebben gezinnen met
kinderen ook een relatief groot voordeel als zij ziekenfondsverzekerd zijn.
Kinderen zijn daarin gratis meeverzekerd.Uit het voorgaande mag blijken dat het aangehaalde onderzoek van het SCP
reeds een groot aantal zaken met betrekking tot de inkomenspositie van gezinnen
met kinderen in beeld brengt. Ook in uitgebreide analyse in «De andere
kant van Nederland: Voortgangsrapportage 1999» wordt aandacht besteed
aan de inkomenspositie van gezinnen met kinderen. Hieruit blijkt dat de omvang
van de uitgaven voor kinderen uitgedrukt als percentage van het besteedbaar
inkomen tussen 1994 en 1999 voor gezinnen met jonge kinderen zijn afgenomen.Vraag van het lid Bijleveld-Schouten (CDA): Contracten met
arbodiensten zijn vaak erg minimaal. Zijn geen minimumvoorwaarden nodig? Arbodiensten
hebben te weinig kennis op gebied van stress en werkdruk.Antwoord:Een goed verzuimbeleid is een kwestie van maatwerk, afhankelijk van de
omstandigheden van het bedrijf. Het gaat daarbij ook vooral om een goede aanpak
door het bedrijf zelf; de arbodienst heeft daarbij een adviserende rol. Het
kan dus goed zijn dat een bedrijf een goed verzuimbeleid voert en toch een
zeer beperkt contract heeft met een arbodienst, bijvoorbeeld inschakeling
op verrichtingenbasis t.b.v. moeilijke gevallen van reïntegratie. Ook
het omgekeerde kan het geval zijn. Bijvoorbeeld wanneer een bedrijf zelf weinig
onderneemt op het terrein van reïntegratie, maar wel een uitgebreid contract
heeft waarbij alle zieken direct worden opgeroepen door de arbodienst. Algemene
minimumvoorwaarden zouden dit beoogde maatwerk doorkruisen.Dat neemt niet weg dat er nog te veel werkgevers zijn die te beperkte
contracten met arbodiensten sluiten. Die hebben overigens vooral een negatief
effect op te weinig afname van preventie-diensten (adviezen over de arbeidsomstandigheden).
Op de werkgeversverplichting tot het inschakelen van een arbodienst bij de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e) zal door de arbeidsinspectie
strenger worden toegezien; bij het ontbreken van een ri&e zal direct een
boete worden opgelegd. Te beperkte contracten hebben niet in de eerste plaats
effect op reïntegratie-inspanningen bij langdurig verzuim. Er is een
groeiende markt voor reïntegratie-diensten en werkgevers zullen, naarmate
de pemba-premies zich meer zullen doen gevoelen, nog meer bereid zijn om daarvoor
te betalen. Ook in de convenanten-aanpak is aandacht voor de contracten met
de arbodiensten.Wat betreft de kwaliteit van de arbodiensten op het terrein van stress
en werkdruk: Elke arbodienst behoort op dit terrein voldoende deskundige dienstverlening
te kunnen aanbieden. Maar er is alle reden voor verhoging van het kennisniveau
op dit moeilijke terrein en verbetering van de aanpak. Er komt binnenkort
een richtlijn voor de aanpak van uitval wegens psychische klachten voor de
bedrijfsartsen. Gewezen kan verder worden op de acties voor verbetering van
de samenwerking met de curatieve sector, de instelling van een commissie Psychische
arbeidsongeschiktheid en de voorbereiding van een gezamenlijk expertisecentrum
reïntegratie door de arbodiensten. Overigens geldt ook hier dat, vooral
waar het gaat om de afname van preventieve diensten (adviezen over de organisatie
van het werk ter voorkoming van overmatige werkdruk), de bereidheid van het
bedrijf om dergelijke adviezen in te winnen minstens zo belangrijk is.Vraag van het lid Verburg (CDA): Ondanks de gunstige arbeidsmarkt
blijkt de aanpak voor jongeren niet echt sluitend, omdat naar schatting 10 000
jongeren niet worden bereikt.Antwoord:Op grond van de Wet inschakeling werkzoekenden (WIW) zijn gemeenten en
uvi's verplicht voor elke jongere onder de 23 jaar die een uitkering aanvraagt
of die zich laat inschrijven als werkloos werkzoekende een traject gericht
op de inschakeling in het arbeidsproces op te stellen. Dit traject moet na
maximaal één jaar werkloosheid leiden tot een dienstbetrekking.
Hiervan kan worden afgeweken als een andere voorziening meer perspectief biedt
op uitstroom naar reguliere arbeid.Naar schatting hadden in 1998 circa 10 000 jongeren langer dan één
jaar bijstand; dit aantal is in 1999 teruggelopen tot circa 7 000 jongeren.Het SZW-onderzoek Jongeren op afstand uit 1998 geeft informatie over de
samenstelling van deze groep. Hieruit blijkt dat:– circa een kwart van het bestand bestaat uit jonge moeders (met
kinderen jonger dan 5 jaar) die géén arbeidsplicht hebben;– ruim een kwart bestaat uit (ex-)alleenstaande minderjarige asielzoekers,
die geen arbeidsrecht hebben;– circa een zesde deel van de jongeren kampt met psychosociale problemen.Om de gemeenten te ondersteunen bij de sluitende benadering van jongeren
met psychosociale problemen is inmiddels het project Efficiënte trajectbemiddeling
gestart. Dit project heeft tot doel om in vijf gemeenten/regio's te bewerkstelligen
dat de verschillende organisaties die zich met jongeren bezighouden op het
terrein van werk, inkomen, educatie, scholing, zorg en welzijn gezamenlijk
een sluitende aanpak realiseren. In de samenwerking van de verschillende organisaties
heeft de gemeente de regiefunctie. Informatieoverdracht van de ontwikkelde
modellen naar andere gemeenten vindt plaats met een Nieuwsbrief, Expertmeetings
en conferenties.Vraag van het lid Verburg (CDA): Waar blijven de WSW-kandidaten
die na herindicering zijn afgewezen? Kan de minister daarin inzicht verschaffen?Wil de minister samen met de staatssecretaris van VWS het probleem aanpakken
dat door schuiven tussen wachtlijsten voor WSW,WIW en dagopvang AWBZ mensen
steeds weer onderaan moeten beginnen?Antwoord:Er is op dit moment geen informatie beschikbaar over de bestemming van
de personen die niet meer op de wachtlijsten zijn teruggekeerd als gevolg
van de herindicering. Ik zal u deze informatie zodra ze beschikbaar is (naar
verwachting voorjaar 2000) doen toekomen. Ik deel uw opvatting dat schuiven tussen wachtlijsten voorkomen moet worden.Deze problematiek doet zich niet voor met betrekking tot de WIW aangezien
er zich daar geen wachtlijsten voordoen.Voor wat betreft de WSW-plaatsing in relatie tot de AWBZ-dagopvang kan
ik u meedelen dat er regelmatig overleg is over de afstemming tussen WSW en
AWBZ-dagopvang tussen SZW en VWS. Dit heeft reeds geleid tot een volledig
op elkaar afgestemde indicatiestelling voor personen die zich voor een van
beide voorzieningen aanmelden. Iemand die is geindiceerd voor de AWBZ-dagopvang
behoeft dus niet opnieuw te worden geindiceerd voor een WSW-arbeidsplaats.
Het overleg heeft eveneens betrekking op de verbetering van de aansluiting
en afstemming van de wachtlijsten van WSW en van AWBZ-dagopvang. Van schuiven
tussen wachtlijsten hoeft derhalve geen sprake te zijn.Vraag van het lid Verburg (CDA): Wil de Minister de mogelijkheden
verruimen voor detachering van WSWers als aanloop naar een normaal dienstverband?Antwoord:De wet staat er niet aan in de weg dat een SW-werknemer aansluitend op
een (extern) dienstverband in de context van de WSW (detachering) overstapt
op een plaatsing in het kader van begeleid werken, waarbij een dienstverband
met een reguliere werkgever wordt gesloten.De kans op uitstroom van SW-werknemers naar regulier werk is ook het grootst
na een eerdere detachering.Tot het moment dat de bestaande mogelijkheden voor begeleid werken volwaardig
worden benut zie ik geen aanleiding deze mogelijkheden te verruimen. Indien
de evaluatie van de WSW (eind 2000) daartoe aanleiding geeft kan dit daarna
uiteraard wel worden overwogen.Vraag van het lid Verburg (CDA): Wil de Minister de belemmeringen
in de regelgeving wegnemen voor de sluitende aanpak in SW-bedrijven en deze
aanpak daar honoreren?Antwoord:In dit kader kan onderscheid gemaakt worden naar de doelgroep van de WSW
en de bestaande infrastructuur voor de uitvoering van de WSW,
in casu de SW-bedrijven.Een ieder die naar het oordeel van de indicatiecommissie WSW tot de doelgroep
WSW behoort en dus voldoet aan de criteria die daarvoor zijn gesteld wordt
een Sw-arbeidsplaats aangeboden. Dit geldt evenzeer voor bij voorbeeld zwerfjongeren
als voor personen met psychiatrische problemen. Deze arbeid kan worden verricht
hetzij in een SW-bedrijf, hetzij in een detacheringsconstructie, hetzij via
begeleid werken bij een reguliere werkgever.In de SW bedrijven werken evenwel niet alleen werknemers die voor de WSW
geïndiceerd zijn. Ook kunnen personen worden geplaatst die in de context
van de Wet REA of de WIW een reïntegratietraject volgen, waardoor inderdaad
een bijdrage aan de sluitende aanpak wordt geleverd. De bekostiging van die
werknemers vindt dan volgens de relevante regeling plaats.Vraag van het lid Verburg (CDA): Mevrouw Verburg vraagt aandacht
voor de integratie van Wajong-ers via begeleid werken. Zij wijst er op dat
uit signalen uit de praktijk blijkt dat in veel gevallen de opdracht voor
integratie via begeleid werken niet wordt verstrekt.Antwoord:Dit probleem is door mevrouw Verburg in de door haar op 11 november 1999
schriftelijk gestelde vragen (nr. 2990002610) reeds bij mij onder de aandacht
gebracht. U kunt dit antwoord binnenkort tegemoet zien (binnen twee weken).Vraag van het lid Verburg (CDA): Door de CDA-fractie wordt
in dit verband gewezen op de ogenschijnlijke paradox op de huidige arbeidsmarkt
in de vorm van het fenomeen van illegale arbeid ofwel zwart werk. Dat verschijnsel
lijkt, ondanks de enorme vraag op de arbeidsmarkt, nog toe te nemen. Kan Minister
inzicht verschaffen over omvang en ontwikkeling van deze vorm van arbeid en
welke stappen worden overwogen om dit terug te dringen?Antwoord:De aard en omvang van zwarte fraude zal moeten blijken uit het grote onderzoek
dat ik laat instellen.. Ik wil niet op de uitkomsten van dit onderzoek vooruit
lopen. Medio 2000 verwacht ik de eerste resultaten van dat onderzoek. Het
is de bedoeling dat dit onderzoek periodiek zal worden uitgevoerd.Op het gebied van de illegale tewerkstelling start binnenkort een extern
onderzoek. Het onderzoek zal een wetenschappelijke actualisatie bieden van
het beeld van illegale arbeid dat in 1992–1993 door het NEI is geschetst.
In 1998 is een tussentijdse scan gemaakt, waarvan ook in het Rekenkamerrapport
melding wordt gemaakt. Naar verwachting zal dit externe onderzoek voor de
zomer van 2000 zijn afgerond.Illegale arbeid en zwartwerken wordt met een pakket van maatregelen aangepast
en maakt onderdeel uit van de intensivering Bestrijding van zwart werk/illegale
arbeid is juist een van de speerpunten van de Intensivering fraudebestrijding
waartoe het kabinet in het kader van het vigerende regeerakkoord heeft besloten.
Hiertoe worden onder andere extra middelen vrijgemaakt uit zowel de SZW-begroting
als ook uit de premies.In dit kader is ook het Westland Interventie Team opgericht, waarin Arbeidsinspectie,
Vreemdelingendienst, Belastingdienst, OM, GAK en GUO samenwerken. Het Lisv
heeft de afgelopen twee jaar in de contracten met de uitvoeringsinstellingen
afgesproken dat 75% van de opsporingscapaciteit zal worden ingezet tegen zwarte
fraude. Verder is het aantal Regionale Interdisciplinaire Fraudeteams (RIF's)
uitgebreid van 5 naar 8. Hiernaast is al enige jaren geleden een samenwerkingsconvenant
gesloten tussen Arbeidsinspectie, Belastingdienst en Lisv. Tot slot is de
Koppelingswet in werking getreden.Wat de Arbeidsinspectie betreft wordt in 2000 externe capaciteit wordt
ingezet voor de bestrijding van de georganiseerde illegale arbeid. De strafrechtelijke
veroordeling van de betrokken personen (waarbij het kan gaan om boetebedragen
van enkele tonnen) kan een groot uitstralingseffect hebben op anderen, die
met vergelijkbare werkzaamheden bezig zijn. Onlangs is een tiental nieuwe
inspecteurs bij de Arbeidsinspectie ingestroomd, en momenteel wordt geworven
voor nog eens een tiental inspecteurs. Op redelijk korte termijn wordt hierdoor
de pakkans van malafide werkgevers vergroot. Vraag van het lid Verburg (CDA): Mevrouw Verburg heeft gevraagd
naar (vrijwillige) arbeid in relatie met vrijlating in de Abw. Zij heeft de
suggestie gedaan voor een minimale verhoging van de vrijlating naar f 200,–.Antwoord:In het kader van het verbeteren van de activeringsmogelijkheden in de
Abw bezien ik ook het huidige vrijlatingsen premiebeleid in de bijstand. Ook
naar aanleiding van de discussie over de gedeeltelijke arbeidsplicht voor
alleenstaande ouders speelt dit beleid een belangrijke rol en heb ik reeds
toegezegd dat ik mij zal bezinnen op het huidige beleid in deze. Ik zal hierbij
tevens betrekken de problematiek van de armoedeval, het voorkomen daarvan
en het versterken van de stimulerende werking van het beleid in zake vrijlating-
en premies. Zo spoedig mogelijk in het komende kalenderjaar zal ik de Kamer
informeren.Vragen van de leden Verburg enBijleveld-Schouten
(beiden CDA): Mevrouw Bijleveld-Schouten en mevrouw Verburg vragen naar de
visie op de relatie betaalde arbeid en vrijwilligerswerk. Uitkeringsgerechtigden
moeten daartoe de mogelijkheden hebben en uitkeringsinstellingen en sociale
dienst hebben een verantwoordelijkheid. Deze wordt echter onvoldoende waargemaakt.
Duidelijke spelregels en goede voorlichting zijn nodig.Voor gehandicapte vrijwilligers is extra aandacht nodig. Zij vragen er
aandacht voor dat vervoersvoorziening van gehandicapten niet vergoed wordt.Antwoord:In het kader van de beleidsontwikkeling met betrekking tot sociale activering
neemt het vrijwilligerswerk een belangrijke plaats in. Het stimuleren ervan
moet dan ook uitdrukkelijk in dat bredere kader worden geplaatst. Hierbij
dient deelname aan vrijwilligerswerk in feite twee doelen. Het kan uitdrukkelijk
een functie vervullen waar het gaat om het voorkomen van sociaal isolement
en sociale uitsluiting, terwijl er ook een positief effect wat betreft deelname
aan betaalde arbeid van uit kan gaan. Ervaringen met sociale activeringsprojecten
wijzen ook in die richting. In dit verband is van belang om
te melden dat het Lisv en de Uvi's zich ook verantwoordelijk voelen voor activering
van de fase 4-cliënten. Het Lisv heeft in een officiële mededeling
aan de directies van de Uvi's in mei van dit jaar aangegeven dat het Lisv
voor fase 4-cliënten dienstverlening gericht op sociale activering kan
inkopen bij gemeenten.Ook kan nog gewezen worden op het binnenkort aan de Kamer aan te bieden
eindrapport van de evaluatie van de zogenaamde bijstandsexperimenten. Naar
aanleiding hiervan zal ik mij bezinnen op verdere ontwikkelingsmogelijkheden
waar het de sociale activering betreft. Vooruitlopend hierop zijn al de nodige
maatregelen om vrijwilligerswerk te bevorderen genomen. Zo is in 1998 de grens
voor vrijwilligersorganisaties om forfaitair onbelaste onkostenvergoedingen
te verstrekken met 200 gulden opgetrokken (per 1 januari 1999 tot 1435 gulden).
Daarnaast is, vooruitlopend op de resultaten van de eindevaluatie van de bijstandsexperimenten,
per 1 januari 1999 aan alle gemeenten de mogelijkheid geboden om premies,
die zij in het kader van de WIW voor vrijwilligerswerk verstrekken, tot een
maximum van 151 gulden per maand vrij te laten bij de bijstandsverlening.
Tot slot kan nog worden gemeld dat op zeer korte termijn – waarschijnlijk
begin volgend jaar – een voorlichtingsfolder zal verschijnen, zowel
voor de uitkeringsinstanties als voor de uitkeringsgerechtigden. Op deze wijze
worden beiden op de hoogte gesteld van de mogelijkheden die er zijn om binnen
een uitkeringssituatie vrijwilligerswerk te verrichten.Met betrekking tot de specifieke vraag ten aanzien van vergoeding van
de vervoersvoorzieningen voor gehandicapten merk ik het volgende op. Inderdaad
kan in de door mevrouw Bijleveld-Schouten beschreven situatie geen vervoersvergoeding
worden verstrekt in het kader van de REA, omdat het hier niet om de betaalde
arbeid gaat waarvoor die wet is bedoeld. Ook in het kader van de Wvg behoeft
de gemeente met deze vervoerskosten geen rekening te houden. De Centrale Raad
van Beroep acht het blijkens de jurisprudentie namelijk redelijk dat de vervoerskosten
ten laste van die organisaties komen omdat het vrijwilligerswerk de belangen
van de betrokken organisaties dient. Voorts komt het de Raad vanzelfsprekend
voor dat de bedoelde organisaties bij de taakverdeling rekening houden met
de mogelijkheden van de participanten ten aanzien van vervoer. De bestaande
vergoedingsmogelijkheid voor vrijwilligers, dus ook gehandicapte vrijwilligers,
is onbelast en wordt tot een maximum van 1435 gulden niet in mindering op
de bijstand gebracht.Vraag van het lid Verburg (CDA): De organisatie voor begeleid
werken (Bobw) heeft signalen dat een groeiend aantal werkzoekenden dat via
de sluitende benadering van de WIW wordt geplaatst, na korte tijd uitvalt.Antwoord:In de WIW-statistiek is geen informatie beschikbaar over geplaatste jongeren
die met begeleid werken in een WIW-dienstbetrekking zijn geplaatst en weer
uitvallen. Hier hoeft zich echter geen probleem voor te doen. Voor de jongeren
tot 23 jaar die uit een WIW-dienstbetrekking uitvallen moet de gemeente opnieuw
een traject opstellen dat is gericht op inschakeling in het arbeidsproces.Vraag van het lid Verburg (CDA): Asielzoekers en betaalde arbeid:
worden asielzoekers alleen bij krapte op de arbeidsmarkt ingezet? Hoe denkt
de Minister de arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid bij tewerkstelling
van asielzoekers vorm te geven? Wat vindt de Minister ervan om bij de 12-weken
regeling het begrip teljaar te vervangen door kalenderjaar?Antwoord:De uitbreiding van de mogelijkheden voor het verrichten van betaalde arbeid
door asiel-zoekers in procedure dient, tegen de achtergrond van de afspraken
die daarover in het regeerakkoord zijn gemaakt, te worden gezien. Dit betekent
dat het primair gaat om verbetering van de kwaliteit van de opvang, in termen
van bevordering van de zelfred-zaamheid van asielzoekers. Met de invoering
van de nieuwe Vreemdelingenwet wordt beoogd de duur van de asielprocedure
te bekorten. Dit laat onverlet, dat het ook in die situatie om sociale redenen
wenselijk kan zijn om asielzoekers toe te staan om activiteiten, waaronder
betaalde arbeid, te laten verrichten. Dat dit tevens een bijdrage kan zijn
aan de krapte op de arbeidsmarkt is een positief neveneffect.Ten behoeve van asielzoekers in procedure worden dagstructureringsactiviteiten
georganiseerd. In dat kader zijn eveneens onder voorwaarden stages mogelijk.Daarnaast is het asielzoekers in procedure toegestaan vrijwilligerswerk
te verrichten, In het Regeerakkoord is, in het verlengde van deze initiatieven
die in de praktijk toch nog onvoldoende soelaas bieden om asielzoekers een
zinvolle dagbesteding te geven, vastgelegd dat asielzoekers bepaalde vormen
van betaalde werk moeten kunnen verrichten. Als eerste uitwerking daarvan
is het aan centraal opgevangen asielzoekers in procedure sinds september 1998
toegestaan gedurende een periode van maximaal 12 weken in 12 maanden naar
zijn aard kortdurende werkzaamheden te verrichten tegen de in de sector gebruikelijke
arbeids-voorwaarden.Het gaat hierbij om een twaalfmaandsperiode, te rekenen vanaf de week
waarin de eerste werkdag valt. Een dergelijke telwijze wordt ook t.b.v. de
sociale zekerheid gehanteerd.Voor asielzoekers die tijdelijke arbeid verrichten gelden veelal dezelfde
SZW-regelingen als voor anderen die tijdelijk arbeid verrichten.In aansluiting daarop is nagegaan of de mogelijkheden voor het verrichten
van betaalde arbeid, binnen bepaalde randvoorwaarden, verder kunnen worden
uitgebreid. Op korte termijn zal hierover besluitvorming plaatsvinden in het
kabinet en aansluitend zal de Kamer geïnformeerd worden over de voornemens
van het kabinet op dit terrein, incl. de sociale zekerheidsaspecten.Vraag van het lid Verburg (CDA): Het CDA ziet meer effect in
het benutten van de mogelijkheden tot inzet van werknemers uit andere EU-lidstaten.
Deze mogelijkheden kunnen veel beter worden benut. Wat vindt de Minister hiervan?Antwoord:Wat de vervulling van vacatures betreft is het uiteraard van belang gebruik
te maken van de mogelijkheden die er binnen de EER liggen. Werknemers uit
de EER hebben vrije toegang tot de arbeidsmarkt. Het is aan werkgevers om
al dan niet met ondersteuning van Arbeids-voorziening en uitzendbureaus,
in de hele EER personeel werven.Vraag van het lid Verburg (CDA): Kan staatssecretaris Hoogervorst
aangeven welke mogelijkheden hij ziet om richtlijn 1408/71 te vernieuwen en
toekomstige knelpunten te vermijden bij grensarbeid?Antwoord:Tijdens het Algemeen Overleg d.d. 25 november jl. over de Sociale Raad
van 29 november jl., is toegezegd dat nog een brief zal volgen over de vereenvoudiging
van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Daarin zal onder meer worden ingegaan op
het aspect grensarbeid.Vraag van het lid Van Zijl (PvdA): Zou het niet voor de handliggend
zijn om een deel van de structurele meevaller te storten in het AOW-fonds?Antwoord:In de Najaarsnota 1999 die de Tweede Kamer op 19 november 1999 heeft ontvangen,
is aangegeven dat de vraag in hoeverre de inkomstenmeevaller een structureel
karakter heeft, nu nog niet is te bepalen. Hierover zal de Kamer bij Voorlopige
Rekening worden geïnformeerd. Eerst dan zal ook over de aanwending van
de structurele meevaller worden beslist.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Wisselwerkcentra, gericht
op lage loonschalen, brengen door mix faciliteiten vraag en aanbod bij elkaar.
Zij hebben tijdelijk geld nodig, maar lopen stuk op starre regelgeving. Het
gaat om f 756 000,–.Antwoord:Het project wisselwerkcentra is gedurende enkele jaren gesubsidieerd door
SZW onder de conditie dat men na verloop van tijd zelfstandig in financiering
zou kunnen voorzien. Vervolgens heeft de Landelijke stichting Wisselwerk in
het kader van de Stimuleringsregeling Dagindeling een subsidieverzoek ingediend.
Behalve op geografische spreiding en spreiding van aandachtsgebieden is bij
de selectie van de toekenningen uiteraard in de eerste plaats gelet op de
vraag of een experiment voldoende voldeed aan de doelstellingen van de Stimuleringsregeling.
Het project, waar de Stichting Wisselwerk de subsidie voor aanvroeg, was met
name gericht op uitbreiding van de infrastructuur. Daarmee droeg het project
in onvoldoende mate bij aan de met de regeling beoogde experimentele en vernieuwende
aanpak van de combinatie arbeid en zorg.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Zou in de WIW en in de
ID-banen regeling financiële ruimte aanwezig zijn voor het bieden van
intensieve begeleiding? Verwezen wordt naar de zorgsector, waar goede resultaten
worden geboektAntwoord:Onderkend wordt dat de mate waarin aanvullende kosten voor bijvoorbeeld
scholing en begeleiding sterk afhankelijk is van de aard van de werkzaamheden
van een arbeidsplaats.De subsidie voor een In- of Doorstroombanen wordt als één
geheel (zogenaamd ongedeeld lump sum) toegekend aan de gemeente. In de bekostigingssystematiek
voor de In- en Doorstroombanen is hiermee een zekere mate van beleidsvrijheid
voor gemeenten gecreëerd. De gemeente kan in overleg met de werkgever
afspraken maken over de loonkosten en de aanvullende kosten (bijvoorbeeld
voor begeleiding en of opleiding) per arbeidsplaats. Dit betekent dat gemeenten
de flexibiliteit hebben om per arbeidsplaats meer of minder aan aanvullende
kosten te besteden of subsidie over verschillende arbeidsplaatsen te verdelen
(of budget te reserveren voor een volgend jaar).Bij de WIW geldt hetzelfde. Zowel uit de budgetten voor de werkervaringsplaatsen
en dienstbetrekkingen als uit het budget voor activering en scholing kan begeleiding
gefinancierd worden. Dit is ter keuze aan de gemeente.Vragen van de leden Bussemaker (PvdA),Schimmel (D66)
en Van Gent (GroenLinks):1. Prioriteit heeft een versoepeling van de maximum toegestane duur van
scholing (nu een jaar bij uvi's, twee jaar bij GSD's). De gestelde beperkingen
werken belemmerend. De belemmerende bepalingen gelden ook voor fase 1 cliënten,
die mogen zich niet omscholen terwijl daar wel potentie zit, bijvoorbeeld
voor het onderwijs. 2. Kan bij het overleg met OCW (over opleidingen op HBO- en WO-niveau
voor bijstandsgerechtigden), niet ook gesproken worden over een versoepeling
van de eis dat stages en werkervaring met behoud van uitkering voor niet meer
dan 50% uit productieve arbeid mag bestaan?3. Kan bij het overleg met OCW ook het geven van een bonus voor uitkeringsgerechtigden
bij het volgen van leertrajecten aan de orde komen?Antwoorden:1. Voor wat betreft de Algemene Bijstandswet en HBO/WO-scholing, wil ik
helder stellen dat de Algemene bijstandswet geen vorm van studiefinanciering
is. Voor de studiefinanciering is de Minister van OCW verantwoordelijk, die
overigens onlangs een verruiming van de beginleeftijd voor de studiefinanciering
en flexibilisering van de beurs op uw verzoek heeft uitgewerkt in een wetsvoorstel.
Voor HBO- en WO-niveau-scholing met behoud van bijstandsuitkering geldt een
aparte regeling. Eén van de voorwaarden op dit moment is dat deze HBO/WO-scholing
niet langer duurt dan 2 jaar, zodat de scholing op korte termijn leidt tot
uitstroom naar de arbeidsmarkt. De gemeente en arbeidsvoorziening moeten de
HBO- of WO-opleiding bovendien arbeidsmarktrelevant achten. Dat neemt niet
weg dat ik op zich bereid ben voor de groep langdurig werklozen in de bijstand
die omscholing of opscholing nodig heeft op HBO of WO-niveau te bezien of
verruiming van de bestaande mogelijkheden mogelijk is. Het is echter niet
mijn bedoeling dat de mogelijkheden voor een HBO of WO-studie tijdens de bijstandsuitkering
zo worden opgerekt, dat bijvoorbeeld het studeren door jongeren wordt uitgesteld
omdat het aantrekkelijker is te studeren met een bijstandsuitkering dan met
studiefinanciering. In het door mij toegezegde overleg met OCW dat ambtelijk
wordt voorbereid, spreken we over deze verruimingsmogelijkheden. Dit overleg
wordt naar verwachting binnenkort afgerond. Ik zal u daar begin volgend jaar
over informeren.Voor wat betreft de scholing in de WW geldt het volgende.Voor
WW-gerechtigden zullen op korte termijn op experimentele basis de scholingsmogelijk heden worden verruimd. In een brief van 3 november jongstleden heeft
Staatssecretaris Hoogervorst u al meegedeeld dat er experimenten worden gestart
voor WW-gerechtig- den die zijn ingedeeld in de fasen 2, 3 en 4. Naar verwachting
zullen de experimenten in het eerste kwartaal van 2000 van start kunnen gaan.
Omdat uit onderzoek blijkt dat met name praktijkgerichte opleidingen voor
deze doelgroep geschikt zijn, zullen deze opleidingen in ruimere mate worden
toegestaan. Verder zal worden geëxperimenteerd met de maximaal toegestane
scholingsduur van 1 jaar. Onder bepaalde voorwaarden kan deze duur worden
verlengd tot 2 jaar. De Kamer zal op korte termijn verder worden geïnformeerd
over de inhoud van de experimenten voor WW-gerechtigden. Voor de mogelijkheid
van scholing van fase-1 clienten geldt het volgende. In principe is scholing
in fase 1 niet mogelijk. Het gaat immers om personen die direct bemiddelbaar
zijn en derhalve zonder toeleidingstraject een plaats kunnen vinden op de
arbeidsmarkt. Indien iemand in fase 1 toch geruime tijd werkloos is, dan dient
zijn arbeidsmarktpositie opnieuw te worden bezien. In het kader van de sluitende
aanpak wordt na uiterlijk zes maanden werkloosheid nagegaan of iemand terecht
is ingedeeld in fase 1. Mocht dan blijken dat een aanvullende scholing noodzakelijk
wordt geacht dan is in feite niet sprake van een directe bemiddelbaarheid.
De PvdA-fractie wijst erop dat door scholing van degenen in fase 1 knelpunten
op de arbeidsmarkt kunnen worden opgelost, bijvoorbeeld voor de sector onderwijs.
In 1999 beschikt Arbeidsvoorziening voor het eerst over een apart budget voor
de aanpak van knelpunten op de arbeidsmarkt. Hiervan zijn projecten opgezet
voor de toeleiding van werklozen naar knelpuntvacatures. Naast de inzet van
rijksmiddelen, dienen deze projecten mede te worden gefinancierd uit bijdragen
van de sectoren, onder andere uit de O&O-fondsen. Vanwege het urgente
karakter van deze vacatures, heeft Arbeidsvoorziening in dit kader wel een
beperkte ruimte om personen in fase 1 te scholen. In het jaar 2000 beschikt
Arbeidsvoorziening eveneens over een knelpuntenbudget. Als speerpuntsectoren
zijn onder meer de sectoren onderwijs en zorg aangewezen.2. De vraag of voor ABW-gerechtigden een opleiding voor meer dan 50% mag
bestaan uit stages en werkervaring, heeft eveneens betrekking op de regeling
Noodzakelijke scholing. Eén van de huidige voorwaarden in die regeling
is dat de praktijkcomponent bij HBO- of WO-opleiding met behoud van uitkering
niet meer mag bedragen dan 50% van het programma. Andere scholingsregelingen
zoals de Wiw en de scholing die zonder voorwaarden mogelijk is voor bijstandsgerechtigden
tot en met MBO-niveau, kennen voor bijstandsgerechtigden een dergelijke bepaling
niet. Ik zal dit voorstel meenemen in het te voeren overleg met OCW. Voor
WW-gerechtigden geldt voor alle opleidingen een maximaal toelaatbare praktijkcomponent
van 50%. Zoals ik hiervoor al opmerkte wordt overwogen om bij wijze van experiment
een grotere praktijkcomponent voor WW-ers toe te staan.3. Voor wat betreft de vraag om een bonus in te voeren als beloning voor
het volgen van een leertraject, is geregeld dat gemeenten een bijstandsgerechtigde
een premie kunnen geven wanneer een scholing die de kansen op de arbeidsmarkt
vergroot, wordt voltooid. De premie voor scholing bedraagt f 2420,–,
is éénmalig en wordt niet verrekend met de bijstand. Toekennen
nog tijdens het leertraject, louter omwille van het feit dat scholing wordt
gevolgd, ligt niet voor de hand. Immers, de stimulans om de opleiding daadwerkelijk
te voltooien zou dan ontbreken.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Koppelbazen met illegale
werknemers steken de kop op als gevolg van de nieuwe Flex-wetgeving, met name
in de tuinbouw. Zou gezamenlijke actie met vakbonden en werkgeversorganisaties
wenselijk zijn.Antwoord:Mevrouw Bussemaker heeft hierover schriftelijk vragen gesteld. De antwoorden
zullen de Kamer één dezer dagen bereiken.Naast de aanpak van de problematiek via het Westland Interventie Team
(W.I.T.) kan de door u gesuggereerde samenwerking met vakbonden en werkgeversorganisaties
zinvol zijn. Immers, zij kennen de situatie in hun eigen branche goed en zij
kunnen een duidelijke signaalfunctie naar de diverse opsporingsdiensten vervullen.
In de activiteiten die de aanpak via het W.I.T. begeleiden is ook een plaats
ingeruimd voor brancheorganisaties en sociale partners.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Mevrouw Bussemaker wijst
op het feit dat het merendeel van de flexwerkers bij werkloosheid geen gebruik
maakt van de WW en dat 33% bij ziekte geen loon of ziekengeld ontvangt.Antwoord:Uit onderzoek is gebleken dat het feit dat flexwerkers bij werkloosheid
of bij ziekte geen inkomen hebben, niet zozeer wordt veroorzaakt door lacunes
in de wet- of regelgeving, maar doordat flexwerkers geen gebruik maken van
hun aanspraken op WW of ZW. Het verruimen of aanpassen van de toelatingseisen
voor deze uitkeringen lost dit probleem niet op. Het verbeteren van de voorlichting
kan daar wél aan bijdragen.Bij ziekte heeft de flexwerker, net als andere werknemers, recht op loondoorbetaling
indien en zolang er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Na het einde van
de arbeidsovereenkomst kan de flexwerker, ingeval van ziekte, een beroep doen
op de ZW.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Mevrouw Bussemaker stelt:
«Flexwerkers vallen niet onder de sluitende aanpak omdat ze in fase
1 belanden en hebben dus geen recht op scholing en begeleiding».Antwoord:De fase-indeling van flexwerkers wordt op gelijke wijze bepaald als die
van gewone werklozen. Dat houdt in dat evenals bij gewone werklozen een groot
deel van de flexwerkers wordt ingedeeld in fase 1. Maar indeling in fase 2,
3 of 4 komt ook voor. In hoeverre de verdeling over de verschillende fasen
van flexwerkers overeenstemt met de verdeling van alle werklozen is niet bekend.
In het kader van het bestandsonderzoek van de uvi's zal daarover waarschijnlijk
informatie beschikbaar komen. Het Lisv heeft geen specifiek beleid ontwikkeld rond de reïntegratie
van flexwerkers. In het kader van de sluitende aanpak is echter
afgesproken dat iedereen ingedeeld in fase 1 na een half jaar opnieuw wordt
geïndiceerd, indien nog geen werk is gevonden.In de praktijk blijken flexwerkers relatief vaak in fase 1 te worden ingedeeld,
ook al is duurzame arbeidsinpassing niet te verwachten. In de concept-regelingen
voor de experimenten inzake scholing met behoud van WW en inzake preventieve
inzet van wachtgeldmiddelen zullen flexwerkers in fase 1 kunnen deelnemen
indien voor hen herhalingswerkloosheid dreigt.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Kinderarbeid: is de Minister
bereid zich in te zetten voor onafhankelijke controle-instellingen. Hierbij
ook «schone kleren» actie voor EK 2000 betrekken (ILO).Antwoord:1. De verbetering van de naleving van de fundamentele arbeidsnormen, waaronder
de ILO-kinderarbeidverdragen nrs. 138 en 182 staat hoog op de internationale
agenda. De ILO-«Declaration on fundamental principles and rights at
work» van juni 1998 speelt hierbij een cruciale rol.2. Alle ILO-lidstaten, dus ook Nederland, worden geacht de principes van
de bepalingen van deze fundamentele ILO-verdragen na te leven, ongeacht de
vraag of de betreffende verdragen al dan niet geratificeerd zijn. Nederland
heeft altijd aangedrongen op een adequaat controle mechanisme.3. De ILO is thans bezig een follow-up mechanisme op te zetten dat toeziet
op de naleving van de fundamentele arbeidsnormen, waaronder het verbod op
kinderarbeid. Het instellen van onafhankelijke controle instellingen wordt
daarbij niet beoogd.4. Dit follow-up mechanisme moet uitwijzen in welke landen de fundamentele
arbeidsnormen niet, of niet volledig, worden nageleefd. Deze landen moeten
de mogelijkheid krijgen diverse vormen van hulp te ontvangen ter bevordering
van deze naleving. Als lid van de Raad van Beheer van de ILO zet Nederland
zich actief in voor een goede operationalisatie van dit controlemechanisme.
Naast dit nieuwe ILO-follow-up mechanisme blijft het bestaande toezicht op
naleving van geratificeerde verdragen bestaan.De Schone Kleren Kampagne (SKK) is onlangs een actie begonnen in het kader
van het Europees Kampioenschap (EK) voetballen. Deze organisatie bestaat al
jaren en zet zich onder meer in voor de naleving van fundamentele arbeidsnormen.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Wil de minister bevorderen
dat de ondertkening van het ESH en het aanvullend protocol spoedig kan plaatsvinden?Antwoord:Nederland hecht groot belang aan de spoedige ratificatie van het herziene
Europees Sociaal Handvest (ESH).De beoordeling om al dan niet over te gaan tot ratificatie van het ESH
vergt echter de nodige tijd. Dit heeft te maken met een zorgvuldige beoordeling
van de complexe juridische implicaties.Er bestaat een samenhang met verschillende juridische instrumenten van
de Raad van Europa (RvE). Een goed oordeel over de ratificatie van het herziene
ESH was eerst mogelijk na beoordeling van de consequenties van de eveneens
herziene Code voor Sociale Zekerheid. Daartoe is een toelichtend rapport van
de RvE beschikbaar gekomen.Een ander juridisch probleem is dat voorwaarde voor bekrachtiging van
het herziene ESH is dat alle overeenkomstige bepalingen, die bij de bekrachtiging
van het oude ESH en van het aanvullende Protocol van 1988 zijn aanvaard, moeten
worden meegenomen. Nederland heeft destijds alle bepalingen van het oude ESH
en drie van de vier bepalingen van het Aanvullend Protocol van 1988 aanvaard.
Dit betekent dat Nederland bij bekrachtiging van het herziene ESH ook aan
de overeenkomstige bepalingen in dit herziene ESH gebonden zal worden. Dit
ondanks het feit dat een aantal van die bepalingen in het herziene ESH een
andere formulering en/of reikwijdte heeft gekregen.Het kabinet streeft ernaar ten aanzien van de bekrachtiging van het herziene
ESH en van het Aanvullende Protocol-1995 zo spoedig mogelijk tot een standpunt
te komen. Dat zal naar verwachting in de eerste helft van volgend jaar kunnen
zijn.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Er moet meer aandacht
komen voor de sociale dimensie in de (uitgebreide) EU, mede gezien het gevaar
voor sociale dumping. Sociale bescherming in Midden en Oost Europa is met
name daar waar het bijvoorbeeld Kinderarbeid betreft van belang.Antwoord:Nederland hecht er sterk aan dat de sociale dimensie van Europa de komende
jaren meer vorm krijgt. In dit kader heeft Nederland op de Sociale Raad van
zowel 12 november als 29 november jl. actief gepleit voor een verbreding van
de Europese Sociale Agenda (onder meer met de bestrijding van armoede en sociale
uitsluiting). Inmiddels heeft een groot aantal landen te kennen gegeven een
uitbreiding van de agenda eveneens wenselijk te achten. Het Portugese Voorzitterschap
(1e helft 2000) heeft aangegeven sociaal beleid als één
van de prioritaire thema's van haar Voorzitterschap te zien. Eind maart 2000
zal Portugal een Europese Top van regeringsleiders en staatshoofden beleggen
met als thema «werkgelegenheid, economische hervomingen en sociale cohesie».
De uitkomsten van de informele Sociale Raad van februari 2000 zullen onderdeel
uitmaken van de voorbereiding op deze thematische Europese Top. Zoals reeds
toegezegd op het Algemeen Overleg van 25 november jl. zal de Kamer nader worden
geïnformeerd over het Portugese voorzitterschap, zodra de definitieve
plannen van de Portugesen bekend zijn.Nederland is een grote voorstander van de uitbreiding van de Europese
Unie. Aandacht voor sociaal beleid is daarbij van essentieel belang. Dit betekent
niet alleen dat het acquis communautaire volledig moet worden overgenomen,
maar ook dat moet worden toegezien op de daadwerkelijke implementatie en handhaving
ervan. De komende jaren zal het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
streven naar het scheppen van goede randvoorwaarden om de benodigde aanpassingen
in de sociaal- economische infrastructuur te waarborgen. In het kader van
de pre-accessiestrategie, waaronder programmas zoals Phare, is het dan ook
van belang dat meer aandacht wordt gegeven aan sociaal beleid.De ILO-verdragen no. 138 en 182 gaan over maatregelen ter bestrij ding van (de ergste vormen van) kinderarbeid. Deze verdragen behoren
tot de groep van zgn. fundamentele arbeidsnormen van de ILO. Dit houdt in
dat alle ILO-lidstaten, dus ook de groep aspirant lidstaten van de EU, geacht
worden de principes van de bepalingen van deze verdragen na te leven, ongeacht
de vraag of de betreffende verdragen al dan niet geratificeerd zijn. De controle
op de naleving van deze principes ligt bij de ILO. De Europese Commissie heeft
bij de ILO geen expliciete rol in de controle op deze naleving noch bij de
bevordering van de ratificatie van de fundamentele arbeidsnormen van de ILO.
Wel is duidelijk dat alle huidige EU-lidstaten in de ILO actief zijn in de
bevordering van de ratificatie en naleving van de kinderarbeidverdragen en
de andere fundamentele arbeidsnormen. Het merendeel van de EU levert ook aanzienlijke
bijdragen aan het ILO kinderarbeidprogramma «International Programme
on the Elimination of Childlabour» (IPEC).Vraag van het lid Bussemaker (PvdA):a* Wanneer kan de Kamer nu precies de evaluatie en alternatieven voor
de Wet financiering loopbaanonderbreking verwachten?b* Wanneer komt de evaluatie ouderschapsverlof?Antwoord:a* Loopbaanonderbreking:Het onderzoek naar gebruik en niet-gebruik van de Wet financiering loopbaanonderbreking
is gestart en loopt. Naar verwachting komen de resultaten van dit onderzoek
eind januari 2000 beschikbaar.Ter beoordeling staat dan welke consequenties aan de uitkomsten verbonden
dienen te worden, waarbij ik niet uitsluit dat daarover kabinetsberaad nodig
zal zijn. Het meest effectief lijkt mij dat ik de uitkomsten van de evaluatie
en mijn opvatting over de daaraan te verbinden maatregelen tegelijkertijd
aan de Kamer voorleg.Dat zou dan kunnen plaatsvinden in de loop van april 2000.b* Evaluatie ouderschapsverlofDe evaluatie is begin 2000 klaar, en zal inzicht geven in knelpunten bij
en drempels voor gebruik van het huidige (meestal onbetaalde) ouderschapsverlof.Hierop voortbouwend zal een macro-economische kosten-baten analyse van
betaald ouderschapsverlof worden verricht door het CPB, waarvan de resultaten
medio 2000 beschikbaar zullen zijn. Hierop zal het kabinet vervolgens een
standpunt bepalen, dat niet voor het najaar 2000 te verwachten is.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Mevrouw Bussemaker stelt:
«Flexwerkers vallen niet onder de sluitende aanpak omdat ze in fase
1 belanden en hebben dus geen recht op scholing en begeleiding».Antwoord:De fase-indeling van flexwerkers wordt op gelijke wijze bepaald als die
van gewone werklozen. Dat houdt in dat evenals bij gewone werklozen een groot
deel van de flexwerkers wordt ingedeeld in fase 1. Maar indeling in fase 2,
3 of 4 komt ook voor. In hoeverre de verdeling over de verschillende fasen
van flexwerkers overeenstemt met de verdeling van alle werklozen is niet bekend.
In het kader van het bestandsonderzoek van de uvi's zal daarover waarschijnlijk
informatie beschikbaar komen. Het Lisv heeft geen specifiek beleid ontwikkeld rond de reïntegratie
van flexwerkers. In het kader van de sluitende aanpak is echter afgesproken
dat iedereen ingedeeld in fase 1 na een half jaar opnieuw wordt geïndiceerd,
indien nog geen werk is gevonden.Vragen van de leden Bussemaker (PvdA) en Van der Staaij (SGP): Hoe zit het met het AOB-beraad? Wegvallen subsidie gaat ten
koste van infrastructuur scholing en beroepsvoorlichting.Antwoord:Op 1 augustus 2000 zullen de OCW regelingen «Vergoeding studie-
en beroepskeuzebegeleiding» aflopen en zal het resterende budget worden
overgeheveld naar de onderwijsinstellingen. Door het subsidiebudget van de
Adviesbureaus voor Opleiding en Beroep (AOB's) over te hevelen naar de lump
sum van de instellingen voor voortgezet en beroepsonderwijs, beschikken deze
instellingen per 1 augustus 2000 over het volledige budget om loopbaanoriëntatie
en -begeleiding binnen de instelling vorm te geven. Het opnemen van de doelen
van loopbaanoriëntatie en -begeleiding in de kerndoelen van het voortgezet
onderwijs en in de eindexamenprogramma's verplicht de instellingen tot het
inpassen van loopbaanoriëntatie in hun onderwijsaanbod. Binnen de sector
Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie (BVE) wordt loopbaanoriëntatie
en -begeleiding expliciet genoemd als één van de taken van de
instellingen en moeten afspraken hierover worden vastgelegd in de onderwijsovereenkomst.
BVE-instellingen zijn daarnaast verplicht om in hun kwaliteitszorgverslagen
te rapporteren over de kwaliteitszorg ten aanzien van loopbaanoriëntatie
en -begeleiding. Gezien het belang van loopbaanoriëntatie en -begeleiding
ligt het dan ook voor de hand dat de scholingsinstellingen zich optimaal zullen
inspannen om dit aspect – al dan niet met ondersteuning van externen
zoals de AOB's – vorm te geven.Tot 1998 werd de informatie- en adviesfunctie (I&A functie) van de
AOB's voor een belangrijk deel door RBA subsidie gefinancierd. Vanaf 1 januari
1998 wordt in de I&A functie op basis van vrije inkoop door Arbeidsvoorziening
voorzien. Inmiddels is het proces van CWI vorming gestart. Binnen de CWI's
is een belangrijke rol voorzien voor de I&A functie. Momenteel wordt gewerkt
aan de vormgeving van deze functie door het procesmanagement SWI in samenwerking
met Arbeidsvoorziening, de VNG en het LISV. Deze functie omvat alle informatie-
en adviesdiensten op het gebied van werk en inkomen. Loopbaanoriëntatie
en -advies zijn hier een onderdeel van. Deze I&A functie binnen de CWI's
is voor iedereen, dus zowel voor werkzoekenden, werkenden als jongeren, kosteloos
beschikbaar. Inmiddels is het overleg tussen Procesmanagement SWI, Arbeidsvoorziening
en de AOB's over de mogelijke rol van AOB's in relatie tot de I&A functie
binnen de CWI's gestart.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): De aanpak van arbeidsomstandigheden
en preventie via convenanten in de sectoren onderwijs en gezondheidszorg gaat
volgens Mevrouw Bussemaker te langzaam. Waarom zijn daarover geen afspraken
gemaakt in het najaarsoverleg? Kan er maandelijks overleg plaatsvinden met
de ministers van VWS en OC&W en hierover aan de Kamer
worden gerapporteerd?Antwoord:De problematiek, zeker ook in de sectoren onderwijs en gezondheidszorg,
vraagt zeker om een heel actieve inzet gericht op de korte termijn. Dit wordt
ook door de sociale partners binnen de sectoren bevestigd. Binnen de sectoren
worden op dit moment reeds veel initiatieven ontwikkeld en uitgevoerd. Hier
zijn bovendien omvangrijke financiële middelen mee gemoeid. In het kader
van het Convenant Arbeidsmarkt Zorgsector wordt bijvoorbeeld reeds in 1999
34 mln. gulden beschikbaar gesteld. Over een verdere verhoging van dit bedrag
in de komende jaren wordt gesproken. Bij het onderwijs zijn op vergelijkbare
wijze middelen beschikbaar gesteld vanuit het vervangingsfonds. De sociale
partners ondersteunen de convenantenaanpak. In het jongste najaarsoverleg
was er geen aanleiding om hierover opnieuw afspraken te maken.Op dit moment zien wij niet de meerwaarde van maandelijkse voortgangsafspraken
met de bewindspersonen van VWS en OCW. Er heeft al veel overleg plaats. Er
is veel meer te verwachten van het voeren van overleg op sectorniveau met
werkgevers en werknemers over concrete maatregelen die direct binnen bedrijven
toegepast kunnen worden, zoals thans gebeurt.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Hoe staat het met de alphahulpen?Antwoord:Staatssecretaris Vliegenthart zal de Kamer één dezer dagen
het kabinetsstandpunt doen toekomen over de positie van Alpha hulpen.Vraag van het lid Bussemaker (PvdA): Mevrouw Bussemaker vraagt
naar de wenselijkheid bij nieuwe wetsvoorstellen op het terrein van de sociale
zekerheid een flexwerktoets toe te passen. Deze toets zou de gevolgen van
het wetsvoorstel voor flexwerkers in beeld moeten brengen.Antwoord:Het is een goede gedachte om bij wetgeving op het terrein van de sociale
zekerheid – waar relevant – grondige aandacht te besteden aan
de gevolgen voor flexwerkers. Bij wetten waarbij de voorwaarden voor het recht
op uitkering , de hoogte en/of duur van uitkeringen in het geding zijn, is
dit de laatste jaren dan ook gebruikelijk.Vraag van de leden Bussemaker (PvdA), Van Gent (GroenLinks)
en De Wit (SP): Wat is de stand van zaken met betrekking tot de
motie-Bussemaker over alleenstaande ouders in de Abw? Antwoord:Wij beraden ons nog op de door de Kamer aanvaarde motie Bussemaker. Zo
spoedig mogelijk zullen wij u daaromtrent informeren.Vraag van het lid Harrewijn (GroenLinks): Tienduizenden, zo
niet honderdduizenden in de bijstand zijn niet of niet volledig beschikbaar
voor de arbeidsmarkt om medisch of psychische redenen. Waarom blijven medisch
geïndiceerden in de bijstand?Antwoord:De Algemene bijstandswet is bedoeld als allerlaatste vangnet als men niet
op andere wijze een inkomen kan verwerven. Dit betekent dat mensen, indien
zij om medische of psychische redenen (tijdelijk) niet (volledig) actief zijn
op de arbeidsmarkt en niet tot de kring der verzekerden voor de WAO, WAZ of
Wajong behoren, een beroep op de bijstand kunnen doen om te voorzien in de
noodzakelijke kosten van bestaan.Vraag van het lid Harrewijn (GroenLinks): Is het waar dat de
automatiseringsprojecten van de uvi's, waarvoor het Lisv gelden beschikbaar
stelt, niet aansluiten op CVCS ?Antwoord:Het Lisv stelt bij de financiering van zogeheten doelmatigheidsprojecten
onder meer als voorwaarde dat de uitvoeringsinstellingen bij de aanpassing
van de organisatiestructuur, de werkprocessen en/of de informatiesystemen
rekening houden met bestaande beleidsdoelstellingen zoals de standaardisatie
van het gegevensverkeer, het bevorderen van elektronische gegevensuitwisseling
en de efficiënte samenwerking met GSD-en en de Arbeidsvoorziening in
het kader van het SWI. Het Lisv let er scherp op dat de uitvoeringsinstellingen
bij de aanpassing van de organisatiestructuur, werkprocessen en informatiesystemen
aan deze voorwaarde voldoen. Ik heb bij het bestuur van het Lisv er ook op
aangedrongen om deze voorwaarde nauwlettend in de gaten te houden.Vraag van de leden Harrewijn (GroenLinks) en Van Dijke (RPF/GPV): Waar blijft het toegezegd initiatief van het kabinet met
betrekking tot de openbaarheid van topsalarissen en extra's zoals optieregelingen?Antwoord:Door de fracties van Groen Links en RPF/GPV zijn vragen gesteld over initiatieven
van het kabinet om de openbaarheid van inkomens van topbestuurders en commissarissen
te vergroten.Het kabinet heeft op 10 mei jl. in zijn reactie op de Commissie Peters
II een wetsvoorstel ter zake aangekondigd. Gewerkt wordt aan een wetswijziging
die ondernemingen verplicht om in de jaarrekening meer inzicht te verschaffen
in de bezoldiging en het effectenbezit van de individuele bestuurders en commissarissen
van de onderneming. De wetswijziging betreft in ieder geval alle beursgenoteerde
ondernemingen, maar bezien zal worden of het maatschappelijk gewenst is dit
uit te breiden tot alle (open) NV's.Het kabinet zal deze wetswijziging, die samenhangt met andere in de kabinetsreactie
aangekondigde plannen, zo spoedig mogelijk aan de Kamer zenden.Vraag van het lid Harrewijn (GroenLinks): Is de staatssecretaris
bereid de mogelijkheden te verkennen dat deelnemers zelf kunnen beslissen
dat hun pensioenpremie ethisch wordt belegd.Antwoord:Kort geleden heeft het CNV bij alle pensioenfondsen waarin het is vertegenwoordigd
de discussie over ethisch beleggen is gestart. Sociale partners zijn verantwoordelijk
voor het beleggingsbeleid van het pensioenfonds. Natuurlijk zal de Verzekeringskamer
er op blijven toezien of de beleggingen solide zijn.Vraag van het lid Harrewijn (GroenLinks): Wat vindt de minister
 van de suggestie om grootschalig computers ter beschikking
te stellen aan langdurig minima? Zeker ook als men kinderen heeft dreigen
achterstanden op dit gebied. Zou de minister de mogelijkheden hiertoe eens
op een rij willen zetten?Antwoord:Grootschalig computers beschikbaar stellen aan langdurige minima past
niet in het kader van de Algemene bijstandswet. Een computer is niet zo algemeen
gebruikelijk dat deze tot de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan
behoort.Om bijzondere bijstand voor de kosten van een computer te kunnen verlenen
moet er sprake zijn van bijzondere omstandigheden en moet de computer noodzakelijk
zijn gezien het doel waarvoor hij gebruikt wordt. Het enkele feit dat men
langdurig op een minimuminkomen is aangewezen is onvoldoende aanleiding om
bijzondere bijstand te verstrekken voor een computer.In de motie Barth c.s. is de regering verzocht om met de gemeenten te
overleggen op welke wijze kansenversterking door middel van een PC thuis voor
alle kinderen te realiseren valt en voorlichting te verstrekken over de mogelijkheden
van de aanschaf van een gebruikte computer. Binnenkort wordt de Kamer door
de minister van OCW geïnformeerd over de afdoening van deze motie.Vraag van het lid Van Gent (GroenLinks): Gesubsidieerde arbeid:
meer eigentijdse aanpak nodig (= meer cao-loon of vaste dienstverbanden)
+ ID-banen meer inzetten voor knelpunten in zorg en onderwijs.Antwoord:De ID-banen kenmerken zich voor wat betreft arbeidsvoorwaarden door normale
marktcondities zoals per cao overeengekomen loon en een vast dienstverband.
Werknemers op ID-banen vallen dus volledig onder de cao van de sector waar
zij werken. De maximale beloning van werknemers op instroombanen is onder
dit kabinet verhoogd van 120% naar 130% WML. Voor doorstroombanen geldt een
maximale beloning van 150% WML. Verder kennen ID-banen in principe een vast
dienstverband. Een tijdelijk dienstverband is slechts voor één
jaar toegestaan. Daarna volgt -uiteraard bij goed functioneren- een vaste
aanstelling. Dus zeer eigentijdse arbeidsvoorwaarden voor de ID-banen waar
maatschappelijk nuttige functies vervuld worden.Er is geen sprake van een één-op-één relatie
tussen de doelgroep van de ID-banen en de oplossing van knelpunten op de arbeidsmarkt,
ook niet in de sectoren onderwijs en zorg. De vacatures in deze sectoren bevinden
zich met name op de hogere opleidingsniveaus. Het opleidingsniveau van werknemers
op gesubsidieerde banen als ID-banen is in verreweg de meeste gevallen te
laag om in aanmerking te komen voor de vacatures. Ook het volgen van scholing
zal deze werknemers slechts in beperkte mate geschikt kunnen maken voor de
vervulling van de bestaande vacatures.Vraag van het lid Van Gent (GroenLinks): Voorstel voor een
experiment met een gedeeltelijke basisuitkering voor de groep alleenstaande
ouders met kinderen van 5 tot 16 jaar in enkele steden.Antwoord:De Abw is geen basisuitkering en kan dat ook nooit zijn.De Abw is er voor diegenen die (tijdelijk) niet in hun eigen onderhoud
kunnen voorzien.Een basisuitkering zoals voorgesteld stimuleert niet om afhankelijkheid
van een uitkering te beëindigen.Vraag van de leden Van Gent (GroenLinks) en De Wit
(SP): Hoe denkt het kabinet over invoering van een wettelijk minimumloon voor
13- en 14-jarigen?Antwoord:De FNV en jongerenorganisatie CNV hebben aan de vaste Commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid een petitie aangeboden, namelijk «Geef 13-
en 14-jarigen hun verdiende loon». Op deze petitie is inmiddels een
reactie naar de Vaste Commissie gestuurd. Kort samengevat zijn de redenen
waarom een wettelijk minimumloon voor 13- en 14-jarigen niet wenselijk wordt
geacht, de volgende:1. Van 13- en 14-jarigen wordt niet verwacht dat zij toetreden tot de
arbeidsmarkt. Derhalve is ook regelgeving gericht op bevordering van de werkgelegenheid,
zoals de Wet inschakeling Werkzoekenden, niet van toepassing op deze groep.
Het is niet logisch regulering inzake de minimumbeloning uit te breiden voor
groepen waarvan niet verwacht wordt dat zij deelnemen aan het arbeidsproces.2. De genoemde leeftijdsgroepen hebben vooral vakantiebaantjes. Buiten
schooltijd werken zij incidenteel. Dit bevorderen via een invoering van een
minimumjeugdloon, is niet wenselijk. Het is beter dat jongeren van 13 en 14
jaar hun leerplicht adequaat invullen en hun vrije tijd besteden aan ontspanning.3. Voor 13- en 14-jarigen is in veel gevallen sprake van werk met een
bijzonder karakter. Zij mogen in schoolweken na schooltijd, 1 à 2 keer
in de week en maximaal 2 uur per dag klusjes rond het huis en in de buurt
verrichten (folders en huis-aan-huis-bladen bezorgen, auto wassen, oppassen
bij familie of kennissen). In de vakantie en op zaterdag mogen zij iets meer,
maar ook hier zijn de toegestane werkzaamheden aan regels gebonden. Met invoering
van een minimumjeugdloon voor deze groep, zou de suggestie gewekt worden dat
13- en 14-jarigen volwaardig aan het arbeidsproces deelnemen, wat niet zo
is en ook niet zo moet worden.Vraag van het lid Van Gent (GroenLinks): Gaarne een reactie
van de bewindslieden op de vier fiscale voorstellen uit de GL notitie «Nederland
Kostwinnerland» die een bijdrage zouden kunnen leveren aan de participatie
van met name herintredende vrouwen.Antwoord:De voorstellen uit de Groen Links notitie «Nederland Kostwinnerland»
hebben alle als kenmerk dat ze het aanvaarden van (deeltijd)werk aantrekkelijker
maken. Dit is ook één van de kernpunt van de Belastingherziening
2001. De vormgeving van de arbeidskorting, waar per saldo 3,2 mld aan besteed
wordt, zal tijdens de kamerbehandeling van de belastingherziening uitgebreid
aan de orde komen. De systematiek van de kinderopvang zal aan de orde komen
bij de behandeling van de Wet Basisvoorziening Kinderopvang. In dit verband
verwijs ik ook naar de extra intensivering van de kinderopvang zoals weergeven
in het Belastingplan 2000.Vraag van de leden Örgü (VVD) en Van der Staaij (SGP): Hoe is de stand van zaken rond de ontwikkelingen
van een bundeling van opsporingsdiensten?Antwoord:In het regeerakkoord 1998 is aangegeven dat het kabinet een voorstel zou
doen op welke wijze integratie van onderdelen van de bijzondere opsporing
zou kunnen plaatsvinden. Onder coördinatie van de Minister van Justitie
heeft een ambtelijke projectgroep inventariserend onderzoek verricht naar
aspecten als samenwerking, aansturing door het Openbaar Ministerie en de democratische
controle bij Bijzondere opsporingsdiensten. De resultaten van dit onderzoek
zijn neergelegd in een concept rapport. Binnenkort zal naar aanleiding van
dit rapport een Kabinetsstandpunt worden ingenomen.Vraag van het lid Örgü (VVD): De VVD-fractie stelt
voor dat de gemeentes en uitvoeringsinstanties in een jaarlijks fraudebeleidsplan
en fraudebestrijdingsjaarverslag aangeven hoe zij met de fraudeproblematiek
omgaanAntwoord:In het kader van de fraudebestrijding wordt reeds door alle uitvoeringsorganisaties
gebruik gemaakt van beleidsplannen.Het Lisv stelt jaarlijks een handhavingsbeleidskader op dat richtinggevend
is voor de contractsonderhandelingen met de UVI's. Hiernaast stellen de UVI's
zelf nog – binnen de marges van het handhavingsbeleidskader van het
Lisv – handhavingsbeleidsplannen op. De SVB stelt eveneens jaarlijks
een handhavings-beleidsplan op. Over de realisatie van deze plannen wordt
ook jaarlijks verantwoording afgelegd.Het handhavingsbeleid van gemeen- ten maakt integraal onderdeel uit van
het gemeentelijk beleidsplan zoals bedoeld in artikel 118 van de Abw. Inmiddels
wordt door de gemeenten voldaan aan de voorschriften uit dit artikel. Het
meer planmatig werken, door middel van het zoeken van aansluiting tussen beleidsplan
en beleidsverslag, is bij veel gemeenten nog in ontwikkeling. Tot en met 1998
gold vanuit de toezichtssfeer een «gedoogbeleid» ten aanzien van
tekortkomingen in beleidsplannen en -verslagen. Vanaf 1999 kunnen tekortkomingen
leiden tot een financiële maatregel.Vraag van het lid Örgü (VVD): De leden van de VVD-fractie
vragen naar de meest succesvolle formule om leefvormfraude aan te pakken.
Zij stellen deze vraag tegen de achtergrond van het aan de Kamer aangeboden
rapport over de poortwachtersfunctie en het nieuwe partnerbegrip.Antwoord:Het vraagstuk van leefvormfraude is complex. We hebben met de nieuwe Abw
geprobeerd de bewijsvoering rond leefvormfraude te vereenvoudigen. Dat is
volgens het onderzoek slechts ten dele gelukt: het aantonen van een zorgrelatie
is onveranderd moeilijk en valt niet met wetswijziging op te lossen, aldus
het onderzoek.Gebleken is dat de ene gemeente het partnerbegrip met meer effect hanteert
dan de andere. De onderzoekers noemen in deze zin een aantal andere factoren
dan de wet die van belang zijn in de strijd tegen leefvormfraude. Dat zijn
de houding van individuele medewerkers, hun fraude-alertheid, de rol van het
management daarin en de samenwerking met het Openbaar Ministerie. Dit lijken
factoren te zijn om leefvormfraude effectiever te kunnen bestrijden. Deze
factoren liggen primair op het terrein van de gemeentelijke uitvoering.Vraag van het lid Örgü (VVD): De uitvoeringsinstellingen
controleren de werkgevers niet meer op de aanwezigheid van illegale werknemers.
Dit als gevolg van de Koppelingswet. De controle wordt uitsluitend gedaan
door controleurs van de Arbeidsinspectie. De pakkans voor de werkgevers is
minimaal. Er zal dus een intensieve samenwerking moeten komen tussen de uitvoeringsinstellingen
en de arbeidsinspectie. Wat gaan de bewindslieden hier aan doen?Antwoord:Een van de centrale thema's in de plannen van het kabinet om de bestrijding
van fraude te intensiveren (nota Intensivering Fraudebestrijding 1998–2002)
is het bevorderen van samenwerking:juist met het oog op de moeilijker
te bestrijden vormen van fraude. Als gevolg van de Koppelingswet zijn illegaal verblijvende personen niet
meer verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Uvi's kunnen daarom ook geen
premies meer naheffen als wordt gesignaleerd dat een werkgever arbeidskrachten
illegaal te werk heeft gesteld. In het convenant tussen Uvi's, Belastingdienst
en Arbeidsinspectie is geregeld dat vermoedens van illegale tewerkstelling
worden gemeld aan de Arbeidsinspectie, die vervolgens controle kan instellen.
Tevens krijgt het gemeenschappelijk belang van Uvi's en Arbeidsinspectie bij
de bestrijding van werkgeversfraude gestalte via multidisciplinaire fraudeteams,
zoals het Westland Interventieteam, via regionale interdisciplinaire fraudeteams
(Rifs) en andere vormen van projectmatige samenwerking.Vraag van het lid Örgü (VVD): De VVD-fractie is van
mening dat bij herhaalde fraude de uitvoeringsinstelling moet kunnen volstaan
met een afwijzing van de nieuwe aanvraag en wenst een onderzoek dit wettelijk
te kunnen regelen.Antwoord:Bij geconstateerde fraude wordt de onterecht uitgekeerde uitkering teruggevorderd.
Daarnaast wordt een administratiefrechtelijke- of strafrechtelijke sanctie
aan betrokkene opgelegd. Indien bij een nieuwe aanvraag de uitkeringsgrechtigde
geconfronteerd zou worden met een blijvende weigering van een uitkering vanwege
eerdere gepleegde fraude dan zou dit een dubbele straf betekenen voor een
eerder gepleegd feit. Een wetswijziging op dit punt acht ik niet wenselijk.Vraag van het lid Örgü (VVD): Waarom hebben de uvi's
de aanpak van witte fraude nog steeds niet onder de knie?Antwoord:Het Ctsv geeft in zijn augustusrapportage aan dat de trend bij de aanpak
van witte fraude net als in voorgaande jaren nog steeds gunstig is. De aanpak
van witte fraude in de werknemersverzekeringen is intussen zover gevorderd
dat, gelet op de effecten, de preventieve werking, aldus het Ctsv, zichtbaar
wordt. Vraag van het lid Örgü (VVD): Heeft de Staatssecretaris
signalen ontvangen dat (in grote steden) een aanzienlijk deel van de fraudeurs
bestond uit mensen zonder arbeidsplicht? Zo ja, wanneer en wat voor cijfers
zijn er bij hem bekend? Zo nee, is hij bereid onderzoek te doen naar fraude
onder bijstandsouders zonder arbeidsplicht?Antwoord:De VVD-fractie refereert in haar vraagstelling wellicht aan het onderzoek
Armoede in Amsterdam-Noord uit 1998, dat zich concentreerde op de beleving
van armoede en bestaansstrategieën van arme huishoudens in deze wijk.
Een constatering uit dit onderzoek onder 70 huishoudens is, dat ongeveer een
derde van deze populatie een meervoudige inkomensstrategie hanteert. Met andere
woorden: een derde van de geïnterviewden heeft naast loon of uitkering
een andere bron van inkomsten. De onderzoeksgroep bestond deels uit uitkeringsgerechtigden
en deels uit mensen die anderszins van een minimuminkomen moeten rondkomen.
Bij slechts een deel van de sub-onderzoeksgroep – die een meervoudige
inkomensstrategie hanteert – is fraude geconstateerd. Het onderzoek
is vanwege de beperkte omvang van de onderzochte populatie niet representatief
om een landelijk beeld te vormen. Derhalve kan uit dit onderzoek niet worden
afgeleid dat landelijk een groot percentage van de groep bijstandsgerechtigden
zonder arbeidsplicht fraudeert.Momenteel wordt een onderzoek gedaan naar het fraudepercentage binnen
de gehele bijstandspopulatie. Ik heb geen signalen waaruit blijkt dat de specifieke
groep bijstandscliënten zonder arbeidsplicht in dit verband speciale
aandacht zou behoeven. Vooralsnog zie ik derhalve geen noodzaak om een onderzoek
naar fraude onder deze groep te starten.Vraag van het lid De Wit (SP): Gemeenten komen financieel tekort
voor uitvoering van de Wvg. De heer De Wit verzoekt om vooruitlopend op evaluatie
nu alvast bedrag beschikbaar te stellen.Antwoord:Het beroep op de Wvg voorzieningen neemt toe door een toename van het
aantal aanvragen mede als gevolg van de verdergaande extramuralisering en
vergrijzing. Dit leidt tot hogere uitgaven voor de Wvg, hetgeen reeds was
voorzien bij de totstandkoming van de kabinetsreactie op de 2e
evaluatie van de Wvg. Het kabinet heeft hierop geanticipeerd door bij Regeerakkoord
structureel extra middelen ter beschikking te stellen voor de Wvg (in het
gemeentefonds), te weten 25 mln in 1999, oplopend tot 200 mln in 2002. Binnenkort
komen de Kern- cijfers Wvg over 1998, waarin de uitgaven van gemeenten worden
gemonitored, beschikbaar. Uit de voorlopige cijfers blijkt dat gemeenten in
1998 meer hebben uitgegeven dan in 1997. Ik ben voornemens om deze Kerncijfers
over 1998, nadat deze zijn vastgesteld, aan de Kamer toe te sturen voorzien
van een nadere analyse en mijn standpunt.Vraag van de leden De Wit (SP) en Schimmel (D66):
De regeerakkoordmiddelen zijn in zijn geheel toebedeeld aan de Wvg, terwijl
de intensivering oorspronkelijk ook was bedoeld voor een fiscale maatregel
voor chronisch zieken en gehandicapten. Zouden de middelen gedeeltelijk daarom
weer terug moeten naar de doelgroep chronisch zieken (D66 en SP)?Antwoord:Het kabinet heeft besloten de regeerakkoordmiddelen in zijn geheel toe
te delen aan de Wvg, vanwege de toename van het beroep op de Wvg. Dat de regeerakkoordmiddelen
zijn bestemd voor de Wvg, betekent niet dat deze middelen niet ten goede komen
aan chronisch zieken. Deze maken immers deel uit van doelgroep van de Wvg.Bij het kabinetsbesluit om de regeerakkoordgelden te bestemmen voor de
Wvg is overigens tevens besloten 10 miljoen extra te reserveren om via een
fiscale faciliteit de inkomenspositie van chronisch zieken te verbeteren.
Bovendien is in de nota van wijziging van het belastingplan aan de Kamer de
forfaitaire aftrek in de buitengewone lastensfeer voor chronisch zieken met
f 511,– verhoogd, tot een niveau van f 1532,–. In het
verlengde daarvan worden ook de ouderdomsaftrek en de arbeidsongeschiktheidsaftrek
met 50% verhoogd. Het budgettair beslag hiervan bedraagt 75 miljoen. Met de
aanpassing van de forfaitaire aftrek voert het Kabinet de motie uit van de
heer de Graaf (nr. 20) die is aangenomen bij de Algemene Politieke Beschouwingen,
waarin hij het kabinet verzoekt de fiscale faciliteit voor chronisch zieken
met 50% te verruimen.Gezien deze extra middelen die het kabinet ook voor chronisch zieken beschikbaar
heeft gesteld bestaat vooralsnog geen aanleiding aanvullende maatregelen te
treffen.Vraag van het lid De Wit (SP): Terneuzen, Doetichem, IJmuiden,
Sneek.Wat doet de Minister om werkgelegenheid te behouden; b.v. voorwaarden
verbinden aan technologiesubsidie Philips.Antwoord:Het is gebruikelijk dat dergelijke reorganisaties worden voorafgegaan
door overleg met de sociale partners, om de personele gevolgen te bespreken.
In het overleg met de sociale partners komen de mogelijkheden aan de orde
om werknemers intern, danwel extern te herplaatsen. Daarbij moet worden gedacht
aan voorzieningen en maatregelen, die een herdeelname aan het arbeidsproces
bevorderen. Op basis van het principe van goed werkgeverschap is het gebruikelijk
dat de werkgever hiervoor een sociaal plan opstelt.Het Ministerie van SZW speelt hierbij slechts een beperkte rol. In artikel
6 van het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen (BBA) staat dat de Minister
niet treedt in concrete ontslaggevallen. Indien werknemers daadwerkelijk worden
ontslagen, kunnen instellingen als Arbeidsvoorziening en uitkeringsinstellingen
een rol spelen in de herplaatsing van deze werknemers.Vraag van het lid De Wit (SP): Mag een jongere die wordt doorverwezen
naar de Koninklijke Landmacht zeggen: dat weiger ik. Kan de minister garanderen
dat geen sanctie wordt getroffen?Antwoord:Een jongere kan inderdaad «nee» zeggen tegen een dergelijke
doorverwijzing. Zie ook het antwoord op uw Kamervraag 2989916810. Een uitkeringsgerechtigde
(dit geldt zowel voor ABW als WW) is gehouden aangeboden passende arbeid te
aanvaarden. Onder passende arbeid wordt verstaan alle arbeid die voor de krachten
en bekwaamheden van de werknemer is berekend, tenzij aanvaarding
om redenen van lichamelijke geestelijke of sociale aard niet van hem kan worden
gevergd. Een uitkeringsgerechtigde kan dus om redenen van sociale en geestelijke
aard bepaald werk weigeren zonder dat dit consequenties heeft voor de uitkering.
Dit geldt ook voor werken bij de krijgsmacht. De uitvoering kan echter nader
onderzoek instellen naar de geloofwaardigheid van de weigeringsgrond. Indien
een baan wordt aangeboden in de krijgsmacht waarvan betrokkene vindt dat om
bovengenoemde redenen niet van hem of haar kan worden verwacht dat deze functie
wordt aanvaard, kan een dergelijk aanbod worden geweigerd. Betrokkene dient
wel aannemelijk te kunnen maken dat hij of zij zwaarwegende bezwaren koestert
tegen het verrichten van dergelijke werkzaamheden.Vraag van het lid Schimmel (D66): Hoe staat het met de uitvoering
van de motie die ik vorig jaar, mede namens de heren Van Zijl en Kamp heb
ingediend om tot stroomlijning van reïntegratie-instrumenten te komen,
waardoor snelle en effectieve reïntegratie en doorstroom mogelijk wordt.
In het kader van de veranderde arbeidsmarkt heeft deze motie aan actualiteitswaarde
gewonnen. Graag een reactie hoe het met de uitvoering van de motie staat?Antwoord:Bedoelde motie (26 200 XV, nr. 37) is voorgesteld op 10 december
1998. Daarin wordt de regering verzocht: «... te inventariseren of er
een bundeling, stroomlijning, vereenvoudiging en verbetering van de huidige
reïntegratie-instrumenten kan plaatsvinden, waardoor snelle en effectieve
reïntegratie mogelijk wordt, eventueel leidend tot een aparte kaderwet,
...».Op 1 juli 1998 is de Wet REA in werking getreden. Deze wet beoogt voor
arbeidsgehandicapten faciliteiten en instrumenten aan te bieden waarmee een
hoofddoelstelling van de sociale verzekeringen – reïntegratie van
uitkeringsgerechtigden – kan worden gerealiseerd. Zoals ook toegezegd
aan de Kamer, wordt deze wet geëvalueerd. De motie heeft ertoe geleid
dat bij deze evaluatie de nodige gegevens worden gegenereerd en analyses worden
gemaakt op effectiviteit en mogelijke verbetering van het reïntegratie-instrumentarium.
De eerste resultaten van deze evaluatie zijn gepland voor de eerste helft
van 2000, bijna 2 jaar na inwerkingtreding van de Wet REA. In het licht van
deze resultaten, zal uiteraard worden bezien of – in lijn met de motie –
een verdere stroomlijning van reïntegratie-instrumenten gewenst is.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): De minister heeft aangegeven
dat hij vooralsnog geen aanleiding ziet uitbesteding van taken tegen te gaan.
Wij zouden hierover eens fundamenteel van gedachten willen wisselen, bijvoorbeeld
bij de evaluatie van de Abw. Zou de minister gemeenten willen oproepen tot
die tijd zeer terughoudend te zijn bij het uit handen geven van deze publieke
taak ?Antwoord:Uit onderzoek door mijn departement blijkt dat gemeenten hier in het algemeen
zeer terughoudend mee omgaan. Er is dus geen aanleiding voor zo'n oproep.
Een klein aantal gemeenten (15) is tot uitbesteding van taken met een administratief-technisch
karakter overgegaan. Ik verwijs u naar de beantwoording van de vragen van
het lid Schimmel (D66) d.d. 23 september 1999 over de uitvoering van de Algemene
Bijstandswet door bedrijven (vergaderjaar 1999–2000, Aanhangsel van
de Handelingen nr. 134).Overigens is de private uitvoering van de bijstand geen meetpunt in het
kader van de evaluatie van de Algemene bijstandswet.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): Kan de staatssecretaris
toezeggen de noodzakelijke aanpassing van de Regeling samenloop met voortvarendheid
af te ronden opdat een einde gemaakt wordt aan het verschil in de beloning
van gehandicapten (functieloon) in de WSW en op de reguliere arbeidsmarkt.Antwoord:In de aanpassing van de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid van 19 november 1998 (nr SV/WV/98/27583, Stcrt. 224,
1998), naar aanleiding van de motie Biesheuvel-van Dijke, is de inkomensgarantie
in de artikelen 11 en 12 verhoogd tot het functieloon, met een maximum van
120% van het wettelijk minimumloon. Voor werknemers in de Wsw die begeleid
werken, geldt een functieloon zonder wettelijke beperking. Het is in de praktijk
evenwel zelden het geval dat deze werknemers meer dan 120% van het minimumloon
zullen verdienen. Materieel is hiermee dus de gelijkschakeling van de beloning
binnen de Wsw en de beloning op de reguliere arbeidsmarkt een feit.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): Inkomensbeleid: langdurige
ondersteuning minima niet taak gemeenten; wat vindt minister in dat licht
van SER-advies tot koopkrachtondersteuning met 1% voor (minima-)huishoudens
met kinderen en voor huishoudens die langdurig van minimum leven? Waarom zou
dit beperkt moeten zijn tot uitkeringsgerechtigden?Antwoord:Een en ander is aan de orde geweest tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.
Door een combinatie van verlaging tarief eerste schijf, verhoging van het
tarief tweede schijf en verhoging van de kinderbijslag wordt bereikt dat de
inkomensverbetering 2000 voor de lagere inkomens zon 1% hoger uitkomt. Hiermee
is tegemoetgekomen aan het SER-advies. Ook werkenden met een laag inkomen
gaan er als gevolg van deze voorstellen extra op vooruit. Dit is cruciaal
vanuit de doelstelling het aanvaarden van werk ook voor uitkeringsgerechtigden
financieel aantrekkelijk te houden.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): Inkomens Chronisch Zieken
en gehandicapten blijven sterk achter en hun uitgaven stijgen juist. Moet
niet een fiscale voorziening voor deze groep langdurig en volledig arbeidsongeschikten
chronisch zieken zonder baan worden geïntroduceerd? Wat vindt de regering
hier van?Antwoord:Het kabinet heeft zeker aandacht voor de door de heer Van Dijke genoemde
groep. Zo wordt mede naar aanleiding van de discussie in de kamer in 2000
de forfaitaire aftrek in de buitengewone lastensfeer voor chronisch zieken
verhoogd.Een meer algemene regeling zoals de heer Van Dijke voorstelt lijkt ook
moeilijk te realiseren: – Het eerste probleem is de afbakening van groepen die geen perspectief
meer hebben op arbeidsmarktreïntegratie. Voor de twee groepen waarvoor
nu een speciale regeling geldt (ouderen en Wajong-gerechtigden) is dit eenduidig,
vast te stellen en af te bakenen.– Bij andere groepen is er sprake van een grijs gebied, waar geen
eenduidige afbakening valt te maken. Overigens bleek dit ook al bij het vormgeven
van de hiervoor genoemde regeling in de buitengewone lastenaftrek.– Daarnaast geldt dat bijvoorbeeld later arbeidsongeschikt geworden
werknemers in tegenstelling tot Wajong-gerechtigden de kans hebben gehad voor
zich zelf een betere inkomens- en sociale verzekeringspositie te verwerven,
bijvoorbeeld door zich aanvullend particulier voor het arbeidsongeschiktheidsrisico
te verzekeren.Zo blijkt uit onderzoek dat circa driekwart van de werknemers beschikt
over een aanvullende verzekering voor het zogenaamde WAO-gat, waarmee voorkomen
kan worden dat men in geval van arbeidsongeschiktheid uiteindelijk aangewezen
zou zijn op een inkomen op minimumniveau.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): De vorming van CWI's
verloopt moeizaam. Gaat de verkoop tijdens de verbouwing wel goed door?Antwoord:Er is inderdaad sprake van een zekere vertraging bij de CWI-vorming.Als algemene factor voor de trage toename kan worden gewezen op de onzekerheid
die bij de deelnemende partijen bestaat over hun taken en toekomst. De SUWI-discussie
interfereert in zekere zin met de CWI-vorming volgens het Samenwerkingsbesluit.Ik vertrouw er op, dat, wanneer wij met deze Kamer het overleg goed en
snel afronden, de onzekerheid als belangrijke belemmerende factor bij partijen
kan worden weggenomen.Gelet op het feit, dat het hier gaat om grote veranderingsprocessen die
aandacht en energie vragen van de medewerkers kunnen we er niet om heen, dat
de verkoop tijdens de verbouwing onder een zekere druk komt te staan. Dat is een onmiskenbaar gegeven waar posities en banen van medewerkers
in het geding zijn. Daar moeten we onze ogen niet voor sluiten. Maar tegelijkertijd
moeten we ons inspannen de last en de duur van de verbouwing te beperken.
Dit heeft onze volle aandacht.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): Naar aanleiding van
bijlage 12 (Jaarverslag 1998 van het Toezicht) bij de begroting. De Kamer
kan niet of nauwelijks beoordelen in welke mate het toezicht momenteel naar
wens functioneert. De informatievoorziening betreffende misbruik en oneigenlijk
gebruik is achterhaald.Het ontwikkelen van een integrale visie op toezicht lijkt geen prioriteit
te hebben. De minister wordt verzocht dit dossier wat serieuzer ter hand te
nemen. Wil de minister in een nota aangeven hoe hij het toezicht gestalte
wil geven en wat de recente ontwikkelingen op dit punt zijn?Antwoord:Het jaarverslag van het Toezicht is nu nog als bijlage bij de begroting
opgenomen. In het begrotingsonderzoek van 23 november jl. is met de Kamer
besproken dat het een goede zaak is om het jaarverslag van het Toezicht voortaan
te betrekken bij de jaarverantwoording van SZW over hetzelfde jaar.De afgelopen periode is de Kamer regelmatig op de hoogte gesteld van de
ontwikkelingen op het terrein van het toezicht. Naar aanleiding van het rapport
van de Algemene Rekenkamer inzake de Uitvoering toezicht gemeentelijke sociale
zekerheidswetten zijn onlangs door de Kamer vragen gesteld. In mijn schriftelijke
antwoorden die u deze week tegemoet kunt zien, ga ik in op recente ontwikkelingen
op het punt van toezicht.Vraag van het lid Van Dijke (RPF/GPV): Er is in het kader van
de schuldenproblematiek nog steeds geen adequate regelgeving voor bonafide
private organisaties. Men kan nog steeds niet iedereen helpen. De AMvB op
basis van de Wet Consumentenkrediet heeft geen praktisch betekenis. Waarom
komt het Kabinet niet met een AMvB waarmee ook private organisaties uit de
voeten kunnen? Antwoord:Tijdens het Algemeen Overleg over de «Voortgangsrapportage 1999,
De andere kant van Nederland» met de Vaste commissie voor SZW op 15
september jl. heeft de heer Van Dijke een gelijkluidende vraag gesteld. Toen
is Kamer een apart overleg over de schuldenproblematiek toegezegd samen met
de bij dit dossier betrokken bewindspersonen van EZ en Justitie. Ter voorbereiding
stellen SZW, EZ en Justitie thans een gezamenlijke notitie op die in het eerste
kwartaal van 2000 aan de Kamer wordt aangeboden. In de notitie zal nadrukkelijk
ook aandacht worden besteed aan de betrokkenheid van private organisaties
bij schuldbemiddeling.Vraag van het lid Van der Staaij (SGP): Hoe groot is de harde
kern van inactieven? Wordt deze harde kern uitgesloten?Antwoord:Over de omvang van de kern van inactieven zijn bij gebrek aan een eenduidige
definitie geen uitspraken te doen. Voor een beeld van de beleidsinspanningen
verwijs ik naar de in augustus van dit jaar aan de Kamer toegestuurde overzicht
van reïntegratie-inspanningen.De kern van het bijstandsbeleid is er juist op gericht niemand aan de
kant te laten staan. Voor de groep van fase 4-clienten wordt een actief beleid
gevoerd van arbeidstoeleiding waar mogelijk, tot sociale activering en waar
noodzakelijk zorg.Verder zou ik niet willen spreken van de «harde inactievenkern».
De ontwikkelingen van de afgelopen periode ten aanzien van de werkloosheid
cijfers geven weer dat ook personen, waarvan in eerste aanleg zou kunnen worden
gedacht dat (her)intrede op de arbeidsmarkt een uiterst moeilijke opgave was,
toch weer een plekje op de arbeidsmarkt vinden.En ook signalen vanuit sociale activering wijzen in die richting. Sociale
activering heeft, naast positieve effecten ten aanzien van het zich weer gewaardeerd
en onderdeel van de samenleving voelen, voor een deel van de deelnemers ook
een spinoff richting betaald werk.Vraag van het lid Van der Staaij (SGP): Waarom wordt het recht
op kortdurend zorgverlof niet uitgebreid tot de verzorging
van ouders?Antwoord:Het kortdurend verlof maakt een betere combinatie mogelijk van betaalde
arbeid en zorgtaken. Vooral zorgtaken binnen de directe gezinssituatie, zoals
de zorg voor (zieke) thuiswonende kinderen of partner, en de vrees dat een
baan in de weg zal staan aan het naar behoren verlenen van die zorg, kunnen
mensen (en met name vrouwen, die in de praktijk meer zorgtaken verrichten
dan mannen) ervan weerhouden betaalde arbeid te (blijven) verrichten.Vandaar dat het kabinet ervoor kiest om ten aanzien van het kortdurend
verlof de ouders van de werknemer buiten de kring te laten van personen, ten
behoeve van wier verzorging aanspraak kan worden gemaakt op het kortdurend
zorgverlof.Vraag van het lid Van der Staaij (SGP): Uit een onderzoek van
de Reformatorisch Maatschappelijke Unie is gebleken dat er zich problemen
voordoen bij werving en selectie en de inzet van werknemers die wegens gewetensbezwaren
niet op zondagen willen werken. Kent de minister van SZW het rapport? Wat
is zijn oordeel over de signalen uit dat rapport? Wil de minister van SZW
zich aansluiten bij de minister van EZ die met de RMU zal gaan praten.Antwoord:Het rapport van de RMU is mij bekend. Het betreft een onderzoek naar de
implementatie van de ATW in bedrijven. Er wordt in het onderzoek zowel gekeken
naar arbeidstijd, overwerk, nachtarbeid en arbeid op zondag. Van de bedrijven
die hebben meegewerkt aan het onderzoek zegt 25% dat er op zondagen wordt
gewerkt. Een derde van deze bedrijven geeft aan geen werknemers vrij te stellen
van arbeid op zondag, twee derde van de bedrijven stelt werknemers die vanwege
gewetensbezwaren niet op zondagen willen werken wel vrij van zondagsarbeid.Als gekeken wordt naar de cijfers van het CBS uit de Enquête Beroepsbevolking
blijkt echter dat het percentage werknemers dat op zondag werkt in de afgelopen
jaren niet is veranderd. De invloed van de inwerkingtreding van de ATW op
het voorkomen van arbeid op zondag is dus beperkt. Overigens moet worden opgemerkt
dat ook onder de oude wetgeving (de Arbeidswet 1919) in veel sectoren arbeid
op zondagen was toegestaan, in een aantal sectoren zelfs zonder enige beperking.Uit het onderzoek van de RMU blijkt dat een deel van de respondenten (in
het totaal 27% van de bedrijven waar op zondag wordt meegewerkt) dat bij werving
en selectie van nieuw personeel, de bereidheid om op zondagen te werken als
eis stelt. Hoewel dit percentage volgens het onderzoek gestegen is, zou ik
het niet willen kwalificeren als verontrustend. Wanneer een bedrijf door de
aard van het werk of door de bedrijfsomstandigheden genoodzaakt is om ook
op zondagen open te zijn, is het uiteraard ook noodzakelijk dat er werknemers
zijn die de bereidheid hebben om op zondagen arbeid te verrichten. Ter vergelijking:
het onderzoek geeft tevens aan dat van bedrijven waar ook 's nachts gewerkt
wordt, 79% van de werkgevers de bereidheid om 's nachts te werken als eis
stelt.De minister van EZ heeft bij het Algemeen overleg over de evaluatie van
de Winkeltijdenwet reeds aangegeven dat het Burgerlijk wetboek de nodige waarborgen
kent voor werknemers die wegens gewetensbezwaren niet op zondagen willen werken.
De minister heeft aan de Kamer toegezegd om het MKB nog eens aan te zullen
spreken op zijn verantwoordelijkheden ten aanzien van de gewetensbezwaarde
werknemers/ toekomstige werknemers. Zij zal het onderzoek van de RMU daarbij
betrekken.Vraag van het lid Van der Staaij (SGP): De ATW levert knelpunten
op voor de politie. Is de minister bereid met oplossingen voor deze problematiek
te komen?Antwoord:Met de invoering van de ATW werd de politie-organisatie voor het eerst
geconfronteerd met wettelijke regels ten aanzien van arbeids- en rusttijden.
Het heeft voor de organisatie de nodige inspanningen gekost om de wijze van
roosters maken aan te passen aan de wettelijke normen. De ATW kent reeds een
bijzondere bepaling voor de politie (artikel 2:5 ATW), die rekening houdt
met de bijzondere werkzaamheden van de politie.Er is op dit moment slechts één concreet knelpunt bekend.
Over dat knelpunt, dat betrekking heeft op de consignatieregeling van de ATW,
heeft reeds overleg plaatsgevonden. Een oplossing voor dit knelpunt wordt
meegenomen in het bredere kader van de evaluatie van de consignatieregeling.De minister van BZK heeft toegezegd aan de Tweede Kamer om te zullen rapporteren
over eventuele knelpunten. De minister van BZK heeft aan de politieregio's
gevraagd om in hun beleidsplannen eventuele knelpunten te melden. Wanneer
er concrete knelpunten blijken uit deze inventarisatie dan zal in overleg
tussen BZK en SZW worden bekeken op welke wijze deze, met in achtneming van
de doelstellingen van de ATW, kunnen worden opgelost. Noot 2 (zie blz. 2273)Tweede Kamer der Staten-GeneraalConcept SER-adviesaanvraag AOW-gat-problematiekAan de Voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER)Postbus 904052509 LK Den HaagDen Haag, 29 november 1999Onderwerp: SER adviesaanvraag AOW-gat problematiekInleidingDe Tweede Kamer der Staten-Generaal verzoekt de Sociaal-Economische
Raad advies uit te brengen over denkbare beleidsvarianten die tot doel hebben
de financiële positie van ouderen met een zogenaamd AOW-gat (personen
met een onvolledige AOW-opbouw) te verbeteren. Tevens wordt de Raad verzocht
te adviseren over mogelijkheden om het ontstaan van een AOW-gat in de toekomst
te doen laten afnemen. Uit oogpunt van sociaal beleid acht de Tweede Kamer
het wenselijk dat wordt gezocht naar oplossingen op korte en lange termijn
om de inkomenspositie van ouderen met een onvolledige AOW-opbouw te verbeteren.
 De Tweede Kamer der Staten-Generaal verzoekt de Raad in zijn advies in
te gaan op een aantal beleidsvarianten die voor bovengenoemd probleem een
oplossing kunnen vormen. Zij verzoekt de Raad voorts in zijn advisering de
voor- en nadelen van de verschillende opties te schetsen en daarbij tevens
inzjcht te geven in de financiële consequenties. Nadrukkelijk verzoekt
de Tweede Kamer de Raad zo mogelijk ook alternatieven te formuleren naast
de in deze adviesaanvraag geformuleerde beleidsvarianten.De Tweede Kamer stelt het op prijs als de Raad zijn advies uiterlijk vóór
1 mei 2000 uitbrengt.Deze adviesaanvraag geeft achtereenvolgens een algemene beschouwing over
de inkomenspositie van ouderen, een nadere schets van het geconstateerde probleem
(AOW-gat), omschrijving van de betreffende doelgroep en een formulering van
mogelijke beleidsvarianten.Inkomenspositie van ouderenDe Regering heeft de afgelopen jaren gericht inkomensbeleid
gevoerd. Het besteedbaar jnkomen is voor het merendeel van de bevolking gestegen.
De uitkeringen zijn weer gekoppeld aan de lonen. De meest kwetsbare groepen
zijn er relatief meer op vooruit gegaan dan de hogere inkomens. Veel minder
mensen zijn afhankelijk van een uitkering.Met de bestrijding van armoede en het voorkomen van sociale uitsluiting
is vooruitgang geboekt.Ook de inkomenspositie van ouderen in Nederland is de laatste jaren verbeterd.
Ouderen met alleen een AOW-pensioen of een klein aanvullend pensioen hebben
de afgelopen jaren een koopkrachtvooruitgang geboekt. Toch ondervinden groepen
ouderen in het dagelijks leven problemen om rond te komen. Zeer kwetsbaar
is de groep ouderen met alleen een AOW of een klein aanvullend pensioen. De
Regering heeft gericht inkomensbeleid gevoerd om de inkomenspositie van deze
groep te verbeteren. Hiertoe zijn verschillende regelingen ingevoerd, zoals
op het gebied van de belastingen, de ouderenaftrek. In de bijstand is een
speciale ouderennorm ingevoerd voor ouderen van 65 jaar en ouder. De hoogte
van de bijstandsuitkering voor deze groep is hiermee netto gelijkgesteld met
een volledige AOW-uitkering. Ondanks deze regelingen zijn er groepen ouderen waarvan de inkomenspositie
desondanks kwetsbaar is. Dit zijn veelal ouderen met een onvolledig opgebouwde
AOW, zij hebben een AOW-gat.AOW-gatElke ingezetene heeft vanaf het bereiken van de leeftijd van
65 jaar recht op AOW. Voor een volledig AOW-pensioen moet men van het 15e
tot het 65e levensjaar verzekerd zijn geweest.De AOW kent het opbouwsysteem dat voor elk kalenderjaar dat iemand verzekerd
is geweest 2% van het ouderdomspensioen wordt opgebouwd. Heeft iemand steeds
in Nederland gewoond, dan zal een volledig pensioen zijn opgebouwd. Voor een
volledige AOW is dus een opbouw van 50 verzekerde jaren vereist. ls de verzekering
onderbroken geweest, of pas na het 15e levensjaar gestart, omdat iemand daarvoor
in een ander land woonde, dan wordt voor de niet-verzekerde jaren een aftrek
toegepast.Het aantal personen met een dergelijke onvolledige AOW bestaat op dit
moment uit 250 000 personen.Ouderen met een onvolledige AOW-opbouwDe groep ouderen met een onvolledige AOW zijn autochtone Nederlanders
en allochtone Nederlanders. De groep autochtone Nederlanders met een AOW-gat
bestaat vooral uit ontwikkelingswerkers, missiewerkers en anderen die enige
tijd in het buitenland woonachtig zijn geweest. Daarnaast hebben veel allochtone
ouderen te maken met een AOW-gat. Uit onderzoek1 van
het SCP blijkt dat de inkomenspositie van migranten zwak is. Veel migranten
van 65 jaar en ouder hebben te maken met de korting op de AOW-uitkering, omdat
zij niet vanaf hun 15e in Nederland woonden. Zo ontvangen bijvoorbeeld bijna
alle pensioengerechtigde Turken en Marokkanen op dit moment een gekort AOW-pensioen.Driekwart van de allochtone 65-plussers heeft minimaal tien jaar niet
in Nederland gewoond en eenderde mist 20% van de AOW-rechten. Het gemiddelde
aantal niet-verzekerde jaren bedraagt voor Turken en Marokkanen 13,5 jaar
en voor Surinamers en Antillianen 17 jaar.Dit heeft een korting van 26% tot 34% tot gevolg. In de periode dat zij
buiten Nederland 1996 woonden, hebben zij meestal geen of nauwelijks pensioen
opgebouwd. Vermoedelijk werkt ook de relatief korte verblijfsduur in Nederland
negatief uit voor de opbouw van het aanvullend pensioen van allochtone ouderen.
Voor een volledig aanvullend pensioen is doorgaans een opbouw van 40 jaren
vereist. Hier komt nog bij dat oudere migranten – met name Turken en
Marokkanen – een relatief laag inkomen hebben en wegens de volledige
AOW-franchise weinig pensioen hebben opgebouwd.Voor het deel van de AOW-uitkering dat is gekort, kan een beroep worden
gedaan op de Algemene Bijstand. Bij de toekenning hiervan wordt – in
tegenstelljng tot de AOW – rekening gehouden met inkomsten van overige
leden van het huishouden, met eventueel opgebouwd vermogen en met het pensioen.
Aanvullend pensioen dat is opgebouwd wordt eerst weggekort. Mensen die soms
30 of 40 jaar in Nederland hebben gewoond en gewerkt, zijn in de huidige situatie
dus vaak niet in staat een voldoende pensioen op te bouwen.De Tweede Kamer acht het uit sociaal oogpunt wenselijk verbetering te
brengen in de inkomenspositie van mensen met een onvolledig opgebouwd AOW.
Zij is daarom van mening dat onderzocht dient te worden welke verschillende
beleidsvarianten mogelijk zijn om een oplossing te vinden voor het hierboven
geconstateerde probleem. De Tweede Kamer ziet daarover het advies van de Raad
tegemoet. Een aantal mogelijke varianten, waarover de Raad wordt verzocht
in ieder geval te adviseren, wordt hieronder reeds aangegeven. De Raad wordt
tevens gevraagd mogelijke andere alternatieven te onderzoeken die kunnen bijdragen
aan een oplossing voor de geschetste problematiek, en daarover te adviseren.Mogelijke variantenDe Raad wordt verzocht advies uit te brengen over de volgende beleidsvarianten:1. Verhoging van de leeftijd waarop de AOW-opbouw startDe leeftijd waarop de AOW wordt opgebouwd – vanaf
het 15e jaar – zou kunnen worden verhoogd. Wordt bijvoorbeeld pas vanaf
het 25e jaar opgebouwd, dan bestaat de totale AOW-opbouw uit
40 jaar, waarbij dan jaarlijks 2,5% wordt opgebouwd.Wijziging in de opbouwperiode kan op verschillende manieren worden ingevoerd.
variërend van een geleidelijke tot een snelle invoering.2. Ruimere pensioenvrijstelling in de bijstandDe huidige ABW kent een beperkte vrijstelling van het
pensioen. Deze vrijlating zou verder kunnen worden verruimd.3. Bijverzekeren via pensioenfondsen of via lijfrente-regimeOnderzocht kan worden welke mogelijkheden er zijn om
tekorten in de AOW-opbouw via individuele modulen bij pensioenfondsen bij
te verzekeren of via lijfrenteverzekeringen.4. Verhogen van de ouderenaftrekDe bestaande ouderenaftrek voor 65-plussers zou extra
kunnen worden verhoogd voor bijvoorbeeld inkomens die vallen binnen de (nieuwe)
eerste schijf. Dit zijn inkomens tot het niveau van het minimumloon.5. Inkoop van AOW-jarenOm tekorten in de AOW-opbouw aan te vullen zouden AOW-jaren
kunnen worden ingekocht waarbij dan bijvoorbeeld in het tarief rekening gehouden
kan worden met de hoogte van het arbeidsinkomen op dat moment.De Tweede Kamer hoopt het advies van de Sociaal-Economische Raad vóór
1 mei 2000 te kunnen ontvangen.De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,Jeltje van Nieuwenhoven 1 SCP, Armoedemonitor 1999; SCP,
ouderenrapportage 1996. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-2313-2329.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl