Aan de orde zijn de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2009 (31700)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 5-29

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 2, pagina 5-29

17-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter gedane voorstellen (woensdag 17 september 2008)Pagina 79-86
Aan de orde is de voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2009 (31700)Pagina 29-79
Regeling van werkzaamheden (woensdag 17 september 2008)Pagina 29-29
Presentie en opening (woensdag 17 september 2008)Pagina 5-5
Aan de orde zijn de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2009 (31700)Pagina 5-29

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 161 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde zijn: de algemene politieke beschouwingen
naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2009 (31700).De voorzitter:Ik heet de leden van het kabinet van harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Het kabinet zit nu anderhalf jaar op zijn handen.
Eerst trokken de ministers het land in, daarna kwam er een kleurig boekwerk
en toen was het wachten. En dat doen wij eigenlijk nog steeds: wachten, wachten
en nog eens wachten.Wat is er toch aan de hand? Eerst leek de startmotor kapot: het kabinet
wilde maar niet op gang komen. Nu rijdt het kabinet, maar het is toch wel
met horten en stoten. Als de een meer gas wil geven, gaat de ander op de rem
staan en andersom. Een ding is wel duidelijk: het CDA zit aan het stuur; er
is geen nieuwe koers. Eigenlijk is het heel knap wat de minister-president
voor elkaar heeft gekregen. Hij heeft namelijk de VVD gewoon ingeruild voor
de Partij van de Arbeid en gaat op dezelfde weg door. En de Partij van de
Arbeid heeft zich in het CDA-pak laten naaien.De tegenstelling met wat beloofd is, is groot. De Partij van de Arbeid
zou de marktwerking in de zorg stoppen. Minister Klink vergroot echter gewoon
de marktwerking in de ziekenhuizen en de uitverkoop van de thuiszorg gaat
gewoon door. De Partij van de Arbeid zou de verrijking aan de top aanpakken.
Minister Bos komt evenwel met wat slappe belastingmaatregelen. Wij zouden
stoppen met de JSF; ik heb zelfs een mooi campagnespotje gezien: dat geld
zou naar de verpleeghuizen gaan. Het gebeurt dus niet. O ja, er zou een onderzoek
komen naar de wijze waarop wij de oorlog in Irak zijn ingerommeld. En, o ja,
er zou een referendum komen over het Europese Verdrag. Die kwamen er niet.
Ook zou er echt iets gedaan worden aan de koopkracht, zeker voor de mensen
met de laagste inkomens. Maar nee, deze groep krijgt een extra dreun en mag
ook dit jaar weer inleveren.Oké, een belofte is wel waar gemaakt. Helaas: de Bos-belasting
op de aanvullende pensioenen gaat door. Ik weet het nog goed, mijnheer Verhagen
in de verkiezingscampagne: met Bos ben je de klos. De PvdA heeft het CDA op
dit punt het draaien geleerd. Ik denk alleen dat de ouderen in het land daar
niet dankbaar voor zijn.Balkenende I, II, III of IV, wat is eigenlijk het verschil? Ook dit kabinet
is niet op weg naar eerlijk delen, niet op weg om Nederland menselijker en
socialer te maken.De verpleegkundige, de thuiszorgwerkster, de politieagent, de onderwijzer,
de buurtbewoner, wat hebben zij aan dit kabinet? Er is geen zicht op verbetering,
geen wenkend perspectief.Tientallen jaren neoliberaal beleid heeft de overheid machteloos gemaakt.
De verschillen tussen mensen worden niet kleiner maar groter. De publieke
sector wordt verwaarloosd. Een politiek van vermarkting en publieke uitverkoop
heeft de georganiseerde solidariteit uitgehold en een ieder-voor-zichmentaliteit
bevorderd. Eigen verantwoordelijkheid werd "zoek het zelf maar uit".
En onderzoeken laten zien dat mensen vinden dat er te veel marktwerking is
ingevoerd, in de zorg, bij de energie en bij het openbaar vervoer. Onderzoek
laat zien dat gebrek aan solidariteit wordt gezien als een van de grootste
problemen van onze samenleving.Nederland wil nieuwe solidariteit. Dat zeg ik tegen het CDA, de PvdA en
de VVD, de partijen die in de jaren negentig het harde neoliberalisme hebben
omarmd. Het ik-denken heeft zijn langste tijd gehad.De toekomst zal in het teken staan van de publieke zaak en de georganiseerde
solidariteit. Willen wij het echt eerlijker, menselijker en socialer, hier
dichtbij en ver weg? Dan moet het antwoord zijn: nieuwe solidariteit. Nieuwe solidariteit betekent dat wij de welvaart eerlijker delen. Geld
maakt niet gelukkig, maar eerlijk delen wel. Bijzonder cynisch is dat de rijkdom
wereldwijd blijft stijgen, maar de armoede niet wordt opgelost. Ongeveer 35%
van de rijkdom op aarde is in handen van 1% van de mensen, en ondertussen
moeten meer dan een miljard mensen rondkomen van minder dan 1 dollar per dag.Ook dichterbij huis groeit het cynisme, want wie zou dat niet worden,
als je als werker in de thuiszorg onder druk wordt gezet om van je € 1100
salaris maar effe 20% te moeten inleveren? En dat door een directeur
die zelf meer dan twee ton verdient. De SP stelde een aantal jaren geleden
de verrijking aan de top in de publieke sector aan de orde, en met succes.
Er komt nu een maximum, maar helaas dan weer niet overal.In de zorg en het openbaar vervoer komt er alleen een code. Bij de energiebedrijven
en de zorgverzekeraars komt er niets, terwijl juist daar de salarissen de
pan uit rijzen. Bij zorgverzekeraars is vier ton al normaal, en bij energiebedrijven
maar liefst vier tot negen ton. Waarom komt niet hier ook een harde grens?Ook interim-bestuurders blijven buiten schot. Bij de ziekenhuizen rekenen
deze managers gemiddeld € 30.000 per maand, met uitschieters naar € 65.000
per maand! Dat is hetzelfde als het salaris van 25 verpleegkundigen. Waarom
doet het kabinet niets aan deze wanverhouding?Terwijl de salarissen aan de top van het bedrijfsleven vorig jaar met
23% stegen, moest de rest het doen met 2%. Minister Bos maakt
mooie sier met zijn symbolische maatregelen, maatregelen die nog geen schim
zijn van zijn eerdere grote woorden. Het zal geen effect hebben op de stijgende
salarissen aan de top. Dit kabinet wil geen echte wettelijke maatregelen nemen
om een einde te maken aan de miljoenen die aan bonussen worden opgestreken.
Bij elke buitensporige bonus vanaf nu zullen wij voortaan denken: mede mogelijk
gemaakt door minister Bos. En dit terwijl zoveel mensen erop achteruit zijn
gegaan. Alles werd duurder, de boodschappen, de energie, de brandstof, de
zorg.Het kabinet haastte zich vorig jaar om te zeggen: ja, volgend jaar wordt
het beter. Als een Peijnenburgkoek wordt mensen wat lekkers voorgehouden.
Zij kunnen er alleen niet bij, net als dat jongetje in het zwembad en het
meisje in dat vliegtuig. Happen naar Peijnenburg.Deze zomer nog zei minister Bos: Wij hebben de minnen voor de kwetsbare
groepen weggewerkt. Niet waar dus. Dit zijn geen koopkrachtplaatjes maar praatjes.
En denkt u nu werkelijk dat de mensen dit gaan slikken als zoete koek? U kunt
wel denken: als wij de mensen zand in de ogen strooien, zien wij het niet
zo scherp meer. Maar zij zien donders goed wat zij overhouden in hun portemonnee.
En zij geloven echt niet in uw praatjes. Het zijn juist de ouderen en de laagste
inkomens die opnieuw worden gepakt, voor het tweede jaar op rij. Chronisch
zieken en gehandicapten zijn nog even extra de klos. Voor hen heeft het kabinet
nog wat extra verslechtering in petto, door de aftrek van bijzondere ziektekosten
af te schaffen, door nieuwe eigen bijdragen, en door opnieuw te snijden in
de langdurige zorg, de AWBZ. Het kabinet wil een kabinet van houvast zijn,
maar dit zijn geen sterkste schouders, zwaarste lasten, dit zijn zieke schouders,
zwaarste lasten. Hoe kan het kabinet dit verdedigen?De ziektekostenpremie is voor mensen een forse kostenpost van ongeveer € 1100
en die gaat weer stijgen. Iemand met alleen AOW betaalt evenveel
als een miljonair. De SP stelt daarom voor om de premie te verlagen naar € 400
en de rest inkomensafhankelijk te maken. Dan gaan de mensen met de laagste
en de middeninkomens erop vooruit. Dus ook de groep die er bij het kabinet
zo slecht van afkomt, heeft voordeel bij dit voorstel.De heer Van Geel (CDA):Waar ligt in dit voorstel ongeveer het omslagpunt – het gaat niet
om € 1000 – tussen de mensen die er in uw voorstel erop vooruitgaan
en erop achteruitgaan?Mevrouw Kant (SP):De heer Van Geel heeft kunnen zien, als hij dat bestudeerd had, dat het
Centraal Planbureau dit voorstel heeft doorgerekend. Waar precies die grens
ligt, weet ik niet, want er wordt een berekening over de groepen gemaakt.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw Kant weet het wel, want zij heeft het zelf voorgesteld. Laat zij
nu gewoon vertellen waar dat omslagpunt ligt, in welke orde van grootte; bij € 30.000, € 80.000, € 40.000?
Ik zal het antwoord geven, zodat zij het verder niet hoeft op te zoeken. Het
ligt rond de € 40.000 en dat is precies het gezamenlijk inkomen
van die agent en die verpleegkundige waar zij het zojuist over had. Mevrouw
Kant haalt het gewoon bij de middengroepen weg.Mevrouw Kant (SP):De heer Van Geel heeft dus blijkbaar de doorrekeningen van het voorstel
niet gelezen, want dit is klinkklare onzin. Wat hij zegt kan ook niet waar
zijn, want voor iedereen wordt het vaste premiebedrag € 400, waarna
wij de rest van de premie inkomensafhankelijk maken. De mensen met de middeninkomens
gaan er dan niet op achteruit. Sterker nog, in dit voorstel gaan de mensen
met de middeninkomens erop vooruit, omdat in het huidige systeem precies die
groep buiten de zorgtoeslag valt.De heer Van Geel (CDA):Wij hebben het over gezamenlijke inkomens en niet over individuele inkomens.
Wij hebben het over de optelsom van inkomens. In het voorstel van mevrouw
Kant moeten mensen die meer verdienen dan modaal of die twee keer modaal verdienen, € 60.000, € 80.000,
datgene betalen wat zij voor de onderkant wil goedmaken. Dat kan niet.Mevrouw Kant laat de mensen met de middeninkomens meebetalen, omdat het
omslagpunt al ligt bij het opgetelde inkomen van de verpleegkundige en de
politieagent waarover zijzelf sprak.Mevrouw Kant (SP):Het is jammer dat de heer Van Geel mij ondervraagt over een onderwerp
dat hij blijkbaar zelf niet heeft bestudeerd. Het is niet waar wat hij zegt.
Kijk naar de doorrekening van het CPB. Daaruit blijkt dat de mensen met de
lagere en de middeninkomens erop vooruit gaan. Alleen de mensen met de allerhoogste
inkomens gaan erop achteruit in dit voorstel.De heer Van Geel (CDA):Ik vroeg naar het omslagpunt.Mevrouw Kant (SP):Ik kan ook uitleggen waarom dat het geval is, al moet ik daarvoor in detail
op het voorstel ingaan. Als het gaat om de inkomensafhankelijke premie is
nu sprake van een maximumgrens waarover premie wordt geheven. Die maximumgrens
heffen wij op. Zoals wij het doen, wordt de premie veel eerlijker verdeeld
over de inkomens.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw Kant doet een voorstel. Ik vraag haar gewoon of zij mij kan vertellen
waar het omslagpunt ligt. Ik constateer dat zij dat niet kan uitleggen.Mevrouw Kant (SP):Die vraag is onzinnig, omdat er geen omslagpunt is. De heer Van Geel kan
daarom lachen, maar dan begrijpt hij het voorstel niet. Als je de premies
voor ziektekosten eerlijker heft, gaat dat geleidelijk op basis van je inkomen.
Dan is er, zoals nu het geval is, geen omslagpunt. Nu is sprake van een omslagpunt
voor de groep die niet meer in aanmerking komt voor zorgtoeslag, maar als
gevolg daarvan moet die veel meer betalen. Daarom moeten de mensen met de
middeninkomens nu relatief veel premie betalen. In ons voorstel gaan zij erop
vooruit.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Als er geen omslagpunt is, wordt het nog ingewikkelder. Volgens
mij zit het probleem van het voorstel van mevrouw Kant aan de bovenkant. Zij
telt zodanig door dat iemand die veel verdient op een gegeven moment misschien
wel € 80.000 premie moet betalen. Wat denkt mevrouw Kant dat die
mensen dan doen? Die stoppen ermee. Mevrouw Kant maakt dus een systeem dat
niet houdbaar is. Zeg dat dan eerlijk.Mevrouw Kant (SP):Iemand die op basis van ons systeem van inkomensafhankelijke premies € 80.000
aan premie moet betalen, is multimiljonair. Die kan dat geld wel missen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat denk ik ook wel, maar die mensen stappen uit het systeem. Dan houd
je een kleine groep mensen over, waardoor het systeem van mevrouw Kant naar
de haaien is. Mevrouw Kant verkoopt dromen. Zij verkondigt praatjes en dat
weet zij wel, want zij is een heel slimme mevrouw.Mevrouw Kant (SP):Hoezo stappen deze mensen uit het systeem? Ik dacht dat wij in dit land
een verplichte ziektekostenverzekering hadden. Deze mensen kunnen helemaal
niet uit het systeem stappen, tenzij mevrouw Hamer toe wil naar een private
zorgverzekering. Dat mag, maar het lijkt mij geen goed idee. Ik dacht dat
wij deze vorm van solidariteit gelukkig nog geregeld hadden in dit land.De voorzitter:Voor de laatste keer, mevrouw Hamer.Mevrouw Hamer (PvdA):Mevrouw Kant maakt een systeem dat ertoe leidt dat mensen eruit stappen
en voor zichzelf gaan zorgen. Zij weet dat, maar zij wil...Mevrouw Kant (SP):Het is een verplichte verzekering...De voorzitter:Niet door elkaar praten.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat zien wij nu ook. Als mensen zich niet willen verzekeren, doen ze dat
niet. Ik neem niet aan dat mevrouw Kant politieagenten gaat aanstellen om
na te gaan of mensen met hoge inkomens hun zorgpremies wel betalen.
Haar systeem is dus op drijfzand gebouwd.Mevrouw Kant (SP):Wat een onzin.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik houd mijn stelling staande dat het systeem van mevrouw Kant gebouwd
is op drijfzand. Mevrouw Kant verkoopt sprookjes.Mevrouw Kant (SP):Ik moet hier toch wel even van schrikken. Wij hebben een verplichte ziektekostenverzekering,
net zoals het verplicht is dat mensen belasting betalen. Mevrouw Hamer zegt:
als mensen met een hoger inkomen weigeren te betalen, gaan wij er geen politie
op afsturen om een en ander te controleren. Ik dacht het wel! Als mensen met
lagere inkomens de premie niet betalen, worden zij immers ook achter de broek
gezeten. Als mensen met een hoger inkomen straks weigeren om premie te betalen
en uit het systeem willen stappen – dit mag niet, want de verzekering
is verplicht – zullen wij er mensen op af sturen om de premies te innen.
Dat lijkt mij een goed idee.De voorzitter:Dank u wel. U vervolgt uw betoog, mevrouw Kant.Mevrouw Kant (SP):Het kabinet ziet af van de voorgenomen btw-verhoging en dat is goed. De
verlaging van de WW-premie moeten wij zien "in de context van loonmatiging".
Volgens mij is het gewoon een chantagemiddel om de looneisen te matigen en
dat vind ik ongepast. De inflatie loopt op, de winsten van de bedrijven stijgen
en de top weigert om de eigen salarissen te matigen. Dan is het volkomen terecht
als de vakbonden een groter deel van de welvaart opeisen.Aan de pomp stijgen de prijzen en tegelijk gaan de winstcijfers van oliemaatschappijen
door het plafond. Het laatste record van Shell was een winst van 8 mld. over
drie maanden. Dit terwijl de kale brandstofprijs hoger is dan in de ons omliggende
landen, met gemiddeld € 0,10 per liter. In België maakt de
regering maximumprijsafspraken. Ik vraag mij eigenlijk af: waarom doet Nederland
dat niet, bijvoorbeeld als maximumprijs het gemiddelde van de ons omliggende
landen? Met de stijgende olieprijzen maken Shell en Esso enorme winsten, ook
met het oppompen van het Nederlandse gas. Gas dat van ons allemaal is. Ik
wil weten om hoeveel geld het hierbij gaat en of het kabinet bereid is om
de afspraken met de oliemaatschappijen aan te passen. Onze bodemschatten moeten
ten goede komen aan de bevolking, niet aan multinationals.Terwijl de winsten stijgen, is het tarief voor de winstbelasting de afgelopen
tien jaar maar liefst 10% verlaagd. Je zou op zijn minst de allerlaatste
verlaging kunnen terugdraaien. Dit levert toch maar even 2 mld. op. Het lijkt
erop dat multinationals eigenlijk veel te weinig belasting betalen over de
winsten die zij maken. De schatting is dat de twintig grootste bedrijven nog
5% winstbelasting betalen. Onderzoekers zeggen dat Nederland een paradijs
is voor multinationals. Is het kabinet bereid om te eisen dat er openheid
komt over hoeveel winstbelasting deze multinationals eigenlijk betalen in
Nederland? Is het tevens bereid om maatregelen te nemen?De verslechtering van het ontslagrecht lijkt nu eindelijk van de baan:
proficiat! Wat helaas nog ontbreekt, zijn goede voorstellen om mensen die
graag willen werken, aan het werk te helpen, bijvoorbeeld de mensen met een
arbeidshandicap. Ik neem aan dat de mededeling dat de overheid ernaar streeft
om 150 jonggehandicapten in dienst te nemen, een typefout is. Langer en meer
werken is volgens dit kabinet de oplossing voor alles; voor de vergrijzing
en voor de concurrentiepositie. Voor veel mensen bestaat echter de dreiging
dat zij niet alleen langer, maar ook goedkoper moeten werken. Er komen meer
laagbetaalde banen: in de schoonmaak, in de supermarkten, in de horeca, in
de callcenters, in de postbezorging en helaas in toenemende mate ook in de
thuiszorg. Je werkt hard en toch kun je niet meer rondkomen. De "bulkarbeider"
is in opmars. Verscheidene banen per persoon is niet langer zeldzaam. Deze
ontwikkeling is niet alleen asociaal, maar remt ook de innovatie. Dit is dus
niet "slimmer werken". Wij staan ook steeds meer concurrentie op
arbeidsvoorwaarden toe met werknemers uit landen waar men nog veel minder
verdient, bijvoorbeeld de Polen die hier komen werken. Natuurlijk, ook wij
begrijpen hun vlucht naar een beter inkomen, maar je kunt de sociale gevolgen
van arbeidsmigratie niet negeren: ontwrichte gezinnen, kinderen die in tehuizen
terechtkomen omdat vader en moeder ver weg moeten werken, onvoldoende goed
personeel dat in hun eigen land overblijft, en uitbuiting van deze mensen
in Nederland. Ik noem ook de gevolgen voor de wijken, waar zij soms met z'n
tienen in een huis wonen. Niet voor niets luidden wethouders van Rotterdam,
Den Haag en andere steden en dorpen onlangs de noodklok.Wij hebben kritiek op deze internationale uitbuiting. Dit komt ons ten
onrechte nogal eens op het verwijt te staan dat wij een gebrek aan internationale
solidariteit zouden hebben, maar het is juist omgekeerd. Juist wie het goedkeurt
dat werknemers tegen elkaar worden uitgespeeld, wie toestaat dat in andere
landen de arbeidsmarkt en gezinnen worden ontwricht, is niet geïnteresseerd
in de gevolgen in die landen en in ons land. Het zijn juist de liberale voorstanders –
ik zie dat u al in de startblokken staat, mijnheer Pechtold ... – van
deze loonwedloop die het aan internationale solidariteit ontbreekt.De heer Pechtold (D66):Voorzitter, deze nieuwe koers van de PvdA, eh, de SP werd op 9 augustus
al aangekondigd. Tja, ze zijn ook bijna niet meer te onderscheiden. Ik las
toen de aankondiging van mevrouw Kant dat haar partij internationale solidariteit
zou gaan neerzetten. Zij was zojuist al bezig met mevrouw Hamer en de heer
Van Geel over koopkracht en omslagpunten, maar ik dacht: nu komt de visie
van de SP, nadat wij een jaar lang onder Marijnissen hebben moeten horen dat
de Polen weg moeten en vooral dat wij niets met Europa moeten. En dat negen
maanden voor de totstandkoming van een nieuw verdrag, waarvoor de SP geen
enkele oplossing geeft. Welke oplossing heeft de SP? Ik hoor mevrouw Kant
zeggen dat de Polen, een paar honderd kilometer verderop, maar in hun eigen
economietje moeten ronddraaien, en dat wij niet in één groot
Europa met één beleid, één economie krachtig moeten
zijn om de concurrentie te kunnen aangaan met werknemers uit continenten waar
de lonen nog lager zijn. De SP-fractie heeft tegen alle Europese handelsverdragen
gestemd; wat houdt de internationale solidariteit van de SP onder mevrouw
Kant nu in?Mevrouw Kant (SP):In ieder geval geen loonwedloop binnen Europa en ook nog met landen buiten
Europa. Wij kunnen de concurrentie met landen als China niet aan, en dat moeten
wij ook niet willen. Wij kunnen niet concurreren op basis van dat soort arbeidsvoorwaarden,
die landen moeten ook de kans krijgen om zich te ontwikkelen. Wij moeten hier
slimmer werken, wij moeten niet concurreren door sociale verworvenheden overboord
te gooien. Ik was overigens net toe aan een zinnetje over wat internationale
solidariteit in onze ogen is.De heer Pechtold (D66):U loopt alweer een agenda achter. De Chinezen concurreren nu nog op basis
van lage lonen, maar weet u dat op dit moment het aantal patenten in China
per jaar verdubbelt? China wordt een kenniseconomie. Ik vroeg u naar Europa.
Negen maanden voor de totstandkoming van het Europees verdrag zien wij de
SP van het nee tegen alle internationale handelsverdragen, de SP die vandaag
internationale solidariteit verkoopt met de stelling dat wij de grenzen maar
moeten sluiten. Net als u zie ik dat er wijken met problemen zijn, en ik wil
de wethouders van die steden ook helpen. U heeft geen oplossing voor het zich
steeds sneller ontwikkelen van economieën, niet alleen op dit continent,
maar ook verderop.Mevrouw Kant (SP):Het is heel logisch dat wij het niet eens zijn met de internationale handelsverdragen,
omdat die niet eerlijk zijn, omdat die een eerlijke verdeling van de welvaart
niet bevorderen, omdat die eerlijke handel juist onmogelijk maken. Ik zal
hier zo dadelijk nog heel uitgebreid op ingaan. Wij zijn ook niet tegen samenwerking
in Europa, wij zijn tegen uitbuiting in Europa. Dat gebeurt nu, u staat toe
dat mensen uit Polen hier komen werken, met z'n tienen in een huis moeten
wonen en uitgebuit worden. En u staat toe dat hun land daardoor ontwricht
raakt; daar moet men weer mensen uit Oekraïne halen voor het bouwen van
huizen en het aanleggen van wegen.De heer Pechtold (D66):Als tien mensen in één huis voor u het probleem is, dan
zijn wij het eens. Maar als het uw probleem is dat die mensen hier komen werken,
is er een wereld van verschil tussen ons. Graag een heldere reactie hierop.Mevrouw Kant (SP):Ik heb volgens mij net uitvoerig toegelicht dat mijn probleem is dat wordt
toegestaan dat er op de interne markt in Europa een loonwedloop en een wedloop
op sociale verworvenheden plaatsvindt naar het putje, naar beneden. Men komt
vanuit Polen hier werken en wordt hier uitgebuit. Daarbij gaat men ook de
concurrentie aan met arbeiders die hier, gelukkig, al meer verworvenheden
hebben, wat de druk in Nederland zal verlagen als het gaat om de arbeidsvoorwaarden.
Verder worden daarmee de landen waar deze mensen vandaan komen, ontwricht,
worden kinderen in een tehuis opgenomen, omdat vader en moeder weggaan en
zijn er te weinig arbeiders om goede zorg te kunnen leveren en om huizen te
bouwen. Ik vind dat als je gevoel hebt voor internationale solidariteit, je
dat soort ontwikkelingen niet kunt toestaan.Ik kan nog één stapje verder gaan. Dit kabinet wil ook ruimhartig
zijn voor kennismigranten. Men doelt dan op mensen uit arme landen als Afrika
en India die wij hier goed kunnen gebruiken voor onze economie, maar waardoor
die landen naar de filistijnen gaan. De zogenaamde braindrain. Ik vind het
niet internationaal solidair dat er meer artsen uit Malawi in Manchester werken
dan in Malawi zelf, terwijl zij daar opgeleid zijn en daar kei- en keihard
nodig zijn.Internationale solidariteit is inderdaad keihard nodig, om de armoede
de wereld uit te helpen, om arme landen de kans te geven zich te ontwikkelen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb nog een vraag. Begrijp ik het goed dat u veel hardere grenzen wilt
stellen aan de economische migratie uit andere landen, aan de tijdelijke migratie,
bijvoorbeeld van hoger opgeleide Indiase ict'ers? Zegt u in het kader van
de internationale solidariteit: blijft u ook maar daar?Mevrouw Kant (SP):Ik meen dat ik niet heb gezegd: blijft u maar daar. Ik heb gezegd dat
ik het oneigenlijk vindt om mensen uit die landen weg te halen, terwijl zij
daar keihard nodig zijn. Als er internationaal een uitwisseling plaatsvindt
van mensen met een bepaalde kennis die van elkaar kunnen leren en die dan
weer teruggaan naar hun land en het land dan verder kunnen helpen, dan vind
ik dat prima. Maar mensen alleen voor onze eigen vooruitgang, voor ons eigen
doel hier naartoe halen, dat vind ik niet wenselijk. Dat is echter wel wat
er bijvoorbeeld in de zorg gebeurt, want er worden artsen uit Afrika gehaald
en verpleegkundigen uit Suriname. Wat mij daaraan stoort, is dat die mensen
daar harder nodig zijn. Wij kunnen niet tegenhouden dat mensen zelf gaan voor
hun geluk en dat wil ik ook helemaal niet. Ik zou echter wel willen dat wij
een stokje steken voor het werven van mensen in landen die daar hard nodig
zijn.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik probeer u te begrijpen. U bent bijvoorbeeld erg betrokken bij de burgers
uit Bulgarije en Roemenië, die weg zouden moeten uit hun land. Ik begrijp
dan echter niet goed waarom u de hulp die nu wordt gegeven aan die landen
waar u zo betrokken bij bent, stop wilt zetten. Dat is dan toch een beetje
met twee tongen praten. Aan de ene kant roept u dat wij die mensen daar moeten
laten, maar aan de andere kant wilt u alle hulp stopzetten. Wat wilt u nu?
Wilt u de mensen helpen of wilt u dat niet?Mevrouw Kant (SP):Nu wordt er toch wel heel erg veel op één hoop geveegd.
Er gaan de nodige geldstromen vanuit Europa in de richting van die landen,
maar die geldstromen worden wel gekoppeld aan voorwaarden die wij stellen
aan ontwikkelingen in die landen. Als daar sprake is van corruptie en als
daar mensenrechten niet goed worden nageleefd, dan is er reden om een drukmiddel
te gebruiken om dat te verbeteren.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is volgens mij niet precies de reden waarom u dat wilt.Mevrouw Kant (SP):Dat weet u dan blijkbaar beter dan ik.Mevrouw Hamer (PvdA):U geeft in het debat andere argumenten. Ik wil graag weten wat u wilt.
Wilt de mensen helpen of wilt u vooral een slot zetten op Nederland en net
doen of er in de rest van de wereld niets aan de hand is? Ik heb u vandaag
nog helemaal niet gehoord over de economische crisis en dergelijke.
Naar welke mevrouw Kant luister ik nu? Naar de mevrouw Kant die betrokken
is of naar de mevrouw Kant die zegt: laat de rest van de wereld maar stikken?Mevrouw Kant (SP):Ik denk dat u selectief luistert. Mijn uitgangspunt was namelijk juist
internationale solidariteit. Als dat je uitgangspunt is, sta je uitbuiting
niet toen. Dan sta je niet toe dat over de ruggen van werknemers concurrentie
wordt gevoerd. Dat is namelijk niet internationaal solidair. Ik kom er zo
op wat je dan wel moet doen. Je kunt heel veel andere goede dingen doen, maar
je moet niet mensen hier naartoe halen, waardoor het slechter gaat in dat
land en met de kinderen van die mensen, waardoor hier de arbeidsvoorwaarden
onder druk komen te staan en waardoor er problemen ontstaan in de wijken.
Dat zijn drie problemen. Ik zeg daarom: laat die mensen in hun eigen land
helpen het land op te bouwen. Het gaat er niet om dat er over de hele wereld
mensen naar elders verhuizen en ergens anders hun geluk zoeken. Dat is van
alle tijden. Daar is niks mis mee. Het gaat erom dat werkgevers graag mensen
willen die voor slechtere arbeidsvoorwaarden komen werken. Het gaat erom dat
er dus uitbuiting plaatsvindt en dat daarmee andere landen worden ontwricht
die daardoor niet in staat zijn zich te ontwikkelen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat deel van uw verhaal had ik begrepen.Mevrouw Kant (SP):Die indruk had ik niet, want u vraagt mij: staat u hier te redeneren vanuit
uw eigen land of vanuit betrokkenheid? Als u mij die vraag stelt, had u het
blijkbaar niet begrepen.Mevrouw Hamer (PvdA):Het andere deel van het verhaal begrijp ik niet. U toont hier grote betrokkenheid
met de Bulgaren en Roemenen en u zet toch een stop op het geld naar de mensen
aldaar die dat het hardste nodig hebben. Ik denk dan: praat dan niet met van
die grote woorden over die andere mensen.U hebt het nu over internationale solidariteit. Is het stopzetten van
vredesmissies internationale solidariteit, mevrouw Kant?Mevrouw Kant (SP):Ik had zo gehoopt dat u het niet zou doen, maar u doet het toch.Mevrouw Hamer, ik heb net al geantwoord over de landen van uw eerste punt.
Soms zijn er drukmiddelen nodig om te zorgen dat er in een land echt iets
gebeurt aan corruptiebestrijding en mensenrechten. Dat weet u ook. Dat is
een compleet andere discussie dan die welke net werd gevoerd over de concurrentie
van arbeidskrachten.U haalt er een ander punt bij. Getuigt het van internationale solidariteit
om wel of niet voor een vredesmissie te zijn? Ik vind die vraag nogal oneigenlijk.
Wij hebben nogal wat vredesmissies gesteund hier in de Kamer: naar Congo,
naar het zuiden van Soedan, naar Kosovo. Ik kan er nog wel vijf opnoemen.
Wij maken elke keer een afweging van wat wij denken dat op dat moment het
beste is om te doen: een dergelijke missie steunen, of niet. U zegt tegen
mij dat het feit dat wij de missie in Afghanistan en in Irak niet steunen,
niet getuigt van internationale solidariteit. U ziet niet onder ogen dat de
aanwezigheid van Nederlandse en andere militairen in Afghanistan de onveiligheid
aldaar alleen maar doet toenemen. Je levert dus met die missie geen bijdrage
aan de ontwikkeling van dat land. Je levert geen bijdrage aan de internationale
solidariteit. Je bent daar eerder een onderdeel geworden van het probleem
dan van een oplossing. Dat wij een andere afweging maken dan u en dat wij
een andere opvatting hebben dan u, maakt niet dat wij niet zijn voor internationale
solidariteit. Ik zou die vraag net zo goed kunnen omdraaien, maar dat zal
ik niet doen.Voorzitter. Ik had het over internationale solidariteit die keihard nodig
is om de armoede de wereld uit te helpen, om arme landen de kans te geven
om zich te ontwikkelen en om internationale conflicten te voorkomen. Internationale
solidariteit is nog meer nodig geworden door de voedselcrisis en de klimaatverandering.
De laatste onderhandelingen van de Wereldhandelsorganisatie waren wederom
bijzonder teleurstellend. De globalisering heeft ons natuurlijk veel goeds
gebracht. Wij hebben meer contact, wij leren elkaar meer kennen in de wereld.
De lotsverbondenheid tussen mensen is toegenomen, maar als wij willen dat
globalisering leidt tot eerlijker delen en tot meer welvaart voor iedereen,
dan is er echt een ander recept nodig.Het beleid van de Wereldbank, het IMF en de Wereldhandelsorganisatie is
vooral gericht op het in sneltreinvaart privatiseren en liberaliseren van
publieke diensten in ontwikkelingslanden. Dit maakt het voor deze landen onmogelijk
om armoede te bestrijden. Voor het vrijhandelsbeleid moeten strategische voedselvoorraden
worden afgebouwd! Ontwikkelingslanden mochten hun markten niet langer beschermen
en werden daardoor overspoeld met gesubsidieerde producten uit het Westen.
Willen wij de honger uitbannen, dan moeten ontwikkelingslanden juist worden
gesteund om hun voedselproductie te verhogen. Is het kabinet het ermee eens
dat ontwikkelingslanden hun landbouw goed moeten kunnen beschermen? Wat gaat
het kabinet extra doen om de globalisering socialer te maken?De reactie van de Verenigde Staten op het recente conflict in Georgië
en het door dit land plaatsen van een raketschild in Polen, het riekt naar
het aanwakkeren van een nieuwe Koude Oorlog. Landen die zich misdragen, moeten
internationaal op hun gedrag worden aangesproken, maar reacties moeten altijd
weer gericht zijn op het voorkomen van conflicten. Hoe gaat het kabinet zich
inzetten om de spanning tussen de Europese Unie en Rusland te verminderen
in plaats van te vergroten?Het kabinet houdt graag de schijn op. Uit de berichten zou je een andere
indruk krijgen, maar het gaat helemaal niet goed in Afghanistan. De feiten
spreken voor zich: de taliban wint aan terrein, elk jaar vallen er meer burgerslachtoffers,
er worden steeds meer drugs verbouwd en de onveiligheid neemt toe. Het is
niet verantwoord om op dezelfde wijze door te gaan. In plaats van een onderdeel
van de oplossing, zijn wij een onderdeel van het probleem geworden. Waarom
weigert het kabinet dit te erkennen?Voorzitter. Onze kritiek op de missie in Uruzgan richt zich op de politiek
verantwoordelijken voor dit debacle en dat zijn dus niet onze militairen die
onder moeilijke omstandigheden in Uruzgan hun uiterste best doen. Ons medeleven
gaat uit naar de partners, familie en vrienden van de 17 omgekomen Nederlandse
militairen en uiteraard ook naar die van de zwaargewonden. Over een paar maanden wil de regering een beslissing nemen over de aanschaf
van het eerste testvliegtuig van de JSF. Het wordt toch wel steeds duidelijker
dat wij hier fors zijn belazerd! Al die jaren is ons voorgehouden dat er geen
definitieve keuze is voor de JSF, maar nu blijkt dat Defensie al in 1999 heeft
besloten dat de JSF de opvolger moet worden van de F-16. Er is maar één
oplossing: alsnog stoppen met dit project!Mensen geloven in Europese samenwerking. Dat doet de SP ook. Maar mensen
zien nu een Europese Unie die zich met veel te veel zaken bemoeit. De Europese
grondwet was daar een uiting van, maar het Verdrag van Lissabon is dat ook.
Dit kabinet doet net alsof dit verdrag zoveel anders is, maar dat is niet
zo en de Ieren hebben dat goed begrepen. Ook in Nederland zou een referendum
over dit nieuwe verdrag een nee hebben opgeleverd. Het kabinet heeft bij voorbaat
een referendum onmogelijk gemaakt. Een initiatief van de SP werd al voor indiening
geboycot! De grote verliezer is de Nederlandse bevolking; zij mag niet meer
meepraten! De vraag is nu hoe dit kabinet verder wil. Ik mag toch hopen dat
het erkent dat met het Ierse nee het verdrag niet in werking kan treden?Ook de klimaatproblematiek vraagt om internationale solidariteit. In ons
land is de commissie-Veerman met een voorstel gekomen voor een nieuw deltaplan.
Dat is goed, het is goed dat vooruit wordt gedacht, maar mijn fractie wil
toch wel eerst meer onderzoek voordat een bedrag van 100 mld. als donkere
wolk boven het land blijft hangen. Wij weten dat het prijskaartje voor grote
infrastructuurprojecten altijd anders uitpakt dan in eerste instantie werd
voorgesteld. Een second opinion is daarom op zijn plaats.Wij moeten niet alleen onze eigen dijken verhogen, maar er ook overheen
kijken naar wat wereldwijd de gevolgen zijn van de CO2-uitstoot
voor het klimaat en wat onze bijdrage moet zijn om dat te verbeteren. Ik vraag
mij echt af waarom dit probleem niet net zo voortvarend wordt aangepakt. Hoe
denkt het kabinet het klimaat te helpen met het bouwen van kolencentrales?
Meer investeren in duurzame energie dus, dat is nodig, innovatie, energiebesparing.
Over een beslissing om kerncentrales te bouwen, moet de Tweede Kamer uiteraard
het laatste woord hebben en wat de SP betreft is dat: nu niet!Voorzitter. Ik ken nog wel een aantal noden in onze samenleving die schreeuwen
om een deltaplan. Waarom komt het kabinet niet met een deltaplan voor het
onderwijs, een deltaplan voor de schrijnende situaties in verpleeghuizen,
een deltaplan voor de crisis in de jeugdzorg, een deltaplan voor het bestrijden
van de armoede? Nee, daar modderen wij voort, terwijl de mensen hier het water
toch echt allang aan de lippen staat.Nog steeds loopt Nederland zwaar achter bij de investeringen in het onderwijs.
Een kwart van de scholen presteert onder de maat. Aan de werkdruk in het onderwijs
wordt te weinig gedaan en het is toch geen luxe één conciërge
per school? Ondertussen groeit het particuliere onderwijs. De uitgaven hieraan
zijn in tien jaar verdubbeld. Dit schooljaar is de eerste keten van commerciële
basisscholen van start gegaan. Voor € 12.500 per kind per jaar kunnen
ouders hun kind naar een privéschool sturen. Dat is natuurlijk alleen
weggelegd voor grootverdieners. Daarmee is nu ook in het basisonderwijs de
tweedeling een feit. Vaak wordt dan gezegd dat er op die private scholen meer
aandacht is voor de leerling en dat dit goed is voor de kinderen die dat nodig
hebben. Des te schrijnender zou ik zeggen, want die extra aandacht wordt de
andere kinderen op andere scholen dus onthouden.In 2007 waren er 53.000 schooluitvallers. Het kabinet wil dat in 2012
terugbrengen tot 35.000, maar dat gaat niet lukken zonder extra inzet. Schooluitval
wordt voorkomen door de opleiding in vakscholen met praktisch onderwijs. Wij
steunen die initiatieven van harte, maar daar moeten dan ook wel genoeg middelen
voor beschikbaar zijn. Via de Wet werk en bijstand is er veel geld beschikbaar
voor re-integratie, maar de criteria zijn streng. Kwetsbare leerlingen op
bijvoorbeeld het mbo, waaronder ook de vakscholen, kunnen geen aanspraak maken
op het budget voor de re-integratie. Zij moeten eerst op school zijn uitgevallen
om vervolgens ingeschreven te staan als werkloze voordat dat kan, maar dan
zijn wij veel jongeren al kwijt en vallen ze tussen de wal en het schip. Dit
wordt voorkomen als deze leerling al op school recht krijgt op begeleiding
naar werk via middelen voor de re-integratie. Ik krijg graag een reactie hierop.Minister Plasterk heeft 10 mln. extra gevonden voor cultuur. Hulde! Maar
nu de rest nog. Er is veel onrust over de besluiten van het Fonds voor Podiumkunsten.
Een onafhankelijke beoordeling is mooi, maar als daardoor mooie dingen om
zeep worden geholpen, deugt er iets niet en moet het echt anders.De plannen voor de kilometerheffing, of beter gezegd de filebelasting,
gaan helaas gewoon door terwijl het openbaar vervoer stilstaat. Noord-Nederland
krijgt geen snelle verbinding met de Randstad en ook voorstellen om Almere
en Amsterdam beter te verbinden, blijven uit. Intussen gaat de prijs van het
openbaar vervoer omhoog. Er zijn nog kansen genoeg voor het openbaar vervoer
met de Interliner, de snelwegbus, uitbreiding van het nachtnet, korting voor
dalurenreizigers en snelle treinen op het spoor, maar er gebeurt veel te weinig.Het gaat niet goed met de publieke sector. Dat hoor en zie je als je op
onderzoek uitgaat. De problemen in het onderwijs en de zorg stapelen zich
op. Mensen zijn nummers geworden, de menselijke maat is zoek en de bureaucratie
vreet tijd en geld.Als het goed gaat met de buurt, gaat het meestal ook goed met de bewoners
en andersom. Dit stelde Jan Marijnissen tijdens de algemene politieke beschouwingen
in 2006. Dit wordt bevestigd tijdens werkbezoeken en in gesprekken met werkers
in de publieke sector en de buurten. Jarenlang onderzoek van mijn partij heeft
ons overtuigd dat dit beter kan. De SP heeft daarom haar ideeën voor
de buurt en de publieke sector uitgewerkt in het plan De buurt, de schaal
van de toekomst.De publieke sector moet worden verbeterd en de buurt biedt daarvoor een
buitenkans. Wij moeten nieuw leven brengen in de buurt. Een levendige buurt
met voldoende voorzieningen waar mensen elkaar kennen en tegenkomen, vergroot
de betrokkenheid en vermindert de eenzaamheid. Ook voor integratie is de buurt
de sleutel. Laat mensen niet apart maar samenleven, laat kinderen niet apart
maar samen naar school gaan. Op die school moeten de directeur en de leerkracht
hun leerlingen kennen. De thuiszorgwerkers moeten de tijd hebben voor een
praatje. De wijkagent moet weten wat er speelt in de buurt. De kinderen moeten
buiten kunnen spelen. De buurtsuper is een ontmoetingsplaats van de buurt.Om dit te bereiken, moeten wij investeren in goede kleinschalige voorzieningen.
Scholen worden nu nog steeds financieel gestimuleerd om te fuseren. Dit kabinet
komt dan wel met een plan voor schaalverkleining in het onderwijs, maar intussen
gaan de fusies door. Ik verwijs naar het voornemen van twee mbo-scholen die
willen fuseren tot een instelling met 21.000 leerlingen. Dat zijn net zo veel
leerlingen als er mensen wonen in Oegstgeest en twee keer zo veel als het
inwoneraantal van Doesburg, waar ik woon. Dat zijn dan de leerlingen van één
school. Ik weet dat Doesburg klein is, maar desalniettemin. Een kleinschaligheidstoeslag
moet het mogelijk maken om meer wijkscholen op te richten. Kleinschalige en
wijkgebonden scholen kunnen leerlingen meer betrekken bij de buurt.Wijken lenen zich ook uitstekend voor het organiseren van zorg. In buurtgezondheidscentra
kunnen huisartsen samenwerken met de fysiotherapeut, de maatschappelijk werker,
de wijkverpleegkundige. Buurtzorgteams van wijkverpleegkundigen en -verzorgenden
krijgen de verantwoordelijkheid voor hulp en zorg thuis voor ouderen, chronisch
zieken en gehandicapten. Buurtzorg Nederland blijkt een goed alternatief voor
de onpersoonlijke stopwatchzorg van de grote thuiszorginstellingen. De Wiekslag
in Soest laat zien dat een kleinschalig verpleeghuis in de buurt voor zes
mensen veel menselijker, huiselijker en intiemer is.De buurt is ook een goede schaal voor de arbeidsbemiddeling. Organisaties
als UWV en CWI zijn uitgegroeid tot grote bureaucratieën en de geldverslindende
commerciële re-integratiebureaus hebben bewezen niet te werken. Gemeentelijke
leer- en werkmaatschappijen in de buurt kunnen direct bemiddelen tussen werkzoekenden
en werkgevers. Bij bedrijven, scholen en verenigingen in de buurt kunnen werkzoekenden
ervaring opdoen en zich nuttig maken.Wijkagenten moeten de tijd krijgen om op straat aanwezig te zijn en de
bewoners goed te leren kennen. De wijkagent moet ook in het buurthuis te vinden
zijn. De SP wil veel meer investeren in wijkagenten.Kinderen brengen leven in de buurt. Zij moeten de ruimte krijgen om te
spelen, jongeren moeten plekken hebben waar zij elkaar kunnen ontmoeten. In
ouder- en kindcentra kan in de buurt opvoedondersteuning worden gegeven en
preventieve zorg en jeugdzorg geregeld worden. In tegenstelling tot de plannen
van het kabinet en minister Rouvoet kunnen in ons voorstel de bureaus jeugdzorg
en veel andere bureaucratie gewoon worden afgeschaft. Dan is het afgelopen
met het langs elkaar heen werken en kunnen jeugdzorgers zich gaan bezighouden
met kinderen in plaats van met papier.Het zijn allemaal praktische oplossingen voor praktische problemen, zaken
die wij in de buurt kunnen regelen. De overheid kan dat natuurlijk niet opleggen,
maar ze moet wel zorgen voor de juiste infrastructuur. Ze moet zorgen voor
een op de buurt toegesneden kleinschalige publieke sector en goede voorzieningen
waar de buurt zelf over kan meebeslissen. En iedereen zal het kunnen zien:
de bewoners doen de rest. De buurt als andere hoeksteen van de samenleving.De heer Wilders (PVV):Het gaat niet goed met sommige wijken in Nederland, wijken waar ook de
kiezers van de Socialistische Partij vaak wonen. Ik had daarom gehoopt dat
er onder het voorzitterschap van mevrouw Kant een andere wind zou gaan waaien
dan onder kameraad Marijnissen. Ik merk daar nog niets van.De mensen in uw wijken hebben last van criminaliteit. Hoe prachtig een
wijkagent ook is, een wijkagent en een buurthuis lossen de problemen niet
op. Wat gaat u nu echt doen voor de SP-stemmers? Laat u ze, net als de afgelopen
jaren, in de kou staan? Blijft u stemmen tegen moties waarin staat dat asielzoekers
op de woningmarkt geen voorrang mogen krijgen boven de mensen, onder wie uw
kiezers, die al jaren op een wachtlijst staan? Bent u, in tegenstelling tot
de laatste jaren, nu wel een voorstander van strengere straffen voor het tuig
dat die buurten onveilig maakt? Waait er een nieuwe wind of gaan wij door
op de oude, verkeerde weg?Mevrouw Kant (SP):Ik moet u teleurstellen, maar wellicht stel ik daar heel veel andere mensen
juist mee gerust: er is geen sprake van een koerswijziging bij de SP.Tuig dat rotzooi trapt, moet worden aangepakt. Daarover hoeft geen enkel
misverstand te bestaan. Criminelen moeten worden aangepakt. Ze moeten opgepakt
en veroordeeld worden. Daar is geen twijfel over mogelijk. Er zit helemaal
geen licht tussen wat u suggereert en wat wij vinden. Als u bedoelt dat asielzoekers
geen huis mogen krijgen of anders behandeld moeten worden, dan vindt u ons
echter niet aan uw zijde.De heer Wilders (PVV):Dat zeg ik niet.U kunt volgens mij veel beter antwoorden dan u doet. Op dit moment werken
de straffen niet, zie wat er gebeurt in Amsterdam en Gouda. Het werkt niet.
Ik heb voorgesteld om te komen tot minimumstraffen om mensen harder te kunnen
straffen. Dat is een concreet voorstel. Ik heb voorgesteld om mensen die hier
mogen blijven na het verschrikkelijke generaal pardon van het kabinet, geen
voorrang te geven boven Nederlanders die al jaren op een wachtlijst voor een
huis staan. Het kabinet heeft toegegeven dat ze die mensen voorrang geeft.
Uw mensen zijn daar de dupe van. Wat gaat u daaraan doen?Mevrouw Kant (SP):Wat u voorstelt, is helemaal geen oplossing. Voor uw laatste punt bestaat
een goede oplossing: voldoende woningen bouwen. Dat moet het kabinet doen.
Dat is pas een echte oplossingNatuurlijk moeten mensen die over de schreef gaan, worden aangepakt. Het
zou tegelijkertijd ook wel eens goed zijn om te onderzoeken waarom mensen
over de schreef gaan. Wat kan een wijkagent doen? Hij kent de kinderen in
een buurt en ziet ze opgroeien. Hij ziet aankomen met welke jongeren het misgaat
en kan daardoor op tijd ingrijpen. Dat lijkt mij een oplossing die kan werken.Als er gestraft moet worden, moet er natuurlijk worden gestraft. Uw voorstel
om te komen tot minimumstraffen en zwaardere straffen, helpt echt niet. Dat
heeft onderzoek inmiddels wel uitgewezen.De heer Wilders (PVV):Vertelt u dat eens aan die agenten in Gouda die afgelopen week te horen
kregen: Pas op, ik weet waar je woont en ik pak je familie. Dat is letterlijk
gezegd. Denkt u dat een wijkagent dan nog helpt? Denkt u dat ze die knulletjes
echt aan kunnen pakken? Het gaat vaak om kleine Marokkaanse jongetjes van twee kratten hoog die een mes zetten op de keel van een buschauffeur
of een agent bedreigen door hem te zeggen dat ze weten waar hij woont. U leeft
in een utopische wereld! Wat nodig is voor dat soort kleine kereltjes in de
wijken waar uw kiezers wonen, is hard optreden en niet de softe aanpak met
een wijkagent. Zo'n agent wordt nota bene bedreigd. Wat doet u daaraan? U
laat uw kiezers in de steek. Wat doet u voor de SP-kiezers in de wijken waar
agenten en buschauffeurs met grof geweld en bedreigingen worden geconfronteerd?Mevrouw Kant (SP):Hier wordt een tegenstelling gecreëerd die er helemaal niet is. Denkt
u nu werkelijk dat ik vind dat die raddraaiers niet aangepakt moeten worden?
Denkt u dat werkelijk? Ik vind natuurlijk ook dat wij hier bovenop moeten
zitten. Wij moeten optreden door kinderen op te pakken, na te gaan wat er
aan de hand is, met ouders te praten en jongeren op te sluiten als ze echt
over de schreef gaan. Het voorbeeld dat u noemt is een vorm van bedreiging;
oppakken en vervolgen dus, dat lijkt mij nogal helder. Er is dus geen enkele
tegenstelling als het gaat om de aanpak van mensen die over de schreef gaan.
Ik weet wel dat u haar graag opzoekt, maar die tegenstelling is er niet. In
de buurten waar kinderen opgroeien, moeten wij ervoor zorgen dat wij voorkomen
dat er problemen ontstaan. Van deze problemen weet ik niet of die voorkomen
hadden kunnen worden; misschien wel, misschien niet. Waar het nu misgaat,
moet nu worden opgetreden. Dit moet kei- en keihard, dat ben ik helemaal met
u eens, zeker als het ook nog gaat om mensen in een publieke functie die worden
bedreigd. Ik denk dat daarover in deze Kamer geen enkel verschil van mening
bestaat. Ik houd nu echter een pleidooi om er ook voor te zorgen dat het beter
gaat met de samenhang in de buurt en dat mensen weer bij elkaar zijn betrokken.
Ik denk dat dit een heel preventieve werking kan hebben voor de toekomst en
voor de samenleving in de buurten.Voorzitter. Ik eindigde zojuist met: de buurt als andere hoeksteen van
de samenleving. Wie zich betrokken voelt bij zijn eigen buurt, voelt zich
ook meer verantwoordelijk voor zijn medebewoners. Investeringen in de buurt –
en dat sluit toch wel aan bij mijn antwoord van zojuist – zijn ook investeringen
in een nieuwe publieke moraal.Het kabinet krijgt volgens recent onderzoek een cijfer tussen 4,3 en 4,9.
Normaal gesproken blijf je zitten met zo'n onvoldoende, maar in dit geval
toch liever niet, want er is ook een onderzoek waaruit blijkt dat 60%
van de mensen hoopt dat het kabinet snel valt en opstapt. Dus met deze onvoldoende:
niet zittenblijven, maar wegwezen! Als het gaat om vertrouwen heeft het kabinet
een dieptepunt bereikt. Gisteravond was er weer een onderzoek dat aangaf dat
maar 25% van de bevolking vertrouwen heeft in dit kabinet. Waarom?
Omdat het kabinet zijn beloften niet nakomt. Volgend jaar zou iedereen erop
vooruitgaan. Nee dus, het is niet waar. Waarom? Omdat het kabinet na een eerder "nee"
van de bevolking tegen de Europese grondwet nu de mening van de bevolking
negeert. Waarom? Omdat dit kabinet keuzes maakt die mensen niet willen: bezuinigingen
op de bijzondere ziektekosten, op zorg, op de kinderopvang. Eerst maakt dit
kabinet mooie sier met goedkope kinderopvang, prachtig, en nu wordt de kinderopvang
weer duurder gemaakt en de gastouderopvang eigenlijk gewoon om zeep geholpen. Ik denk dat het gebrek aan vertrouwen vooral komt doordat het kabinet
geen perspectief biedt. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat 77% van de
mensen vindt dat het kabinet problemen niet daadkrachtig aanpakt. Er komen
geen oplossingen voor problemen in de buurten, op de scholen, in de thuiszorg
en in de verpleeghuizen; er komt geen perspectief. De fractie van de SP kiest
wel voor een nieuw perspectief, een nieuw perspectief van nieuwe solidariteit.
Eerlijker delen in plaats van verrijking, menselijke maat in plaats van nummers
en papier, niet wegkijken maar omkijken naar elkaar. Een eerlijke, sociale
en menselijke samenleving.De heer Van Geel (CDA):Voorzitter. Ik wil geen senioriteit claimen, niet qua dienstjaren en ook
niet qua leeftijd. Dit laatste zeg ik in het bijzonder tegen de heer Pechtold.
Wel wil ik graag twee dingen vooraf doen. Ik wil de oud-fractievoorzitters
Jan Marijnissen en Jacques Tichelaar bedanken voor hun constructieve collegialiteit
in het afgelopen jaar en ik wil natuurlijk Mariëtte Hamer, Agnes Kant
en Rita Verdonk succes wensen bij hun eerste optreden als fractievoorzitter
bij de algemene politieke beschouwingen. Met hun aanwezigheid is er natuurlijk
wel sprake van een zekere mate van feminisering van deze beschouwingen, maar
ik zal proberen, daarmee geen rekening te houden, zo zeg ik tegen mevrouw
Halsema.De algemene politieke beschouwingen vormen het belangrijkste politieke
moment van het jaar. Het is een uitgelezen moment om het over de stand van
het land en van de wereld te hebben. Daarom begin ik met een korte schets
van de politieke en maatschappelijke situatie en van de uitdagingen die op
ons afkomen.Onze wereld verandert, en dat is fascinerend. De aarde wordt groter en
kleiner tegelijkertijd. Groter, omdat grenzen wegvallen en kleiner omdat de
effecten van gebeurtenissen voortaan iedereen aangaan, zoals het vroeger was
in je dorp of buurt. De wereld is ons dorp geworden. Wij horen nieuws vanaf
de andere kant van de aardbol alsof het twintig kilometer verderop is gebeurd.
Een aardbeving in China raakt ons, de ellende in Darfur raakt ons, de wereld
is een wereldeconomie geworden. Ook het klimaat is een zaak van alle wereldbewoners.
Het is snel gegaan, razendsnel zelfs. De nieuwe eeuw is pas begonnen, maar
het is ook echt een nieuwe eeuw. Een uitdaging, maar ook een verantwoordelijkheid.
Met alle uitdagingen is mijn grondtoon er een van optimisme en ambitie. Kampioen
word je niet op de divan; het vraagt om aanpakken, en dat is ook nodig. De
wereldwijde financiële crisis is ernstiger dan menigeen dacht, gezien
de laatste berichten daarover. De economische groei staat onder druk, de olie-
en voedselprijzen zijn hoog. In het laatste jaar – en dat is heel bijzonder –
werd zichtbaar dat er sprake is van een versplintering van verantwoordelijkheden
en informatie in de internationale economie. Banken blijken niet te weten
hoe het zat met de hypotheken in de Verenigde Staten. Het raakt Nederland.
Het raakt ons.Tel daarbij op de groeiende wereldbevolking en de toenemende vraag naar
voedsel en grondstoffen. Straks hebben wij twee planeten aarde nodig voor
negen miljard aardbewoners. Ook deze ecologische agenda raakt ons. Bovendien
zien wij het afgelopen jaar opnieuw het ongelijk van Fukayama: de geschiedenis
is weer terug, denk alleen maar aan de crisis in de Kaukasus.
Niets "end of history", en ook dit raakt ons. Bij problemen horen
echter ook kansen en mogelijkheden. Ik ben optimistisch. De veranderingen
creëren echter soms gevoelens van angst en onzekerheid, en dat begrijp
ik. Dat vraagt dat wij politici het lef hebben om vooruit te durven kijken
en om ambities te tonen voor de toekomst. President Kennedy formuleerde het
als volgt: verandering is de wet van het leven; degenen die alleen naar het
verleden kijken, zijn er zeker van, de toekomst te missen en gedoemd, het
verleden te herhalen.Het CDA zet in op de kracht van Nederland, want er zijn zo veel kansen.
De kracht van Nederland zit bijvoorbeeld in het ontwikkelen van een eco-efficiënte
economie. Dat biedt kansen voor onze toekomst. Wij moeten ook wel, vanwege
de negen miljard mensen, het klimaat en de politieke situatie in de wereld.
Het efficiënt benutten van grondstoffen en energie kan ons land geweldige
voordelen bieden ten opzichte van andere landen als China en de Verenigde
Staten. Nederland en Europa kunnen leidend worden op dit terrein. Op het terrein
van goedkope en flexibele arbeid kunnen wij niet op tegen respectievelijk
China en de Verenigde Staten, maar wel als het gaat om efficiënt gebruik
van grondstoffen en energie. Wij willen het kabinet dan ook vragen om bij
de beoordeling van subsidies op het terrein van innovatie, eco-efficiëntie
zwaar te laten meewegen.De ambities van het kabinet zijn terecht hoog als het gaat om energie
en klimaat. Na het formuleren van de plannen volgt altijd de weerbarstige
werkelijkheid. Het gebruik van biobrandstoffen ligt bijvoorbeeld ingewikkelder
dan ooit gedacht. Daarbij is niet één oplossing de totale oplossing.
Daarom kunnen wij ook geen enkele oplossing missen: energiebesparing, wind-
en zonne-energie, biobrandstoffen en andere vormen van energie, en –
als het aan ons ligt – ook kernenergie. Want, zoals de Amerikanen zeggen: "there
is no such thing as a silver bullet". Over kernenergie kan ik verder
kort zijn en mij beperken tot wat praktische zaken. De enige reële optie
voor de bouw van een kerncentrale op middellange termijn is een tweede centrale
bij Borssele. Natuurlijk kan er in deze kabinetsperiode niet gebouwd worden,
om de simpele reden dat de vergunningsprocedures al vier tot zes jaar duren.
Daarop volgt dan een bouwtijd van vijf tot zes jaar. Mijn enige vraag aan
het kabinet is in alle redelijkheid: wat zou het kabinet gaan doen wanneer
een vergunningsaanvraag binnenkomt voor de bouw van een centrale? Het beoordelen
van een dergelijke aanvraag is de enige rol die de overheid heeft. Ik wil
alleen maar weten of het kabinet kan bevestigen dat een dergelijk verzoek
conform de wettelijke spelregels in behandeling wordt genomen.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik sluit mij aan bij dat verzoek. Nu ben ik ook benieuwd wat
voor de heer Van Geel de grenzen van het antwoord zijn. Waarmee kan hij akkoord
gaan en waarmee niet? Ik vraag hem, daar meteen duidelijkheid over te geven.
Dat brengt toch scherpte in dit debat. Mijn tweede vraag betreft de brief
die er nu ligt van de ministers Verhagen, Cramer en Van der Hoeven. Daarin
staat dat zij de Kernenergiewet met de voorliggende wijziging helemaal uitkleden.
Ik dacht dat die zelfs nog uit de periode stamt waarin de heer Van Geel staatssecretaris
was, toen ook nog van Kernenergie. Gaat hij akkoord met dat wetsvoorstel?De heer Van Geel (CDA):Op de eerste vraag kan ik vrij helder antwoorden. Wij hebben spelregels
in dit land waaraan men zich te houden heeft. Ik ga uit van een loyale uitvoering
van de spelregels die wij met elkaar afgesproken hebben in wet- en regelgeving.
Dat is een. Wat de tweede vraag betreft, is het inderdaad enigszins pikant
dat ik in een andere rol de gemoderniseerde Kernenergiewet naar de Kamer gestuurd
heb. Op dat moment vond ik dat een heel verstandige wet, en als fractievoorzitter
van het CDA vind ik het nog steeds een verstandige wet.De heer Rutte (VVD):Dus ik kan erop vertrouwen dat u de VVD steunt in het tegenhouden van
het uitkleden van die uitstekende wet van u.De heer Van Geel (CDA):Wij kijken naar alle aspecten van de brief. Ik geef alleen maar aan dat
wat daar staat, alles te maken heeft met het feit dat er in de jaren zestig
een "ouderwetse kernenergiewet" was die volgens mij in hoge mate
gemoderniseerd zou moeten worden, niet alleen als het gaat over kerncentrales,
maar ook over andere aspecten, zoals transport en opwerking van splijtstoffen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):U begint met grote woorden, zoals "optimisme en ambitie". Ambitie
is natuurlijk heel erg belangrijk. Hoe bestaat het dat u, als het gaat om
de bouw van de volgende kerncentrale, zich verschuilt achter de opmerking "ach,
de procedures duren toch minstens zes jaar, dus dat gaat niet lukken"?
Is dit geen bewijs van heel weinig ambitie? Hoe hard gaat het CDA er achteraan
om ervoor te zorgen dat tijdens deze kabinetsperiode de eerste vergunningaanvragen
ter zake worden ingediend?De heer Van Geel (CDA):Deze laatste vraag heb ik al beantwoord. Dat kan niet, want de procedure
neemt de daarvoor bestemde tijd in beslag. Dat moet netjes afgewerkt worden.
Zo zijn er veel vergunningaanvragen nodig. Ik vraag alleen royale medewerking
van het kabinet bij de afwerking van een aanvraag. Verder kan ik moeilijk
een antwoord herhalen dat ik ook al aan de heer Rutte heb gegeven. Gewoon
normaal en fatsoenlijk, zoals alle burgers en bedrijven in dit land behandeld
worden die een vergunning aanvragen, moet ook een dergelijke vergunningaanvraag
beoordeeld worden.Wat de andere vraag betreft, heb ik niet onder stoelen of banken gestoken
dat ik vind dat toekomstige opties voor kernenergie een onderdeel moeten zijn
van een totaalpakket. Dat heb ik ook aangegeven in de tijd dat ik staatssecretaris
was, alsook nu ik fractievoorzitter van het CDA mag zijn. De realiteit is
evenwel dat dit op korte termijn niet aan de orde is. Er liggen waarschijnlijk
geen andere aanvragen dan die van Borssele. Ik benader het dus heel praktisch
en zeg: prima, laat de initiatieven maar komen, de praktijk is volgens mij
dat er alleen een aanvraag van Borssele komt.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Er is al een bedrijf dat geïnteresseerd is en dat met bouwen wil
beginnen. Welke concrete stappen gaat het CDA zetten om ervoor te zorgen dat
er nu al over vergunningen gesproken kan worden, dus dat er echt eerste stappen
worden gezet dat men die vergunningen kan verkrijgen? Het gaat niet om een heel praatcircus, maar wel om het verkrijgen van vergunningen.De heer Van Geel (CDA):Het kabinet, de overheid, bouwt geen kerncentrales; dat doen particulieren.
Particulieren moeten aanvragen voor vergunningen indienen en die moeten beoordeeld
worden. Ik vraag het kabinet om dat op een royale en evenwichtige manier te
doen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Er ligt al zo'n aanvraag.De heer Van Geel (CDA):Nee, die is er nog niet. Er is een initiatief, waarbij is aangegeven dat
er misschien aanvragen komen. Nogmaals, ik vraag het kabinet alleen om die
aanvragen op een royale en normale manier te behandelen, zoals dat in dit
land hoort.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel het op prijs dat u uw eerdere wat hardere uitspraken al weer netjes
weggepoetst hebt in het regeerakkoord, in die zin dat u het regeerakkoord
volgzaam volgt. Toch heb ik nog een vraag. U zegt dat Nederland koploper moet
worden in duurzame energievoorziening in Europa. Dat ben ik met u eens. Hoe
combineert u dat nu met kernenergie, die onduurzaam is? Hoe combineert u dat
ook met de uitspraak van de heer Bos, vanmorgen in de Volkskrant: "introduceer
kernenergie, want met besparing zal het niet lukken"?De heer Van Geel (CDA):Allereerst heb ik in mijn uitlatingen daarover consequent verwezen naar
de desbetreffende afspraak in het regeerakkoord. Dat heb ik later dus niet
toegevoegd. Nogmaals, dat heb ik steeds in samenhang naar voren gebracht.
Wat uw vraag betreft, is mijn punt dat de ambities terecht zo hoog zijn, dat
wij geen opties kunnen missen. Wat zie ik gebeuren bij energiebesparing? Ik
weet nog door mijn andere functie welke discussie er in de Kamer geweest is
over het verhogen van de energieprestatiecoëfficiënten. Ik zie dat
de CO2-opslag een fantastische tussenoplossing is. Het duurt echter
veel langer dan menigeen dacht. Ik denk aan de terechte discussie over duurzaamheidsaspecten
van biomassa. Ik zie dat er tal van opties zijn. Ik noem ook die van windenergie.
Als wij overal kanttekeningen bij gaan plaatsen, kunnen wij die ambities niet
waar maken. Mijn pleidooi is dus niet "of, of", maar "en, en,
en". Het moet dus niet bij mooie woorden blijven; wij moeten reëel
zijn en reële activiteiten ontplooien om de terecht hoge doelstellingen
te bereiken. Daarbij kan kernenergie in het totaalpakket niet gemist worden.Ik heb nog een opmerking over duurzaamheid. Als u mij vraagt of ik kernenergie
duurzaam vind, is het antwoord: nee, kernenergie is niet duurzaam, zolang
de oplossing van het afval niet definitief geregeld is. Daarom hebben wij
ook steeds gezegd: dat is nooit het eindperspectief, maar in het totaalvraagstuk
waar wij voor staan, moeten wij ervoor zorgen dat wij de eerstkomende 40,
50 jaar door komen. Dan pas gaan wij op mondiaal niveau minder fossiele brandstof
gebruiken. De eerstkomende 50 jaar gaan wij in de wereld nog gewoon geweldig
veel fossiele brandstof gebruiken, wat wij ook doen. Nogmaals, die periode
moeten wij door komen. Daarom heb ik kernenergie altijd beschouwd als een
transitiebrandstof naar meer duurzame energie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):GroenLinks laat jaar in, jaar uit zien dat het mogelijk is om de doelstellingen
te halen met een duurzame energievoorziening en zonder kernenergie. Dat weet
u uit onze doorrekeningen. Het verwijt dat ik u maak is een ander, namelijk
dat u de ambities die voor het eerst enigszins zijn geformuleerd door dit
kabinet in de vorige periode als verantwoordelijke doorschoof naar een volgende
kabinetsperiode. Voor het eerst zijn er wat ambities geformuleerd voor een
duurzame energievoorziening. Het blijft tot dusverre bij praten. Die ambities
ondergraaft u volledig door nu al uw kaarten te zetten op kernenergie. Want
waarom zou je investeren in een duurzame energievoorziening als tegelijkertijd
de deur wordt opengezet naar kernenergie? Waarom zou je investeren in besparing
als je eromheen kan lopen met de introductie van kernenergie? U ondergraaft
uw eigen duurzaamheidsambities.De heer Van Geel (CDA):En u ondergraaft het bereiken van de doelstelling, omdat de doelstellingen
die u omarmt naar mijn stellige overtuiging niet kunnen worden gerealiseerd
zonder deze optie. Daar hebben wij een verschil van mening over. Ik zeg: en,
en, en. U twijfelt bij één optie of bent daartegen. Ik denk
dat het onverantwoord is om deze optie op lange termijn te laten lopen.Ik ben bij het rapport van de commissie-Veerman. Ook dat rapport gaat
uit van de kracht en de mogelijkheden van Nederland, zeker voor de landbouw
en onze boeren. Dat zien wij graag. Het heeft de ambitie om ons land klaar
te maken voor de gevolgen van de onvermijdelijke verandering in het klimaat
en in het niveau van de zeespiegel. Het signaal van urgentie en de richting
van de oplossing hebben onze instemming. Het rapport staat een integrale en
vernieuwende aanpak voor. Dat spreekt het CDA aan: nieuwe, innovatieve oplossingen
die tot de verbeelding spreken. Het is hier niet de plaats om op allerlei
technische mogelijkheden in te gaan. Nu is relevant dat wij de urgentie onderschrijven,
dat in deze kabinetsperiode kwartier gemaakt wordt en dat wordt gewerkt aan
structuur en financiering voor de lange termijn.Uit de eerste reactie blijkt dat het kabinet dit rapport serieus neemt
en ermee aan de slag gaat. Dat kan rekenen op grote instemming van mijn fractie.
Wij verwachten dat er nog in deze kabinetsperiode een deltawet komt, inclusief
voorstellen voor de financiering ervan.Als wij het over de toekomst hebben, hebben wij het ook over Europa, want
onze toekomst ligt in Europa. Toen mijn generatie opgroeide, was dit een vanzelfsprekendheid,
want een verenigd Europa betekende nooit meer oorlog. Dat beeld heeft nieuwe
impulsen nodig. Wij zijn Europa zo gewoon gaan vinden dat wij het soms bijna
als een last ervaren. De voordelen van Europa zijn bijna vanzelfsprekend geworden.
En misschien is het politieke debat ook iets te opportunistisch geweest. De
zegeningen kwamen van onszelf, de beperkingen van Europa. Zo is het dus niet.Europa biedt ons juist kansen. Nederland heeft zijn stabiliteit en welvaart
voor een groot deel te danken aan Europa en eigenlijk is het simpel. Wij maken
als klein land deel uit van een economisch machtsblok van bijna 500 miljoen
consumenten en producenten, met 27 landen die in een veranderende, onzekere
wereld grote welvaart, vrijheid en democratie kennen. Het biedt ons kansen
in goede tijden, maar ook bescherming in slechtere tijden. De EU biedt ons
de kans om invloed uit te oefenen op beleid dat allang mondiaal is geworden.
Migratie, klimaat, veiligheid, energie en economie zijn niet gebonden aan
de grens tussen Vaals en Bellingwolde. Net als vrede, welvaart en een sterke
stem in de wereld met opkomende grootmachten als India en China. En ook tussen
oude grootmachten Amerika en Rusland zitten wij goed in een verenigd Europa.
Een sterk Europa kan een belangrijke rol spelen in de wereldeconomie. Want
de crisis op de Kaukasus raakt ons. Het is de kredietcrisis die ons raakt
en de concurrentie met China. Daar hebben wij nu de Europese Unie nodig, niet
als probleem maar als antwoord. Het antwoord op vluchtelingenstromen, een
sterkere economie, onze veiligheid en de hoge energieprijzen. Ook Europa is
de kracht van Nederland. Dat kan prima gecombineerd worden met onze eigen
culturele identiteit, eigenheid en solidariteit.Onze economie is sterk geworden door 25 jaar herstelbeleid. De uitgangspositie
van ons land is goed, maar wij zien ook wat er op ons afkomt. Een afremmende
wereldeconomie, een wereldwijde kredietcrisis en de harde realiteit dat door
de hoge olie- en voedselprijzen een aanzienlijk deel van onze welvaart naar
andere landen stroomt. Ondanks dit alles heeft het kabinet ons op koers gehouden.
Dat vindt mijn fractie een knappe prestatie. Wij lossen miljarden af op onze
staatsschuld. Minister Bos had het gisteren in dit verband over het laagste
percentage sinds het begin van de negentiende eeuw. De lasten voor burgers
en bedrijven worden verlaagd. Dit gaat echter uiteraard niet vanzelf. Immers,
dit jaar en volgend jaar verliezen wij veel welvaart aan andere landen, vooral
aan de olielanden. De rekening daarvoor is hoge inflatie. Iemand moet die
rekening betalen; de vraag is wie. Het kabinet heeft ervoor gekozen om deze
rekening zo min mogelijk bij burgers en bedrijven terecht te laten komen.
Wij vinden dat die keuze terecht is gemaakt. Hiervoor was nodig dat extra
inkomsten van de Staat werden teruggegeven aan burgers en bedrijven. Dat zorgt
ervoor dat wij volgend jaar een minder groot overschot zullen hebben dan het
had kunnen zijn. Ik maak daarbij een paar opmerkingen.Ik ben blij dat de meeste mensen er in koopkracht op vooruitgaan en dat
zij, door het afschaffen van de WW-premie, meer overhouden op de loonstrook.
De werkende Nederlander gaat er alleen al door deze maatregel € 500
op vooruit, en dit bedrag kan oplopen tot zo'n € 1500. Wij willen
echter niet de illusie wekken dat ieder individu erop vooruit gaat. Wij willen
eerlijk zijn. De fiscale regeling voor buitengewone uitgaven loop uit de hand
en is onbeheersbaar geworden. Hierin moest worden ingegrepen, en dat doet
soms pijn. Ja, die ingreep wordt ook hier en daar zichtbaar in de koopkrachtplaatjes.
Hierover komen wij met elkaar in het najaar te spreken, als de buitengewone
uitgaven in de Kamer worden behandeld. Wij moeten echter ook beseffen dat
er geen garanties kunnen worden gegeven voor de toekomst. Als de wereldeconomie
langer dan verwacht in een dip raakt, blijft dit niet zonder gevolgen. Rekeningen
moeten worden betaald. Wij moeten die niet doorschuiven naar de toekomst.De heer Rutte (VVD):De heer Van Geel heeft eerder in een speech gezegd dat hij dit jaar twee
prioriteiten heeft. In de eerste plaats wil hij ervoor zorgen dat de arbeidsmarkt
verder flexibiliseert en in de tweede plaats moet de staatsschuld op orde
zijn. Het rapport-Bakker is inmiddels in de prullenmand verdwenen en de Raad
van State is terecht zeer kritisch over de manier waarop het kabinet de staatsschuld
en het overheidstekort aanpakt. Wat gaat er op dit moment echt door de heer
Van Geel heen, even los van de peptalk die wij zojuist van hem hoorden?De heer Van Geel (CDA):Ik kom straks terug op de versterking van de structuur van onze economie,
waartoe ook de structuur van de arbeidsmarkt hoort. Ik ga nu concreet in op
de vraag van de heer Rutte over de houdbaarheid. Mijns inziens heeft het kabinet
een totaalpakket geleverd dat bestaat uit een aantal elementen. Daarbij is
een heel evenwichtige keuze gemaakt.In dit verband wil ik in de eerste plaats opmerken dat alle verhalen die
ik links en rechts hoor over het kabinet dat aardgasbaten zou verjubelen,
pertinente onzin zijn. Er is nog nooit zo strak beleid gevoerd rondom aardgas
en de inzet van FES-gelden als het huidige kabinet doet. De periode dat de
heer Rutte en ik in het kabinet zaten en elk jaar bij minister Zalm aankwamen
met de vraag of wij wat extra geld konden krijgen, is voorgoed voorbij. Er
is geen sprake meer van extra FES-ronden; op dit terrein wordt een keurig
stabiel beleid gevoerd.In de tweede plaats vind ik het volstrekt verantwoord om extra inkomsten
van het Rijk terug te geven aan burgers en bedrijven. Het kabinet doet wat
de heer Rutte vorige jaar heeft gevraagd. Hij heeft toen stampij staan maken
over de hardwerkende Nederlander die er op achteruit zou gaan. Nu is ervoor
gekozen om de lasten van de inflatie niet bij de burgers en de bedrijven neer
te leggen. Dat is mijns inziens een buitengewoon verstandige keuze. Bovendien
is er sprake van een majeure aflossing van de staatsschuld. Volgend jaar wordt
er weer 4 mld. afgelost. Vier jaar lang laat de begroting een overschot zien.
Ik kan hiermee wel door blijven gaan. Dit totaalpakket is mijns inziens buitengewoon
solide. Als de situatie in de nabije toekomst tegenvalt, waar ik niet van
uit ga, zijn er begrotingsregels waaraan wij ons houden. Al met al is dit
een keurig pakket waarmee wij voor de dag kunnen komen. Hiermee kunnen wij
iedere burger recht in de ogen kijken, maar ook toekomstige generaties.De heer Rutte (VVD):De heer Van Geel zegt in een speech van een jaar geleden dat het gezond
maken van de overheidsfinanciën een van zijn prioriteiten is, maar nu
verdedigt hij op deze manier deze gatenkaas. Dat is niet consequent. Ik adviseer
hem om nog eens heel goed te bestuderen wat het Centraal Planbureau en de
Raad van State hierover zeggen. Wat blijkt daaruit? Als alle positieve aannames
niet kloppen en het gas een beetje minder gaat opbrengen, zal het kabinet
onmiddellijk in de min schieten, zelfs naar min 2%. Dit gebeurt terwijl
wij met z'n allen ouder worden, er minder jongeren zijn en wij daarom op langere
termijn dit geld nodig hebben. Mijnheer Van Geel, dit is een gatenkaas. U
hebt op dit punt uw doelstelling echt niet waargemaakt.De heer Van Geel (CDA):Daar neem ik afstand van, omdat ik dat absoluut een onjuiste analyse vind.
Ik heb zojuist aangegeven, om even in de techniek te duiken, hoe
positief al die parameters zich ontwikkelen. Ik neem ook verantwoordelijkheid
voor de keuze om het overschot van vorig jaar niet zo hoog te laten oplopen,
maar dat deels terug te geven aan die burgers. Als dat niet structureel blijkt
te zijn, hebben wij ook spelregels hoe wij daar in de begroting mee omgaan.
De heer Rutte zal ongetwijfeld komen met zijn alternatieve begroting met bezuinigingen,
maar je moet nooit bezuinigen in een tijd waarin er moeilijkheden zijn of
waarin de groei terugvalt. Dat hebben wij toch met elkaar geleerd? Dat heet
anticyclisch beleid en dat is buitengewoon onverstandig beleid. Wij kunnen
zeer goed uit de voeten met deze afweging van het kabinet.De heer Rutte (VVD):Wij vertrouwen de burger met zijn eigen geld. Dat is het grote verschil
tussen ons en dit CDA- en PvdA-kabinet, waarbij ik het niet heb over het CDA
uit het vorige kabinet. Het kabinet geeft dat geld uit voor de burger door
de staat tot een gigantische omvang te laten groeien. Wij geven dat terug
in de vorm van lastenverlichting en dat is juist ook goed als de inflatie
oploopt, om ervoor te zorgen dat de looneisen niet onnodig worden verhoogd.
Het is onverstandig beleid dat gevoerd wordt.De heer Van Geel (CDA):Ik ben soms wat sanguinisch ingesteld, maar nu niet. Voordat de heer Rutte
er zelf over begint, zal ik daarom in alle rust dat verhaal over die 26 mld.
uitleggen, want dan hebben wij dat gehad. De heer Rutte suggereert, overigens
aangevoerd door oud-minister Zalm, dat de staat in twee jaar tijd, sinds Zalm
geen minister van Financiën meer was en de VVD niet meer in het kabinet
zat, 26 mld. heeft uitgeven en dat wij een soort hollebolle gijs zijn. Dat
vind ik een volstrekt verkeerde voorstelling van zaken. Ik betreur het buitengewoon
dat een oud-minister van Financiën dit beeld oproept. Wat is er feitelijk
aan de hand? Van de 26 mld. zijn 18 mld. autonome ontwikkelingen waar ook
oud-minister Zalm niets aan had kunnen doen. Het allergrootste gedeelte daarvan
heeft betrekking op inflatie. De heer Rutte suggereert dat dit uitgaven van
het Rijk zijn die voortvloeien uit beleidskeuzen, maar dat is pertinent onjuist.
Dit kabinet investeert 8 mld. Dat zijn die extra uitgaven. Die hebben betrekking
op kinderopvang, op meer dan 1 mld. voor infrastructuur, en op de zorg. Ook
dit soort voorzieningen willen wij de komende jaren betalen. De heer Rutte
geeft een volkomen verkeerde voorstelling van zaken wat betreft die 26 mld.
en het hollebolle-gijs-karakter van de staat. Dat is buitengewoon verstandig
beleid.De heer Rutte (VVD):Dit is opmerkelijk. De heer Van Geel loopt nu echt een donker steegje
in waar hij vastloopt. Als dit waar zou zijn, zou de inflatie over dit en
vorig jaar 13% zijn. De inflatie is inderdaad opgelopen, maar niet
met 13% de laatste twee jaar. Het CDA en dit kabinet laten de staat
expanderen tot een historische omvang. Dezelfde Gerrit Zalm zei dat afgelopen
zondag ook en terecht. Hij zei voorts dat dit kabinet en het CDA de Zalmnorm
met betrekking tot een solide financieel beleid van de overheid loslaat. Het
CDA zakt dus op twee punten volledig door het ijs. Ik verzoek de CDA-fractie
op haar schreden terug te keren.De heer Van Geel (CDA):Elke discussie begint met het erkennen en herkennen van de feiten. Ik
heb de tabel hier bij mij. Het is pagina 82, tabel 4.4, de horizontale ontwikkeling
van de netto-uitgaven van 2007 tot 2009. Dat kan de heer Rutte nakijken. Daar
staat precies hoe een en ander tot stand komt. Er is sprake van een verhoging
van 196 mld. naar 221 mld. Dat is die beruchte 26 mld. Daarvan heeft 17,6
mld. betrekking op autonome groei en 8 mld. op beleidsmatige groei. Dat zijn
de feiten. Daar moet de heer Rutte niet voor weglopen. Hij moet goed lezen.De voorzitter:Nog één keer, want het moet geen discussie tussen twee heren
worden.De heer Rutte (VVD):De kern van de kwestie is dat wat de heer Van Geel en zijn fractie staande
houden ertoe leidt dat de inflatie over dit en vorig jaar opgeteld 13%
wordt. Het is een feit dat dit kabinet vanwege beleidskeuzen, omdat men denkt
het geld beter te kunnen uitgeven dan de burger, de staat gigantisch laat
groeien. Het gaat echter niet om investeren. Het is allemaal consumptief.
Het is allemaal potverteren. Laat de heer Van Geel dat toch erkennen!De heer Van Geel (CDA):Ik kom weer terug op tabel 4.4. Een bedrag van 8 mld. heeft betrekking
op beleidsmatige groei, terwijl 17,6 mld. betrekking heeft op autonome groei,
waarvan 12 mld. bestemd is voor inflatie en de loonontwikkeling. Dat staat
er. Ik kan er niets beters van maken. Er zijn solide keuzen gemaakt. Ik heb
een staartje gezien van de alternatieven voor bezuinigingen van de VVD, maar
daar kom ik nog wel op terug.Mevrouw Thieme (PvdD):Het gaat alleen maar weer over geld, geld en nog eens geld. Gisteren heb
ik naar aanleiding van de troonrede gezegd dat het een groot egoïstisch
verhaal is. Ik hoor de heer Van Geel eigenlijk hetzelfde zeggen, als hij zegt
dat de welvaart van Nederlanders wegvloeit naar andere landen. De wereld wordt
dus gezien als een lastige omgeving waarin Nederland niet volledig tot zijn
recht kan komen in termen van geld verdienen: meer, meer en meer. Ik zou het
graag willen omdraaien: wat betekent Nederland in termen van duurzaamheid,
biodiversiteit, voedselverdeling en verdeling van welvaart voor de rest van
de wereld? De heer Van Geel denkt alleen maar aan zijn eigen hardwerkende
Nederlanders, terwijl wij als Nederland juist een enorme verantwoordelijkheid
hebben voor de armoede en het verdwijnen van een aangename leefomgeving in
de rest van de wereld.De heer Van Geel (CDA):Ik ben in de inleiding van mijn beschouwingen, toen het ietwat rumoerig
was in deze zaal, uitgebreid ingegaan op de vraagstukken die er zijn en de
wijze waarop het CDA hier tegenover staat. Ik heb dit uitvoerig gedaan en
ik voel mij op dit punt dan ook totaal niet aangesproken door de verwijten
van mevrouw Thieme. Met de overdracht van welvaart bedoel ik specifiek de
feitelijke constatering dat wij door de hoge olie-, gas- en grondstofprijzen
meer moeten betalen aan het buitenland. Dit is een feit. Op basis daarvan
redeneer je wie hiervoor in Nederland de rekening betaalt. Ik heb het niet
over de rest van de wereld. Het is een feit, het is internationale handel.
Er is vrijheid van handel en dit zal nog veel vaker gebeuren. Ik mag wel even
stilstaan bij de politieke vraag wie deze verarming van Nederland volgend
jaar gaat betalen. Ik heb uitgelegd welke keuzen hierbij zijn gemaakt en welke
ik onderschrijf.Mevrouw Thieme (PvdD):De heer Van Geel vraagt zich alleen maar af hoe wij dit allemaal gaan
betalen en of dit niet ten koste gaat van onze winst. Het gaat er vooral om
hoe wij ervoor gaan zorgen dat wij een economie krijgen die niet ten koste
gaat van de rest van de wereld. Hoe wij ervoor zorgen dat wij geen kernenergie
krijgen, dat wij minder gaan consumeren en produceren waardoor wij ook minder
energie nodig hebben en uiteindelijk ook geen last hebben van deze hoge olieprijzen,
als wij maar zorgen voor andere alternatieven.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw Thieme heeft blijkbaar mijn verhaal over "eco-efficiency"
gemist. Ik heb gezegd dat het voor Europa en de wereld de kans is om ervoor
te zorgen dat wij ten opzichte van andere economieën weinig grondstoffen
en weinig energie gebruiken. Dit is een groot potentieel voordeel voor ons
land en voor Europa. Ik vraag om alle inzet die er is op het terrein van innovatie
en anderszins, hierop te richten. Dit is een krachtig punt voor Europa. Zoals
men weet, heeft dit een geweldige vermindering van de milieudruk als neveneffect.
Immers, meer dan de helft van de milieudruk wordt veroorzaakt door verbranding
van fossiele brandstof en het gebruik van grondstoffen. Met andere woorden,
het is goed voor onze economie, het is goed voor de wereld en het is ook goed
voor het milieu. Dit is de inhoud van de term "eco-efficiency" die
ik zo-even heb geïntroduceerd.Mevrouw Kant (SP):Ik vind het zo opmerkelijk dat de heer Van Geel het heeft over de verarming
van Nederland. Ik geloof dat de economie nog steeds groeit en dat er nog steeds
een stukje meer welvaart te verdelen is. De vraag is of je deze welvaart eerlijk
verdeelt. De heer Van Geel zei zelf al dat er groepen op achteruit gaan. Dit
zijn de groepen met de laagste inkomens: ouderen en chronisch zieken en gehandicapten.
Ik wil aan het CDA vragen hoe het dit kan verdedigen. Dit is immers niet eerlijk
delen.De heer Van Geel (CDA):Ik heb twee opmerkingen. De economische groei kan 1% zijn. Deze
kan groeien, maar als de inflatie hoog wordt, dan verdampt alle groei. Dan
ben je deze immers kwijt aan waardeverlies. De inflatie is volgend jaar 3,25%.
Dit wordt deels intern veroorzaakt, maar voor tweederde door import van grondstoffen
en energie. Dit is de realiteit en iemand moet deze rekening betalen. Dat
is mijn verhaal. Dit heeft niets te maken met de groei. Als deze hoger was
geweest, zou het probleem minder zijn, maar de groei is beperkt. Ten tweede
de verdeling ervan. Ondanks alle discussies die er zijn, moeten wij wel vaststellen
dat het zogenoemde standaard koopkrachtbeeld – ik verzin deze termen
ook niet – voor alle groepen nul of positief is. Voor mensen die werken,
is het beeld positiever dan voor mensen die niet werken. Dit is een politieke
keus, waar wij volledig achter staan omdat wij willen dat werken loont, dat
de arbeidsparticipatie verhoogd wordt en dat er geen armoedeval en dergelijke
ontstaat. Wij hebben deze keuze bewust gemaakt. Ik heb aangegeven dat je niet
kunt garanderen dat de koopkracht behouden blijft voor alle groepen, als je
gedetailleerd gaat kijken naar de effecten van de gewijzigde kinderopvangregeling
en de buitengewone uitgavenregeling. Let ook op de brief die de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid gisteren heeft gestuurd. Een en ander moet
je beoordelen bij de discussie over de regelingen zelf.Mevrouw Kant (SP):Dat is een uitvoerig antwoord, maar het is geen antwoord op mijn vraag
of dit eerlijk delen is.De heer Van Geel (CDA):Het antwoord is: ja.Mevrouw Kant (SP):U kunt wel een hele discussie met mij voeren over de vraag van welke tabellen
wij moeten uitgaan, maar het is natuurlijk wel erg makkelijk om de tabel te
nemen waarin de bezuinigingsmaatregelen bij de aftrek van buitengewone uitgaven
en de kinderopvang niet verwerkt zijn. Ik kijk naar de tabel waarin die effecten
wél verwerkt zijn en ik zie dat de groepen ouderen, mensen met lage
inkomens en chronisch zieken en gehandicapten er gewoon op achteruitgaan.
Ik vraag u of u dit acceptabel vindt.De heer Van Geel (CDA):Ik heb u een eerlijk antwoord gegeven. De regeling voor de aftrek van
buitengewone uitgaven is onhoudbaar. Ik vind het dan ook onbegrijpelijk dat
u deze in uw tegenbegroting handhaaft. Ik citeer het Centraal Planbureau in
de MEV: "Hierdoor kan de aanschaf van een bril van € 350 tot
een aftrekpost van meer dan € 1500 leiden, terwijl de belastingplichtige
verder volkomen gezond is. Deze aspecten van de buitengewone-uitgavenaftrek
zijn inmiddels bekend bij de calculerende burger en de belastingadviseurs.
Dit alles heeft ertoe geleid dat het doel van de regeling maar in beperkte
mate is bereikt en dat er veel geld is gegaan naar onbedoeld gebruik en soms
ook misbruik. Dit alles wordt betaald door andere burgers." Dan zeg ik:
het is tijd om in te grijpen. Dan moet je durven praten over een manier om
deze regeling samen veel beter toe te spitsen op mensen die haar echt nodig
hebben, dus zieken en gehandicapten. Ik vraag dus van u, mee te denken over
hoe deze regeling veranderd kan worden. Het is een open en eerlijke vraag.
In de huidige vorm is de regeling onhoudbaar, het gebruik ervan is in de afgelopen
jaren onvoorstelbaar sterk toegenomen.Mevrouw Kant (SP):Dit is geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg of u kunt verdedigen dat
de mensen met de laagste inkomens, de ouderen en de chronisch zieken, er in
het tweede jaar op rij bij dit kabinet op achteruitgaan. En waarmee verdedigt
u dit? Met brillen! Die brillen mag u van mij houden, daar gaat deze discussie
helemaal niet over. Het schrappen van de aftrek voor die brillen levert namelijk
niet de bezuiniging van bijna 1 mld. op die het kabinet wil bewerkstelligen,
een bezuiniging die ten koste gaat van chronisch zieken, gehandicapten en
de ouderen. Als u dit wilt repareren, moet u vandaag uitspreken dat de regeling
wel veranderd kan worden, maar dat de groep van chronisch zieken en gehandicapten
er niet op achteruit mag gaan.De heer Van Geel (CDA):Het probleem is dat de groep van de chronisch zieken en gehandicapten
heel moeilijk vast te leggen is. Mijn stelling is dat deze regeling onbedoelde
effecten heeft. Zo vallen er drie en een half miljoen huishoudens onder, ongeveer
de helft van alle huishoudens. Dat is niet de bedoeling geweest bij het maken
van deze regeling. Ik zeg eerlijk dat deze regeling aangepast en zo veel mogelijk
toegesneden moet worden op chronisch zieken en gehandicapten. Wij geven geen
gedetailleerde koopkrachtgaranties voor iedereen, want dat zou niet reëel
zijn. En verder constateer ik dat uit het standaardkoopkrachtbeeld dat het
kabinet presenteert en dat altijd de referentie is geweest, blijkt dat de
koopkracht voor alle groepen in ieder geval gelijk blijft of toeneemt. Ik
blijf erbij dat dit een evenwichtig beeld is; het heeft dan ook de volle steun
van onze fractie.Mevrouw Kant (SP):Mijn conclusie is dat het buitengewoon teleurstellend is dat het CDA ondanks
al zijn beloften geen enkele garantie wil geven dat de mensen met de laagste
inkomens – ouderen, chronisch zieken en gehandicapten – er wederom
op achteruitgaan. Dat is niet sociaal.De heer Van Geel (CDA):De meeste mensen gaan erop vooruit, maar de regering heeft eerlijk aangegeven
dat dit niet voor elk individu zal gelden. Een andere garantie kun je niet
geven, je moet een eerlijk verhaal vertellen. En wij zeggen erbij dat de aftrek
voor buitengewone uitgaven echt aangepast moet worden. Dit zal hier en daar
gevolgen hebben, maar die willen wij zo veel mogelijk beperken en wij willen
de regeling zo veel mogelijk toespitsen op chronisch zieken en gehandicapten.De heer Van der Vlies (SGP):Ook ik wil hier nog even op ingaan, want het is een gevoelig punt. Wat
is nu het standpunt van de CDA-fractie? Minister Donner heeft er een brief
over geschreven en hij "parkeert" de discussie over dit onderwerp
even. U hebt zelf ook gezegd dat u er in het najaar op terug wilt komen, maar
wat is nu uw uitgangspunt: een inspanningsverplichting of een resultaatsverplichting,
namelijk dat ouderen en chronisch zieken op het minimumniveau naar aanleiding
van de herordening van de regeling voor de aftrek van buitengewone uitgaven
niets hoeven in te leveren?De heer Van Geel (CDA):Er staat in die brief dat het kabinet er vertrouwen in heeft dat de regeling
meer in balans gebracht zal kunnen worden. Dat onderstrepen wij van harte,
maar dit betekent niet dat er garanties zouden kunnen worden gegeven voor
elke groep en voor iedereen. Het heeft wel onze volledige steun dat de regering
probeert om de regeling meer in balans te brengen.De heer Van der Vlies (SGP):Maar wat betekent dit nu? Welke conclusie kunnen mensen uit deze doelgroepen
die nu meeluisteren, hieruit trekken?De heer Van Geel (CDA):Het betekent heel simpel dat wij geen garanties kunnen geven en dat wij
dat ook niet willen.De heer Van der Vlies (SGP):Er kan dus echt van alles gebeuren. U kunt toch ook zeggen dat u niet
zult accepteren dat de koopkracht van deze mensen onder de nullijn zakt?De heer Van Geel (CDA):Nee, je kunt die garanties niet geven. Er ontstaat een zeer gedifferentieerd
en ingewikkeld beeld. Ik ga hier niet bij voorbaat garanties geven die ik
niet kan waarmaken. Dan houd ik liever een eerlijk verhaal dat wij kijken
hoe zaken meer in balans kunnen worden gebracht. Die discussie voeren wij
wanneer wij spreken over de buitengewone uitgaven.De heer Van der Vlies (SGP):Ik houd van een eerlijk verhaal, maar dat eerlijke verhaal kan toch ook
zijn dat wij ervoor gaan en ervoor staan dat niet gebeurt wat u ook niet wilt –
zo begrijp ik u dan nu maar. Dan moeten wij daaraan toch consequenties willen
verbinden?De heer Van Geel (CDA):Ten derden male, ik heb aangegeven dat wij het streven om zaken meer in
balans te brengen, ondersteunen. Maar garanties dat het voor iedereen zo zal
uitpakken dat het geen enkel effect heeft, kan en wil ik niet geven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):In ieder geval zult u het met mij eens zijn dat de ingrepen van het kabinet
op het gebied van de AWBZ, de buitengewone uitgaven, de kinderopvang en de
verlaging van de algemene heffingskorting het hardste neerslaan bij de mensen
met de laagste inkomens. Hoe hebt u de heer Bos ervan kunnen overtuigen om
te gaan denivelleren?De heer Van Geel (CDA):Dat is een indirecte vraag aan mij. Ik ben gewend om ons eigen standpunt
te verwoorden en dat zo helder mogelijk naar voren te brengen binnen en buiten
deze Kamer. Ons standpunt is steeds geweest dat het verschil tussen mensen
die werken en inactieven het afgelopen jaar steeds kleiner is geworden, en
dat het nodig was om nu voor mensen die werken, een extra impuls te geven.
Dat is gebeurd via verlaging van de WW-premie. Dat vinden wij een goed initiatief.
Wij zien dat daarmee al die hardwerkende Nederlanders, om in termen van de
heer Rutte te spreken – ik noem het "alle werkende Nederlanders" –
erop vooruitgaan. Die politieke keuze maken wij en verdedigen wij zeer.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Hardwerkende Nederlanders met een minimuminkomen gaan er veel minder op
vooruit, maar u erkent dus met mij dat deze begroting denivellerend is. Daar
komt bij dat de heer Bos voor deze denivellerende begroting zijn belofte heeft gebroken dat de minima er niet op achteruit zouden gaan. Het CDA is
er dus in geslaagd om een denivellerende begroting op te stellen ten koste
van de dure belofte van de PvdA. Dat klopt toch?De heer Van Geel (CDA):U moet dat straks maar aan het kabinet vragen. Ik heb via een heldere
lijn uiteengezet waar wij staan en hoe wij de effecten van deze begroting
beoordelen. Wij vinden die al met al evenwichtig. Eigenlijk zou ik het zo
willen zeggen: als u het mij in juni gevraagd zou hebben, mevrouw Halsema,
met inflatiecijfers die hoger waren dan voorzien, met onduidelijkheid op het
sociaal-maatschappelijk veld, met werknemers en werkgevers die tegenover elkaar
stonden, met olieprijzen die eerder naar $150 per vat gingen dan naar $100,
met grondstoffenprijzen die twee keer zo hoog waren als nu ... Als toen gezegd
was dat het kabinet erin zou slagen om voor alle koopkrachtgroepen dat beeld,
met alle effecten op inflatie, volgend jaar weg te werken, hadden wij dat
niet geloofd. En nu ligt er een dergelijk voorstel. Dat is een grote prestatie;
dat wil ik nog eens onderstrepen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zie de risico's van inflatie, van een loon-prijsspiraal. Ik zie met
u allen grote internationale problemen. Ik vind ook dat het kabinet er wijs
aan doet om zijn begroting te plaatsen in de context van die internationale
problemen. Een heel belangrijke remedie tegen een internationale crisis is
echter ook het binnenlands verkleinen van de inkomenstegenstellingen. Dat
is van groot belang als je wilt tegengaan dat mensen harder tegenover elkaar
worden geplaatst en in hardere competitie met elkaar komen. Dat doet dit kabinet
niet. Dit kabinet vergroot de inkomenstegenstellingen en laat de mensen die
het al het moeilijkst hebben, bungelen.De heer Van Geel (CDA):Dat ben ik niet met mevrouw Halsema eens. Ik vraag haar om eens te kijken
naar het perspectief van de laatste jaren en niet te focussen op één
begroting. Laat zij eens kijken wat de afgelopen jaren is gebeurd. Dan ziet
zij een forse stijging, bijvoorbeeld onder bepaalde inkomensgroepen van ouderen
van wel 4% of 5%. Met andere woorden: laat zij eens kijken naar
het totaalbeeld op middellange termijn. Dan ziet zij bij elk cijfer dat de
laatste keer is gepresenteerd, dat Nederland al tientallen jaren een redelijk
stabiele verhouding kent tussen de verschillende inkomensgroepen. Dat is een
groot goed; daar komen wij ook niet aan. In dit geval vind ik het echter prima
om de kosten op arbeid verlagen en de werkenden een bonus te geven in het
nettotraject van de lonen.De heer Pechtold (D66):Ik ben niet zo'n heel groot voorstander van al die inkomensgroepen en
koopkrachtplaatjes tot op het procent, maar dit kabinet en het CDA lokken
dat toch wel een beetje uit.Ik wil met u, mijnheer Van Geel, terugkomen op een groep waarvoor wij
vorig jaar samen de degens hebben gekruist, de alleenstaanden. Ik heb toen
aan u gevraagd of de alleenstaanden in al die plaatjes niet wat onderbelicht
waren gebleven. Dat erkende u toen. Ik wil u een klein lijstje voorhouden.
De zorgtoeslag is voor alleenstaanden slechts een derde ten opzichte van die
voor gehuwden. Alleenstaanden zitten anders in de huurtoeslag dan degenen
die samenwonen. Bij de inkomensafhankelijke premie betalen zij mee aan de
gratis kinderen van anderen. Als het gaat om ziekte krijgen zij niet de tien
dagen zorgverlof. Als het gaat om tal van zaken van kinderopvang tot kinderbijslag,
kinderkorting en ziektekosten, alles wordt meebetaald door de alleenstaande.
Als zij in een AWBZ-inrichting belanden, betalen zij meer. Bij de nalatenschap
geldt voor hen 41% tot 68% successierechten. Hoe kijkt u in
al die plaatjes nu naar die groep, die inmiddels 2,5 miljoen beslaat en die
inderdaad in al die inkomensgroepen er als slechtste vanaf komen?De heer Van Geel (CDA):Ik wil geen discussie voeren over de al te zeer specifieke positie van
deze groep. U voegt nu 2,5 miljoen mensen bij elkaar. Ik vind het ook niet
erg aantrekkelijk om de discussie te voeren, die ik links en rechts wel hoor,
dat deze groep zich minder aantrekt van solidariteit met gezinnen met kinderen.
Die stroming is er ook in dit land. Wij hebben de afgelopen tijd juist geconstateerd
dat degenen die het het moeilijkst hebben in dit land, gezinnen met kinderen
met een laag inkomen zijn. Daar is veel voor gebeurd. Dat is een keuze. Als
je kijkt naar de reactie van het Nibud op de plannen van het kabinet, dan
zegt men nadrukkelijk dat gezinnen met kinderen het meest profiteren. Die
hebben het op dit moment ook het moeilijkst.De heer Pechtold (D66):Dit is ontluisterend. U zegt gewoon: wij kiezen niet voor de alleenstaanden.
Alleenstaanden zijn echter niet alleen maar mensen met hoge inkomens. Het
is ook niet altijd een keuze in het leven. Daarom wijs ik op het grote getal.
Elke keer – kijkt u maar naar de plaatjes – is de alleenstaande
degene die op de nul zit of straks als individu in de min zit. Dan kunt u
niet wegkomen met te zeggen: wij kiezen voor de gezinnen met kinderen. Als
het zwaar is, valt er bij gezinnen altijd nog te sturen. Daar kan met twee
inkomens worden geschoven. Bij alleenstaanden – ik gaf zojuist van zorg
tot overlijden het hele rijtje aan – kan niet worden geschoven. U kunt
hier dan ook niet wegkomen met te zeggen: wij kiezen voor het gezin en daarmee
laten wij de miljoenen anderen in de kou staan en die zoeken het maar uit.De heer Van Geel (CDA):Ik zeg dat omdat ik geen aanleiding zie om mij grote zorgen te maken over
die groep. U noemt nu allerlei cijfers en neemt lijstjes door, maar ik heb
ook lijstjes en daaruit blijkt dat de alleenstaande minima er wel degelijk
op vooruitgaan. Er is dus geen sprake van een achteruitgang in de positie.
Ik ontken het probleem dus en ik ga geen probleem maken van hetgeen waar u
wel een probleem van maakt.De heer Pechtold (D66):Ontkent u dat het op het punt van de zorgtoeslag een derde scheelt, dat
het bij de huurtoeslag een verschil maakt en dat het zelfs aan het eind van
het leven in de successierechten scheelt? Wij met een gezin betalen heel wat
anders; zij betalen tot 68%. Het hele leven lang is de alleenstaande
degene die op zichzelf is aangewezen en niet kan bijsturen. Ik wijs u op de
plaatjes. Ook als het gaat om ouderen, zijn de alleenstaanden elke keer de
klos. Ik vind het werkelijk van een verbijsterende makkelijkheid getuigen
om te zeggen: wij kiezen daar niet voor.De heer Van Geel (CDA):Ik zeg dat u er een probleemgroep van maakt, maar dat ik dat niet doe.
Van daaruit redeneer ik verder. U maakt daar een probleem van,
terwijl ik niet zie wat het probleem is.De voorzitter:Ik stel voor dat de heer Van Geel zijn betoog vervolgt en dat hij ook
een beetje voortgang maakt.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik heb aangegeven dat rekeningen betaald moeten
worden en niet doorgeschoven moeten worden naar de toekomst. Het kabinet vindt
een deel van de oplossing in wat technisch gezien de ruilvoetwinst heet en
in gewoon Nederlands betekent dat de Staat geld overhoudt, omdat de Staat
minder last heeft van prijsstijgingen dan de burger. Wij vinden het in de
huidige situatie prima dat een deel van deze meevaller wordt benut, bijvoorbeeld
voor kinderopvang, maar mocht er een tegenvaller komen op dit punt –
het CPB waarschuwt daarvoor – dan zijn de begrotingsregels ook duidelijk,
dan moet er worden omgebogen. Ik laat er geen enkel misverstand over bestaan:
een solide dekking moet te allen tijde verzekerd zijn. Het op peil houden
van de koopkracht kan alleen als onze economie ook structureel wordt versterkt.
Alleen zo kunnen wij onze welvaart behouden.Allereerst moeten wij een desastreuze loon-prijsspiraal voorkomen. 25
jaar herstelbeleid laten wij niet op de schroothoop terechtkomen. Dat is een
grote verantwoordelijkheid voor kabinet, bedrijfsleven en vakbonden. De voortekenen
daarvoor zijn niet ongunstig. Het akkoord dat werkgevers en werknemers bereikten
over het tegengaan van excessieve ontslagvergoedingen vormt een stevige basis.
Versterking van de economie betekent ook een structurele versterking van de
arbeidsmarkt.De heer Pechtold (D66):Wat hoor ik nu? Inderdaad, er is een akkoord bereikt tussen sociale partners
en dat is aan de heer Donner opgedrongen. Ik vraag mij echt af waar de werkgevers
mee bezig waren. Weet u voor hoeveel procent van de bevolking die arbeidt,
dus voor hoeveel procent van de werknemers dit akkoord geldt? U stelt vragen
aan anderen over waar de omslagpunten liggen. Nu vraag ik u hoeveel procent
dat is.De heer Van Geel (CDA):Het zal een beperkte groep zijn, maar dat is voor mij op dit moment niet
relevant. Voor mij is relevant dat er een afspraak ligt die het vertrouwen
tussen beide partners heeft vergroot waardoor er nu een goede basis is om
te spreken over het voorkomen van een buitengewoon betreurenswaardige loon-prijsspiraal.
Dat is wat ik zeg. Ik weet heel goed dat de effecten van de voorgestelde maatregel
als zodanig beperkt zijn. Daarover hoef ik niet met u in discussie te gaan.De heer Pechtold (D66):Wij hebben zeven miljoen werkenden in dit land. Deze regeling in het ontslagrecht
met die grens van € 75.000 gaat op voor 180.000 mensen, dus voor
2,6% van de werkenden. Wat een deal! Het is niet alleen een nietszeggende
grens, het is ook nog een arbitraire. Kunt u mij uitleggen waarom iemand die € 80.000
per jaar verdient, straks maximaal € 80.000 mee kan krijgen als
ontslagvergoeding en iemand die € 73.000 per jaar verdient tot drie
keer dat bedrag? Waarom die rare arbitraire grens van een nikserige maatregel?
Waarom hebt u zich met de werkgevers in het pak laten naaien om tot 2012 hier
niets meer aan te doen?De heer Van Geel (CDA):Betreffende die afspraak op dit onderdeel kunt u een groot verhaal houden
over wat er anders had gekund, maar voor mij is het belangrijkste winstpunt
dat er überhaupt een afspraak is op dit punt. Dat is voor mij essentieel
om ervoor te zorgen dat onze economie wordt versterkt. Bovendien heb ik al
aangegeven – en dat stond ook in mijn tekst – dat er op het hele
terrein van de arbeidsmarkt en dergelijke veel meer gebeurt dan alleen dit.
Waarom focust u op een element van een afspraak die twee maatschappelijke
partners (werkgevers en werknemers) maken? Ik zeg: prima. Er zal wel discussie
zijn over de vraag hoe die grens precies moet worden gelegd en wat daarbij
wijsheid is, maar dat is toch niet relevant? Dat zijn punaises. De kist, daar
gaat het om. Weet u nog dat een oud-bewindspersoon dat ooit zei? De kist is
dat wij met elkaar een basis hebben waardoor die vermaledijde loon-prijsspiraal
niet ontstaat. Dat heeft op dit moment prioriteit. Ik vind dat beide partners
op dat punt buitengewoon goed bezig zijn en ik steun hen daarin van harte.De heer Pechtold (D66):Wij begonnen deze kabinetsperiode met participatie. Weet u nog? Meer mensen
aan het werk. Vervolgens ging u ruzie maken over het ontslagrecht, een uitvoeringsmaatregel.
Wij hebben daarop moeten wachten. Er kwam een dure commissie-Bakker. De inkt
van het rapport van die commissie was nog niet droog, of het rapport werd
verwezen naar de prullenbak.U geeft geen antwoord op mijn vragen. Ik zou graag zien dat u dat voorbeeld
van zojuist weer even oppakt. Mijn vraag is heel gericht. Wij willen mensen
aan het werk. Dat hoor ik niet als deal tussen de sociale partners. Ik hoor
iets over een raar, arbitrair en discutabel systeem van € 75.000.
Ging het ons ooit om die ontslagvergoeding? Nee, toch? Het ging er toch om
mensen aan het werk te krijgen? Waar zijn die 200.000 mensen? Waar is die
toezegging van de werkgevers?De heer Van Geel (CDA):Voorzitter. Ik denk dat de heer Pechtold even niet duidelijk is wat het
proces is dat daar en met het kabinet is afgesproken. Dit is een tussentijdse
stap die men doet om een klimaat te creëren om iets belangrijks te kunnen
doen. Er is nog een najaarsoverleg. Hopelijk komen daarin tal van zaken aan
de orde die te maken hebben met scholing, kansen op de arbeidsmarkt, de leerwerkweg
enzovoort. Kortom, er komt nog een najaarsoverleg waarin tal van andere zaken
moeten worden geregeld. De heer Pechtold moet het niet toespitsen op één
aspect, wat hij prima doet, maar hij moet kiezen voor een bredere benadering
van alles wat te maken heeft met scholing en werk. Hopelijk komt dat in het
najaarsoverleg aan de orde. Wij kijken met spanning uit naar het resultaat
daarvan.De heer Pechtold (D66):Voor het grote verhaal word ik nu naar het najaar verwezen, dan maar eventjes
dat zonnetje. Waarom dan die arbitraire grens van € 75.000? Waarom
iemand die € 80.000 per jaar verdient bij ontslag vastpinnen op
dat bedrag, terwijl iemand die € 73.000 verdient via de rechter
drie keer dat bedrag kan krijgen? Hoe gaat u dat verdedigen?De heer Van Geel (CDA):Ik heb die grens niet verzonnen. Die grens is door de partners overeengekomen.
De grens is, zoals elke grens, arbitrair. Men moet er met elkaar
over discussiëren en ook met ons, als er verdere regelgeving nodig is.
Het is een detail van het grotere geheel van arbeidsmarkt, scholing en loon-prijsspiraal.
Ik begrijp niet dat u er een nummertje van maakt of die grens € 70.000
of € 80.000 moet zijn. Dat is een heel klein verhaal.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. De heer Van Geel maakt met dit verhaal over de arbeidsmarkt
een heel diepe buiging voor de Partij van de Arbeid en de vakbeweging. Hoe
reageert hij op de werkgever die zegt: ik wil dolgraag mensen in dienst nemen,
maar ben als de dood dat ik er niet van afkom als het niet goed gaat en ik
neem hen dus maar niet in dienst? Hoe reageert de heer Van Geel op werknemers
die hard werken en een tijdelijke baan hebben waardoor zij lastig aan een
hypotheek kunnen komen en lastig bestaanszekerheid kunnen opbouwen, omdat
die bedrijven niet bereid zijn hen in dienst te nemen? Hoe reageert de heer
Van Geel op die mensen die hadden gehoopt op dit CDA dat aanvankelijk bereid
leek om het arbeidsrecht en de arbeidsmarkt te versoepelen?De voorzitter:Graag wat meer rust in de zaal. Het woord is aan de heer Van Geel.De heer Van Geel (CDA):Net heb ik in de discussie met de heer Pechtold wellicht wat te omstandig
aangegeven dat er nog veel meer is dan alleen maar discussies over ontslagrecht
of ontslagvergoedingen. Er is een totaalpakket dat een stille revolutie brengt
op het gebied van de arbeidsmarkt en de positie van werkenden. Als wij kijken
naar de bonussen voor mensen die doorwerken, naar de flexibilisering van de
AOW-leeftijd, naar de leerwerkplicht voor jongeren, naar de Wajong, tal van
maatregelen om ervoor te zorgen dat de arbeidsmarkt beter functioneert, zeker
voor kwetsbare groepen. Dat is het grote verhaal. Het grote verhaal is ook
dat wij dat samen met werkgevers- en werknemersorganisaties moeten doen. Wij
gaan er in het najaar met elkaar over discussiëren en wij moeten dan
proberen om met die dossiers verder te komen. Ik vind het van buitengewone
betekenis als dat succesvol wordt afgerond, want modernisering van de arbeidsmarkt
blijft nodig.De heer Rutte (VVD):Met andere woorden, voorzitter, de heer Van Geel staat met lege handen
tegenover werkgevers die op hem rekenden om de arbeidsmarkt te flexibiliseren
zodat ze gemakkelijker mensen zouden kunnen aannemen. En de heer Van Geel
staat met lege handen tegenover werknemers in een tijdelijke baan die dolgraag
in vaste dienst zouden willen komen maar wat nu niet gebeurt vanwege het starre
arbeidsrecht. Dat is de conclusie van dit deel van het debat.De heer Van Geel (CDA):Nee, dat is uw conclusie, niet de mijne. Mijn conclusie is dat er op tal
van terreinen van arbeidsmarkt en scholing heel veel in beweging is, dat wij
dat moeten koesteren en met elkaar moeten doorzetten en dat ook door de adviezen
van de commissie-Bakker en met name door de brief van de heer Donner voor
het reces, waarin hij aangeeft hoe hij die flexibilisering oplost in de relatie
tot werkzekerheid, werktrajecten en werkbudgetten, een lijn is ingezet waarlangs
gewerkt moet worden en die lijn steunen wij.De heer Rutte (VVD):Weet u wat het grote verschil tussen u en ons is, mijnheer Van Geel? U
gelooft heilig in die polder, u gelooft heilig in die organisaties van werkgevers
en werknemers. Als die het maar met elkaar eens zijn, hoeft de politiek zich
er niet meer mee te bemoeien! U had moeten zeggen: u komt met een slecht compromis,
wij verwerpen dat compromis, hier geldt het primaat van het parlement en wij
gaan werken aan een beter voorstel voor flexibilisering van de arbeidsmarkt.
Dat lef had u moeten tonen, maar u verschuilt zich nu achter dit vage polderakkoord
en dat siert u niet.De heer Van Geel (CDA):Ik heb uitgelegd dat ik het buitengewoon belangrijk vind dat er in ieder
geval iets is afgesproken, omdat dat een klimaat creëert voor belangrijke
zaken die wij ook met elkaar te bespreken hebben en die u volkomen veronachtzaamt
in uw discussie, zoals de maatschappelijke verhoudingen in dit land en de
loon-prijsspiraal. Ik herhaal dat ik zes, zeven maatregelen heb genoemd in
de sfeer van de arbeidsmarkt die deze markt moeten verbeteren. Daar richten
wij ons op en dat zal in het najaarsoverleg wel verder worden uitgewerkt.
Ik vind het buitengewoon droevig om te constateren dat u aan zulke belangrijke
organisaties, die ook de ruggengraat vormen van die samenleving, zo weinig
gewicht toekent als die samen proberen om eruit te komen en om ervoor te zorgen
dat de economische welvaart in dit land ook in de toekomst verzekerd is.De voorzitter:U vervolgt uw betoog!De heer Van Geel (CDA):Ik heb het over het najaarsoverleg gehad en aangegeven dat werknemers
en gezinnen uiteindelijk het beste geholpen zijn met nieuw werk. Dat noemen
wij dan die moderne sociale zekerheid. Scholing voor werknemers, zodat zij
hun kennis en vaardigheden tijdens hun loopbaan op peil houden en snel weer
nieuw werk vinden. Dat moet de hoofdinzet zijn van een modern beleid.Daarnaast moet ook blijvend gewerkt worden aan verankering van het ondernemend
vermogen in ons land. Wij zijn op een aantal terreinen op de goede weg. Kijk
naar het innovatiebeleid: 500 mln. extra uit het FES om lopende projecten
voort te zetten en af te ronden. Op deze manier toont de overheid zich een
betrouwbare partner en dat is goed. Maar met geld alleen komen wij er niet,
wij moeten een omgeving creëren waarin innovatie wordt gestimuleerd.
Graag een reactie van het kabinet op dit punt.Vooral voor ondernemers is de dienstverlening door de overheid belangrijk.
Een op de toekomst gerichte overheid moet klantvriendelijk zijn en daar schort
het nog te vaak aan. Als het gaat om regeldruk en administratieve lasten,
zijn de resultaten gewoon beneden peil. Ik zie weinig; veel gepraat over cijfertjes,
maar weinig merkbare verschillen en ik spreek daar het kabinet als geheel
op aan. Iedereen is op dit punt op zijn of haar eigen terrein verantwoordelijk.
Het is vooral de gebrekkige dienstverlening door gemeenten en uitvoeringsorganisaties
waar bedrijven tegen aanlopen. Wat doet het kabinet nu eigenlijk aan de verbetering
samen met gemeenten, Belastingdienst, Arbeidsinspectie, UWV en ga zo maar
door? Er ligt nog heel veel op de plank.Ik lees in de Miljoenennota dat de taakstelling voor administratieve lasten
nog moet worden verdeeld onder de ministeries. Hoe kan dat? Het wordt tijd
voor een paar majeure voorstellen, waaronder de uitwerking van
de eerstedagsmelding. Ik hoor graag van het kabinet welke voorstellen worden
gedaan die echt het verschil maken. Graag een reactie.Wij hebben het gehad over meedoen. Een grote groep Nederlanders noemen
wij met een onmogelijke naam de middenklasse. Wij praten natuurlijk over de
leraar, de politieagent, de verpleegkundige, maar ook over mensen die in de
bouw werken of de bakker om de hoek. Zij vormen de ruggengraat van ons land.
Zij zijn de kracht van Nederland, niet alleen economisch, maar ook in sociaal
opzicht. Zij runnen de voetbalclub, doen aan mantelzorg en zitten diep in
het verenigingsleven. Het samenbindend gedrag van de middenklasse voert terug
op de christelijke waarde van naastenliefde, een waarde die gelukkig diep
verankerd is in onze samenleving. Waar dit cement ontbreekt, verschraalt de
gemeenschap.Door noeste arbeid dragen zij ook de solidariteit in onze samenleving,
maar zij maken zich tegelijkertijd zorgen over de toekomst. Zij zien wat er
in de wereld gebeurt, voelen zekerheden verdwijnen, hebben het gevoel dat
het met hun kinderen minder zal gaan dan met henzelf, voelen gebrek aan waardering.
Oplossingen zijn niet eenvoudig. Zo kent deze vaak intuïtieve vrees voor
de toekomst een paradox. Echte oplossingen voor onzekerheden voelen vaak als
vergroting van de onzekerheden, bijvoorbeeld als het gaat om Europa of het
functioneren van de arbeidsmarkt.Oplossingen die zekerheden bieden, worden ervaren als een verdere vergroting
van die onzekerheden en wij willen deze problemen niet wegredeneren. De enige
oplossing is om deze op een geloofwaardige manier te verbinden met perspectief,
eerlijke en dus ook onwelgevallige boodschappen brengen en resultaten laten
zien. Er wordt veel geklaagd over de overheid en dan is een goed presterende
overheid cruciaal. Burgers en ondernemers zijn er niet in geïnteresseerd
hoe de dienstverlening van de overheid is geregeld, als die maar is geregeld.
Als wij niet opletten, organiseren wij de zaken kapot en verliezen wij de
kern uit het oog: plezier in het werken voor de publieke dienst en klanten
die tevreden zijn.Wij moeten ervoor zorgen dat mensen en niet instituties centraal staan
en de wens om steeds meer coördinatie te hebben, is begrijpelijk maar
niet altijd het antwoord. Soms wordt het proces belangrijker dan de inhoud
en dan ontstaat er die bekende afvinkcultuur. Nog meer gedetailleerde voorschriften,
controle en verantwoording werken niet. Wat nodig is, is dat de overheid kaders
schept, maar ook ruimte biedt voor innovatie. Hier past ook bij dat wij professionals
vertrouwen in plaats van wantrouwen. Er zijn duizenden mensen in de publieke
sector die zich met hart en ziel inzetten in de zorg, dag en nacht gaan de
handen uit de mouwen voor anderen. Dit gebeurt ook in het onderwijs, mensen
die hun vak verstaan en die kennis willen overbrengen aan een jongere generatie.
Nooit eerder is er zo veel extra geïnvesteerd in leraren. Voor de CDA-fractie
is het belangrijk dat de extra waardering voor de leerkrachten niet alleen
tot uitdrukking wordt gebracht in meer salaris, maar ook in de mogelijkheden
om bij te scholen, om differentiatie aan te brengen in taakpakketten.Over de kwaliteit van het onderwijs is veelvuldig gesproken. Leerstandaarden
moeten een garantie gaan bieden voor wiskunde en Nederlands en de lerarenopleidingen
zijn met grote inzet aan de slag gegaan om de kwaliteit van de opleidingen
te verbeteren. Zo moeten wij vanuit Den Haag durven loslaten en hen het werk
laten doen, anders krijgen wij een samenleving van boekhouders, zowel bij
de overheid als bij de mensen zelf, terwijl wij een samenleving willen van
ondernemende en initiërende mensen en geen accountants.Kijken wij naar de vernieuwing van de rijksdienst dan zien wij te weinig.
Deze hele exercitie is toch niet alleen bedoeld om over kwantiteit te praten?
Minister Ter Horst doet wat zij kan, maar ik spreek ook hier het hele kabinet
aan. Wat zijn de aansprekende voorbeelden waaruit blijkt welke stappen er
zijn gezet? Waarom is een rechercheur 57% van zijn tijd bezig met het
invullen van formuleren voor het OM? Waarom zijn belastingaanslagen volstrekt
onleesbaar? Hoe is het mogelijk dat een hele generatie middelbare scholieren
niet naar het Rijksmuseum kan doordat het tien jaar gesloten is? Wij moeten
dit met elkaar niet accepteren.Ik wil wel staatssecretaris Bijleveld een compliment maken. Naast het
halen van doelstellingen in getallen, houdt zij zich bezig met merkbare verschillen
voor de burger. Deze merkbaarheid moet ook voor het midden- en kleinbedrijf
gelden. Dit zijn immers de kleine schouders waarop de meeste lasten allemaal
tegelijk terechtkomen. Niet alleen percentages, maar lastenvermindering die
mensen voelen, dat is waar het ons om gaat.Uiteindelijk telt wat wij met elkaar presteren, de resultaten die wij
laten zien, bijvoorbeeld in de jeugdzorg. Je ziet dat jonge kinderen, jonger
dan twaalf jaar, in aanraking komen met de jeugdzorg zonder dat de achtergrond
van de ouders bekend is. Met angstwekkende precisie had voorspeld kunnen worden
wat er van hen terechtkomt en dat is vaak niet veel goeds. Dit is ontluisterend
en onaanvaardbaar. Dan zien wij tientallen goedbedoelde interventieprogramma's
voor bijna criminele jongeren. Natuurlijk zijn de ouders de eerstverantwoordelijken,
maar "what if ..."?Ik doe een paar suggesties. Scholen, woningbouwcorporaties en de politie
kennen de situatie in de wijken en die van de jongeren in het bijzonder, het
beste. Stimuleer hun actieve betrokkenheid.Een tweede suggestie is dat bepaalde jongeren en gezinsleden al heel vroeg
gevolgd worden door een aantal instanties. De Radboud Universiteit heeft een
signalerings- en volgsysteem voor jongeren onder twaalf jaar ontwikkeld. Wij
zijn hierover zeer te spreken. Ik wil het kabinet vragen, te kijken naar mogelijkheden
om het systeem landelijk uit te rollen en uit te breiden naar jongeren onder
de achttien jaar.Sommigen zullen zeggen dat deze benadering wel heel ver achter de voordeur
ingrijpt. Dat wordt dan betutteling genoemd. Ik noem het betrokkenheid, mijnheer
Rutte, om jonge kinderen niet aan hun lot over te laten. Er is trouwens toch
wat aan de hand met dat woord betutteling. De VVD heeft een betuttelingsindex
waarop achttien maatregelen staan die volgens die partij onnodig betuttelend
zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik neem aan dat de heer Van Geel van jongeren over is gegaan naar het
onderwerp betutteling en dat dit niet per se met elkaar samenhangt.De heer Van Geel (CDA):Het hangt in zoverre wel samen dat betutteling soms een geuzennaam is.
Dat woord wordt namelijk ook gebruikt voor mensen die jongeren
niet in de steek willen laten en pleiten voor actief ingrijpen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De afgelopen weken zijn berichten naar buiten gekomen over de positie
van jongeren op de arbeidsmarkt, hun sociale positie en de jeugdzorg. Deze
berichten zijn vaak dramatisch. De PvdA-fractie heeft een vergaand plan gelanceerd
om steden experimenteerruimte te geven. Eigenlijk wordt daarmee onze kersverse
minister onder curatele gesteld. Wat vindt u daarvan?De heer Van Geel (CDA):Ik ben een voorstander van zoveel mogelijk ontschotting. Ontschotting
is namelijk niet alleen nodig in organisaties, maar ook in wijken waar dan
ook. Verder wil ik eerst van mevrouw Hamer horen hoe dat plan er precies uitziet.
Het lijkt mij namelijk wenselijk dat ik mij niet alleen baseer op een kort
stukje in de krant.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Dat wil dus zeggen dat de PvdA en het CDA voor deze algemene
politieke beschouwingen niet met elkaar hebben overlegd. Dat zou echt een
novum zijn. Ik wil echt dat dat wordt vastgelegd.De heer Van Geel (CDA):Daar ga ik maar niet op in.Voorzitter. Toen ik naar de betuttelingsindex keek, viel mij iets op.
Overigens staan op deze index ook de maatregelen voor CO2-differentiatie
en de vliegtaks, maatregelen waarvan mij ontgaat wat ze met betutteling te
maken hebben. De VVD verzet zich verder niet alleen tegen acties tegen overgewicht
en roken, maar ook tegen het beleid om mensen zich minder in de schulden te
laten steken en gokverslaving en seksualisering van de samenleving tegen te
gaan. Dat is een opvallend lijstje, want daaruit blijkt dat de VVD tegen elke
vorm van preventie door de overheid is. Je kunt natuurlijk twisten over afzonderlijke
maatregelen, maar dit is toch wel een heel bijzonder lijstje. Zegt de VVD
tegen mensen die een woekerpolis hebben afgesloten: dan had u zelf de kleine
lettertjes maar moeten lezen, want daar gaan wij niet over? Ik vind dat preventief
beleid wel werkt. Voorkomen is vaak beter dan genezen.Voorzitter. Ik wil het nu graag hebben over een onderwerp waarbij de kracht
van Nederland zich verbindt met de ambities die voor ons liggen. Dat is de
infrastructuur.Mevrouw Kant (SP):U gaat over naar een ander onderwerp. Bij het vorige onderwerp zei u –
ik zeg het in mijn eigen woorden – het moet niet gebaseerd zijn op wantrouwen,
maar op het vertrouwen van mensen in de publieke sector. Dat sprak mij enorm
aan. Als wij het erover eens zijn dat hier iets moet gebeuren, wat vindt u
dan van mijn pleidooi om ons daarbij te richten op de buurten? Buurten zijn
de goede schaal om mensen zonder wantrouwen hun steentje te laten bijdragen
aan de zorg en het onderwijs. Wat vindt u van die suggestie?De heer Van Geel (CDA):Bij dit punt heb ik met zeer veel belangstelling naar u geluisterd. Daaruit
blijkt namelijk dat ook voor u de binding tussen mensen belangrijk is. De
CDA-fractie vindt het essentieel om die binding te stimuleren. De schaalniveaus
zijn daarbij belangrijk. Vroeger was het de buurt, maar tegenwoordig moeten
mensen zich in een zich mondialiserende wereld in wat grotere eenheden thuis
voelen. Daarop kunnen wij elkaar vinden. Ik hoop verder dat wij de komende
jaren erin slagen om bij alle regels en wetten die wij in de Kamer vaststellen,
dit soort noties handen en voeten te geven. Dat is de reden dat ik dit punt
tijdens de politieke beschouwingen noem. Het is mijn inzet om deze notie bij
de behandeling van alle nieuwe regels en wetten te betrekken. Zo moeten wij
dit probleem, zij het niet van vandaag op morgen, kunnen oplossen.Mevrouw Kant (SP):Je moet dan ook de beslissingen durven nemen die de infrastructuur van
buurten zo verandert dat dit ook mogelijk wordt. U zegt dat u met belangstelling
naar mij hebt geluisterd toen ik sprak over de binding tussen mensen. Ik heb
ook met veel belangstelling naar u geluisterd, want de binding tussen mensen
is iets wat onze partijen bindt. Ik zou er echter ook heel graag iets mee
doen. Ik denk dan ook de grootschaligheid in de zorg en het onderwijs. In
de zorg komen er weer fusies aan. Kunnen wij niet samen een plan opstellen
om juist te komen tot schaalverkleining?De heer Van Geel (CDA):In de discussies die wij de afgelopen jaren met elkaar hebben gevoerd,
stonden de standpunten van onze fracties op het gebied van schaalvergroting
en schaalverkleining, ook in de zorg, niet ver van elkaar af. Ik wijs er ook
op dat de CDA-fractie voor de zomer nog een notitie heeft gemaakt over de
kleinschaligheid in het basisonderwijs en over de vraag wat wij eraan kunnen
doen, juist in kernen waar de laatste school dreigt te verdwijnen. Wij zijn
dus graag bereid om bij concrete acties steeds te bezien hoe wij in deze Kamer
tot samenwerking kunnen komen om ervoor te zorgen dat de kleinschaligheid
kan worden behouden en er niet onnodig tot schaalvergroting wordt overgegaan.
Daarover wil ik graag een afspraak met u maken. Op basis van de ervaringen
van het afgelopen jaar hebben wij ook al een paar onderwerpen besproken waarbij
wij hebben samengewerkt.Mevrouw Kant (SP):Zeker, en die afspraak is hierbij gemaakt. Ik ga daar vanaf vandaag graag
mee verder. Ik heb hieraan nog wel een concreet punt toe te voegen. Kijk bijvoorbeeld
naar het onderwijs, de mbo-school die ik noemde die nu weer gaat fuseren;
dat is dan weer de praktijk. Kunnen wij bijvoorbeeld niet een kleinschaligheidstoets
invoeren in het onderwijs, in plaats van een fusietoets, waardoor financieel
wordt gestimuleerd om te fuseren? Wij stimuleren dan dat er buurt- en wijkscholen
komen. Laten wij dat financieel belonen.De heer Van Geel (CDA):Laten wij bij de behandeling van de onderscheiden begrotingen maar eens
bespreken wat de invulling kan zijn op de verschillende onderdelen.Voorzitter. Ik was aangeland bij de infrastructuur. Ik heb al gezegd dat
er tot 2020 een omvangrijk investeringsprogramma gereed ligt, gebaseerd op
de Nota Mobiliteit: veel meer dan 100 mld. voor investeringen en onderhoud.
Het grootste probleem is daarom niet de vraag of er voldoende geld is; het
echte probleem was het rond krijgen van projecten, en gelukkig gloort er hoop.
Als wij de conclusies van de commissie-Elverding en andere wijzigingen in
de wetgeving zien, onder andere de Spoedwet wegverbreding, dan stemmen deze ons tot tevredenheid, want nu kunnen wij daadwerkelijk overgaan tot
het besteden van de beschikbare middelen.Maar ook dan zijn wij er nog niet. Zoals het er nu naar uitziet, halen
wij wellicht niet alle doelen van de Nota Mobiliteit; wij willen dat het kabinet
maatregelen neemt om die doelen wel te halen. Begrijpen wij goed dat de zogenaamde
tweede tranche superdividend Schiphol daarvoor beschikbaar is? Ook na 2020
zijn wij er echter nog niet. Het kabinet heeft onlangs een visie op de Randstad
gepubliceerd. Op zichzelf is dit een prima verhaal, maar het valt of staat
met een hoogwaardige infrastructuur en die ligt er nu maar ten dele. Vergelijk
de Randstad met andere grootstedelijke regio's. Het verschil is steeds het
ontbreken van een grootschalig metroachtig systeem; al vaker is het ontbreken
hiervan in deze Kamer aan de orde geweest.Ongetwijfeld zijn er ook elders in den lande nog knelpunten. Wij zien
twee oplossingen om nu al flinke stappen te kunnen zetten in de aanpak van
deze problematiek. Allereerst zouden wij verder vooruit moeten kijken. De
horizon van de Nota Mobiliteit zou kunnen worden doorgetrokken naar 2024.
Dat vergroot de financiële mogelijkheden en de visie op de toekomst,
want 2024 is al over zestien jaar; terugkijkend zouden wij het nu hebben over
1992. In termen van infrastructuur hebben wij het dan over gisteren en over
morgen. Graag een reactie van het kabinet op dit voorstel. Bovendien draagt
dit bij aan de tweede oplossingsrichting: het benutten van privaat geld uit
onze pensioenfondsen. Dit onderwerp staat vaak op de agenda, nu weer door
de voorstellen van de commissie-Ruding, maar het komt er steeds niet van.
Iedereen lijkt met oud zeer uit het verleden te zitten. Dit, terwijl onze
pensioenfondsen wel investeren in de infrastructuur van bijvoorbeeld Zweden
en de Verenigde Staten en daar bijdragen aan de welvaart. Op dit punt moet
en kan er ook een doorbraak komen. Een van de kernpunten daarbij is dat wispelturigheid
van de overheid niet wordt afgewenteld op investeerders; marktrisico hoort
bij hen, risico's van politieke veranderingen en beleidsveranderingen horen
bij de overheid. Graag een reactie hierop van het kabinet.Mijn laatste punt over infrastructuur gaat over knelpunten, onder andere
in de regio. Er is echter meer nodig dan investeren in infrastructuur. De
kwaliteit van onze dijken en onze woonomgeving moet beter, want de eisen worden
steeds hoger en kwalitatief goed wonen kost geld. Maar wij zien hier en daar
ook knelpunten in de regio, groot leed dat relatief gemakkelijk kan worden
opgelost. Ik noem de N18 en de problemen met de verkeersveiligheid in een
aantal provincies. Wij hebben al eerder gepleit voor een investeringsagenda
op deze terreinen. Daarnaast laat De Nederlandsche Bank weten, dat het kabinet
wel erg sober is geweest met de raming van de voeding van het FES. Tegen de
achtergrond van de investeringsagenda en de voeding van het FES willen wij
bezien wat er de komende jaren nodig en mogelijk is. Graag krijg ik hierop
een reactie van het kabinet. Op korte termijn zien wij mogelijkheden om middelen
vrij te maken voor deze investeringsagenda, zodat kan worden geïnvesteerd
in de knelpunten in de regio. Ruimtelijk-economische plannen dienen een impuls
te krijgen, evenals de infrastructuur. Hierbij valt ook te denken aan het
voorbereiden van de plannen van de commissie-Veerman. Dit kan op korte termijn
een geweldige impuls geven aan investeringen, zeker als ook de provincies
hieraan een bijdrage leveren. Ziet het kabinet mogelijkheden om op korte termijn
die impuls te geven in het kader van de investeringsagenda waar het kabinet
mee komt? Ik overweeg in tweede termijn een motie op dit punt in te dienen.Ik heb twee punten met betrekking tot het integratiebeleid. Ten eerste
is de afgelopen jaren voor het eerst serieus werk gemaakt van een veeleisend
integratiebeleid. Het is goed dat het kabinet deze lijn doorzet, maar wij
maken ons wel zorgen over de voortgang van het Deltaplan inburgering. Op dit
moment zijn er al achterstanden en blijven er te veel plaatsen leeg. Bovendien
lopen er gerechtelijke procedures over de vereiste inburgering in het land
van herkomst en over de inkomenseis bij gezinsvorming. De CDA-fractie is van
mening dat het kabinet moet doorpakken. Het is een absolute noodzaak om de
taal te leren en een plek te vinden in de samenleving. De inburgering vormt
de opstap naar een baan en het hebben van werk is de primaire voorwaarde om
te kunnen integreren. Geen meekomen zonder meedoen.Mijn tweede punt: de kernwaarden van de democratische rechtstaat zijn
voor het CDA geen onderwerp van onderhandeling. Het respecteren van onze rechtstaat
is een absolute voorwaarde. Wij vinden het bijvoorbeeld niet acceptabel als
een advocaat meent dat hij niet op hoeft te staan voor de rechter. Het gaat
om het respect voor onze rechtstaat en onze rechtspraak, en dat is niet onderhandelbaar.De heer Wilders (PVV):Ik ben het met de heer Van Geel eens dat onze rechtstaat iets heel belangrijks
is. Laten wij dat eens concreet maken en laten wij kijken waar u staat, mijnheer
Van Geel. In de afgelopen dagen werd het verhaal bekend van een Marokkaanse
spion, de heer Lemhaouli. Hij spioneerde bij de Rotterdamse politie, moest
daar weg, is niet vervolgd en werkt nu gewoon – dat is het laatste nieuws –
bij de luchthaven in Rotterdam. Een spion met een dubbele nationaliteit, een
agent van Marokkaanse afkomst, met een Marokkaans en een Nederlands paspoort,
wordt dus wegens spionage ontslagen bij de Rotterdamse politie en krijgt vervolgens,
zonder vervolgd te worden en ongestraft, een leuk baantje bij Airport Rotterdam.
Ik heb daarover twee vragen aan u. Vindt u ten eerste ook niet dat de PVV
gelijk had toen zij in het verleden zei dat niet alleen staatssecretarissen,
maar ook mensen met een functie als politieagent eigenlijk alleen de Nederlandse
nationaliteit zouden mogen hebben? En vindt u ten tweede ook niet dat deze
Marokkaanse spion ontslagen moet worden, dat hij niet mag werken in Rotterdam
en dat hij zo snel mogelijk gedenaturaliseerd moet worden en het land uitgezet?De heer Van Geel (CDA):Het antwoord op de eerste vraag is: nee. U wilt duidelijkheid hebben.
Mijn antwoord is: nee. Wat de tweede vraag betreft, wijs ik u erop dat een
kenmerk van de rechtstaat – die wij allebei verdedigen – juist
is dat hier wetten gerespecteerd worden, ook door het OM en anderen. Wij hebben
spelregels met elkaar over wie er in beroep gaat en wie er wordt vervolgd.
Die spelregels wil ik in de rechtstaat handhaven en niet politiek beladen
met uitspraken in de Kamer. Dat is ook onze rechtstaat.De heer Wilders (PVV):Het is dus eigenlijk uw conclusie, als ik u goed begrijp, dat die vent...De heer Van Geel (CDA):Nee, nee...De heer Wilders (PVV):Volgens mij ben ik nu aan het woord. Dus u vindt, mijnheer van Geel, dat
die Rotterdamse spion, waar heel Nederland zich aan ergert dat hij niet eens
wordt vervolgd, vandaag gewoon met zijn broodtrommeltje mag gaan werken op
Rotterdam Airport, en dat hij ook niet hoeft te worden uitgezet? U zet dus
een bonus op spionage. U zegt met een verwijzing naar de rechtstaat: nou,
die man hoeft niet weg, hij mag doen wat hij wil, geen enkel probleem.De heer Van Geel (CDA):Nee, dat moet u mij niet in de mond leggen. Ik heb alleen gezegd dat wij
in de rechtstaat afspraken hebben gemaakt over hoe dat gaat, hoe vervolging
werkt, hoe beoordeling werkt en dat uiteindelijk rechters daar uitspraken
over doen. Dat respecteer ik en dan ga ik niet plenair in een zaal uitspraken
doen over de beoordeling van situaties waarvan ik overigens ook de details
niet ken. De rechtstaat eerbiedigen is ook afwachten hoe procedures aflopen
en hoe de verschillende belanghebbenden en betrokkenen zullen handelen. Dat
doe ik niet hier in deze zaal. U doet dat wellicht in individuele casussen,
maar ik niet.De voorzitter:De heer Wilders tot slot.De heer Wilders (PVV):Het is een hele brij aan woorden waaruit het mij niet helder wordt. Wat
u had kunnen zeggen en wat u naar mijn idee ook had moeten zeggen of wat in
ieder geval de PVV-fractie zegt, is dat iemand die spioneert voor Marokko,
nota bene bij de politie – ik zie nog de foto waarop de goede man naast
Prinses Maxima en minister Rouvoet zit – geen baan moet krijgen bij
Rotterdam Airport. Als u niet vindt dat die man als de wiedewiet het land
uit moet worden gekegeld, dan zit u fout en ik niet.De heer Van Geel (CDA):Voorzitter. Ik heb niets toe te voegen aan wat ik heb gezegd.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik heb één vraag aan de heer Van Geel. Taal is cruciaal,
zegt hij. Het spreken van de Nederlandse taal is cruciaal, meedoen is cruciaal.
Taal is daar een voorwaarde voor. Als dat zo is, en als die inburgering niet
opschiet, vindt de heer Van Geel dan ook dat inburgering een verplichting
zou moeten zijn?De heer Van Geel (CDA):Bij de behandeling heeft collega Van Toorenburg namens ons aangegeven
dat de inburgering niet vrijblijvend kan zijn. Wij hebben toen ook concrete
wijzigingsvoorstellen gedaan in die zin dat inburgering niet vrijblijvend
is. Dit is het antwoord op de vraag: dat is op initiatief van de CDA-fractie
ook ingebracht.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.De heer Van Geel (CDA):Voorzitter. Ik wil nog iets zeggen over het asielbeleid. Een punt van
zorg daarbij is de toegenomen stroom van asielzoekers uit Somalië en
Irak. Nadat de afgelopen paar jaar de instroom historisch laag is geweest,
is er nu sprake van een toename uit met name deze twee landen. Hoewel de instroom
nog steeds veel lager is dan vroeger, is er toch reden voor alertheid. In
grote lijnen werkt het beleid gewoon goed. De nieuwe wet, ingevoerd onder
Cohen, werkt prima. Tegelijkertijd lijken er nu echter aanwijzingen te zijn
dat andere landen om ons heen, bijvoorbeeld Zweden, hun beleid ter zake hebben
aangescherpt. Indien dat de reden is dat de toestroom naar Nederland is toegenomen,
moeten wij bereid zijn, ons beleid op dat punt aan te scherpen. Wat de CDA-fractie
betreft, is de herijking van het categoriale beleid voor Irak een goede stap
geweest. Complimenten aan het adres van staatssecretaris Albayrak voor haar
snelheid en daadkracht in dezen.De situatie in Somalië is van een andere orde. Toch wil ik hierover
de volgende vraag stellen. Kan de regering aangeven hoe in het licht van het
categoriale asielbeleid andere landen omgaan met vluchtelingen uit Somalië?Nog een punt dat cruciaal is voor ons asielbeleid, is een werkend uitzet-
en terugkeerbeleid. Een groot probleem hierbij is dat een aantal landen van
herkomst niet meewerkt aan de terugkeer van hun onderdanen. Afghanistan is
hiervan een voorbeeld. Dit komt bij mij als redelijk bizar over, vooral gegeven
het feit van het vele werk dat wij als Nederland in Afghanistan doen. Eerder
heeft mijn fractie opgeroepen dat niet alleen de staatssecretaris van Justitie,
maar ook het hele kabinet zich bij zijn internationale contacten inspant om
landen die niet meewerken aan het terugkeerbeleid, hierop aan te spreken.
Kan de minister-president bevestigen dat ook de ministers van Buitenlandse
Zaken, van Defensie, voor Ontwikkelingssamenwerking, "et cetera"
zo zou ik willen zeggen, deze kansen niet onbenut laten?Mevrouw de voorzitter. Ik wil graag afsluiten met een voor mijn fractie
belangrijke kwestie. Waar ik mij in toenemende mate aan stoor, is de grote
hoeveelheid geld waarover criminelen kunnen blijven beschikken. Het gaat dan
vaak om een paar grote jongens die er met veel geld vandoor gaan. Zij weten
immers dat zij na een paar jaar in de gevangenis in hun Maserati's weer naar
huis kunnen rijden. Als samenleving kunnen wij dit groeiende probleem van
criminele vermogens niet langer tolereren. In Engeland kent men sinds een
paar jaar een nieuwe wet, waarbij de hele zaak wordt omgedraaid: als je wordt
veroordeeld voor een misdrijf dat verbonden is aan criminele winsten, moet
je zelf bewijzen dat het vermogen dat je hebt vergaard, wel legaal gekregen
is. Omkeren van de bewijslast, heet dat. Ik zou willen pleiten voor ook zo'n
systeem in Nederland. Laat ze dus zelf bewijzen hoe ze aan het geld zijn gekomen.
Hierdoor wordt het plukken veel effectiever en treffen wij criminelen daar
waar het echt pijn doet: in hun portemonnee. Graag verneem ik hierop de reactie
van de regering.Ik kom tot een afronding. Dit kabinet heeft een prestatie van belang geleverd.
Nederland laat zijn kracht zien, ook met deze Miljoenennota. Onze economie
is weerbaar gebleken; de werkloosheid is laag en de gevoelens van onveiligheid
worden minder. Er komt een deltawet; wij gaan bouwen aan onze dijken. Bovendien
zetten wij de stip op de horizon verder dan 2020 en wij blijven fors investeren
in de samenleving. Alertheid is geboden, maar ik zie en ik voel ook ambitie.
Wij gaan met elkaar aan de slag met en voor Nederland, alsook daarbuiten.Over ambitie gesproken, ik sluit af met het uiten van respect en waardering
voor onze militairen in Uruzgan. Zij werken daar voor vrede en veiligheid;
zij werken aan de toekomst van een ander land; zij bouwen echt aan een
betere wereld. Dat vervult mij met dankbaarheid, respect en nederigheid.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik heb nog een paar vraagjes. Ik heb u misschien zo'n 30 seconden horen
spreken over milieu en duurzaamheid. Kent u het artikel in het Nederlands
Dagblad "CDA lost groene belofte niet in"? Daarin zeggen Natuurmonumenten
en Stichting Natuur en Milieu dat zij het groene gezicht missen bij het CDA.
Zelfs kritische CDA'ers zeggen: ik begrijp niets van deze fractievoorzitter
die nota bene staatssecretaris van milieu was en die het erover had dat vlees
het meest milieuvervuilende onderdeel van ons voedselpakket was. Wij zien
dus helemaal niets terug van de groene beloftes van het CDA.De voorzitter:Dank u wel.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik heb nog een vraag.De voorzitter:Die moet u nu wel stellen.Mevrouw Thieme (PvdD):Ja, dat doe ik. Professor Van der Heijden heeft het erover dat alle discussies
door het CDA over het milieu erop neerkomen dat de economische groei vooral
moet doorgaan. Mijn vraag is: bent u tevreden over het groene beleid van dit
kabinet en vindt u het groene beleid voldoende dat u binnen uw fractie voert?De heer Van Geel (CDA):De fractie is heel tevreden en ik ook.Mevrouw Thieme (PvdD):Wat vindt u dan van de kritiek die u over zich heen krijgt, niet alleen
van natuurorganisaties maar ook van prominente CDA'ers?De heer Van Geel (CDA):Wij hebben met elkaar een regeerakkoord gesloten, met de volle steun van
het CDA, waarin buitengewone ambities staan op het gebied van milieu, klimaatbeleid,
energiebesparing en eco-efficiency. Dat vind ik buitengewoon belangrijk. Hard
werken om die ambities uit te voeren is mijn verhaal. Want vaak hoor ik mooie,
ambitieuze verhalen. Dat mag, maar Nederland wordt niet gemaakt door alleen
mooie verhalen, maar door heel hard te werken aan al die maatregelen die nodig
zijn in al die vergroeningsvoorstellen, op fiscaal gebied en daarbuiten. Daar
staan wij achter en daarin heeft dit kabinet steeds de volle steun van mijn
fractie gekregen. Dus ik vraag mij af waar u het eigenlijk over heeft.Mevrouw Thieme (PvdD):Het is toch wel heel jammer dat u niet het rapport van het Planbureau
voor de Leefomgeving heeft gelezen, want daarin staat dat dit kabinet zijn
milieudoelstellingen niet gaat halen. Dus ik ben het met u eens als u zegt
dat er hard moet worden gewerkt aan een beter milieu en een beter klimaat,
maar dit kabinet zal de doelstellingen niet halen. Ik mis de kritiek daarop
en ook voorstellen van uw kant om het milieu te verbeteren.De heer Van Geel (CDA):Dat is precies de kern van de discussie die ik daarstraks ook had over
kernenergie. Mijn fractie accepteert ten volle hoge ambities op dat terrein.
Dat is leuk en een mooi verhaal, maar ik heb ook als staatssecretaris gezien
dat het niet alleen gaat om inspiratie, maar ook om transpiratie. Gewoon hard
werken om te zorgen dat dit in de samenleving wordt gerealiseerd. Daar richt
ik mij steeds op. Vandaar dat ik waarschuw dat bij die hoge ambities ook maatregelen
nodig zijn, zoals wellicht kernenergie. Dat komt voort uit het gevoel dat
wij, ook in internationaal verband, duurzamer moeten zijn en efficiënter
moeten omgaan met energie en grondstoffen. Maar de oplossingen zijn niet gemakkelijk.
Ik wil daar consciëntieus en hard aan werken, via al die maatregelen
die het kabinet hier voorstelt en ook via de suggesties die wij gedaan hebben.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag wat u ervan vindt dat het
Planbureau voor de Leefomgeving stelt dat dit kabinet zijn milieudoelstellingen
niet zal halen.De heer Van Geel (CDA):Ik heb geen definitief oordeel over de vraag op welke onderdelen, maar
ik heb aangegeven dat de ambities zo hoog zijn dat je je af en toe op onderdelen
zorgen moet maken. Op het gebied van energie, duurzame energie en CO2-opslag heb ik voorbeelden genoemd die ertoe kunnen leiden dat wij
de ambities niet halen. Maar ik wil gewoon dat die ambities wel gehaald worden,
punt. Geen misverstand daarover.De heer Pechtold (D66):Aan het eind van het verhaal van de heer Van Geel zou ik toch nog eens
even willen terugkomen op een verkiezingsbelofte van het CDA. U weet wel,
uit de tijd dat Bos en Balkenende elkaar over en weer verwijten maakten in
de sfeer van "met Bos ben je de klos". Nu zijn wij iets verder,
en nog steeds durft het kabinet niet met een echt verhaal naar de bevolking
te komen over de houdbaarheid van de AOW. U bent dat verhaal aan het uitrekenen
na 2011, wanneer mensen met een klein pensioen van € 1000 per maand
belasting gaan betalen. Nu is dat eens doorgerekend en nu blijkt uit de eerste
getallen dat de belastingopbrengsten daarover eigenlijk veel meer opleveren,
en dat u daar de WW mee gaat dekken. Verklaart u dat eens voor mij.De heer Van Geel (CDA):Het laatste is gewoon niet waar. U legt een directe koppeling die er helemaal
niet is, punt. Er is geen enkele directe koppeling met de maatregelen die
u noemt. Hoe komt u daarbij?De heer Pechtold (D66):Dan gaan wij even door. Klopt het dat de eerste berekeningen van de AOW-belasting
meer geld opleveren? In plaats van dat u terugkomt op dat onzalige plan en
eens gewoon met een echt verhaal komt, dat misschien niet populair is, bijvoorbeeld
over langer doorwerken, gaat dat geld nu niet terug, maar volhardt u in die
koers. Klopt het dat er meer geld uitkomt dan in eerste instantie begroot?
Of u het dan direct of indirect naar de WW brengt, is misschien iets voor
de tweede termijn.De heer Van Geel (CDA):Een directe koppeling is niet aan de orde, zoals ik al heb aangegeven.
Wij hebben steeds gezegd dat voor ons de wijziging van de houdbaarheidsbelasting
niet had gehoeven. Dat hebben wij ook steeds gearticuleerd en uitgelegd. Wij
hebben dat in het regeerakkoord met elkaar afgesproken. Ik bezie nu de uitwerking
van wat anderhalf jaar geleden is afgesproken. Daarbij is er
enerzijds sprake van lastenverzwaring, maar anderzijds van een geweldig incentive,
een bonus voor mensen van 62 tot 65 jaar of ouder die nog werken. Het totaal
hiervan levert veel meer premie op dan er kosten aan verbonden zijn. Ik zeg
nogmaals dat ik het bereikte compromis zelf niet heb bedacht, maar dit is
mijns inziens een gedegen uitwerking van wat in het regeerakkoord is afgesproken.De heer Pechtold (D66):U had het zelf niet bedacht, maar gebruikte eerst het woordje "direct"en
nu "indirect". Het blijkt nu dat mensen nog meer de klos zijn met
Bos. Dit is misschien een aardige leuze voor de volgende verkiezingscampagne.
Immers, de mensen betalen meer. Mijnheer Van Geel, stop nu eens met het optrekken
van deze façade en neem Nederland mee voor een echt beleid rond de
AOW. Durf eens te vertellen dat wij misschien langer zullen moeten werken,
wat in de ons omringende landen al gebeurt. Ga niet € 18.000 eigen
opgebouwd pensioen tot rijksbezit verklaren. Ga dit niet belasten. De maatregelen
blijken de mensen meer te kosten. U zet het geld nu in voor andere dingen.De heer Van Geel (CDA):Laten wij hierover dan samen een vraag stellen aan het kabinet. Ik heb
de indruk dat de opbrengst en de bonus die nu in het pakket voorkomen, uitkomen
op de orde van grootte die in het regeerakkoord is afgesproken. Wat betreft
de andere aspecten wijs ik er nogmaals op dat er op ongelooflijk veel terreinen
maatregelen zijn genomen om doorwerken en de arbeidsparticipatie te stimuleren
en te verbeteren. Laten wij daaraan eerst eens gaan werken. Wij moeten er
eerst voor zorgen dat er maatschappelijk draagvlak is voor de uitwerking van
al deze plannen. Van de mensen die 55 jaar of ouder zijn en werkloos worden,
vindt slechts 4% weer een baan. Laten wij er eerst maar eens voor zorgen
dat zij weer aan het werk komen. First things first; laten wij eerst maar
eens aan de slag gaan met alle maatregelen die op dit terrein nu al worden
voorgesteld. In de notitie van minister Donner heeft de heer Pechtold uitgebreid
kunnen lezen hoe omvangrijk de doorwerking van deze stille revolutie is.Mevrouw Kant (SP):Ik heb de woordvoerder van het CDA weinig horen spreken over eerlijk delen
en over de solidariteit in de zorg. Hij heeft mij tijdens mijn bijdrage op
hoge toon verweten dat ik dingen zei die niet waar zouden zijn. Ik heb het
er maar even bij gepakt. Hij zei ...De voorzitter:U gaat toch niet de interruptie overdoen?Mevrouw Kant (SP):Nee, maar ik mag toch wel een vraag aan de heer Van Geel stellen over
mijn eigen voorstel?De voorzitter:Ja, ik geef u het woord.Mevrouw Kant (SP):De heer Van Geel zegt dat ik onzin verkoop. Ik heb de tekst er even bij
gepakt, zodat ik die letterlijk kan voorlezen, want de heer Van Geel heeft
deze tekst blijkbaar zelf nog niet gelezen. Het Centraal Planbureau heeft
het daarin over het voorstel van de SP om de ziektekostenpremies naar € 400
terug te brengen. Het bureau schrijft dat de lagere en de middeninkomens er
in koopkracht op vooruitgaan als dit voorstel wordt doorgevoerd. Ik hoop dat
de heer Van Geel dit goed in zijn oren knoopt. Het gaat hierbij dus om een
heel goed voorstel, waarbij de premies eerlijker worden verdeeld. Waarom vindt
de heer Van Geel dit geen goed idee?De heer Van Geel (CDA):In deze discussie heb ik al eerder gevraagd waar de grens voor de SP-fractie
ligt, gewoon in euro's. Dat is een simpele vraag die ik aan mevrouw Kant stel.
Mijn fractie is ervan overtuigd dat de grens zodanig ligt, dat grote groepen
van de Nederlandse bevolking – ik denk aan leraren, en verpleegkundigen –
uiteindelijk het gelag van deze maatregel betalen. Daarvoor kiest mijn fractie
niet.Mevrouw Kant (SP):U kunt nu voor de tweede keer vandaag ...De voorzitter:Nee, mevrouw Kant, wij gaan niets voor de tweede keer doen. Dat hebt u
goed begrepen. Echt niet.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter, als er tot twee keer toe onzin wordt verkocht, zal ik dat
tot twee keer toe bestrijden, en als het nodig is ook drie, vier of vijf keer.De voorzitter:Die kans hebt u gehad.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter, ik heb nog geen antwoord gehad op mijn vraag.De voorzitter:U mag nog een vraag stellen. Daarna ga ik de vergadering schorsen voor
de lunchpauze, want daar zijn wij allemaal aan toe.Mevrouw Kant (SP):In ons voorstel gaan de lagere en middeninkomens – ik zeg het nog
een keer – er op vooruit. In ons plan worden de premies dus eerlijker
verdeeld. Ik begrijp daarom niet waarom de heer Van Geel dit geen goed voorstel
vindt.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw Kant, ik heb geen geheugen als een olifant, maar het is wel redelijk.
Vorig jaar hebben wij deze discussie via de toenmalige fractievoorzitter van
de SP gevoerd. Daarbij kwam de aap uit de mouw. Volgens de SP-fractie vallen
onder de middeninkomens namelijk ook de inkomens van rond de € 35.000.
Daarom vraag ik u waar de grens ligt. U hanteert een andere grens dan mijn
fractie doet.Mevrouw Kant (SP):Nu blijkt dat de heer Van Geel voor de tweede keer een goed voorstel van
de SP bekritiseert en niet reageert op vragen over dit goede voorstel. Hij
weet niet wat de effecten zijn. Ik vind het een beetje flauw dat hij dit doet,
want op deze manier moet ik weer gaan uitleggen dat het anders ligt.De heer Van Geel (CDA):Nee hoor, ik vraag u waar de grens ligt. Ik vraag u de hele dag al naar
het omslagpunt.Mevrouw Kant (SP):Ik antwoord u dan ...De voorzitter:Dit is een herhaling van zetten ...Mevrouw Kant (SP):Ik antwoord u dan dat er in ons voorstel sprake is van geleidelijkheid.
Als u met uw vraag over het omslagpunt doelt op de effecten op de middeninkomens,
dan kan ik u vertellen dat pas werkende tweeverdieners die meer
dan € 80.000 verdienen er op achteruitgaan. Zij moeten iets inleveren.
Vanaf een inkomen van€ 80.000 moeten mensen meer gaan inleveren
naarmate zij meer verdienen. In ons voorstel gaat dit heel geleidelijk. Mijnheer
Van Geel, dat heet eerlijk delen. Ik zou het erg fijn vinden als u ook eens
een voorstel deed over eerlijk delen.(geroffel op de bankjes)De voorzitter:Dank u wel.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.50 uur tot 13.35 uur geschorst.De voorzitter:Ingekomen zijn beschikkingen van de Voorzitters van de Eerste en de Tweede
Kamer der Staten-Generaal: - een inzake de aanwijzing van het lid
Haverkamp tot lid in de delegatie naar de NAVO-Assemblee;- een inzake
de aanwijzing van het lid Aasted Madsen-van Stiphout tot plaatsvervangend
lid in de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en de West-Europese
Unie.Ik stel voor, deze beschikkingen voor kennisgeving aan te nemen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Op de tafel van de griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-5-29.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl