Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1689-1693

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-06-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 32, pagina 1689-1693

14-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29012Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Regels ter vergroting van de kenbaarheid van publiekrechtelijke beperkingen ten aanzien van onroerende zaken (Wet kenbaarheid publiek rechtelijke beperkingen onroerende zaken) (28218)Pagina 1693-1699
Debat over het thema Arbeid en ziektePagina 1721-1743
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging en aanvulling van de Wet op de identificatieplicht, het Wetboek van Strafrecht, de Algemene wet bestuursrecht, de Politiewet 1993 en enige andere wetten in verband met de invoering van een identificatieplicht van burgers ten opzichte van ambtenaren van politie aangesteld voor de uitvoering van de politietaak en van toezichthouders (Wet op de uitgebreide identificatieplicht) (29218)Pagina 1712-1721
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012)Pagina 1689-1693
Lijst van besluiten (maandag 14 juni 2004)Pagina 1743-1743
Presentie en opening (maandag 14 juni 2004)Pagina 1689-1689
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging en aanvulling van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met terroristische misdrijven (Wet terroristische misdrijven) (28463)Pagina 1699-1712
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (maandag 14 juni 2004)Pagina 1743-1745

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure
tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012).De voorzitter:Ik heet van harte welkom minister Remkes.De beraadslaging wordt geopend.De heer Dölle (CDA):Mevrouw de voorzitter. Dit wetsvoorstel wil de procedure tot benoeming
van de commissaris van de Koning en van de burgemeester weer eens wijzigen.
Nummer 2 op de aanbeveling wordt niet langer openbaar gemaakt. Wij zijn daar
voor, zoals onze fractie al liet weten bij de schriftelijke voorbereiding.
Wat door ons en ook door anderen reeds werd voorspeld bij de behandeling van
het wetsvoorstel 25444 in de hete zomer van 2001, is ook inderdaad gebeurd.
Mensen worden kopschuw en melden zich niet voor vacatures wanneer hun afwijzing
voor die vacature – zo kan het niet als eerste geplaatst worden wel
worden gezien – alom bekend wordt, bijvoorbeeld in de gemeente waar
zij burgemeester zijn of in het bedrijf waar zij als directeur of op een andere
wijze functioneren.Het recht van advies voor de raad en dat van aanbeveling voor de commissaris
werden in 2001 omgewisseld. Daarnaast werd ook nog als slecht uitvallend compromis
het burgemeestersreferendum ingevoerd, waarvan vervolgens de intrekking werd
aangekondigd, welke aankondiging vervolgens weer is ingetrokken. Deze onrust,
die op zichzelf wellicht verteerbaar is, betreft slechts een onderdeel van
het gemeenterecht maar is symptomatisch voor iets anders waarvoor onze fractie
bij de schriftelijke voorbereiding van dit wetsvoorstel al de aandacht vroeg.
Dat andere onderwerp is dus wat algemener dan het onderwerp van dit wetsvoorstel,
maar hangt er wel terdege mee samen. De regering – daar zijn wij dankbaar
voor – is er dan ook op ingegaan in de memorie van antwoord. Het gaat
kortweg om de vraag of de spankracht van gemeenten niet wordt overspannen
door alles was in korte tijd – een decennium – door goedbedoelende
Haagse autoriteiten over al die gemeenten wordt uitgestort
of nog zal worden uitgestort.De reactie van de regering is laconiek: het valt best mee. Het dualiseringsproces
wordt momenteel geëvalueerd en de eventuele gekozen burgemeester ligt
in het verlengde van de aldus geëvalueerde dualisering. Toch is dat zeer
forse interventionalisme, het steeds inbreken door de wetgever, heel goed
zichtbaar als je kijkt naar de Gemeentewet, die vol staat met a's en b's en
bovendien zijn er allerlei artikelen vervallen en binnenkort zal dat alleen
nog maar meer worden. Dat zal alles tezamen resulteren in een bijzonder pokdalig
gezicht van de Gemeentewet. Nu is de elegantie of de juridische esthetiek
van de Gemeentewet geen leidende waarde voor de beoordeling van wetsvoorstellen.
Daar gaat het ons ook eigenlijk niet om, maar ik vond het goed om dit nog
even te noemen. Het illustreert de schokgolven die steeds door het gemeenterecht
gaan. Alvorens ik op de wet inga, zal ik er een paar voorbeelden noemen.Het eerste voorbeeld is de jarenlang door de commissie-Van Kinschot voorbereide
eerste grote algehele herziening sinds 1851 van de Gemeentewet, zoals die
in werking trad in 1994. Ik heb nog in de herfst van mijn eigen raadslidmaatschap
in Groningen de transitie van nabij meegemaakt. Deze herziening is gericht
op versterking van het monisme, althans van de positie van de gemeenteraad.
Nog geen vier jaar later wordt in een motie eigenlijk al aangekondigd dat
de wissels spectaculair zullen worden verzet. Later, onder aanvoering van
de staatscommissie-Elzinga, gaat de trein weer een stuk de andere kant uit,
nadat de regering, overigens tegen het advies van de Raad van State in, een
grootscheepse dualisering inzet. Nu doemt een nog zwaardere operatie op: de
verkiezing van de burgemeester.Het is overigens een illusie te menen dat het zelfs na de invoering daarvan
in een A-, B- of C-variant of de variant van de lokale regeringsleider gedaan
zou zijn met de structuurdiscussies. Daar komt nog bij dat in een recent verleden
ook nog de verwerkingsslag heeft plaatsgevonden van een nieuwe, algemene en
organieke wet, de Algemene wet bestuursrecht. Daar komt nog het debat over
de herstructurering van de gemeentelijke financiën bij. Verder is er
het constant binnenvallen van allerlei bepalingen, ingegeven vanuit de openbare-ordeagenda
in de Gemeentewet. Er is de permanente druk op de autonomie van decentrale
overheden, opgestuwd door radicale interpretaties van het gelijkheidsbeginsel
door onder andere de consumentenorganisaties en de landelijke media.Ik meen dat de regering, ook gelet op de aanwassende protesten uit de
wereld van raadsleden, wethouders, griffiers, gedeputeerde, burgemeesters,
zelfs gemeentesecretarissen en organisaties als de VNG en het IPO, nu of bij
een beter passende gelegenheid, dat ligt misschien meer voor de hand, toch
eens wat uitgebreider zou moeten ingaan op de vraag of aldus niet al te veel
vanuit Den Haag op de decentrale overheden wordt losgelaten. Verder zou de
regering dan ook moeten ingaan op de vraag of de decentrale overheden niet
te veel worden gezien als een functie van het landsbestuur en als een laboratorium
voor bestuurlijke vernieuwing en te weinig als een eigen overheid.De CDA-fractie heeft bij monde van haar fractievoorzitter Werner dit thema
ook al genoemd bij de algemene beschouwingen. Wat mij betreft moet hierop
misschien niet hier, maar wel bij de eerstvolgende passende gelegenheid dieper
worden ingegaan. De wijze waarop de regering dat doet in het kader van de
memorie van antwoord, is namelijk vrij laconiek.Voorzitter. Ik kom nu toe aan mijn concrete vragen over het wetsvoorstel.
De regering stelt in de schriftelijke voorbereiding ten aanzien van het geheimhouden
van de naam van de tweede kandidaat dat uit de school klappen, het verklappen
van die naam, een misdrijf oplevert. Ik neem aan dat dit alleen geldt voor
de kring van personen die op de hoogte kan zijn van die kandidatuur. Ook de
Wet openbaarheid van bestuur is hier niet van toepassing. De beraadslagingen
zijn namelijk vertrouwelijk.Volgens de memorie van antwoord zou die vertrouwelijkheid voortvloeien
uit de circulaire van de minister en uit artikel 61, vierde lid, juncto artikel
62, lid c, van de Gemeentewet. Nu kan volgens mij de Grondwettelijk geregelde
en in de Gemeentewet herhaalde en geclausuleerde openbaarheid van raadvergaderingen
niet door een ministeriële circulaire materieel worden gewijzigd. Dat
kan uiteraard wel door de Gemeentewet.Kan de minister nog eens uitleggen wat precies wordt bedoeld met de slotzin
van artikel 61, vierde lid? Waarom meent hij verder dat de bepalingen die
in de memorie van antwoord worden genoemd, dwingend vertrouwelijkheid opleggen,
niet alleen ten aanzien van de aanbeveling maar ook ten aanzien van alle beraadslagingen
in de gemeenteraad, voorafgaand aan een aanbeveling, een interpellatie over
de gang van zaken, een latere raadsenquête over die gang van zaken of
op andere momenten? Hoe solide en hoe vast zijn die geheimhouding en vertrouwelijkheid?
Dat is een vraag die ik toch in het verlengde van de schriftelijke voorbereiding
nog een keer wil stellen.Geldt overigens die vertrouwelijkheid ook voor de tweede kandidaat zelf
of is die vrij om vanuit hem moverende redenen zijn kandidatuur wel openbaar
te maken? Nog een vraag in dit verband over de invoering per Koninklijk besluit
van de voorgestelde wijziging van de Gemeentewet. In hoeverre kan na van kracht
wording van dit wetsvoorstel het daarin bepaalde gaan gelden voor de lopende
procedures met betrekking tot burgemeestersbenoemingen?Een volgend punt dat ik in dit verband naar voren wil brengen, is de vraag
of het geen illusie is te menen dat, nu een zo groot aantal mensen de identiteit
van de tweede kandidaat kent – de minister geeft zelf een opsomming
in de memorie van antwoord – en gegeven ook de alertheid van de pers
op dit type benoemingen, deze benoemingen echt buiten de publiciteit zouden
kunnen blijven. Het kabinet noemt als voorbeeld van een bijzonder geval die
een enkelvoudige aanbeveling rechtvaardigt – de kwestie waarover de
VVD-fractie een debat heeft gevoerd met de regering, waaraan ik nu nog even
refereer – de situatie waarin de kandidaat zich op het laatste moment
terugtrekt uit de aanbeveling. Dit is een kras standpunt dat bij aandachtige
lezing van de memorie van antwoord genuanceerd wordt. Verderop in de memorie
van antwoord heet het dat het moment van terugtreden van belang
is voor de vaststelling dat een bijzonder geval aanwezig is. Dat is dus wat
ruimer dan "het laatste moment". Vervolgens wordt benadrukt dat ook als de
enkelvoudige voordracht niet aanvaard kan worden, de minister de overgebleven
kandidaat kan voordragen, bijvoorbeeld omdat het te lang gaat duren voor de
gemeente.Dit is naar mijn mening een belangrijk punt. Een belangrijk motief voor
mensen om zich terug te trekken, is dat zij hun sollicitatie niet bekend willen
laten worden. Zij zullen zich om die reden zo vroeg mogelijk terugtrekken.
Ik verzoek de minister om meer helderheid op dit punt. Overigens geeft mijn
fractie er in deze omstandigheden de voorkeur aan dat terugtrekking eerder
mogelijk is, bijvoorbeeld na de beraadslaging in de vertrouwenscommissie.
Die mogelijkheid wordt echter niet gegeven. Het voorstel zit ertussenin: niet
op het laatste en niet op een vroeg moment. Ik vraag de minister concreet
om nog eens op deze kwestie in te gaan.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. Toen wij drie jaar geleden in deze Kamer het wetsvoorstel
bespraken waarmee het burgemeestersreferendum en de dubbele openbare aanbeveling
mogelijk werden gemaakt, was er alom sprake van een "tussenstation". Niemand
kon toen echter met zekerheid zeggen waar de weg waarop het tussenstation
lag naartoe leidde. Het toenmalige kabinet wilde geen uitspraak doen over
de voorgenomen wetsvoorstellen tot benoeming of verkiezing van de burgemeester.
Ik kan mij herinneren dat de toenmalige minister De Vries bij de discussie
over deconstitutionalisering weigerde om op dit punt uitsluitsel te geven.
Inmiddels is een en ander wel bekend en in die zin is sprake van vooruitgang:
dit kabinet heeft een duidelijke opvatting over de benoeming van de burgemeester.
De burgemeester wordt namelijk direct gekozen door de bevolking. Het is de
vraag of dat voorstel ooit deze Kamer bereikt, maar het voorstel dat wij momenteel
bespreken, voegt in elk geval geen fraai hoofdstuk toe aan de eindeloze wettelijke
weg waarlangs de burgemeestersbenoeming gaat in Nederland. De reden daarvoor
is dat er geen duidelijke politieke meerderheidsopvatting is over de meest
verstandige manier waarop de burgemeester benoemd of gekozen moet worden.
Om die reden zitten wij nog steeds opgescheept met het vreemde model van de
door de Kroon benoemde burgemeester.Ik haak graag aan op de woorden van mijn voorganger Dölle over de
relatie met het dualisme. Ik bestrijd hetgeen in de memorie van antwoord staat,
namelijk dat de gekozen burgemeester een versterking is van het dualiseringsproces.
Ik begrijp wel dat dit niet de plek is om uitgebreid over de gekozen burgemeester
te discussiëren, maar ik waarschuw de regering ervoor dat het een heel
opmerkelijke opvatting is, zeker als de gekozen burgemeester een aantal bevoegdheden
gaat krijgen die opgeld doen in de discussie die nu wordt gevoerd. Dan hebben
wij geen monisme en zelfs geen dualisme, maar dan krijgen wij een drievoudig
stelsel op gemeentelijk niveau bij de verdeling van de bevoegdheden en macht.
Wij vinden dat een brug te ver. Ik vind het een heel gewaagde opvatting, maar
daarover gaan wij het wellicht nog uitgebreid hebben op een later moment mocht
dit wetsvoorstel deze Kamer ooit bereiken.Ik beperk mij nu verder tot dit wetsvoorstel dat er onder andere is gekomen
doordat drie jaar geleden de VVD in deze Kamer bij monde van de heer Luijten
hemel en aarde heeft bewogen om aan te tonen dat de mogelijkheid voor een
enkelvoudige aanbeveling, die toen in het wetsvoorstel zat, strijdig was dan
wel op gespannen voet stond met de Grondwet. Er is toen vele malen in interrupties
over dit punt gediscussieerd. Luijten bleef bij zijn opvatting. Vreemd genoeg
kreeg hij het ook voor elkaar, wat op zich wel knap is, zoals ik toen ook
heb uitgesproken, de minister de toezegging af te dwingen dat deze niet met
een novelle zou komen, maar dit punt te zijner tijd zou meenemen als er toch
wat wetswijzigingen moesten komen. Dat wetsvoorstel bespreken wij nu dus.
Ik vind het wel prettig dat de regering op mijn vraag of zij van mening is
dat wat toen is voorgesteld strijdig was of op gespannen voet stond met de
Grondwet, klip en klaar antwoordt dat dit niet het geval is. Dat zou de grond
hebben moeten wegnemen voor de angst voor de enkelvoudige aanbeveling, maar
dat is niet gebeurd. Wij krijgen nu een toevoeging aan de wet voorgeschoteld
over een geval waarin het mogelijk is dat er sprake is een enkelvoudige aanbeveling
en de beoordeling van de minister daarvan.Ik wil er nadere vragen over stellen. Ook na de memorie van antwoord blijft
mij onduidelijk hoe rekbaar het begrip is van "het geval waarin een enkelvoudige
aanbeveling toch mogelijk is". Het gaat mij natuurlijk niet om het feit dat
ineens een kandidaat overlijdt, want dat is natuurlijk iedereen duidelijk.
Het gaat mij ook niet om de herindelingen. Het gaat er met name om of de minister
het ziet als een geval waarin het mogelijk is akkoord te gaan met een enkelvoudige
aanbeveling als de gemeenteraad met kracht van argumenten weet aan te tonen
op basis van een goede beoordeling van de kandidaten aan de hand van het vastgestelde
burgemeestersprofiel dat slechts één kandidaat aanbevelenswaardig
en benoembaar is, omdat hij of zij voldoet aan het profiel. Ik denk dat dit
zo zou moeten zijn. Uit de memorie van antwoord begrijp ik dat de minister
dat ook een beetje vindt. In dit debat wil ik er meer expliciet duidelijkheid
over of ik het zo kan lezen.Toen ik de vorige wetstekst vergeleek met de voorliggende ontwerptekst
viel het mij op dat in de nog geldende wet wordt gerept van gevallen en nu
van geval. Het meervoud is dus ingeruild voor het enkelvoud. Is dat slechts
een tekstuele wijziging, waarbij ik mij iets kan voorstellen, of zit er meer
achter? Ik moet het toch niet zo lezen dat er maar één enkel
geval kan zijn dat in aanmerking komt voor het goedkeuren van de enkelvoudige
aanbeveling? Er zijn inmiddels al vele gevallen de revue gepasseerd. Vandaar
mijn vraag waarom het meervoud is vervangen door het enkelvoud.Mijn tweede punt betreft de openbare aanbeveling van twee kandidaten,
of misschien juist van één. De bedoeling van het wetsvoorstel
is namelijk dat alleen de nummer 1 aan de openbaarheid wordt prijsgegeven
en de nummer 2 niet. Dit is vreemd in het licht van het eindstation dat dit
kabinet beoogt, namelijk een openlijke verkiezingsstrijd tussen meerdere kandidaten,
waarbij de kandidaten die niet worden gekozen een hoog afbreukrisico lopen.
Waarom wordt met dit reparatiewetje gas teruggenomen ten opzichte
van die te verwachten openbaarheid? Het lijkt een echo van een bestuurscultuur
in Nederland waarvan wij hopen dat die onderhand tot het verleden behoort:
de angst om te verliezen en voor het gezichtsverlies als je het niet wordt.
Wij zijn geen voorstander van dit soort angstige procedures. Daarom is het
slecht dat nu wordt voorgesteld om een halve aanbeveling in de openbaarheid
te brengen. Dit is te meer onjuist omdat de gemeenteraad in een openbare vergadering
die aanbeveling moet kunnen vaststellen. Tot nu toe is dit onderwerp tijdens
een gemeenteraadsvergadering een agendapunt met een substantiële inhoud.
Het gaat om het in de volle openbaarheid vaststellen van de aanbeveling die
naar de minister wordt gestuurd; nu kan iedereen daarvan kennisnemen. Met
dit wetsvoorstel wordt het substantiële, inhoudelijke karakter van die
openbare raadsvergadering ernstig aangetast, wat wij betreurenswaardig vinden.
Het gaat om de benoemingsprocedure voor het belangrijke ambt dat het burgemeesterschap
nog steeds is.Mijn fractie is niet erg enthousiast over het voorstel. Ons enthousiasme
zou iets kunnen toenemen als de minister klare wijn weet te schenken over
de enkelvoudige aanbeveling.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Vraag het oud-staatssecretaris Annette Nijs: het is nooit
leuk om de nummer 2 te zijn. Zilver is soms erger dan brons. Ook burgemeesters
en commissarissen van de Koningin zijn zulke gevoelens niet vreemd, zo blijkt
uit de evaluatie van april 2002 over de nieuwe benoemingsprocedure voor burgemeesters
en commissarissen waarbij de gemeenteraad en de provinciale staten twee personen
aan de minister mogen voordragen. Worden de afgewezenen nog wel serieus genomen?
Betekent het niet een mogelijke smet op hun toekomstige carrière? Als
de naam van de nummer 2 openbaar wordt, zijn mensen dan nog wel bereid om
te solliciteren naar zo'n ambt?Ik moest bij het lezen van de evaluatie aan mijn eigen positie denken.
De SP heeft mij een jaar geleden als nummer 3 op de lijst gezet voor de Eerste
Kamer en wij haalden vier, bijna vijf zetels. Stel dat dit er twee waren geweest.
Was dat slecht geweest voor mijn beroepsperspectieven? Had ik dit risico eigenlijk
wel mogen nemen? Of moet ik niet zeuren omdat ik van tevoren weet waaraan
ik toe ben? Verkiezingen en voordrachten met meerdere kandidaten kunnen worden
verloren. Dat is toch een mooi staaltje van liberaal concurrentiestreven.
Zijn mensen die om deze reden niet solliciteren, wel de burgemeesters en commissarissen
waar burgers op zitten te wachten?Middels deze wetswijziging wil de minister voorkomen dat bij de benoeming
van een burgemeester of een commissaris van de Koningin de naam van de tweede
kandidaat openbaar wordt. Mijn fractie staat hier in beginsel niet afwijzend
tegenover maar heeft nog wel wat vragen. Zo wil dit kabinet de burgemeester
in de toekomst rechtstreeks laten kiezen. Geldt voor kandidaten voor een direct
gekozen burgemeester hetzelfde als voor deze door de gemeenteraad voorgedragen
kandidaten? De heer Platvoet wees hier ook al op. Zullen kandidaten voor het
rechtstreeks gekozen burgemeesterschap evenzeer bevreesd zijn om bij volgende
sollicitaties minder goed uit de bus te komen, zoals de minister stelt in
de memorie van toelichting? Is hier, zoals in de memorie wordt gesteld, sprake
van een neveneffect, of juist van een uitgangspunt van democratisch bestuur?Het burgemeestersreferendum blijft met deze wijziging behouden als facultatief
onderdeel van de burgemeestersbenoeming. Het referendum is in Vlaardingen,
Best, Leiden, Zoetermeer en Boxmeer met wisselend succes gehouden, maar in
alle gevallen wreekte zich dat de burgemeester, behalve mooie blauwe of bruine
ogen, burgers politiek-inhoudelijk toch maar erg weinig te bieden had. Eerst
hebben wij een burgemeestersreferendum ingevoerd en vervolgens wilde het kabinet
het afschaffen via een wetsvoorstel dat door de onderhavige wijziging weer
is komen te vervallen. Nu wordt het referendum facultatief gemaakt. Mocht
de burgemeester straks door de gemeenteraad of door de burgers worden gekozen,
dan zal het referendum wel weer verdwijnen. Maakt dit alles niet een wat rommelige
indruk? Ook collega Dölle merkte dat al op. Waarom heeft de minister
niet besloten om het burgemeestersreferendum af te schaffen, zoals het kabinet
eerder had voorgesteld?Een belangrijke reden waarom de tweede kandidaat zich ongemakkelijk voelt,
is dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in principe
de eerste voorgestelde kandidaat overneemt. De minister noemt enkele formele
zaken op basis waarvan kan worden afgeweken van een meervoudige voordracht,
zoals overlijden of ernstige ziekte van kandidaten of als een van de kandidaten
zich terugtrekt. Is het, behalve deze technische zaken, politiek niet consequenter
om de gemeenteraad of provinciale staten de mogelijkheid te geven een enkelvoudige
voordracht te doen? Dat mag wat mijn fractie betreft even facultatief worden
als het burgemeestersreferendum.In de memorie van antwoord aan de Kamer veroorlooft de minister zich een
klein uitstapje. Hij legt namelijk een verband tussen de dualisering van het
gemeentebestuur en de eventuele invoering van de gekozen burgemeester. Een
gekozen burgemeester versterkt naar zijn opvatting het dualisme tussen enerzijds
burgemeester en wethouders en anderzijds de gemeenteraad. Is met de invoering
van het gemeentelijk dualisme geanticipeerd op de eventuele komst van een
direct gekozen of door de gemeenteraad gekozen burgemeester? Ten slotte steun
ik de heer Dölle met zijn oproep om een onderzoek te doen naar de spankracht
van gemeenten inzake allerlei komende bestuurlijke vernieuwingen.De heer Luijten (VVD):Voorzitter. Ik zal mij beperken tot het voorliggende wetsvoorstel; het
onderwerp enkelvoudige of meervoudige voordracht is in juli 2001 al uitvoerig
aan de orde geweest. De heer Platvoet spreekt er nog met weemoed over. De
toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de heer
Klaas de Vries, sprak mij er bovendien kort voor het debat nog over aan.Ik constateer namens de VVD-fractie dat sprake blijft van een meervoudige
voordracht. Er valt voor de Kroon dan ook nog wat te benoemen.
Gerekend kan worden op instemming van de VVD-fractie. Enerzijds vind ik het
evenals de heer Platvoet jammer dat zo'n tweede aanbeveling niet openbaar
kan zijn in onze bestuurscultuur. Maar anderzijds begrijp ik wel dat het een
voldongen feit is en dat het gezegde "meedoen is belangrijker dan winnen"
hierbij geen opgeld doet. Veel mensen die zich kandidaat stellen vinden het
toch heel vervelend als zij het niet worden, maar nog wel op zo'n voordracht
terechtkomen. Hoewel ik het betreur, moeten wij ermee leven. Er is niets aan
te doen. Als wij het nu niet repareren, zien wij een teruglopend aantal kandidaten.
De minister heeft laatst heel ferm aangekondigd dat de gekozen burgemeester
er komt. Is dat ook niet een reden voor een aantal potentiële kandidaten
om zich nu niet meer kandidaat te stellen?De heer Platvoet (GroenLinks):De heer Luijten heeft in de memorie van antwoord kunnen lezen dat de regering
een verband ontkent tussen een eventuele terugloop van het aantal kandidaten
bij burgemeestersbenoemingen en het feit dat er een openbare, dubbele aanbeveling
is. Hij houdt het wel staande, maar de regering bestrijdt het.De heer Luijten (VVD):Ik vraag de regering om het nog eens nader te adstrueren. Ik kan mij namelijk
voorstellen dat je een eventuele tweede plek na een kandidaatstelling niet
bevorderlijk vindt voor je carrière. Ik vind het te betreuren dat het
kennelijk zo werkt in Nederland. Het zij zo. Wij hebben ermee te leren leven.Wij kunnen dus instemmen met het voorstel. Mij rest daarom nog één
vraag over het moment van terugtrekking van de kandidaten. Kortheidshalve
zal ik mij echter aansluiten bij de heer Dölle die dezelfde vraag nadrukkelijk
heeft gesteld. Wat ons betreft is dit wetsvoorstel tijdelijk. De minister
heeft een week of twee geleden nog eens duidelijk gesteld dat de gekozen burgemeester
er komt en daar houden wij hem dus maar aan.De heer Platvoet (GroenLinks):Voor de afronding van het debat dat drie jaar geleden is begonnen over
gespannenheid met de Grondwet, moet ik natuurlijk nog een opmerking maken.De heer Luijten (VVD):Ik dacht ook al: waar blijft de heer Platvoet?De heer Platvoet (GroenLinks):Bent u het eens met de regering dat de enkelvoudige aanbeveling niet op
gespannen voet staat met de Grondwet?De heer Luijten (VVD):Nee, daar waren wij het toen niet mee eens en daar zijn wij zijn het nu
niet mee eens. Wij zien die spanning wel. Overigens geldt hetzelfde voor de
Raad van State. Ik begrijp echter dat de regering de opvatting dat het op
gespannen voet staat met de Grondwet, niet kon verkondigen, want anders had
zij zo'n wetsvoorstel niet ingediend. Wij worden het daar nooit over eens,
maar materieel heb ik toen wel mijn zin gekregen en daar ging het mij om.De heer Van Thijn (PvdA):Voorzitter. De heer Luijten heeft materieel zijn zin gekregen en daar
hebben wij allemaal aan meegewerkt, maar dat heeft wel een regime opgeleverd
dat onuitvoerbaar is gebleken. Daarom moet er in de overgangssituatie in allerijl
worden gerepareerd. De zin van de heer Luijten heeft ertoe geleid dat de minister
een enkelvoudige aanbeveling alleen bij uitzondering zou mogen toestaan als
er sprake is van een bijzonder geval. Dat leidt tot wetteksten met een hoog
Dik Trom-gehalte: onze minister slaat geen acht op een enkelvoudige aanbeveling
indien naar zijn oordeel geen sprake is van een bijzonder geval. In de praktijk
heeft dat ertoe geleid dat al in een zevental gevallen de gemeenteraad genoopt
werd het huiswerk over te doen.Zo'n bijzonder geval kan zich voordoen als een kandidaat overlijdt, ernstig
ziek wordt of zich op het laatste moment terugtrekt. De vraag is wat "het
laatste moment" is. Bij die vraag sluit ik mij van harte aan. Met name in
die laatste situatie heeft dat tot grote problemen geleid. Het blijkt helemaal
niet zo uitzonderlijk te zijn dat kandidaten die als tweede op de aanbeveling
dreigen te komen, op dat moment voor de eer bedanken. Dit euvel – want
dat is het naar mijn mening – denkt de minister te kunnen terugdringen
door wettelijk te regelen dat de openbaarheid van de aanbeveling beperkt zal
worden tot de eerste kandidaat. Met het publiceren van de naam van nummer
twee wordt immers geen enkel belang gediend.Ik moet eerlijk zeggen dat ik dat een heilloos voorstel vindt dat alleen
maar tot nieuwe problemen kan leiden omdat een gehalveerde openbaarheid geen
recht doet aan het beginsel van openbaarheid. Hoe kan nu worden nagegaan hoe
de raad of de staten tot hun voorkeur zijn gekomen? Het wordt onmogelijk over
deze belangrijke activiteit volledige verantwoording af te leggen. Daar komt
nog bij dat de procedure, nog meer dan thans het geval is, aanleiding zal
geven tot allerlei speculaties en geruchten. Daarbij kunnen namen naar buiten
komen die helemaal niet in het geding zijn geweest. Ook is het niet duidelijk
onder welke omstandigheden tot een referendum kan worden besloten. De tweede
kandidaat kan geheel op eigen houtje een gang naar de kiezer frustreren, ook
als hij gesolliciteerd heeft in de wetenschap dat zo'n referendum "all in
the game" kan zijn. Ook is nu volstrekt onhelder wanneer er sprake is van
"in bijzondere gevallen". De minister laat doorschemeren dat er van een overmachtsituatie
gesproken kan worden als een kandidaat zich op het allerlaatste moment terugtrekt.
Wat is "het allerlaatste moment"? In feite komt het erop neer dat nummer 2
het in de hand heeft of de minister alsnog een raadsbesluit kan overrulen
omdat er slechts sprake is van een enkelvoudige aanbeveling. Zou het gelet
op de uitvoeringsproblemen niet meer voor de hand hebben gelegen als de minister
in de aanloop naar de gekozen burgemeester die er volgens hem toch komt, minder
recht in de leer zou zijn dan zijn voorganger en in alle gevallen dat nummer
2 zich terugtrekt, een enkelvoudige aanbeveling – desnoods node –
accepteert? Dan zijn in één klap alle problemen opgelost!De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-1689-1693.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl