Herdenking Van Aardenne
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 1433-1435

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-09-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 37, pagina 1433-1435

05-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Noot met rapport van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrief van de heer L.M. de BeerPagina 1436-1436
Herdenking van het oud-kamerlid L.S.M. HoefnagelsPagina 1435-1435
37ste vergadering; 5 september 1995Pagina 1433-1433
Beediging L.M. de Beer, Heijmans, Grol-Overling en Zijlstra tot leden van de commissie tot onderzoek van de geloofsbriefPagina 1435-1435
Herdenking Van AardennePagina 1433-1435

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik deel aan de Kamer mede, dat is ingekomen een bericht van het overlijden
van het lid der Kamer de heer Van Aardenne. Ik verzoek u te gaan staan.
 
 "Je moet de moed niet opgeven zolang het kan", zei Gijs van Aardenne eind
1994, toen het onherroepelijk vaststond dat hij ongeneeslijk ziek was. Deze
uitspraak zou ook het motto kunnen zijn voor het openbare leven van Van Aardenne.
Tegelijkertijd was het een uiting van zijn geloof: "Alles heeft zijn uur en
ieder ding onder de hemel zijn tijd." Zo nam hij dan ook op 13 juni zijn plaats
in in deze Kamer. Wie herinnert zich niet de blijde glimlach, de ogen toch
wat verlegen wegkijkend, toen hij omringd door vooraanstaande nieuwe en oude
politieke vrienden die dag in de Ridderzaal op de foto werd gezet. Hij was
dankbaar voor de geïmproviseerde voorzieningen die de oude vergaderruimten
met trappen en trapjes, gangen en hoekjes, ook voor hem ontsloten. Hoe zou
hij genoten hebben van zijn aanwezigheid, straks over een uur, bij de heringebruikneming
van deze vergaderzaal.
 
 Hij zag zijn lidmaatschap van deze Kamer niet als een vorm van eerherstel
want, zoals onze collega Wiegel heeft gezegd: "daarvoor moet je eer zijn aangetast".
Van Aardenne liet zich niet verbitteren. Van rancune wilde hij niet weten,
ook al kende zijn leven als bestuurder grote teleurstellingen. Het lidmaatschap
van de Eerste Kamer zag hij als een mogelijkheid om opnieuw zijn liefde voor
en loyaliteit aan het bestuur inhoud te geven. Een regent in de goede betekenis
van het woord: constant, hard werkend, redelijk, maar vooral ook aardig. Zijn
lach kon het beeld van de stoïcijn plotseling volstrekt wegvagen.
 
 Zijn aandeel in het debat met dit kabinet zou een eigen betekenis hebben
gehad. Immers, in mei 1994 werd hij overhaast van vakantie uit Sicilië
teruggeroepen om met ons vroegere medelid Jan Vis en Klaas de Vries de mogelijkheden
te verkennen voor een kabinet van PvdA, VVD en D66. Die eerste poging mislukte,
maar de basis was gelegd. En toen de formateur het uiteindelijke resultaat
op tafel legde, verdedigde Van Aardenne, over zijn aanvankelijke scepsis heen,
loyaal de uitkomst binnen zijn partij. Het was ook in die periode dat het
begin van zijn slopende ziekte zich openbaarde en hem deed besluiten af te
zien van een nieuwe periode als minister. Ik herinner mij het gezamenlijke
diner van alle (in)formateurs hier, in de koffiekamer, omdat die ruimte per
lift bereikbaar was. Hij sprak openlijk over zijn ziekte, vast van plan "te
doen wat ik altijd heb gedaan, het gevecht aangaan".
 
 Als minister van Economische Zaken raakte hij ervan overtuigd dat na de
verwoestende gevolgen van twee oliecrises een structurele herijking van het
financiële en economische beleid voorwaarde was voor een economisch herstel.
Hij was een van de belangrijkste architecten van het beleid van Lubbers I.
Van Aardenne, de bruggenbouwer, ook in het kabinet. Creatief en bereid om
compromissen te sluiten en daarvoor te staan, met gevoel voor het politiek
haalbare. Dat stempelde zijn beleid, vooral in het eerste kabinet-Van Agt,
met de gevolgen waarvan hij later opnieuw zou worden geconfronteerd.
 
 VoorzitterAchteraf is het misschien wat ironisch dat juist hij, de bruggenbouwer,
averij zou oplopen omdat de omslag van massale steun aan individuele
bedrijven naar generieke maatregelen politiek, óók binnen de
regeringspartijen, nog niet breed gedragen werd. Was Van Aardenne misschien
ook een te aardig mens en een te loyaal bestuurder om de brug naar het nieuwe
beleid, zelfs als de no-nonsense in persoon, in looppas over te willen steken?
Parlementair-historisch onderzoek zal ooit deze en andere vragen wel beantwoorden.
 
 De Eerste Kamer was voor Van Aardenne geen onbekend terrein. Als minister
verdedigde hij hier wetsvoorstellen en begrotingen. Wie de Handelingen van
die vergaderingen doorbladert, komt onderwerpen tegen die toen zeer leefden:
maatregelen op het terrein van investeringen, besluiten met betrekking tot
energie-opwekking, de deelneming aan het ultracentrifuge-project. Het waren
geen debatten waarin de toenmalige minister van Economische Zaken zich als
een meeslepend, visionair redenaar liet kennen. Hij achtte zich daarvoor ook
niet in de wieg gelegd, stammend uit een Dordtse familie en opgegroeid in
een Rotterdams gezin waarin "zuinigheid met vlijt" voorop stond. Hij deed
de boekhouding voor het familiehuisje in Zeeland, zorgvuldig, rechtvaardig.
Zijn politieke loopbaan vanaf 1964 in de gemeenteraad van Dordrecht had hem
geleerd waar hij goed in was, en dat was veel. Terugblikkend op een mogelijk
lijsttrekkerschap in 1982 concludeerde hij dan ook: "Ik zou het land in moeten
en bühnewerk moeten doen; daar had ik de constructie niet voor. Ik vond
mezelf veel meer een bestuurder en een zoeker naar oplossingen."
 
 In februari 1986 herdacht hij als vice-minister-president in deze Kamer
de plotseling overleden minister van Binnenlandse Zaken, zijn partijgenoot
Rietkerk. De karakteristieken die hij toen noemde, zijn achteraf bezien evenzeer
van toepassing op Van Aardenne zelf: integer, bescheiden, nuchter, wars van
(politieke) modes, wars ook van publiciteit rond zijn privé-leven.
Maar wel was hij open over zijn ziekte, niet van plan zich te laten opsluiten
zolang het nog kon.
 
 Gijs van Aardenne liep niet met zichzelf te koop. Velen meenden dat hij
een econoom was, maar hij had in Leiden wis- en natuurkunde gestudeerd. Zijn
belangstelling voor de natuur maakte hem al op jonge leeftijd tot een vogelaar
die trouw lid bleef van de Zeeuwse vogelwacht. Van huis uit kreeg hij zijn
liefde voor de muziek mee; ook tijdens zijn ziekte, in zijn rolstoel, ging
hij op CD-jacht. Hoe druk ook, hij was een pater familias die op hoogtijdagen
graag de zijnen om zich heen verzamelde en minutieus meeleefde met hun wel
en wee. Ons gevoel te vroeg een ervaren politicus, loyaal bestuurder en aimabel
medelid te moeten missen, verbleekt daarom ook bij het gevoel van gemis dat
hij in eigen kring achterlaat.
 
 Vlak voor mijn vakantie, begin augustus, belde ik hem op. Zijn stem was,
naar zijn eigen zeggen, wat gebarsten maar zijn geest was ongebroken. "Ik
hoop in de rest van de zomer wat op te knappen zodat ik niet iedere middag
meer hoef te rusten. Ik krijg ook een andere auto waar de hele rolstoel in
kan. Alles kost wel moeite; niets gaat zo maar; maar ik doe mijn best." De
moed niet opgeven zolang het kan. Op 10 augustus bleek het niet meer te kunnen.
 
 Namens de Kamer spreek ik de wens uit dat zijn vrouw en kinderen sterkte
mogen putten uit al hetgeen Gijs van Aardenne in zijn leven als dienaar van
de publieke zaak en als zorgzaam mens in eigen kring heeft gedaan.
 
 Ik geef het woord aan de minister-president.
 
 
 
 
 
 Minister Kok:
 
 Wij staan hedenmiddag stil bij het overlijden van oud-minister Gijs van
Aardenne op 10 augustus jongstleden. Ik wil namens de regering onze gevoelens
van medeleven tot uitdrukking brengen. Zijn overlijden heeft ons allen getroffen.
Onze gedachten gaan in het bijzonder uit naar zijn vrouw Marijke en zijn vier
kinderen. Zij hebben hun echtgenoot en vader verloren.
 
 Gijs van Aardenne is relatief jong overleden. Hij werd 65 jaar. Wij herinneren
ons hem als een aimabel mens. Hij heeft in zijn leven veel politieke functies
vervuld. Hij was een overtuigd liberaal. Hij begon zijn politiek-bestuurlijke
loopbaan als wethouder in Dordrecht. Daarna maakte hij in het begin van de
jaren zeventig de stap naar de landelijke politiek; eerst als lid van de Tweede
Kamer, vervolgens als minister van Economische Zaken in het kabinet Van Agt/Wiegel.
Dezelfde functie vervulde hij in het kabinet Lubbers I, in die periode was
hij tevens vice-premier.
 
 Hij bleek een bruggenbouwer van formaat te zijn; een man die als geen
ander compromissen – houdbare compromissen – kon bewerkstelligen.
Het ministerschap was hem op het lijf geschreven. Hij beschikte over een combinatie
van nogal zeldzame eigenschappen: een scherp analytisch vermogen, een werkelijke
bereidheid naar anderen te luisteren, een grote feitenkennis, een fenomenale
werkkracht en vooral ook de bereidheid tot het dragen van verantwoordelijkheid,
die hij niet uit de weg ging, ook niet als het wel heel erg moeilijk was.
 
 Een van die momenten waarop het heel erg moeilijk was, beleefde hij met
de problemen rondom RSV. Bekend zijn de woorden van Gijs van Aardenne toen:
"Ik voel mij niet gauw bezeerd. Je bent niet geschikt voor de politiek als
je niet kunt incasseren."
 
 Gijs van Aardenne wilde, toen hij in 1986 afscheid nam van het landsbestuur,
stevig in de maatschappij verankerd blijven. "Helemaal voor de politiek leven,
heb ik altijd volstrekt verkeerd gevonden. Daarmee isoleer je je", zo waren
zijn woorden. En ook: "De politiek is te ver af komen te staan van de maatschappij
en ze lijdt daaraan." Hij was onder andere voorzitter van het College voor
ziekenhuisvoorzieningen en van het Nederlands instituut voor vliegtuigontwikkeling.
Hij bekleedde vele adviseurschappen en commissariaten van zeer uiteenlopende
aard. Hij zag als zijn politieke hoogtepunten de twee formaties uit 1977 en
1982, met daarin, denk ik, in het bijzonder het mede vormgeven aan het sociaal-economische
beleid. Voor zijn bijdrage aan de Nederlandse politiek werd Gijs van Aardenne
aan het begin van dit jaar benoemd tot Groot-officier in de Orde van Oranje-Nassau.
 
 In de zomer van 1994 keerde Gijs van Aardenne in een voor hem, evenzeer
als waarschijnlijk voor vele anderen, onverwachte rol terug in politiek Den
Haag, ditmaal als informateur. Wij zijn hem veel dank verschuldigd voor de
belangrijke rol die hij in die informatieperiode heeft vervuld. Ook al leidde
de eerste poging om tot een kabinet van PvdA, VVD en D66 te komen niet tot
een positief resultaat, vaststaat dat zijn creatieve inbreng
en zijn constructieve houding de vorming van het huidige kabinet uiteindelijk
mede mogelijk hebben gemaakt. Wij zijn hem hiervoor bijzondere dank verschuldigd.
 
 Hij vond, om later maar al te goed te begrijpen redenen, dat hij een nieuw
ministerschap niet meer kon overwegen. Nog maar enkele maanden geleden werd
hij gekozen tot lid van de Eerste Kamer, tot lid van dit huis. In zijn woorden:
"Ik ga het gevecht aan door zo gewoon mogelijk te doen, dat is immers altijd
mijn levenshouding geweest." Helaas was de tijd hem niet gegeven, hieraan
nog verdere invulling te geven.
 
 Met het overlijden van Gijs van Aardenne hebben wij een integer en bekwaam
bestuurder en politicus verloren, maar bovenal een wijs mens.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik verzoek u een ogenblik stilte in acht te nemen.
 
 
 
 
 
 (De aanwezigen nemen enige ogenblikken stilte in acht.)
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19941995-37-1433-1435.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl